OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# zorro
## Portugaleg
### Etimologiezh

    Eus ar ger .

### Anv-kadarn

zorro
* (Loenoniezh) louarn ar pampa
* bastard

## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn portugalek zorro.

### Anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | zorro | zorra |
| liester | zorros | zorras |
zorro /ˈso.ro/ pe /ˈθo.ro/ (liester : zorros)
* (Loenoniezh) Louarn.
** Astuto como un zorro.
    Fin evel ul louarn.

### Pennadoù kar

* raposa
* zorra

### Krennlavaroù

* Zorro dormilón no caza gallinas. Louarn kousker ne dap ket a yer. Da louarn kousket ne zeu tamm boued.
# garedon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger gallek kozh guerredon, hag a zeu e-unan diwar ur ger frankek widarlon.
    garedoun gant Yann-Wilhou Herri, e Skrituriou Sakr. Levr ann Exod ha meur a bennad euz al levriou all, bete maro Josue,
Th. Clairet, e 1861.

### Anv-kadarn

garedon benel
* gopr, lore, roet d'un den hag en deus graet un dra bennak eus ar gwellañ, pe gwelloc'h eget ar re all.
# Alter
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

Alter /ˈaltɐ/
* Oad.

### Distagañ

* Berlin, Alamagn: "Alter /ˈaltɐ/"
# ken ... nemet ...
## Brezhoneg

    Eus ken ha nemet.

### Troienn araogenn

ken ... nemet ...
** ... tud ha n’ho doa ken preder nemet gant ezommou ar c’horf. — (w: Yann-Wilhou Herri Skrituriou Sakr. Levr ann Exod ha meur a bennad euz al levriou all, bete maro Josue. Th. Clairet, 1861.)
* ken c'hoant nemet
# vecino
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Diwar an anv latin vicinus.

### Anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | vecino | vecina |
| liester | vecinos | vecinas |
vecino
* amezeg

### Krennlavaroù

* El que tiene tejados de vidrio, no tire piedras al de su vecino. Neb en deus toennoù gwer, ra ne daolo ket mein war hini e amezeg.
* Quien tiene buen vecino, tiene buen amigo. - Neb en deus amezeg mat, en deus mignon mat.
# haced
## Spagnoleg
### Furm verb

haced
* Furm eus ar verb hacer en eil gour lies an doare-gourc'hemenn. Grit.
** ¿Qué quiso decir Jesús cuando dijo "Haced esto en memoria de mí"?
* haz

### Krennlavar

* Cuando a Roma fueres, Haz como vieres. Pa vi e Roma gra evel a weli (evel an dud eno).
# Sprung
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

Sprung /ʃpʀʊŋ/
* Lamm.

### Distagañ

* Berlin, Alamagn: "Sprung /ʃpʁʊŋ/"
# árbol
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

árbol /ˈaɾ.βol/ gourel (liester : árboles)
* Gwezenn.
** En el tronco de un árbol una niña Grabó su nombre henchida de placer — (Tennet eus ¿ Y Tú Qué Has Hecho ?, bolero savet gant Eusebio Delfín er bloavezhioù 1920.)
    Ouzh kef ur wezenn, ur plac'hig A engravas hec'h anv, hag hi c'hwezhet gant ar blijadur.

#### Aviel Mazhe

* Así, todo buen árbol da buenos frutos, pero el árbol malo da frutos malos. No puede el buen árbol dar malos frutos, ni el árbol malo dar frutos buenos. Todo árbol que no da buen fruto, es cortado y echado en el fuego. Aviel Mazhe, 7-17.

#### Deveradoù

* arbolado
* arbolar
* arboleda
* arbusto

#### Gerioù kar dre o ster

* fruto
* hoja
* leña
* madera
* rama
* sombra
* tronco

#### Krennlavaroù

El que a Buen Árbol se Arrima, Buena Sombra le Cobija
* Árbol copudo da sombra, aunque no dé fruto.
* Árbol que crece torcido, jamás su tronco endereza.
* Árbol que nace doblado, jamás su tronco endereza.
* Árbol que crece torcido, jamás su rama endereza.
* Árbol que nace torcido, jamás su tronco endereza.
* Árbol que no da frutos, pide sustituto.
* Árbol que no frutea, bueno es para leña.
* Del árbol caído, todos hacen leña.
* Por el fruto se conoce el árbol.
# arrimar
## Spagnoleg
### Verb

arrimar
* tostaat
** Arrima tu silla. - Tosta da gador.
* harpañ
** Arrimar el hombro - Skoazellañ, reiñ skoaz.
* dilezel
** Arrimar los libros.
* reiñ
** Arrimar un palo - Reiñ ur vazhad.

