OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# c'hwen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

c'hwen /ˈxwɛnː/ strollder (unanderenn : c'hwenenn)
* Amprevaned a vev war gorf loened zo (chas, razhed) hag o flemm.
** Me a vez broudet gand ar c'hwenn bemnoz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 67.)
* Bezañ c'hwen e loeroù un den : nec'het eo
** C'hwen a zo en e loerou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 75.)
* Lakaat c'hwen e loeroù ub.

##### Notenn

* Skrivet c'hwenn a-wechoù.
* Alies e vez tostaet c'hwen ha laou.

#### Gerioù kevrennek

* a-c'hwen
* c'hwen-douar
* c'hwen-dour
* c'hwen-gwez
* c'hwen-koad
* c'hwen-lin
* c'hwen-mor
* c'hwen-roumarin

#### Deveradoù

* c'hwenek
* c'hwenenn
* c'hweniañ
* c'hwenus
* dic'hwenañ

#### Troioù-lavar

* boueta ar c'hwen
* war e c'hwen

#### Krennlavarioù

* An hini a heuilh chas a bak c'hwen.
* Gouenn diwar gouenn : Diwar laou ne vez ket c'hwenn.
* Laou zo nobl, c'hwen n'int ket.
* Da bep hini yec'hed C'hwen en e c'holc'hed Ha laou en e roched.
* Deiz Gouel Sant Adrian E trec'h al laou war ar c'hwen. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 321.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Flöhe
* esperanteg : puloj
* galleg : puces
* italianeg : pulci
* saozneg : fleas
# c'hwennad
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

c'hwennad /Distagadur ?/ gourel (liester : c'hwennadoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : sarclage
# c'hwennadenn
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

c'hwennadenn /xwɛˈnɑːdɛn/ benel (liester : c'hwennadennoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : sarclage
# c'hweluniadel
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

c'hweluniadel /xwelỹˈnjɑːdɛl/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : syndical
# c'hwen-gwez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

c'hwen-gwez /Distagadur ?/ strollder (unanderenn : c'hwenenn-wez, liester : c'hwenennoù-gwez)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .

#### Troidigezhioù

* galleg : pucerons gourel
* italianeg : afidi benel
# c'hwenek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn c'hwen hag al lostger -ek
    Da geñveriañ gant ar ger kembraek chweinog.

### Anv-gwan

c'hwenek /ˈxwẽːnek/
* Zo c'hwen ennañ pe warnañ

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet c'hwenneg.

#### Troidigezhioù

* galleg : plein de puces
* kembraeg : chweinog
* saozneg : (full of) fleas
# c'hwennadeg
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

c'hwennadeg /Distagadur ?/ benel (liester : c'hwennadegoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : sarclage (en commun)
# c'hwenenn
### Etimologiezh

    Savet diwar ar strollder c'hwen hag an dibenn-ger -enn.

### Furm anv-kadarn

c'hwenenn /ˈxwẽːnɛn/ unanderenn benel (strollder c'hwen - liester c'hwenennoù)
* Unanderenn ar strollder c'hwen.
* Plac'h koant.

#### Gerioù kevrennek

* c'hwenenn-douar
* c'hwenenn-dour
* c'hwenenn-vor
* c'hwenenn-wez

#### Krennlavarioù

* Ur c'hwenenn en un noz A vez nav gwech mamm-gozh

#### Troidigezhioù

(1)
* galleg : puce
* italianeg : pulce
(2)
* galleg : nana (fille)
# c'hwennadur
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

