# Dir (grup humà)

Els dir (somali: diir; àrab: دير, dīr) són una gran confederació de clans somalis, repartits per tota Somàlia però majoritàriament a l'extrem oest de Somàlia, Djibouti i la zona nord-est de l'Ogaden etíop, i també a la part sud de Somàlia. Tenen tots un suposat ancestre comú, de nom Irir Samale.
Al nord els dir són: gadabuursi mandaluug dir, i issa madoobe dir.
Al sud i oest de les terres somalis hi ha onze clans algun d'ells del madahweyn dir o mehe dir.
A Etiòpia els madahweyn, grup integrat pels clans gariir, gurgure (gurgura), guure, layiile, i akisho. Altres clans a Etiòpia són els isses, jaarso, garre-quranyow maxamed, gadabuursi, gadsan, fiqi muhumand, qubeys (fiqi yahye i fiqi cumar), agoon-fiqi khayre, mandaluulg, layiile, guure, baajimaal, jiido i wardaai.
A Bari i Mudug viuen els surre o suure, dividits en les branques dels qubeye i abdalle.
I a Somàlia del sud el biyomaal amb el subclan principal dels fiqicilmi que viuen a la Regió Somali d'Etiòpia i a Kenya.
Els gaadsan estan molt repartits per tots els territoris somalis.
Els gurgure viuen a Dire Dawa i els issa a Djibouti, Somàlia i la Regió Somali (que els somalis anomenen Issa-Gurgura)

## Altres grups de clans, clans i subclans dels Dir

* Mandaluug
** Celi Mandaluk (o Mandaluug)
** Garxejis Mandaluk
*** Hebr-Yonis
*** Ciida-Gale
** Saciid Dauud Celi Mandaluk Dir Iriir
** Samaroon Saciid
** Jibraacin (Malaku-Jibriil) Saciid
** Celi Saciid
** Makadoor Samaroon
** Aydoor Samaroon
** Subeer Samaroon
** Banii-Cafaan Samaroon
** Yeefis Samaroon
** Ciise Samaroon
** Makadoor (el que ha visita La Meca)
** Maxaad Makadoor
** Makaahiil
** Mahamed Ase.
*** Bahabar Eli
*** Bahabar Muso
*** Bahabar Abokor
*** Bahabar Aden
** Bahabar Mouse
*** Reer Mohamed
*** Aden
*** Reer Osman (Abrayn)
*** Maris
* Issa Dir
** Howlgati
** Walaaldoon
*** Makahir
*** Mahamuud
*** Iidleh
** Uurweeyne
*** Fiqi
*** Abdalle
** Hooroone
*** Habar Walaal
*** Geelwalaal
** Howleh
** Fuurlabe
*** Mahdle
*** Saaib
** Ceeleeye
*** Muuse
*** Mamasan
** wardiq
* Mahe
** Maxamed Xiniftire
** Isaaq
*** Garxajis
*** H.Awal
*** Arab
*** Tol Jecle
** Biyomaal
*** Dawood
*** Saad
*** Ismiin
*** Suleyman
** Gaadsan
** Reera-Same
** Adan Yoonis
** Maxaad, Dhuxul
** Da
** Uud
** Samatar
** Faarax
** Rooble
** Allaale
** Cumar Abokor
** Cumarjamac
** Tagaleen
*** Uugaar
*** Aadan maxamuud
*** Dhaaweed
*** Odeymarke
** Fiqicilmi
** Madaluug
** Naleeye
** Fiqinuur
** Cumar-maxamud
** Fiqicigal
** Reer-ismail
** Reer-qaasin
** Reer-sacdi
** Dabruube
** Barsuug
** Bajimaal
* Maxamed Gutaale (Habar deel)
** Samater Naaleeye
** Maxamud Naaleeye.
* Abdalle (Gutaale)
* Abdi Abdalle
** Fiqi Muxumed
** Cumar Fiqi
** Mohamuud Fiqi
** Muuse Fiqi
** Reer oow mumin
** Fiqi ahmed
** Reer macalin farax,
** Reer ow cadow
*** 10 sub-clans
** Reer Hogar
** Laxmar
* Nacadoor (Mohamed Abdalle Guutale)
** Guuled, Xaraan
** Ciise
** Qotonsay
** Cirday
** Giir
** Kaahin
* Gorad
** Samkaab
** Faahiye
* Sulayman Abdalle
** Muusa
** Samatar Muusa
** Reer Dabac
** Reer Bayr
** Agoon
*** Guuled Agoon
*** Warsame Agoon
*** Cigaal Agoon
*** Jalaf Agoon
** Dabac
** Fiqi Khayre
** Naaleeye Cumar (Lafjoogsato)
** Haarun Muusa
** Siyaad Muusa
** Cabas Muusa
** Food Cade Muusa
** Cumar Muuse
** Sacad cumar.
* Qubeys
** Tolweyne
*** Reertoonle Qubeys
**** Maxamed Abtiudug (Ajalaay)
**** Waqantiile Abtiudug
***** khalaf xuseen(fiqi yaxye)
***** Yabarcade faqi cumar
****** Reer aw heeraar
****** Caalin yabarcade(reer aw aamin)
****** Mahad_alle yabarcade
******* waaqow adeer mahad_alle(reer aw osman)
****** Fiqi walaal
******* abiikar
******* samafale
******* muxumudyare
******* cabdi
******* cumar
******* aw caalin
******* muxumudwayne
***** Hassan Faqi cumar
****** Reer aw macalin
******* Macalin Muxumed
******* Macalin Yusuf
******* Sheekh Cali
******* Macalin Macow
****** Reer rooble cismaan
******* Faarax
******* Weheliye
******* Maxamed
*** Axadoobe Qubeys
**** Cismaan Diidshe (Cismaan Iyiinta)
***** mataandheere{rer gadiid nuur}
***** yaraandhere(xassan dheere)
***** aadem mahad_alle(rer geedi guuraaye)
***** Ebiikar mahad_alle
***** ali mahad_alle
****** jibriil ali {reer fiqi}
****** xuseen ali [reer barkhadle iyo reer muumin ali]
**** Cabdalle Diidshe (Cabaas Iyiinta).
***** sharmaake mohamed Waa (reer khayre Afrax)
***** sabriye mohomed Waa[reer waanbe,reer Qoobweyne iyo Reer Shirwac Gabeyre]
***** faarax mohamed Waa {reer weheliye iyo Reer Mohamed Ahmed reer lugay}
** Yabadhaale Qubeys
*** Wayaagle (Yabarow, Xasan, Cumar, Xeefoow, Faarax, Maxamuud, Dhaayoow)
*** Midkasse Qubeys
**** Madoobe
***** Jibril
***** Cufaa
****** Reer ow faarax barkaan
******* Axmed faarax
******** Saalax Axmed
********* Reer Cumar Muudeey
********* Reer Maalin Waasuge.
******** Raage Axmed
******** Guuleed Axmed
******* Afrax faarax
Viccionari