#### Deveradoù

* arrimado
* arrimarse
# pan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Stumm kozh ar stagell isurzhiañ pa (a gaver e-barzh aban ivez (pe aba)).

### Stagell isurzhiañ

pan /pãn/
* (Kozh) pe (Rannyezhel) Implijet e-lec'h pa dirak ur verb (?) hag a grog gant ur vogalenn:
** C'hoariomp ar bouloù pan omp amañ hon-zri. — (Louis Eunius, gwerzenn 40.)
** « [...]. Intent mat a refont ive, pan eo ma mestr a ra ma eured, ne vije ket onest d'in mont da goustamanti anean .» — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 4.)
** Pan eo bet eur maread o sellet war grec'h [...] ! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 5.)
** — Ma fe, breman, emean, pan eo boulc'het ar pez ugent lur, [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 10.)
** [...] ; mes pan eas war-rôk, kenta tra a baras e zaoulagad warnean e voe Marijob, o tastum boed d'he loened en eur parkad kôl. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 11.)
** — [...]. Petra, emean, pan oun deut keit-all, n'hallan ken souzan ! [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 93.)
** Pan oan plac'hig vihan e lonken forzh avaloù eus ar ouenn-se, dirak ar baotredigoù. — (Herve Bihan, Traoù kouer, Embannadurioù al Liamm, 2010, p. 23.)

#### Gerioù heñvelster

* pand

#### Troidigezhioù

* kembraeg : pan
* galleg : quand
* saozneg : when
* spagnoleg : cuando

## Galleg
### Anv-kadarn

pan /pã/
* Tamm
** Un pan de mur

## Kembraeg
### Etimologiezh

    Da dostaat ouzh pan ha pa e brezhoneg.

### Stagell isurzhiañ

pan /pan/
* pa
** Pan af fi. Pan in-me.
** Pan ddaeth dy chwaer roeddwn yn cysgu. Pa zeuas da c'hoar e oan kousket.

## Okitaneg
### Etimologiezh

    Eus ar ger latin panis, bara.

### Anv-kadarn

pan /pa/
* Bara.

## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

pan /pæn/
* Kastelodenn.
** Leap out of the frying pan into the fire.

#### Deveradoù

* frying-pan
* saucepan

## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Eus ar ger latin panis, bara.

### Anv-kadarn

pan
* Bara.
** El pan de cada dia.

### Krennlavaroù

* A buen hambre no hay pan duro.
* Más vale pan con amor que gallina con dolor.
# más vale
## Spagnoleg

    Eus valer más.

#### Troioù-lavar

más vale /Distagadur ?/
* Muioc'h e talv, gwelloc'h eo.
** Más vale mi cariñito que olvides, que eso no es gozo. (w:Compay Segundo)

