# Salute, Jonathan!/Capitul 95

Contenete - Capitul 94 - Capitul 95 - Capitul 96

## Ninantquinesim capitul (95.esim capitul)

Jurnale de Jonathan Harker.
30 octobre. – Ye nin horas Dr. Van Helsing, Dr. Seward, e yo visitat li Sres. Mackenzie & Steinkoff, li functionarios del firma de Hapgood in London. Ili hat recivet un telegramma de London in response al demande de Lord Godalming, secun quel ili mey auxiliar nos tam mult quam possibil. Ili lassat nos strax abordar li Tsaressa Catherine, quel esset ancrat in li portu del rivere. Poy noi incontrat li capitano, nominat Donelson, qui parlat nos de su viage. Il dit que il nequande ha navigat (navigar = usar un nave) tam rapidmen.
“Mann!” il dit, “it fat nos timer, nam noi expectat payar por li bon fortun con un malfortun egalmen grand. Currer de London til li Nigri Mar con un tal vente, quam si li diabol self sufflat contra li segles. E li tot témpor noi posset vider nullcos. Un nebul venit con nos li tot témpor. Noi passat Gibraltar sin posser signalar (signalar = far saver que on es ta), e poy noi venit til li Dardanelles e devet atender li permission por passar. Yo volet far altricos durant que noi atendet, ma yo pensat que li diábol self volet que noi mey intrar li Nigri Mare. E yo pensat que plu rapid li viage, plu bon vell devenir nor reputation.”
Li mixtura (mixter → mixtura = mult coses in un sol loc) de simplicitá, inteligentie e supersticie pleset Van Helsing, qui dit:
“Mi amico, ti-ta diabol es plu astut quam on pensa, ma il save quande il incontra su egale!”
Li navero apreciat li compliment (complimentar = dir "tu es bell, inteligent, etc.") e continuat: “Pos li Bosphorus li mannes comensat plendir; li Rumanos inter les petit me jettar un grand buxe trans bord quel un strangi-aspectent mann hat plazzat in li nave. Yo conosset les, e lor supersticies. Ridicul (ridicul = risibil) forenos! Ma strax li nebul revenit, e anc yo sentit alquo strangi o supersticiosi, benque yo ne credet que it esset li grand buxe. Bon, talmen noi continuat durant alquant dies, solmen nebul e vente, quam si li diábol continuat voler que noi mey hastar nos. Li aqua esset sempre profund e bon, e ante du dies quande li sole matinal penetrat (penetrar = ear tra) li nebul, noi esset in li rivere vis-a-vis (vis-a-vis = contra, facie a facie) Galatz. Li Rumanos esset foll, e volet que yo jetta li buxe trans bord, sin egarda a omnicos. Yo victet li argument con un ver lucta fisical, e yo convictet les que diabolic o ne diabolic, on posse fider me con su merces. Ili hat ja aportat li buxe sur bord, e yo videt que sur it esset scrit til Galatz via Varna, e pensat que yo vell plazzar it alcú in li portu e lassar it ta. Ma li sam matine un mann venit con un papere scrit de Anglia por reciver un buxe por un Comto Dracula. Omnicos esset in órdine, e yo esset tre felici lassar it ta, nam li buxe esset vermen li just merce por li diábol self!”
“Qualmen nominat li mann qui prendet it?” questionat Dr. Van Helsing con represset (represser = supresser) aviditá.
“Yo di te strax!” il respondet, e trovat un papere signat “Immanuel Hildesheim” e li adresse Burgenstrasse 16. Il savet nullcos plu, e noi mersiat le e departet.
Noi trovat Hildesheim in su oficie, un hebréo (hebréo = un mann ex Israel) con un nase quam un agne, e portant un fez. Pos un poc negociation (negociar = dir "si tu fa X, yo da te Y") il dit nos to quo il savet. Su conossentie del afere esset simplic ma important. Il hat recivet un lettre de un Sr. de Ville de London, secun quel il mey reciver un buxe in Galatz sur li Tsaressa Catherine, si possibil ante li leva del sole por evitar li doane. (doane = moné a payar por intrar un loc) Poy il mey dar it a Petrof Skinsky, qui hat fat negocies con li slovacos qui laborat along li rivere til li portu. Il esset payat por li afere per un anglés bank-billet (bank-billet = moné paperal) quel il hat changeat por aure in li Danube International Bank. Quande Skinsky venit ci, il hat aportat le al nave e dat le li buxe. Ultra to il savet nequo.
