OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# diotachoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn diotach hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

diotachoù /dioˈtaʃːu/
* Furm lies an anv-kadarn diotach (implijet aliesoc'h eget an unander).
** C’hwi a gav deoc’h eo diotachoù, — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 14.)
** An diotachoù-se zo bet dalc’het ker start dezho, — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 14.)
** ... ne chomo netra ganeoc'h evit degas da soñj deoc'h eus ho falskredennoù hag eus a ziotachoù an amzer gozh. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 128.)
** A-raok degouezout e Lesneven, Kemper pe Vontroulez, e vo lipet meur a werenn... lavaret kalz diotachou... met ar c'hiz eo. — (Tad Medar, Diwar c'hoarzin..., Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1945, p. 27.)
** Biken n'ho pije soñjet gwelout anezho o lakaat biz pe dorn e-barzh kevrin pe tra iskis ebet, rak amzer da goll n'o devoa ket gant seurt diotachoù. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 5.)

#### Stummoù all

* diotajoù

#### Gerioù heñvelster

* sotonioù

#### Troidigezhioù

* galleg : sottises
# chom e buhez
## Brezhoneg

chom e buhez
** Kaout a rea d’ezho n’oa chommet den e buez' var ho lerc’h e leandi Sant-Aubin. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 000.)
# faziañ
## Brezhoneg

    Diwar fazi hag -añ

### Verb

faziañ /faˈ(z)iːã/
* ober ur fazi pe fazioù
** — « Fazia rit, Yann, ma sonjit eo an holl gêriz lampouned. [...]. » — (Lan ar Bunel, Laouig ar Penker eun danvez beleg, Moulerez straed ar C'hastell, Brest, 1929, p. 56.)
*   * [...], kelennit-eñ e ken kaz ma teufe da faziañ ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 124.)
** Gant aon da fazia gant va zaol, e kasan anezo holl ganin. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 152.)
** C’houi a gaf d’eoc’h oc’h mestrez e Penn-an-Neac’h, marteze e faziit. EK
** Pa lavaran n’en doa den truez out-ho, e fazian. EK
** Fazia a c’helle koulskoude, ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. ....)
* Faziañ kalz, bras, a-vras, mat :
** — Fazia, ha fazia a vraz a rit, paotr Plougasnou. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 316.)
* Faziañ war un dra :
* Mankout
* Dleout
* fazius
# lamponed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn lampon hag an dibenn-ger -ed.

### Furm anv-kadarn

lamponed /lãm.ˈpɔ̃ː.net/
* Furm lies an anv-kadarn lampon.
** Ar re a ro ho mouez d'ar gostezen fall a zo daou rumm anez-ho : genaoueien ha lampouned. — (Le Courrier du Finistère niv. 495, 1889, p. 2b.)
** — « Fazia rit, Yann, ma sonjit eo an holl gêriz lampouned. [...]. » — (Lan ar Bunel, Laouig ar Penker eun danvez beleg, Moulerez straed ar C'hastell, Brest, 1929, p. 56.)
** Eun devez e welan anezañ gant bugale stumm lamponed d'ezo. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 74.)
** Distroet eo Yeunig da Roazon eta da gavout al lamponed am boa gwelet anezañ ganto. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 76.)
** [...], hag e gwirionez ne felle ket d'hon Aotrou aberzhiñ e varv gwenn-erc'h evit ober plijadur da lamponed New-York. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 102.)

#### Stummoù all

* lamponidi
* lampouned, e doare Leon.

