# budzić
## budzić (Polnisch)
### Verb

Aspekt :
| imperfektiv | imperfektiv | perfektiv |
| budzić | budzić | obudzić zbudzić |
| Zeitform | Person | Wortform |
| Präsens | ja | budzę |
| Präsens | ty | budzisz |
| Präsens | on, ona, ono | budzi |
| Imperativ | Singular | budź |
| Präteritum | on | budził |
| Präteritum | ona | budziła |
| Präteritum | oni | budzili |
| Adverbialpartizip | Partizip Aktiv | Partizip Passiv |
| budząc | budzący | budzony |
| Alle weiteren Formen: Flexion:budzić |||
Worttrennung:
    bu·dzić
Aussprache:
    IPA: [ˈbud͡ʑit͡ɕ]
    Hörbeispiele: budzić
Bedeutungen:
    [1] transitiv: aus dem Schlaf holen; wecken, aufwecken
    [2] transitiv: wecken, erwecken, erregen, hervorrufen
    [3] transitiv, übertragen: wecken, erwecken, wiederbeleben
Herkunft:
    seit dem 15. Jahrhundert bezeugtes Erbwort aus dem urslawischen *buditi ‚wecken, aufwecken‘, das seinerseits ein Kausativ zu dem Verb *bъděti – im Polnisch nicht erhalten, aber im tschechischen bdít $^{→cs}$ und бдеть (bdetʹ$^☆$) $^{→ru}$ – ‚wach sein, wachen‘ ist, welches sich wiederum auf die indogermanische Wurzel *bʰeu̯dʰ- ‚wach sein, wachen, aufpassen‘ zurückführen lässt; gemeinslawisches Wort, das etymologisch verwandt ist mit obersorbisch budźić $^{→hsb}$, niedersorbisch buźiś $^{→dsb}$, tschechisch budit $^{→cs}$, russisch будить (buditʹ$^☆$) $^{→ru}$, altkirchenslawisch бѹдити (bouditi) $^{→cu}$, ukrainisch будити (budyty$^☆$) $^{→uk}$, slowenisch buditi $^{→sl}$, serbisch будити (buditi$^☆$) $^{→sr}$ und bulgarisch будя (budja$^☆$) $^{→bg}$ sowie urverwandt mit litauisch baudyti $^{→lt}$ und sanskritisch बोधयति (bodhayati) $^{→sa}$ (Wurzel बुध् (budh-) $^{→sa}$)
Synonyme:
    [2] kresać, niecić, rozkiełznywać
Sinnverwandte Wörter:
    [3] odradzać, odżywiać, rozpoczynać
Beispiele:
    [1] Bicie zegera budzi go każdego dnia o siódmej godzinie.
       Das Schlagen der Uhr weckt ihn jeden Tag um sieben Uhr.
    [2] Jej błaganie budziło litość w napastnikach.
       Ihr Flehen weckte Milde bei den Angreifern.
    [2] On budzi w nas odrazę.
       Er weckt bei uns Abneigung.
    [3] Wiosna budziła przyrodę do życia.
       Der Frühling weckte die Natur zu Leben.
Sprichwörter:
    [1] nie budź licha, kiedy śpi
Charakteristische Wortkombinationen:
    [1] budzić kogoś do pracy, budzić kogoś do szkoły, budzić kogoś na śniadanie, budzić kogoś z drzemki, budzić kogoś ze snu
    [2] budzić coś w kimś, budzić coś wsód kogoś; budzić awersję, budzić litość, budzić niechęc, budzić niesmak, budzić odrazę, budzić podejrzenie, budzić podziw, budzić strach, budzić wątpliwości, budzić wstręt, budzić zachwyt, budzić zapał, budzić zaufanie, budzić zazdrość
Wortbildungen:
    [1] obudzić, pobudzić, przebudzić, zbudzić
    [1] budziciel, budzik

#### Übersetzungen

    [1, 2] PONS Polnisch-Deutsch, Stichwort: „budzić“
    [1–3] Słownik Języka Polskiego – PWN: „budzić“
    [1, 2] Lidia Drabik, Elżbieta Sobol: Słownik poprawnej polszczyzny. 6. Auflage. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, ISBN 978-83-01-14203-2 , Seite 73.
    [1, 2] Słownik Języka Polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego: „budzić“
    [1, 2] Witold Doroszewski: Słownik języka polskiego. Band 1–11, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 83-01-12321-4 (elektronischer Reprint; Erstdruck 1958–1969) „budzić“
    [*] Słownik Ortograficzny – PWN: „budzi%E6“
Quellen:
* ↑ Wiesław Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego. 1. Auflage. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, ISBN 83-08-03648-1 , Seite 45.
* ↑ Max Vasmer: Russisches etymologisches Wörterbuch. Этимологический словарь русского языка, Перевод с немецкого и дополнения члена-корреспондента АН СССР О. Н. Трубачева. Под редакцией и с предисловием проф. Б. А. Ларина. 2. Auflage. 1 А-Д, Прогресс, Moskau 1986 , Seite 230.

### Verb, reflexiv

Aspekt :
| imperfektiv | imperfektiv | perfektiv |
| budzić się | budzić się | obudzić się zbudzić się |
| Zeitform | Person | Wortform |
| Präsens | ja | budzę się |
| Präsens | ty | budzisz się |
| Präsens | on, ona, ono | budzi się |
| Imperativ | Singular | budź się |
| Präteritum | on | budził się |
| Präteritum | ona | budziła się |
| Präteritum | oni | budzili się |
| Adverbialpartizip | Partizip Aktiv | Partizip Passiv |
| budząc się | budzący się | — |
| Alle weiteren Formen: Flexion:budzić |||
Worttrennung:
    bu·dzić się
Aussprache:
    IPA: [ˈbud͡ʑit͡ɕ‿ɕɛ(w̃)]
    Hörbeispiele: —
Bedeutungen:
    [1] reflexiv: aufwachen, erwachen
    [2] reflexiv, übertragen: erwachen, sich regen
    [3] reflexiv, übertragen: erwachen, wiederbelebt werden
Synonyme:
    [1] trzeźwieć
Sinnverwandte Wörter:
    [2] pojawiać się, powstawać
    [3] odradzać się, ożywiać się, powstawać, rozpoczynać się
Beispiele:
    [1] Matka burdziła się z głębokiego snu.
       Die Mutter erwachte aus einem tiefen Schlaf.
    [2] Budziła się w niej nadzieja.
       Hoffnung regte sich in ihr.
    [3] Dzień się budzi.
       Der Tag erwacht.
    [3] Wiosną przyroda budzi się do życia.
       Im Frühling erwacht die Natur zum Leben.
Charakteristische Wortkombinationen:
    [1] budzić się z drzemki, budzić się ze snu
    [2] coś budzi się w kimś; budzi się nadzieja, budzi się pragnienie, budzi się tęsknota, budzą się wątpliwości
Wortbildungen:
    [1] obudzić się, pobudzić się, przebudzić się, zbudzić się

#### Übersetzungen

    [1–3] PONS Polnisch-Deutsch, Stichwort: „budzić“
    [1–3] Słownik Języka Polskiego – PWN: „budzić“
    [1–3] Słownik Języka Polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego: „budzić“
    [1–3] Witold Doroszewski: Słownik języka polskiego. Band 1–11, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 83-01-12321-4 (elektronischer Reprint; Erstdruck 1958–1969) „budzić“
    [*] Słownik Ortograficzny – PWN: „budzi%E6“