Poy noi serchat Skinsky, ma ne posset trovar le. Un de su vicinos, qui ne amat le, dit que il hat lassat li loc ante du dies, e que il hat payat por su chambre e dat li clave del dom al proprietario. It esset inter deci e deciun horas yer vésper. Denov noi ne savet quo far.
Durant que noi parlat alqui venit current, diente sin hala que on hat trovat li córpor de Skinsky apu li eclesia de St. Peter, li col lacerat (lacerar = mult vulnerar) per un savagi bestie. Tis con qui noi parlat curret por vider li scene, li féminas criante “Un slovaco ha fat it!” Noi hastat for por que noi ne mey esser questionat pri li afere.
In hem, noi ne posset far un conclusion. Noi omnes esset convictet que li buxe esset sur li via, alcú, ma u, noi devet decovrir. Con pesant cordies noi retornat al hotel e a Mina.
Noi parlat pri li question de dir Mina denov li tot veritá. Noi es desesperat, e benque it es dangerosi, it es un chance. Quam prim passu yo esset liberat de mi promesse a la.
Jurnale de Mina Harker.
30 octobre, vésper. – Ili esset tam fatigat e sin spíritu que li sol cose possibil esset reposar. Yo petit les jacer sur li sofa durant que yo scrit li factes. It es tam bon haver un portabil scri-machine, quel Sr. Morris trovat por me. Vermen plu bon quam un plum…
Omnicos es scrit. Li povri Jonathan, il ha suffret tam mult. Il apen respira, e su tot córpor sembla har cadet e li visage es plen de dolore. Fórsan li povri chap pensa e concentra se sur li afere. Oh! Si yo vell posser auxiliar...yo va far to quo yo posse.
Yo petit Dr. Van Helsing, e il aportat me li paperes queles yo ne conosset. Yo va leer les durant que ili reposa, por fórsan arivar ad alqual conclusion. Yo va pensar quam li professor, totmen scientific e solmen sequente li factes…
Yo crede que con li auxilie de Deo yo ha fat un decovrition. Yo va trovar li land-cartes e regardar les…
Yo es mem plu cert que yo have rason. Mi nov conclusion es pret, e yo va leer it por les. Ili va judicar it. Chascun minute es preciosi.
Memorandum de Mina Harker.
(Scrit in su jurnale.)
Pri quo on inquisite. -- Li scope de Comto Dracula es retornar a su propri loc.
- Il deve esser aportat de alcun. Ti-ci es evident, nam si il posset far it self, il vell har viageat quam mann, o lupo, o mus-volant, o un altri metode. Il time esser decovrit in su actual statu, o inter li leva e cade del sole il es confinat in li lignin buxe.
- Qualmen on aporta le? -- Lass nos usar exclusion (excluder = cluder ex) por trovar un conclusion. Per strade, rel-via, o aqua?
1. Per strade. -- Ci hay multissim desfacilitás, particularimen quande on exea li cité.
- Hay persones, e persones es curiosi. Un sol indicie o dúbite pri li contenete del buxe vell destructer le.
- Hay anc doanes e functionarios a passar.
- Tis qui chassa le posse trovar le. Il time to max mult, e por prevenir it il ha mem forjettat su victim - me!
2. Per rel-via. -- Nequi cuida pri li buxe. Un retarde del liveration (liverar = inviar) es possibil, e anc to vell destructer le. Mem si il escapa in li nocte il vell esser in un strangi loc con null loc ad u fugir.
