# Eliso Virsaladze

Eliso Virsaladze, en georgià ელისო ვირსალაძე (Tbilisi (Geòrgia, Unió de la RSS), 14 de setembre, 1942), és una dona músic, pianista i professor georgiana. Artista popular de Geòrgia (1974), Artista popular de l'URSS (1989). Guanyador del Premi Shota Rustaveli (1983) i del Premi Estatal de la Federació Russa (2000). Doctor honoris causa del Conservatori Estatal de Tbilisi. Cavaller de l'Ordre de la Insígnia d'Honor i de l'Orde Presidencial d'Excel·lència. Segons els experts en música, l'actuació de Virsaladze es caracteritza per una gran cultura musical, tècnica virtuosa i art. És àmpliament reconegut com un dels més grans pianistes dels temps moderns.

## Biografia
### Joventut

El 1950-1960, va estudiar a l'Escola Central de Música Zakaria Paliashvili a la Dècada dels Talents, i el 1960-1966 al Conservatori Estatal de Tbilisi. La seva mestra va ser la seva pròpia àvia, una de les fundadores de l'Escola de Pianistes de Geòrgia, Artista del Poble de Geòrgia (1960), la professora Anastasia Virsaladze. Entre 1966 i 1968, va estudiar a l'escola de postgrau del Conservatori de Moscou, on els seus professors van ser Heinrich Neuhaus i Jacob Zack.
L'alumne de desè va fer el seu primer concert en solitari. Amb la seva actuació, el públic va escoltar dues sonates de Mozart, diversos intermezzos de Brahms, la vuitena de Schumann i la polca de Rakhmàninov. El 1957, als 15 anys, esdevingué la guanyadora del Festival de la Joventut Republicana, i el 1959, el guardó del VII Festival Mundial de la Joventut i els Estudiants de Viena (segon premi, medalla de plata). Des de 1959, fou solista de la Filharmònica de Tbilisi i, des de 1977, solista de la Filharmònica de Moscou.
L'art d'Eliso Virsaladze ha guanyat un ampli reconeixement internacional. És guardonat del Concurs de la Unió de Moscou (1961, tercer premi) i del Concurs Internacional Txaikovski (1962, tercer premi), així com del Concurs Internacional Schumann de Zwickau (RDA) (1966, primer premi).

## Carrera

El repertori de la pianista inclou obres de compositors d'Europa occidental dels segles XVIII-XIX (Beethoven, Liszt, Mozart, Chopin, Schubert, Schumann), així com obres de Txaikovski, Prokofiev i Xostakóvitx.
Eliso Virsaladze dirigeix i dirigeix regularment concerts a molts països del món. Va actuar amb èxit als escenaris de concerts de Londres, Milà, Roma, París, Lisboa, Berlín. A més, Virsaladze realitza gires per Israel, Amèrica i Japó. Col·labora fructíferament amb les principals orquestres de França, Alemanya, Itàlia, Espanya, Suïssa, Estats Units d'Amèrica i altres països, entre les quals l'Orquestra Filharmònica de Sant Petersburg i l'Orquestra Filharmònica de Londres Ha actuat repetidament davant d'europeus, americans i públic japonès. Al llarg dels anys, va col·laborar amb directors tan autoritzats com Rudolph Barshai, Antony Beatty, Kurt Zanderling, Wolfgang Zavalisch, Kirill Kondrashin, Kurt Mazur, Riccardo Muti, Gennady Rozhdestvensky, Yevgeny Svetlanov, Yuri Temirkanov i altres.
Les obres dels compositors georgians tenen un lloc important en la creativitat del músic. A més, al llarg dels anys, va col·laborar amb directors georgians, entre els quals hi havia i hi ha destacats representants de l'art i la cultura georgians: Zaza Azmaifarashvili, Jemal Gokieli, Odisei Dimitriadi, Jansug Kakhidze, Vakhtang Kakhidze, Vakhtang Jordania, Zakaria Khurodze i altres.
El seu treball va ser molt apreciat per músics tan grans com Alexander Goldenweiser, Heinrich Neuhaus, Jacob Zak, Maria Greenberg, Svyatoslav Richter i altres.[9] Per invitació de Richter, Eliso Virsaladze va participar en diversos festivals internacionals, com ara festivals anomenats "Festivals musicals a Tureni" i "nits de desembre". Des de 1990, és un participant constant del Festival Croith, i des de l'any 2000, del Festival Internacional de Moscou dedicat a la memòria d'Oleg Kagan.
Les discogràfiques - "Мелодия", "Русский диск" i "Live Classics" han publicat molts enregistraments del treball d'Eliso Virsaladze.
Des de 1975, el músic és convidat com a membre del jurat de concursos internacionals. Entre ells: el nom de Peter Txaikovski (Moscou), el nom de la reina Elisabeth (Brussel·les), el nom d'Arthur Rubinstein (Tel-Aviv), el nom de Robert Schuman (Zwickau) i altres.

