OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# gouelfed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar gouel-, pennrann ar verb gouelañ, hag an dibenn-ger -fed.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | gouelfed |
| dre vlotaat | ouelfed |
| amreizh | ouelfed |
gouelfed /ˈɡwelfet/
* Furm dic'hour ar verb gouelañ en amzer c'hallus an doare-divizout.
# kannfent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kann-, pennrann ar verb kannañ, hag an dibenn-ger -fent.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kannfent |
| dre vlotaat | gannfent |
| dre c'hwezhañ | c'hannfent |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
kannfent /Distagadur ?/
* Furm ar verb kannañ e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# kannin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kann-, pennrann ar verb kannañ, hag an dibenn-ger -in.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kannin |
| dre vlotaat | gannin |
| dre c'hwezhañ | c'hannin |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
kannin /ˈkã.nːĩn/
* Furm ar verb kannañ e kentañ gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# kannint
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kann-, pennrann ar verb kannañ, hag an dibenn-ger -int.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kannint |
| dre vlotaat | gannint |
| dre c'hwezhañ | c'hannint |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
kannint /ˈkã.nːĩɲ(t)/
* Furm ar verb kannañ e trede gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# kannis
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kann-, pennrann ar verb kannañ, hag an dibenn-ger -is.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kannis |
| dre vlotaat | gannis |
| dre c'hwezhañ | c'hannis |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
kannis /ˈkãnːis/
* Furm ar verb kannañ e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# kannfes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kann-, pennrann ar verb kannañ, hag an dibenn-ger -fes.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kannfes |
| dre vlotaat | gannfes |
| dre c'hwezhañ | c'hannfes |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
kannfes /ˈkãnfes/
* Furm ar verb kannañ en eil gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# kanni
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kann-, pennrann ar verb kannañ, hag an dibenn-ger -i.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kanni |
| dre vlotaat | ganni |
| dre c'hwezhañ | c'hanni |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
kanni /ˈkãnːi/
* Furm ar verb kannañ en eil gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# kannimp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kann-, pennrann ar verb kannañ, hag an dibenn-ger -imp.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kannimp |
| dre vlotaat | gannimp |
| dre c'hwezhañ | c'hannimp |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
kannimp /ˈkã.nːĩm(p)/
* Furm ar verb kannañ e kentañ gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# kannje
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kann-, pennrann ar verb kannañ, hag an dibenn-ger -je.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kannje |
| dre vlotaat | gannje |
| dre c'hwezhañ | c'hannje |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
kannje /ˈkãn.ʃe/
* Furm ar verb kannañ e trede gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# kannjec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kann-, pennrann ar verb kannañ, hag an dibenn-ger -jec'h.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kannjec'h |
| dre vlotaat | gannjec'h |
| dre c'hwezhañ | c'hannjec'h |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
kannjec'h /ˈkãn.ʃex/
* Furm ar verb kannañ en eil gour lies an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# kannit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kann-, pennrann ar verb kannañ, hag an dibenn-ger -it.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kannit |
| dre vlotaat | gannit |
| dre c'hwezhañ | c'hannit |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
kannit /ˈkã.nːit/
* Furm ar verb kannañ en eil gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb kannañ en eil gour lies an doare-gourc'hemenn.
# dos
## Saozneg

dos
* En droienn dos an donts, skrivet ivez do's an don'ts.

## Spagnoleg

dos
* Daou.
** Hace dos meses - Daou viz zo.

### Gwelet ivez

* Ar pegementiñ e spagnoleg

## Galleg

dos
* kein.

