OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# keep
## Saozneg
### Verb

| Amzer | Furm |
| Anv-verb | to keep |
| Amzer-vremañ, 3$^e$ gour unan. | keeps |
| Amzer-dremenet strizh | kept |
| Anv-gwan-verb tremenet | kept |
| Anv-gwan-verb bremañ | keeping |
| gwelet displegadur ar verboù saoznek ||
keep
* mirout
** keep a secret
** keep your ears, eyes, mouth, shut
* magañ
** keep a dog
* chom
** keep quiet : chom sioul

#### Deveradoù

* keeper

### Krennlavaroù

* A hedge between keeps friends green. Ur c’harzh etre daou vignon ha mignoned e chomint.
* Give some and keep the rest. Ro un tamm ha mir ar peurrest. Ro un tamm bihan evit mirout an tamm bras.
* Keep a thing seven years and you will find a use for it. Mir un dra e-pad seizh vloaz hag e kavi implij dezhañ.
* Keep your friends close, but your enemies closer.
* Three may keep a secret if two of them are dead.
# mar karjent
## Brezhoneg

    Savet gant mar ha karjent (eus karout).
mar karjent
** — « [...], ha mar karjent bezañ chomet sioul hag e peoc'h, ne vije c'hoarvezet droug ebet ganto. [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 166.)

#### Gerioù heñvelster

* ma karjent
galleg: s'ils avaient voulu
# mar kirit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar mar ha kirit.

### Troienn

mar kirit
* troienn hag islavarenn-vartezeañ : mar plij ganeoc'h
** — Mar kirit, eme an aotrou, e viot pinvidik. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 86.)
** Ar brud eus a gement-mañ a zo c'hoazh hirio dre gêr Landreger hag ar re gozh ac'hano a gonto deoc'h, mar kirit, an traoù-mañ gwelloc'h egedon-me — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 31.)
** Ma n'am c'hredit ket, kontit, mar kirit, pet a vugale Plougerne, beleien, leanezed, frered, a zo e Breizh [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 174.)
** Klemmit ac'hanoun, mar kirit, mez na it ket da lavaret en defe bet aoun Ian Pennors rak ar republikaned, abalamour n'oa ket eat da Lanzeon. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 34.)
** [...] : « Diwallit, mar kirit; mar doc'h degaset amañ gant Doue ho pezo degemer mat , mes mar doc'h degaset gant an droukspered, amañ ne vezo truez ebet ouzhoc'h. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 58.)
** — Mont a rin, mar kirit. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 45.)
** — Mar kirit, eme an aotrou, e viot pinvidik. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 86.)
** — Mar kirit e chomot ganeomp-ni amañ. [...]. — (Gab Milin, Marvailhoù Bro-Leon, Hor Yezh, 1999, p. 18.)
** — Mar kirit ez aimp neuze hon-daou ? — (Gab Milin, Marvailhoù Bro-Leon, Hor Yezh, 1999, p. 161.)
* mar kirit ober tra pe dra :
** — [...] ; ha mar kirit dont ganeomp ez aimp d'e gaout d'e doull da welout. — (Gab Milin, Marvailhoù Bro-Leon, Hor Yezh, 1999, p. 43.)
** — [...] ; ha mar kirit dont ganeomp-ni (hemañ en deus triwec'h diner ha me daou wenneg), [...]. — (Gab Milin, Marvailhoù Bro-Leon, Hor Yezh, 1999, p. 161.)
** — Gwelet a reot, emezan, mar kirit dont, a-benn eur pennad ama, war va lerc'h. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 63.)
** [...] ; ha mar kirit rei d'ezho da efa, ec'h efint d'ho krasou mad, evel a leveront, e leac'h lavaret d'ho iec'hed, kel laouen ha tra. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 309.)
* (er stumm-nac'h:) Ma ne girit ket .

#### Deveradoù

* mar kerez

#### Troidigezhioù

* galleg : si vous voulez
* saozneg : if you like
# marangone
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn latin mergus.

### Anv-kadarn

marangone /ma.ranˈɡo.ne/ gourel (liester : marangoni)
* Morvaout, morvran.

#### Gerioù heñvelster

* cormorano

#### Gerioù kar dre o ster

* uccello

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti
# marangoni
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « marangone » hag « -i », unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

marangoni /ma.ranˈɡo.ni/ gourel
* Morvaouted pe Morvrini, liester an anv-kadarn marangone.

