# Ælfric's Lives of Saints/03bas

kl̅ inuarii. depositio sci̅ basilii episcopi.
Basilivs ƿes ge-haten svm halig biscop · 001 se ƿæs fram cyld-hade · sƿiðe ge-healdsum · þeah þe he to langū fyrste · ún-ge-fullod ƿære ·
His fæder · ⁊ his frynd hine be-fæstan tó | lare 004 to ƿoruld-ƿis-dome · ða þa he syfon ƿyntre ƿæs · forþan þe on þam tíman ne teah nan æðel-borennysse · nænne man to ƿurð-scype · butan he ƿisdom · ær ðam lange leornode æt gelæredū uðƿytū ·
Þa ƿunode se cnæplinge on cappadoniscre byrig · 009 fíf geár on lare · ⁊ færde to grecum · tó atheniscre byrig · seo ƿæs þá bremost on láre · ⁊ eubolus se uð-ƿyta · þe þær yldost ƿæs on ƿysdome · underfæng þonne cnapan · sƿá sƿá he frymdig ƿæs · tó larlicre scole · ⁊ he leornode þá sƿá  ða uðƿytan · his andgytes ƿundrodon ·
On þære ylcan scole ƿæs seo ƿælreoƿa iulianus · 016 cristen frā cyld-hade · se ƿearð casere siððan · ⁊ aƿearp his ge-leafan · ⁊ ge-ƿende to deofle ·
Eac þær leornode · on þære ylcan scole · 019 se æðela Gregorius se ðe eft ƿearð biscop · ⁊ fæla ƿundra ƿorhta (sic) · sƿá sƿá ƿyrd-ƿryteres secgað ·
Basilius ða ƿunode mid þam uþ-ƿytan 022 on lare ealles fíftyne gǽr · ⁊ eallne þone ƿysdom ƿundorlice asmeade · þe grecisce lareƿas him læran cuðan ·
Ac seo lár ne mihte · þe butan ge-leafan ƿæs · 026 þam cneorð-læcendum cnihte cyðan be his scyppende · þonne þe he sohte · þeah þe heo him secgan ne cuðe ·
Him becom þá on mód þurh mynegunge godes · 029  heo sceolde secan þa soðan lare · on cristenū bocū · be his scyppende ·
Hƿæt þá basilius · bliðlice ferde · 032 to egypta lande · ⁊ þær leornode tƿelf monað · on halgū bocum · be þæs hælendes fære · hu he þisne middan-eard mid him sylfū alysde ·
Æfter geares fyrste · ferde him eft ongean: [sic @ Skeat] 036 to his ealdan lareoƿe · ⁊ lærde hine be criste hú mild-heort-lice he alysde mancynn | on rode · ⁊ hú hé of deaðe arás · on ðam þriddan dæge: [sic @ Skeat] ⁊ to heofonū astáh · to his halgan fæder ·
Eubolus se uðƿyta þá ƿearð 041 sƿá mycclū of-lyst · basilies lare ·  him ne hlyste nanes metes · ác hí smeadon · ðry dagas · sƿiðe smea-þancollice · ymbe  éce líf · ⁊ ætes ne gymdon ·
Þá gelyfde se uðƿyta · ón þonne ælmihtigan gód · 046 ⁊ be-tæhte his æhta · ealle basilie · cƿæð  hé æfre ƿolde ƿunian mid him ·
Basilius þá herede þone hælend mid ƿordū · 049 ⁊ cƿæð to eubole his ealdan lareoƿe ·
Uton nú aspendan · úre spéda on þearfum · 051 ⁊ sƿá mid ge-bylde bugan tó fulluhte · alysde frā bendū · þissere leasan ƿorulde ·
Ðá dydon ða ƿytan · sƿá sƿá hī bam ge-ƿearð · 054 dældon heora æhta · ealle þearfū · ⁊ ferdon to hierusalem · fulluht secende · ⁊ manega hæðena manna · þurh hí ge-bugan · to drihtne · mid ge-leafan on-bryrde ·
Hi coman ða siððan to ðære fore-sædan byrig 059 hierusalem · þær se hælend ðroƿade · ⁊ ge-sohtan þone biscop · þe ða burh beƿyste · bædon fulluhtes · æt his fotū licgende ·
Se biscop ƿæs halig ƿær · ge-haten maximinus · 063 ⁊ ƿel-ƿyllend-lice hym ge-tyðode · þæs ðe hí ge-ƿylnodon · ⁊ sona hym mid ferde · to þære [floƿendan] éá iordanis ge-haten · on þære ƿǽs seo hælend ge-fullod ·
Hƿæt ða basilius hine to eorþan astræhte · 067 ⁊ mid ƿope geƿylnode · sum geƿis tacen æt gode · his geleafan to trymminge · ⁊ alede his rǽf · on þæra éá ofre · & [sic @ Skeat] eode in nacod ·
Þá ge-nealæhte seo biscop · ⁊ mid bletsunge hine gefullode · 071
Efne þa færlice · com fyr of heofonum · 072 ⁊ án scinen|de culfre · scǽt of þam fyre · into ðære éá · ⁊ astyrede ðæt ƿæter · fleah siþþan úpp · forðrihte to heofonum · ⁊ basilius eode · of þæm fant-baðe sona · ⁊ seo biscop hine be-ƿæfde · ƿundriende þæs tacnes ·
He gefullode eac siððan · þonne fore-sædan eubolū · 078 ⁊ hí begen gesmyrode mid gehalgudū ele · ⁊ eac gehuslode · mid þæs hælendes gerynum ·
Hí ƿunodon þá begen mid þæm biscope ofer geár · 081 ⁊ siðan geƿendon tó anre ƿid-gyllan byrig · antiochia gecíged · seo soðlice ƿæs mid cristendóme · afylled · gefyrn on eald-dagum ·
Þa gehadode seo biscop · basilium tó diacone · 085 ⁊ hé æfter fyrste · ferde mid eubole · tó his agenū æþele · þe he ón ge-boren ƿǽs ·