#### Gerioù heñvelster

* kañfarded

#### Troidigezhioù

* galleg : vauriens
* saozneg : scoundrels
# lampon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

lampon /ˈlãm.pɔ̃n/ gourel (liester : lamponed, lamponidi)
* Den fall.
** Daou lampon eus ar re washañ. Lamponed ar vro.
** Broudet e voe genoù an aneval pa chaokas an aval, ha kerkent, aet droug ruz ennañ, e sellas a-gorn, gant kasoni, ouzh al lampon bihan en devoa graet an taol. — (Yeun ar Gow, E skeud Tour Bras Sant Jermen, Éditions Al Liamm, 1978, page 28)

#### Gerioù heñvelster

* ampouailh
* hailhevod
* hailhon
* kañfard
* lakepod
* lankon
* railh
* ratailh

#### Deveradoù

* lamponat

#### Troidigezhioù

* galleg : vaurien gourel
* saozneg : good-for-nothing ; scoundrel

## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

lampon /ˈlam.pɔn/
* Unander an anv-kadarn lampo en akuzativ.
# good-for-nothing
## Saozneg
### Anv-gwan

good-for-nothing
* didalvez

#### Gerioù heñvelster

* ne'er-do-well
* useless
* worthless

### Anv-kadarn

good-for-nothing
* didalvez
# didrec'h
## Brezhoneg

* didrec'h
* Ha n'eo ket trec'het.
* didrec’hus
# bag-dre-dan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an anv-kadarn bag, an araogenn dre hag a anv-kadarn tan

### Anv-kadarn

bag-dre-dan /baɡdreˈdãːn/ benel (liester : bagoù-dre-dan, bigi-dre-dan)
* Bag loc'het gant ur c'heflusker
** − Ar vag dre-dan o tont er-maez ar porzh, [...]. — (Ronan Huon, AR GWENNILI-MOR, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 407.)

#### Troidigezhioù

galleg : bateau à vapeur , embarcation à vapeur
# bag-dre-lien
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bag-dre-lien /Distagadur ?/ benel (liester : bagoù-dre-lien, bigi-dre-lien)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : bateau à voile , voilier
# merdeadurezh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus merdeiñ.

### Anv-kadarn

merdeadurezh /mɛrdeaˈdyːrɛs/ hollek benel
* Skiant ar merdeiñ ; micher ar verdeidi
** <skouer.>
* (Dre astenn-ster) Hollad an traoù a denn d'ar merdeiñ
** <skouer.>
* Hollad listri ur vro, a bled gant an armerzh, al lu, hag all
** [...], met houmañ a oa merc'h ar senedour Thompson, Ministr ar Verdeadurezh-stad abaoe ur pennad brav, [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 97.)

#### Troidigezhioù

* galleg : navigation ; marine
* saozneg : navy
# merdeiñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

merdeiñ /mɛrˈdɛĩ/ verb gwan (anv-gwan-verb : merdeet, mordoet) (displegadur)
* Dilec'hiañ war vor e bourzh ur vag, ul lestr, o heuliañ un hent merket
** — Dañjerus a-walc'h marteze, nemet ar re gozh a ouie merdeiñ. Diouzh an amzer ha diouzh ar mor e ouient mat, ya gal ! [...]. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 134.)
** Da be vad merdeiñ ken pell all ma'z eo ret mont d'ar strad ouzh genoù an aber ? — (Alan Stivell, Stok ouzh an enez (kanaouenn).)

#### Stummoù all

* mordeiñ, mordoiñ

#### Deveradoù

* merdead
* merdeadenn
* merdeadurezh
* merdeadurezhel
* merdeadus
* merdeadusted
* merdeaduster
* merdeerezh
* merdeüs
* merdeüsted
* merdeüster

#### Troidigezhioù

* galleg : naviguer
* galleg : voguer
# na vezañ evit ober un dra bennak
### Troienn verb

na vezañ evit ober un dra bennak
* bezañ dic'houest, divarrek d'ober un dra bennak; na c'hallout ober un dra bennak

#### n'on ket evit ...

** — Nann, eme an hini kozh, n'on ket evit chom ; me 'gav diaes bezañ amañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 49.)
** — [...]... Koulskoude n'on ket evit kaout truez outañ : bremaik edo o tennañ warnomp. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 224.)
** Nann, n'on ket evit chom ken en ti d'o selaou ; [...]. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 41.)
** O ! met n'on ket evit padout ken [...]. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 41.)
** Me 'garfe her lavarout deoc'h met n'on ket evit hen ober. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 215.)
** Eizh devezh zo em eus lakaet eur vruzunenn eus an traet-se war ar goeñvenn a verve war biz bihan va zroad kleiz, abaoe n’on ket evit herzel, n’on ket evit pad ganti : an tan ruz a zo e-barzh. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 136.)

