OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# an tamm anezhañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an tamm hag anezhañ.
an tamm anezhañ
* didruez, laouen an tamm anezhañ
** Unan eus he amezeien, didruez an tamm anezhañ, a c'hoantaas tennañ he douar diganti. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 19.)
* rok an tamm anezhañ
** — « Petra, » eme ar roue, « Kristof diot eo a zo eno el lez kaer-se ? Deuet eo rok an tamm anezhañ, evit doare ; me welo pe baotr eo bremaik. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 163.)
** Hag hen kuit, ar Furzod, rok an tamm anezan, tudou ! — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 55.)

#### Deveradoù

    an tamm ac'hanon
    an tamm ac'hanout
    an tamm anezhi
    an tamm ac'hanomp
    an tamm ac'hanoc'h
    an tamm anezho
# an tri

    Savet diwar an ha tri
an tri
* evel raganv
*   * Ma laras un deiz an tri d'o mamm.... KAB 3/11
** an tri-mañ, an tri-se, an tri-hont
*   * N'eo ket nep en deus diskouarn hirañ Eus an tri-z-hont eo ’n azenañ. — (Ar Miliner, e vab hag an azen, e-barzh Feiz ha Breiz, niv. 3, Mae-Even, 1903, p. 89.)
** Hag an tri-mañ da gousket. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 216.)
* anv-gwan pegementiñ dirak un anv
** Stad ennon da vezañ kavet bev an tri loenig, e ris allazig dezho hag ez is goude diouzhtu da gambr ar bevañs. — (Daniel Defoe, lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow, Abrobin, Al Liamm, 1964, p. 24.)
** Soubenn an tri zra Dour, holen ha bara. Krennlavar.
* an teir
# anadennoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn anadenn hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

anadennoù /ãnaˈdɛnːu/
* Furm lies an anv-kadarn anadenn
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : phénomènes
# an tamm anezho
## Brezhoneg

an tamm anezho
** Nag ar gigerien a oa laouen an tamm anezo ! — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 60.)

#### Deveradoù

    an tamm ac'hanon
    an tamm ac'hanout
    an tamm anezhañ
    an tamm anezhi
    an tamm ac'hanomp
    an tamm ac'hanoc'h
# an tu all
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an, tu, all.

### Troienn anv-kadarn

an tu all
** War dorgenn an tu-all e safrone un dornerez. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 32.)
* en tu all da un dra
** ... en tu all da vourk Trezelan ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 215.)

### Troienn

* mont en tu all
# an oad a ...
## Brezhoneg

an oad a ...
** Abaoe an oad a daouzek vloaz, KAB 1/189
** Deut war-dro an oad a ugent vloaz, KAB 2/15

#### Troioù-lavar

* d'an oad a ...
# an tamm

    Diwar an ha tamm.
an tamm
* an tamm : ar pezh, unan hepken
** Kant lur an tamm! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 502.)
* En droienn vihanaat:
** D'ober a vez war an tamm douar-mañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 504.)
* En droienn
* an tamm ac'hanon
* an tamm ac'hanout
* an tamm anezhañ
* an tamm anezhi
* an tamm ac'hanomp
* an tamm ac'hanoc'h
* an tamm anezho
# an tamm ac'hanon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    an tamm ac'hanon

#### Troioù-lavar

an tamm ac'hanon
* gant anvioù-gwan evel laouen, rok:
** — Ia, ha rok an tamm ac'hanoun, zoken. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 317.)
** Na me zo laouen an tamm ac'hanon ! — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 26.)
** ... me a zo yac’h c’hoaz an tamm ac’hanoun ... — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 33.)

#### Deveradoù

    an tamm ac'hanout
    an tamm anezhañ
    an tamm anezhi
    an tamm ac'hanomp
    an tamm ac'hanoc'h
    an tamm anezho
# beugler
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

beugler /Distagadur ?/ verb gwan strollad 1$^{añ}$ (displegadur)
* Bekal, blejal, beogal.
# beuran
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus peuran gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | peuran |
| dre vlotaat | beuran |
| dre c'hwezhañ | feuran |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
beuran /ˈbøːrãn/
* Furm kemmet ar verb peuriñ e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# beure
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon (beure).
    Da geñveriañ gant an anvioù-kadarn kembraek bore « beure », kerneveurek bora, iwerzhonek amárach, amáireach « warcʼhoazh » ha skosek a-màireach.
    Deuet eus ur ger keltiek *bāregos.

