OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# emezon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar eme , -z, hag -on.

### Furm araogenn

emezon /ẽˈmeːzɔ̃n/
* Furm an araogenn eme, displeget er c'hentañ gour unan.
** Betek-hen, emezon, n'emañ ket ar c'hiz ober kemend-all ha tanfoeltr biken ne rin ! — (Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p. 16.)
** Ma karez, emezon, ec'h ay un toullad ganit. - Ya, met daou doullad a oa aet ganti !... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 529-530.)
** Fidamdoulle, 'vat, emezon-me, evit an dro-mañ e ouezin petra a zo aze ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 188.)

#### Deveradoù

* emezon-me
(E GBDT e kaver:
    emeon
    hag 'emon/mon-me)

#### Troidigezhioù

* galleg : disais-je , dis-je
# emgannlec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus emgann ha lec'h.
    Meneget e Geriadur Vallée e 1931 (pajenn 109); e Geriadur Hemon e 1993 (pajenn 245); e Geriadur Hemon-Huon e 2005 (pajenn 224);
    N'emañ ket ken e Geriadur Al Liamm 2014.

### Anv-kadarn

emgannlec'h gourel; liester emgannlec'hioù.
* tachenn-emgann.
** Charlez ar Moal, an Impalaer Frank, a oe ar c'henta o tec'hel diwar an emganlec'h, kuzet gant tevalijen an noz, ken bras anken en devoa rak ar Vreiziz. — (Trivarz, Istor Breiz hag ar C'helted aboue an amzer goz betek hizio, 1910, p. 62.)
** E-kreiz an emganlec'h, Charlez Bleiz zo lazet, [...] — (Erwan Querou, Emgann Alre, Ar Vro, Eost 1913, p. 156.)
** [...], da c'hortoz degemerout an deirvet badiziant war an emgannlec'h, e-lec'h m' oun bet badezet em gwad! — (Ab-Sulio, Seiz vloaz e bro ar vorianed, 1929, p. 64.)

#### Gerioù heñvelster

* aerva
* kaddir
* kadlann
* kadlec'h
* kannlec'h
* maez ar stourm
* stourmlec'h
* stourmva
* stourmvaez
# emgaroc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan emgar hag an dibenn-ger -oc'h

### Furm anv-gwan

emgaroc'h /ẽmˈɡɑːrɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan emgar
* Emgaroc'h eget :
* Emgaroc'h evit :
* Emgaroc'h-emgarañ : muioc'h-mui emgar

#### Troidigezhioù

* galleg : plus égoïste(s) (que)
# blaz-kaout-c'hoazh
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

blaz-kaout-c'hoazh /Distagadur ?/ gourel
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : goût de trop peu
# blazata
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus blaz hag -ata.

### Verb

blazata /blaˈzatːa/
* Tañva divall.

#### Troidigezhioù

* galleg : déguster
# blaz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (1499) Krennvrezhoneg : blas. Kar d'ar gerioù kembraek, kerneveurek, iwerzhonek ha skosek blas, met heniwerzhonek mlas a zeufe neuze eus ur ger kaltiek *ml-asto-. Da geñveriañ gant ar gerioù mlsati, « lipat » e tchekeg, ha mosatĭ, « sunañ » e rusianeg, kar d'ar ger « mel » marteze.

### Anv-kadarn 1

blaz /ˈblɑːs/ gourel (liester : blazioù)
* Skiant a dalvez da dañva an traoù (boued, diedoù,...).
* Ar pezh a vez klevet gant an teod pa stok ouzh danvezioù 'zo (boued, diedoù,...)..
    Dont a ra dezho da goun blaz ar chistr ha yer Giraumont. — (Abeozen, Dremm an Ankoù, Al Liamm embannadurioù, 2014, p. 90.)
** An delioù nevez hag ar bleunioù a laka blaz ar c'hignen war ar salad. — (Jo Tangi, Plant ar vro, 2020, Embannadurioù al Lanv, p. 182.)