## Festivals i projectes

El 1984, el seminari-festival internacional anual de música de cambra "Keba Vazi" es va establir a Telavi per iniciativa i lideratge del pianista. No tenia anàlegs al territori de l'antiga Unió Soviètica i representava un festival musical únic de classe i importància internacional, tant pel seu format (sèrie de concerts, classes obertes) com per la composició dels participants. Els músics joves, talentosos i prometedors van tenir la millor oportunitat: d'una banda, presentar àmpliament la seva creativitat i, d'altra banda, assistir a classes magistrals amb artistes reconeguts. A més, els oients van tenir l'oportunitat de conèixer l'obra de músics de fama mundial.
A la dècada de 1990, a causa dels esdeveniments polítics i la difícil situació econòmica de Geòrgia, el festival va deixar d'existir i no es va tornar a celebrar després de 1994. L'any 2010, la pianista va aconseguir restaurar el festival, aquesta vegada amb un nou nom: "Festival Internacional de Música a Telavi" i des de llavors, se celebra cada any amb el suport del Ministeri de Cultura. Tradicionalment, el festival acull músics de classe mundial de diferents generacions a Telavi.
Des del 3 al 13 d'octubre de 2018 s'ha celebrat tradicionalment a Telavi un festival internacional de música amb el suport del Ministeri de Cultura i l'organització del Centre de Música Clàssica. Sis dels deu concerts inclosos en el programa del festival es van organitzar al "Telavi State Drama Theatre", un a l'escola de música que porta el nom de Niko Sulkhanishvili i un a Tsinandali, a la casa-museu d'Alexander Chavchavadze. Al territori del museu es van fer dos concerts més. Davant del públic van aparèixer pianistes brillants de diferents generacions: la fundadora i directora artística del festival, Eliso Virsaladze, el músic de fama mundial Boris Berezovski, el famós pianista Alexander Korsantia, el guardonat del Concurs de Piano Arthur Rubinstein 2017 i el guanyador del el premi de simpatia del públic, Daniel Chobanu Kinda L'aclamat violinista Matvei Blumin, de 14 anys, guardonat amb concursos internacionals de violoncel·listes, un dels representants destacats de la jove generació, Alexander Rami i Bruno Philipp, l'Orquestra del Festival Internacional dirigida per Ariel Zukerman, també com l'Orquestra de Cambra Estatal de Tbilisi "Georgia Sinfonietta", que va celebrar el seu desè aniversari concert celebrat.
El Centre de Música Clàssica Eliso Virsaladze va dur a terme una sèrie de projectes importants. Entre ells el projecte "Música clàssica en un espai alternatiu". L'esmentat projecte té com a objectiu la celebració de concerts de música clàssica en espais alternatius -museus, biblioteques, galeries i altres sales alternatives, que contribuiran a la seva divulgació, augmentant el nombre d'oients i l'interès dels joves pel gènere de la música clàssica.
El 17 d'octubre de 2018, a la Conselleria de Cultura, es va fer una presentació del projecte iniciat pel Centre de Música Clàssica Eliso Virsaladze — "Concerts de música clàssica en un espai alternatiu". L'acte va ser presidit pel primer viceministre d'Educació, Ciència, Cultura i Esports de Geòrgia, Mikheil Giorgadze, el director artístic del "Centre de Música Clàssica" Eliso Virsaladze i la directora del programa del mateix centre Maya Kokochashvili.
Del 21 al 29 de setembre de 2019, el "Telavi Drama Theatre" va acollir un festival internacional de música a Telavi, organitzat pel Centre de Música Clàssica Eliso Virsaladze i amb el suport del Ministeri de Cultura.</ref>რადიოკალენდარი — ელისო ვირსალაძე და მუსიკის ფესტივალი თელავში. 1tv.ge. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.</ref> Juntament amb Eliso Virsaladze, els guardonats dels concursos internacionals - Jan Chakmuri i Nikoloz Namoradze famosos violinistes - Kolya Blakheri i Fumiaki Miura el guardonat dels concursos internacionals de violoncel·listes, un dels la jove generació -Un dels violoncel·listes més destacats, Alexander Buzlov, el quartet de corda de David Oistrakh i el cor de cambra de dones de Gori. L'orquestra del festival incloïa l'Orquestra de Cambra Estatal de Tbilisi "Georgian Sinfonietta", així com l'orquestra del Teatre Estatal d'Òpera i Ballet de Tbilisi, així com músics convidats de l'estranger. Juntament amb els concerts, la classe magistral d'Eliso Virsaladze va ocupar un lloc important a l'esmentat festival.
Els dies 6 i 15 de desembre del mateix any, organitzat pel Centre de Música Clàssica Eliso Virsaladze, el projecte "Música clàssica en un espai alternatiu" va tornar a celebrar un cicle de concerts en què van participar premiats de concursos internacionals i músics de renom mundial. L'esdeveniment va comptar amb el suport del Ministeri de Cultura de Polònia i el Ministeri de Cultura de Geòrgia.