#### n'eo ket evit ...

** N'eo ket evit kompren e ve bet cheñchet kement dindan pemzek devezh. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 68.)

#### ne oa/voe ket evit ...

** ... ne voe ket evit miret oc'h he c'halon d'e garet. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 43.)
** N'oan ket evit ankounac'haat ho madelezh ... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 43.)
** Ne oa ket evit komz, kemend-all e c'hoarzhe. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 14.)
* ... evit mirout
english: to be unable to
* galleg : être incapable de faire quelque chose
* saozneg : be unable to do something
* {spagnoleg : {tro|es|non poder hacer algo }}
# buhez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon, diwar an henvrezhoneg buch (buoc'h) hag a oa ar bevañs pennañ d'ar mare-se.
    Da geñveriañ gant ar c'hembraeg buchedd.

### Anv-kadarn

buhez /ˈbyːe(s)/ benel (liester : buhezioù)
* An amzer ma vev un den
    Buhez un den, ul loen.
* kavout berr ar vuhez
* kavout hir ar vuhez
* lezel e vuhez gant unan bennak
* buhez fall : gwallvuhez

### Distagañ

* Penn-ar-C'hrann (Bro-Leon, Penn-ar-Bed): "buhez /ˈbyːɛs/"

#### Troioù-lavar

* bezañ e buhez
* chom e buhez
* choual e vuhez
* ober buhez da unan bennak

#### Troidigezhioù

* galleg : vie

### Daveoù

Roll an daveoù :
* ↑ "Buhez" e-barzh an Dictionnaire étymologique du breton gant Albert Deshayes, embannadurioù chasse-marée, p.146
# koulskoude
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Testeniekaet evel couls goudé e 1632.
    Eus koulz + goude.

### Adverb

koulskoude /kulsˈkuːde/
* adverb implijet da verkañ ur strishadenn, un enebadenn e diabarzh un displegadenn.
** Tapet e voe koulskoude, ha kaset d'ar prizon, da Bontrev, hag e voe barnet da vezañ krouget ha devet, ha gwentet e ludu gant an avel. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 216.)
** Kaout a rea d’ezho n’oa chommet den e buez var ho lerc’h e leandi Sant-Aubin. Eo 'koulskoude, chommet oa unan da gounta ho fallagriez. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 000.)
** Fazia a c’helle koulskoude, ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. ....)
** A-wechoù koulskoude, pa glañve ar vamm-gozh, ha ret dezhi chom war he gwele gant ar remm, Yun a yae, bep lun, d'ar vorc'h, da gerc'hat ur bara a bemp lur. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 31.)
* E penn kentañ ur frazenn, da enebiñ ouzh ar frazenn a-raok:
** - ... Koulskoude n'on ket evit kaout truez outañ : bremaik edo o tennañ warnomp. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 224.)
** Koulskoude an diotachou-ze a zo bet prezeget dre hor bro, ha dalc’het ker stard d’ezho gand ar Republik ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 000.)
** Koulskoude n’oa ket tachet golo an [[arched@@ evel ma vez great var ar re varo. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 000.)
** Koulskoude e lavarec'h dec'h e oac'h skuizh gant an Aotrou Hervé. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 33.)
** Koulskoude e lavarec'h dec'h e oac'h skuizh gant an Aotrou Hervé. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 33.)
** Koulskoude n'eo ket al labour a ra diouer dezho. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 39.)
** Koulskoude pa zeller ouc’h Jan-Mari, n’heller ket miret da gaout eun ear a zen honest varnezhan. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 000.)
* E penn kentañ an eil rann-frazenn, da enebiñ ouzh ar rann gentañ:
** ha koulskoude
** eo koulskoude

#### Gerioù heñvelster

* bepred (unan eus sterioù ar ger)
* daoust da se
* evelato
* evelkent
* neoazh
* padal

#### Troidigezhioù

* galleg : cependant
* italianeg : tuttavia , nonostante , ugualmente nondimeno
* portugaleg : todavia , não obstante , ugualmente nondimeno ; apesar de, a despeito de, nada obstante; contudo, no entanto
* saozneg : however
* spagnoleg : todavía
# eo koulskoude
## Brezhoneg

eo koulskoude
** Kaout a rea d’ezho n’oa chommet den e buez' var ho lerc’h e leandi Sant-Aubin. Eo koulskoude, chommet oa unan da gounta ho fallagriez. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 000.)
# nemetken
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn nemet hag an adverb ken.