#### Gerioù heñvelster

* goust
* saour

#### Gerioù kevrennek

* blasc'hoarzh
* blasc'hoarzhin

#### Deveradoù

* blasaat
* blazañ
* blazenn
* blazeta
* blazetaer
* blazus
* blizidigezh
* blizidik
* divlaz

#### Troioù-lavar

* bezañ en e vlaz
* blaz an trenk
* blaz ar c'hwerv
* blaz ar c'hozh
* blaz ar goular
* blaz ar re nebeut
* blazet mat

#### Troioù-lavar

* tañva blaz ar geuneudenn : kaout bazhadoù
* na sellout blaz ebet

#### Troidigezhioù

* galleg : goût
* kembraeg : blas
* kerneveureg : blas
* saozneg : taste ; smack

### Anv-kadarn 2

blaz /ˈblɑːs/ benel
* C'hwezh fall, flaer.

#### Troidigezhioù

* galleg : mauvaise odeur

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ar c'hCatholicon
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 36.
# blazet mat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan-verb blazet hag an adverb mat.

### Troienn anv-gwan

blazet mat /blazedˈmɑːt/
* Zo ur blaz mat dezhañ
** Ne lavaran ket, eur gaou nevez, rag ho geier a zo coz evel an douar, moeltret, louet, brein, ho geier a ioa bet tolet pell a voa e poull an ancounac'h, hag eno ez eont adarre d'ho zenna a douez al lec'hit fleriuz evit ho stleper, evel traou fresk ha blazet mad, oc'h ginou ar re zo diskiant avoalc'h evit ho zilaou. — (Goulven Morvan, Kemper, 30 Ebrel 1870, Feiz ha Breiz niv. 274, 1870, p. 97a.)
** Soner ebet ne gavas re-hir an amzer : darn a stagas da blac'heta, darn all a rae bemdeiz ur reorad, ha netra aesoc'h evit an neb en deveze darempred gant tud ar gêrbenn, rak plijout a rae d'ar re-mañ o bannac'h, ha pa veze huchet warnoc'h Skold ! en ur sevel d'ho yec'hed ur werenn d'an nec'h, e veze ret deoc'h lonkañ en un alanad forzh petra 'veze diskennet deoc'h, bier, gwin, pe hini-kreñv ar vro, un dra n'eo ket gwell vlazet mat, met nerzh a zo ennañ, pa lavaran. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 165.)
** Setu amañ ur meuz hag a zo blazet mat. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 51.)

#### Gerioù enepster

* blazet fall

#### Troidigezhioù

* galleg : qui a bon goût
# blazioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « blaz » hag an dibenn-ger « -ioù ».

### Furm anv-kadarn

blazioù /ˈbla.zju/
* Furm lies an anv-kadarn « blaz ».
# blazet fall
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar blazet ha fall.

### Troienn anv-gwan

blazet fall
* En deus blaz fall
** An amann am boa bet dec'h a oa blazet-fall. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 127.)

#### Gerioù enepster

* blazet mat

#### Troidigezhioù

* galleg : qui a mauvais goût
# blawd
## Kembraeg
### Anv-kadarn 1

blawd /ˈblau̯d/ gourel (liester : blodiau)
* bleud
* blawd llif : brenn heskenn

### Anv-kadarn 2

blawd /ˈblau̯d/ strollder (unanderenn : blodyn ; liester : blodau)
* (Dispredet) bleuñv
# blaz ar c'hozh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus blaz ha kozh.
blaz ar c'hozh
# blaz ar re nebeut
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar blaz ha re nebeut.

### Troienn anv-kadarn

blaz ar re nebeut /Distagadur ?/ gourel
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : goût de trop peu
# blazet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar blaz, eus ar verb blazañ, hag -et.

### Anv-gwan

blazet /ˈblɑː.zet/
* Zo ur blaz dezhañ.
** An daou Vreizhuhelad ac'hanomp a gave galetez Breizh-Uhel gwelloc'h blazet eget an traoù tanav anvet krampouezh e Breizh-Izel ! — (Martial Menard, War hentoù Breizh gant Per Denez, Al Liamm, niv. 390, 2012, p. 45.)

