# kador
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (1499) cadoer er C'hatolikon, cadoer, cador er geriadur Gregor Rostrenn.
    Kar d'ar ger cadair e kembraeg. Amprestet digant al latin, cathedra, deuet eus καθέδρα en henc'hresianeg.

### Anv-kadarn

kador /ˈkɑːdɔr/ benel (liester : kadorioù, keder)
* Pezh arrebeuri. Doare azezenn hiniennel keinek, troadek, a dalvez da deurel e bouez, da azezañ, pe da chom en e goazez, en ur stumm aes ha diskuizhus.
*   * Troadañ ur gador.
*   * Azezañ en ur gador, war ur gador
*   * Sevel diwar ur gador.
*   * Labourat a ra en e goazez, tremen a ra an devezh war e gador atav.
*   * Deuit amañ ur gador din !
*   * Plouzañ ur gador.
*   * Arver hep ger-mell : Kemer kador. Reiñ kador. Peañ kador.
* Azezenn ur roue, pe ur barzh en Eisteddfodoù Kembre.
* Azezenn un den e karg. Kador-abad, kador-eskob.
* (Dre astenn) Karg ur c'hadoriad. Kador apostol, kador bab, kador eskob. s.o. kador-gelenn.
*   * Gwallc'hoantaat ur gador.
*   * Bezañ war ar renk evit ur gador.
* (Spis) En un iliz : kador-sarmon, kador-brezeg.
*   * Pignet eo ar beleg er gador.
*   * Brezhoneg bras, uhel, war don eo an doare yezh a anver brezhoneg kador ; netra da welet gant ar brezhoneg beleg.
* (Savouriezh) : stignad da lakaat war wel kognoù ha tresad un ti. Tresad an ti e-unan.
* (Dre verradur pe dre vousfent — o taveiñ da gador ar roue –) kador-doull, azez ar privezioù.
    Monet d'ar gador : monet d'ar privezioù.
* (Rouez) (Lec'hanvadurezh) Dinas, kreñvlec'h pe menez stummet evel ur gador. Bodkador" (e parrez Boneur), "Tuchenn Gador Are, "Beg ar Gador" (Morgad, Kraozon)...
* (Mekanikerezh) Organ a davez da skorañ ha da heñchañ ar marbroù. S.o. Kador-gib ar c'hanolioù.

