OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# heulias
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar heul-, pennrann ar verb heuliañ, ur glebiadur notet -i-, hag an dibenn-ger -as

### Furm verb

heulias /ˈhøljas/
* Furm ar verb heuliañ e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ
** Evel-se e heulias atav ar skouer a Santez Nonn, a roe he dilhad d'ar beorien a gave war an hentoù. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/4, Al Liamm, 1989, p. 104.)
** He mignonez a heulias anezhi penn-da-benn betek eno. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 91.)
** En noz-se ne deas ket d'ar c'hoad e-unan. Me a heulias anezañ, a bell, hep gouzout dare d'ezañ. — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn I, Gwalarn niv. 89, Ebrel 1936, p. 65.)
** Job ha Lom a zigoras ar gloued kentañ, a gemeras an hent-karr, a lammas dreist ar c'hleuz, a heulias ar wenodenn hag a zegouezhas e Karreg-al-Louarn. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 40.)
** En deñvalijenn e heulias ur rabinad wez bras hen kasas dirak porzh ur maner. — (Jakez Konan, Ur marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 32.)
** A-dreuz an aod ec'h heulias roudoù ar botoù. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 39.)

#### Stummoù all

* heuilhas

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) suivit
# heuliañ ali un den
## Brezhoneg

heuliañ ali un den
* Ober hervez a lavar :
** Heuilh va ali : pren, eur wech an amzer, eul levr bennak ; lenn, lenn, tre ma c’halli ; da empenn a labouro, astenn a raio e nerz hag e c’halloud. [...]. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 169.)
# heuliad
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

heuliad; liester : heuliadoù.
* Efed a deu da-heul un darvoud bennak.
* droukheuliad
* islavarenn-heuliad
# dein
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan perc'hennañ

dein /daɪ̯n/
* Da.
# deiz-ha-bloaz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an anv-kadarn deiz, ar stagell genurzhiañ ha hag an anv-kadarn bloaz.

### Anv-kadarn

deiz-ha-bloaz /ˌdɛjzaˈblwɑː(s)/ gourel
* Deiziad ma c'hoarvezas un dra bennak, bloaz pe veur a vloaz a-raok
** [...] an deiz-a-bloaz eus ho beleguiach, [...] — (Glaoda Marigo, Buez ar zænt gant reflexionou spirituel, 1846, p. 43.)
** « Kregi a reomp en emgann evit dieubidigez hor bro, e deiz ha bloaz he stagidigez, en eur zistruja arouez hor sklaverez bet savet gant hor mistri e kreiz hor c'hêrbenn. » — (Jakez Riou, Dogan, Skrid ha Skeudenn, 1943, p. 24.)
** Krak ha berr 'vat e voe graet ar stal ganimp hon daou, rak dija an dri warn-ugent a viz Ebrel e kinnigas din ur pikol torkad bleunioù brug ha balan kutuilhet ganti war ar maez, ha diwar neuze eo deut an deiz-se da vezañ war an dro deiz ha bloaz va donedigez er bed, hini hon dimez, ha kerkoulz all hini hon eured, rak a-benn bloaz, devezh ha devezh, e voemp eurejet en Iliz sant Loeiz ar C'hallaoued e Moskov. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 181.)
** [...] an unneg a viz du, deiz-ha-bloaz an arzav-brezel [...] — (Pêr-Jakez Heliaz, Marh al lorh, Plon, 1986, p. 63.)
* (Ent krenn) Deiziad ma voe ganet unan bennak, bloaz pe veur a vloaz a-raok
** Marzhin, e-giz eilgeriadenn, a erbedas dezho gortoz deiz-ha-bloaz ganedigezh ar Salver. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 47.)
** Ne ouie ket Harry penaos dispakañ e soñj. Bravañ deiz-ha-bloaz e vuhez en devoa bet, ha koulskoude... — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 93.)
* (Ent strizh) Deiziad ma varvas unan bennak, bloaz pe veur a vloaz a-raok
** Dilun e vo deiz-ha-bloaz Mari Goz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 53.)
** Greet o-deus paouroh evid ar paoura : n'o-deus lakeet deiz-ha-bloaz ebed. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 394.)
** — Chuch 'ta ! Servij deiz-ha-bloaz Fañchig Kervastoue a oa er mintin-mañ, [...] ! — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 27.)
** — Ya, kalz a vloavezhioù all deoc'h c'hoazh, eme Erwanig. — Bennozh Doue deoc'h. Ya, evel-se e ver sañset da lâret ha n'eo ket « deiz-ha-bloaz laouen » evel ma vez klevet e-barzh ar post bihan. Ne vez lâret « deiz-ha-bloaz » nemet evit ar re varv. Chom a ra traoù da zeskiñ gant ar re yaouank c'hoazh. — (Fañch Peru, Kañfarded Milin ar Wern, Skol Vreizh, 2008, p. 51-52.)