Ðá mid þā þe hí cóman tó cappadoniscre scyre 088 ⁊ eodon intó þære byrig þá ƿearð þā biscope gesƿutelod · on gastlicre gesihðe · be ðam godes mannū · ⁊  basilius sceolde beon biscop æfter him ·
Þá aƿóc eusebius · þære ceastra bisceop · 092 ⁊ asende his preostas · sona him to-geanes · hét him gelangian · þa gelyfeden men tó · ⁊ sæde his ceaster-ge-ƿarū · hƿæt hé geseah be hím ·
Hi ƿurdon ðá under-fangene mid fulre estfulnesse · 096 ⁊ seo halga bisceop · hí heold arƿurðlice · þearle ƿundriende heora · ƿysdomes deopnysse ·
Þá æfter lytlum fyrste · forð-ferde seo bisceop · 099 ⁊ basilius sé byleƿitta ƿearð to bisceope gehalgod · ⁊ ón his setle ahafen · sƿá sƿá hé geséah on ǽr · þurh godes aƿrygennysse þa þa hí ƿið his ƿerd ƿæron ·
Hƿæt ðá basilius his bisceop-dom ge-heold · 103 mid mycelre arƿurð-nysse · þurh þæs ælmihtigan ƿissunge · ⁊ godes gelaþunge · | mid lare ge-trymde ·
Hé bæd þonne ælmihtigan god ·  hé hím ge-ƿissode · 106  hé mid agenre spræce · hím offrian mihte · ðá lyflican on-sægednisse · mid soð-fæstre þenunge ·
Æft̅ þam gebede · he ƿearð sƿiðe on-bryrd · 109 þurh þone halgan gast · & [sic @ Skeat] se hælend hím com tó on sumere nihte · mid his apostolū · ⁊ aƿrehte basilium · cƿæð  he his bena ge-hyrde · þa stód se hælend sylf · æt þam halgan ƿeofode · ⁊ mid his halgū handum · husel senode · ⁊ þam bisceope tæhte · þæs þe hé biddende ƿǽs ·
He cƿæð to basilie · beo þín muð afylled 116 mid haligre herunga · æfter þinre béna ·  ðu mid agenre spræce geoffrian mæge · þá liflican onsægednysse · mid soðre þenunge · þa ƿearð se bisceop mycclū ablicged · ⁊ genam  husel þe se hælend ge-bletsode · tó-bræc on þreo · ⁊ ón-byrgede anes dæles ·
Þone oðerne dǽl hé dyde gehealden 123 mid hím tó be-byrgenne · æft̅ his forð-siðe · þone ðryddan dæl he dyde on-sundor · ⁊ het hím smiðian on smætū golde · anre culfran anlicnysse · ⁊ þá úp-ahéng · bufan þā altare · ⁊ þǽr ón ge-dyde · þone ðryddan dǽl · þæs deorƿurðan husles · ⁊ seo culfra siþþan · simle hí astyrede · æt basilies messan þriƿa mid þā húsle ·
Eubolus se uðƿyta · ⁊ þá yldostan preostas · 132 stoden æt þæra dura · stariende on  leoht. ⁊ be-heolden þa apostolas · þe mid þam hælende coman · mid ƿuldre ge-fræteƿode · ⁊ hí ƿurdon áfyrhte ·
Hi ge-hyrdon þa stemne þæs halgan sanges · 136 ⁊ basilium gesaƿon · binnan æt þæm ƿeofode · ⁊ feollan tó his fotum mid fyrhte fornumene · þa ða hé út-eode · ⁊ him eall sædon · hƿæt | hí þǽr gesaƿon.
Se bisceop þæs ðancode · mid blyðū mode · 140 ⁊ þam folce sæde siððan lár-spell ·
Ƿitodlice basilius · ge-byld þurh his drihten 142 be ende-byrdnyss aƿrát · ealle ða þenunga þæra halgan mæssan · sƿá sƿá hit healdað grecas ·
He aƿrát eac munuc-regol · mid mycelre gehealdsumnysse · 145 þone þe ðá easternan · ⁊ eac sƿylce grecas ánmodlice healdað · þeah þe he hefegra sy · þonne se ðe benedictus siþþan ús gebysnode · sƿylce tó anginne · agenre ge-cyrrednysse · ác he tihte us · on æfteƿeardan þæs ylcan regoles · to geðungenra lareoƿa · lifes drohtnungum · ⁊ tymde to þam regole · þe basilius gesette ·
Sum Iudeisc man ƿolde · ge-ƿytan to soþan 153 be ðære halgan mæssan · hƿylce mihte heo hæfde · ⁊ be ðam halgan husle · þeah þe he hæðen ƿære ·
Eode þá to mæssan mid oðrum mannū · 156 ⁊ hlosnode georne be ðære liflican onsægednysse ·
Þá mid ðam þe basilius · to-brǽc  husel · 158 þa þuhte þam Iudeiscan · sƿylce he tó-dælde án cyld · eode sƿá þeah mid oðrum mannū earhlice tó husle · ⁊ him ƿearð ge-seald an snǽd flæsces · ⁊ he sǽp of ðæm calice eac sƿylce blód ·
Heold sƿá þeah sumne dæl hám to berenne mid him · 163 ⁊ æt-æƿode his ƿife · ⁊ ge-ƿis-lice sæde · hƿæt hé sylf ge-seah · ⁊ siððan þæs on mergen · com tó basilie biddende fulluhtes ·
Hƿæt þá se bisceop hine bliþelice gefullode · 167 ⁊ ealle his hiƿan on þæs hælendes naman ·
He eode æfter mæssan út · of þam temple · 169 ⁊ efne þa sona hine ge-sohte an ƿíf biddende his þingunge to anum ge-þungenum ealdor-men ·
Basilius þá aƿrát þa earman ƿífe án ge-ƿryt 172 to þæm ealdormenn on þisū andgite ·