### Anv-kadarn

beure /ˈbøː.re/ gourel (liester : beureoù)
* Penn kentañ an deiz, prantad ar sav-heol.
    Bep beure ec'h efet d'ar jardin, kerkent ha ma savfet eus ho kwele, hag e kutuilhfet pep a delienn eus ma gwezenn. KAB 1/210
* evit ar beure: er mintin-mañ.

#### Gerioù heñvelster

* mintin

#### Deveradoù

* beureaat
* beureek
* beuregan
* beure-mat
* beurevezh

#### Troioù-lavar

* diouzh ar beure

#### Krennlavarioù

* Ruzell veure, ruzell noz Glav pe avel antronoz Ruzell veure, ruzell deiz Glav pe avel da greisteiz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 326.)
* Ruzell veure, ruzell noz Glav pe avel d'hanternoz Ruzell veure, ruzell deiz Glav pe avel da greisteiz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 326.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Morgen
* arabeg : صباح (ṣabāḥ) gourel
* galleg : matin gourel
* gresianeg : πρωί (proí) nepreizh
* iwerzhoneg : maidin benel
* galizeg : mañá benel
* kembraeg : bore gourel
* kerneveureg : bora gourel
* nederlandeg : morgen
* portugaleg : manhã benel
* saozneg : morning
* spagnoleg : mañana benel

### Adverb

* Abred.
    Petra nevez ‘c’hoarvez din-me, Na mar gwad ma fri ken beure ? SBI 1/216
evit ar beure
# beur
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus peur gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | peur |
| dre vlotaat | beur |
| dre c'hwezhañ | feur |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
beur /ˈbøːr/
* Furm kemmet ar verb peuriñ e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm kemmet ar verb peuriñ en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
# beure-mat
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Adverb

beure-mat /børeˈmɑːt/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : de bon matin
# beulbezh
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

beulbezh /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : bêta
# beulke
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget e w:Geriadur Gregor, e 1732, evel anv-kadarn.

### Anv-kadarn

beulke /ˈbølke/ gourel (liester : beulkeed, beulkeien).
* Den sot, dispered
** Kenavo, beulke, diot, genaoueg, kenavo, anduilhenn gordennet.

#### Gerioù heñvelster

* begeg
* genaoueg
* nay
* papelod

#### Deveradoù

* beulkeañ

#### Troidigezhioù

* galleg : imbécile
* spagnoleg : asno gourel
# beulkeañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar beulke hag -añ.

### Verb

beulkeañ /bølˈkeːã/ , beulkeet
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : hébéter
# beunek
### Anv-gwan

beunek
* Teñval, trist
** Dremm, daoulagad beunek.
# beuras
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus peuras gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | peuras |
| dre vlotaat | beuras |
| dre c'hwezhañ | feuras |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
beuras /ˈbøːras/
* Furm kemmet ar verb peuriñ e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# bleinfes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « blein- », pennrann ar verb « bleinañ », hag an dibenn-ger « -fes ».

### Furm verb

bleinfes /ˈblɛjn.fes/
* Furm ar verb bleinañ en eil gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# bleinin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « blein- », pennrann ar verb « bleinañ », hag an dibenn-ger « -in ».

### Furm verb

bleinin /ˈblɛj.nĩn/
* Furm ar verb bleinañ e kentañ gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# bleini
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar blein-, pennrann ar verb bleinañ, hag an dibenn-ger -i

### Furm verb

bleini /ˈblɛjni/
* Furm ar verb bleinañ en eil gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur mesket (war-lerc'h ar rannig-verb e pe ar stagell isurzhiañ ma) :
       « — Deus ganemp, deus, hag e vleini ac'hanomp beteg an ti. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 50.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) conduiras , dirigeras
# bleinfemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « blein- », pennrann ar verb « bleinañ », hag an dibenn-ger « -femp ».

### Furm verb

bleinfemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb bleinañ e kentañ gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# bleinfen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « blein- », pennrann ar verb « bleinañ », hag an dibenn-ger « -fen ».

### Furm verb

bleinfen /ˈblɛjn.fen/
* Furm ar verb bleinañ e kentañ gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# bleinfent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « blein- », pennrann ar verb « bleinañ », hag an dibenn-ger « -fent ».