c'hwennadur /xwɛˈnɑːdyr/ gourel (liester : c'hwennadurioù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : sarclure
# c'harjoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus karjoc'h gant ur c'hemmadur dre c'hwezhañ.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | karjoc'h |
| dre vlotaat | garjoc'h |
| dre c'hwezhañ | c'harjoc'h |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
c'harjoc'h /ˈɣar.ʒɔx/
* Furm kemmet ar verb karout en eil gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# c'harjout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus karjout gant ur c'hemmadur dre c'hwezhañ.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | karjout |
| dre vlotaat | garjout |
| dre c'hwezhañ | c'harjout |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
c'harjout /ˈɣar.ʒut/
* Furm kemmet ar verb karout en eil gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# c'harme
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus garme gant ur c'hemmadur dre vlotaat (g → c'h).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | garme |
| dre vlotaat | c'harme |
| amreizh | c'harme |
c'harme /ˈɣar.me/
* Furm kemmet ar verb garmiñ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
# c'harjen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus karjen gant ur c'hemmadur dre c'hwezhañ.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | karjen |
| dre vlotaat | garjen |
| dre c'hwezhañ | c'harjen |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
c'harjen /ˈɣar.ʒen/
* Furm kemmet ar verb karout e kentañ gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.

#### Gerioù kar dre o ster

* c'harfen
# c'harjod
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus karjod gant ur c'hemmadur dre c'hwezhañ.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | karjod |
| dre vlotaat | garjod |
| dre c'hwezhañ | c'harjod |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
c'harjod /ˈɣar.ʒɔt/
* Furm kemmet dic'hour ar verb karout en amzer-dremenet strizh an doare-disklêriañ.
# c'harjont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus karjont gant ur c'hemmadur dre c'hwezhañ.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | karjont |
| dre vlotaat | garjont |
| dre c'hwezhañ | c'harjont |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
c'harjont /ˈɣar.ʒɔ̃ɲ(t)/
* Furm kemmet ar verb karout e trede gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# c'harjent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus karjent gant ur c'hemmadur dre c'hwezhañ.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | karjent |
| dre vlotaat | garjent |
| dre c'hwezhañ | c'harjent |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
c'harjent /Distagadur ?/
* Furm kemmet ar verb karout e trede gour lies an amzer dic'hallus, en doare-divizout.

#### Gerioù kar dre o ster

* c'harfent
# c'harjes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus karjes gant ur c'hemmadur dre c'hwezhañ.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | karjes |
| dre vlotaat | garjes |
| dre c'hwezhañ | c'harjes |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
c'harjes /ˈɣar.ʒes/
* Furm kemmet ar verb karout en eil gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.

#### Gerioù kar dre o ster

* c'harfes
# c'harjomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus karjomp gant ur c'hemmadur dre c'hwezhañ.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | karjomp |
| dre vlotaat | garjomp |
| dre c'hwezhañ | c'harjomp |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
c'harjomp /ˈɣar.ʒɔ̃m(p)/
* Furm kemmet ar verb karout e kentañ gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# c'harjon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus karjon gant ur c'hemmadur dre c'hwezhañ.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | karjon |
| dre vlotaat | garjon |
| dre c'hwezhañ | c'harjon |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
c'harjon /ˈɣar.ʒũn/
* Furm kemmet ar verb karout e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ (e brezhoneg Bro-Leon).

#### Gerioù heñvelster

* c'haris
# ebol
## Kembraeg
### Anv-kadarn

ebol
* ebeul
# ec'h a
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant ec'h ( rannig-verb), lakaet dirak ar verb a (eus mont); implijet e-lec'h ez a pe e ya.

### Troienn verb

ec'h a
* Stumm ar rannig-verb e dirak ar furm-verb a.
** ... 'm eus aon ec'h a da ober glav. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 62.)
** ... hag ec'h a e-barzh ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 100.)
** ... hag ec'h a kuit ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 100.)
** An deiz war-lerc'h ec'h a ar c'hazh d'ar prizon ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 101.)
** Ec'h a da gouezhañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 15.)

#### Gerioù heñvelster

* ez a
# ec'h aio
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus ec'h hag aio.