#### Gerioù heñvelster

* mejor vale

#### Krennlavaroù

* Lo que más vale es el amor, no los diamantes.
* Más vale a quien Dios ayuda, Que quien mucho madruga. - Gwelloc’h bezañ sikouret gant Doue eget sevel abred alies.
* Más vale bien callar, Que mal hablar. - Gwelloc’h tevel rik eget komz fall.
* Más vale (estar) sólo que mal acompañado. - Gwelloc’h bezañ e-unan eget e fall gompagnunezh.
* Más vale intentarlo y fracasar, que lamentarse de nunca haber intentado. - Gwelloc’h d'an den klask ober ha c'hwitout war e daol eget keuziañ dra me n'en deus ket klasket.
* Más vale maña que fuerza. Gwelloc’h (dre) ampartiz eget (dre) nerzh.
* Más vale pajarito en la mano que buitre volando. - Gwelloc’h labousig en dorn eget bultur o nijal.
* Más vale pájaro en (la) mano que cien volando. - Muioc'h e talv un evn en dorn eget kant o nijal. Gwelloc'h ur c'had tapet eget div o redek.
* Más vale pan con amor que gallina con dolor.
* Más vale perro vivo que león muerto
* Más vale prevenir que curar.
* Más vale prevenir que lamentar .
* Más vale que digan: « aquí arrancó el cobarde », que no: « aquí murió el valiente ».
* Más vale que sobre a que falte.
* Más vale ruin asno, que ser asno. - Gwelloc’h kaout un azen fall eget bezañ un azen.
* Más vale saber que haber. - Gwelloc’h gouzout eget kaout.
* Más vale ser ciego que tener que ver eso.
* Más vale ser tuerto que ciego. - Gwellout bout born eget bout dall.
* Más vale solo que mal acompañado
* Más vale tarde que mal vestida. -
* Más vale tarde que nunca. - Gwelloc’h diwezhat eget biken.
* Más vale un minuto en la vida, que la vida en un minuto.
* Más vale un « toma » que dos « te daré ».
* Más vale una vez colorado que toda la vida amarillo.
# valer
## Portugaleg
### Verb

valer
* talvezout

## Spagnoleg

    Eus valere.

### Verb

valer
* talvezout.
** No vale nada. Ne dalv netra.

#### Troioù-lavar

* valer más...

### Krennlavaroù

-más vale...
# arrimarse
## Spagnoleg
### Verb

arrimarse
* La mujer en el amor se parece a la gallina... Cuando se muere el gallo.. a cualquier pollo se arrima .
# alabar
## Spagnoleg

    Eus laudare e latin.

### Verb

alabar
* meuliñ.
* laouenaat

#### Gerioù heñvelster

* elogiar
* enaltecer
* encomiar
* ensalzar
* glorificar
* laudar,
* loar

#### Deveradoù

* alabarse

### Krennlavaroù

* Alabar y callar para medrar.
* Alábate, asno, que te crece el rabo .- Bez laouen, azen, emañ da lost o kreskiñ.
* No alabes ni desalabes Hasta siete navidades. - Arabat meuliñ na fallveuliñ a-raok seizh vloaz.
# hambre
## Spagnoleg
### Anv-kadarn

hambre
* naon

### Krennlavaroù

* A buen hambre no hay pan duro.
* De hambre a nadie vé morir ; De mucho comer, cien mil.
* Hambre y frio, entregan el hombre a su enemigo.
# enebour
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn eneb hag al lostger -our.

### Anv-kadarn

enebour /ẽˈneːbur/ gourel (liester : enebourien)
* Den, a vez droukrañs ennañ peurvuiañ, a sav a-enep unan bennak all, ur rummad tud, ur gaoz politikel, hag all.
** [...] : met an itron hag hoc'h enebour, daoust dezhe da diskouezañ bezañ joaus ha kontant, a vo kasoni en o c'halonoù. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 179.)
** — [...], ha me hen pedo da reiñ deoc'h kalon da drec'hiñ war ho enebour bras [...] ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 181.)
* (Ent strizh) Den a sav gant armoù a-enep unan bennak, ur rummad tud, ur Stad.
** [...]; hag ouc'hpenn, e brezel edomp, hag, er brezel, pep hini a ra d'he enebour muia ma c'hell a zrouk. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 86.)
** Kerseet bras e tlee koulskoude bezañ Vortigern gant doareoù ar soudarded en doa kaset en arbenn d'e enebour yaouank evit e argas kuit pe e stlepel er mor... — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 31.)
* (Dre astenn-ster) Aozadur a ra gaou ouzh, a glask ober droug d'ur rummad tud, d'un aozadur all.
* (Relijion) An Droukspered.
** SPONTUS e voe kounnar an Enebour, pa zeuas Hor Salver betek dor an Ifern, da gerc'hat Adam hag Eva, evit o c'has d'ar Baradoz, war un dro gant ar re eus o gourvibion a c'hortoze eno E zonedigezh. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 15.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Feind
* galleg : adversaire , ennemi
* spagnoleg : enemigo
# enemigo
## Spagnoleg
### Anv-kadarn

enemigo
* enebour

### Krennlavaroù

* Hambre y frio, entregan el hombre a su enemigo.
# bueno
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

bueno /ˈbwe.no/
| | gourel | benel |
| unander | bueno, buen | buena |
| liester | buenos | buenas |
* Mat.
** Un hombre bueno. Un den mat.