#### Gerioù heñvelster

* cormorani
# mar kerez

    Savet gant mar ha kerez
mar kerez
# maramataka
## Maori
### Etimologiezh

    Eus an anv-kadarn maori marama ("loar, miz") hag ar ger taka ("?").

### Anv divoutin

maramataka /mɐɾɐmɐˈtɐkɐ/
* Deiziadur loarel maori.
* Deiziadur.
* Almanak.

### Gwelet ivez

* (Mizioù an deiziadur loarel maori) ngā marama o te maramataka: Pipiri, Hongonui/Hōngongoi, Here-turi-kōkā, Mahuru, Whiringa-ā-nuku, Whiringa-ā-rangi, Hakihea, Kohi-tātea, Hui-tanguru, Poutū-te-rangi, Paenga-whāwhā, Haratua

### Daveoù

Roll an daveoù :
* Maramataka – the lunar calendar – Te Ara
* "maramataka" – Māori Dictionary (geriadur maori)
# mar plij
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant « mar » ha « plij ».

### Troienn

mar plij /marˈpliːʃ/
* Berrdro evit mar plij ganit pe mar plij ganeoc'h, merk sevended pa c'houlenner un dra bennak digant unan bennak.
** An Apotiker (e strinkell gantan) — Aotrou, setu aman eun tammig louzou, eun tammig louzou, a rankit da gemeret, mar plij, aotrou ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 22.)
** Jilig. — Ha peseurt den eo an Eutru-ze, mar plij ? Patern. — Diaoc'h ! eun den evel ar re all, 'michans! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 27.)
* Troienn implijet evit goapaat.
** — Gwelit 'ta, figus an ôtrou, mar plich; heugi na rez-te ket dirak ar c'hig-ber ? [...] !... — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 88.)
* mar plij ganit
* mar plij ganeoc'h
** Mar plij ganac'h a selaoufet Ur werz a zo newez savet ; — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 1, An Oriant, 1868, p. 80.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : bitte
* esperanteg : bonvolu
* finneg : olkaa hyvä ; -pas , -han (ouzhpennet d'ur verb)
* galleg : s'il te plait , s'il vous plait
* gresianeg : παρακαλώ (parakaló)
* italianeg : per favore
* katalaneg : si us plau
* nederlandeg : alstublieft
* perseg : لطفاً
* poloneg : proszę
* rusianeg : пожалуйста (pojalouïsta)
* saozneg : please
* spagnoleg : por favor
* tsolyáni : chegúkh
# mar plij ganeoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant mar plij ha ganeoc'h

### Troienn

mar plij ganeoc'h
* mar kirit
** Mar plij ganac'h a selaoufet Ur werz a zo newez savet ; — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 1, An Oriant, 1868, p. 80.)
** « C'hoant am eus e rafec'h koumanant ouzin, mar plij ganeoc'h. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 184.)

#### Troidigezhioù

* saozneg : if you please
* galleg : s'il vous plait , si vous voulez bien
# marama
## Maori
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

marama /Distagadur ?/
* Loar.
* Miz.

#### Gerioù heñvelster

* (1) ahoroa, atarau, Hina, māhina
* (2) kaupeka

#### Deveradoù

* maramataka (almanak, deiziadur maoriat)
    Mizioù ar bloaz:
* Maramatahi (Genver)
* Maramarua (C'hwevrer)
* Maramatoru (Meurzh)
* Maramawhā (Ebrel)
* Maramarima (Mae)
* Maramaono (Mezheven)
* Maramawhitu (Gouere)
* Maramawaru (Eost)
* Maramaiwa (Gwengolo)
* Maramatekau (Here)
* Maramamātahi (Du)
* Maramamārua (Kerzu)

#### Gerioù kevrennek

* āraitanga marama (fallaenn loar)
* kōripo marama (amzer fall)
* marama hua (loargann)
* marama roroku
* mata o te marama (doareennoù al Loar)
* mate marama (mizioù, amzerioù)