#### Troidigezhioù

* galleg : anniversaire
* galleg : jour anniversaire
# deiz a-raok dec'h
## Brezhoneg

deiz a-raok dec'h
* derc'hent dec'h
** De a-rôk dec'h eo bet beziet en Perroz, ha va-unan, mamm, va-unan... Bilzig gant Fañch al Lae
# deixar
## Portugaleg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar ger latin dare.

### Verb

deixar /dejʃar/
* leuskel.
** Vou deixar o gato na casa. Ez an da leuskel ar c'hazh er gêr.
# deiz mat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet diwar deiz ha mat.

### Troienn estlammadell

deiz mat /de.ˈmɑːt/
* Ger saludiñ.
** Deiz mat ha sasun deomp, kompagnunezh. — (w:Amourousted un den kozh.) (1647)
** Deiz mat dit.
** deiz mat deoc'h
** Deiz mad d'an aotrou ! — (KLAODA ar Prat (Pluen-Zir), Trubuilhou An aotrou Gargam pe Torrou-penn an deiz kenta 'r bloaz, Pez-c'hoari farsus e daou Arvest, 1909, p. 2.)
** Deiz mat, Katell bebrennig, Lemmoc'h he beg eget ur spilhennig ! — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 18.)
* Reketiñ deiz mat da ub.
** Mes perak chom keit all amañ da ranellat ?
    Pa 'z eo ken bras mall mont da reketiñ deiz mat
    Da Gatarina, ha da gaout diganti ur pok. — (Ar Geben Donvaet, troet gant J. L. Emily, Al Liamm niv. 96, 1963, p. 26.)

#### Doareoù-skrivañ all

    Skrivet deiz-mat a-wechoù.

#### Gerioù heñvelster

* demat (ha demat dit, demat deoc'h)

#### Deveradoù

* demata

#### Troidigezhioù

* alamaneg : guten Morgen , guten Tag
* esperanteg : bonan matenon , bonan tagon
* galleg : bonjour
* saozneg : hello , good morning , good afternoon
# deillion
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Sellet ouzh an etimologiezh e kevrenn ar brezhoneg.

### Anv-gwan

hag

### Anv-kadarn

deillion
* Furm lies an anv-kadarn dall; dalled.

### Krennlavar

* Yng ngwlad y deillion mae'r unllygeidiog yn frenin.
# deisoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deiz hag -oc'h

### Anv-gwan

deisoc'h /ˈde:ɔx /
* Sklaeroc'h an deiz.
** Dec'h d'ar c'houlz-mañ e oa deoc'h (deisoc'h). — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 92.)

#### Gerioù enepster

* nosoc'h
# harz ar bleiz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar harz ha bleiz.

### Troienn verb

harz ar bleiz
* Youc'h a daoler da lavarout d'an dud diwall rak ur bleiz.
** Hogen, pa vez ar bleiz er vro, e krier, a bouez-penn eus an eil tachenn d’eben : « — Harz ar bleiz ! harz ar bleiz ! » — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 355.)
** Hag e viot souezhet neuze o klevet anezho o krial : "Harz ar bleiz !" pa deuio an dud fall da esa diswriziennañ eus ho kalon karantez an Aotrou Doue? — (EK, p. 217.)

#### Gerioù kar dre o ster

* harz al laer
# harzen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar harz-, pennrann ar verb herzel, hag an dibenn-ger -en.

### Furm verb

harzen /Distagadur ?/
* Furm ar verb herzel e kentañ gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# harz al laer
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar harz ha laer.