Þis earme ƿíf me ge-sohte · | sæde  ic mihte hyre 174 to ðe ge-þingian · þonne cyð þu nu ic bidde gif ic sƿá ƿél ƿið þe mæg · sƿá  ƿif truƿað ·
Þa rædde se aldorman  ærend-geƿrit · 177 ⁊ sende him ongean sona on geƿryte · cƿæð þæt [sic @ Skeat] hé ƿolde þā ƿífe gemyltsian · for his þingunge · ac hé sƿá þeah ne mihte  gafol alecgan · þe heo ge-læstan sceolde ·
Þa asende se bisceop to þam foresædon ealdormenn · 182 eft oðer geƿryt · mid þysū andgyte ·
Gif þú ƿoldest myltsian · ⁊ sƿá þeah ne mihtest · 184 þær is sum beladung on þære sægne ·
Gif þu þonne mihtest myltsian · ⁊ noldest · 186 ge-bringe þe se hælend to hyre hafen-leaste ·  þu ne mæge myltsian þeah þú ƿylle ·
Þa æfter sumum fyrste him ƿearð sƿiðe gram 189 se healica casera · ⁊ hét hine ge-bindan · ⁊ him to ge-bringan bysmorlice on hæfte ·
Ða asende se ealdorman sona to basilie · 192 biddende earmlice ·  he þone geyrsodon casere þurh his ge-bedu ge-liðgode · ⁊ hit gelamp sƿá ·
Þa ymbe syx dagas · se casere het sendan 195 ongean þone ge-sƿæncten ealdormán · of þæm nearƿum bendum · ⁊ him þá bliðe ƿæs ·
Ða com se ealdorman to þam arƿurðan biscope · 198 þancode his þingunge · ⁊ þam earmū ƿife be tƿifealdum forgeald · þæs þe he hyre benam ·
Þes ylca bisceop · þe ƿe ymbe sprecað 201 sæde be him sylfum on sumne timan ·  hé næfre on his lífe ne come neah ƿífe · þurh hæmed-þíng · ác heold his clænnysse ·
On sumū dege ferde · seo fore-sæda bisceop · 205 þa rád Iulianus se arlease casere · mid mycelra fyrdinge · sƿiðe fús to ƿíge · ⁊ ge-cneoƿ basilium · ⁊ cƿæð hī sóna tó ·
Ic hæbbe þe ofer-þogen · on ge-þun|genre lare · 209 ⁊ on uðƿytegunge ·
Him and-ƿyrde se bisceop · 210
Forgeafe god ælmihtig ·  ðu fyligdest ƿysdome · 211 ⁊ bead him mid þam ƿorde þry berene hlafes · sƿylce for bletsunge · þæs þe he sylf brǽc ·
Ða hét se arleasa onfón þæra hlafa · 214 ⁊ syllan þam godes menn · gærs to-geanes · ⁊ cƿæð mid hospe · horse mete ís bere ·  hé ús forgeaf · underfó hé gærs ·
Þa underfæng se halga · þa handfulle ⁊ cƿæð · 218
Ƿe budon þé casere · þes þe ƿé sylfa brucað · 219 ⁊ þú sealdest ús to-geanes ·   ðe unge-sceadƿyse nytena habbað him to big-leofan · gebysmriende ús ·
Þa ge-bealh hine se casere · ⁊ cƿæð · mid ge-beote · 222 þonne ic eft ge-cyrre · sigefæste frā fyrde ·
Ic aƿeste þinne buruh · ⁊ geƿyrce tó yrð-lande · 224
Ic ƿát þine dyrstignysse · ⁊ þine burh-ƿara · 225 þe tó-bræcon þa anlicnysse · þi ic sylf arærde · ⁊ mé to þære gebǽd ge-bygdum cneoƿū ·
Æfter þysū ƿorde hé geƿende to persum · 228 ⁊ basilius cydde · his burh-ƿarū þís · ⁊ nam him to ræde  hí þone reðan casere mid sceattū gegladodon · þonne he of þam siðe come ·
Hƿæt þa seo burh-ƿare bliðelice ge-gaderode 232 un-gerim feos · æt-foran þam bisceope ·
Þa bead he þam folce þreora daga fæsten · 234 ⁊ hét hí astígan úp to anre sticolre dune · on þære ƿæs gefyrn · fore-mære tæmpl · sce̅ marian ge-halgod · mid healicū ƿurð-mynte · ⁊ hí æt þære halgan stoƿe þone hælend bædon ·  he hraðe to-ƿurpe þæs ƿæl-reoƿan andgyt · ⁊ hí ahrædde ƿiþ ðone reðan casere ·
Þa ge-seah se biscop · þá þá hí sƿiðost bædon · 241 on sumere nihte · sca̅ marian cuman · mid heofonlicum ƿerode to þære halgan | stoƿe · ⁊ cƿ̅ · to ðam halgū · þe hyre gehendost stodan ·
Clypiað þone martyr mercuriū to mé · 245  hé ardlice fare · to þam arleasan Iuliane · ⁊ hine acƿelle · for þan þe he criste ƿið-sóc · ⁊ be minū sunu · þā soðan gode · tǽl-lice sprecþ · mid to-þundenū mode ·
Þa com mercurius · to ðære mæran cƿene · 250 mid his ge-ƿæpnunge · ⁊ ƿearð sona asend · frā cristes meder · to þæs caseres slǽge ·
Ða ƿearð basilius · þearle afyrht · 253 ⁊ eode mid eubole eft to ðære byrig · ⁊ siþþan to ðan sce̅ · þe on ðæra cyrcean læg · mercurius · se martyr mid mycclū ƿurð-mynte · ⁊ sohte his ƿæpnu · ác hé ne ge-seah hí na hƿær ·
Þá axode hé þone cyrcƿeard · be þæs sce̅s ƿæpnū · 258 ⁊ hé sƿór  hí ƿæron ge-ƿyslice · þǽr on æfen ·
Þá on-cneoƿ se bisceop · cuðlice his ge-sihðe · 260 ⁊ eode eft to ðam munte · mid mycelre blysse ·
Kydde þam folce  se casere ƿæs of-slegen · 262 on þære ilcan nihte · sƿá sƿá him æt-eƿod ƿǽs.