### Gwelet ivez

* (Mizioù an deiziadur gregorian) ngā marama o te tau: Hānuere/Maramatahi, Pēpuere/Maramarua, Māehe/Maramatoru, Āperire/Maramawhā, Mei/Maramarima, Hune/Maramaono, Hūrae/Maramawhitu, Ākuhata/Maramawaru, Hepetema/Maramaiwa, Oketopa/Maramatekau, Noema/Maramamātahi, Tīhema/Maramamārua
* (Mizioù an deiziadur loarel maori) ngā marama o te maramataka: Pipiri, Hongonui/Hōngongoi, Here-turi-kōkā, Mahuru, Whiringa-ā-nuku, Whiringa-ā-rangi, Hakihea, Kohi-tātea, Hui-tanguru, Poutū-te-rangi, Paenga-whāwhā, Haratua

### Daveoù

Roll an daveoù :
* "marama" – Māori Dictionary (geriadur maori)
# muller
## Galizeg
### Etimologiezh

    Eus mulier e latin.
muller
* maouez
* gwreg

## Nederlandeg

muller
* miliner

## Katalaneg
### Etimologiezh

muller
* gwreg
** la seva muller : e wreg.
** prendre muller : kemer gwreg

#### Gerioù heñvelster

* dona
* esposa
* consort
* covard
* senyora
* cònjuge
# mulon
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

mulon /ˈmu.lɔn/
* Unander an anv-kadarn mulo en akuzativ.
# mulier
## Latin

mulier
* maouez; furm an dro-envel unan.
# muliere
## Latin

muliere
* tro-bellaat unan an anv-kadarn benel mulier.
# mulojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

mulojn /ˈmu.lɔjn/
* Liester an anv-kadarn mulo en akuzativ.
# mullir
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Eus

### Verb

mullir
* gwakaat
# muloj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

muloj /ˈmu.lɔj/
* Liester an anv-kadarn mulo en nominativ.
# mulo
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | mulo | muloj |
| akuzativ | mulon | mulojn |
mulo /ˈmu.lɔ/
* (Loenoniezh) Mul.
# multa
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Diwar an adverb latin multum.
multa /ˈmul.ta/
* Kalz a.

## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

| Troad | unander | liester |
| nominativ | multa | multaj |
| akuzativ | multan | multajn |
multa /ˈmul.ta/
* Kalz a.

#### Gerioù heñvelster

* multe da
* multo da
# mark
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

mark
* Moneiz Alamagn, a-raok an euro.
# markezoj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

markezoj /mar.ˈkɛ.zɔj/
* Liester an anv-kadarn markezo en nominativ.
# marinheiro
## Portugaleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn marinha hag al lostger -eiro.

### Anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | marinheiro | marinheira |
| liester | marinheiros | marinheiras |
marinheiro /mɐ.ɾi.ˈɲɐj.ɾu/
* Martolod.
* Moraer.
* Pesketaer.
# mariquita
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

mariquita /mari'kita/ benel (liester : mariquitas
* (Loenoniezh) buoc'hig-Doue.
# maritare
## Italianeg
### Verb

maritare
* dimeziñ
** Mi voglio maritare - c'hoant-dimeziñ am eus. — ([Storia del grillo e della formica], p. Oberour dizanv.)

#### Gerioù heñvelster

* sposare

### Gerioù kar

* maritato
# markets
## Saozneg
### Furm anv-kadarn

markets
* Furm lies market; marc'hadoù.
# markezo
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | markezo | markezoj |
| akuzativ | markezon | markezojn |
markezo /mar.ˈkɛ.zɔ/
* Apoueilh, baled.
# marineros
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn marinero hag -s, merk al liester.

### Furm anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | marinero | marinera |
| liester | marineros | marineras |
marineros /ma.ɾi.ˈne.ɾos/
* Furm lies an anv-kadarn marinero.
# marito
## Italianeg
### Anv-kadarn

marito
* pried, gwaz

#### Troioù-lavar
### Krennlavaroù

* Tra moglie e marito non mettere il dito.
# marjol
## Brezhoneg

marjol
* louzaouenn
Patrom:-kvr-
* marjol-ki
* marjol saoz
# kranoj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

kranoj /ˈkra.nɔj/
* Liester an anv-kadarn krano en nominativ.
# krankojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

krankojn /ˈkran.kɔjn/
* Liester an anv-kadarn kranko en akuzativ.
# krano
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | krano | kranoj |
| akuzativ | kranon | kranojn |
krano /ˈkra.nɔ/
* Kog (dour).