## Activitat pedagògica

Des de 1967, juntament amb les actuacions de concerts, Eliso Virsaladze s'ha dedicat a activitats docents fructíferes al Conservatori de Moscou, primer com a ajudant de Lev Oborin (fins al 1970), i després com a ajudant de Jacob Zak (1970-1971). Ha dirigit la seva pròpia classe des de 1971, des de 1977 és professor de la càtedra del professor Lev Vlasenko, des de 1994 — un professor de la mateixa càtedra. Paral·lelament, del 1995 al 2011, va ser professor a l'Escola de Música de Munic i des del 2010 a la Scuola di Musica di Fiesole[38] de Florència. També és professor visitant honorari al Conservatori de Tòquio. Entre els seus estudiants hi ha els premiats de les competicions internacionals més grans: Lilian Akofova, Boris Berezovsky, Vladislav Bronevetsky, Alexei Volodin, Sergey Voronov, Ekaterina Voskresenskaya, Jacob Katsnelson, Dmitry Kaprin, Daniil Kirilov, Dinara Clinton, Marina Kolomiitseva, O. Maceratina, E. Mirkasimova, Mamikon Nakhapetov, Alexander Osminin, Ekaterina Richter, Alexander Shaykin, D. Shishkin, Tatyana Chernichka, A. Khachaturian, Stanislav Khegai i altres.
El 2007, Eliso Virsaladze va rebre el títol de guardonat del Premi Estatal de Geòrgia, i el 2009, pels seus serveis especials a Tbilisi, pel seu servei llarg i impecable i la seva alta habilitat professional en la reconstrucció del país, se li va concedir el títol de ciutadà honorari de Tbilisi.
L'octubre de 2012, segons la decisió de l'Ajuntament de Telavi, Eliso Virsaladze va rebre el títol de ciutadà honorari de Telavi pels seus serveis especials a la ciutat.
El 2014, l'empremta de la mà d'Eliso Virsaladze es va presentar a l'Arc dels Immortals del Museu Estatal de Teatre, Cinema, Música i Coreografia de Geòrgia com a senyal de reconeixement a la seva contribució especial al tresor de l'art musical mundial i al gran servei a Geòrgia.
L'octubre de 2015, Rezo Kiknadze, rector del Conservatori Estatal de Tbilisi, va concedir a Eliso Virsaladze el doctorat honoris causa del Conservatori Estatal Vano Sarajishvili per la seva contribució a l'art musical i l'educació.
El 2013 va rebre l'Ordre del Mèrit i el 2017 va rebre l'Ordre d'Excel·lència Presidencial per la seva especial contribució personal al desenvolupament de l'art de la música mundial i pels seus molts anys de fructífera tasca creativa, pedagògica i pública.

## Premis i reconeixements

* 1959: guardonat del 7è Festival Mundial de la Joventut i Estudiants de Viena (segon premi, medalla de plata)
* 1961: Laureat del Concurs de Músics-Intèrprets de la Unió de Moscou (tercer premi)
* 1962: guardonat del II Concurs Internacional Txaikovski de Moscou (tercer premi, medalla de bronze)
* 1966: Guanyador del 4t Concurs Internacional Zwickau Schuman (primer premi, medalla d'or)
* 1971: Artista popular de la RSS de Geòrgia
* 1976: Premi Robert Schuman
* 1983: Premi estatal que porta el nom de Shota Rustaveli
* 1989: Artista popular de l'URSS
* 1991: Premi estatal que porta el nom de Zakaria Paliashvili
* 1999: Premi Estatal de la Federació Russa en el camp de l'art i la literatura (per als programes de concerts de 1995-1999)
* 2007: Ordre "Per mèrits al patrimoni" 4t grau
* 2009: ciutadà honorari de Tbilisi
* 2012: Ciutadà d'honor de Telavi
* 2013: Orde d'Honor
* 2015 : Doctorat Honoris Causa del Conservatori Estatal Vano Sarajishvili
* 2017: Ordre d'Excel·lència Presidencial