### Stummoù all

* kadoar, kadoer

#### Gerioù heñvelster

* azezenn

#### Gerioù kevrennek

* fungador
* hirgador (b -ioù, hirgeder) : s.o. kador-hir.
* kador-abad (b -ioù-a.) : kador veur un abati.
* kador ar binijenn (b -ioù ar b.) : s.o. kador-gofes.
* kador ar c'hofesour (b -ioù ar c'h.) : s.o. kador-gofes.
* kador-ar-sekredoù (b) : (dre fent) kador-doull.
* kador ar wirionez (b -ioù ar w.) : s.o. kador-gofes.
* kador a wirionez (b -ioù a w.) : s.o. kador-gofes.
* kador-bediñ (b -ioù-p.) : kador a dalvez da bediñ. HS. kador ilinek.
* kador-bleg (b -ioù-p.) : kador a c'hell bezañ pleget.
* kador-blionek (b -ioù-p.) : s.o. kador-bleg.
* kador-bortez (b -ioù-p.) : s.o. kador-doug.
* kador-bost (b -ioù-p.) : karr sachet gant kezek.
* kador-brezeg (b -ioù-p.) : s.o. kador-sarmon.
* kador-bron (b -ioù-p.) : s.o. kador-sarmon.
* kador-dabutal (b -ioù-t.)
* kador-dredan (b -ioù-t.) : kador-vrec'h ma lazher tud barnet d'ar marv e stadoù 'zo eus ar Stadoù-Unanet.
* kador-doug (b -ioù-d.) : azezenn dezhi ur stumm dibar gant dornelloù a dalvez da vezañ douget gant daou zen pe vuioc'h. Goudoret pe kloz gant speurennoù e c'hell bezañ.
* kador-dougen (b -ioù-d.) : s.o. kador-doug.
* kador-dougerez (b -ioù-d.) : (kozh) s.o. kador-doug.
* kador-doull (b -ioù-t.): azezenn doull a dalvez da gac'hat. H.S : privezioù, korn bihan, korn klet, toull kuzh, ked, gadrob, jiroù, komodite, distro, kador-ar-sekredoù... Dre skeudenn : den ne vez ket gouest da virout sekredoù. Gwelout teod toull.
* kador foennek (b -ioù f.) : marc'h-koad, marc'h prad.
* kador-gazeliek (b -ioù-k.) : s.o. kador-vrec'h, kador vrec'hek.
* kador-gelenn (b -ioù-k.) : karg a gelenner en ur skol uhel.
* kador-gib (b -ioù-k.) : pep hini eus ar pezhioù a vez a beb tu d'ur c'hanol da souten anezhañ.
* kador-gloz (b -ioù-k.) : azezenn brenn (dezhi ur stumm a-ziforc'h peurvuiañ hag uhel he c'hein) a veze miret evit an dud uhel en ilizioù (a beb tu d'ar chanteler alies). (Dre astenn, azezenn miret.)
* kador-gofez (b -ioù-k.) : lec'h en ilizioù ma'z aer da gofesaat. H.S. Kador ar c'hofesour, kador ar binijenn, kador ar wirionez, pe kador a wirionez e veze anvet ivez.
* kador-gofezion (b -ioù-k.) : s.o. kador-gofez.
* kador gurul (b -ioù k.) : kador olifant o doa reizhourion 'zo brient da azezañ warni, en hen Roma.
* kador-hezoug (b -ioù h.) : kador vabig luskellek a c'heller dougen (hag - alies-mat- plegañ) aes.
* kador-hir (b -ioù-h.) : kador ur stumm damgousket dezhi, pleg-dibleg, brec'hek hag izel peurvuiañ, a dalvez da zikuizhañ el liozh en ur stumm damastennet. HS. hirgador.
* kador ilinek (b -ioù i.) : kador a dalvez da bediñ war an daoulin. H.S. kador-bediñ.
* kador-lez (b -ioù-l.) : kador roue pe kador un den o ren war ul lez bennak.
* kador-liorzh (b -ioù-l.) : kador blastek pe houarn peurvuiañ a arvarer kentoc'h er-maez eus an ti.
* kador-red (b -ioù-r.) : kador a dalvez d'un den gloazet, nammet pe glañv da zilec'hiañ.
* kador-rodaouek (b -ioù-r.) : kador vurev dezhi rodigoù evit aesaat ar fiñval en ur post labour.
* kador-rodek (b -ioù-r.) : kador gant rodoù.
* kador-ruilh (b -ioù-r.) : kador gant rodoù.
* kador-ruilherez (b -ioù-r.) : s.o. kador-ruilh.
* Kador sant Per. Kador veur ar Pab. (Ledanvadur) : Sez santel, Vatikan.
* kador-sarmon (b -ioù-s.), leurenn uhel. lec'h ma bign ar beleg evit ober e damm prezeg en iliz. (Pe, gwezhave, er-maez eus an iliz : kador-sarmon diavaez.)
* kador-uhel (b -ioù-u.) : kador vabig a dalvez da lakaat ar re vihañ a-uhelder evit gallout debriñ ouzh taol gant an dud gour.
* kador-Vaodez (b -ioù-m.) : blotvil korftroadek (mollusca gastropoda) e anv skiantel Trivia monacha pe Trivia arctica a anver ivez hoc'hig-mor.
* kador-vourell (b -ioù b.) : kador saloñs graet evit bezañ en e aez.
* kador-vouret (b -ioù b.) : s.o. kador-vourell.
* kador vabig (b -ioù b.) : doare kador ur stumm ispisial dezhi a-ratozh evit staliañ ur poupon warni, a c'hell bout ur gador-uhel, ur gador luskellat, ur gador vihan, un azezenn karr-tan pe un azezenn c'hoari da skouer.
* kador-varn (b -ioù-b.) : (ledanvadur) s.o. lez-varn
* kador-vrec'h (b -ioù-b.) : kador vrec'hek (b -ioù b.), kador gazeliek (b -ioù k.) : kador ur stumm a-ratozh dezhi (ur vrec'h a beb tu) da ziskuizhañ an divrec'h pe d'en em harpañ evit sevel hag azezañ.
* kador vrec'hek (b -ioù b.) : s.o. kador-vrec'h, kador gazeliek
* kador-vurev (b -ioù b.) : kador dezhi un azezenn bourellet c'hwek (hag a-wezhioù rodigoù : s.o. kador rodaouek) a dalvez da labourat aes en e goazez dirak ur burev.
* skoulm kador (g -où k.) : (MERDEIÑ) doare skoulm, stumm ul lagadenn vras diredennek (na riskl ket) hag a stag ur penn-gordenn d'ur "gador" senkl. Lerenn pe gordenn fardaj a dalvez d'ar gastelerion pe d'ar galafeterion da azezenn hefiñv.
* tog kador (g -où k.) : doare daez a vez staget a-uc'h d'ur gador-brezeg evit gwellaat ar c'hlevet.
* kador-sekredoù