## Portugaleg
### Etimologiezh

    Savet diwar de hag os.
| | gourel | benel |
| unander | do | da |
| liester | dos | das |

### Araogenn

dos
* Furm an araogenn da pa vez heuliet gant ar ger-mell o, eus ar.
** No decorrer dos anos : a-hed ar bloavezhioù
** A casa dos homens. Ti ar wazed.
# dottore
## Italianeg

    Eus doctus e latin

### Anv-kadarn

dottore
* titl skol-veur roet d'un den
* medisin
** un buon dottore, una buona dottoressa, buoni dottori — ur medisin mat, ur vedisinez vat, medisined vat .
* Meglio un asino vivo che un dottore morto. Gwelloc’h un azen bev eget ur medisin marv.
# dorojoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Furm anv-kadarn

dorojoù /doˈroːʒu/
* Furm lies an anv-kadarn dor
** Ma voe serret-kloz an dorojoù. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 132.)
** ... skei(ñ) war an dorojoù. — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 833.)
** Eur mevel a gasas Herri d'e gampr, a-dreuz d'eun toullad dorojou ha saliou. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 13.)
** — « [...]. Sellit mat outañ, roue Breizh ; ha ne welit-hu ket eo prennet an dorojoù ? [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 58.)

#### Stummoù all

* dorioù
* dorozioù

#### Troioù-lavar

* na gaout dorojoù war e holl doulloù

#### Troidigezhioù

* galleg : portes
# dorre
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus torre gant ur c'hemmadur dre vlotaat (t → d).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | torre |
| dre vlotaat | dorre |
| dre c'hwezhañ | zorre |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
dorre /ˈdɔ.rːe/
* Furm kemmet ar verb terriñ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.

### Anagramoù

* droer
* redor
* roder
# dosso
## Italianeg
### Etimologiezh

    Eus dossum e latin.

### Anv-kadarn

dosso /ˈdɔsso/ gourel (liester: dossi).
* kein
** il dosso della mano - kein an dorn
# dotare
## Italianeg
### Verb

dotare
* argouraouiñ
** dotare la figlia
* pourvezañ, leveañ
** la natura l'ha dotato di grande talento - donezonet-kaer eo bet gant an natur
** stare indietro: chom war-dreñv, war-lerc'h
** marcia indietro : mont war-dreñv.
** guardare indietro: sellout war e lerch, war e giz
** non si può tornare indietro. N'haller ket mont war-dreñv.
* bezañ diwezhat, kaout dale :
** sono indietro con gli esami all’università. Diwezhat on gant an arnodennoù.
# dotu
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

dotu /ˈdotːy/ hollek gourel
* Sport breizhek a vez c'hoariet gant ur bellenn anvet horell a skoer ganti war-bouez ur gammell evit lakaat anezhi e toull al laz enep.
** c'hoari dotu

#### Deveradoù

* dotuañ

#### Gerioù kevrennek

* bazh-dotu
* mezv-dotu
* penn-dotu

#### Troidigezhioù

* galleg :
# dort
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Adverb

dort /dɔʁt/
* Aze, du-hont, du-se, eno.
# dot
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

dot /'dɔt/ liester dots.
* argouroù.

#### Deveradoù

* doter

## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

dot /'dɔt/ liester dots.
* pik.
# doter
## Galleg
### Verb

doter
* argouraouiñ
* pourvezañ

#### Gerioù heñvelster

* pourvoir
# gludek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn glud hag al lostger -ek

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | gludek |
| Derez-uheloc'h | gludekoc'h |
| Derez-uhelañ | gludekañ |
| Derez-estlammiñ | gludekat |
gludek /ˈɡlyːdek/
* Dezhañ dalc'h, doare ar glud
** Tri genoù glaourennek, dent melen enno, ha dour gludek a-ispilh outo evel kerdin tev. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 168.)
** Stouiñ a reas da dennañ e wialenn e-maez fri an troll. Labezet e oa gant un dra bennak gludek, pouloudek, ha louet. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 184.)

#### Troidigezhioù

* galleg : gluant , visqueux
# gluo
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar ger gallek glu hag al lostger -o a dalvez da sevel an anvioù-kadarn.

