OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# zecca
## Italianeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

zecca /ˈt͡sek.ka/ benel (liester : zecche)
* Megel, porailh, teureugenn.

#### Gerioù kar dre o ster

* acaro

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti
# zebre
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus debre gant ur c'hemmadur dre vlotaat (d → z).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | debre |
| dre vlotaat | zebre |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tebre |
| amreizh | tebre |
zebre /ˈzeː.bre/
* Furm ar verb debriñ pe dibriñ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
   * War-lerc'h ar rannig-verb a, da skouer :
       Daou, ar re hardian, Jojo hag ar Pôtr-ru, a grapas er weenn, darn abafoc'h, finoc'h marteze, a guntuilhe hag a zebre spezard, kastrilhez da c'hortoz ar per; darn all gant ar merc'hed a azeas war ar voger. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 27.)
       [...] e-kichen ur plac'h yaouank kozh krammennek a zebre ouzh un daol hec'h unan bemdeiz, eveltañ. — (Ronan Huon, Ar Gwennili-mor, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 408.)
       Ma zad-koz a zebre yod tomm-bero. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 559.)

## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn zebra hag -e, unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

zebre /ˈd͡zɛ.bre/ benel
* (Loenoniezh) Roudenneged pe Roudenneien pe Zebred, liester an anv-kadarn zebra.
# zebu
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Amprestet digant ar galleg : zébu, deuet marteze eus an tibeteg.

### Anv-kadarn

zebu /ˈzeː.by/ gourel (liester : zebued)
* Seurt ejen eus Azia ha Madagaskar, un tort dezhañ war e chouk.

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Zebu
* esperanteg : zebuo
* galleg : zébu gourel
* italianeg : zebù gourel
* nederlandeg : zeboe
* portugaleg : zebu
* saozneg : zebu , humped ox
* spagnoleg : bos taurus indicus , cebú

### Gwelet ivez

* Ar pennad « zebu » e-barzh Wikipedia
# zeerezh
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

anv-kadarn gourel
ober an den o zeal.

## Gerdarzh

Diwar ar verb zeal, gant an dibenn -erezh.

## Meneg

* Geriadur Vallée, p 798
* galleg: zézaiement
# zebred
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Furm anv-kadarn) Savet diwar an anv-kadarn zebr hag an dibenn-ger -ed.
    (Furm verb) Savet diwar debred gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm anv-kadarn

zebred /ˈzeː.bret/ gourel
* Furm lies an anv-kadarn zebr.
** N'ouzon ket petra a zebr ar zebred.

#### Gerioù heñvelster

* roudenneged, roudenneien

#### Troidigezhioù

* galleg : zèbres gourel
* italianeg : zebre benel
* saozneg : zebras

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | debred |
| dre vlotaat | zebred |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tebred |
| amreizh | tebred |
zebred /ˈzeː.brɛt/
* Furm kemmet dic'hour ar verb debriñ en amdremened an doare-disklêriañ.

### Anagramoù

* berzed
* bredez
* debrez
* drebez
# zebued
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar zebu hag an dibenn-ger -ed.

### Furm anv-kadarn

zebued /zeˈbyː.et/
* Furm lies an anv-kadarn zebu.
# zebri
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus debri gant ur c'hemmadur dre vlotaat (d > z)

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | debri |
| dre vlotaat | zebri |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tebri |
| amreizh | tebri |
zebri /ˈzeːbri/
* Furm kemmet ar verb debriñ pe dibriñ en eil gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
** Pa zebri eur bechezenn, n'ez ket da lonka ar mên — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 345.)
** Na zebri ket ken ? Muioc'h a ze a vano ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 125.)
# zecche
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « zecca » hag « -e », unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

zecche /ˈt͡sek.ke/ benel
* Megeled pe porailhed pe teureug, liester an anv-kadarn zecca.
# tapjoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tap- », pennrann ar verb « tapout », hag an dibenn-ger « -joc'h ».

### Furm verb

tapjoc'h /ˈtapʃɔx/
* Furm ar verb tapout en eil gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# tapjod
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tap- », pennrann ar verb « tapout », hag an dibenn-ger « -jod ».

### Furm verb

tapjod /ˈtapʃɔt/
* Furm dic'hour ar verb tapout en amzer-dremenet strizh an doare-disklêriañ.
# tapjon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tap- », pennrann ar verb « tapout », hag an dibenn-ger « -jon ».