### Troienn verb

harz al laer
** Keit a ma voa ar poliz o tifoeltra an or, an dud a grie en dro d'hezo : Harz al laer ! harz al laer ! — (E ma an Diaoul o redeg, Ar Wirionez, 4e bloavezh, niv. 96, 1880, p. 5c.)
** Harz al laer ! Harz al laer ! — (Roparz Hemon (diwar Chr. Marlowe), Fostus an doktor daonet in Pemp pezh c'hoari berr, Skridoù Breizh, Brest, 1944, p. 119.)
** « Petra !... Petra !... Laeron em zi ?... Harz al laer !... Harz al laer !... » (Youenn Drezen, Skol-louarn Veig Trebern III, Al Liamm, 1974, p. 44)
# harzañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn harz hag al lostger -añ

### Verb

harzañ /ˈharzã/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : harzet) (displegadur)
* Herzel
** — [...] ! Bremañ n'o gwelin ken, ha ne c'hallin o harzañ da dont ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 76.)
** [...] ; ar mevel a reas eus e wellañ evit o harzañ da vont e-barzh, [...] — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 194.)
** [...], ha den na c'halle o harzañ da vont. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 28.)
** — [...]. Neuze e vridi un dogez vras a zo aze e-tal an nor (kousket eo bremañ) 'vit na c'hallo ket hon harzañ da vont kuit. [...] ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 46.)

#### Stummoù all

* harziñ

#### Liamm war-du al lec'hienn Devri

* herzel / harziñ / harzañ v. tr.

#### Troidigezhioù

* galleg : empêcher (de)
# harzan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar harz-, pennrann ar verboù herzel ha harzañ, hag an dibenn-ger -an.

### Furm verb

harzan /Distagadur ?/
* Furm ar verb herzel e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# harze
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar harz-, pennrann ar verb herzel, hag an dibenn-ger -e.

### Furm verb

harze /ˈhar.ze/
* Furm ar verb herzel e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
** Ar vantellad enor nevez ha broudus-se ne harze ket outañ da vezañ ken fromet ha Pikoù, pa na vefe ken. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 307.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) appuyait , soutenait
* galleg : (elle)/(il) (s')arrêtait
* galleg : (elle)/(il) empêchait (de)
* galleg : (elle)/(il) résistait , tenait bon
# harzed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar harz-, pennrann ar verb herzel, hag an dibenn-ger -ed.

### Furm verb

harzed /Distagadur ?/
* Furm dic'hour ar verb herzel en amzer-dremenet ledan an doare-disklêriañ.
# harzemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar harz-, pennrann ar verb herzel, hag an dibenn-ger -emp.

### Furm verb

harzemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb herzel e kentañ gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# harzas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar harz-, pennrann ar verb herzel, hag an dibenn-ger -as.

### Furm verb

harzas /Distagadur ?/
* Furm ar verb herzel e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# harzec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar harz-, pennrann ar verb herzel, hag an dibenn-ger -ec'h.

### Furm verb

harzec'h /Distagadur ?/
* Furm ar verb herzel en eil gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# gwersed
## Brezhoneg

gwersed
* Furm lies gwaz .
** Me a ranko gouzout ha int a zo gwersed. Louis Eunius 36
** Sot gant ar wersed. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 312.)

#### Gerioù heñvelster

* paotred kreñv
# gwernioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn gwern hag an dibenn-ger -ioù

### Furm anv-kadarn

gwernioù /ˈɡɥɛrnju/
* Furm lies an anv-kadarn gwern
** Pa voe great e stal ez ejont d'al lestr aour, diamant e werniou ha seiz ar goueliou hag ar c'herdin a oa war e dro. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 53.)
** Mont diouzhtu d'ar gwernioù ha serriñ al lienoù toud. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 207.)

#### Gerioù kevrennek

* gwernioù-beg
* gwernioù-bras
* gwernioù-kastell
* gwernioù-korn
* gwernioù-kornek
* gwernioù-malouin

#### Troidigezhioù

* galleg : marais
* galleg : mâts
# gwerzennoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn gwerzenn hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

gwerzennoù /ɡɥɛrˈzɛnːu/
* Furm lies an anv-kadarn gwerzenn

#### Kanaouennoù

* Er vugulion e son é tastum ou lonned. Guerzenneu Breiz nen dint ket hoah kollet. KOUSK, BREIZ-IZEL ! Jacques Le Maréchal (Ile Hœdic, novembre 1909)