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | gluo | gluoj |
| akuzativ | gluon | gluojn |
gluo /ˈɡlu.ɔ/
* Peg, glud.
# gluchor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus kluchor gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kluchor |
| dre vlotaat | gluchor |
| amreizh | digemm |
gluchor /ˈɡlyʃːɔr/
* Furm kemmet dic'hour ar verb kluchañ en amzer-da-zont an doare-disklêriañ.
# gluoj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

gluoj /ˈɡlu.ɔj/
* Liester an anv-kadarn gluo en nominativ.
# gluchot
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus kluchot gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kluchot |
| dre vlotaat | gluchot |
| amreizh | digemm |
gluchot /ˈklyʃːɔt/
* Furm kemmet ar verb kluchañ en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# glugmåned
## Daneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

glugmåned /Distagadur ?/
* Genver.
# gluojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

gluojn /ˈɡlu.ɔjn/
* Liester an anv-kadarn gluo en akuzativ.
# gluonenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar strollder gluon hag an dibenn-ger -enn.

### Furm anv-kadarn

gluonenn /ɡlyˈɔ̃ː.nɛn/ unanderenn benel (strollder : gluon, liester : gluonennoù)
* Unanderenn ar strollder gluon.

#### Gerioù kar dre o ster

* bozonenn, fotonenn, rannig elfennel

#### Troidigezhioù

* italianeg : gluone gourel

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Dictionnaire français-breton (Martial Ménard), Palantines, Quimper, 2012, pajenn 642b.
# gluon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar anv-kadarn saoznek gluon.

### Anv-kadarn

gluon /ˈɡlyː.ɔ̃n/ strollder (unanderenn : gluonenn, liester : gluonennoù)
* Bozon, pennkaozioù d'an etrewered derc'hanel kreñv.

#### Gerioù kar dre o ster

* bozon, foton, rannigoù elfennel

#### Troidigezhioù

* italianeg : gluoni gourel

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Dictionnaire français-breton (Martial Ménard), Palantines, Quimper, 2012, pajenn 642b.

## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

gluon /ˈɡlu.ɔn/
* Unander an anv-kadarn gluo en akuzativ.
# gluone
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar anv-kadarn saoznek gluon.

### Anv-kadarn

gluone /ɡluˈo.ne/ gourel (liester : gluoni)
* Gluonenn.

#### Gerioù kar dre o ster

* bosone, fotone, particella elementare

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti
# kartojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

kartojn /ˈkar.tɔjn/
* Liester an anv-kadarn karto en akuzativ.
# karter
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

karter /ˈkartɛr/ gourel (furm vihanaat : karterig, liester : karterioù)
* Unan eus ar peder rann a reer eus ul loen bet lazhet evit e gig
** <skouer.>
* Rann eus ur gêr vras pe vrasoc'h zo doareoù dibar dezhi
** An amezeien dostañ evit goulenn seniñ glaz pa vez marv unan bennak er c'harter. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 15.)

#### Gerioù kevrennek

* a-dreuz-karter

#### Troidigezhioù

* galleg : quartier
# kartoj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

kartoj /ˈkar.tɔj/
* Liester an anv-kadarn karto en nominativ.
# kartonon
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

kartonon /kar.ˈtɔ.nɔn/
* Unander an anv-kadarn kartono en akuzativ.
# kartennoù-post
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn kartenn-bost hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

kartennoù-post /ˌkartɛnuˈpɔst/
* Furm lies an anv-kadarn kartenn-bost
** Glas evel mor Polunezia war ar c'hartennoù-post, hag aes da evañ evel dour-sav en un devezh hañv. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 45.)

#### Troidigezhioù

* galleg : cartes postales
# karton
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

karton /ˈkar.tɔn/
* Unander an anv-kadarn karto en akuzativ.
# kartono
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar ur wrizienn a gaver e meur a yezh, galleg carton, alamaneg Karton, rusianeg каpтoн pe italianeg cartone, gant al lostger -o a dalvez da sevel an anvioù-kadarn.

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | kartono | kartonoj |
| akuzativ | kartonon | kartonojn |
kartono /kar.ˈtɔ.nɔ/
* Karton.
# kartonoj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

kartonoj /kar.ˈtɔ.nɔj/
* Liester an anv-kadarn kartono en nominativ.
# kartonojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

kartonojn /kar.ˈtɔ.nɔjn/
* Liester an anv-kadarn kartono en akuzativ.
# karto
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar ur wrizienn a gaver e meur a yezh, galleg carte, saozneg card, alamaneg Karte, poloneg karta, rusianeg каpтa pe italianeg carta, gant al lostger -o a dalvez da sevel an anvioù-kadarn.

