# Salute, Jonathan!/Capitul 5

Contenete - Capitul 4 - Capitul 5 - Capitul 6

## Quinesim capitul (5.esim capitul)

Quaresim may (= 4 may)
Hodie Jonathan va viagear a Comto Dracula. In li hotel il vide li hotelero, e vide un lettre de Comto Dracula in li manu del hotelero. Il di al hotelero in german: "Salute, ples dar me li lettre." Li hotelero da le li lettre.
Poy il questiona in german: “Quo es li lettre? Quo Dracula scrit in li lettre?” Ma li hotelero di: “Yo ne parla german, yo ne parla german.” Jonathan pensa: “Strangi! Yer yo parlat con li hotelero in german, e nu il di que il ne parla german! Pro quo?” Il questiona li hotelero: “Esque vu save qui es Comto Dracula?” ma nu li hotelero ne parla.
Jonathan pensa: “Strangi! Yo parlat con li hotelero in german. Il deve parlar german, ma il di que il ne parla it! Yo deve questionar le plu, ma yo ne have témpor. Yo deve departer.”
Nu Jonathan es in su chambre in li hotel. Pos un hora il deve departer. Ma vi! Un old fémina venit a su chambre.
Li old fémina: “Pro quo tu departe? Ples ne departer! Hodíe ne es un bon die! It es un mal die, un die con mal coses!”
Jonathan: “Yo es bon, yo ea vider un amíco. Ples ne parlar pri mal coses.”
Li old fémina: “Esque tu ne save que hodíe es li die de Santo George? Ye decidu (12) horas li mal coses va venir! Esque tu save u tu ea?”
Jonathan: “No no, old fémina, omnicos es bon. Yo es bon, e hodíe ne va venir mal coses.”
Li old fémina: “Ples ne departer! Ples ne departer!”
Jonathan: “No, yo deve departer. Ples ne plorar.”
Li old fémina: “Vi un crucifixe. Li crucifixe es por te.”
Jonathan: “Ah...li angleses ne ama crucifixes...ma mersí. Ples ne plorar.” Jonathan pensa: “In Anglia noi ama cruces, ma ne crucifixes. In Rumania li persones ama crucifixes, ne cruces.”
Nu li old fémina ea e Jonathan es sol in su chambre. Il pensa: “Ti loc es strangi! Un old fémina qui da crucifixes! Ma yo deve departer.”

## Grammatica
### a, al

* a
** Jonathan esset in Anglia e eat a Rumania.
* al (a + li = al)
** Jonathan parlat al hotelero in german, ma li hotelero dit que il ne parla german.

### cose

* coses:
** mann, hotel, cruce, crucifixe, angleso, santo...
* ne es coses:
** pensar, plorar, vi, ma, ples...
* Ili have un, du, li...: un mann, du hoteles, un crucifixe, tri anglesos, li santo...ili es coses.
* Ili ne have un, du, li...: pensar, plorar, vi, ma, ples...ili ne es coses.

### ·ero

Un mann in un hotel es un hotelero. Jonathan ea al hotel e parla al hotelero.

### qui

Por persones: quel o qui
* Un old fémina quel da crucifixes
* Un old fémina qui da crucifixes

### dever

dever + infinitive de un verbe
* Jonathan ne have témpor; il deve departer.
* Ma li hotelero save german; il deve parlar german!

### tu

Li fémina es old, e Jonathan ne es old: li fémina di tu a Jonathan. Jonathan ne di tu al fémina.

### ples

ples + infinitive de un verbe
* Li fémina ne ama que Jonathan departe. Li fémina di: ples ne departer!
* Jonathan pensa que li hotelero deve parlar german. Il di: ples parlar german!

### vi

Vi = vide, it es
* Vi un fémina = Vide, it es un fémina.
* Vi un hotel = Vide, it es un hotel!

### ·ese, ·eso, ·esa

-eso = un mann qui veni de un land.
* Jonathan veni de Anglia (Angl·ia); il es un angleso (angl·eso).
Por un fémina: ·esa.
Por un person (mann, fémina, o ne save); ·ese

### le

il → le
* Jonathan vide li hotelero: il vide le.
* Li hotelero da Jonathan li lettre: il da le li lettre.
* Jonathan questiona li hotelero pro quo il ne parla german. Il questiona le.

### omnicos

* Omnicos es bon = ne hay un mal cose (hay deci coses, e deci coses es bon)
* Omnicos es mal = ne hay un bon cose (hay deciquin coses, e deciquin coses es mal)
* Yo save omnicos = ne hay un cose quel yo ne save

## Vocabularium

* anglese
* chambre
* cose
* cruce, crucifixe
** (cruc·e)
** (cruc·i·fixe)
* dar
* dever
* ear: ear ⟷ venir
* fémina: mann ↔ fémina
* hotelero
* le
* ma
* mal: bon ↔ mal
* manu
* mersí
* omnicos
* ples
* plorar: 😢
* pro quo
* questionar
* santo
* strangi
* tu
* vi

## Related English words

* mal: Meaning "bad", this word is present in malice (In Occidental this means bad-ish-thing. Malicious means full-of-bad-ish). The word malign in Occidental is "malin". The -in suffix (perhaps related to gene) means "made of". So malign means roughly "bad-generated". The word malevolent is exactly the same in Occidental. It means bad-thing-willing.
* manu: The adjective "manual" means "of or pertaining to the hand". The word "mandate" is a combination of Occidental words manu + dar (mandate: something given by hand). The word maneuver is a combination of Occidental words manu + ovre (manovre: a word of the hand). There are many more, and here is one of them: manicure, which in Occidental is manu + cura (manicura: hand cure).
* ples: This is in the word pleasant (in Occidental plesent). The -nt ending is similar to the English -ing, therefore "pleasant" means pleasing.
* cruce: Think of the common word crucial. When something is crucial, it is the intersecting point where everything meets (the crossing point). The latin term for plants cruciferous (cauliflower, kale) relates to 4 petals that form a cross pattern.
* omni-: This is a very common prefix of Greek origin. You will notice it in omnipotent (all-powering), omniscient (all-knowing: omnisavent in Occidental), omnivorous (all-eating: omnivorosi in Occidental).