### Adverb

nemetken /neme(t)ˈkẽːn/
* Termen a dalvez da c'heriañ ur strishadenn a denn d'ar ger zo dirakañ.
** Pevar bloaz am boa nemetken pa stagas va mamm d'ober gant he fennhêr un denig desket. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 13.)
** — « O ! feiz n'eo ket avat. Ur c'hoari nemetken. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 95.)
** — « Ne c'houlennan ket ul lodenn re vras, Lom... An tri c'hard nemetken. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 121.)
** - Drailhañ plouz nemetken ! — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 36.)
** ...d'ur pardoner hag a oa deuet eus keid-all da bediñ ar Werc'hez hag a vije bet eürus-bras da vezañ test eus unan nemetken eus he burzhudoù kaer. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 49.)

#### Gerioù heñvelster

* hepken

#### Troidigezhioù

* galleg : seulement , uniquement
* portugaleg : só
# neuze
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus en, eur, se.

### Adverb

neuze /ˈnøː(z)e/
* Adverb amzer
** Ar re all, pa glevjont, a redas ivez d'ar gambr, ha ma voe eno neuze trouz ha garm spontus. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 14.)
** Dont a eurejont neuze d'o bro ha d'o c'hastell ma kavjont o bugel. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 242.)
** Ar soner a sone bepred, eus e wellañ, hag e tigoras he daoulagad neuze, hag e savas en he sav, hag e em lakaas da zañsal, ar soner a baouezas neuze da son. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 97.)
** - ... : an dornadeg a vezo e ti va zad. Dont a ri neuze. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 32.)
** Deut ganin da leinañ ho-pemp warc’hoazh ha neuze e welfomp. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 116.)
* Adverb a verk an heuliad (diaes e vez a-wechoù diveskañ amzer ha heuliad).
** Ma ! neuze ec’h anavezet ur vorgazhenn, neuze oc’h evit kompren e petore digouezh euzhus e oa martoloded ar Gwennili. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 112.)
** Gwall skañv eo aet neuze 'vat! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 193.)
* Tre war-lerc'h elfenn gentaén ar frazenn (ar rener alies):
** Hi, neuze, a yeas d'ar gêr. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 127.)

#### Troioù-lavar

* a-benn neuze
* ac'han da neuze
* diwar neuze

#### Troidigezhioù

* galleg : alors
# bevot
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar bev-, pennrann ar verb bevañ, hag an dibenn-ger -ot.

### Furm verb

bevot /ˈbeːvɔt/
* Furm ar verb bevañ en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur mesket (war-lerc'h ar rannig-verb e hag ar stagell isurzhiañ ma) :
       [...] : bevet mat e viot diwar neuze, keit ha ma vevot. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 79.)

#### Stummoù all

* bevoc'h

#### Stummoù rannyezhel

* bevfet

#### Troidigezhioù

* galleg : (vous) vivrez
* galleg : (vous) nourrirez
# diwar neuze
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus diwar ha neuze.

### Troienn adverb

diwar neuze
       [...] : bevet mat e viot diwar neuze, keit ha ma vevot. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 79.)
# evelato
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus evel hag atav.

