# Dutch/Lesson 18

| | Beginner level | Beginner level | Beginner level | Beginner level | Beginner level | Beginner level | Beginner level | Beginner level | Intermediate level | Intermediate level | Intermediate level | Intermediate level | Intermediate level | Intermediate level | Intermediate level | Intermediate level | Advanced level | Advanced level | Advanced level | Advanced level | Advanced level | Advanced level | Advanced level | Advanced level |
| | Cycle 1 | Cycle 1 | Cycle 1 | Cycle 1 | Cycle 2 | Cycle 2 | Cycle 2 | Cycle 2 | Cycle 3 | Cycle 3 | Cycle 3 | Cycle 3 | Cycle 4 | Cycle 4 | Cycle 4 | Cycle 4 | Cycle 5 | Cycle 5 | Cycle 5 | Cycle 5 | Cycle 6 | Cycle 6 | Cycle 6 |
| Main | Lesson 1 | Lesson 2 | Lesson 3 | Lesson 4 | Lesson 5 | Lesson 6 | Lesson 7 | Lesson 8 | Lesson 9 | Lesson 10 | Lesson 11 | Lesson 12 | Lesson 13 | Lesson 14 | Lesson 15 | Lesson 16 | Lesson 17 | Lesson 18 | Lesson 19 | Lesson 20 | Lesson 21 | Lesson 22 | Lesson 23 | Main |
| Practice | Lesson 1A | Lesson 2A | Lesson 3A | Lesson 4A | Lesson 5A | Lesson 6A | Lesson 7A | Lesson 8A | Lesson 9A | Lesson 10A | Lesson 11A | Lesson 12A | Lesson 13A | Lesson 14A | Lesson 15A | Lesson 16A | Lesson 17 | Lesson 18 | Lesson 19 | Lesson 20 | Lesson 21 | Lesson 22 | Lesson 23 | Practice |
| Examples | Vb. 1 | Vb. 2 | Vb. 3 | Vb. 4 | Vb. 5 | Vb. 6 | Vb. 7 | Vb. 8 | Vb. 9 | Vb. 10 | Vb. 11 | Vb. 12 | Vb. 13 | Vb. 14 | Vb. 15 | Vb. 16 | Lesson 17 | Lesson 18 | Lesson 19 | Lesson 20 | Lesson 21 | Lesson 22 | Lesson 23 | Examples |
| | Quiz | Quiz | Quiz | Quiz | Quiz | Quiz | Quiz | Quiz |
| | Main page | Main page | Main page | Main page | Introduction | Introduction | Introduction | Introduction | Pronunciation | Pronunciation | Pronunciation | Pronunciation | Vocabulary | Vocabulary | Vocabulary | Vocabulary | Index | Index | Index | Index | News | News | News | |
* Advanced level: cycle 5
Lesson 18 ~ Lesson 18
Scheidbare werkwoorden in bijzinnen~ Separation and Subordination

# More word order

We have seen that word order depends on quite a few factors in Dutch:
* inversion
** in questions
** for emphasis
* separation
** of compound verbs
*** auxiliary
*** rest of the verbal cluster
** of prefixed verbs
** of pronominal adverbs
* subordination

## Separation and subordination

What happens when the above factors are combined, for example if a separable verb is put in a subordinate clause?
| noicon vertrekken | noicon vertrok | noicon vertrokken |
| noicon aankomen | noicon kwam aan | noicon aangekomen |
| noicon betwijfelen | noicon betwijfelde | noicon betwijfeld |
Notice what happens to the persoonvorm: that part of the verb that carries the ending:

### Inseparable vertrekken

    Direct:
       Hij vertrekt morgen naar Berlijn
    Indirect:
       Ik zeg dat hij morgen naar Berlijn vertrekt

### Separable aankomen

    Direct:
       Hij komt morgen in Berlijn aan
       Hij komt morgen aan in Berlijn
    Indirect:
       Ik geloof dat hij morgen in Berlijn aankomt
As you see in the subordinate clause the verb is put at the end and is no longer separated. At least this is true for the present and simple past tense. If we use the future tense the situation is somewhat different:

### Inseparable vertrekken

    Direct:
       Hij zal morgen vertrekken
    Indirect:
       Ik betwijfel of hij morgen vertrekken zal
       Ik betwijfel of hij morgen zal vertrekken

### Separable aankomen

    Direct:
       Hij zal morgen aankomen
    Indirect:
       Ik zeg dat hij morgen aan zal komen
       Ik zeg dat hij morgen aankomen zal
       Ik zeg dat hij morgen zal aankomen
There is considerable variation in word order possible, some with separation, some without and usage varies from region to region and person to person.
In general we can say that all parts of the verb like to be at the end of the sentence, except the persoonsvorm of a direct phrase. When there are many bits and pieces at the end they tends compete for last place.
There are a few restrictions to the latter in the case of modal verbs:
    ik weet dat hij nog komen moet
    ik weet dat hij nog moet komen
Both are fine in Dutch, but if we add another auxiliary:
    ik denk dat hij nog zal moeten komen
    ik denk dat hij nog komen moeten zal
    ik denk dat hij nog moeten komen zal
The first is fine, the second rather awkward, the third is not acceptable.

## Separable versus inseparable in dependent clauses

* noicon dóórlopen
* noicon doorlópen
Recall that some verbs occur in both a separable and an inseparable form, e.g. doorlopen.
    Ik loop de school door - takes five minutes to walk through the school physically
    Ik doorloop de school - takes five years and ends in graduation
In a dependent clause the only difference between the two is in the stress pattern, so that in written language the following sentence can have two pronunciations and two meanings:
| noicon dóórloopt | noicon doorlóópt |
    Ik geloof dat hij de school doorloopt
In such cases of ambiguity Dutch spelling allows the addition of stress marks:
    Ik geloof dat hij de school dóórloopt - takes five minutes
    Ik geloof dat hij de school doorlóópt - takes a number of years

## Separable infinitives and te

| noicon lezen | noicon las | noicon gelezen |
| noicon opschrijven | noicon schreef op | noicon opgeschreven |
Infinitives are at times used in extended form with te, much like in English they are with to:
    Dat is moeilijk te lezen - that is hard to read
In such cases separable verbs do separate:
    Dat is onmogelijk op te schrijven
Such infinitives can express an action that must be performed (as in English something to do). They can even used in an adjectival construction:
    De onmogelijk op te schrijven tekst werd ter zijde geschoven
       The text that was impossible to write down, was pushed aside.
Combine the two sentences with the conjunction omdat (because)
* Ik heb honger. Ik heb mijn ontbijt overgeslagen.
* Gisteren deelde hij mede dat ik ontslagen ben. Ze plaatsen de productie naar China over.
* Zij kwamen terug. Een van hen had haar portemonee laten liggen.
* Eigenlijk wilde zij dat niet. Zij gaf liever niet zo veel geld uit.
* Zij zag hem niet. Hij liep door.
* De rekening was hoog. Het licht bleef altijd de hele nacht aan.
* Ik heb honger omdat ik heb mijn ontbijt overgeslagen heb.
** Ik heb honger omdat ik heb mijn ontbijt heb overgeslagen.
* Gisteren deelde hij mede dat ik ontslagen ben omdat ze de productie naar China overplaatsen.
* Zij kwamen terug omdat een van hen haar portemonee had laten liggen.
* Eigenlijk wilde zij dat niet omdat zij liever niet zo veel geld uitgaf.
* Zij zag hem niet omdat hij doorliep.
* De rekening was hoog omdat het licht altijd de hele nacht aanbleef.