## Discografia

* 1965: F. Chopin – Sonata núm. 3 en si menor, op. 58 (Melodia)
* 1969: W. Mozart – Concert núm. 15 per a piano i orquestra / Concert núm. 17 per a piano i orquestra (Melodia)
* 1970 : F. Chopin – Piano Works (Melody)
* 1971: R. Schumann – Kreisleriana, Op. 16 / Carnaval, Op. 9 (Melodia)
* 1972: W. Mozart – Concertos núms. 18, 23 Per a piano i orquestra (Melodia)
* 1972: W. Mozart – Concert per a piano amb orquestra núm. 18 i 23 (Melodia)
* 1973: W. Mozart – Concert núm. 25 per a piano i orquestra / Concert núm. 1 per a piano i orquestra (Melodia)
* 1973: W. Mozart – Concert núm. 22 per a piano i orquestra / Concert núm. 28 per a piano i orquestra (Melodia)200}
* 1973: W. Mozart – Concert núm. 12 per a piano i orquestra / Concert núm. 19 per a piano i orquestra (Melodia)
* 1974 : J. S. Bach, J. Haydn – Concert per a piano i orquestra (Melodia)
* 1974: Eliso Virsaladze interpreta obres de Fryderyk Chopin (Melodia)
* 1976: Concert núm. 2 per a piano amb orquestra (melodies de muntanya) (Melodia)
* 1976: W. Mozart – Concert núm. 11 per a piano i orquestra / Concert per a dos pianos i orquestra (Melody)
* 1977 : W. A. Mozart – Klavierkonzert B-dur KV 456 · Klavierkonzert A-dur KV 488 (Melody Eterna)
* 1978 : W. Mozart / L. Beethoven – Rondo / Sonata No. 10 / Sonata No. 23 (Melodia)
* 1978: W. A. Mozart, L. Beethoven – Piano Music (Melody)
* 1980: F. Chopin – Sonata núm. 3 en do menor, op. 58 / Balada núm. 3 en la bemoll Mahor, Sotxi. 47 (Melodia)
* 1985 : Robert Schumann: Fantasia C major op.17 / Frédéric Chopin: Polonaise-Fantasie A flat Major op.61 (Melody)
* 1985 : R. Schumann – Sonata núm. 1 / F. Liszt – Rhapsodie Espagnole (Melodia)
* 1990 : W. A. Mozart – Concertos per a dos i tres pianos, KV 365, 242 (Мелодия)2020}
* 1991: Elisso Wirssaladze – Robert Schumann (Enregistrament en directe: 15.04.1991 - Liederhalle Stuttgart) (Clàssics en directe)
* 1991: W. A. Mozart – Ensembles de cambra (Мелодия)
* 1991: Elisso interpreta Schumann (Clàssics en directe)
* 1992 : Bach, Brahms & Grieg: Kagan Music Festival Kreuth 1991 (Natalia Gutman, Elisso Wirssaladze) (Live Classics)
* 1996: Elisso interpreta Mozart i Prokofiev (Clàssics en directe)
* 1996 : Eliso Virsaladze interpreta Chopin (Мелодия)
* 1997: Schubert: Wanderer-Fantasie/Impromptus (Clàssics en directe)
* 1998: Chopin: Etudes (Clàssics en directe)
* 1998: Schubert – In Memoriam: Sviatoslav Richter (Clàssics en directe)
* 1999 : Elisso Wirssaladze interpreta Chopin (Clàssics en directe)
* 2000 : Schumann: Piano Sonata 1 & 2; Waldszenen (Clàssics en directe)
* 2000 : Elisso Toca Liszt & Shostakovich (Clàssics en directe)
* 2000: Elisso al Japó – Chopin (Clàssics en directe)
* 2003: Elisso interpreta a Mozart i Txaikovski (Clàssics en directe)
* 2005 : Mozart: Concerts per a 2 i 3 pianos (Nikolai Lugansky / Tatiana Nikolayeva / Saulius Sondeckis / Eliso Virsaladze)
* 2011 : Eliso Virsaladze Live – Chopin i Schumann (Мелодия)

## Revistes periòdiques

* Festival de música Telavi // "Copyright", 2012, núm. 4, p. 85.
* Renaixement: Festival Internacional de Música de Telavi // "Tabula", 2010, núm. 29. 25-31 d'octubre, p. 66.
* Amaglobeli, Rati., Eliso Virsaladze: El dret a la pausa // "Xocolata calenta", 2010, núm. 65, p. 44–50.
* Akhmeteli, Manana., Eliso Virsaladze // "The World of Permanent Connection", 2012, núm. 4(56), p. 40–42.
* Akhmetel, Manana., dedicat a Eliso Virsaladze // "Música", 2013, núm. 1(15), p. 62–63.
* Bukhrikidze, Davit., Església de Tbilisi // "Liberal", 2011, núm. 74. 2-8 de maig, p. 52–53.
* Gabunia, Dato., Brava, Eliso: ressenya de culte // "Xocolata calenta", 2008, núm. 39, p. 26.
* Gegechkor, G., Eliso Virsaladze: un retrat creatiu d'un pianista // "Art soviètic", 1975, núm. 12, p. 30–33.
* Tevdoradze, Jemal., Eliso Virsaladze: biografia creativa d'un jove pianista // "Art soviètic", 1965, núm. 7, p. 76–78.
* Makharadze, Tamar., Lliçó de música: entrevista // "Episodi", 2011, núm. juliol, p. 52–68.
* Meskhi, Rusudan., Diaris del festival // "Música", 2012, núm. 4, p. 24–27.
* Takidze, rev., al famós aniversari // "Música", 2013, núm. 1(15), p. 64–65.
* Toradze, Gulbat., concert del professor A. Virsaladze i E. Amb la participació de Virsaladze // "Art soviètic", 1956, núm. 2, p. 62.
* Toradze, Gulbat., interpretat per Eliso Virsaladze // "Art soviètic", 1959, núm. 1, p. 30–31.
* Toradze, Gulbat., Les impressions continuen la vida // «Art soviètic», 1962, núm. 12, pàg. 17–22.
* Toradze, Gulbat., Calidoscopi de festivals de música // "Música", 2010, núm. 1, p. 29–37.
* Cipin, G., Eliso Virsaladze: el camí creatiu d'un pianista // "Khelovneba", 1993, núm. 7-8, p. 12-18.
* Kavtaradze, Nana., A moment in eternity: Eliso Virsaladze and Richter // "Música", 2015, núm. 2(23), p. 81.
* Kutateladze, de Rusu; Japaridze, Mzia., Interludi del festival de música: entrevista // "Música", 2014, núm. 1(19), p. 20.
* Japaridze, Mzia., Festival Telavi i "Ex Contrario" de Gia Kanchel // "Música", 2010, núm. 2, p. 7-9.
* Александров, B., Eliso Virsaladze (рецензия на концерт) (rus) // "Советская музыка", 1971, № 10, p. 94–95.
* Зеттель, И., Играет Елисо Вирсаладзе (rus) // "Советская музыка", 1963, núm. 5, p. 100–102.

