# Salute, Jonathan!/Capitul 90

Contenete - Capitul 89 - Capitul 90 - Capitul 91

## Ninantesim capitul (90.esim capitul)

Diarium de Dr. Seward.
5 octobre. – Noi avigilat nos tost, e yo crede que li dorme auxiliat nos mult. Durant li dejuné, quel noi fat junt, yo sentit un general alevitá quel yo nequande hat esperat denov vider.
Il es marvelosi vider quam elastic (elastic = possent changear se) es li natura homan. Quande quelcunc mal cose es removet, mem removet per li morte self, noi retorna al prim principies (principie = important idé) de esperantie e alegritá. Mult vezes circum li table yo apertet mi ocules con marvelositá, questionante me ca li passat dies hat esset li realitá, o un reve. Solmen li rubi cicatre sur li fronte de Sra. Harker dit me que it esset real. Mem Sra. Harker sembla obliviar li truble durant un témpor.
Pos un demí-hor noi va haver un incontrada in mi scritoria e decider quo far. Ta yo vide solmen un desfacilitá, quel yo comprende plu per instincte (instincte = to quo on fa sin pensar) quam per rason: yo save que per alquel misteriosi maniere li lingue del povri Sra. Harker es ligat. Yo save que ella forma su propri conclusiones, brilliant e ver conclusiones, ma ella ne vole, o ne posse, expresser les. Yo mentionat it a Van Helsing, e il e yo va parlar plu detalliatmen quande noi es sol. Yo suposi it es li efecte del horribil venen in su venes (venes = li vias del sangue in li córpor). Li Comto hat su propri rasones por far to quo Van Helsing nominat “li baptisme (baptisme = usation de aqua por far un person cristan) de sangue del vampire.”
Un cose yo save: si mi instincte pri li silenties del povri Sra. Harker es ver, ta trova se un terribil desfacilitá – un ínconosset dangere – in li tache a far. Li sam potentie quel fortia la tacer vell posser fortia la parlar. Yo ne audacia pensar plu, talmen deshonorante un nobil fémina!
Van Helsing veni a mi scritoria ante li altres. Yo va provar parlar con le pri li problema.
Plu tard. – Li professor intrat e noi parlat pri li actualitás (actual = evenient nu). Yo videt que il volet parlar pri alquo desfacil. Pos un poc evitation del subjecte, il dit subitmen:
“Amico John, hay alquo pri quel tu e yo deve parlar sol, adminim in prim. Poy fórsan li altres va posser audir it.” Il cessat, e yo atendet. Poy il continuat:
“Madam Mina, nor povri, car Madam Mina changea se.” Un frigid frisson curret tra me; mi max terribil timore hat esset ver. Van Helsing continuat:
“Pos li trist experientie de Senioretta Lucy, ti-ci vez noi va acter ante que li coses deveni mal. Nu li tache es plu desfacil quam jamá, e to fa chascun hor importantissim. Yo ja posse vider li caracteristicás del vampire in su visage. Ili es micrissim, ma visibil. Li dentes es un poc plu acut, ye vezes li ocules un poc plu dur. Ma ultra to eveni ye vezes anc li silentie, tam quam it hat evenit con Senioretta Lucy. Ella sovente ne parla, poy scri in li jurnale to quo ella in fact volet parlar ma ne posset. Vi mi timore: si tra li hipnotisme noi posse saver to quo li Comto vide e audi, esque it ne es anc possibil que ti qui ha hipnotisat la in prim, ha trincat su sangue e ha fat la trincar li su, va posser fortiar la dir le li coses queles ella save?” Yo inclinat li cap, e il continuat:
“Dunc noi deve prevenir to; noi deve mantener la ignorant pri nor planes, pro que ella ne posse parlar li coses queles ella ne save. It es un dolorosi tache! It rupte mi cordie, ma it deve esser. Quande noi incontra nos hodíe, yo va dir la que pro un rason pri quel yo ne posse parlar ella va restar protectet, ma ne va esser parte del planes.” Il essuyat (essuyar = siccar con un toale, etc.) li perles de sudore sur li fronte, queles hat aparit pro har pensat pri li dolore quel il vell dever far la sentir, un fémina ja tam dolent. Por auxiliar le yo dit le que yo hat ja arivat al sam conclusion, e il sentit se aleviat un poc.
Nu li témpor del incontra ha venit. Van Helsing ha forlassat me por preparar li incontra, ma yo crede que in realitá il solmen vole pregar sol.
Plu tard. – Ye li comensa del incontra venit un grand aleviation por Van Helsing e me: Sra. Harker hat inviat un missage diente que ella ne vell partiprender, pensante que it vell esser melior si noi posset discusser li plan sin la por vexar nos. Li professor e yo regardat unaltru, ambi aleviat. It semblat que Sra. Harker self conosset li dangere. Ma yo e li professor concordat pri li mantention de silentie pri nor suspectiones, e comensat parlar pri li Plan de Battallie. Van Helsing dit nos li factes:
“Li Tsaressa Catherine lassat li Rivere Thames yer matine. A su max grand rapiditá, li nave posse atinger Varna in tri semanes o un poc plu. Ma tra li vias terrestri noi posse atinger ta in tri dies. Noi save que li Comto posse controlar li tempe e talmen dar plu rapiditá, dunc minus du dies. E fórsan noi va incontrar ti o ta desfacilitá, dunc plus du dies. (plus: +, minus: -) Talmen noi possede du semanes, e por atinger Varna in bon témpor, noi deve departer max tard ye li decisettesim de octobre. Talmen noi va esser in Varna un die ante li advente del nave, e va posser far li preparationes. Noi va naturalmen besonar li armes – contra omnicos, spiritual e fisical. (fisical = corporal)”
Quincey Morris adjuntet: “Yo save que li Comto veni de un país plen de lupos, e fórsan il va atinger it ante nos. Yo proposi adjunter fusiles Winchester. Yo sempre senti me plu cert con un fusil Winchester. Tu memora, Art, li afere in Tobolsk con li lupos? Ah, si noi tande hat possedet quelc fusiles!”
“Bon!” dit Van Helsing, “on va proceder con li Winchesters. Quincey possede sempre un frigid cap, e mem plu frigid quande it acte se pri un chasse. Interim noi posse far nullcos ci; alor pro quo ne ear a Varna un poc plu tost por familiarisar (famili·ar·i → conosset) nos con li loc? Ho-nocte e deman noi va preparar nos, e poy noi quar va posser departer.”
“Noi quar?” dit Harker interrogativmen (interrogar = questionar mult), vidente chascun de nos.
“Ma comprensibilmen! (comprensibilmen = naturalmen, facil a comprender)” dit li professor rapidmen, “tu deve restar ci por cuidar pri tui dulci marita!”
Harker silet durant un poc témpor, poy dit quietmen: “Noi mey parlar pri ti ta cose in li matine. Yo vole consultar (consultar = questionar e audir li idés de alcun) con Mina.” Yo pensat que nu Van Helsing vell parlar le pri nor planes pri Mina, ma il dit nullcos. Yo videt le e tussat (tussar = emisser aere por aclarar li gúttur), contra quel il plazzat un fingre sur su labies e detornat se.
Jurnale de Jonathan Harker.
5 octobre, pos-midí. – Pos li incontra, durant un témpor yo ne posset pensar. Li nov situation lassa me un sense (sense = sentiment) de astonament quel da me null spacie por activ pensada. Li ne volent partiprender Mina fa me pensar, ma pro que yo ne posse discusser con la, yo solmen posse adivinar. It es strangi que it ha evenit, pos har decidet ne celar quocunc inter nos. Mina dormi nu, calmmen e dulcimen quam un litt puella. Su labies es curvat (curvar = ne rect) e li visage radia felicitá. Mersí a Deo que ella possede ancor tal momentes.
Plu tard. – Tam strangi es omnicos. Regardante li felici dorme de Mina anc yo sentit me felicissim. Li vésper continuat e li sole abassat se, e li chambre devenit plu e plu silent. Poy Mina subitmen apertet li ocules, e vidente me tendrimen, dit:
“Jonathan, yo vole que tu promesse me alquo, sur tui parol de honore. Un promesse a me, ma quel anc Deo va audir, quel tu ne va posser rupter mem si yo agenua me avan te e implora te con amari lácrimes. Strax, fa li promesse.”
“Mina,” yo dit, “un tal promesse yo ne posse strax far. Yo ne possede li jure.”
“Ma, mi caro,” ella dit, con tam grand spiritual intensitá (intensi = fort) que li ocules aspectet quam stelles, “yo vole que tu fa it, e it ne es por me. Plu tard tu posse questionar Van Helsing, e si il desconcorda con me tu posse far to quo tu vole. Mem plu, si vu omnes desconcordar, tu ne va sequer li promesse.”
“Yo promesse!” yo dit, e por un moment ella semblat felici in maxim gradu, benque ancor possedente li rubi cicatre. Ella dit:
“Promesse me que tu va dir me nullcos pri li planes por li campanie (campanie = un long témpor con mult battallies) contra li Comto. Null parol, null indicie, durant que ti-ci cicatre existe!”
Yo videt que ella esset tre seriosi, e dit solemnimen: “Yo promesse!”
Desde tande it sentit se quam si un porta hat cludet se inter nos.

## Vocabularium

* actual
* actualitá
* baptisme
* campanie
* comprensibilmen
* consultar
* curvat
* elastic
* essuyar
* familiari
* familiarisar se
* fisical
* instincte
* interrogar
* interrogativ
* intensi
* intensitá
* minus
* plus
* principie
* sense
* tussar
* vene

### Altri paroles

* actual: actualisar, actualisation
* baptisme: baptismal
* consultar: consultation
* curvat: curvi, curvar, curvatura, curve
* elastic: elasticitá
* instincte: instinctiv
* intensi: intensificar
* sense: sensar, sensation, sensational, sensationalist