# Manchu/Library/The Analects/juwan nadaci fiyelen
## leolen gisuren - juwan nadaci fiyelen

論語 陽貨第十七
| 1. yang ho, kungdzi be acaki sembime, kungdzi acarakū ojoro jakade, kungdzi de ulgiyan benjibuhe, kungdzi, terei boode akū be nashūlame baniha bume genere de, jugūn de ucaraha. kungdzi -i baru hendume, jio. bi, sini emgi gisureki sefi, hendume, boobai be hefeliyembime, gurun -i cihai facuhūrara be tuwarangge, gosin seci ombio. hendume ojorakū. baita de danara de amuran bime, kemuni nashūn be ufararangge, mergen seci ombio. hendume, ojorakū. inenggi biya dulembikai, se msede ba burakū kai. kungdzi hendume, inu, bi, hafan teki. | 1. 阳货欲见孔子 孔子不见 归孔子豚 孔子时其亡也而往拜之 遇诸涂 谓孔子曰 来 予与尔言 曰 怀其宝而迷其邦 可谓仁乎 曰 不可 好从事而亟失时 可谓知乎 曰 不可 日月逝矣 岁不我与 孔子曰 诺 吾将仕矣 |
| 2. fudzi hendume, banin ishunde hanci. tacin ishunde goro. | 2.子曰 性相近也 习相远也 |
| 3. fudzi hendume, damu ten -i mergen, dubei mentuhun ningge gurirakū. | 3. 子曰 唯上知与下愚不移 |
| 4. fudzi, u ceng hoton de genefi, fithere uculere jilgan be donjifi, fudzi ijarlame hendume, coko wara de ihan -i huwesi ai baita, dzi io jabume, seibeni yan bi, fudzi -i henduhe be donjihangge, ambasa saisa, doro be tacici, niyalma be gosimbi. buya niyalma doro be tacici, takūrabure de ja ombi sere. fudzi hendume, jwue ilan šabisa, yan -i gisun inu kai, jaka gisurehengge, jobodohobi. | 4. 子之武城 闻弦歌之声 夫子莞尔而笑 曰 割鸡焉用牛刀 子游对曰 昔者偃也闻诸夫子曰 君子学道则爱人 小人学道则易使也 子曰 二三子 偃之言是也 前言戏之耳 |
| 5. gung šan fu žoo, mi -i bade ubašafi, solinjiha de, fudzi geneki serede, dzi lu yabulerakū hendume, genere ba akū oci, nakara dabala, gung šan halangga -i jakade genere ai dalji, fudzi hendume, tere mimbe solinjihangge ainahai untuhun ni. aikabade mimbe baitalarangge bihede, bi, dergi jeo gurun obumbidere. | 5. 公山弗扰以费畔 召 子欲往 子路不说 曰 末之也已 何必公山氏之之也 子曰 夫召我者而岂徒哉 如有用我者 吾其为东周乎 |
| 6. dzi jang, kungdzi de gosin be fonjire jakade, kungdzi hendume, sunja hacin be abkai fejergi de yabume muteci, gosin ombi. dacilame fonjiha de, hendume, gungnecuke, onco, akdun, kicebe, fulehun, gungnecuke oci, heolederakū ombi. onco oci, geren be bahambi. akdun oci, niyalma akdambi. kicebe oci, gungge mutebumbi. fulehun oci, niyalma be takūraci ombi. | 6. 子张问仁于孔子 孔子曰 能行五者于天下为仁矣 请问之 曰 恭 宽 信 敏 惠 恭则不侮 宽则得众 信则人任焉 敏则有功 惠则足以使人 |
| 7. bi hi -i solinjiha de, fudzi geneki serede, dzi lu hendume, seibeni io bi, fudzi -i henduhe be donjihangge beye. ne sain akū be yaburengge oci, ambasa saisa dosinarakū sehe kai. bi hi, jung meo -i bade ubašahabi. fudzi -i geneki serengge, adarame. fudzi hendume, inu, ere gisun bihe, akdun ningge be, nilaha seme nekeliyen ojorakū sehekūn. šeyen ningge be icehe seme yacin ojorakū sehekūn. bi hono hengke inu, adarame lakiyabufi jeterakū ome mutembini. | 7. 佛肸召 子欲往 子路曰 昔者由也闻诸夫子曰 亲于其身为不善者 君子不入也 佛肸以中牟畔 子之往也 如之何 子曰 然 有是言也 不曰坚乎 磨而不磷 不曰白乎 涅而不缁 吾岂匏瓜也哉 焉能系而不食 |