### Furm verb

bleinfent /Distagadur ?/
* Furm ar verb bleinañ e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# bleinis
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « blein- », pennrann ar verb « bleinañ », hag an dibenn-ger « -is ».

### Furm verb

bleinis /ˈblɛjnis/
* Furm ar verb bleinañ e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# bleinfed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « blein- », pennrann ar verb « bleinañ », hag an dibenn-ger « -fed ».

### Furm verb

bleinfed /ˈblɛjn.fet/
* Furm dic'hour ar verb bleinañ en amzer c'hallus an doare-divizout.
# bleinimp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « blein- », pennrann ar verb « bleinañ », hag an dibenn-ger « -imp ».

### Furm verb

bleinimp /ˈblɛj.nĩm(p)/
* Furm ar verb bleinañ e kentañ gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# bleinint
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « blein- », pennrann ar verb « bleinañ », hag an dibenn-ger « -int ».

### Furm verb

bleinint /ˈblɛjnĩɲ(t)/
* Furm ar verb bleinañ e trede gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# Frédérique
## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar Frédéric hag -e.

### Kentanv

Frédérique
* anv-badez gallek roet d'ar merc'hed.
# Frühling
## Alamaneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan früh « abred » hag al lostger -ling.

### Anv-kadarn

| Troiad | unander | liester |
| nominativ | der Frühling | die Frühlinge |
| genitiv | des Frühlings | der Frühlinge |
| dativ | dem Frühling | den Frühlingen |
| akusativ | den Frühling | die Frühlinge |
Frühling /ˈfʁyːlɪŋ/ gourel
* Digoramzer, digor-amzer, nevezamzer, nevez-amzer, nevez-hañv, nevezhañv.
    Das Jahr hat auch vier Jahreszeiten : der Frühling, der Sommer, der Herbst und der Winter.

#### Gerioù heñvelster

* Frühjahr
* Lenz

#### Gerioù kar dre o ster

* Jahreszeit, Herbst, Sommer, Spätjahr, Winter
# Freund
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

Freund /fʀɔɪ̯nt/
* Mignon.
# Fruchtsaft
## Alamaneg
### Etimologiezh

    Eus Frucht ha Saft.

### Anv-kadarn

| Troiad | unander | liester |
| nominativ | der Fruchtsaft | die Fruchtsäfte |
| genitiv | des Fruchtsafts des Fruchtsaftes | der Fruchtsäfte |
| dativ | dem Fruchtsaft | den Fruchtsäften |
| akusativ | den Fruchtsaft | die Fruchtsäfte |
Fruchtsaft /ˈfʀʊχtˌzaft/
* Chug-frouezh.

### Distagañ

* Berlin, Alamagn: "Fruchtsaft /ˈfʀʊχtˌzaft/"
# Freude
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

Freude /ˈfʀɔɪ̯də/
* Levenez.
# Frozieg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv divoutin

Frozieg /Distagadur ?/
* Kumun eus kanton Sant-Brewenn e departamant al Liger-Atlantel.

#### Troidigezhioù

* galleg : Frossay (Froczaè e gallaoueg)

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Frozieg » e-barzh Wikipedia
# Frinaoudour
## Gerdarzh

Savet eo an anv diwar ar gerioù fri, daou, ha dour.
Frinaoudour
* kember al Leñv hag an Treñv, etre parrezioù Plourivoù ha Kemper-Gwezhenneg e Breizh.
# Friede
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

Friede /ˈfʀiːdə/
* Peoc'h.
# Fräulein
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

Fräulein /ˈfʀɔɪ̯laɪ̯n/
* Dimezell.
# Friday
## Saozneg
### Etimologiezh

    Savet diwar anv an doueez Frigg pe Frigga hag an anv-kadarn day.
    Tostaat ouzh an anv alamanek Freitag.

### Anv-kadarn

Friday /ˈfɹaɪdeɪ/, /ˈfɹaɪdi/ (liester : Fridays)
* Gwener.
** Monday morning feels so bad Ev'rybody seems to nag me Coming Tuesday I feel better Even my old man looks good Wednesday just don't go Thursday goes too slow I've got Friday on my mind — (Harry Vanda & George Young, Friday on My Mind, 1966.)

