# Salute, Jonathan!/Capitul 67

Contenete - Capitul 66 - Capitul 67 - Capitul 68

## Sixantsettesim capitul (67.esim capitul)

DIARIUM DE DR. SEWARD – continuation
Quande noi arivat al Hotel Berkely, Van Helsing trovat un telegramma:
   “Venient per tren. Jonathan a Whitby. Important novas. – MINA HARKER.”
Li professor esset injoyat. “Ah, ti marvelosi Madam Mina,” il dit, “Perle inter féminas! Ella ariva, ma noi ne posse restar. Ella deve ear a tui dom, amico John. Tu deve incontrar la in li station. Misse la un telegramma por que ella mey preparar se.”
Li telegramma misset, il trincat un tasse de té, durant que il parlat pri un diarium scrit de Jonathan Harker quande in extrania, e dat me un scri-machinat copie, anc un copie del diarium de Seniora Harker a Whitby. “Prende tis,” il dit, “e studia les bon. Quande yo va har retornat tu va esser mastro del factes. To quo es scrit ci posse esser li comensa del fine de te e me, o li comensa del fine del Ne-Mortes qui marcha sur li terre. Lee it con un apert mente, e si tu posse adjunter (ad·junt·er = dar un cose in plu) alquo al historie, ples dir me, nam it es importantissim. Anc tu ha scrit un diarium, ne ver? Yes! Alor li sequent vez noi va vider les junt.” Poy il preparat se por li departe. Yo eat a Paddington, u yo arivat deciquin minutes ante li ariva del tren.
Pos li ariva del tren li persones in li vicinitá desaparit poc a poc, e yo comensat suciar. Ma strax poy yo videt la: un puella con un dulci visage qui videt me e dit: "Dr. Seward, ne ver?"
"E vu es Seniora Harker!" yo respondet strax. Noi presset li manu.
"Yo reconosset vos per li descrition del car povri Lucy, ma --" ella cessat subitmen, e su guancies rubijat.
Anc mi guancies rubijat, quel auxiliat nos redevenir calm, nam ambi noi conosset li historie sin dever parlar pri it. Yo auxiliat la con li scri-machine e li altri bagage. Noi prendet li via subterran e plu tard arivat a mi dom. Quande noi arivat ella savet strax que li dom esset un asil por lunaticos.
Ella dit me que ella havet mult coses a dir, e talmen yo fini mi fonografic (fonografic = sonari, parlat) diarium ci durant que yo atende la. Yo ancor ne ha leet li paperes dat de Van Helsing. Yo deve trovar alquo interessant por la por que yo mey posser leer les. Li témpor manca! Ah, ella veni!
Jurnale de Mina Harker.
29 septembre. -- Pos har nettat me, yo intrat li scritoria de Dr. Seward. Avan li porta yo pausat, nam yo audit le parlar con alcun. Ma pro que il volet urgentie, yo frappat sur li porta e audit le dir: "Ples intrar."
Intrante, yo esset surprisat vider que il esset sol. Sur li table yo videt un cose quel yo conosset - un fonograf. (fonograf = un cose por registrar sones) It esset li unesim vez vider un tal.
"Yo savet que vu havet urgentie, ma yo audit vos parlar e pensat que vu ne esset sol."
"Oh," il respondet subridente, "yo solmen fat intradas (intra·da) in mi diarium."
"Vor diarium?" yo dit con surprise.
"Yes," il respondet plazzante su manu sur li fonograf, "yo fa it con to ci." Yo esset tre excitat e dit:
"Quo, to es mem plu bon quam stenografie! Vu permisse me audir it?"
"Cert," il dit, e comensat preparar it. Poy il pausat con íncertitá sur li visage.
"In fact," il comensat ínhabilmen, "yo solmen scri mi diarium con it, e pro que it acte se pri (acter se pri = li tema es) mi labor, it posse esser -- to es, yo vole dir que --" il cessat, e yo provat auxiliar le:
"Vu auxiliat Lucy vers li fine. Lass me audir qualmen ella morit, nam ella esset un carissim amica."
Surprisante me il dit con un expression de horrore:
"Parlar pri su mort? Jamá!"
"Pro quo?" yo questionat, con un sentiment de gravitá e terrore. Il pausat, e yo perceptet (percepter = vider inteligentmen) que il provat pensar pri quo dir. Finalmen il balbutiat (balbutiar = parlar ínhabilmen):
"Vu vide, yo ne save qualmen trovar ti-ta parte de mi diarium." E durant que il parlat un idé venit le, e il dit con un ton quam ti de un infante: "It es ver, sur mi honor. Honestmen!" Yo subridet, e il fat un grimasse. "Ah, vu percepte que yo crea excusas. Ma it es ver que, benque yo ha scrit mi diarium durant quelc mensus con li fonograf, yo nequande ha pensat pri qualmen trovar ti o ta ("ti o ta" = "ti-ci o ti-ta") loc." Yo hat decidet que ti diarium vell esser un grand auxilie por me, e yo dit audacimen:
"Tande, Dr. Seward, yo posse auxiliar vos per machin-scrir it." Su visage devenit blanc quam li morte e il dit:
"No! no! no! Yo jamá vole lassar vos conosser ti terribil historie!"
Yo esset rect, li historie esset horribil in fact! Durant que yo pensat pri qualmen trovar un metode por audir li diarium, yo videt un machin-scrit paperallia sur li table. Il videt me e yo savet que il comprendet.
"Vu ancor ne conosse me," yo dit. "Quande vu va har perleet li paperes - li diarium de yo e de mi marito, queles yo ha scrit - vu va conosser me plu bon. Yo ha scrit mi tot pensas in les, benque yo ne posse expectar vos fider me, ne ancor."
Il es cert un nobil mann; li car povri Lucy esset rect quande ella parlat pri le. Il stat e apertet un tiruore (tir·er → tir·uore) in quel trovat se multissim cilindres (cilindre =) covrit per obscur cire, e dit:
"Vu es just. Ne conossente vos, yo ne fidet. Ma nu yo conosse vos, e devet har conosset vos in li passate. Yo save que Lucy parlat vos pri me; ella parlat me anc pri vos. Por petir pardon yo presta vos li cilindres - li prim demí-dozene (dozene = decidu) es personal e ne horrificant (horr·ific·a·nt). Tande li diné va esser pret. Durant ti témpor yo va leer ti documentes." (document = paperes con scrition) Il aportat li fonograf al salon e preparat it por me. Nu yo va certmen aprender quelc plesent coses, to es li altri látere de un historie del amore quel yo ja conosse...
Diarium de Dr. Seward.
29 septembre. -- Yo esset tam inmerset (inmers·er = far intrar aqua, o pensas) in ti marvelosi diarium de Jonathan Harker e li altri de su marita que yo obliviat li témpor. Seniora Harker ne esset ta quande li servitora anunciat (anunciar = dar un nova) li diné, do yo dit: "Forsan ella es fatigat; li diné mey atenter un hor." Yo hat just finit li diarium de Seniora Harker quande ella intrat. Ella aspectet bell, ma trist, con lácrimes in li ocules. Yo esset tre tuchat. Recentmen anc yo ha havet bon rasones por lácrimes, ma vider les in su ocules tuchat mi cordie. Dunc yo dit tre gentilmen:
"Yo time que yo ha atristat vos."
"Oh, no, ne atristat", ella respondet, "ma vor grive (grive = statu de esser trist) ha tre tuchat me. Li machine es marvelosi, ma it monstra li cruel realitá. It monstrat me directmen li grive in vor cordie. It esset quam un anim quel cria al Deo Omnipotent (omni·potent). Yo ha volet auxiliar vos per machin-scrir li contenete; vi, nu nequi deve audir it."
"Nequi deve saver, nequi jamá va saver," yo dit in un bass voce. Ella plazzat su manu sur li mi e dit gravissimmen:
"Ah, ma ili deve!"
"Deve? Pro quo?" yo questionat.
"Pro que it es un parte del terribil historie, del morte de povri Lucy; pro que in li lucta contra ti terribil monstru noi deve utilisar omni conossentie, omni auxilie. Yo crede que vor cilindres es plu utilisabil quam vu credet, nam in les yo vide mult lúmines quel servi contra ti obscur misterie. Tra vor diarium yo vide, benque solmen til li settesim de septembre, qualmen li povri Lucy esset ataccat e qualmen evenit li terribil destine (destine = su propri futur). Jonathan e yo ha laborat omni jorne e nocte desde li visita de Van Helsing, qui ha eat a Whitby por trovar plu information e va esser ci deman. Inter nos noi besona null secretes."
Ella regardat me con tant suplication, ma samtemporalmen (sam·tempor·al·men) con tant corage que yo consentit (consentir =). "Vu va", yo dit, "far tam quam vu vole. Mey Deo pardonar me si yo fa alquo mal! Hay terribil coses a aprender, ma si vu ha ja viageat tra li via quel ea til li morte del povri Lucy, vu ne va esser content ne conosser omnicos. Fórsan li fine va dar vos pace. Veni, li diné es ta. Noi deve manjar e fortificar nos. Pos manjar vu va aprender lu restant, e yo va responder a omni vor questiones."

## Vocabularium

* acter se pri
* adjunter
* anunciar
* consentir
* destine
* document
* dozene
* fonograf
* grive
* horrificant
* inmerser
* intrada
* omnipotent
* percepter
* perle
* ti o ta
* tiruore