OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# n'an ket
## Brezhoneg

    Diwar ne , an, ha ket.

### Troienn verb

n'an ket
** Me n'an ket da werza ma dillad: ... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 89.)

#### Gerioù heñvelster

* ne dan ket

### Pennadoù kar

* n'ez ket
* n'a ket

## Rimadell

    -Eus pelec'h out-te? -Eus Logivi.
    -Dont a rez da c'houren? -Ya, pa gari.
    -Eus pelec'h out-te? -Eus Plougras.
    -Dont a rez da c'houren? -N'an ket c'hoazh.
    -Eus pelec'h out-te? -Eus Poullaouen.
    -Dont a rez da c'houren? -N'an ket laouen!

#### Troidigezhioù

* galleg : je ne vais pas
* italianeg : da dove
* saozneg : {{tro|en|I dont' go}
* spagnoleg : no voy
[[rummad:mont]
# eskenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

eskenn /ˈeskɛn/ benel
* Kementad bihan-kenañ pa gomzer eus boued.
** Ne da eskenn ganeoc'h ! — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 132.)
* un eskenn voued: ur begad
** — « [...]. Biskoazh ne gavis un eskenn voued ken c'hwek d' am c'halon hag an tamm bara-mañ. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 72.)
* un eskenn vara: ur begad

#### Gerioù heñvelster

* bagadig
* begad
* brigoñsenn
* bruzunenn
* dornad
* drailhenn
* eskenn
* griñsenn
* livadenn
* tamm

#### Troidigezhioù

* galleg : miette (nourriture); petite quantité
# bruzun
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bruzun /Distagadur ?/ strollder (unanderenn : bruzunenn)
* Tammoù bihanañ ar boued.
    Bruzun bara.

#### Deveradoù

* bruzunachoù
* bruzunañ
* bruzunek

#### Gerioù heñvelster

* begad
* livadenn
* dornad
* bagadig
* brigoñsenn
* eskenn

#### Gerioù kevrennek

* bruzun-toun

#### Troioù-lavar

* mont e bruzun
* ober bruzun (gant unan bennak, gant un dra bennak)

#### Troidigezhioù

* galleg : miettes

### Furm verb

    Eus ar verb bruzunañ.
** Ar gwastell-mañ, 'vat, a vruzun : n'e-neus ket a zalh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 84.)
# n'ez ket
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    1) Diwar na, ez, ha ket.
    2) Diwar ne, ez, ha ket.

### Furm verb

n'ez ket /ˈnesket/
* Furm eil gour unan ar verb mont e stumm-nac'h an doare-gourc'hemenn.
** N'ez ket d'ober se! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 12.)
** N'ez ket aze dindan an dour. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 132.)
** Pa zebri eur bechezenn, n'ez ket da lonka ar mên — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 345.)
** N'ez ket (N'a ket) dre greiz ar blasenn, gra an dro. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 542.)
** N'ez ket da lakaat ken din! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 360.)
** N'ez ket da c'harmat! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 360.)
** N'ez ket da vont du-se da c'haloupat! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 360.)
** N'ez ket da gaout nec'hamant! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 360.)
** N'ez ket d'ar boued-se ... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 364.)

#### Gerioù heñvelster

* n'a ket
* na da ket

#### Troidigezhioù

* galleg : ne va pas
* saozneg : don't go to

### Furm verb

n'ez ket /'nesket/
* Furm eil gour unan ar verb mont e stumm-nac'h an doare-disklêriañ.
** N'ez ket d'ar marc'had ken?

#### Troidigezhioù

* galleg : tu ne vas pas
* saozneg : you don't go to
# davit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus an araogenn krennvrezhonek daguyt, savet diwar an araogennoù da hag evit. Deuet eo da vezañ ral er yezh a-vremañ.

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | davidon |
| U2 | davidout |
| U3g | davitañ |
| U3b | daviti |
| L1 | davidomp |
| L2 | davidoc'h |
| L3 | davito/davite |
| D | davidor |
davit /da.ˈviːt/
* Da gerc'hat traoù:
** Mont, dont davit un dra bennak, davit dour, davit boued, davit ar gazetenn.
** Demp da vit arguiscamancho — (Ar Varn Diwezhañ, p. 1260.)
** Pa 'z is d'ar feuntenn davit dour. — (Bleunioù Mae, er Barzhaz Breizh.)
** Met ar wreg ne yeas ket davit dour. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 217.)
** Me ‘ya davit dilhad ha boued.— (Ar Varn Diwezhañ, 2812.)
** Mont d’ar jardin davit kaol. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 367. (eil emb. p. 617.)
** Kerzh davit ur voutailhad win. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. (eil emb. p. 364.)
* Da gerc'hat tud:
** Mont davit unan bennak, davit ur beleg, davit ar medisin.
** N'in ket davidout, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 116.)

##### Notenn

* Kemmesk a vez a-wechoù etre davit ha davet.

### Adverb

davit /da.ˈviːt/
* Da gerc'hat
    Pa vanko dour , me ‘yel davit. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 244.)
    N’eus tamm bara ebet ken ? –Nann met ar paotr a zo aet davit. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 364.)
** N’ho po ket ken ? –Nann met ar paotr a zo aet davit. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 364.)

### Gwelet ivez

* Araogennoù brezhonek, stag
# kerzh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kerzh- », pennrann ar verb « kerzhet », hep dibenn-ger.