#### Deveradoù

* digadoriañ
* digadoridigezh
* kadoriad
* kadoriañ
* kadoridigezh
* kadorier
* kadoriet
* kadorig

#### Troioù-lavar

* Kemeret ur gado(e)r hag aze'et war doull ho revr! (Klotadenn zo pa zistager "kadoer" / "rer", pe "kador" / "reor".)
* mont d'ar gador
* ober kadorig

#### Troidigezhioù

azezenn geinek divrec'h
* afrikaans : stoel
* alamaneg : Stuhl
* albaneg : karrige
* arabeg : كُرْسِيّ (kúrsiy)
* armenieg : աթոռ
* daneg : stol
* esperanteg : seĝo
* euskareg : aulki
* faeroeg : stólur
* finneg : tuoli
* frizeg : stoel
* galizeg : cadeira
* galleg : chaise
* gresianeg : καρέκλα (karekla)
* hensaozneg : stol
* hungareg : szék
* ido : stulo
* islandeg : stóll
* italianeg : sedia
* iwerzhoneg : cathaoir
* japaneg : 椅子
* katalaneg : cadira
* kembraeg : cadair
* kerneveureg : kader
* konkani : khursi
* latin : sedes
* latveg : krēsls
* lituaneg : kėdė
* malayseg : kursi
* mayaeg Yucatán : k'anche'
* nederlandeg : stoel , zetel
* norvegeg : stol
* okitaneg : cadièra
* papiamento : stul
* perseg : صندلی (sandali)
* poloneg : krzesło
* portugaleg : cadeira
* roumaneg : scaun
* rusianeg : стул (stoul)
* sámi an Norzh : stuollu
* saozneg : chair ; seat
* sinaeg : 椅子 (yǐzi)
* skoseg : cathair
* sranan : sturu
* spagnoleg : silla
* svedeg : stol
* swahili : kiti
* tagalog : sílya , úpuan
* tchekeg : židle
* turkeg : sandalye
* zouloueg : isihlalo
kador roue (2)
* alamaneg : Thron
* bosneg : presto
* esperanteg : trono
* estoneg : troon
* finneg : valtaistuin
* galizeg : trono
* galleg : trône
* hebraeg : כס (kés), כִּיסֵּא מַלְכוּת (kisé malkhút)
* henc'hresianeg : ϑρόνος (thronos)
* henhebraeg : כִּסֵּא
* hensaozneg : ġifstōl
* indonezeg : tahta , singgasana
* interlingua : throno
* italianeg : trono
* japaneg : 王座 (おうざ, ōza), 玉座 (ぎょくざ, gyokuza), 王位 (おうい, ōi)
* katalaneg : tron , setial
* kroateg : presto
* kurdeg : text
* latin : thronus
* malayseg : geta
* nederlandeg : troon
* okitaneg : tròne
* perseg : سریر (sarir)
* poloneg : tron
* portugaleg : trono
* roumaneg : tron
* rusianeg : трон (tron)
* saozneg : throne
* serbeg :
** kirilek : престо
** latin : presto
* sloveneg : prestol
* spagnoleg : trono
* svedeg : tron
* tchekeg : trůn
* turkeg : taht
(3)
* galizeg : cátedra
* galleg : chaire
* henc'hresianeg : καθέδρα (kathedra)
* hensaozneg : setl
* italianeg : cattedra
* katalaneg : càtedra
* latin : cathedra
* okitaneg : cadièra
* portugaleg : cátedra
* roumaneg : catedră
* rusianeg : престол (prestól), стол (stol)
* spagnoleg : cátedra
mekanikerezh
* alamaneg : Lager
* belaruseg : падшыпнік
* esperanteg : lagro
* galleg : palier
* hungareg : csapágy
* nederlandeg : lager
* perseg : یاتاقان
* rusianeg : подшипник
* saozneg : bearing
* svedeg : lager

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ar c'hCatholicon
* : Geriadur Gregor Rostrenenn
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 49.
* : Ar Gonideg, Dictionnaire celto-breton ou breton-français, 1821, p. 63.