#### Troioù-lavar

* Fermu la kranon! « Stank da forn ! », « Serr da veg ! »
# kraou-kezeg
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

kraou-kezeg
* kraou ar c'hezeg, marchosi.
# krankon
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

krankon /ˈkran.kɔn/
* Unander an anv-kadarn kranko en akuzativ.
# krao
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kar d'ar ger kembraek crau.

### Anv-kadarn

krao /ˈkraw/ gourel
* Toull en un nadoz ma tremener an neudenn drezañ.
** Tremen dre grao un nadoz.

#### Krennlavarioù

* Aesoc'h d'ur c'hañval tremen dre grao un nadoz Eget d'un den pinvidik mont d'ar baradoz.

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Öhr nepreizh , Nadelöhr nepreizh
* euskareg : begi
* galleg : chas benel
* italianeg : cruna benel
* iwerzhoneg : cró gourel
* kembraeg : crau gourel
* nederlandeg : oog nepreizh , naaldoog nepreizh
* saozneg : eye
* spagnoleg : ojo gourel
# kranoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan kran hag an dibenn-ger -oc'h

### Furm anv-gwan

kranoc'h /ˈkrãnːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan kran
** Kranoc'h oa ivez porzh ar bagoù, ur bern touristed deut gant kirri-boutin o c'hedal o zro da vont da welet tour-tan ar Vouster. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 200.)
* Kranoc'h eget :
* Kranoc'h evit :
* Kranoc'h-kranañ : muioc'h-mui kran

#### Gerioù heñvelster

* cheuc'hoc'h

#### Troidigezhioù

* galleg : plus chic(s) , plus élégant(e)(s) (que)
# kranon
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

kranon /ˈkra.nɔn/
* Unander an anv-kadarn krano en akuzativ.
# kranojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

kranojn /ˈkra.nɔjn/
* Liester an anv-kadarn krano en akuzativ.
# mat an traoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus mat, an traoù.

#### Troioù-lavar

mat an traoù
1 mat ar stal, mat ar jeu
2 er stumm goulennata, troienn saludiñ
* Mat an traoù ganit?
Gwelout:
* mat an traoù ganit
* mat an traoù ganeoc'h
# mat an traoù ganeoc'h
## Brezhoneg

mat an traoù ganeoc'h
** Mont a ra mat an traoù ganeoc'h? — (Jean Tricoire, Me a gomzo brezoneg, 1990, p 132.)
# mat ar jeu
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant mat ha jeu

### Troienn estlammadell

mat ar jeu
* mat an traoù
    Demat dit, Herve. Mat ar jeu? Jean Tricoire, Me a gomzo brezoneg. 1990. p 132
# mat da deurel d'ar c'hi
## Brezhoneg
### Troienn

mat da deurel d'ar c'hi /?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Araok oa unanik bennag a du gant-han, ha breman, hervez an oll, ne ket mad da deuler d’ar c’hi... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 111.)
# mat da un dra bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus mat, da , un dra bennak.

#### Troioù-lavar

mat da un dra bennak
* mat da netra
** N'on mat da netra, erfont ;
    Da hirra tout, ur guenaouad. — (Ar pesqetaer hac ar pesq bihan, Fables choisies de La Fontaine, troet gant P.-D. de Goësbriand, 1836, p. 19.)
*   * n'out mat da netra, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 272.)
*   * Genaoueg! Ne vi biken mat da netra eta! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 114.)

#### Deveradoù

* mat da ober un dra
# mat ar stal
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan mat, ar ger-mell strizh ar hag an anv-kadarn stal.

### Troienn

mat ar stal /ˌmadarˈstɑːl/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** — Gwir eo ! eme houman. Mat ar stal neuze ! Deut e-barz ha deut da zibri, marteze hoc'h eus naon, eme an hini goz. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 70.)
** — « Mat ar stal neuze, » eme ar roue, « me welo ha gwir a lavar. ». — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 43.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# mat da zebriñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan mat an araogenn da hag ar verb debriñ (gant ur c'hemmadur dre vlotaat D > Z).