### Furm verb

ec'h aio
** Mar larez ur ger ken, leanez gast ha laer, Ec'h aio ma botez didamant ouzh ho revr. Louis Eunius 571-572 (Dislavar zo etre "larez ha "ho".)
** Neuze ec'h aio d'e varchosi hag e pigno war e dremedar, a zo buanoc'h eget an avel, evit dont war hon lerc'h.— (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 144.)
** Penegwir ec'h aio pep hini d'e dro. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 358.)
# ebeulien

liester ebeul
saozneg:colts
# ebolion
## Kembraeg
### Furm anv-kadarn

ebolion
* Furm lies ebol; ebeulien.
# ec'h
## Brezhoneg
### Rannig

ec'h
* rannig-verb e-lec'h e dirak ur vogalenn; gwelout ez
* e-barzh ec'h an, ec'h ez, ec'h a, … ec'h it … ; ec'h eas, ec'h ejont (eus mont)
* e-barzh ec'h on , ec'h out , ec'h eo ... (eus bezañ)
* dirak en em
** […], ha, d'al lun ec'h en em roet adarre d'al labour ker kalounek ha biskoaz. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 174.)
** Evit dont a benn euz ar veleien ... ec’h en em lakechont e doare da lammet, digant ar Pab hag an eskibien, ho galloud varnezho.
** Gand an Aoutrou de la Marche, eskop Kastel, ec’h en em gavaz goasoc’h c’hoaz, ...
** Eur veach eat er porz ec’h ejont var eeun varzu ar gouent : goulou ...
* Dirak eus:
** Breman n’ec’h euz nemed eun dra da ober,
** Ankounac’heat ec’h euz ar c’hoarz hor boa great eno ...

### Estlammadell

ec'h
* Ger-estlamm da ziskouez an heug.

#### Gerioù heñvelster

* ac'h

#### Troidigezhioù

* alamaneg : pfui
* arabeg : يع (yaʿ)
* asameg : ছিঃ (sih)
* daneg : uf
* esperanteg : aĉ
* galizeg :
* galleg : beurk , pouah
* gresianeg : μπλιάχ (bliákh)
* hebraeg : איכס (ʾyks)
* henc'hresianeg : ψό (psó)
* hindeg : छी (chī)
* hungareg : fúj
* islandeg : oj
* italianeg : bleah
* iwerzhoneg :
* japaneg : ゲッ (ge')
* katalaneg : ecs
* kembraeg : ych a fi
* kerneveureg :
* manaveg :
* nederlandeg : bah
* norvegeg : æsj
* perseg : ایش (išš)
* saozneg : ew
* sinaeg : 恶心 (ěxin) (惡心)
* skoseg :
* spagnoleg : puaj
* svedeg : usch
* turkeg : ıy
* vietnameg : êu
# ebeuliet

Ebeuliet eo ar gazeg pa vez ganet hec'h ebeul.
ebeuliañ
# ebr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

ebr /ˈeːp(r)/ hollek gourel
* (Lennegel) Oabl
** Ker sakr e seblante dezhañ bezañ ar peder elfenn-danvez a ro e stumm d'ar bed — da lavarout eo an tir, an dour, an tan hag an ebr — ha kement e touje e vefent implijet a-dreuz gant ar plac'h pe unan bennak. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 126.)

#### Troidigezhioù

* galleg : ciel , firmament
* galleg : nuée
# ebreo
## Italianeg
### Anv-gwan

ebreo
| | gourel | benel |
| unander | alto | alta |
| liester | alti | alte |
* yuzev
# ebyr
## Kembraeg
### Furm anv-kadarn

ebyr
* Liester ar ger aber.
    Ebyr Cymru. Aberioù Kembre.

#### Gerioù heñvelster

* aberoedd
# dreso
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar dres-, pennrann ar verb dresañ, hag an dibenn-ger -o.

### Furm verb 1

| Kemmadur | Furm |
| hep | dreso |
| dre vlotaat | zreso |
| amreizh | treso |
dreso /ˈdre.sːo/
* Furm ar verb dresañ e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.

### Anagramoù

* droes
* soder

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) arrangera ; dressera ; parera ; redressera ; réparera
# dresser
## Galleg
### Verb

dresser
* lakaat en e sav, sevel,
* lakaat eeun, sonn, gwintañ, sonnañ
* lakaat da sentiñ, sujañ
* embreger, pleustriñ
* (un daol) staliañ un daol

#### Gerioù heñvelster

* louzaouiñ

#### Deveradoù

* dressage
* dresseur
* dressoir
# drevaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan drev hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at)

### Verb

drevaat /dreˈvɑːt/
* dont da vout drev.
* dont da vout hanter vezv.
* galleg : (s')égayer
* galleg : (se) griser
# drewi
## Kembraeg
### Verb

drewi
* flaeriañ
# drezenn
## Brezhoneg

    Eus drez hag -enn.
drezenn /ˈdreːzɛn/
* Tamm drez.