#### Troidigezhioù

* galleg : chansons
* galleg : vers
# gwerniañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn gwern hag al lostger -iañ

### Verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | gwerniañ |
| dre vlotaat | werniañ |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | kwerniañ |
| amreizh | werniañ |
gwerniañ /ˈɡɥɛrnjã/ /ˈɡwɛrnjã/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : gwerniet) (displegadur)
* Lakaat ur wern (d'ur vag)
* (dre skeudenn-lavar) Gorren ; plomañ (un dra bennak hag a denn e stumm d'ur wern)
* (Ent krenn) Gorren ur berchenn

#### Gerioù enepster

* diwerniañ

#### Deveradoù

* gwerniadur
* gwernidigezh
* gwernienn
* gwernier
* gwernierez
* gwernierezh

#### Gerioù kevrennek

* adwerniañ

#### Troidigezhioù

* galleg : garnir de mâts , mâter
# gwerzenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Eus gwerz hag -enn.

### Anv-kadarn

gwerzenn /ˈɡɥɛrzɘn/ benel (liester : gwerzennoù)
* linenn eus ur werz, pe ur varzhoneg.
* kanaouenn

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Vers gourel
* galleg : vers gourel
* portugaleg : verso gourel
* saozneg : verse
# gwerni
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « gwern » hag an dibenn-ger « -i ».

### Furm anv-kadarn

gwerni /ˈɡɥɛr.ni/
* Furm lies an anv-kadarn gwern.
# gweroc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan gwer hag an dibenn-ger -oc'h

### Furm anv-gwan

gweroc'h /ˈɡɥerːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan gwer
* Gweroc'h eget :
* Gweroc'h evit :
* Gweroc'h-gwerañ : muioc'h-mui gwer

#### Troidigezhioù

* galleg : plus vert(e)(s) (que)
# gwers
## Kembraeg
### Anv-kadarn

gwers /gwɛrs/, gourel; (liester gwersi)
* kentel
# gwerz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Eus al latin uersus, da dostaat ouzh gwers e kembraeg.

### Anv-kadarn

gwerz /ˈɡɥɛrs/ benel (liester : gwerzioù)
* Doare barzhoneg pobl.
** Guerz trist, son dudius a ziwan eno, O ! pegen kaër ec'h out, ma Bro ! — (Taldir, Bro Goz ma Zadou, in Dihunamb!, 15$^{vet}$ niverenn, miz Gwengolo 1906, p. 248-249.)
** Eur mintinvez e kuita ti e dad war gein e varc'h, hag ez a eeun dirazañ o kana eur werz nevez savet gantañ. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 167.)
** ..., e komprener gwelloc'h a se komzoù helavar ha ken leun a anken gwerz kaer Prosper Proux : Ma c'halon a zo frailhet dre nerzh ma enkrezoù, Ma daoulagad glac'haret n'o deus mui a zaeroù ; Deut eo, siwazh ! an devezh ma rankan dilezel Lec'h kaer ma bugaleaj, ma bro ger Breizh-Izel !... — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 9.)

#### Deveradoù

* gwerzadurezh
* gwerzaouer
* gwerzaouerezh
* gwerzaouiñ
* gwerzaouriezh
* gwerzenn
* gwerziñ
* gwerzoniañ
* gwerzoniezh
* gwerzoniour
* gwerzour
* gwerz-veur
* gwerzoniour

#### Troidigezhioù

* galleg : complainte benel
# flouri
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar flour-, pennrann ar verb flourañ, hag an dibenn-ger -i.

### Furm verb

flouri /ˈfluː.ri/
* Furm ar verb flourañ en eil gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# flourin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar flour-, pennrann ar verb flourañ pe flouriñ, hag an dibenn-ger -in

### Furm verb

flourin /ˈfluːrĩn/
* Furm ar verb flourañ/flouriñ e kentañ gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ

#### Troidigezhioù

* galleg : (je) caresserai
* spagnoleg : acariciaré
# flourint
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar flour-, pennrann ar verb flourañ, hag an dibenn-ger -int.

### Furm verb

flourint /ˈfluːrĩɲ(t)/
* Furm ar verb flourañ e trede gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# flourje
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar flour-, pennrann ar verb flourañ, hag an dibenn-ger -je.