He eode eft ongean to þam arƿurðan sce̅ · 264 ƿolde ge-ƿytan · gif his ƿæpnu coman ·
Ðá stód his franca þǽr · fula be-gleddod · 266 mid Iulianes blode · binnan þam gesceote ·
Efne þæs ymbe seofan niht · cō to þære ylcan ceastre · 268 án þæs caseres þegna · ⁊ cydde þære burh-ƿare þis ·
Iulian᷒ ƿycode ƿið þá éá eufraten · 270 ⁊ him ofer-ƿacedon syfan-fealde ƿeardes · þa com sū cempa · uncuð us eallum · sƿíþe ge-ƿæpnod · ⁊ hyne sona þurh-þydde · mid egeslicū onhræse · ⁊ ne æteoƿde siððan · þa hrymde Iulian᷒ mid hospe · ⁊ earmlice ge-ƿát · on ure ge-ƿyt-nysse ·
Ðus cydde se cempa · ⁊ ge-cneoƿode to þam bisceope 277 ful|luhtes biddende · ⁊ se bisceop him þæs ge-tyðode þa bead basilius þære burh-ƿara heora feoh · ac hí ealle cƿædon mid anre stemne · gif ƿe þam dædlicam [read dædlicum] þas cyste ge-uðan ·  hé ne tó-ƿurpe ure ƿynsuman burh · myccle sƿiðor ƿe sceolan þam soðfæstan gode · þas lac ge-offrian · þe us alysde frā deaðe ·
Þu hæfst  feoh mid þé · ge-fada embe loca hu þu ƿylle 285
Ðá nydde se bisceop  hí namon þæne þryddan dæl · 286 ⁊ þa tƿegen dælas · he dyde to þære cyrcean · ⁊ to þæs mynstræs neode · mid mænig-fealdum cræftum ·
Tƿa gear ríxode þæs reða Iulianus · 289 ⁊ nolde ge-healdan his preost-had on riht · ác truƿode on þone hæðen-scype · þe hine to helle ge-brohte ·
Eft on sumne tíman · ƿearð se arfæsta ƿér 292 for ðan soðan ge-leafan · leaslice ge-ƿreged · to ualens þam casere · þe ða cyne-domes geƿeold ·
Se ƿæs on criste gefullod · ác he ne cuþe his geleafan · 295 ac folgode gedƿylde · þurh gedƿolmanna tihtinge ·
Þa hét se casere þone halgan ge-feccan · 297 tó antiochia þære ænlican byrig ·
Þa mid þam þe se gedƿola · embe his deað smǽda (sic) · 299 þa ƿearð his agen sunu yfele geuntrumed · ⁊ orƿena lifes · lǽg æt forð-siðe ·
Þá eode seo cƿén to ðam casere ⁊ cƿæð · 302 yfela þu gefadast for gode þinne rǽd nu sƿelt uncer sunu for ðan soð-fæstan men ·
Þá clypode se casere · ⁊ cƿæð to basilie · 305 gif þin lar is soð · ⁊ heo gode gelicað · gebide for mine sunu ·  his yfel beo aflíged ·
Ða cƿæð basilius · beald-lice to þam casere · 308 gif þu ƿylt onriht gelyfan · | þonne lifað þin sunu ·
He be-hét  hé ƿolde · ⁊ se halga ge-bæd · 310 for þæt seoce cyld · ⁊ him ƿæs sona bet · þa cƿædon þa ge-dƿól-men · þe dƿelodon þone casere ·  hé ne sceolde búgan · for basilies lare · of his agenū andgyte frā heora æƿfæst-nysse · ⁊ sædon  his sunu ƿære gesundful þurh hí ·
Mid þam þe þa dƿól-men · hine bedydrodon þus · 316 þa forð-ferde  cyld · færlice on heora handum ·
Eft on oðrum timan · se únge-lyfeda ualens · 318 genam godes circean · of þā godes þeoƿum · ⁊ for-geaf þā gedƿól-mannum · þe hine bedydrodon ·
Ða ferde basilius · to ðam fore-sædan casere · 321 ⁊ mende  unriht · þe ða yfelan hine ongebrohton · sƿá  se casere æt nextan · betæhte to his dome ·
Hƿæt þa basilius · to þære byrig ferde · 324 nícea ge-haten · on þæra ƿæs gehæfd  fore-sæde mynster · þe ða manfullan abǽdon · æt þam unriht-ƿisan casere · ⁊ þa cristenan to-dræfdon · þa cƿæþ basilius ·
Uton be-lucan þas circan · 328 ⁊  loc ge-inseglian · ⁊ ge ealle siðþan ƿaciað þreo niht ƿunigende on gebedum · ⁊ gif seo cyrce bið geopenad · þurh eoƿre ge-bena · habbað hí eoƿ æfre siððan · ⁊ ne sæcgað us nenne þanc ·
Gif þone se ælmihtiga god nelle hi eoƿ geopenian · 333 þonne ƿacie ƿé ane niht · þone ælmihtigan biddende ·  he us geopenige þa ge-insæglodan cyrcan · ⁊ gif heo bið sƿa geopenad · heo bið siðþan ure · ⁊ gif heo þonné ne biþ · ne bidde ƿe hyre næfre ·
Ða ge-licode þam gedƿolum · þæs bisceopes dóm · 338 ⁊ ƿacodon þa þreo niht · ⁊ on þam þriddan dege stodan æt þæra cyr|can dura · singende ealle frā ærne mærien · oð ofer midne dæg ·
Ac hi crist ne gehyrde · for þan þe hi ne cuþon hine · 342
Þa ƿacode basilius · on ge-bedum ane niht 343 mid þam geleaffullan folce · ⁊ fængon on ærne mærgen ealle to clypienne · Kyrrieleyson · mid hluddre stemne · to ðam leofan hælende ·