#### Troioù-lavar

* blazet fall
* blazet mat
* blazet
# bolotenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bolotenn /boˈlotːɛn/ benel (liester : bolotennoù)
* Boulig chouket gant un danvez blot pe vlotoc'h pe c'hoazh c'hwezet gant aer a c'hoarier ganti e meur a zoare
** Stekiñ a reas Marzhin ouzh ar c'hoarier yaouank gant kilpenn e vazh kamm, e sigur tapout ar volotenn. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 28.)
** [...] : ne vez morse bolotenn ebet o kouezhañ war ma bleunioù, [...]. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 10.)
** [...], un dra bennak damheñvel ouzh ur pezh bolotenn roz, [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 25.)
* (dre hevelebiezh) Pellenn
** <skouer.>

#### Gerioù heñvelster

* polotenn

#### Troioù-lavar

* bezañ en e volotenn : bezañ dastumet warnañ e-unan (diwar-benn an dud, al loened)
* paotred ar volotenn : ar c'hoarierien vell-droad

#### Troidigezhioù

* galleg : balle (à jouer), ballon
# bols
## Galleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « bol » hag « -s », merk al liester.

### Furm anv-kadarn

bols /bɔl/
* Furm lies an anv-kadarn bol.
# bolz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus bols e krennvrezhoneg, diwar volsa e latin, eus volta, voluta. Kar d'ar ger baot.

### Anv-kadarn

bolz /ˈbɔls/ benel (furm vihanaat : bolzig, liester : bolzioù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** Hogen, e iliz katedral Landreger, oa ur volz eus ar re gaerañ, a yoa enni relegoù sant Ivon. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 30.)
** ... bolz steredennus an Neñvoù ... SAAQ 113
** E bolz an oabl digatar e tiskoueze al loar he fenn koar, hag an aezenn-noz a lakae deliou ar gwez da sourral ken sioulik ha tra. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 269.)

#### Deveradoù

* bolzañ
* bolzek
* bolzenn
* bolzennadur
* bolzennek
* bolzenniñ
* bolzennus
* bolzer

#### Gerioù kevrennek

* bolz-enor
* bolz-eñvor
* bolz-kañv
* bolzwareg
* bolz-wareg

### Gwelet ivez

* Ar pennad « bolz » e-barzh Wikipedia

#### Troidigezhioù

* galleg : cintre gourel ; monument gourel ; voûte benel
# bolide
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bolide /Distagadur ?/ gourel (liester bolides)
* Maen-luc'hed.
# bolidi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn boled hag an dibenn-ger -i gant ur pebeiladur vogalennek

### Furm anv-kadarn

bolidi /boˈliːdi/ /boˈliːʒi/
* Furm lies an anv-kadarn boled

### Stummoù all

* boledoù

#### Troidigezhioù

* galleg : balles (de fusil)
* galleg : boulets (de canon)
# bolz-enor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus bolz hag enor.

### Anv-kadarn

bolz-enor /bɔlˈzẽːnɔr/ benel (liester : bolzioù-enor)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : arc de triomphe
# bollire
## Italianeg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb latin pascere.

### Verb

bollire
* birviñ

### Notennoù

* Stagadenn: Displegadurioù italianek reizh
# bolo
## Portugaleg
### Anv-kadarn

bolo
* kouign, gwastell
** Comou o bolo : debret en deus ar gouign.

#### Troidigezhioù

* galleg : gâteau
* saozneg : cake
# bolides
## Galleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « bolide » hag « -s », merk al liester.

### Furm anv-kadarn

bolides /Distagadur ?/
* Furm lies an anv-kadarn bolide.
# bolos
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bolos /ˈboːlos/ strollder (unanderenn : bolosenn)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : prunes sauvages
# hetan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar het-, pennrann ar verb hetiñ, hag an dibenn-ger -an.

### Furm verb

hetan /ˈhetːãn/
* Furm ar verb hetiñ e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** – Un deiz-ha-bloaz laouen bepred a hetan dit-te, Harry, eme ar ramz o treiñ kein ouzh an tri Dursley. [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 54.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (je) souhaite
# hete
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar het-, pennrann ar verb hetiñ, hag an dibenn-ger -e.

### Furm verb

hete /ˈhe.tːe/
* Furm ar verb hetiñ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
# hetec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar het-, pennrann ar verb hetiñ, hag an dibenn-ger -ec'h.

### Furm verb

hetec'h /Distagadur ?/
* Furm ar verb hetiñ en eil gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# heterotrof
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Amprestet digant ar galleg hétérotrophe.