## Referències

* ↑ Вирсаладзе Элисо Константиновна — Народная артистка Грузии, Народная артистка СССР, Профессор. Московская государственная консерватория имени П.И.Чайковского. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* 1 2 3 ელისო ვირსალაძეს საპატიო დოქტორის წოდება მიენიჭა. გამოჩენილ პიანისტს, ელისო ვირსალაძეს სამუსიკო ხელოვნებასა და განათლებაში შეტანილი წვლილისთვის კონსერვატორიის საპატიო დოქტორის წოდება მიენიჭა. კონსერვატორიის რექტორატში შეკრებილი კოლეგებისა და მეგობრების წრეში, სტუდენტების, საფორტეპიანო კათედრის პროფესორების წინაშე რექტორმა რეზო კიკნაძემ ქ-ნ ელისოს ამ წოდების აღმნიშვნელი საპატიო დიპლომი გადასცა. ციტირების თარიღი: 22 აპრილი, 2020.
* 1 2 ელისო ვირსალაძე დააჯილდოვეს. Artinfo.ge. ციტირების თარიღი: 19 აპრილი, 2020.
* ↑ ელისო ვირსალაძე ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენით დააჯილდოვდა YouTube-ზე. პირველი არხი Georgian Public Broadcaster. გამოქვეყნების თარიღი: 8 ოქტ. 2017.
* 1 2 3 4 5 6 7 ელისო ვირსალაძე დღეს იუბილარია. Sputnik. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ ელისო ვირსალაძე – ეროვნული საგანძური!. Artinfo.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-18. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ იუბილარი ფესტივალი თელავში. tabula.ge. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-18. ციტატა: „პიანისტი სვიატოსლავ რიხტერი წერდა: „ელისო გამორჩეული ხელოვანია, ჩვენი დროის უდიდესი პიანისტი ქალი. იგი სერიოზული, ღრმა, გულწრფელი და სადა მუსიკოსია... შუმანის მისეული ინტერპრეტაცია საუკეთესოა.“ ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ ქავთარაძე, ნანა. (1997) ტალანტი=ემოციურობა+ინტელექტი+ტექნიკა : ქართველ მუსიკოს-შემსრულებლების — ელისო ვირსალაძის, ლიანა ისაკაძის, ლექსო თორაძისა და თამარ გაბარაშვილის შემოქმედებითი პორტრეტები. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020
* ↑ ზ. ფალიაშვილის სახელობის ცენტრალური სამუსიკო სკოლა (ნიჭიერთა ათწლედი). yell.ge. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახელობის ცენტრალური სამუსიკო სკოლა ნიჭიერთა ათწლედი. city.kvira.ge. ციტატა: „თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ცენტრალური სამუსიკო სკოლა „ნიჭიერთა ათწლედი“ თითქმის ერთ საუკუნეს ითვლის. ამ სკოლაში აღიზარდნენ მუსიკოსები, რომელთაც შექმნეს მე-20 საუკუნის ქართული სამუსიკო ხელოვნების ისტორია და საკუთარი წვლილი შეიტანეს მსოფლიო საშემსრულებლო ხელოვნების განვითარებაში.“ ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის ისტორია. თბილისის კონსერვატორიის პროფესორთა აღზრდილებს შორის არიან: ელისო ვირსალაძე, რუდოლფ კერერი, დიმიტრი ბაშკიროვი, ლევ ვლასენკო, თენგიზ ამირეჯიბი, ნოდარ ანდღულაძე, მანანა დოიჯაშვილი და სხვ. დაარქივებულია ორიგინალიდან. დაარქივების თარიღი: 22 აპრილი, 2020. წყარო: თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია. ციტირების თარიღი: 22 აპრილი, 2020.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Элисо Константиновна Вирсаладзе. Belcanto.ru. ციტირების თარიღი: 22 აპრილი, 2020.
* ↑ გერმანული წარმოშობის რუსი პიანისტი და სამუსიკო მოღვაწე ჰენრიხ ნეიჰაუსი. old.radio1.ge. ციტატა: „საქართველოს რადიოს იშვიათ ჩანაწერთა ფონდში დაცულია არაერთი ჩანაწერი, სამუსიკო ხელოვნების გამოჩენილ მოღვაწეებზე, იმ მუსიკოსებზე, რომლებსაც დიდი სიყვარული და სითბო აკავშირებდათ ქართულ კულტურასთან. ერთ-ერთი ასეთი ხელოვანი გახლდათ გერმანელი წარმოშობის რუსი პიანისტი და სამუსიკო მოღვაწე ჰენრიხ ნეიჰაუსი.“ ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ Зак Яков Израилевич — Народный артист СССР, Профессор. Московская государственная консерватория имени П.И.Чайковского. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ Э. Вирсаладзе - В. Моцарт / Р. Шуман – 13-я Соната / Вещая Птица / Новелетта. Discogs. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020.
* ↑ ვახტანგ ჟორდანია (1942–2005) — ქართველი დირიჟორი და პედაგოგი, პროფესორი. უკრაინის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, უკრაინის სახალხო არტისტი (1983). საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020.
* ↑ Live Classics. live-classics.com. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020.
* ↑ Eliso Virsaladze Discography. AllMusic.com. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020.
* ↑ Queen Elisabeth Competition. Concours Reine Elisabeth. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020.