### Furm verb

flourje /ˈflurʒe/
* Furm ar verb flourañ e trede gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# flourjec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar flour-, pennrann ar verb flourañ, hag an dibenn-ger -jec'h.

### Furm verb

flourjec'h /ˈflurʒex/
* Furm ar verb flourañ en eil gour lies an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# flourigoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « flourig » hag an dibenn-ger « -où ».

### Furm anv-kadarn

flourigoù /flu.ˈriː.ɡu/
* Furm lies an anv-kadarn flourig.
* Ober flourigoù: ober pecheroù
# flourimp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar flour-, pennrann ar verb flourañ, hag an dibenn-ger -imp.

### Furm verb

flourimp /ˈfluː.rĩm(p)/
* Furm ar verb flourañ e kentañ gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# flourit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar flour-, pennrann ar verb flourañ, hag an dibenn-ger -it.

### Furm verb

flourit /ˈfluːrit/
* Furm ar verb flourañ en eil gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb flourañ en eil gour lies an doare-gourc'hemenn.
# flourig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

flourig /ˈfluːrik/ gourel (liester flourigoù)
* Allazig.
** Kizhier doñv, aes ober flourig dezho. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 113.)

#### Troidigezhioù

* galleg : caresse
# flouris
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar flour-, pennrann ar verb flourañ, hag an dibenn-ger -is.

### Furm verb

flouris /ˈfluː.ris/
* Furm ar verb flourañ e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# ileksoj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

ileksoj /i.ˈlɛk.sɔj/
* Liester an anv-kadarn ilekso en nominativ.
# ileksojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

ileksojn /i.ˈlɛk.sɔjn/
* Liester an anv-kadarn ilekso en akuzativ.
# ilekson
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

ilekson /i.ˈlɛk.sɔn/
* Unander an anv-kadarn ilekso en akuzativ.
# ilekso
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger latin ilex, « glastenenn », implijet en anvadurioù skiantel da envel spesadoù kelenn.

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | ilekso | ileksoj |
| akuzativ | ilekson | ileksojn |
ilekso /i.ˈlɛk.sɔ/
* Kelenn (plantenn).
# ikke
## Norvegeg

ikke
* ne, ket.
** Jeg har ikke lyst : n'em eus ket c'hoant.
** Jeg kan ikke : n'hallan ket .
** Jeg vil ikke : ne fell ket din.
# il
## Galleg

il
* eñ
* (A-wechoù) hemañ, hennnezh, henhont

## Italianeg

| | gourel | gourel | benel |
| unander | il | lo, l' | la |
| liester | i | gli | le |
il
* Ger-mell gourel strizh.
** Il libro. Al levr. (i libri, al levrioù)
* Met : Lo studente.

#### Gerioù heñvelster

* lo
* l'
* la
* i
* gli
* le

### Krennlavaroù

* Il tempo è denaro.
* L'ozio è il padre di tutti i vizi.

### Liamm diavaez

* [ http://bravissimi.org/grammaire-italien/articles/articles-definis/ Ar ger mell italianek ]
# ijinadenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ijin-, pennrann ar verb ijinañ, hag al lostger kevrennek -adenn (diwar -ad hag -enn)

### Anv-kadarn

ijinadenn /iʒĩˈnɑːdɛn/ benel (liester : ijinadennoù)
* Tra, benveg, ardivink nevez-ijinet
** Hogen ne oa ket chalet Yeun ar Pach gant an arc'hant evit doare, rak ne ziskulias morse e ijinadenn da zen. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 40.)

#### Troidigezhioù

* galleg : invention
# dont gant un den
## Brezhoneg

dont gant un den
* bezañ degaset gant un den
    Daoust da betra e oa deuet an triñchin-mañ gant ar re-mañ? TBP
# dont mat

    Savet gant dont ha mat.
tro-lavar dont mat: kreskiñ
# dont er bed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb dont, an araogenn e + ar ger-mell strizh ar hag an anv-kadarn bed.