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | karto | kartoj |
| akuzativ | karton | kartojn |
karto /ˈkar.tɔ/
* Kartenn.
# grenje
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus krenje gant ur c'hemmadur dre vlotaat (k → g).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | krenje |
| dre vlotaat | grenje |
| amreizh | digemm |
grenje /ˈɡrẽn.ʒe/
* Furm kemmet ar verb krenañ e trede gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# grenoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

* (Furm anv-gwan) Savet diwar an anv-gwan gren hag an dibenn-ger oc'h.
* (Furm verb) Eus krenoc'h gant ur c'hemmadur dre vlotaat (k → g).

### Furm anv-gwan

grenoc'h /ˈɡrɛ.nːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan gren.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | krenoc'h |
| dre vlotaat | grenoc'h |
| amreizh | digemm |
grenoc'h /ˈɡrẽː.nɔx/
* Furm kemmet ar verb krenañ en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.

#### Gerioù heñvelster

* grenot

#### Stummoù rannyezhel

* grenfet
# grenojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

grenojn /ˈɡrɛ.nɔjn/
* Liester an anv-kadarn greno en akuzativ.
# grenont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus krenont gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | krenont |
| dre vlotaat | grenont |
| amreizh | digemm |
grenont /ˈɡrẽː.nɔ̃ɲ(t)/
* Furm kemmet ar verb krenañ e trede gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# greoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar gre- (unan eus pennrannoù ar verb ober), hag an dibenn-ger -oc'h.

### Furm verb

greoc'h /ˈɡreː.ɔx/
* Furm ar verb ober en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
** Herve. — Bezit dienkrez, aotrou Sane, mont a raio mat an traou, gwelet a reoc'h : [...]. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 4.)
** Herve. — Ya ! m'oarvat sur ! Loja 'reoc'h em zi ! warc'hoaz ez eoc'h d'ar maner. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 13.)
** Gwelet a reoc'h an dra-ze hoc'h-unan pa glevoc'h an troiou divalo a c'hoarvezas gantan, [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 130.)

#### Stummoù all

* greot

#### Stummoù rannyezhel

* grefet

#### Troidigezhioù

* galleg : (vous) ferez
* spagnoleg : (vosotros, vosotras) haréis
# grenon
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

grenon /ˈɡrɛ.nɔn/
* Unander an anv-kadarn greno en akuzativ.
# greno
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus kreno gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kreno |
| dre vlotaat | greno |
| amreizh | digemm |
greno /ˈɡrẽː.no/
* Furm kemmet ar verb krenañ e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.

### Anagramoù

* rogen

## Esperanteg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar ger gallek grain (diwar ar ger latin grānum) hag al lostger -o a dalvez da sevel an anvioù-kadarn.

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | greno | grenoj |
| akuzativ | grenon | grenojn |
greno /ˈɡrɛ.nɔ/
* greun
# grenoj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

grenoj /ˈɡrɛ.nɔj/
* Liester an anv-kadarn greno en nominativ.
# grenot
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus krenot gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | krenot |
| dre vlotaat | grenot |
| amreizh | digemm |
grenot /ˈɡrẽː.nɔt/
* Furm kemmet ar verb krenañ en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.

#### Gerioù heñvelster

* grenoc'h

#### Stummoù rannyezhel

* grenfet
# grenouille de bénitier
## Galleg
### Etimologiezh

    Eus grenouille ha bénitier.

### Anv-kadarn

grenouille de bénitier
* razh-iliz; debrer sent; krigner treid ar sent; liper revr ar sent.

#### Gerioù heñvelster

* cul-bénit
* dévot
* punaise de sacristie
# eno emañ an dalc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar eno, emañ, hag an anv-kadarn dalc'h.