* ↑ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – კლასიკური მუსიკის დაცვის, განვითარებისა და პოპულარიზაციის ცენტრის დებულების დამტკიცების შესახებ. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ მარუაშვილი, ლეილა. შეხვედრები თელავში : თელავის კამერული მუსიკის სემინარ-ფესტივალის „ქება ვაზისა“ შესახებ. ფესტივალის ორგანიზატორი ელისო ვირსალაძე. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა. „საბჭოთა ხელოვნება“. — 1988. — № 2. — გვ. 85–91. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2020-04-16. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020
* ↑ მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი თელავში. Facebook. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ „კლასიკური მუსიკის კონცერტები ალტერნატიულ სივრცეში“. საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2022-01-24. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ კულტურის სამინისტროში კლასიკური მუსიკის ცენტრის ახალი პროექტის პრეზენტაცია გაიმართა. 1tv.ge. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ ჯან ჩაკმური. მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი თელავში. ციტატა: „ჯან ჩაკმური — განსაკუთრებული, თვითმყოფადი ტალანტი, რომელიც ერთდროულად გულუბრყვილო და ძალიან დახვეწილია.“ ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ ნიკოლოზ ნამორაძე. მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი თელავში. ციტატა: „პიანისტი და კომპოზიტორი ნიკოლოზ ნამორაძე — პიანისტთა ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული საერთაშორისო კონკურსის — კალგარის „ჰონენსის“ 2018 წლის გამარჯვებული. კრიტიკოსთა შეფასებით, „მგრძნობიარე და ფერადოვანი“, „უბრალოდ ბრწყინვალე“ („უოლ სტრიტ ჯორნალი“) და „შეუდარებელი“ („კალგარი ჰერალდი“). / Pianist and composer Nicolas Namoradze — 2018 winner of the triennial Honens International Piano Competition in Calgary, Canada – among the largest competition prizes in classical music. "Sparkling… sensitive and coloristic" (New York Times), "simply gorgeous" (Wall Street Journal) and "unparalleled" (Calgary Herald).“ ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020
* ↑ კოლია ბლახერი. მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი თელავში. ციტატა: „ფესტივალის გახსნა — კოლია ბლახერი, გამოჩენილი გერმანელი მევიოლინე და თელავის ფესტივალის დიდი მეგობარი.“ ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ Kolja Blacher. ოფიციალური საიტი. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ ფუმიაკი მიურა. მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი თელავში. ციტატა: „ფუმიაკი მიურა — გონიერი, გულწრფელი მუსიკოსი, რომელსაც ყველა დროის უდიდესი ნაწარმოებების ინტერპრეტირების უნარი აქვს. მიურას ხელოვნება სავიოლინო მუსიკის უმაღლესი დონის გარანტიაა მომდევნო ათწლეულების განმავლობაში (პინხას ცუკერმანი).“ ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020
* ↑ ელისო ვირსალაძე და დავიდ ოისტრახის კვარტეტი. მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი თელავში. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ თელავში მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი იწყება. ghn.ge. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ ელისო ვირსალაძის მასტერკლასი თელავის მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალზე. 1tv.ge. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ ელისო ვირსალაძის კლასიკური მუსიკის ცენტრის ახალი პროექტი. 1tv.ge. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ „კლასიკური მუსიკა ალტერნატიულ სივრცეში“ — პროექტი დასრულდა. 1tv.ge. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020
* ↑ https://web.archive.org/web/20240203211235/https://www.tokyo-ondai.ac.jp/en/faculty
* ↑ Бори́с Вади́мович Березо́вский (род. 4 января 1969, Москва) — российский пианист, заслуженный артист Российской Федерации (2016).
* 1 2 3 4 5 6 «Два рояля». Элисо Вирсаладзе и ученики — Владислав Броневецкий, Яков Кацнельсон, Дмитрий Каприн, Сергей Воронов, Даниил Кириллов, Александр Шайкин. დაარქივებულია ორიგინალიდან. დაარქივების თარიღი: 18 აპრილი, 2020. წყარო: Московская государственная консерватория имени П.И.Чайковского. ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.