### Furm verb

tapjon /ˈtapʃɔ̃n/
* Furm ar verb tapout e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# tapjont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tap- », pennrann ar verb « tapout », hag an dibenn-ger « -jont ».

### Furm verb

tapjont /ˈtapʃɔ̃ɲ(t)/
* Furm ar verb tapout e trede gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# tapjemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tap- », pennrann ar verb « tapout », hag an dibenn-ger « -jemp ».

### Furm verb

tapjemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb tapout e kentañ gour lies an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# tapjent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tap- », pennrann ar verb « tapout », hag an dibenn-ger « -jent ».

### Furm verb

tapjent /Distagadur ?/
* Furm ar verb tapout e trede gour lies an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# tapjed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tap- », pennrann ar verb « tapout », hag an dibenn-ger « -jed ».

### Furm verb

tapjed /ˈtapʃet/
* Furm dic'hour ar verb tapout en amzer dic'hallus an doare-divizout.
# tapjes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tap- », pennrann ar verb « tapout », hag an dibenn-ger « -jes ».

### Furm verb

tapjes /ˈtapʃes/
* Furm ar verb tapout en eil gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# tapjen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tap- », pennrann ar verb « tapout », hag an dibenn-ger « -jen ».

### Furm verb

tapjen /ˈtapʃen/
* Furm ar verb tapout e kentañ gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# tapjomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tap- », pennrann ar verb « tapout », hag an dibenn-ger « -jomp ».

### Furm verb

tapjomp /ˈtapʃɔ̃m(p)/
* Furm ar verb tapout e kentañ gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# tistamm
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distamm gant ur c'hemmadur dre galetaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | distamm |
| dre vlotaat | zistamm |
| amreizh | tistamm |
tistamm /ˈtistãm/
* Furm kemmet ar verb distammañ e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# tistamment
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distamment gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | distamment |
| dre vlotaat | zistamment |
| amreizh | tistamment |
tistamment /Distagadur ?/
* Furm kemmet ar verb distammañ e trede gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# tistamme
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distamme gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | distamme |
| dre vlotaat | zistamme |
| amreizh | tistamme |
tistamme /tisˈtãmːe/
* Furm kemmet ar verb distammañ e trede gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# tistammec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distammec'h gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | distammec'h |
| dre vlotaat | zistammec'h |
| amreizh | tistammec'h |
tistammec'h /Distagadur ?/
* Furm kemmet ar verb distammañ en eil gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# tistamman
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distamman gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | distamman |
| dre vlotaat | zistamman |
| amreizh | tistamman |
tistamman /tisˈtãmːãn/
* Furm kemmet ar verb distammañ e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# tistammas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distammas gant ur c'hemmadur dre galetaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | distammas |
| dre vlotaat | zistammas |
| amreizh | tistammas |
tistammas /tisˈtãmːas/
* Furm kemmet ar verb distammañ e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# tistammemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distammemp gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | distammemp |
| dre vlotaat | zistammemp |
| amreizh | tistammemp |
tistammemp /Distagadur ?/
* Furm kemmet ar verb distammañ e kentañ gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# tistammer
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distammer gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | distammer |
| dre vlotaat | zistammer |
| amreizh | tistammer |
tistammer /tisˈtãmːɛr/
* Furm kemmet dic'hour ar verb distammañ en amzer-vremañ an doare-disklêriañ.
# tistammed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distammed gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | distammed |
| dre vlotaat | zistammed |
| amreizh | tistammed |
tistammed /tisˈtãmːɛt/
* Furm kemmet dic'hour ar verb distammañ en amzer-dremenet ledan an doare-disklêriañ.
# tistammen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distammen gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | distammen |
| dre vlotaat | zistammen |
| amreizh | tistammen |
tistammen /tisˈtãmːen/
* Furm kemmet ar verb distammañ e kentañ gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# torno
## Italianeg
### Anv-kadarn

torno
* pennad amzer
** in un breve torno di tempo : en ur par berr
* e troiennoù
** Levati di torno! Sav alese!
** Torno torno : tro-dro

#### Deveradoù

* ritorno

### Furm verb

torno
* Eus ar verb tornare.
# tornerai
## Italianeg
### Furm verb

tornerai
* eil gour unan eus amzer-da-zont ar verb tornare.
* Anv ur ganaouen brudet.
* Ar ganaouenn kanet gant Carlo Buti e 1937.
# tornistroj
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tornistro ha merk al liester -j.

### Furm anv-kadarn

tornistroj /tɔr.ˈnis.trɔj/
* Liester an anv-kadarn tornistro en nominativ.
# toro
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn latin taurus.