#### Krennlavarioù

* Un drezenn daoubennek a ro lamm d'ar glaourenneg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 315.)
* Un drezenn daoubennek a ro lamm d'an treuzelleg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 315.)

#### Gerioù kevrennek

* bazh-drezenn
* drezenn-bod

#### Troidigezhioù

* galleg : ronce
# drev
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

drev
* laouen

#### Gerioù heñvelster

* bagol
* drant
* drev
* eürus/evurus
* gren
* gwenvidik
* gwenn ma bed
* gwiv
* lirzhin
* mav
* sart
* seder

### Anv-kadarn

drev /ˈdrɛw/ hollek gourel
* Kleñved-red a dizh ar vugale dreist-holl, anezhañ barroù paz mougus
** Katellig, en ampoent-ze, a skoas klanv gant ar rudell, Yannig gant an dreo. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 56.)

#### Gerioù heñvelster

* paz-yud

#### Troidigezhioù

* galleg : coqueluche
# drevezañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Verb

drevezañ /dreˈveːzã/ verb kreñv eeun (displegadur)
* Klask ober heñvel ouzh un den, ul loen bet gwelet pe klevet.
* Ober heñvel ouzh unan bennak evit goapaat anezhañ.
* (Arz) Skeudennaouiñ un dra an heñvelañ a vez gallet ober.
** Anat eo dezhañ, a-drugarez da C'hauguin, ned eo ket kefridi al livour drevezañ an natur, met diskuilh ar gwir vuhez dindan neuz touellus an traoù. — (Herve Gouedard, Paul Sérusier, ul livour e Breizh, Al Liamm, miz Du 2013, p. 81.)

#### Stummoù all

* dreveziñ

#### Deveradoù

* drevezer
* drevezerezh
* drevezet

#### Gerioù kevrennek

* drevezarvest
* galleg : imiter
# drew
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus ar verb draw.

### Furm verb

drew
* amzer-dremenet-strizh ar verb draw; tennas.

## Liamm diabarzh

* Stagadenn:verboù saoznek direizh.
# drez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

drez /dreːs/ strollder (unanderenn drezenn)
* Plant gouez dreinek, o anv spesad Rubus fructicosus, anezhe korzennoù hir, a gresk er girzhier, er brouskoadoù, en douaroù fraost
** — [...]. Kement draen spern pe drez en deus stoket ennoc'h, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 186.)
** Mes, a benn daou vloaz goude, ec'h en em dennaz enn eur c'hoat doun, el leac'h ma choazaz evit ober he ermitach eur garrek kleuz ha ne oa enn dro d'ezhi nemed bodennou drez ha spern. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 601.)
** Abaoe ma 'z eas va zad da anaon, netra nemet drez, spern ha linad ne ziwane el liorzh venniget-se ; [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 10.)
** Ar givri a zebr deliou drez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 143.)
** Pikou a zo er zoup ? Ez oh (emaoh) aze evel eur havr o chaokad drez ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 173.)
** Keuneud lann tev a oa savet ouzh mogerioù ar c'hastell kozh, skourroù spern du ken tev hag e c'har, drez, linad, spern-gwenn, balan... — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 193.)

#### Gerioù heñvelster

* drein-red

#### Deveradoù

* drezeg
* drezek

#### Troioù-lavar

* chom ouzh an drez : chom diechu, bezañ dilezet
* lezel ouzh an drez, teuler ouzh an drez : dilezel
* tremen a-dreuz drez ha spern : treuziñ ur prantad diaes

#### Troidigezhioù

* galleg : ronces
# drezañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | drezon |
| U2 | drezout |
| U3g | drezañ |
| U3b | drezi |
| L1 | drezomp |
| L2 | drezoc'h |
| L3 | drezo |
| D | drezor |
drezañ /ˈdreːzã/
* Furm an araogenn dre, displeget en trede gour unan gourel
** Ret oa ivez 'ta bale drezañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 53.)
** Setu amañ al lizher. Gwerzhañ a ran drezañ va c'horf koulz ha va ene. — (Roparz Hemon (diwar Chr. Marlowe), Fostus an doktor daonet in Pemp pezh c'hoari berr, Skridoù Breizh, Brest, 1944, p. 101.)