3. Per aqua. -- Vi li max secur ma anc max dangerosi metode. Sur li aqua il es ínpotent except durant li nocte, e mem tande il solmen posse advocar li nebul e storm e nive e lupos. E si li nave es destructet, il vell morir in li aqua sin esperantie. Il vell posser far conducter li nave til li rive, ma il vell esser in un ínconosset e dangerosi loc.
Noi save certmen que il esset sur li aqua; nu noi deve far cert quel aqua.
Li unesim tache es saver quo il ja ha fat, e sequer it por adivinar quo il va far.
Unesimmen. -- Noi deve diferentiar inter su actes queles sequet li plu grand plan, e su actes sin preparation pos li ruption de su grand plan.
Duesimmen noi deve, usante li factes conosset a nos, saver quo il ha fat ci.
Pri li unesim, il evidentmen intentet arivar a Galatz, e inviat un factura a Varna por decepter nos; it seque que su sol scope esset escapar. Li pruva jace in li lettre misset a Immanuel Hildesheim secun quel il mey prender li buxe ante li leva del sole. Hay anc li instruction a Petrof Skinsky. Noi save que li instruction esset misset, pro que Skinsky venit a Hildesheim.
Noi save que ti-ci plan de escapation esset successosi. Li Tsaressa Catherine fat un íncredibilmen veloci viage, e mem li capitano, qui possedet un mente supersticiosi, esset tro felici al vider li rapiditá del nave por pensar mult pri li ínnatural nebul e vente. It es pruvat que li preparationes del Comto esset detalliatissim. Hildesheim preparat li buxe, forportat it, e dat it a Skinsky. Skinsky recivet it, e pos to noi save nullcos, except que it es alcú sur li aqua, movent. It evitat li doane.
Poy noi vide to quo li Comto devet har fat pos li arivada, sur terre, in Galatz.
Li buxe esset dat a Skinsky ante li leva del sole. Ye li leva del sole li Comto posset usar su propri forme. Ci on questiona: pro quo Skinsky esset selectet por auxiliar? In li diarium de mi marito es scrit que Skinsky negociat con li slovacos qui labora inter li rivere e li portu, e li remarca (remarca = dite) del mann que un slovaco hat mortat le monstra li general pensada pri les. Li Comto volet esser sol.
Vi quo yo pensa: in London li Comto decidet retornar al castelle per aqua, usante li max secur metode. Li ciganes portat le ex li castelle, e probabilmen liverat li merces al slovacs qui aportat li buxes a Varna, nam ex ta on misset les a London. Ergo li Comto conosset tis queles posset far li liveration. Con li buxe sur li terre, ante li leva del sole o pos li cade del sole, il exeat li buxe, incontrat Skinsky e dit le quo far por liverar li buxe along li rivere a monte (a monte = vers li comensa del rivere; a valley = vers li fine del rivere). Li afere fat, e savente que omnicos esset in órdine, il mortat su auxiliator por celar li indicies (o talmen il pensat).
Examinante li land-carte yo vide que li rivere max apt por li slovacs ear a monte es li Pruth, o li Sereth. Yo leet que in mi transe yo audit “boves bass” e “aqua quel curre along a mi nivelle” e li crepitation de ligne. Alor li Comto in su buxe esset sur li rivere in un apert bote, quel usat rames o pales nam it ea a monte. Si it vell har eat a valley, on ne vell har audit li son del aqua.
Fórsan it ne es li Sereth o li Pruth, ma noi posse investigar. Li Pruth es plu facil a navigar, ma li Sereth junte se a Fundu con li rivere Bistriza quel curre circum li Passe Borgo, li max proxim loc ex omni riveres al castelle de Dracula.

## Vocabularium

* a monte
* a valley
* bank-billet
* compliment
* doane
* excluder
* fez
* hebréo
* lacerar
* liverar
* mixter
* mixtura
* navigar
* negociar
* penetrar
* remarca
* remarcar
* represser
* ridicul
* vis-a-vis

### Altri paroles

* doane: doanero
* excluder: exclusiv, exclusivitá
* lacerar: laceration
* navigar: navigation, navigabil, navigator
* represser: repression, repressiv