### Adverb

evelato
* daoust da se
** Evelato ez ea a-wechou da besketa, [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 43.)
** « [...] ; evelato eo ret din gouzout, mar gellan, piv eo tad ar bugel. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 159.)
** Ne lavaran ket deoc'h e vec'h laer; evelato e kav din e ve brav, pa'z eo bet furchet an holl, e vec'h furchet ivez. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 169.)
** N'eo ket deiz c'hoazh, hag evelato n'eo ket noz kennebeut. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 100.)
** Setu amañ evelato ar pezh a c'hallan da gontañ deoc'h. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 215.)
** Hag aoun am boa ? Ne gredan ket, mez evelato n’em boa ket a c’hoant c’hoarzin, ... EK ...
* (E deroù ur frazenn:) Bepred, bezet a vezo, ...
** — Tost oun bet, va mamm. Evelato, setu me ama, distro evit mat. [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 64.)
** Evelato, Yannig a oa eur paotrig a-zoare ... — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 236.)

#### Gerioù heñvelster

* avat
* bepred
* evelkent
* koulskoude
* neoazh

#### Troidigezhioù

* galleg : cependant , pourtant
# disafar

    Eus di- ha safar.

### Anv-gwan

disafar
* didrouz
# todavia
## Portugaleg
### Adverb

todavia
* koulskoude

#### Gerioù heñvelster

* não obstante
# betek-gouzout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek, savet diwar an araogenn betek hag ar verb gouzout.

### Adverb

betek-gouzout /ˌbeteˈɡuːzut/ pe /ˌbeteˈɡuːt/; betegouzout
* (Ral) : Da c'hortoz ken na vo gouvezet hiroc'h.
* da c'hortoz
* Beteg gouzout e kaven guelloc’h lakat va fuzil enn he bant, abalamour dign da c’hellout en em zifenn ma viche red. EK

##### Notenn

    Implijet e dibenn ar frazenn peurvuiañ.

#### Troidigezhioù

* galleg : à tout hasard ; jusqu'à plus ample informé ; provisoirement
* saozneg : just in case
* portugaleg : por precaução

### Araogenn

betek-gouzout /ˌbeteˈɡuːzut/ pe /ˌbeteˈɡuːt/; betegouzout
* Dirak un adverb:
** War-se, e voe dilezet ar genstrivadeg — gant keuz — betek gouzout hiroc'h... — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 49.)
* gant aon da
** [...] ? marteze, gwell e veze gantañ tevel kent an termen diwezhañ, betegouzout anwaziñ an dud. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 39.)
** Ha, moarvat, oa gwell gant friponed fall ar vro chom hep tostaat re diouti bete-goût tapout he mallozh. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 6.)

### Stagell isurzhiañ

betek-gouzout (e, na)
* Gant aon na, E ken kaz e
** [...], Bete-goût teuje d'ezhan dougen bonet he dad. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 240.)
** Stouv ar voutaill bete-gouzoud eh avelfe. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 29.)
** N'it ket war ar bezin bete-gouzoud e rampfeh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 45.)
** Stouv ar voutaill eun tammig bete-gouzoud eh avelfe. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 45.)
** Skoulm anezañ ervad bete-gouzoud e tiflipfe diganit. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 107.)
** [...], met tremen a ran er burev memes tra, bete-goût en defe ezhomm Jili ac'hanon. — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 17.)

#### Troidigezhioù

* galleg : au cas où ; de crainte que ; de peur que
* saozneg : for fear that

### Anv-kadarn

betek-gouzout
* Chom war vetek-gouzout : gortoz ken ma vo gouvezet hiroc'h.

#### Troidigezhioù

* galleg : réserve , attitude d'attente
# komz diwar-benn un dra bennak
## Brezhoneg
### Troienn verb

komz diwar-benn un dra bennak
** Bout gouest da gomz gant pep hini diwar-benn pep tra gant gerioù kozh ha gerioù nevez...
** Alies e vez sikan ganto pa gomzont diwar-bennon. — (Goulc'han Kervella, Lara, Al Liamm, 1989, p. 129.)

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Pegen plijus ! Divizout e Yezh ar Vretoned !, 1976, in Oberenn glok Anjela Duval
# ober kazeg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb ober hag an anv-kadarn kazeg.

### Troienn verb

ober kazeg /Distagadur ?/
* C'hwitañ war ar pezh edod e soñj da ober :
** – Ret ’oa din gwelout petore penn a rajes ma vije degouezhet gantañ ober kazeg. — (Anjela Duval, Tad-kozh Roperz-Huon, in Oberenn glok, Mignoned Anjela & alii, 2000, pajenn 1086)
* Ober kazeg dre greiz ar porzh : c'hwitañ dres pa vezer o tont a benn eus an taol.