### Troienn verb

eno emañ an dalc'h /Distagadur ?/
* Frazenn distaget da ziskouez pelec'h emañ an diaezamant.
** IVONA. — Hañ ! eno emañ an dalc'h ! ... [...]. — (Jarl Priel, Ar Vatez vihan, Sav niv. 29, Diskar-amzer 1944, p. 31.)

#### Gerioù heñvelster

* aze emañ an dalc'h

#### Troidigezhioù

* galleg :
# enoeüs
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar pennrann enoe- ar verb enoeiñ hag al lostger -üs.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | enoeüs |
| Derez-uheloc'h | enoeüsoc'h |
| Derez-uhelañ | enoeüsañ |
| Derez-estlammiñ | enoeüsat |
enoeüs /ẽˈnweːys/
* A zegas enoe.
** « .... Er pardonioù-se, ne glevit nemet sarmonioù hir, enoeüs, mat da vantriñ ho spered ha da lakaat ac'hanoc'h da goll ho penn dre o diskianterezh. ...» — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 131.)

#### Troidigezhioù

* galleg : ennuyeux
# enoeiñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn enoe hag al lostger -iñ.

### Verb

enoeiñ /ẽˈnweːĩ/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : enoeet) (displegadur) I. verb gwan
* Kavout hir an amzer.
** Ha chao en aod, tud o rouzañ, o c'hoariellat, o pavata en dour, o klask kregin el lec'hid, gweltrez dindan ar c'herreg ; o c'hoari boulloù, 0 tisleviñ, oc'h enoeiñ .... — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 8.)

#### Troidigezhioù

* galleg : s'ennuyer
II. verb kreñv eeun
* Lakaat unan bennak diaes, trist.
* Hegaziñ unan bennak.
** — [...]. Va brasa levenez eo klevet oc'h euz kaset d'ar bed-all unan-bennag euz ar pilpouzed panen-ze ne reont nemed tregasi hag inoui, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 150.)

#### Deveradoù

* enoeüs

#### Troidigezhioù

* galleg : ennuyer
* galleg : importuner
# enorus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn enor hag al lostger -us.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | enorus |
| Derez-uheloc'h | enorusoc'h |
| Derez-uhelañ | enorusañ |
| Derez-estlammiñ | enorusat |
enorus /ẽˈnoːrys/
* Zo da vezañ enoret
* A zegas enorioù, hep gounid danvezel
** — [...]. Hogen, aotrou prezidant, n'eus nemedoc'h da leuniañ ar garg enorus a zo bet fiziet ennoc'h a-unvouezh. — (Roparz Hemon, Viktor ha Petronilh, Al Liamm, niv. 387, Gouere - Eost 2011, p. 73.)
* (Dre astenn-ster) Dereat

#### Gerioù kevrennek

* dizenorus

#### Deveradoù

* enorusted

#### Troidigezhioù

* galleg : honorable
* galleg : qui honore
# enorusoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan enorus hag an dibenn-ger -oc'h

### Furm anv-gwan

enorusoc'h /ẽnoˈrysːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan enorus
** « [...]. Ha biskoazh n'en devo roet priñs na roue un digoll reishoc'h hag enorusoc'h war un dro da wreg unan eus e zalc'hidi ! » — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 45.)
* Enorusoc'h eget :
* Enorusoc'h evit :
* Enorusoc'h-enorusañ : muioc'h-mui enorus

#### Troidigezhioù

* galleg : plus honorable(s) (que)
# enorusted
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « enorus » hag al lostger « -ded » , deuet da vout -ted, gant ur sandhi.

### Anv-kadarn

enorusted /ˌenoˈrystet/ benel
* perzh ar pezh zo enorus.

#### Troidigezhioù

* galleg : honorabilité
# eno
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Deveret eus an araogenn en.