### Troienn verb

dont er bed /Distagadur ?/
* Bezañ ganet
** N'oa ket, hep abeg, ankeniet Izabel : tri vugel he devoa, unan all ac'h a da c'henel, brazez aüb e oa; ha Katellig eun nozvez a deuas er bed. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 17.)
** Deut on er bed, tudoù, an dri warn-ugent a viz Ebrel er bloavezh 1885, en ti melen bourc'h Priel, damdost da Landreger. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 7.)
** Anat eo e teuas er bed e-kerz an eil hanter eus an triwec'hvet kantved, da lavarout eo ur pennad a-raok an Dispac'h Bras a reas kement a reuz e-barzh ar vro. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 7.)

#### Troidigezhioù

* galleg : naître , venir au monde , voir le jour
# dont gant unan bennak
## Brezhoneg

dont gant unan bennak
** Deuet eo ganez, klapez ma'z out ! — (Klaoda ar Prad, An teir c'had ; Ar mevel laer, Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908, p. 26.)
# dont soñj
## Brezhoneg

    Savet gant dont ha soñj
* dont soñj da un den
** Ha sell ! E pelec'h ema va zammig envor ganin ? Pa glevan ac'hanout o komz eus flipadennou, e teu sonj d'in. — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 14.)
* dont ur soñj da un den
** Eur sonj all a deuas en e spered : tec'het kuit hep dale. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 8.)
** Kimiadiñ a reas diouzh ar vestrez, hag edo o vont da lavarout kenavo d' ar verc'h pa zeuas soñj dezhañ e oa ar bennhêrez bouzar ha mut. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 69.)
* dont soñj da un den en un dra
* dont soñj da un den eus un dra
* dont da soñj
# dont eus ul lec'h bennak

* dont eus Kemper
** Sane. — Gant ar c'hoz alvokad daonet-se a dle dont hirio eus a Gemper e teskin gwelloc'h, a gav d'eoc'h ? [...]. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 4.)
* dont eus kerc'hat dour
# dont korf da unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Saver diwar ar verb dont, an anv-kadarn korf, an araogenn da hag unan bennak

### Troienn verb

dont korf da unan bennak /Distagadur ?/
* Kreskiñ
** Deskiñ a rejont c'hwennat, direstañ hag eostañ foenn, dastum ha savodennañ ed ha diwezhatoc'h, pa voe deuet muioc'h a gorf dezho, mediñ da heul ar re vras. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 20.)
** A-barzh lakaat ur bugel da sragañ d'ober un dra bennak e tle, da vihanañ, bezañ deuet un tammig skiant hag un tammig korf dezhañ. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 24.)
** Dre ma teue korf da Yeunig ar Gow e stage da labourat evel e c'hoarezed. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 31.)
** Hogen ne ouie ket an tu outo, dreist-holl ouzh he merc'h Chañ-Mariou ha, rak-se, pa voe deut he skiant hag un tamm korf da houmañ, ne chomas ket pell-bras ganti d'ober paotr rous. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 40.)

#### Troidigezhioù

* grandir , pousser , se développer
# dont soñj da un den en un dra
## Brezhoneg

    Diwar dont soñj
dont soñj da un den en un dra
** Eo ! evel-se d'az heul e teu soñj din em zoniou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 200.)
# dont er-maez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb dont hag an adverb er-maez.

### Troienn verb

dont er-maez /Distagadur ?/
* Dont er-maez eus ur savadur.
** Krial a rejont war an hini a yoa e-barzh en ur lavaret dezhañ dont er-maez da evañ ur banne ganto, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 31.)
** Pa voe peurwisket gantañ e zilhad e teuas er-maez, en trepas, hag alese d'ar gegin. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 24.)
* Dont er-maez eus ar c'horf.
** Ken a deuas e holl vouzelloù er-maez, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 127.)
** Hag e skoe gantañ ken e teue ar braoued er-mêz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 47.)
** Hag e skoë gantañ ken a deue ar braoued er-mêz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 63.)
** Ar brondu na deu ket er-mêz ken. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 67.)
** Pa’m boa sellet e oa ur pezh flistradenn gwad o tont er-maez eus ma gar. TBP 2/161, 3/26
* Dont er-maez eus an douar.
** Mat ar bed ganeoc'h, mereurez Dont 'ra ho kanab brav er-maez. Itron Varia Folgoat, Barzhaz Breizh.
# dont kuit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar dont ha kuit.

### Verb

dont kuit
* Dont en-dro.
** Heg a rae din dont kuit hep gwelout anezhi. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 214.)
** Dont a ra kuit buan. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 16.)