### Krennlavar

* Lo bueno, si breve, dos veces bueno.
# veces
## Spagnoleg
### Furm anv-kadarn

veces
* Furm lies vez.

#### Troioù-lavar

* a veces
* dos veces : div wech

### Krennlavaroù

* Lo bueno, si breve, dos veces bueno.
* Más vale una vez en la montaña que cien veces contando.
* Quien presto da, dos veces da . Neb a ro kenkent a ro div wech.
* Quien se viste de mal paño, Dos veces se viste al año. Neb a wisk mezher fall a wisk div wech ar bloaz.
# bennozh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Da dostaat ouzh bendith e kembraeg.

### Anv-kadarn

bennozh /ˈbɛnːos/ gourel pe benel (liester : bennozhioù)
* Gras Doue a warez unan bennak:
** Bennoz an env a gouezo varn-ho, var ho douarou ha var ho loened. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 175.)
** Bennoz an Aotrou Doue deoc’h! » — (PIPI 1908, p. 170.)
** Bennozh an Dreinded warnoc'h. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 137.)
** Bennoz an Dreinded sakr warnoc’h, aotrou Sant Per. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 11.)
* skuilhañ e vennozh : reiñ e vennozh d'an holl
** Ha ne gaf ket d'eoc'h o vo an Aoutrou Doue, abalamour d'ho mammou koz, o skuilla he vennoz : hag he drugarez var an dud-se ? — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 75.)
* Pedenn lavaret gant ur beleg evit ma vo gwarezet unan bennak gant Doue
** [...], hag a lavaras dezho daoulinañ ma roje dezho e vennozh. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 25.)
* Jestr/Komzoù un tad/ur vamm distaget/graet evit ma vo gwarezet ur mab/verc'h dezhañ/dezhi
** <skouer.>
* Darvoud a zegas mad d'e heul
** <skouer.>
* trugarekadenn
** ... bennozh a lavaran da aotrou person Gwitalmeze da vezañ roet din un ali ker fur. PGAZ 3

#### Gerioù enepster

* mallozh

#### Deveradoù

* droukvennozh

#### Troioù-lavar

* bennozh da un den
** bennozh dit
** bennozh deoc'h
*** ma bennozh deoc'h
*** mil bennozh deoc'h
* bennozh Doue
** bennozh Doue dit
** bennozh Doue deoc'h
* kant bennozh
* lavaret bennozh Doue da unan bennak
* mil bennozh
* ober un dra bennak evit bennozh Doue
* ober un dra bennak evit ur bennozh Doue
* reiñ e vennozh da unan bennak

#### Krennlavarioù

* An hini a lazh ur c'harlostenn gant e viz En devez bennozh Sant Patris. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 304.)

#### Troidigezhioù

* galleg : 1) bénédiction 2) merci
# haz
## Spagnoleg
### Furm verb

haz
* Furm eus ar verb hacer en doare-gourc'hemenn. Gra.
** Haz lo que quieras. -Gra a gari.
* haced

### Krennlavaroù

* Cuando a Roma fueres, Haz como vieres. Pa vi e Roma gra evel a weli (evel an dud eno).
* Haz el bien sin mirar a quién.
# ir
## Katalaneg
### Etimologiezh

    Eus ire e latin.

### Verb

ir

## Galizeg
### Etimologiezh

    Eus ire e latin.

### Verb

ir

## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Eus ire e latin.

### Verb

ir
* Mont
** Ir de caza : mont da chaseal
* kerzhout

#### Deveradoù

* irse
* Stagadenn:Displegadurioù spagnolek/ir

## Portugaleg
### Etimologiezh

    Eus ire e latin.

### Verb

ir
* Mont
* Ir embora : mont kuit.
** Vou ver. Ez an da welout.