### Anv-kadarn

heterotrof /Distagadur ?/ gourel (liester : heterotrofed)
* (Bevoniezh) Bevedeg n'eo ket gouest da enaozañ e-unan an danvezennoù en devez ezhomm anezho d'en em vagañ.

#### Gerioù heñvelster

* diandeñveg
* heterotrofeg

#### Gerioù enepster

* aototrof

#### Deveradoù

* heterotrofek
* heterotrofiezh

#### Troidigezhioù

* galleg : hétérotrophe gourel
* italianeg : eterotrofo gourel
* iwerzhoneg : heitreatrófach gourel
* kembraeg : heterotroff gourel
* okitaneg : eterotròf gourel
* poloneg : heterotrof gourel
* saozneg : heterotroph
* spagnoleg : heterótrofo gourel

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Martial Ménard, Dictionnaire Brançais-Breton, Palantines, Kemper, 2012, p. 680b

### Gwelet ivez

* Ar pennad « heterotrofiezh » e-barzh Wikipedia
# hetemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar het-, pennrann ar verb hetiñ, hag an dibenn-ger -emp.

### Furm verb

hetemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb hetiñ e kentañ gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# hetas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar het-, pennrann ar verb hetiñ, hag an dibenn-ger -as.

### Furm verb

hetas /Distagadur ?/
* Furm ar verb hetiñ e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# heten
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar het-, pennrann ar verb hetiñ, hag an dibenn-ger -en.

### Furm verb

heten /Distagadur ?/
* Furm ar verb hetiñ e kentañ gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# hetent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar het-, pennrann ar verb hetiñ, hag an dibenn-ger -ent.

### Furm verb

hetent /Distagadur ?/
* Furm ar verb hetiñ e trede gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb hetiñ e trede gour lies an doare-gourc'hemenn.
# heted
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar het-, pennrann ar verb hetiñ, hag an dibenn-ger -ed.

### Furm verb

heted /ˈhetːɛt/
* Furm dic'hour ar verb hetiñ en amzer-dremenet ledan an doare-disklêriañ.
# heter
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar het-, pennrann ar verb hetiñ, hag an dibenn-ger -er.

### Furm verb

heter /Distagadur ?/
* Furm dic'hour ar verb hetiñ en amzer-vremañ an doare-disklêriañ.
# gontont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus kontont gant ur c'hemmadur dre vlotaat (k > g).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kontont |
| dre vlotaat | gontont |
| dre c'hwezhañ | c'hontont |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
gontont /ˈɡɔ̃ntɔ̃ɲ(t)/
* Furm kemmet ar verb kontañ e trede gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
   * War-lerc'h ar rannig-verb nac'h ne, da skouer :
       Labourat en ti an dud-all, temzi parkou, magan loened d'ar re-all, [...], zo treo ha ne gontont ket pa ve komzet eus bevan. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 1.)
# good
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| derez-plaen | good |
| derez-uheloc'h | better |
| derez-uhelañ | best |
good /ɡʊd/
* Mat.

#### Deveradoù

* goods

### Krennlavaroù

* A good wife and health is a man's best wealth .
* Good and quick, seldom meet. Mat ha buan a ya dibaot a-unan.
* Good fences make good neighbours. Girzhier mat a ra amezeien vat.
* Good luck comes when you least expect it. Ar chañs vat a deu pa n’he gortozer ket.
* Good men are hard to find.
* Good neighbours are hard to find. An amezeien vat a vez diaes da gavout.
* Good swimmers are often drowned. An neuierien vat a vez beuzet alies.
* Good things come to those who wait. Gortoz pell...
* One story is good, till another be told. Mat e vez an istor, ken na vez klevet un istor all.
# gopret
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar gopr-, pennrann ar verb goprañ, hag an dibenn-ger -et

### Furm verb

gopret /ˈɡopret/
* Anv-gwan-verb ar verb goprañ
** Ur miz zo bennak e oa bet gopret ur pezh jelgenn a baotr, brizhellet war un hanter eus e gorf, bet martolod, met ivez galeour, pezh a anzave hep mezh, gant fougeerezh kentoc'h. — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 103.)

#### Gerioù kevrennek

* dic'hopret

#### Troidigezhioù

* galleg : engagé
* galleg : salarié
# gopal
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus gop hag -al.