Þá com færlice mycel ƿynd · ⁊ ƿearp upp þa duru · 347  ðá scytelses to burston · ⁊ heo slóh on þone ƿeall ·
Hi eodon þa in · þone ælmihtigan herigende · 349 ⁊ se bisceop messode · ⁊ bletsode þa ge-leaffullan · ⁊ fæla þǽra gedƿól-manna · fengon to geleafan ·
Ðá ne mihte se casere · ƿið-cƿeþan þā dome · 352 ác lét þa godas [read: godes] þeoƿas ·  godes templ bugian · ⁊ þæra áre brucan þe him ge-ahnod ƿǽs · þá fore-sædan gedƿól-men · ƿæron gefullode on gode · ac hí ne gelyfdan onriht · on þone lifigendan crist · ac mid manegum gedƿyldum dƿelodan þá cristenan ·
Sum arƿurþe þegn hæfde ane dohter · 358 þá he ƿolde gebringan · binnan sumū mynstre · ⁊ criste be-tæcan · to his clænan þeoƿdome · þa ƿearð an his cnapena · to cuð þam mædene · ⁊ þurh deofles tihtinge · hí digollice lufode · ác hé ne dorste ameldian his ungemetegodan lufe ·
Eode þá to anū drymen þe deofles cræft cuðe · 364 ⁊ behét him sceattes · gif hé mid his scyn-cræfte him þæt mæden mihte ge-macian to ƿífe ·
Þa ge-brohte se dry-man · þone cnapan · to his deofle · 367 ⁊ se deofol befrán · þone dƿeligendan cnapan · gif hé ƿolde ón | hine gelyfan · ⁊ his hælende ƿiðsacen · ƿið þā þe he gefremode his fulan galnysse ·
Þa stod se earming · æt-foran þam arleasan deofle · 371 þær hé healice sǽt mid his hel-cnihtū · ⁊ cƿæð he ƿolde ƿið-sacan his criste · ⁊ gelyfan on hine gif he his lust gefremode ·
Þa cƿæð se sceocca eft · 375
Ge synd sƿiðe ungetreoƿa · 375 þonne ge mín be-hofiað · þonne ic helpe eoƿ · ⁊ gé ƿiþsacað me eft · ⁊ cyrrað to eoƿrū criste seþe is sƿiðe myld-heort · ⁊ myldelice eoƿ under-fehþ · ac ƿryt me nú sylf ƿylles ·  þú ƿið-saca criste · ⁊ þinum fulluhte · ⁊ ic ge-fremme ðinne lust · ⁊ þu beo on domes dæge · fordemed mid me ·
Ða aƿrát se earming mid his agenra hande 382 sƿá sƿa se deofol · him gedihte þone pistol · ⁊ se deofol sona sænde to ðam mædene · his fulan gastas · þe galnysse styriað · ⁊ ontendan  mæden · to þæs mannes lustum ·
Heo ƿearð þa geangsumod mid þæra ormæstan ontendnysse · 387 ⁊ feoll adúne færlice hrymende ·
Eala þú min fæder · gemyltsa þinre dehter · 389 ⁊ for-gif me þam men · þe min mód me to spenð · elles ic mót sƿeltan · sarlicū deaðe ·
Þa ƿeop se fæder · ƿolde hí ge-fræfrian · 392 ⁊ cƿæð mid mycelre sarnysse · to þære seocan dehter ·
Ic ƿolde mid clænnysse · criste þe be-ƿeddian 394 to engla gefærredena · to frofre minre saƿle · ⁊ þu þus ƿodlice ƿilnast ceorles ·
Heo ne rohte his ƿorda for þæra ƿodlican ontendnysse · 397 ⁊ cƿæð  heo sceolde sƿeltan for-raðe · gif se fæder nolde ge-fremman hyre ƿyllan ·
Se fæder þa | æt nextan · be his freonda ræde · 400 forgeaf þa earman dohter þam deofles cnihte · mid mycclū æhtam (sic) · ⁊ his mán nyste ·
Ða nolde se deofles cniht · cuman næfre to circan · 403 ne godes ƿord ge-hyran · ne þa halgan messan ·
Ƿearð þa ge-openad his earman ƿife · 405 his manfullan be-hát · þam hetolan deofle · ⁊ heo mid mycelre angsumnysse · arn to basilie · ⁊ cydde him be ende-byrdnysse hyre cnihtes ƿiþer-sæc ·
Þa hét se halga ƿer · hine to him gefeccan · 409 ⁊ be-frán gif hit sƿá ƿære · sƿa his ƿif him sæde · ⁊ he sæde mid ƿope hú hé besƿican ƿearð ·
Þa axode se bisceop · ƿylt þú bugan eft to christe · 412
Se ƿyþersaca cƿæð · ic ƿylle georne leof · 413 ác ic ne mæg · þeah ic ƿylle · forþan þe ic ƿið-sóc criste · ⁊ on ge-ƿryte afæstnode  ic ƿære þæs deofles ·
Se halga ƿer him cƿæð tó · 416
Ne hoga þu embe  · 416 ure hælend is sƿiþe ƿel-ƿyllende · ⁊ ƿyle þe eft under-fon · gif þu mid soðre dædbote gecyrst eft to him ·
Hƿæt þa basilius gebletsode þone cniht · 419 ⁊ be-leac hine on-sundron · on sumere digelre stoƿe · ⁊ tæhta (sic) him bota · ⁊ ge-bæd for hine ·
Com eft ymbe ðry dagas · axode hú hé mihte · 422