#### Gerioù heñvelster

* acorrer
* acudir
* adeus
* afundar
* afundar-se
* atravessar
* avançar
* embarcar
* enviar
* frequentar
* ida
* mudar-se
* passar
* peregrinar
* sair
* seguir
* ultrapassar
* viagem
* visitar
# dibreder
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger di- hag an anv-kadarn preder.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | dibreder |
| Derez-uheloc'h | dibrederoc'h |
| Derez-uhelañ | dibrederañ |
| Derez-estlammiñ | dibrederat |
dibreder /diˈbreːdɛr/
* Dinec'h
** Labouromp gwellañ ma c’hellimp hep ober van eus an dud dibreder n’o deus ken micher nemet ka(v)out abeg e kement a ra ar re all. MAVR X.
** Na laouen e vezin ha dibreder. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 56.)
** Gwall dibreder oc'h aze. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 163.)
* Diboell, difur:

#### Deveradoù

* dibrederezh
* dibrederi

### Gwelet ivez

* ken dibreder

### Krennlavar

* Dibaot er bed-mañ e weler Vertuz bras e plac'h dibreder.

### Notenn

* Derez-uheloc'h ar gerioù gant di- a vez graet gant muioc'h peurliesañ (muioc'h didorr, ...).

#### Troidigezhioù

* galleg : 1) disposant de loisir , inoccupé ; 2) insouciant , sans souci ; 3) oisif , paresseux
# mujer
## Spagnoleg
### Anv-kadarn

mujer benel; liester mujeres
* maouez

#### Gerioù heñvelster

* niña
* chica
* muchacha
* esposa
* señorita
* señora

#### Troioù-lavar

* mujer cis
* mujer de campo
* mujer de digo y hago
* mujer de gobierno : maouez a c'houarnamant
* mujer del arte
* mujer de la mala vida: maouez a fall vuhez
* mujer de letras
* mujer de su casa: mujer decente y hacendosa.
* mujer fatal
* mujer florero
* mujer jirafa
* mujer objeto
* mujer pública: maouez foran
* mujer trans
* de mujer a mujer
* pez mujer
* ser mucha mujer
* ser mujer
* ser toda una mujer
* tomar mujer : kemer gwreg

### Krennlavaroù

* La mujer en el amor se parece a la gallina... Cuando se muere el gallo.. a cualquier pollo se arrima .
* La mujer que no vela, No hace larga tela. - Ar vaouez na vez ket o nozvezhiañ ne vo ket bras he gwiad.
* La mujer y la gallina Por mucho andar se pierde aina. - Gwreg ha yar a ya da goll pan eont pell diouzh ar gêr.
# irse
## Spagnoleg
### Verb

irse
* mont kuit
* mervel

#### Gerioù heñvelster

* marcharse

#### Troioù-lavar

* irse a chingar a su madre
* irse a hacer gárgaras
* irse a la casa de la verga
* irse a la chingada
* irse a la mierda
* irse a la verga
* irse al carajo
* irse al demonio
* irse al diablo
* irse al otro mundo
# marcharse
## Spagnoleg
### Verb

marcharse
* mont kuit

#### Gerioù heñvelster

* irse
* partir
* viajar
# acercarse
## Spagnoleg
### Verb

acercarse
* tostaat

#### Gerioù heñvelster

* aproximarse
# aproximarse
## Spagnoleg
### Verb

aproximarse
* tostaat

#### Gerioù heñvelster

* acercarse
# casarse
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Eus casar ha se.

### Verb

casarse
* dimeziñ

#### Gerioù heñvelster

* contraer matrimonio

#### Troioù-lavar
### krennlavar

* cásate con viejo, y tendrás buen consejo
# consejo
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Eus consilium e latin.

### Anv-kadarn

consejo gourel
* kuzul

#### Troioù-lavar
### Krennlavar

* Cásate con viejo, y tendrás buen consejo.
* malos consejos no ayudan a pagar
* quien desprecia el buen consejo, no hará huesos viejos
# Roma
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus an anv latin Roma.

### Anv-kadarn

Roma /ˈrɔmː/ benel
* Kêr-benn Republik Italia.
* Kêr-benn an Impalaeriezh roman.

