# Manchu/Library/The Analects/šutucin -i gisun
## leolen gisuren bithei šutucin -i gisun

論語序說
| suduri ejebun -i fujuri booi ulabun de henduhengge, kungdzi -i gebu kio, tukiyehe gebu jung ni. terei afari sung gurun -i niyalma bihe. | 史記世家曰 孔子名丘 字仲尼 其先宋人 |
| ama šu liyang he, eme yan hala, lu gurun -i siyang gung -ni orin juweci aniya, šanggiyan indahūn, omšon biyai šanggiyan singgeri inenggi, kungdzi be lu gurun -i cang ping gašan -i dzeo -i bade banjiha. | 父叔梁紇 母顔氏 以魯襄公二十二年庚戌之歲 十一月庚子 生孔子於魯昌平鄉陬邑 |
| jusei fonde efire de, kemuni amutun moositun be faidame, doronggo arbun i arbušambihe. | 為兒嬉戲 常陳俎豆 設禮容 |
| mutufi wailan hafan oho de, bodoro miyalirengge tondo bihe. ulha ujire hafan oho de, ulha ambula fuseke, | 及長為委吏 料量平 為司職吏 畜蕃息 |
| jeo gurun de genefi loodzi dorolon be fonjiha. amasi mariha manggi, šabisa ele nonggibuha. | 適周 問禮於老子 既反 而弟子益進 |
| joo gung -ni orin sunjaci aniya, niowanggiyan bonio, kungdzi gūsin sunja se de, joo gung ci gurun de baime genehe ci, lu furun facuhūraha turgunde, tereci ci gurun de genefi, g'ao joo dzi de booi hafan ofi, ging gung de hafumbuha. | 昭公二十五年甲申 孔子年三十五 而昭公奔齊 魯亂 於是適齊 為高昭子家臣 以通乎景公 |
| gung ni hi -i ba -i usin bume fungneki serede, yan ing ojorakū sehe manggi, gung hūlimbuha. | 公欲封以尼谿之田 晏嬰不可 公惑之 |
| kungdzi tereci jurafi, lu gurun de amasi mariha. | 孔子遂行 反乎魯 |
| ding gung -ni sucungga aniya, sahaliyan muduri kungdzi dehi ilan se de, gi halangga, etenggi dabali ofi, terei booi hafan yang hū facuhūn be deribume dasan be ejelehe turgunde, tuttu kungdzi hafan terakū bederefi, irgebun -i nomun, dasan -i nomun, kumun be dasame, šabisa ele ambula oho. | 定公元年壬辰 孔子年四十三 而季氏強僭 其臣陽虎作亂專政 故孔子不仕而退 修詩書禮樂 弟子彌衆 |
| uyuci aniya šanggiyan singgeri, kungdzi susai emu se de, gung šan bu nio, mi -i bade, gi halangga ci ubašafi, kungdzi be solinjiha de, geneki secibe, naranggi genehekū. | 九年庚子 孔子年五十一 公山不狃 以費畔季氏 召孔子 欲往 而卒不行 |
| ding gung kungdzi be dulimbai hecen -i wailan obuha manggi, emu aniya ome, duin ergingge alhūdahabi. | 定公以孔子為中都宰 一年 四方則之 |
| tereci weilen be aliha amban obufi, geli amba beiden be aliha amban obuha. | 遂為司空 又為大司寇 |
| juwanci aniya, šahūn ihan, ding gung de aisilame. ci gurun -i beise be, giya gu -i bade culgan acaha. | 十年卒丑 相定公 會齊侯於夾谷 |
| ci gurun -i niyalma, ejelehe lu gurun -i ba be amasi bederebuhe. | 齊人歸魯侵地 |
| juwan juweci aniya, sahahūn gūlmahūn, jung io be gi halangga de wailan obufi, ilan hecen be efulebume, uksin agūra be bargiyabure de, meng halangga, ceng -ni hecen be efuleburakū ojoro jakade, kacibe, etehekū. | 十二年癸卯 使仲由為季氏宰 墮三都 收其甲兵 孟氏不肯墮成 圍之不克 |
| juwan duici aniya, niohon meihe, kungdzi susai ninggun se de, aisilabukū -i baita be daiselame icihiyara de, šoo jeng moo be fafun -i gamaha. | 十四年 乙巳 孔子年五十六 攝行相事 誅少正卯 |
