# acz
## acz (Polnisch)
### Konjunktion

Worttrennung:
    acz
Aussprache:
    IPA: [at͡ʃ]
    Hörbeispiele: acz
    Reime: -at͡ʃ
Bedeutungen:
    [1] archaisch, konditional: wenn, falls
    [2] veraltet, heute auch gehoben: konzessiv: wenngleich, obwohl, obgleich, obschon, wenn auch, allerdings
    [3] archaisch, kausal: da, weil, denn
    [4] archaisch, leitet Objektsatz ein: dass
    [5] archaisch, adversativ: dahingegen, dagegen, hingegen
    [6] archaisch: oder, sei es
    [7] archaisch, konsekutiv: folglich, also
Herkunft:
    seit dem 14. Jahrhundert bezeugtes Erbwort aus dem urslawischen *ače
Synonyme:
    [1] gdyby, jeśli, jeżeli, kiedy
    [2] aczkolwiek, chociaż, choć, jakkolwiek, mimo że/mimo iż, pomimo że/pomimo iż
    [3] bo, ponieważ
    [4] że
    [5] a, natomiast, podczas gdy
    [6] albo, bądź, czy
    [7] więc
Sinnverwandte Wörter:
    [2] ale, bodaj, jednak
Gegenwörter:
    [2] skoro
Beispiele:
    [1] „Dziszia acz glos iego vsliszicze nyezatwierdzayczie siercz waszich“
    [2] „Dzieci, zamiast usłuchać rozkazu, przygarnęły się do przybyłéj kobiéty i chórem, acz zcicha, zaszlochały.“
    [2] „Ale wprędce potrzeba zajęcia się wszystkiém nie dozwoliła pani skarbnikowiczowéj rozpadać się i płakać, musiała nieboraczka, acz chora i niedomagająca, myśleć naprzód o pogrzebie stanowi nieboszczyka przyzwoitym, potém o losie dziecka i swoim.“
    [2] „Teraz jesteśmy w stadyum cichego, acz uprzejmego kopania dołów.“
    [3]
Redewendungen:
    [6] acz … acz – entweder … oder
Wortbildungen:
    [1] aczby, aczci, aczli
    [2] aczkakole, aczkole, aczkoli, aczkolwiek, aczle

#### Übersetzungen

    [2] Słownik Języka Polskiego – PWN: „acz“
    [2] Stanisław Dubisz: Uniwersalny słownik języka polskiego. 1. Auflage. Band 1 A–G, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 83-01-13858-0 , Seite 11.
    [2] Mirosław Bańko: Inny słownik języka polskiego. 1. Auflage. Band 1 A–Ó, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, ISBN 83-01-12826-7 , Seite 5.
    [2] Halina Zgółkowa: Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny. Band 1 a – amyloza, Wydawnictwo „Kurpisz“, Poznań 1994, ISBN 83-86600-22-5 , Seite 38.
    [2] Mieczysław Szymczak: Słownik języka polskiego. 1., integrierte Auflage. Band 1 A–K, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, ISBN 83-01-11835-0 (Diese Auflage umfasst die ursprünglich 7. Auflage von 1992 mit dem nun integrierten Supplement von Zygmunt Saloni.) , Seite 7.
    [2] Słownik Języka Polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego: „acz“
    [2] Witold Doroszewski: Słownik języka polskiego. Band 1–11, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, ISBN 83-01-12321-4 (elektronischer Reprint; Erstdruck 1958–1969) „acz“
    [1, 2] Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki: Słownik języka polskiego. Band 1 A–G, Warszawa 1900 (Digitalisat) , Seite 6.
    [2] Aleksander Zdanowicz et. al.: Słownik języka polskiego. Obejmujący: oprócz zbioru właściwie polskich, znaczną liczbę wyrazów z obcych języków polskiemu przyswojonych: nomenklatury tak dawne, jak też nowo w użycie wprowadzone różnych nauk, umiejętności, sztuk i rzemiosł: nazwania monet, miar i wag główniejszych krajów i prowincji; mitologję plemion słowiańskich i innych ważniejszych, tudzież oddzielną tablicę słów polskich nieforemnych z ich odmianą. Część I: A–O, Wilno 1861 (Digitalisat) , Seite 6.
    [2] Samuel Bogumił Linde: Słownik języka polskiego. Band 1, Teil 1 (Volumen I) A–F, Drukarnia XX. Piiarów, Warszawa 1807 , „acz“
    [1–7] Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk (Herausgeber): Słownik polszczyzny XVI wieku. Tom I: A–Bany, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław/Warszawa/Kraków 1966 (Digitalisat) , Seite 65–75.
    [1–4] Polska Akademia Nauk (Herausgeber): Słownik staropolski. Tom I, Zeszyt 1: A–Ażeć, Warszawa 1953 (Digitalisat) , Seite 15–17.
    [*] Słownik Ortograficzny – PWN: „acz“
Quellen:
* ↑ Wiesław Boryś: Słownik etymologiczny języka polskiego. 1. Auflage. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, ISBN 83-08-03648-1 , Seite 17.
* ↑ О. Н. Трубачева (Herausgeber): Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лексический фонд. Band 1 (*A–*besědьlivъ), Издельство « Наука », Москва 1974 (PDF) , „*a če/*a či“ Seite 35–36.
* ↑ Max Vasmer: Russisches etymologisches Wörterbuch. Этимологический словарь русского языка, Перевод с немецкого и дополнения члена-корреспондента АН СССР О. Н. Трубачева. Под редакцией и с предисловием проф. Б. А. Ларина. 2. Auflage. 1 А-Д, Прогресс, Moskau 1986 , „аче“ Seite 98.
* ↑ Lucjan Malinowski (Herausgeber): Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z w. XV z kodeksu VI. N. 2 Biblijoteki Uniwersyteckiej w Budapeszcie z dołączeniem Gloss Polskich z rękopisów Łac. N. 64, 79, 100 tejże biblijoteki. 2. Auflage. Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1887 (Google Books) , Seite 47.
* ↑ Eliza Orzeszkowa: Eli Makower. Tom II, K. Kowalewski, Warszawa 1876 (Wikisource) , Seite 288.
* ↑ Józef Ignacy Kraszewski: Ostatni z Siekierzyńskich. In: Wybór pism. Oddział II: Powieści szlacheckie, S. Lewenta, Warszawa 1885 (Wikisource) , Seite 22.
* ↑ Stefan Żeromski: Promień. Wydawnictwo J. Mortkowicza, Warszawa 1930 (Wikisource) , Seite 62.