#### Deveradoù

* roman
* Roman
* romanek

## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Eus an anv latin Roma.
Roma

#### Deveradoù

* romano
* Romano

### Krennlavaroù

* Hablando del rey de Roma, por la puerta asoma.
* Por todas partes se va a Roma. .
* Remover Roma con Santiago.

## Italianeg
### Anv divoutin

Roma
* Roma

#### Deveradoù

* romano
* Romano

### Krennlavar

* Roma non fu fatta in un giorno. – Roma n’eo ket bet savet en un devezh.

## Katalaneg
### Etimologiezh

    Eus an anv latin Roma.
Roma

## Latin
### Etimologiezh

    A vefe diwar anv Romulus.

### Anv divoutin

Roma
* Anv kêr-benn an impalaeriezh roman.
* Romanus

## Portugaleg
### Etimologiezh

    Eus an anv latin Roma.

#### Deveradoù

* romano
* Romano

## =Krennlavaroù

* todos os caminhos vão dar a Roma
* (e doare Brazil:) todos os caminhos levam a Roma
* Roma e Pavia não foram feitas num dia.
* quem tem boca vai a Roma .
# buen
## Spagnoleg
### Furm anv-gwan

buen
* Furm an anv-gwan bueno dirak un anv gourel unan.

#### Gerioù enepster

* mal

### Krennlavaroù

* Buen abogado, mal vecino. - Alvokad mat, amezeg fall. Gwelout ...
* Buen amigo es el gato, sino que rascufia. - Mignon mat eo ar c’hazh, met rebufañ a ra.
* Quien tiene buen vecino, tiene buen amigo. - Neb en deus amezeg mat, en deus mignon mat.
# stumm-kadarnaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar stum ha kadarnaat.

### Anv-kadarn

stumm /ˈstỹmː/ gourel (liester stummoù)
* Stumm ur verb pa lavarer plaen petra a ra un den pe un dra, pe penaos emañ.

#### Gerioù enepster

* stumm-goulennata
* stumm-nac'h

#### Troidigezhioù

* galleg : forme affirmative benel
* saozneg : affirmative form
# mal
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar mal-, pennrann ar verb malañ, hep dibenn-ger.

### Anv-kadarn

mal /ˈmɑːl/
* Pezh zo bet malet, enebet ouzh an arreval.

#### Deveradoù

* malachoù
* maladenn

### Furm verb

mal /ˈmɑːl/
* Furm ar verb malañ e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb malañ en eil gour unan an doare-gourc'hemenn
** — [...]. Mal ar c'hafe, Petronilh. — (Roparz Hemon, Viktor ha Petronilh, Al Liamm, niv. 387, Gouere - Eost 2011, p. 59.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) moud
* galleg : mouds !

## Galleg
### Anv-gwan

hag

### Adverb

mal
* fall
** aller mal: mont fall, bezañ klañv-fall
** chanter mal : kanañ fall.
** mal tourner : treiñ da fall
** se trouver mal : kaout ur falladenn
** mal dit, mal habillé, : lavaret fall, gwisket fall
** très mal : fall-daonet, fall-ki, fall-put
* drouk
* mal agir : fallober, drougober
* ça va mal: mont a ra fall (an traoù)
* de mal en pis: gwashoc'h-gwashañ
* pas mal de monde : kalzik tud

#### Deveradoù

* mauvais
* mélancoliquement
* mélancoliser

### Anv-kadarn

mal gourel
* droug
** Avoir mal aux dents, au dos, au ventre, à la tête, kaout droug-dent, droug-kein, droug-kof, drouk-penn.
* poan
** Avoir mal aux dents, au dos, au ventre, à la tête, kaout poan-dent, poan-gein, poan-gof, poan-benn.
** Être dur au mal : bezañ kalet ouzh ar boan.
* gwall

#### Deveradoù

* malade
* maladie
* maladif
* maudire
* mauvais

## Spagnoleg
### Anv-kadarn

mal
* droug
** El mal que me has hecho. An droug ac'h eus graet din.

### Anv-gwan

hag

### Adverb

mal
* Furm an anv-gwan malo dirak un anv-kadarn gourel unan.
** mal tiempo. Amzer fall
** Hace mal tiempo. Amzer fall a ra.