#### Gerioù heñvelster

* bezañ beleg
* ober tro wenn

#### Troidigezhioù

* galleg : faire chou blanc ; rater son coup
* saozneg : miss
# plaenaat porpant unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet iwar ar verb plaenaat, an anv-kadarn porpant hag unan bennak.

### Troienn verb

plaenaat porpant unan bennak /Distagadur ?/
* Droukkomz eus unan bennak.

#### Gerioù heñvelster

* chupennañ (war unan bennak)
* ober ur porpant nevez da unan bennak
* plaenaat e borpant da unan bennak

#### Troidigezhioù

* galleg : tailler une veste à quelqu'un
# plaenaat e borpant da unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet iwar ar verb plaenaat, an anv-kadarn porpant hag unan bennak.

### Troienn verb

plaenaat e borpant da unan bennak /Distagadur ?/
* Droukkomz eus unan bennak.
** Aze e vo pleneet ma forpant din. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 425.)

#### Gerioù heñvelster

* chupennañ (war unan bennak)
* ober ur porpant nevez da unan bennak
* plaenaat porpant unan bennak

#### Troidigezhioù

* galleg : tailler une veste à quelqu'un
# tremen poent
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

tremen poent /tremen'pwẽnt/
* poent bras (ober un dra)
** Ar pour-mañ zo tremen poent doura anezho. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 142.)
** Tremen poent eo hadañ ar patatez abred. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 424.)
** Poent eo, tremen poent zoken, skubañ kuit doareoù kozh al livouriezh, arneveziñ an arzoù, ha krouiñ, krouiñ da vat, e lec'h chom giz-kozh ! — (Herve Gouedard, Paul Sérusier, ul livour e Breizh, Al Liamm, miz Du 2013, p. 64.)

#### Troidigezhioù

* kembraeg : hen bryd
* galleg : plus que temps
* saozneg : high time
# plapañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar plap hag -añ.

### Verb

plapañ /ˈplapːã/
* Debriñ gant trouz evel ar moc'h.
** Klev ar porhell o plapa e voued. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 424.), — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 233.)

#### Troidigezhioù

* galleg : manger bruyamment
# genaouek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn genoù hag al lostger -ek.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | genaouek |
| Derez-uheloc'h | genaouekoc'h |
| Derez-uhelañ | genaouekañ |
| Derez-estlammiñ | genaouekat |
genaouek /ɡẽˈnɔwːek/
* (Rouez) Hag en deus ur genoù bras, hag a chom digor.
* Sot, beulke
** — Ne gouien ket oa ker genaouek, ken diot, ken divergont kapitened ar Republik. [...]? — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 63.)
** Forz pegen genaouek oun, bepred oun barrek d'ober skol d'ac'h! — (Erwan ar Moal, Bilez hag e vestr, Feiz ha Breiz, Brest, 1926, p. 6.)
** « [...]. N'eus forz petra a c'hoarvezo, c'houi hoc'h eus en ho sac'h a-walc'h a droiou fin evit en em denna, hag hoc'h enebourien, eur wech c'hoaz, en em gavo genaouek ». — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn I, Gwalarn niv. 89, Ebrel 1936, p. 39.)
** Yun a en em gavas genaouek. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 40.)

#### Deveradoù

* dic'henaouegiñ
* genaoueg
* genaouegiñ

#### Gerioù kevrennek

* genaouek-daonet

#### Gerioù heñvelster

* bezañ genaouek evel ur ribod : bezañ sot-kenañ.
* bezañ paket genaouek
* bezañ tapet genaouek

#### Troidigezhioù

* galleg : niais , sot
* galleg : qui a une grande bouche
* galleg : qui reste la bouche ouverte
# bezañ genaouek evel ur ribod
## Brezhoneg

bezañ genaouek evel ur ribod
** Hennezh zo genaouek evel ur ribod ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 444.)