### Troienn

mat da zebriñ /?/
* A zo debradus, a zo mat da zebriñ abalamour d'ur blaz c'hwek da skouer.
** Memes a-benn n'ema ket al lambrig e-barzh, te a z-... int zo mad da zebriñ, heñ. — (Banque Sonore des Dialectes Bretons, Molan, 2012.)
** Ar pezh a c'hoarvez, n'eo ket mad da zebriñ re.— (Banque Sonore des Dialectes Bretons, Kloar-Fouenant, 2013.)
* N'eo ket pistrius
** <skouer>

#### Gerioù heñvelster

* debradus
* debrus

#### Troidigezhioù

* alamaneg : essbar , eßbar
* galleg : comestible , mangeable
* saozneg : comestible , edible , eatable
* portugaleg : comestível , comível , edível

### Daveoù

Roll an daveoù :
* ↑ Banque Sonore des Dialectes Bretons
* ↑ Banque Sonore des Dialectes Bretons
# mat eo
## Brezhoneg
### Troienn verb

mat eo
* Troienn implijet da embann ez eo laouen an den a gomz.
*   * Mat eo! eme ar roue. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 44.)
*   * Mat eo! eme ar verc'h — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 45.)
*   * Mat eo! — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 45.)
*   * Mat eo bet marc'had] ar gwrac'hed kozh? -Ya avat, mat a-walc'h eo bet. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 214.)
* En droienn Mat eo din.
*   * Ma n'eo ket mat dit ober e vo mat dit tremen ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 322.)
*   * -Me a ya da lavaret pateroù bremañ, mat eo dit ? -Oya, din-me eo mat! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 322.)
* Troienn implijet da embann ez eo laouen an den a gomz peogwir en deus bet e walc'h (a voued, a arc'hant).
* Troienn implijet da embann eo laouen an den a gomz peogwir en deus bet e walc'h (a voued, a arc'hant).
# mat pell zo
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus mat, ha pell zo.

### Troienn adverb

mat pell zo
* Troienn implijet da verkañ eo peurechu ar gaoz:

#### Gerioù heñvelster

* ha kuit dre eno
* ha fin dre eno
* ha mat pell zo
* ha netra ken
** netra ken

#### Troidigezhioù

* galleg : un point c'est tout
* saozneg : and that's all ; and that's final ; and that's it ; end of story ; that's all ; that's it ; period
* spagnoleg : eso es todo ; y no hay más que hablar ;
* portugaleg : e isso é tudo ;
# mat da ober un dra
## Brezhoneg

mat da ober un dra
** Hemañ a zo ur c'hazh mat da logota. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 243.)— (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 323.)
** Me n'on ket mat da ober gweladenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. ....)
* mat nemet ...
** Hennezh n'eo mat 'met da dreiñ ar vein da sec'hañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. ....)
** ...n'out mat nemet da ober taolioù fall, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 272.)
** N'out mat nemet da gargañ da gof, evel a welan. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 149.)
** Te n'out mat nemet da gaoc'hañ ar stal. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 232.)
* na vezañ mat da blañtañ chas
# friad
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

friad
* Pezh a lakaer er fri:
** ur friad mic'hi, ur friad butun
* taol roet war ar fri
** Ro ur friad dezhañ.
* sifern
** Tapet em eus ur friad c'hoazh.
* koll arc'hant
* tortad
** Ober, tapout ur friad .
# frev
## Brezhoneg
### Anv-gwan

frev /ˈfrɛw/
* yac'h ha gouest da vale
* damvezv
* yac'h-frev
# friek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn fri hag al lostger -ek.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | friek |
| Derez-uheloc'h | friekoc'h |
| Derez-uhelañ | friekañ |
| Derez-estlammiñ | friekat |
friek /ˈfri:ek/
* Dezhañ pe dezhi ur mell fri .

#### Gerioù kar dre o ster

* frieg

#### Troidigezhioù

* galleg : qui a un grand nez
# friend
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

friend /fɹɛnd/ (liester : friends)
* Mignon.
* Kamarad.

#### Krennalavarioù

* A debt paid is a friend kept.
    Un dle paeet zo ur mignon miret.
* A friend in need is a friend indeed.
    Ur mignon en ezhomm zo ur mignon da vat.
* False friends are worse than open enemies.
    Mignoned faos zo gwazh eget enebourien anat.
* When two friends have a common purse, one sings and the other weeps.
    Pa vez daou vignon oc'h ober yalc'h voutin e vez unan o kanañ hag egile o ouelañ.
# freuzañ dour
## Brezhoneg

freuzañ dour
** regiñ dour (pa gomzer eus ur vag, pe ul lestr)
# friata
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar fri hag -ata.
    Savet diwar friad hag -a.