Ða cƿæð se dæd-beta · þa deoflu cumað to me · 423 ⁊ me sƿiðe ge-egsiað · ⁊ eac sƿylce torfiað · ⁊ habbað hī on hande min agen hand-ge-ƿryt · cƿeðað  ic come to hī ⁊ na hí to me ·
Basilius him cƿæð to · ne beo ðú afyrht · 427 gelyf soðlice on god · ⁊ sénode hine eft · be-leac eft þá duru · ⁊ lede him his mete ·
He com eft ymbe feaƿa daga · ⁊ cunnode þæs mannes · 430
Se cniht | cƿæð to ðam halgan ƿere · ic ge-hyra (sic) þa deoflu feorran · 431 ⁊ hyra egslican þiƿracan · ac ic hí ne ge-seo ·
He beleac hine eft on þa ylcan ƿysan · 433 oð þone feoƿer-teoðogan dæg · ⁊ fandode his siððan ·
Þa sæde se cnapa ·  he sƿiðe ƿél mihte · 435 nu to dæg ic seah · hú ðu ofer-sƿiðdest þone deofol ·
Basilius þa on mergen · gebrohte þone cnapan 437 Into godes húse · ⁊ hét gegaderian  folc · ⁊ bæd hí ealle ƿacian · þær on niht mid him · ⁊ ðingian þam earman men · to þam ælmihtigan gode ·
Mid þam þe hí sƿiðost bædon · binnan þæra cyrcan · 441 Þa cō se ƿæl-reoƿa deofol · ƿolde geniman þone cnapan · of basili᷒ handū · hetolice teonde · ⁊ cƿæð to ðam halgan ·  he hine be-rypte · ne sohte ic na hine · ac hé sylf com to me · her ic habbe his hand-ge-ƿryt ·  ic hit ge-healde mid me to þam ge-mænelican dome · on þā mycclum dæge ·
Ða cƿæð se halga ƿer · ƿe clypiað to ðam hælende · 448 up-ahafenum handum oð  þu  hand-ge-ƿryt agife ·
Ða clypodon hí ealle · kyrrieleyson · 450 up ahafenum handum · ƿið heofonas ƿeard · ⁊ efne þa æfter fyrste · feol  ylce geƿryt · ufon of þære lyfte · to ðam geleaffullan biscope ·
He þancode þa gode · mid gast-licra blysse · 454 ⁊ axode þone cnapan gif hé on-cneoƿe  ge-ƿryt ·
He cƿæð ic on-cnaƿe þas cartan fulgeare · 456 þis ic sylf aƿrát · þam aƿyrgedan deofla ·
Hƿæt þa basilius · hí sona totær · 458 ⁊ gehuslode þone cnapan · ⁊ þam hælende betæhte · ⁊ lærde hine georne · hú hé lybban sceolde ·
| on cristes geleafan · oð his lifes ende ·
Basilius se mæra · ƿearð mycclū on-bryrd · 462 ⁊ mid godcundre beorhtnysse ge-blyssod · for-þearle · eode þa ardlice to anes preostes húse · ⁊ het his gebroðra beon his geferan ·
Anastasius ƿæs gehaten se arƿurþa mæsse-preost 466 þe se bisceop to fundode sƿá færlice mid gange ·
Mid þam ƿunode án mæden mærlice drohtnigende · 468 geond feoƿertig geare fec fægre gehealden ·
Heo ƿæs mannum geþuht sƿylce heo his gemæcca ƿære · 470
Ƿytodlyce se messe-preost ƿyste his to-cyme · 471 þurh þone halgan gast · ⁊ ƿolde hine be-hydan · ac se bisceop ƿyste hƿær he ƿæs ful geare · ⁊ hét hine mæssian for his mærlican drohtnunga.
Þa æt þære messan · ƿearð his mærð gesƿutelod · 475 sƿá  se halga gast hine ealne befeng · on fyres gelycnysse · þær hí onlocoden ·
Se messe-preost leofode be hláfe ⁊ be ƿætere · 478 ⁊ symle he fæste buton on freols-dagum ·
He hæfde ænne lic-ðroƿere · be-locen on anū clyfan 480 egeslice to-sƿollen · ⁊ un-sprecende fornean · ⁊ hine ðær afedde un-afunden oð þæt ·
Ða eode basilius · to ðam clyfan · 483 ac se preost nolde undón þá duru mid cǽge · ac se bisceop hi ge-openade · eaðelice mid his ƿorde · ⁊ ƿacode ealle þa niht · mid þam ƿædlian hreoflian · biddende þone hælend ·  he hine gehæleda (sic) · ⁊ gelædde hine on mergen forð · sƿiðe fægres híƿes · buton ælcū ƿomme · ⁊ ƿél sprecande ·
Þus ƿearð geopenad sé árƿurðe mæsse-preost · 490 ⁊  halige mæden · | þe his huses gymde · ⁊ se bisceop geƿende mid his ge-broðrum hám ·
Effrem ƿæs gehaten sum sƿiðe halig abbod · 493 on ƿæstene ƿunigende · fela ƿundra ƿyrcende · ⁊ manegū oðrū ge-bysnode · þa þe bugan to lare ·
Ða ge-hyrde hé be þam ƿundrū þe basilius ƿorhte · 496 ⁊ bæd gelóme æt gode ·  he him gesƿutelode hƿylc basilius ƿære on ƿurð-scype mid him ·
Þa ƿearð þam abbode æt-eoƿed · án fyren sƿer · 499 se stód úp aþenod · oð þá steapan heofonan · ⁊ him com stemn ufan þus clypiende hlude ·
Eala þu effrem eall sƿylc ís basilius 502 sƿylce þes fyrena sƿér · þe þu ge-syhst hér standan ·