### Adverb

eno /ˈẽːno/
* El lec'h a zo bet kaoz anezhañ ha ne weler ket.
** Guerz trist, son dudius a ziwan eno, O ! pegen kaër ec'h out, ma Bro ! — (Taldir, Bro Goz ma Zadou, in Dihunamb!, 15$^{vet}$ niverenn, miz Gwengolo 1906, p. 248-249.)
** Eno e oa eur plah vihan war ar vronn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 221.)
** Eno e oa tïer hag a oa diskaret. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 115.)
** Me n'on ket bet eno gwech ebet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 199.)
** Eno a zo (ez eus) tromorennou ; an hini a yelo e-barz na zeuio ket er-mêz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 546.)
** Ti-forn ha govel a oa eno gwechall. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 242.)
** Nann, eno n'oa nemet ur paour kaezh manac'h, hervez ar gwel, e-kreiz e vrud. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 37.)
** Eno e chomjont ur pennad da selaou ; [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 222.)
** Neuze e tistrojont d'ar Spagn, en ur c'harroñs kaer a em gavas eno hag ac'h ae dre an aer, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 36.)
** Ar re all, pa glevjont, a redas ivez d'ar gambr, ha ma voe eno neuze trouz ha garm spontus. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 14.)
** — Eno emañ ma zi. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 156.)
* Dre ma n'eo ket ur ger-diskouezañ, en ur ster strizh, eo an adveb-lec'hiañ eno (kontrol da amañ, aze, ahont) , ne dlejed ket kavout an droienn setu eno.

#### Troioù-lavar

* chom eno
* dre eno
* setu eno

#### Troidigezhioù

* alamaneg : da
* esperanteg : tie
* galleg : là ; y
* indonezeg : situ
* italianeg : ci , vi
* japaneg : あそこ (asoko)
* katalaneg : allà , allí
* saozneg : there
* spagnoleg : ahí , allí , allá

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 114.
# enor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus al latin honor.
    Meneget e Catholicon Jehan Lagadeuc (1464) : enor.

### Anv-kadarn

enor /ˈẽːnor/ (liester : enorioù, enoroù)
** Salokras, aotrou, trugarez, N'veritan ket an enor-se. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 178.)
** Un amzer a zo bet, hag e oa un enor Bezañ ganet e Breizh, bezañ anvet Breizhad.
* paotr a enor, paotr-enor
* plac'h a enor, plac'h-enor
* troienn: en enor da

#### Deveradoù

* dizenor
* enorus
* enorusted

#### Gerioù kevrennek

* bolz-enor
* paotr-enor

### Troienn

* dilufrañ e enor da unan bennak
* ober enor, rentañ enor, da ub

#### Troidigezhioù

* esperanteg : honoro
* galleg : honneur
* saozneg : honour

## Liammoù diavaez

* Ur c'hantik en enor d'ar Werc'hez:
# enorioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn enor hag an dibenn-ger -ioù.

### Furm anv-kadarn

enorioù /ẽˈnorju/
* Furm lies an anv-kadarn enor
** Mar oc'h euz enn ho kaloun eur garantez direiz evit madou hag henoriou ar bed-ma, hastit affo mouga ar garantez-se, pe, a hent all, e lakaio ac'hanhoc'h da ober nousped pec'hed, ha marteze zoken ann torfejou ar re c'hrevusa. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 672.)
** Ar roue, den a skiant, a lavare ez oa an deskadurezh en tu all d' ar madoù ha d'an enorioù. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 9.)
** Dezhañ pinvidigezh, enorioù Din-me paourentez ha dispriz Met 'drokfen ket evit teñzorioù Va Bro, va Yezh ha va Frankiz ! — (Añjela Duval, Anjela Duval Eil embannadur reizhet, Mignoned Anjela 2005, p. 207.)

#### Stummoù all

* enoroù

#### Troioù-lavar

* ober enorioù da unan bennak
* ober e enorioù

#### Troidigezhioù

* galleg : honneurs
# enoriñ
## Brezhoneg
### Verb

enoriñ /ẽˈnoːrĩ/ (displegadur)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Goude-se avat e c’hallfomp pediñ hag enoriñ ar sent, … hervez ar vicher a reomp hag ar vro a vevomp enni. — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 839.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : ehren
* galleg : honorer
* italianeg : onorare
* portugaleg : honrar
* saozneg : honor
* spagnoleg : honorar