| gurun -i dasa be emgi dara jakade, ilan biya ome, lu gurun ambula dasabuha. | 與聞國政 三月 魯國大治 |
| ci gurun -i niyalma, siheleme hehesi kumun benjihe be, gi hūwan dzi alime gaiha bime, ten i wecen wecere de, geli wecehe yali be, daifasa de isibuhakū ofi, kungdzi juraka, wei gurun de genefi, dzi lu -i naca yan jo dzeo -i boode tataha. | 齊人歸女樂以沮之 季桓子受之 郊又不致膰俎於大夫 孔子行 適衛 主於子路妻兄顔濁鄒家 | ............................................................................... | ............................................................................... |
| cen gurun de geneme, kuwang -ni babe dulere de, kuwang -ni ba -i niyalma, yang hū seme kaha. | 適陳 匡人以爲陽虎而拘之 |
| subuhe manggi, wei gurun de bederefi, kioi be ioi -i boode tataha, nan dzi be acaha turgunde, jurafi, sung gurunde genehe. | 既解 還衛 主蘧伯玉家 見南子 去適宋 |
| cooha be aliha amban hūwan tui, waki sere jakade, geli jurafi cen gurun de genefi, hoton be aliha amban jen dzi -i boode tataha. | 司馬桓魋欲殺之 又去適陳 主司城貞子家 |
| ilan aniya tefi, wei gurun de amasi mariha be, ling gung baitalame mutehekū. | 居三載 反於衛 靈公不能用 |
| jin gurun -i jao halangga -i booi hafan, bi hi, jung meo -i bade ubašafi, kungdzi be solinjiha de, kungdzi geneki secibe, inu genehekū, | 晉趙氏家臣佛肸 以中牟畔 召孔子 孔子欲往 亦不果 |
| wargi baru jeo giyan dzi de acaname, bira de isinafi, amasi marifi, dasame kioi be ioi -i boode tataha. | 將西見趙簡子 至河西反 又主蘧伯玉家 |
| ling gung, faidan be fonjire jakade, jabuhakū jurafi, dahūme cen gurun de genehe. | 靈公問陳 不對而行 復如陳 |
| gi hūwan dzi dubere nergin de, k'ang dzi de, urunakū kungzi be solina seme delhetume tacibuha be ini booi hafafn ilibure jakade, k'angdzi teni žan kio be solinaha, kungdzi ts'ai gurun, jai še -i bade genehe de, cu gurun -i joo wang, šu še -i ba bume kungdzi be fungneki serede alifi dasara amban dzi si, ojorakū sehe manggi, tuttu nakaha. | 季桓子卒 遣言謂康子必召孔子 其臣止之 康子乃召冉求 孔子如蔡 即葉 楚昭王 將以書社地 封孔子 令尹子西不可 乃止 |
| dasame wei gurun de amasi mariha de, jing ling gung akū oho amala, wei gurun -i ejen je, kungdzi be baitalafi dasan be yabubuki sembihe, žan kio, gi halnagga de jiyanggiyūn ofi, ci gurun -i baru afame gungge ilibure jakade, k'ang dzi tereci kungdzi be solinaha. | 又反乎衛 時靈公已卒 未君輒 欲得孔子爲政 而冉求為季氏將 與齊戰有功 康子乃召孔子 |
| kungdzi, lu gurun de bederehe. | 而孔子歸魯 |
| jing ai gurun -ni juwan emuci aniya, fulahūn meihe bihe. | 實哀公之十一年丁巳 |
| kungdzi ninju jakūn se ofi, lu gurun naranggi kungdzi be baitalame muterakū. | 而孔子年六十八矣 然路終不能用孔子 |
| kungdzi inu hafan teki serakū. | 孔子亦不求仕 |
| tereci dasan -i nomun be teksilehe. | 乃敘書 |
| dorolon -i nomn be ulaha, irgebun -i nomun be meitehe. | 傳禮記 刪詩 |
| kumun be tuwancihiyaha. | 正樂 |
| jijungge nomun de lashalaha ulabun, ashabuha gisun arbun -i ulabun, jijuhan be giusrehe ulabun fisembuhe gisun be araha. | 序易彖繁象 説卦文言 |