#### Stummoù rannyezhel

* dreizañ

##### Notenn

* "dreiz-han" e-barzh testenn orin Lan Inisan.

#### Troidigezhioù

* galleg : à travers lui
* galleg : par lui
# d'ho ti
## Brezhoneg
### Etimologiezh

d'az ti

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | d'am zi |
| U2 | d'az ti |
| U3g | d'e di |
| U3b | d'he zi |
| L1 | d'hon ti |
| L2 | d'ho ti |
| L3 | d'o zi |
| D | |
* Da di an dud emeur o komz outo.
** Pa’z on deuet d'ho ti d’ho kerc’hat, — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 230.)
** Neuze vad, cloarec iaouanc, me iel ganec'h d'ho ti, Ha keit ma bin en buhez, oblijet d'ec'h a vin. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 172.)

## Pennadoù kar

* em zi, ez ti, en e di, en he zi, en hon zi/en hon ti, en ho ti, en o zi.
* d'am zi, d'az ti, d'e di, d'he zi, d'hon zi/d'hon ti, d'ho ti, d'o zi.
# d'hon c'haout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus d'hon ha kaout.
| Gour | Furm |
| U1 | d'am c'haout |
| U2 | d'az kaout |
| U3g | d'e gaout |
| U3b | d'he c'haout |
| L1 | d'hor c'haout d'hon c'haout |
| L2 | d'ho kaout |
| L3 | d'o c'haout |
| D | |
d'hon c'haout
* Stumm an araogenn da-gaout er c'hentañ gour lies.
** [...] : mouez eun obuz o tont d'hon c'haout. — (Jules Gros, Dek devez e Verdun, Buhez Breiz niv. 4, Ebrel 1919, p. 105.)

#### Troidigezhioù

* galleg vers nous; dans notre direction
# d'ho krad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar d'ho ha grad.
d'ho krad
* Hervez a blij deoc'h, a gavit brav pe mat.
** Pa nan’on ket d’ho krad, — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 162.)
** Ho konje da zimeziñ …ma vez d’ho krad, — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 236.)
** Laret din, den yaouank, ha me a zo d’ho krad, — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 76.)

### Gwelout

* d'am grad
# d'hol
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar d' (eus da), ha hol.
d'hol
* E-lec'h d'hor, dirak anvioù a grog gant ar son [l]:

### Raganv

    dirak un anv-verb: d'hol laouenaat, d'hol lazhañ, d'hol leuskel, d'hon livañ, ...
** Gouest eo d'hol lazhañ holl, pe d'am sammañ adarre, ha d'am c'has gantañ d'e gastell ... — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 91-92.)

### Anv-gwan perc'hennañ

hol /ɔl/
* E-barzh troiennoù evel : d'hol labour, d'hon lein, ...
** Pa vo peurgarget ar c'harr ez aimp d'ol lein. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 222.)
** Nedeleg laouen d'hol lennerien.

## Pennadoù kar

* d'am, d'az, d'e, d'he, d'hec'h, d'hor, d'hon, d'ho, d'o.

#### Troidigezhioù

* kembraeg : i'n
* galleg : à notre
* saozneg : to your
* ↑ https://abp.bzh/nedeleg-laouen-d-hol-lennerien-9020
# d'hon ti
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar d'hon ha ti.

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | d'am zi |
| U2 | d'az ti |
| U3g | d'e di |
| U3b | d'he zi |
| L1 | d'hon ti |
| L2 | d'ho ti |
| L3 | d'o zi |
| D | |
d'hon ti /Distagadur ?/
* Da-di an den pe an dud a zo o komz.
** Deuit d'hon ti.