* ↑ თბილისის საპატიო მოქალაქეები. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ოფიციალური ვებ-გვერდი. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020.
* ↑ ელისო ვირსალაძეს თელავის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭა. info9.ge. ციტირების თარიღი: 19 აპრილი, 2020.
* ↑ საპატიო თელაველები. ქალაქ თელავის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ვებ-გვერდი. ციტირების თარიღი: 19 აპრილი, 2020.
* ↑ ელისო ვირსალაძეს ანაბეჭდს გაუხსნიან. artinfo.ge. ციტირების თარიღი: 19 აპრილი, 2020.
* ↑ საქართველოს პრეზიდენტმა ელისო ვირსალაძე ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენით დააჯილდოვა. iPress.ge. ციტატა: „ცნობილ პიანისტს სახელმწიფო ჯილდო ქართული და მსოფლიო მუსიკალური ხელოვნების განვითარების საქმეში შეტანილი პირადი დიდი წვლილისა და საქართველოს წინაშე აღმატებული ღვაწლისათვის, ნაყოფიერი შემოქმედებითი, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის გადაეცა. „სწორედ ასეთი ინდივიდები აძლიერებდნენ ერს და ჩვენ დღეს გვაქვს ნათელი მაგალითი იმისა, როგორ შეიძლება ემსახურო შენს ხალხსა და საზოგადოებას. მისი ღვაწლი დასაფასებელია იმისათვისაც, თუ როგორ დაუბრუნა ქალბატონმა ელისომ თავისი ცოდნა და პროფესიონალიზმი სამშობლოს. მინდა ამისათვის უდიდესი მადლიერება გამოვხატო“, — აღნიშნა გიორგი მარგველაშვილმა.“ ციტირების თარიღი: 18 აპრილი, 2020.[მკვდარი ბმული]
* ↑ Internationaler Robert-Schumann-Wettbewerb für Klavier und Gesang. schumann-zwickau.de. ციტირების თარიღი: 16 აპრილი, 2020.
* ↑ Robert Schumann Prize of the city of Zwickau. schumann-portal.de. ციტატა: „Among the most famous winners of this award are the pianists Annerose Schmidt, Svjatoslav Richter, Tatjana Nikolaeva, Emil Gilels, Eliso Virsaladze, Jacob Lateiner, Jörg Demus und Alfred Brendel, die SängerInnen Lore Fischer, Peter Schreier, Sara Doluchanova, Theo Adam, Pavel Lisician, Dietrich Fischer-Dieskau, Olaf Bär and Juliane Banse as well as the conductors Kurt Masur, Wolfgang Sawallisch, Nikolaus Harnoncourt, Sir John Eliot Gardiner, Daniel Barenboim and András Schiff.“ ციტირების თარიღი: 17 აპრილი, 2020.
* ↑ «/release/9768987 F. Chopin – Sonata núm. 3 en si menor, op. 58». Discogs. [Consulta: 16 desembre 2020].
* ↑ «discogs .com/W-Mozart-Eliso-Virsaladze-Leningradsky-Chamber-Orche/master/1200317 Eliso Virsaladze, Leningrad Chamber Orchestra - W. Mozart – Concert núm. 15 per a piano i orquestra / Concert núm. 17 per a Piano i orquestra».
* ↑ «Works/master/1607411 F. Chopin, Eliso Virsaladze – Piano Works». Discogs. [Consulta: 16 აპრილი, 2020].
* ↑ «/927795 Eliso Virsaladze - R. Schumann – Kreisleriana, Op. 16 / Carnaval, Op. 9». Discogs. [Consulta: 16 desembre 2020].
* 1 2 «Eliso-Virsaladze-Concert-18-Dl/master/761825 V. Mozart – Eliso Virsaladze / W. Mozart – Eliso Virsaladze – Concert per a piano i orquestra núm. 18 AND 23 / Concertos núm. 18, 23 Per a piano i orquestra». Discogs.
* ↑ «discogs .com/V-A-Mozart-Eliso-Virsaladze-Leningradsky-Kamerny-Or/master/1685514 V. A. Mozart – Eliso Virsaladze, Orquestra de Cambra de Leningrad – Concert núm. 25 per a piano i orquestra / Concert núm. 1 per a piano i orquestra». Discogs. [Consulta: 16 აპრილი, 2020].
* ↑ «discogs .com/E-Virsaladze-L-Gozman-Leningrad-Chamber-Orchestra-/master/1200232 V. A. Mozart - Eliso Virsaladze, Leningrad Chamber Orchestra, L. Gozman – Concert núm. 22 per a piano i orquestra / Concert núm. 28 per a piano i orquestra». Discogs.
* ↑ «discogs .com/Wolfgang-Amadeus-Mozart-Eliso-Virsaladze-Concerto-12-Dl/master/1197473 Wolfgang Amadeus Mozart - Eliso Virsaladze – Concert núm. 12 per a piano i orquestra / Concert per a piano i 19 Orquestra». Discogs. [Consulta: 16 desembre 2020].
* ↑ «Johann-Sebastian-Bach-Joseph-Haydn-Concert-Per-piano-Or/master/689439 J. S. Bach, J. Haydn – Concert per a piano i orquestra». Discogs. [Consulta: 16 აპრილი, 2020].
* ↑ «Virsaladze -Game/master/862016 Frederic Chopin - Eliso Virsaladze – Eliso Virsaladze interpreta les obres de Fryderyk Chopin». Discogs. [Consulta: 16 აპრილი, 2020].
* ↑ «- Virsaladze-David-Oistrakh-Concert/release/9326189 O. Taktakishvili, Eliso Virsaladze, David Oistrakh – Concert núm. 2 per a piano i orquestra (melodies de muntanya) / Concertino per a violí i orquestra petita». Discogs. [Consulta: 16 აპრილი, 2020].