### Verb

gopal
* hopal

#### Deveradoù

* gopadenn

#### Troidigezhioù

* galleg : crier
* saozneg : shout
# gopr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Testeniekaet en henvrezhoneg (uobr).
    Meneget er C'hatolikon (gobr).
    Da geñveriañ gant ar gerioù gwobr en kembraeg, gober en kerneveureg.

### Anv-kadarn

gopr /ˈɡop(r)/ gourel (liester : goproù)
* Sammad paeet d'un implijad gant un implijer en eskemm ouzh e labour.
** reiñ un dra bennak e gopr da ub.
* Priz roet da unan bennak goude dezhañ bezañ bet kavet dellezek anezhañ.

#### Stummoù all

    gobr

#### Deveradoù

* arc'hopr
* gopra
* goprad
* gopraer
* goprañ
* goprel
* goprer
* goprus

#### Troidigezhioù

* galleg : salaire , gages ; récompense
* kembraeg : gwobr
* kerneveureg : gober
* saozneg : pay , wages ; reward
# gopridi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn goprad hag an dibenn-ger -i gant ur pebeiladur vogalennek

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | goprad /ˈɡoprat/ | gopridi /ɡoˈpriːdi/ |
| Benel | gopradez /ɡoˈprɑːdes/ | gopradezed /ɡopraˈdeːzet/ |
gopridi /ɡoˈpriːdi/
* Furm lies an anv-kadarn goprad
** Dilezet int, ouzhpenn, gant ul lodenn gaer eus o gopridi. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 64.)

#### Troidigezhioù

* galleg : mercenaires
* galleg : salariés
# gontin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus kontin gant ur c'hemmadur dre vlotaat (k > g).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kontin |
| dre vlotaat | gontin |
| dre c'hwezhañ | c'hontin |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
gontin /ˈɡɔ̃ntĩn/
* Furm kemmet ar verb kontañ e kentañ gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
   * War-lerc'h ar rannig-verb nac'h ne, da skouer :
       "[...]. Touiñ a ran deoc'h ne gontin biken ar pezh a zo c'hoarvezet, ha den ne ouezo ho peus kemeret an tec'h." — (Roparz Hemon, Gaovan hag an Den Gwer, 1949 kentañ emb. Embannadurioù Douar ar Yaouankiz (Al Liamm), eil emb. Levrioù Skol al Louarn (An Here), 1988, p. 62.)
# goose
## Saozneg

goose
* gwaz

#### Gerioù heñvelster

* gander

### Krennlavaroù

* A goose quill is more dangerous than a lion's claw.
* Don’t kill the goose that lays the golden eggs. Arabat lazhañ ar yar a zozv ar vioù aour.
* Whas is sauce for the goose is good for the gander.
* Feather by feather the goose is plucked. Pluenn ha pluenn e vez displuet ar waz.
# goprañ
## Brezhoneg

    Eus gopr hag -añ.

### Verb

goprañ
** Koumanant c’hwec’h miz a rae ouzh he mevelien , ha ne c’hopre anezho nemet gouest e vijent d’ober kement a labour ha ker buan ha hi. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 206.)

#### Gerioù enepster

* dic'hoprañ
# goulennot
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar goulenn-, pennrann ar verb goulenn, hag an dibenn-ger -ot

### Furm verb

goulennot /ɡuˈlɛnːɔt/
* Furm ar verb goulenn en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a da skouer) :
       Ma n'her grit ket e vezot lopet ken a c'houlennot dour da evañ. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 47.)

#### Stummoù all

* goulennoc'h

#### Stummoù rannyezhel

* goulennfet

#### Troidigezhioù

* galleg : (vous) demanderez
* galleg : (vous) aurez besoin , désirerez , voudrez
# goulioù
## Brezhoneg
### Furm anv-kadarn

goulioù
* Furm lies an anv-kadarn gouli.
** Hag evit gwir, n'eo ket koll ar penn eo lavaret e teu galloud ur person, ur c'hure, da bareañ goulioù an ene, [...] ? — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 13.)
    Mar tarempredomp anezhañ, en stad vat, e silo en hon diabarzh ur sklêrijenn trec'h da holl vougennoù ar bed ; un nerzh da bareañ hon holl goulioù. — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 190.)