### Anv-kadarn

toro /ˈtɔ.ro/ gourel (liester : tori)
* (Loenoniezh) Tarv.

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti

## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn latin taurus.

### Anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | toro | vaca |
| liester | toros | vacas |
toro /ˈto.ɾo/
* (Loenoniezh) Tarv.
# tornaod
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant tor, an, aod : tor an aod.

### Anv-kadarn

tornaod /ˈtɔrnɔt/ gourel (liester tornaodoù)
* (Douaroniezh/Geografiezh) Roz uhel ha sonn, war an aod, dirak ar mor.
** Ur gêr vihan lorc'hus eo Lezardrev, staliet war gern an tornaod a-us d'he forzh-mor ha da barkeier istri an Trev ; ... — (Herve Bihan, Traoù kouer, Embannadurioù al Liamm, 2010, p. 29.)
** Pa wele un den an dent-Genver ouzh an tornaod ... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 86.)
** Eno eo serzh an tornaod. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 462.)
** Didrouz e oa ar vugale, an holl o sellout ouzh trolinenn uhel ar c’hastell, savet e krec’h un tornaod. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 119.)
** Tuf an tornaod gozh a voukae. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 22.)

#### Stummoù all

* torraod

#### Troidigezhioù

* galleg : falaise
# tornistron
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tornistro ha merk an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

tornistron /tɔr.ˈnis.trɔn/
* Unander an anv-kadarn tornistro en akuzativ.
# tornistro
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | tornistro | tornistroj |
| akuzativ | tornistron | tornistrojn |
tornistro /tɔr.ˈnis.trɔ/
* Drouin, sac'h-kein.
# tornare
## Italianeg
### Verb

tornare
* distreiñ
** Torno da Milano. -Emaon o tistreiñ eus Milano.
# tornistrojn
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tornistro ha merkoù al liester -j hag an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

tornistrojn /tɔr.ˈnis.trɔjn/
* Liester an anv-kadarn tornistro en akuzativ.
# tornaodoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn tornaod hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

tornaodoù /tɔrˈnɔːdu/ /tɔrˈnɔːʒu/
* Furm lies an anv-kadarn tornaod
** ...E veze hi o c'hoarzin o weled ahanon o choukata behiou geot seh euz an tornaochou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 75.)

#### Troidigezhioù

* galleg : falaises
# toull-didoull
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek diwar an daou anv-gwan toull ha didoull.

### Anv-gwan

toull-didoull /tulˈdiːdul/
* Leun a doulloù
** Bez' e oa kambroù all, kalzik anezho, bihan avat, goullo, ha toull-didoull o mogerioù, gwashoc'h c'hoazh eget ar sal vras. — (Roparz Hemon, An Ti a Drizek Siminal, Al Liamm, 1956, p. 14.)
** Harpañ a rejont dindan unan eus gwaregoù toull-didoull ar c'hloastr, nepell diouzh koloennoù ar gwenan. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 51.)
** Eur sant nevez a zo bet prenet e lec’h ar sant koz na chome anezañ ken nemet tammou koad toull-didoull. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 97.)

#### Troidigezhioù

* galleg : percé de toute part
# toull-porzh

    Savet diwar toull ha porzh
toull-porzh
# toull-bac'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn toull ha bac'h

### Anv-kadarn

toull-bac'h /tulˈbɑːx/ gourel (liester : toulloù-bac'h)
* Kell prizon
** Un eur diwezhatoc'h, pa oant o sevel gant ar viñs e-maez an toull-bac'h, e oa Harry o ribotat soñjoù en e benn ha bihan e oa e galon. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 146.)
* (Dre astenn-ster) Savadur kloz-mat ma talc'her an dud kondaonet pe war-c'hed eus o barnedigezh
** Un toull-bac'h ? Doue ra viro ! Ar c'hreñvlec'h savet gant an Aotrou evit e Zibabidi, ne lavaran ket. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 34.)

#### Gerioù heñvelster

* bac'h
* kloz
* prizon

#### Deveradoù

* toullbac'hañ

#### Troidigezhioù

* galleg : cachot
* galleg : prison
# toull-karr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn toull ha karr.

### Anv-kadarn

toull-karr /tulˈkɑːr/ gourel (liester : toulloù-karr)
* Ode toullet en ur c'hae pe en ur c'hleuz da lezel ur c'harr da vont en ur park
** A-geñver d'an toull-karr a zo eur bern mein. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 129.)
** An toull-karr. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 528.)