### Krennlavaroù

* A mal tiempo, buena cara. Ouzh fallamzer, dremm sichant.
* A mal capellan, Mal sacristan. Da fall chapalan fall sakrist.
* A mal hablador, discreto oidor. Da fall gomzer, selaouer dister .
# enkadenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar enk-, pennrann ar verb enkañ, hag al lostger kevrennek -adenn (diwar -ad hag -enn)

### Anv-kadarn

enkadenn /ẽŋˈkɑːdɛn/ benel (liester : enkadennoù)
* Plegenn ziaes, en em gaver enni en abeg da gudennoù armerzhel, politikel, hag all (diwar-benn ar gevredigezh)
** Abalamour d'an enkadenn yec'hedel e oa bet nullet an abadenn e 2020. — (N. Gourvenneg, pennad Gouel ar bigi, gouel ar mor, Ya!, niv. 998, 2024, p. 2.)
* Mare diaes da vevañ en abeg d'ur gudenn bennak (diwar-benn stad an dud)
** Ne oamp bet morse kent en un eñkadenn par da homañ, rak risklus meurbet e oa kuitaat al lestr. — (Daniel Defoe, lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow, Abrobin, Al Liamm, 1964, p. 18.)
** Tonket e oa e rankje en em ziluziañ e-unan en e enkadenn. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 78.)
** « [...]. Sur on ne nac'hfe ket dont d'hoc'h aliañ en enkadenn-mañ. [...]. » — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 41.)

#### Troidigezhioù

* galleg : crise
* galleg : situation difficile
# taouarc'heg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar taouarc'h hag -eg.

### Anv-kadarn

taouarc'heg /tɔˈwarxɛk/ benel (liester : taouarc'hegi)
* Lec'h ma kaver taouarc'h.
** Heuliañ panelloù a ziskouez hent takad naturel taouarc'heg Langazel. — (Ildut, pennad Lenn ar vro : Troiad Langazel, An Dre (Tremaouezan), Ya!, niv. 998, 2024, p. 4.)

#### Troidigezhioù

* galleg : tourbière benel
# beautiful
## Saozneg
### Etimologiezh

    (War-dro 1520) Deveret eus beauty (« kened ») gant al lostger -ful.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| derez-plaen | beautiful |
| derez-uheloc'h | more beautiful |
| derez-uhelañ | most beautiful |
beautiful
* Kaer, brav.

### Estlammadell

beautiful
* Brav.

### Distagañ

* Stadoù-Unanet
* Rouantelezh-Unanet

### Daveoù

Roll an daveoù :  : Douglas Harper, Online Etymology Dictionary, 2001-2010 lenn
# shameful
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus shame ha -ful.

### Anv-gwan

shameful
* mezhek

#### Gerioù enepster

* shameless

### Krennlavar

* Shamelesscraving must have a shameful nay.
# wonderful
## Saozneg
### Anv-gwan

wonderful
* marzhus , dispar
# Galianed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar Galian hag an dibenn-ger -ed.

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | Galian /ˈga.ljãn/ | Galianed /ga.ˈljãː.net/ |
| Benel | Galianez /ga.ˈljãː.nes/ | Galianezed /ga.ljã.ˈneː.zet/ |
Galianed /ga.ˈljãː.net/
* Furm lies an anv-kadarn Galian.
** Azaouezet e veze uhelvarr an derv hag ar c'histin gant ar c'halianed. — (Jo Tangi, Plant ar vro, 2020, Embannadurioù al Lanv, p. 210.)
** Ur soudard krenn, dezhañ mourennoù tev heñvel-poch ouzh ar re a lakaer d'ar C'halianed war ar skeudennoù [...] — (Abeozen, Dremm an Ankou, Skridoù Breizh, Brest, 1942, p. 64.)

### Gwelet ivez

* Stagadenn:Bro ha tud
# pennsodiñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar pennsod hag -iñ.

### Verb

pennsodiñ /ˈpɛn.so:di/
* sodiñ

#### Gerioù heñvelster

* koll e benn
* diskiantañ

#### Troidigezhioù

* galleg : perdre la tête
* spagnoleg : enloquecer