# Telugu/Common Phrases
## Telugu (South-Central Dravidian)

| Translation | Phrase | Pronunciation | IPA |
| Telugu | తెలుగు |
| How are you | మీరు ఎలా ఉన్నారు | meeru Ela unnaru | /t̪elugu/ |
| Hello | నమస్కారము | namaskaaramu | /nəməskaːrəmu/ |
| Good-bye | సెలవు | selavu | /seləvu/ |
| Please | దయచేసి | Daya chesi | /dəjə ʧeːsi/ |
| Thank you | ధన్యవాదములు | Dhanyavaadamulu | /d̪ʱənjəvaːd̪əmulu/ |
| I | నేను | nenu | /neːnu/ |
| this | ఇది | idi | /id̪i/ |
| that | అది | adi | /əd̪i/ |
| yes | ఔను | avunu | /avunu/ |
| true | నిజమే | nizame | /nizəːme/ |
| no; not that | కాదు | kaadu | /kaːd̪u/ |
| English | ఆంగ్లము | Aanglamu | /aːŋləmu/ |

### Question Words

| Translation | Phrase | Pronunciation | IPA |
| what | ఏమిటి | Emiti | /eːnʈi/ |
| How | ఎలా | Ela | /elaː/ |
| Where | ఎక్కడ | Ekkada | /ekəɖə/ |
| When | ఎప్పుడు | epudu | /epudu/ |
| Who | ఎవరు | Evaru | /evəru/ |
| Which | ఏది | Edhi | /eːd̪i/ |
| How much | ఎంత | Entha | /eŋt̪ə/ |
| How many | ఎన్ని | Enni | /enni/ |

### Negative Words

* వద్దు | Vaddhu | will-not | Do not want
* లేదు | Ledhu | there-not | Do not have/Is not there
* కాదు | /kaːdu/ | Kaadhu | not-like | Not like that
* రాదు | /raːdu/ | Raadhu | come-she-not | Will not come (usually associated with feminine and neutral)
* బాగాలేదు | Baaledhu | good-not | It's not good
* తెలియదు | Teliyadhu | know-no | Don't know
* నాకు అర్ధం కాలేదు | Naaku ardtham kaledhu | I-for meaning not-get | I do not understand

### General Conversation 1

* భాష | Bhasha | Language
* నా పేరు | naa peru | My name
* బాత్‌రూమ్ ఎక్కడ ఉంది? | bathroom ekkada undhi? | bathroom here-where is? | Where is the bathroom?
* ఎలా ఉన్నారు? | elaa Vunnaaru? | how are-doing? [respect] | How are you?
* ఎక్కడికి వెళ్తున్నాము? | ekkadiki veluthunam? | where-is-we going-to? | Where are we going?
* ఏమిటి | Enti | What
* ఎక్కడ | Ekkada | where-is | where
* Why, when, who, how. : Endhuku, eppudu, evaru, elaa ( ఎందుకు, ఎప్పుడు, ఎవరు, ఎలా)
* Had your meal? : "Bhojanam ayyindha?" (భోజనం ఐనదా?)
* What are you doing? : "Emi chEsthunnaaru?" (ఏమి చేస్తున్నారు?)
* It is there. : "undhi" (ఉంది)
* It is not present. : "lEdhu" (లేదు)
* I Like --- : "Naaku --- ishtam" ( నాకు ఇష్టం )
* I want --- : "Naaku --- kaavaali" ( నాకు కావాలి )
* I will go--I will come : "veltaanu--vastaanu" (వెళ్తాను -- వస్తాను)
* Year -- "Samvatsaram" (సంవత్సరం)
* Month -- "Maasam" (మాసం)
* Date -- "Thedhi" (తేది)
* New -- "Noothana" (నూతన)
* This is very good. -- "Idi chaalaa baagundhi" (ఇది చాలా బాగుంది)
* Where do you stay -- "Meeru ekkada untunnaaru" (మీరు ఎక్కడ ఉంటున్నారు?)
* I am watching a movie -- "Nenu cinema choosthunnanu" (నేను సినిమా చూస్తున్నాను)
"My father name" -- "Ma Nanna peru"
"I love you" -- "Nenu ninnu premistunnanu"

### General Conversation 2

* A : Hi, how are you? "Namaskaram, ela unnaaru?"
* B : I am very well - how are you? "Nenu chaala baagunnanu - meeru ela unnaru?"
* A : Have you had lunch? "Bhojanamu chesara?; Bhojanamu ayyindha?"
* B : I am going to a restaurant to have lunch. "Bhojanamu tinadaaniki hotelu ki velthunna."