#### Troioù-lavar

* klask un toull-karr da dec'hel kuit : klask an tu

#### Krennlavarioù

* Gwashañ pec'hed a zo er bed eo sellet etrezek an toull-karr pa vez arru koulz ar pred. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 303.)

#### Troidigezhioù

* galleg : brèche (dans un talus)
# toull-kuzh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant « toull » ha « kuzh ».

### Anv-kadarn

toull-kuzh /tul.ˈkuːs/ gourel (liester toulloù-kuzh)
* Lec'h ma kuzher (un dra bennak, unan bennak pe an-unan).
** Ha kaset en deus gantañ daou pe dri all d'e doull-kuzh. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 111.)

#### Gerioù heñvelster

* kuzh
* kuzhiadell

#### Troioù-lavar

* c'hoari toull-kuzh

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Versteck
* esperanteg : kaŝejo
* galleg : cachette , antre , tanière
* saozneg : hiding place
# toull-dor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn toull ha dor.

### Anv-kadarn

toull-dor /tulˈdɔːr/ gourel (liester : toulloù-dor)
* Toull graet en ur voger, ur speurenn da lakaat un nor
** Seza gozh, diwar doull he dor, a glevas trouz kammedoù Klaoda ha Yona, an amezeien, o pellaat war an hent-karr. — (Jakez Konan, NOZ AR PELLGENT, Al Liamm niv. 65, Du-Kerzu 1957, p. 9.)
** Chom a-sav a reas dirak un toull-dor, ha sellout er sal. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 181.)
* (Dre astenn-ster) Digor da vont tre en ur savadur bennak

#### Gerioù heñvelster

* toull an nor

#### Troioù-lavar

* chom en toull-dor : gortoz bezañ lezet da vont e-barzh an ti

#### Troidigezhioù

* galleg : embrasure de porte
# toull-fri
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn toull ha fri.

### Anv-kadarn

toull-fri /tulˈfriː/ gourel (liester : toulloù-fri)
* Fronell
** [...] e-keit ma talc'he ar metr-muzulier da gemer e-unan ar muzulioù diwezhañ a oa ezhomm – pegeit a oa etre e zaou doull-fri da skouer. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 91.)

#### Troidigezhioù

* galleg : narine , naseau
# toull-goz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an daou anv-kadarn toull ha goz.

### Anv-kadarn

toull-goz /tul.ˈɡoːs/ gourel (liester : toulloù-goz)
* Toull graet gant ar gozed.

#### Troioù-lavar

* lonkañ evel un toull-goz
# toull-bez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn toull ha bez.

### Anv-kadarn

toull-bez /tul.ˈbeː(s)/ gourel (liester : toulloù-bez)
* Lodenn gleuz ar bez ma lakaer ar c'horf-marv, an arched.
** Eus ar stankenn didud-se ha don, louet he liv, ken didrouz hag un toull-bez ha ken frank hag ur bed, e weler, war an dorn kleiz, tuchenn Sant Mikael, heñvel ouzh ur menez uhel-meurbet ha ken moal hag ur penn disto. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 15.)

#### Gerioù heñvelster

* poull-bez

#### Troidigezhioù

* galleg : fosse benel (tombale)
# toull-hent
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

toull-hent /ˌtulˈhẽnt/ gourel
- Toull-Hent zoken eo ar memes tra ha Vorganium ! [...]. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 185.)
# war da lerc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn war, an anv-gwan perc'hennañ da hag an anv-kadarn lerc'h

### Furm araogenn

war da lerc'h /Distagadur ?/
* Furm an araogenn war-lerc'h, displeget en eil gour unan.
** — C'hoant am eus e teufe an holl dud war da lerc'h da gaout lod er binvidigez hag en evurusted an neus digaset war an douar ar gwin-ardant. [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 44.)
** – [...]. O klask war da lerc'h e oan da lavarout dit. [...] — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 250.)

#### Troidigezhioù

* galleg : après toi , derrière toi
# war da c'horre
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus war-c'horre hag an anv-gwan perc'hennañ da.

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | war ma gorre |
| U2 | war da c'horre |
| U3g | war e c'horre |
| U3b | war he gorre |
| L1 | war hor gorre |
| L2 | war ho korre |
| L3 | war o gorre |
| D | war ar gorre |
war da c’horre /wardaˈɣɔrːe/
* Furm an araogenn war-c'horre, displeget en eil gour unan.
** War da c’horre, mor frank, Ne weler ket a fank, [...]. — (Prosper Proux, Bombard Kerne, Jabadao ha kaniri, Ti-moul. ar Govig, Gwengamp, 1866, p. 46.)
# war da dro
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus « war-dro » ha « da ».