#### Deveradoù

* Good Friday

### Adverb

Friday /Distagadur ?/
* Digwener.

#### Gerioù kar dre o ster

* Sunday, Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Saturday.
# bouche
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bouche /Distagadur ?/ benel (liester bouches)
* Genoù, beg.
* Klakenn.
* (Pemdez) Klapezenn, klapez.
# boucherie
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

boucherie /Distagadur ?/ benel (liester boucheries)
* Kigerezh.
# bouchadenn
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bouchadenn /buˈʃɑːdɛn/ benel (liester : bouchadennoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : baiser
# bouchers
## Galleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « boucher » hag « -s », merk al liester.

### Furm anv-kadarn

bouchers /bu.ʃe/
* Furm lies an anv-kadarn boucher.
# bouches
## Galleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « bouche » hag « -s », merk al liester.

### Furm anv-kadarn

bouches /Distagadur ?/
* Furm lies an anv-kadarn bouche.
# boucher
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

boucher /bu.ʃe/ gourel (liester bouchers)
* Kiger, boser.
# bouchat
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

bouchat (da unan bennak) /ˈbuʃːat/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : donner un baiser (à qn), faire la bise (à qn)
# bouchañ
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

bouchañ /ˈbuʃːã/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : baiser , embrasser
# bouchenn
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bouchenn /ˈbuʃːɛn/ benel (liester : bouchennoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : maillot d'enfant, emmaillotage
# boucheries
## Galleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « boucherie » hag « -s », merk al liester.

### Furm anv-kadarn

boucheries /Distagadur ?/
* Furm lies an anv-kadarn boucherie.
# a-hend-all
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus a, hent, all.

### Adverb

a-hend-all /(a)hẽnˈdalː/
* En un doare all ; e-giz-all, e-mod-all.
** A-hend-all ne vije ket bet kemeret. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 15.)
* En ur blegenn all ; e-mod-all
* Diouzh ur savboent, savboentoù all ; a-du-arall
** A hent all avad n'eus ket aketusoc'h evitho da zont d'an ofisou [...] — (Sant Mikeal hag he voutou coat, troet gant G. M., Feiz ha Breiz, 20 Eost 1870, p. 230b.)
* Ouzhpenn-se ; c'hoazh
** [...], rac evel m'az oa an den iaouanc ar c'haera a heljet da velet, ha ma'z oa a hent all eus eur famill nobl ha pinvidic, [...] — (Buez ar Zaent, gant reflexionou spirituel, troet gant an Ao. Marigo, 1846, p. 448.)
* Anez-se ; e-giz-all, e-mod-all, panevet-se
* Pe a-hend-all : pe anez

#### Gerioù heñvelster

* panevet-se
* anez da se
* a-du-rall

#### Troidigezhioù

* galleg : d'autre part , du reste , par ailleurs
* italianeg : altrimenti
# a-hervez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an araogenn a hag an adverb hervez.

### Adverb

a-hervez /aˈhɛrve(s)/
* War a hañval ; (Ent strizh) war a lavarer
** Klañv da-vad (da-vat) eo, a-hervez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 62.)
** Med eñ, a-hervez, a zo eun dispigner. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 199.)
** Neuze eo klañv ? — Ya, a-hervez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 199.)
** A-hervez e oa berr he zeod eun tamm da gôzeal. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 199.)
** En ti all, a-hervez, a zo bet chao evid an deiziou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 72.)
** N'he-deus ket a bermisïon da skei gantañ gand e dad, red a vez dezi e hulma eno, a-hervez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 219.)
** Gwechall, a-hervez, e oa kaled an dud. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 228.)
** A-hervez e veze heh arhant ganti en he hrubuill. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 294.)
** A-hervez, ar re a labour a-vanchard a vez muioh ampart evid ar re all. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 336.)
** A-hervez o-devoa kavet anezi beuzet en eur poullad dour. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 427.)
** Deski a reont spontuz, a-hervez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 488.)
** A-hervez n'eo ket stard warnañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 491.)
** A-hervez e oa droug ken e oa. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 35.)
** An Almanted, a-hervez, n'o-deus ket hantérvoued. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 221.)
** Hennezh, a-hervez, a zo pinvidik-mor... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 198.)
** «Stefan, an henañ, eo ar gwashañ, a-hervez. [...] ». — (Jakez Konan, Ur marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 14.)
** — N'eo ket marv c'hoazh met erru eo pell ganti a-hervez. N'emañ ket he anaoudegezh ganti ken, eme an ostiz. — (Fañch Peru, Kañfarded Milin ar Wern, Skol Vreizh, 2008, p. 72.)