Ða geƿende effrem of þam ƿestene sona 504 to ðam halgan bisceope  hé hine ge-spræce · ⁊ basiliu᷒ (sic) sende sona him to-geanes · ⁊ hine ƿylcumode · sƿá sƿá hé ƿyrðe ƿæs · ⁊ þa halgan him betƿeonan embe  heofonlice líf · geornlice smeadon · sƿyðe smeaþancollice ·
Æfter þæra halgan messan · mid þam þe hí gereordodon 510 cƿæð se halga effrem · to þam arƿurðan biscope ·
Ic bidde þe arƿurða fæder  þu me anes þinges tyðige · 512 ic ƿát  þu byst tyða · sƿa hƿæs sƿa þu bytst æt gode ·
Bide nú æt gode ·  ic grecisc cunne · 514
Þa cƿæð se biscop him tó · 515
Þú bæde ofer mine mæðe · 515 ac uton sƿa þeah biddan þas bena æt gode ·
Hí feollan þa on gebedum · ⁊ basilius cƿæð · 517
Hƿi nelt þu lá effrem · nu ðu sƿá arƿurðe eart · 518 beon mæsse-preost ⁊ se oðer him cƿæð tó · forðan þe ic eom synful ·
Þa sæde se biscop · 520 eala gif ic hæfde | þine synna ana ·
Hi cneoƿdon þa æft · ⁊ æffrem þa spræc 522 mid greciscum gereorde · god herigende · ⁊ se halga bisceop hine hadode to messe-preoste · ⁊ his ƿealh-stód to diacone · ⁊ hí ƿendon eft on-gean to þam ƿid-gyllan ƿestene · ƿuldrigende gód ·
Sum sƿiðe ƿelig ƿíf ƿæs · sƿylce on ƿudeƿan hade 527 ac heo lyfde sceand-lice · sƿá sƿá sƿín on meoxe · ⁊ mid healicum synnum hí sylfe fordyde ·
Heo ƿearð sƿa þeah æt nehstan ƿundorlice onbryrd · 530 þurh godes mynegunge · ⁊ ealle hyre manlican dæda · aƿrát on anre cartan · ⁊ be-ƿorhte mid leade · gesohte þá basilium biddende ⁊ cƿeðende ·
Eale [sic @ Skeat] þu godes halga be-seoh me to are · 534
Ealla mine synna · ic synfulle aƿrát · 535 on þissere cartan · ⁊ ic com to þe leof · ⁊ ic bidde þe for godes lufan  þú mé unlyse þa insæglunge · ac adylega þa synna · to dryhtne me þingiende · se god þe me forgeaf þis gode geþanc · sé ƿyle þe ge-hyran me þingiende to him ·
Þa genam basilius se biscop þa cartan · 541 ⁊ be-seah to heofonum · ⁊ cƿæð to þam hælende ·
Ðin agen dæd ís drihten ·  þú adylegie synna · 543 þu þe middan-eardes synna myld-heort-lice æt-brytst · eaðelice þu miht þyssere anre saƿle synna · adylegian · þu soðfæsta drihten ·
Ealle ure synna synd mid þe aƿrytene · 547 ac þín myld-heortnys ís sƿiðe mycel · ⁊ ún-asmægendlic ·
Git þa basiliu᷒ [sic @ Skeat] gebæd for  ƿíf · 549 ƿaciende þa niht · ⁊  ge-ƿryt ageaf þam fore-sædan ƿífe · ⁊ þá ƿæron þa synna ealle adilegode butan anre synna ·
Seo ƿæs seo mæste · ⁊ heo ƿearð þa æmod · 553 biddende | mid ƿope þone halgan ƿer ·  he þa mycclan synne mild-heort-lice adilegode · sƿá sƿá he dide þa oðre · þurh his drihtnes unnan · þa cƿæð se erce-biscop ·
Ic eom eac synful · 557 ⁊ myltse behofige · þæs heofonlican dryhtnes ·
Ac far þe to ƿestene · ⁊ þú fintst anne ƿer 559 haliges lifes · se hatte effrem · agif him þas cartan · ⁊ cyþ him ymbe þe · ⁊ he mid gebedum gegladaþ god ælmihtigne ·  ƿif geƿende þa to ðam ƿestene sƿiðe · ⁊ basilius ƿearð gebroht on legere to his forðsiðe · fore-ƿittig sƿa þeah ·
An æþele læce ƿæs ƿunigende on þære byrig · 566 Iosep gehaten · hæðen ⁊ Iudeisc · se cuðe to-cnaƿan gif he cunnode þæs mannes · be his ædrena hrepunge · hƿeðer he hraðe sƿulte · ⁊ Basilivs ƿiste þurh godes onƿrigennysse ·  hé sceolde þone læce to ge-leafan bringan ⁊ on fante fullian · ær his forð-siðe · þa lufode he hine forði · ⁊ gelome hine ge-spræc · tihtende to ge-leafan · þeah þe he lange ƿið-soce ·
Ða on sumū dæge sende basilius · 575 æfter ðam ylcan læce sƿylce he his lacnunga gyrnde · ⁊ het hine sceaƿian be his seocnysse · axude þa hu him þuhte · ⁊ se oðer him andƿyrde ·
Gearciað þa þing · þe eoƿ geƿunelice synd · 579 to bebyrigunge · þes biscop geƿit hraðe ·
Ða cƿæð se erce-biscop · to ðam æðelan læce · 581 nastu hƿæt þu sægst · þeah þu sƿá ne ƿene ·
Se læce him cƿæð to · 583
Ne lyfastu oð æfen · 583 þa cƿæð basilius · hƿæt gif ic bide merigenes ·
Se ebreisca cƿæþ eft · 585
Ne bið hit sƿa langsum · 585
| Ane tíd ic ƿene ·  þin saƿul ƿunige on þe · 586
ac gefada þine þing · for þan þe ic þe sæcge ·  þes dæg ne ge-endað ofer ðe cucena ·
