# Salute, Jonathan!/Capitul 80

Contenete - Capitul 79 - Capitul 80 - Capitul 81

## Ottantesim capitul (80.esim capitul)

Audiente li voce su visage aleviat se plu, e il dit:
"It es Dr. Van Helsing. It es tam bon vider vos ci. Da me quelc aqua; mi labies es sicc, e yo va provar racontar vos. Yo revat" poy il cessat e semblat har evanescet. Yo vocat Quincey con micri voce: "Li brandie - in mi scritoria - aporta it strax!" Il forcurret e retornat con li brandie, un glasse, e aqua. Noi molliat li siccat labies e li patiente reviventat se (reviventar = re·vivent·ar). Ma yo videt que durant li evanescement il hat pensat pri li cose, nam il videt me con un dolent confusion quel yo nequande va obliviar, e dit:
"Yo deve ne dupar me; it ne esset un reve, ma li horribil realitá." Poy il videt li du persones sedent sur li lette e dit:
"Yes, vidente les yo es cert que it es li realitá." Por un instante su ocules cludet se, quam si il volet ordinar su tot pensas. Poy il parlat con plu energie quam antey:
"Strax, doctor, strax. Yo mori. Yo possede solmen quelc minutes, pos quel yo va retrovenir al morte, o alquo plu mal! Mollia mi labies denov con li brandie. Yo have alquo a dir ante que yo mori. Mersí! It esset li nocte quande vu lassat me, quande yo implorat vos lassar me fugir. Tande yo ne posset parlar, nam mi lingue esset ligat, ma yo esset mentalmen san. Pos que vu hat lassat me yo esset in agonie (agonie = mult dolore), durant hores. Poy venit un subit sensation de pace. Mi cerebre friget, e yo videt u yo esset. Yo audit li canes aboyar detra li dom, ma ne del loc u Il esset!" Li ocules de Van Helsing nequande movet, ma il extraet li manu e fortmen prendet li mi. Il inclinat li cap un poc e dit, "continua", in un bass voce. Renfield continuat:
"Il venit til li fenestre in li nebul, quam anteyan vezes, ma tande il esset solid (solid = ne liquid), con feroci ocules, just quam un mann quande il es incolerat. Il ridet con su rubi bocca; li acut blanc dentes scintillat in li lúmine del lune quande il videt vers li canes. Yo ne invitat le intrar, benque yo savet que il volet. Poy il comensat promesser coses - ne usante paroles, ma fante les." Li professor interruptet:
"Qualmen il fat les?"
"Il fat les evenir, just quam il fat li coses con li moscas quande li sole esset alt. Grand grassi moscas con ferre e safire sur li ales, e grand tineas in li nocte, con li simbol (simbol = image) del morte sur lor dorses.
Van Helsing susurrat "Li tinea del morte, in latin Acherontia Aitetropos, yo conosse it." Li patiente continuat sin cessar.
"Poy il comensat susurrar: "Rattes, rattes, rattes! Centenes, millenes, millionenes, chascun un vive, con canes e cates a manjar les. Omnicos rubi sangue, con annus de vive in les, ne solmen burdoneant moscas!" Yo ridet, pro que yo volet vider quo il posset far. Poy li canes ululat, e il fat un geste con li manu que yo mey aproximar me al fenestre. Yo regardat éxter li fenestre e il levat su manu, semblantmen vocante sin usar paroles. Un obscur masse difuset se sur li herbe, quam un flamme del foy, e il movet li nebul vers dextri e levul, e yo videt que hay millenes de rattes con rubi scintillant ocules, quam li sus, ma plu micri. Il levat li manu, e ili haltat, e il semblat dir: "Omni ti vives yo va dar te, yes, e plu mult durant li epocas (epoca = secul, long témpor), si tu cade e adora me!" (adorar = amar e creder nobil) Poy un rubi nube semblat covrir mi ocules, e ante que yo savet alquicos yo videt me apertent li fenestre e dient: "Ples intrar, Dómino e Mastro!" Li rattes esset for, ma il intrat li chambre, benque li apertura ne esset plu quam un inch (inch = 3.25 cm) - just quam li lune ha fat it durant li noctes por star avan me in su tot bellesse."
Su voce esset plu debil, e yo molliat li labies denov con li brandie. Il continuat li historie desde un plu tard punctu. Yo volet far le retornar al anteyan punctu ma Van Helsing susurrat: "Lass le continuar. Ne interrupte; il ne posse retrovenir, e fórsan ne va posser continuar si noi interrupte le." Il continuat:
"Yo atendet le li tot die, ma il misset me nullcos, mem ne un sol mosca, e quande li lune levat se yo esset sat incolerat. Quande il intrat tra li fenestre, benque it esset cludet, e ne frappat, yo esset in colere contra le. Il ricanat (ricanar = rider malinmen) con su blanc visage regardante ex li nebul, e il eat tra li loc quam si it esset li su, e quam si yo esset nequi. Mem su odore esset diferent quande il preterpassat me. Yo ne posset capter le. Yo pensat que per alqual maniere Sra. Harker hat intrat li chambre."
Li du mannes sur li lette stantat se e venit plu proxim, por que ili mey audir le plu bon. Ili esset silent, e li visage del professor movet se un poc e devenit plu dur. Renfield ne videt to e continuat:
"Quande Sra. Harker venit vider me ti-ci posmidí ella esset diferent; ella aspectet quam li té pos un duesim adjuntion de aqua." Ci noi omnes movet nos, ma dit nullcos, e il continuat:
"Yo ne savet que ella esset ci til quande ella parlat, e ella ne aspectet sam. Li pallid persones ne plese me; yo ama persones con mult sangue, e li su semblat har forcurret. Tande yo ne pensat tre profundmen ma plu tard yo pensat, e it incolerat me pensar que Il hat extraet li vive ex la." Yo sentit li altres tremer, just quam yo, ma noi restat por li pluparte sin movement.
"Talmen quande il intrat ti-ci nocte yo esset pret. Yo videt li nebul intrar, e prendet it firm. Yo ha audit que li follos possede ínnatural fortie, e pro que yo savet que yo es foll - ye vezes, in omni casu - yo resoluet usar mi fortie. Oh yes, e anc Il sentit it, nam Il devet exear li nebul por luctar con me. Yo prendet le firm, e vat victer, nam yo ne volet lassar le extraer plu vive ex la, til quande yo videt Su ocules. Ili brulat in me, e mi fortie devenit quam aqua. Il passat tra it, e quande yo provat prender Le, Il levat se e jettat me sur li suol." Su voce hat devenit plu e plu debil. Van Helsing stantat se.
"Nu noi save que li max mal cose ha evenit," il dit. "Il es ci, e noi save pro que. It fórsan ne es tro tard. Lass nos intrar armat, just quam ti altri nocte, ma prepara vos strax." Noi hastat nos, e intrat nor chambres por prender li armes queles noi besonat. Li professor havet li sus, e dit nos:
"Ti-ci coses nequande lassa me, e ne va, til ti-ci ínfelici coses ha finit. Esse astut, amicos. Nor ínamico ne es comun. Vé! Vé! Que ti car Madam Mina ha suffret!" Il cessat, con voce ruptet, e por mi parte yo ne save esque it es colere o terrore quel esset plu fort in mi cordie.
Avan li porta del Harkers noi pausat. Art e Quincey restat detra, e Quincey dit:
"Noi mey disturbar la?"
"Noi deve," dit Van Helsing durmen. "Si li porta es cludet, yo va rupter it."
"Ma it va talmen terrer la! It ne es normal rupter li porta del chambre de un dama."
Van Helsing dit solemnimen: "Tu es sempre corect, ma ti vez it es li vive e li morte. Por li doctor omni chambres es sam, e mem por non-doctores omni chambres es sam por omnes ti-ci nocte. Amico John, quande yo torna li tenette, si li porta ne aperte se tu va usar tui epol por aperter it, tu e vu omnes, mi amicos. Nu!"
Il tornat li tenette, ma li porta restat cludet. Noi lansat nos contra it, e con un crac (crac = li son CRAC!) it ruptet se, e noi presc cadet li cap avan ad-in li chambre. Li professor cadet in veritá, ma levat se. To quo yo videt in li chambre horrificat me, e it semblat que mi cordie stat sin mover se.
Li luce lunari esset tam brilliant que on posset vider li chambre tra li persianes. Sur li lette apu li fenestre jacet Jonathan Harker, li visage rubi e respirante durmen. Sur li lette sur su genús esset li blanc-vestit figura de su marita. Apu la stat un alt, tenui mann, vestit in nigri. Su visage esset fortornat de nos, ma in ti instante noi reconosset li Comto, mem reconosset li cicatre (cicatre = vúlnere quel resta) sur li fronte.

## Vocabularium

* adorar
* crac
* cicatre
* epoca
* inch
* reviventar se
* safire
* solid

### Altri paroles

* adorar: adoration, adorabil, adorator
* cicatre: cicatrisar
* solid: solide, solidari, solidaritá