| 8. fudzi hendume, io si, ninggun gisun -i ninggun dalibun be donjihao. jabume, akū. te, bi sinde alara. gosin de amuran bime, tacire de amuran akū oci, terei dalibun mentuhun ombi. mergen de amuran bime, tacire de amuran akū oci, terei dalibun, cihai ombi. akdun de amuran bime, tacire de amuran akū oci, terei dalibun, ebdere ombi. sijirhūn de amuran bime, tacire de amuran akū oci, terei dalibun, šofoyon ombi. baturun de amuran bime, tacire de amuran akū oci, terei dalibun, facuhūn ombi, ganggan de amuran oci, tacire de amuran akū oci, terei dalibun, balama ombi. | 8. 子曰 由也 女闻六言六蔽矣乎 对曰 未也 居 吾语女 好仁不好学 其蔽也愚 好知不好学 其蔽也荡 好信不好学 其蔽也贼 好直不好学 其蔽也绞 好勇不好学 其蔽也乱 好刚不好学 其蔽也狂 |
| 9. fudzi hendume, juse suwe, ainu irgebun -i nomun be tacirakū ni. irgebun -i nomun de, yendeci ombi, cicilaci ombi feniyeleci ombi, gasaci ombi. hanci oci, ama be uilembi. goro oci, ejen be uilembi. gasha gurgu, orho moo -i gebu be ambula sambi. | 9. 子曰 小子何莫学夫诗 诗可以兴 可以观 可以群 可以怨 迩之事父 远之事君 多识于鸟兽草木之名 |
| 10. fudzi, be ioi -i baru hendume, si, jeo gung -ni julergi fiyelen, šoo gung -ni julergi fiyelen be tacihabio. niyalma ofi, jeo gung -ni julergi fiyelen be tacirakū oci, tere tob seme fu -i ishun iliha adali kai. | 10. 子谓伯鱼曰 女为周南 召南矣乎 人而不为周南 召南 其犹正墙面而立也与 |
| 11. fudzi hendume, dorolon, dorolon seme henduhengge, gu suje be henduhengge nio. kumun, kumun seme henduhengge, jungken tungken seme henduhengge nio. | 11. 子曰 礼云礼云 玉帛云乎哉 乐云乐云 钟鼓云乎哉 |
| 12. fudzi hendume, cira fafungga bime, doro uhuken ningge, buya niyalma de duibuleci, fu be fondoloro gūldarara hūlhai adali kai. | 12. 子曰 色厉而内荏 譬诸小人 其犹穿窬之盗也与 |
| 13. fudzi hendume, gašan -i monhon serengge erdemu -i ebdere kai. | 13. 子曰 乡愿 德之贼也 |
| 14. fudzi hendume, jugūn de donjifi, giyai de gisurerengge, erdemu -i waliyan kai. | 14.子曰 道听而涂说 德之弃也 |
| 15. fudzi hendume, osokon niyalmai emgi ejne be uileci ombio. tere bahara onggolo, bahara de jobombi. baha manggi, ufarara de jobombi. aikabade ufarara de joboci, isinarakū ba akū kai. | 15.子曰 鄙夫可与事君也与哉 其未得之也 患得之 既得之 患失之 苟患失之 无所不至矣 |
| 16. fudzi hendume, julgei irgen de, ilan nimeku bihe, te uttungge hono akū kai, julgei dabašakū serengge, dabali bihe. te -i dabašaku serengge, cihai, julgei ambaki serengge, haja bihe. te -i ambaki serengge, hatan furu. julgei mentuhun serengge, sijirhūn bihe. te -i mentuhun serengge, holo -i canggi. | 16. 子曰 古者民有三疾 今也或是之亡也 古之狂也肆 今之狂也荡 古之矜也廉 今之矜也忿戾 古之愚也直 今之愚也诈而已矣 |