#### Troidigezhioù

* galleg : plaies ; ulcères
# goullonderan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar goullonder-, pennrann ar verb goullonderiñ, hag an dibenn-ger -an.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | goullonderan |
| dre vlotaat | c'houllonderan |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | koullonderan |
| amreizh | c'houllonderan |
goullonderan /ɡu.lɔ̃nˈdeː.rãn/
* Furm ar verb goullonderiñ e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# goulev
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

goulev /'gu:lɛw/ gourel (liester goulevioù)
* Heuliad stadamantoù a lak un urzhiataer da beurgas un algoritm.

#### Gerioù heñvelster

* programm

#### Troidigezhioù

* saozneg : program
* galleg : programme
# gouli
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon (gouly).
    Da geñveriañ gant ar gerioù gweli en kembraeg, goly en kerneveureg.

### Anv-kadarn

gouli /ˈɡuːli/ gourel (furm vihanaat : gouliig, liester goulioù)
* Rog, troc'h en danvezioù gwak ar c'horf (kroc'hen, kig) ; gloaz:
** Gant ar gouli-ze ne c'helle bale, nemet dre galz a boan ha diwar-bouez flac'hou; [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 17.)
** ..., hag o veza dizoloet gouli he breur e lavar d'ezan : ... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 19.)
** Strivañ a reas ar paour kaezh paotr da stankañ gant e zaouarn ar gwad o flistrañ eus e c'houli ; [...]. — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 131.)
** Kentañ tra a verzis eo ne oa gouli ebet war e gorf. — (Roparz Hemon, Mari Vorgan, Al Liamm, eil emb. 1975, p. 134.)
** Distanet e oa gouli e skoaz abaoe ma 'z oa bet louzaouet, met ar boan-benn hen dalc'he dihun hag a harze outañ da en em soñjal war e bouez. — (Jakez Konan, Ur marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 84.)
** Lan a lavar d’e vab rei peoc’h gant aon da zigeri brasoc’h gouli e kalon an tad koz. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 71.)
* (Ent strizh) Gouliez
* (Dre astenn-ster) Ranngalon, poan-spered ; doan
* (dre skeudenn-lavar) Gwalenn

#### Deveradoù

* gouliañ
* gouliata
* gouliek
* goulier
* goulius

#### Gerioù kevrennek

* gouli-bev

#### Troidigezhioù

* galleg : blessure , plaie ; ulcération
* kembraeg : gweli
* kerneveureg : goly
* saozneg : wound , sore
# gouliañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn gouli hag al lostger -añ

### Verb

gouliañ /ɡuˈliːã/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : gouliet) (displegadur)
* Lakaat ur gouli, goulioù da zont war gorf unan bennak
** — Gouliet a' teus anezhañ neuze, ma mab, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 17.)

#### Gerioù heñvelster

* gloazañ

#### Deveradoù

* gouliata
* gouliek
* goulier
* gouliez
* goulius

#### Troidigezhioù

* galleg : blesser
* galleg : former une plaie
# goulennoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn goulenn hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

goulennoù /ɡuˈlɛn.ːu/
* Furm lies an anv-kadarn goulenn.
** Kerlaban. — Lampr eo va c'horf! Lampr eo va c'horf! Roït peoc'h d'am penn; ne gomprenan ket ho koulennou tamm ebet; gwell eo ganen eva eur banne. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 19.)
** Hogen ne felle ket da Ganaam respont d'o goulennoù ha, [...]. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 298.)
** [...] ha n'eo ket bet paouezet gant e c'houlennoù goapaus ma vez-eñ e-unan o tegas ar respontoù peurliesañ. — (Mich Beyer, Seizh Devezh Warn-ugent, An Alarc'h Embannadurioù, 2006, p. 13.)
** — [...]... Ma, peoc'h gant ar goulennoù bremañ. [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 309.)

#### Troioù-lavar

* ober goulennoù
* ober ar goulennoù : goulenn unan bennak da zimeziñ
* mont war goulennoù : ober goulennoù evit gouzout un dra bennak

#### Gerioù kevrennek

* roll-goulennoù

#### Troidigezhioù

* galleg : demandes benel , questions benel
* italianeg : domande benel