### General Conversation 3

| Verb form | I/ Nenu | We/ Memu (when you exclude the listener in we) | We/ Manamu (when you include the listener in we) | You/ Meeru (respectful reference) | You/ Nuvvu (when you refer to peers/younger) | He/ Aayana | She/ Aavida | It / Adi | They/ Vaallu |
| Do | chesth-aa-nu చేస్తాను | chesth-aa-mu చేస్తూ ఉన్నాను | chesth-aa-mu చేస్తాము | chesth-aa-ru చేస్తారు | chesth-aa-vu చేస్తావు | chesth-aa-ru చేస్తారు | chesth-aa-ru చేస్తారు | chesth-undi చేస్తుంది | chesth-aa-ru చేస్తారు |
| Doing | chesth-oo-unna-nu చేస్తున్నాను | chesth-oo-uuna-mu చేస్తున్నాము | chesth-oo-unna-mu చేస్తున్నాము | chesth-oo-unna-ru చేస్తున్నారు | chesth-oo-unna-vu చేస్తున్నావు | chesth-oo-unna-ru చేస్తున్నారు | chesth-oo-unna-ru చేస్తూ ఉన్నారు | chesth-oo-un-di చేస్తూ ఉంది | chesth-oo-unna-ru చేస్తూ ఉన్నారు |
| Have done | ches-ese-nu చేసేసాను | ches-ese-mu చేసేసాము | ches-ese-mu చేసేసాము | ches-ese-ru చేసేసారు | ches-ese-vu చేసేసావు | ches-ese-ru చేసేసారు | ches-ese-ru | ches-ese-sindi | ches-ese-ru |
| Have been doing(in Telugu all the forms are same as 'doing' but with time reference) | chesth-oo-unna-nu | chesth-oo-uuna-mu | chesth-oo-unna-mu | chesth-oo-unna-ru | chesth-oo-unna-vu | chesth-oo-unna-ru | chesth-oo-unna-ru | chesth-oo-un-di | chesth-oo-unna-ru |
| Example (udaaharana) | I have been doing this work since morning : nenu ee pani poddunna nunchee (Time Reference) chesthoo-unnanu I am doing it : Nenu chesthoo-unnanu (No time reference General Conversation 3Edit Verb form I/ Nenu We/ Memu (when you exclude the listener in we) We/ Manamu (when you include the listener in we) You/ Meeru (respectful reference) You/ Nuvvu (when you refer to peers/younger) He/ Aayana She/ Aavida It / Adi They/ Vaallu Do chesth-aa-nu చేస్తాను chesth-aa-mu చేస్తూ ఉన్నాను chesth-aa-mu చేస్తాము chesth-aa-ru చేస్తారు chesth-aa-vu చేస్తావు chesth-aa-ru చేస్తారు chesth-aa-ru చేస్తారు chesth-undi చేస్తుంది chesth-aa-ru చేస్తారు Doing chesth-oo-unna-nu చేస్తున్నాను chesth-oo-uuna-mu చేస్తున్నాము chesth-oo-unna-mu చేస్తున్నాము chesth-oo-unna-ru చేస్తున్నారు chesth-oo-unna-vu చేస్తున్నావు chesth-oo-unna-ru చేస్తున్నారు chesth-oo-unna-ru చేస్తూ ఉన్నారు chesth-oo-un-di చేస్తూ ఉంది chesth-oo-unna-ru చేస్తూ ఉన్నారు Have done ches-ese-nu చేసేసాను ches-ese-mu చేసేసాము ches-ese-mu చేసేసాము ches-ese-ru చేసేసారు ches-ese-vu చేసేసావు ches-ese-ru చేసేసారు ches-ese-ru ches-ese-sindi ches-ese-ru Have been doing(in Telugu all the forms are same as 'doing' but with time reference) chesth-oo-unna-nu chesth-oo-uuna-mu chesth-oo-unna-mu chesth-oo-unna-ru chesth-oo-unna-vu chesth-oo-unna-ru chesth-oo-unna-ru chesth-oo-un-di chesth-oo-unna-ru Example (udaaharana) I have been doing this work since morning : nenu ee pani poddunna nunchee (Time Reference) chesthoo-unnanu I am doing it : Nenu chesthoo-unnanu (No time reference |