| 17. | 17. 子曰 巧言令色 鲜矣仁 | ............................................................................... | ............................................................................... |
| 18. fudzi hendume, šušu -i fulgiyan be durire be ubiyambi. jeng gurun -i jilgan -i šunggiya kumn be fcuhūrara be ubiyambi, dacun angga -i gurun boo be ungkeburengge be ubiyambi. | 18. 子曰 恶紫之夺朱也 恶郑声之乱雅乐也 恶利口之覆邦家者 |
| 19. fudzi hendume, bi, gisurerakū oki sembi. dzi gung hendume, fudzi, aikabade gisurerakū oci, šabisa aibe wesimbumbini, fudzi hendume, abka aika gisurembiheo. duin erin yabumbikai, eiten jaka banjimbikai, abka aika gisurembiheo. | 19. 子曰 予欲无言 子贡曰 子如不言 则小子何述焉 子曰 天何言哉 四时行焉 百物生焉 天何言哉 |
| 20. žu bei, kungdzi be acaki serede, kungdzi nimembi seme siltafi, gisun ulara niyalma, uce tucime, šetuhen be gaifi, fithen uculeme donjibuha. | 20. 孺悲欲见孔子 孔子辞以疾 将命者出户 取瑟而歌 使之闻之 |
| 21. dzai o fonjime, ilan aniya sinagalarangge, berun oci, uthai goidaha kai. ambasa saisa, ilan aniya dorolon be baitalarakū de, dorolon, urunakū edujembi. ilan aniya kumun be baitalarakū de, kumun, urunakū waliyabumbi. fe jeku wajiha, ice jeku bargiyaha, moo be halaha. barun oci, nakaci ojoro dabala. fudzi hendume, handu buda jetere, gincihiyan etuku eturengge, sinde elheo. hendume, elhe. si elhe seci, uthai yabu. ambasa saisa sinagalara de, icangga be jeci, amtangga akū. kumun be donjici, sebjen akū, tere bisire de, elhe akū ofi, tutt yaburakū kai. te, si elhe seci, uthai yabu, dzai o tucike manggi, fudzi hendume, dzai ioi, gosin akū kai. juse banjifi,ilan aniya oho manggi, teni ama eme -i tunggen ci hokombi. ilan aniyai sinagan serengge, abkai fejergi -i hafu sinagan kai. dzai ioi, inu ilan aniya, ini ama eme de gosibuha ba bidere. | 21. 宰我问 三年之丧 期已久矣 君子三年不为礼 礼必坏 三年不为乐 乐必崩 旧谷既没 新谷既升 钻燧改火 期可已矣 子曰 食夫稻 衣夫锦 于女安乎 曰 安 女安则为之 夫君子之居丧 食旨不甘 闻乐不乐 居处不安 故不为也 今女安 则为之 宰我出 子曰 予之不仁也 子生三年 然后免于父母之怀 夫三年之丧 天下之通丧也 予也有三年之爱于其父母乎 |
| 22. fudzi hendume, inenggidari ebitele jeme, mujilen be baitalara ba akū oci, mangga kai. jurjun, tonio efirengge akūn. hono tereci yebe dere. | 22. 子曰 饱食终日 无所用心 难矣哉 不有博弈者乎 为之犹贤乎已 |
| 23. fudzi hendume, ambasa saisa, baturu be wesihulembio. fudzi hendume, ambasa saisa, baturu be wesihulembio. fudzi hendume, ambasa saisa, jurgan be wesihun obumbi. ambasa saisa baturu gojime, jurgan akū oci, facuhūn ombi. buya niyalma, baturu gojime, jurgan akū oci, hūlha ombi. | 23. 子路曰 君子尚勇乎 子曰 君子义以为上 君子有勇而无义为乱 小人有勇而无义为盗 |