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | war ma zro |
| U2 | war da dro |
| U3g | war e dro |
| U3b | war he zro |
| L1 | war hon tro |
| L2 | war ho tro |
| L3 | war o zro |
| D | war an tro |
war da dro /war.da.droː/
* Furm an araogenn war-dro, displeget en eil gour unan.
** Ober 'rin war da dro me 'lar ! — (Per Derug, Ar bleizi, 1935.)
# war e bouez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn war, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn pouez.

### Furm adverb

| Gour | Furm |
| U1 | war ma fouez |
| U2 | war da bouez |
| U3g | war e bouez |
| U3b | war he fouez |
| L1 | war hor pouez |
| L2 | war ho pouez |
| L3 | war o fouez |
| D | war ar pouez |
war e bouez /wareˈbweːs/
* Furm an adverb war-bouez, displeget en trede gour unan gourel
** Da guzh-heol, Charlez a deuas ivez war e bouez, hag o c'hwitellat. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 73.)
** — Ni a zo bet o kerc'hat brulu evit ho c'hoar, a lavaras an hini brasañ, war e bouez. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 49.)
** Distanet e oa gouli e skoaz abaoe ma 'z oa bet louzaouet, met ar boan-benn hen dalc'he dihun hag a harze outañ da en em soñjal war e bouez. — (Jakez Konan, Ur marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 84.)
** Stardañ e zent a reas ha, war e bouez, tremen dreist pavioù ar c'hi en e c'hourvez. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 284.)

#### Troidigezhioù

* galleg : à son rythme (à lui), doucement , lentement , tranquillement
# war e c'horre
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn war, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn gorre

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | war ma gorre |
| U2 | war da c'horre |
| U3g | war e c'horre |
| U3b | war he gorre |
| L1 | war hor gorre |
| L2 | war ho korre |
| L3 | war o gorre |
| D | war ar gorre |
war e c'horre /wareˈɣɔrːe/
* Furm an araogenn war-c'horre, displeget en trede gour unan gourel
** Sevel a riz ouc'h ar c'hleuz, gourvez a riz var he c'horre, astenn a riz va gouzouk evit taoler eun taol-lagad a bep tu var an hent braz. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 116.)
** Erwanig, hen, d'ar c'houlz-ze, o welet an noz o vont bremaïk da goueza war e c'horre, a reas e zonj da vont da glask goudor en eun tu bennak. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 50-51.)
** Da vihana ne oa ket eur gwennegad dle war e c'horre ; [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 54.)
** [...] ; ha, pa zigouezas an noz war e c'horre, Yann en em gavas en eur c'hoad doun, e-harz eur wezenn uhel. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 56.)
** — [...] ! N'oun ket bet seizdaletoc'h evit liamma e zaouarn d'ar c'hloc'her a-drenv e gein, hag evit e vouta en eur gador-govez, e-lec'h em eus prennet an nor war e c'horre. [...] !... — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 58.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# war digarez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar war ha digarez.

### Stagell isurzhiañ

war digarez /wardiˈɡɑːre(s)/
* Araogenn gevrennek; war-digarez un darvoud bennak, da-geñver un darvoud bennak (gouel).
** War digarez ur gouel bennak, ur c'hañv, e vije kaset ur c'hannad d'ober an dro d'ar c'hanton ha d'ar c'hantonioù all war-dro, evit kelenn ar gerent betek an dekvet pazenn. — (Erwan Berthou, En bro Dreger a-dreuz parkoù, Mouladurioù Hor Yezh, 1985, p. 77.)
* war digarez ober tra pe dra (gwelout war-zigarez)
** Eur zul d'abarde, Fanch Torchen a yeas d'ar vourc'h, en sonj da gavout an Diaoul-Pôtr en eun ostaliri, ha da gaozeal gantan war digare evan eur bannac'h. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 75.)
* war digarez e
** Houmañ a rae trouz d'he merc'h a-wechoù, war digarez e oa re sot gant he den. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 29.)
* war digarez ma
** War digarez m’he devoa ur c’hleñved spegus, n’he doa ket a goñje da vont tost d’he hantervreudeur ha d’he hanterc’hoarezed, na zoken da lavaret ur ger outo. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 413.)
** Daoust ha n'en em glemmomp ket, war digare m'en em gavomp sammetoc'h evit hon nesan ? — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 330.)