### Partikel

Worttrennung:
    acz
Aussprache:
    IPA: [at͡ʃ]
    Hörbeispiele: acz
    Reime: -at͡ʃ
Bedeutungen:
    [1] archaisch, leitet einen direkten Fragesatz ein: etwa
    [2] archaisch, leitet einen indirekten Fragesatz ein: ob
    [3] archaisch: sogar, gerade
    [4] archaisch, einschränkend: zumindest
    [5] archaisch, leitet einen Wunschsatz ein:
Synonyme:
    [1] czy, czyż
    [2] czy
    [3] nawet, wnet, właśnie
    [4] bodaj, przynajmniej
    [5] niech, niechaj
Beispiele:
    [1]
Wortbildungen:
    [1] aczżeż
    [2] aczle

#### Übersetzungen

* Englisch:
* Französisch:
    [1, 2] Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki: Słownik języka polskiego. Band 1 A–G, Warszawa 1900 (Digitalisat) , Seite 6.
    [2, 4] Aleksander Zdanowicz et. al.: Słownik języka polskiego. Obejmujący: oprócz zbioru właściwie polskich, znaczną liczbę wyrazów z obcych języków polskiemu przyswojonych: nomenklatury tak dawne, jak też nowo w użycie wprowadzone różnych nauk, umiejętności, sztuk i rzemiosł: nazwania monet, miar i wag główniejszych krajów i prowincji; mitologję plemion słowiańskich i innych ważniejszych, tudzież oddzielną tablicę słów polskich nieforemnych z ich odmianą. Część I: A–O, Wilno 1861 (Digitalisat) , Seite 6.
    [1, 2] Samuel Bogumił Linde: Słownik języka polskiego. Band 1, Teil 1 (Volumen I) A–F, Drukarnia XX. Piiarów, Warszawa 1807 , „acz“
    [1–5] Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk (Herausgeber): Słownik polszczyzny XVI wieku. Tom I: A–Bany, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław/Warszawa/Kraków 1966 (Digitalisat) , Seite 75–76.
    [1, 2] Polska Akademia Nauk (Herausgeber): Słownik staropolski. Tom I, Zeszyt 1: A–Ażeć, Warszawa 1953 (Digitalisat) , Seite 17–18.
    [*] Słownik Ortograficzny – PWN: „acz“