| šabisa ilan minggan isika. | 弟子蓋三千焉 |
| beye, ninggun muten be hafukangge, nadanju juwe niyalma bihe. | 神通六藝者 七十二人 |
| juwan duici aniya, šanggiyan bonio, lu gurun, wagi ergide abalara de, sabintu bahara jakade, kungdzi šajingga nomun be deribuhe. | 十四年 庚申 魯西獲麟 孔子作春秋 |
| jai aniya šahūn coko, dzi lu, wei gurun de bucehe. | 明年辛酉 子路死於衛 |
| juwan ningguci aniya, sahaliyan indahūn, duin biyai sohon ihan inenggi, kungdzi akū oho. nadanju ilan se bihe. | 十六年 壬戌 四月己丑 孔子卒 年七十三 |
| lu gurun -i hoton -i amargi sy birai antu de icihiyame sindaha. | 葬魯城北泗上 |
| šabisa, teisu teisu mujilen de ilan aniya sinagalafi facaha. | 弟子皆服心喪三年而去 |
| dzi gung -ni teile eifu -i dalbade tobo arafi, uheri ninggun aniya tehe. kungdzi de banjihangge lii, tukiyehe gebu be ioi, neneme akū oho. | 唯子貢廬於冢上几六年 孔子生鯉 字伯魚 先卒 |
| be ioi de banjihangge gi, tukiyehe gebu dzi sy, an dulimba bithe araha sehebi. | 伯魚生伋 字子思 作中庸 |
| ho halangga -i henduhengge, lu gurun -i leolen gisuren bithe, orin meyen, ci gurun -i leolen gisuren bithe de, geli han ojoro be fonjiha, doro be saha sere meyen bi. uheri orin juwen meyen. | 何氏曰 魯論語 二十篇 齊論語 別有問王 知道 凡二十二篇 |
| terei orin meyen -i dorgi, fiyelen gisun lu gurun -i leolen gisuren, bithe ci mujakū labdu. | 其二十篇中 章句頗多於魯論 |
| julgei leolen gisuren bithe serengge, kung halangga -i fajiran -i dorgici tucikengge. | 古論 出孔氏壁中 |
| yoo han -i hese sere fiyelen ci fusihūn, dzi jang -ni fonjihangge be faksalafi, encu emu meyen obufi, juwe dzi jang sere meyen bisire jakade, uheri orin emu meyen oho. | 分堯曰下章子張問 以爲一篇 有兩子張 凡二十一篇 |
| meyen -i ilhi, ci gurun lu gurun -i leolen gisuren bithe de adali akū sehebi. | 篇次 不與齊 |
| cengdzi -i henduhengge, leolen gisuren bithe, iodzi dznegdzi -i šabisai šanggbuhangge ofi, tuttu ere bithe de ceni juwe nofi be teile dzi seme tukiyehebi sehebi. | 程子曰 論語之書 成於有子 會子之門人 故其書 獨二子以子稱 |
| dzengdzi -i henduhengge, leolen gisuren bithe be hūlahangge hūlafi umai tusa ohokūngge bi. | 程子曰 讀論語 有讀了全然無事者 |
| hūlaha amala, terei dorgi emu juwe gisun bahafi urgunjehengge bi, hūlaha amala, amtan dosikangge bi. | 有讀了後 其中得一兩句喜者 有讀了後 知好之者 |
| hūlaha amala, uthai galai tukiyecere, bethei fekucere be sarkūngge bi sehebi. | 有讀了後 直有不知手之舞之 足之蹈之者 |
| cengdzi -i henduhengge, te -i niyalma, bithei hūlaha bahanarakū, te bicibe, leolen gisuren bithe be hūlara de, hūlara onggolo, tuttu emu niyalma bihe, hūlaha amala, ineku kemuni tuttu inu niyalma oci, uthai hūlame bahanarakū kai sehebi. | 程子曰 今人 不會讀書 如讀論語 未讀時 是此等人 讀了後 又只是此等人 便是不會讀 |
| cengdzi -i henduhengge, ceng i bi, juwan nadan, juwan jakūn se ci, leolen gisuren bithe be hūlaha. tere fonde, uthai bithei jurgan be ulhinjehe. hūlahai ele goidaha manggi, terei gūnin amtan baibi šumin goro ojoro be serebumbi sehebi. | 程子曰 頤 自十七八 讀論語 當時 已曉文義 讀之愈久 但覺意味深長 |