Ða cƿ̅ basilius mid blyðum mode him to · 589
Hƿæt destu gif ic to mergen mid-deges gebíde · 590
Se ebreisca cƿæð · sylf ic sƿelte þonne · 591
Se halga ƿer sæde · þu scealt sƿeltan synna · 592 ⁊ criste lybban · þurh geleafan aƿend ·
Se læce him andƿyrde · ⁊ cƿæð ·  he gelyfan ƿolde · 594 ⁊ his ƿyllan gefreman · gif he ƿunode of [read oð] mid-dæg ·
He be-hét þa mid aðe  he to þam hælende gebuge · 596 ⁊ fulluht under-fenge · gif se halga fæder leofode ·
Hƿæt ða basilius bæd þone ælmihtigan god 598  he his líf gelengde þam læce to hæle ·
Se biscop þa leofode sƿa sƿa he bæd æt gode · 600 ⁊ on mergen ge-langode þone læce him to ·
Se iudeisca þa com · ⁊ cƿæð mid ƿundrunge 602 mid ealre heortan ·
Ic sæcge  crist is soð god · 603 ⁊ heonan-forð ƿið-sace mid soðum ge-leafan þam hatigend-licum bigengū · þe ða Iudeiscan healdað ·
Hat me nu fullian · ⁊ mine hiƿan ealle 606 on þæs hælendes naman · buton elcunge ·
Se ærce-biscop cƿæð · 608
Ic eoƿ ealle fullige · 608 mid minum agenū handum · ðine hiƿan · ⁊ þe · þa grapode se læce his lima eft · ⁊ cƿæð ·
Ðin mægn is aterod · ⁊ þa mihte þu næfst · 611
Basilius him cƿæð to · 612
Ƿe habbað þone scyppend · 612 þe  gecynd gescéop · ⁊ se us ge-strangað ·
He arás ða mid þam ƿorde · ⁊ eode to cyrcean · 614 ⁊ ætforan þam folce gefullode þone Ioseph · mid eallum his hiƿum · ⁊ ge-huslode hí siððan · ⁊ lærde hí georne · be ðam ecan life ·
Siþþan he messode mannū to nones · 618 ⁊ lærde hi georne · ⁊ luf|lice hí cyste · ⁊ genam ðone dǽl þæs deorƿurðan husles · þe se hælend gehalgode · þe he heold oð þæt · ⁊ æfter þære huslunge · mid herunga ge-ƿát · to þam lifigendan gode · þe he mid geleafan ƿurðode · mid þam he ƿunað on blysse · á butan ende. AMEN.
New part
Hƿæt þa se læce þe ðær gelyfed ƿæs · 624 feoll uppon his breost · mid floƿendum tearum · ⁊ cƿæð mid ƿope · ƿella basilius · gif ðu sylf noldest · nære þu git forð-faran · þa com mycel meniu on mergen to ðam lice · ⁊ Gregorius bisceop · þe mid basilie leornode · ⁊ oðre fela bisceopas · ⁊ gebrohten  lic · mid gastlicum sangum · Into godes cyrcean ·
Ƿe ƿyllað nu ful sæcgan be ðam synfullan ƿife · 633 þe basilius sende · mid þære anre synne to effremme þam abbude ·  he ða án adylogode ·
 ƿif becom æt nextan þurh  ƿidgylle ƿesten · 636 to ðam halgan effrem · ⁊ he ƿiste hyre fǽr · ðuruh godes onƿrigennysse · ⁊ hƿæt heo ƿolde þær · ⁊ cƿæð hire sona to · ic eom synful mann ·
Heo aƿearp þa cartan ða · ⁊ cƿæð to effremme · 640
Se ærce-biscop me sende soðlice to ðe · 641  þu ðas ane synne · þe on þyssere ymlan stent · þurh þine ge-bedu adilige · sƿa sƿa he dyde þa oðre ·
Se halga effrem cƿæð · nese nese dohtor · 644 ac se ðé þa manega synne mihte adilegian · þurh his þing-rædene ða þa ðu hine bæde se mæg bet þone ic biddan for ðære anre ·
Gang ongean hraðe to ðam godes menn · 648  ðu hine befó ær his forðsiðe · þa arn  earme ƿíf ofer  ƿesten sƿiðe · oð  heo to þære byrig be-com · þær man bǽr basilium · ⁊ feoll ða to eorðan · flitende ƿið þone halgan ·  he hi asende · fram him sylfum to ƿestene · on sƿa mycelne ƿeg · ⁊ ne ƿearð gefrefrod ·
Heo ƿearp þa mid þam þæt geƿryt on ða bære · 655 ⁊ cydde þam mannū be hyre misdædū ·
| Þa ƿolde an ðæra preosta · ƿytan þa synne · 657
⁊ sceaƿode þa cartan · ⁊ clypode to ðam ƿífe ·
To hƿi sƿincst þu la ƿíf · þeos carte is adilegod · 659
Seo syn ƿearð þa adilegod · þurh drihtnes mildsunge · 660 sƿa sƿa basilius ƿolde · þe ða ƿuldrode mid gode ·
Ða fægnode  ƿíf · ⁊  folc ƿuldrode · 662 þone lifigendan god · þe lyfað on ecnysse ·
His líc ƿearð be-byrged on cessariam byrig 664 cappadoniscre scyre · þær þær he sylf biscop ƿæs · manegū fremiende · mid mycelre lare · ⁊ he sylf ƿolde sƿeltan for rihte ær ðam þe he for-suƿode þone soðan gelyfan · betƿux þam gedƿol-mannum þe hine drehton for-oft · for ði he ƿuldrað nú · á · to ƿorulde mid gode. AMEN.