* ↑ «com/V-A-Mozart-Eliso-Virsaladze-Bella-Davidovich-Concert-11-/release/9697496 V. A. Mozart - Eliso Virsaladze, Bella Davidovich – Concert núm. 11 per a piano i orquestra / Concert per a dos pianos amb orquestra». Discogs. [Consulta: 16 აპრილი, 2020].
* ↑ «.com /Wolfgang-Amadeus-Mozart-Elisso-Wirssaladse-Leningrader-Kammerorchester-Lasar-Gosman-Klavierkonzert-B/release/12187409 Wolfgang Amadeus Mozart – Elisso Wirssaladse, Leningrader Klavier Kämmersmant 4 major, Lasar V Gosman4 Major · Klavierkonzert A major KV 488». Discogs. [Consulta: 17 abril 2020].
* ↑ «.com /W-A-Mozart-L-Beethoven-Eliso-Virsaladze-Piano-Music/master/1206629 Eliso Virsaladze - W. Mozart / L. Beethoven – Rondo / Sonata No. 10 / Sonata No. 23». Discogs.
* ↑ «-Beethoven -Eliso-Virsaladze-Piano-Música/release/8988238 W. A. Mozart, L. Beethoven, Eliso Virsaladze – Piano Music». Discogs. [Consulta: 17 abril 2020].
* ↑ Error: hi ha títol o url, però calen tots dos paràmetres.«». Discogs. [Consulta: 16 abril 2020].
* ↑ {{cite web|url=https://www. .discogs.com/Eliso-Virsaladze-Elisso-Virssaladze-Piano-Schumann-Chopin/release/8333205|title=Eliso Virsaladze – Elisso Virsaladze - Piano (Schumann; Chopin)|work=Discogs|data d'accés6}, A2021 }
* ↑ «Sonata-No-1-Rhapsodie-Espagnole/release/7629965 Eliso Virsaladze - R. Schumann / F. Liszt – Sonata No. 1 / Rhapsodie Espagnole». Discogs. [Consulta: 16 abril 2020].
* ↑ «-Tatiana-Nikolaeva-Eliso-Virsaladze-Nikolai-Lugansky-Conductor-Saulius-Sondeckis-Concertos/master/701578 W. A. Mozart - Tatiana Nikolaeva, Eliso Virsaladze, Nikolai Lugansky, Conductor Saulius Sondeckis – Concerts For Two And Three Pianos, KV 365, 242». Discogs. [Consulta: 16 აპრილი].
* ↑ «/Elisso-Wirssaladze-Robert-Schumann/release/14861270 Elisso Wirssaladze – Robert Schumann». Discogs. [Consulta: 16 აპრილი, 2020].
* ↑ «-Radovan-Vlatkovi%C4%87-Valeri-Popov-Alexei-UtkinShostakovich-/release/8742120 W. A. Mozart - Eliso Virsaladze, Eduard Brunner, Radovan Vlatković, Valeri Popov, Alexei Utkin, The Shostakovich Quartet – Chamber Ensembles». Discogs. [Consulta: 16 აპრილი, 2020].
* ↑ «Elisso Wirssaladze – Robert Schumann». AllMusic. [Consulta: 16 აპრილი, 2020].
* ↑ «com/Natalia-Gutman-Elisso-Wirssaladze-Bach-Brahms-Grieg-Kagan-Music-Festival-Kreuth-1991/release/13620589 Natalia Gutman, Elisso Wirssaladze – Bach, Brahms & Music Festival Grieg 19:». Discogs. [Consulta: 16 maig 2020].
* ↑ «Elisso interpreta a Mozart i Prokofiev». AllMusic. [Consulta: 17 აპრილი, 2020].
* ↑ Error: hi ha títol o url, però calen tots dos paràmetres.«». AllMusic. [Consulta: 17 აპრილი, 2020].
* ↑ «-mw0001821672 Schubert: Wanderer-Fantasie/Impromptus». AllMusic. [Consulta: 17 აპრილი, 2020].
* ↑ «Chopin: Etudes». AllMusic. [Consulta: 17 febrer 2020].
* ↑ Error: hi ha títol o url, però calen tots dos paràmetres.«». AllMusic. [Consulta: 17 აპრილი, 2020].
* ↑ «Elisso Wirssaladze interpreta Chopin». AllMusic. [Consulta: 17 აპრილი, 2020].
* ↑ «Schumann: Sonata per a piano 1 i 2; Waldszenen». AllMusic. [Consulta: 17 აპრილი, 2020].
* ↑ «Elisso Plays Liszt & Shostakovich». AllMusic. [Consulta: 17 აპრილი, 2020].
* ↑ Error: hi ha títol o url, però calen tots dos paràmetres.«». AllMusic. [Consulta: 17 აპრილი, 2020].
* ↑ «/release/13620551 Elisso Wirssaladze – Elisso interpreta a Mozart i Txaikovski». Discogs. [Consulta: 16 აპრილი, 2020].
* ↑ Mozart: Concertos for 2 & 3 Pianos (Nikolai Lugansky / Tatiana Nikolayeva / Saulius Sondeckis / Eliso Virsaladze). AllMusic. ციტირების თარიღი: 17 აპრილი, 2020.
* ↑ https://www.allmusic.com/album/eliso-virsaladze-live-mw0002141799%7C title=Eliso Virsaladze Live – Chopin and Schumann|work=AllMusic|accessdate=17 აპრილი, 2020

## Bibliografia

* Toradze G., Georgian Soviet Encyclopedia, vol. 4, vol., 1979. — pàg. 419.
* Who's Who in Georgia: Georgian Biographical Reference, Vol.: "Diogene", 1997. — p. 79. 271 pàg.
* Calendari d'art / Archvadze, N.; Bagaixvili, M. (següent), capítol: "Teatre georgià", 1992. — p. 104–105. 140 pàg.
* Akhmetel, Manana, Eliso Virsaladze, Tb.: "Sezani" LLC, 2012.
* Toradze, Gulbat., Eliso Virsaladze / ed. Mary Toradze, Tb., 2012.