### Verb

* friata unan bennak a zo kement ha skeiñ war e fri.
* friata en ulb: furchal

#### Gerioù heñvelster

1
* jodata
* skouarnata
2
* fuketal

#### Troidigezhioù

* galleg : 1 nasarder , frapper quelqu'un sur le nez ; 2 fouiner
# oops
## Saozneg
### Etimologiezh

    Marteze diwar whoops.

### Estlammadell

oops /uːps/, /ʊps/.
* A vez lavaret pa vez graet ur fazi bennak, dic'hortoz peurvuiañ, pe pa c'hoarvez un dra dic'hortoz displijus; chaous, kaoc'h ki.

#### Gerioù heñvelster

* oopsy, oopsie
* doopsy, doopsie
* oopsy doopsy, oopsy-doopsy,
* oopsie doopsie oopsie-doopsie;
* oops-a-daisy
* upsy-daisy
* whoops
* whoops, there go my trousers
* whoopsie-daisy
# only
## Saozneg
### Anv-gwan

only
* nemetañ (nemeti, ...)
** He is the only doctor here. Ar medisin nemetañ eo amañ.

### Adverb

only
* hepken
** There is only one doctor.
** My heart is hers, and hers only. - dezhi eo ma c'halon, ha dezhi hepken.

#### Deveradoù

* if and only if
* if only
* only if
* only to
# onneg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger savet diwar an anv-kadarn onn hag al lostger -eg.
    Meneget er C'hatolikon (ounnec).
    Anavezet evel anv-lec'h : Keronnoc (Kêronneg).

### Anv-kadarn

onneg benel, liester onnegi, onnegoù
* Tachenn dindan wez-onn.
    <skouer>.

#### Gerioù heñvelster

* onnod

#### Troidigezhioù

* galleg : frênaie
* saozneg : ash plantation
# onkloj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

onkloj /ˈɔn.klɔj/
* Liester an anv-kadarn onklo en nominativ.
# onnod
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger savet diwar an anv-kadarn onn hag al lostger -od.
    Anavezet evel anv-lec'h : Nonot (An Onnod).

### Anv-kadarn

onnod benel
* Tachenn dindan wez-onn.
    <skouer>.

#### Gerioù heñvelster

* onneg

#### Troidigezhioù

* galleg : frênaie
* saozneg : ash plantation
# ontem
## Portugaleg

ontem
* dec'h
** Sinto-me bem melhor que ontem. - En em santout a ran kalz gwelloc'h eget dec'h.
# onnenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar strollder onn hag an dibenn-ger -enn.

### Furm anv-kadarn

onnenn /ˈɔ̃nːɛn/ unanderenn benel (strollder : onn)
* Unanderenn ar strollder onn.

#### Gerioù heñvelster

* gwezenn-onn

#### Deveradoù

* onnennoù

#### Troidigezhioù

* galleg : frêne
# onklon
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

onklon /ˈɔn.klɔn/
* Unander an anv-kadarn onklo en akuzativ.
# onklojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

onklojn /ˈɔn.klɔjn/
* Liester an anv-kadarn onklo en akuzativ.
# me da gar
## Brezhoneg

me da gar
* M'am c'harez, emezi, me da gar ivez nebaon. KBSA 208
# me eo
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant me hag eo.

### Troienn verb

me eo
** Me eo ho preur, me eo ho c'hoar ... Me eo ho tad, me eo ho mamm ... Klemmgan Gwiskriff.
** Me eo ar mestr, ha ne blegin da zen ebet. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 166.)
** — Me eo Corintin. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 292.)
* n'eo ket me eo
** [...] ; n'eo ket me eo am eus ho taolet er poull, met n'eo ket me kennebeut eo an hini ho tenno er-maez. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 52.)
* gant un anaforenn
** Me eo gwelloc'h ganin gwelet ar beorien o tastum ar c'heuneud evit gwelet anezho o ruilhal war an douar. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 204.)

## Pennadoù kar

* te eo
* eñ eo
* hi eo
* ni eo
* c'hwi eo
* int eo
# me ho ped
## Brezhoneg

troienn vrezhonek, savet diwar ar verb pediñ
me ho ped: ho pediñ a ran
* Me ho ped, kristenien, da daol evezh bremañ, Sainte Tryphine 2