#### Gerioù kar dre o ster

* d'am zi, d'az ti, d'e di, d'he zi, d'hon zi, d'ho ti, d'o zi
* em zi, ez ti, en e di, en he zi, en hon zi/en hon ti, en ho ti, en o zi

#### Troidigezhioù

* galleg : chez nous
# d'hoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar da hag hoc'h.
d'hoc'h
* d'ho, dirak ur vogalenn
* e-barzh an troiennoù araogennel : d'hoc'h heul, ...
* e-barzh troiennoù all : d'ho kêr, d'ho pro ...
** ... o tont d'hoc'h ofis... Doctrin ar gwir gristen, 1846, p xxij.
* dirak un anv-verb : d'hoc'h anaout.
** ... d'hoc'h enoriñ... Vocabulaire nouveau ou Colloque François et Breton, 177?
** [...], ha kasit d'ar foar, diwar ho tro, kement galouper-bro a deuio da viret ouzhoc'h da vale a-unan gant an dud skiantek eus ho parrez, ha dreist-holl, gant ho peleien karget gant Doue d'hoc'h heñchañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 130.)
* en troiennoù evel Doue d'ho pardono.
* Gwelout d'am, d'az, d'he /d'hec'h, d'hon / d'hor, d'ho /d'hoc'h, d'o.
# d'hon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar d' (eus da), ha hon:
   * araogenn ha hon,
   * rannig-verb ha hon.
d'hon
* d'hor
    e-barzh an troiennoù araogennel d'hon heul, d'hon c'haout, d'hon zi
    e-barzh troiennoù all : d'hon c'hêr, d'hon zad, d'hon ziegezh ...
*   * — « Ya, diskouezomp e tougomp kañv d'hon eontr. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 18.)
*   * « [...] ! Hogen, Annaig bezomp feal da Zoue, hag heñ a bourvezo d' hon ezommou. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 82.)
*   * Hogen ur strakadenn kalz gwashoc'h eget ar re-all araozi, o c'hourdrouz bruzhunañ al lestr, a lakeas fin d'hon termadennoù. — (Daniel Defoe, lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow, Abrobin, Al Liamm, 1964, p. 18.)
*   * [...], hag e gwirionez ne felle ket d'hon Aotrou aberzhiñ e varv gwenn-erc'h evit ober plijadur da lamponed New-York. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 102.)
* dirak un anv-verb
** — Pa zistrofet gant ar sabrenn, deut d'hon gwelet, a lâr dezhañ ar jeanted. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 117.)
** — « Bremañ eo teurel ar mell er-maez, rak emañ ar merion o tont d'hon debriñ, [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 45.)
* da verkañ an hetiñ:
** E troiennoù evel : Doue d'hon diwallo , Doue d'hon fardono .

## Pennadoù kar

* Gwelout d'am, d'az, d'e, d'he / d'hec'h, d'hon / d'hor / d'hol, d'ho / d'hoc'h, d'o.

#### Troidigezhioù

* kembraeg : i'n
* galleg : à notre
* saozneg : to your
# d'hon heul
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus d'hon ha heul.

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | d'am heul |
| U2 | d'az heul |
| U3g | d'e heul |
| U3b | d'he heul, d'hec'h heul |
| L1 | d'hon heul |
| L2 | d'hoc'h heul |
| L3 | d'o heul |
| D | |
* Furm an araogenn da-heul e c'hentañ gour lies.
** Envel a c'hellan deoc'h tri beleg hag a yoa deuet d'hon heul : [...] — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 218.)
# d'hon zi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar d'hon ha ti.
d'hon zi /Distagadur ?/
* Da-di an den a zo o komz.
** — [...]. Gwalleur dezhe arre mar selaouont hennezh, rak kerkent e vefont troet en maen-marbr, hag e teufont da dommañ d' hon zi. [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 194.)

#### Gerioù kar dre o ster

* d'am zi, d'az ti, d'e di, d'he zi, d'hon ti, d'ho ti, d'o zi.
* em zi, ez ti, en e di, en he zi, en hon zi/en hon ti, en ho ti, en o zi.

#### Troidigezhioù

* galleg : chez nous