#### Gerioù heñvelster

* hervez

#### Troidigezhioù

* galleg : à ce qui semble , probablement
# a-herr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn a hag an adverb herr

### Adverb

a-herr /aˈ(h)ɛːr/
* Gant tizh
** « [...]. Ken bras e vo e spont ma tec'ho kerkent hag a-herr diouzh ar gêriadenn-mañ. [...]. » — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 25.)
** Gwelout a reas trolinenn un den kabellet o tiskenn a-herr gant ar skalier dirak ar c'hastell. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 233.)

#### Gerioù heñvelster

* a-dizh
* timat

#### Troidigezhioù

* galleg : à toute allure
# a-hed an deiz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus a-hed hag an deiz.

### Troienn adverb

a-hed an deiz
** Hed an deiz e chomchompda ehana, da bura hor fuziliou, da glenka mad hor poultr hag hor boledou, ha da zibria hon diliad kaillaret-oll e Kergidu. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 13.)

#### Gerioù heñvelster

* e-pad an deiz
# a-hed an noz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn a-hed hag an anv-kadarn noz (ne vez ket implijet nozvezh amañ).

### Troienn adverb

a-hed an noz /aˌheːdã'no:s/
* Adalek serr-noz betek ar beure:
** — « [...]. Ma vemp holl eta amañ dirak ur c'horadenn vat a dan, ne ve ket drouk deomp, a gav din, klevout marvailhoù kaer a-hed an noz. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 7.)
** [...] : « Diwall, emezañ, tra ma vezez o vale ar pont a-hed an noz, e vez da wreg hag egile o c'hoari an diaoul hag e bevar ». — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 44.)
** Netra ne c'halle mirout outañ da chom aze a-hed an noz gant e dud. Netra na den. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 221.)

#### Gerioù heñvelster

* e-pad an deiz

#### Gerioù enepster

* a-hed an deiz ( ne vez ket implijet devezh amañ)

#### Troidigezhioù

* kembraeg : ar hyd y nos
* galleg : toute la nuit
* saozneg : all the night long
# a-hed e gorf
## Brezhoneg

a-hed e gorf
* Kouezhañ, ruilhal a-hed e gorf:
** Liammet ken n'oa ken evit chom 'n e sav, e kouezhas a-hed e gorf 'barzh an erc'h, hep klemmadenn ebet, prest da c'houzañv c'hoazh gwashoc'h reuz. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 85.)
** « Ha taolit pled, paotred, emezañ, mar gwelan unan hepken eus ho mignoned estren e-tailh d'ober goude koan ur gammed war ar pont kuit a ruilhal raktal a-hed e gorf, kraouiet e viot ganin holl gwitibunan ! » — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 103.)
# a-hed hag a-dreuz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an adverb a-hed, ar stagell genurzhiañ hag hag an adverb a-dreuz.

### Troienn adverb

a-hed hag a-dreuz /Distagadur ?/
* A bep tu (diwar-benn an dilec'hiañ)
** Lom a gemeras ur skourjez, ha, dao ! an duchenn a zraskas tennoù er glud, a-hed hag a-dreuz. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 130.)
** Ne veze gwelet nemetañ o piltrotat fistilh-holl, pe gentoc'h o tarnijal a-hed hag a-dreuz ar c'hamp, [...]. — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 17.)
** Bale a rae Garlantezeg a-hed hag a-dreuz ar sal-debriñ en ur verkañ da bep hini e lec'h d'azezañ, [...]. — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 16.)
** Edo an enseller o sellet ouzh un daolenn, livet warni ur rigadellenn a-hed hag a-dreuz. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 53.)
** Harry a oa bet o troc'hañ e vlev aliesoc'h eget an holl baotred all eus e glas met se ne rae mann ebet rak derc'hel a raent da hiraat, a-hed hag a-dreuz. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 25.)

#### Troiennoù heñvelster

* a-dreuz hag a-hed

#### Troidigezhioù

* galleg : à tort et à travers , en long et en large