### Furm verb

kerzh /ˈkɛrs/
* Furm ar verb kerzhet e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Me a red ha te a gerzh.
* Furm ar verb kerzhet en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
** — Kerzh buan mar karez, eme Alis. Me ne c'hellan ket. — (Roparz Hemon, Viktor ha Petronilh, Al Liamm, niv. 387, Gouere - Eost 2011, p. 64.)
* Implijet alies e-lec'h « kae » :
** Kerzh prim, emezañ, da gerc'hat div bal. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 22.)
** Kerzh gant an diaoul, boued-ar-groug ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 294.)
** Kerzh da welout adarre. — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 32.)
** - .... Kerzh da zebriñ da voued, Yun, naon a zo deut dit pelloc'h. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 34.)
** Kerzh davit ur voutailhad win. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. (eil emb. p. 364.)

#### Deveradoù

* kerzh kuit

#### Troidigezhioù

* saozneg : go
* galleg : va
# kae
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

kae /ˈkɛː/ gourel (liester kaeoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Deveradoù

* kaead
* kaeañ
* kae-difenn
* kaeer

#### Troioù-lavar

* chom e toull ar c'hae

#### Troidigezhioù

* galleg : haie
* galleg : quai

### Furm verb

kae /ˈkɛ/
* Furm ar verb mont en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
** ... kea da gerc'hat ur voutailhad win, pa'z eo distro va mab. — (GWE, p. 64.)
** Kae buan da gousket bremañ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 104.)
** Kea da guzat du-ze en eur c'horn bennak. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 71.)
** Kae eta, Per, eme Jezuz, kae pa fell dit. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 12.)
** « Mat eo. Memes tra, kae da gavout da vreur. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 51.)
** Kae war eeun da gerc’hat anezañ. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 52.)
** Kae da zibriñ un tamm bennak bremañ. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 178.)
** Kae d'ar red da dapout he c'hap. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 199.)
** Kae da ziwall ar saout neuze. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 237.)

#### Gerioù heñvelster

* kerzh

#### Deveradoù

* kae kuit
# poultrenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)
    Eus poultr.

### Anv-kadarn

poultrenn /ˈpul.trɛn/ benel
* Meskad elfennoù munut-tre a zouar disec'het, a loustoni, ken skañv ma c'hallont chom pell en arlug en aer hag adkouezhañ war an traoù.
** Poultrenn ha pell alaouret a nije dreist an evlec'h. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 32.)

#### Gerioù heñvelster

* uloc'h

#### Deveradoù

* poultrennek

#### Troidigezhioù

* galleg : (de la) poussière
# pa'z eo
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant pa ha 'z hag eo.

### Troienn verb

pa'z eo
* Peogwir ez eo.
** — « Ne lavaran ket deoc'h e vec'h laer ; evelato e kav din e ve brav, pa 'z eo bet furchet an holl, e vec'h furchet ivez. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 168-169.)
** Un toull a zo en ti bremañ pa'z eo marv he mab. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 529.)
** ... kea da gerc'hat ur voutailhad win, pa'z eo distro va mab. — (GWE, p. 64.)

#### Deveradoù

* pa'z eo gwir

### Kanaouenn

** Pa'z eo priñsez an diegi
    Kontez al liboudennoù
    Ha dukez 'vit al loustoni
    Markizez ar strakelloù
    Gouarnerez ar Jolori
    Ha baronez ar pilhoù.
    Mari Beg A-raok, Soniou Breiz-Izel, pajenn 184
# avat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar a ha mat.

### Adverb

avat /a'vɑːt/; adverb lakaet war-lerc'h ur ger all, da vont kontrol dezhañ; a-wechoù: 'vat.
* Termen hag a verk an enebiñ.
** Hag evit gwir ivez avat ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 27.)
** — Ne ket da ziliaoua eo ez an ; d'ar chase, avad, ne lavaran ket. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 26.)
** Mont a rae, avat, dre wenodennoù pe a-dreuz an douaroù, gant aon en em gavout, en hent, gant unan bennak. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 31.)
** An daou erer avat a oa o vont da blanta o skilfou e Seven, met dallet e voent gant flemm dir ar wespedenn. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 37.)
* a verk an nerzhekaat
** « Setu ahont unan hag a ve brav da ziskar, avat. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 142.)
** Setu aze un hinkin avat ! — (Klaoda ar Prad, An teir c'had ; Ar mevel laer, Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908, p. 12.)
* E fin al lavarenn gentañ:
** — [...]. Mar teu avad, deut en he raok ama, evit ma 'z in ganeoc’h da zigemeret anezi, pa en em gavo. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 12.)

### Berrstumm

* 'vat

#### Troioù-lavar

* eo avat, eo 'vat
* nann avat, nann 'vat
* ya avat, ya 'vat

#### Troidigezhioù

* galleg : cependant , mais , par contre , pourtant
# ya 'vat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant « ya » ha « 'vat », berradur « avat ».

### Troienn adverb

ya 'vat /ˈjɑː.vat/
* Troienn respont.
** — Ya 'vat, a gredan, ma zad. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 16.)
** — Ya 'vat, Aotrou. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 167.)
** — « Ya avat, » eme hemañ. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 11.)
** — « Ya vat, » eme an den kozh, « [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 98.)
** Ya ’vat ! Job, ha gouzout a ran e verk an heol… d’an eur-mañ… war-dro peder eur hanter… eeun-hag-eeun. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 18.)

#### Gerioù heñvelster

* ya da
* ya gast !
* ya laouen

### Gwelet ivez

* eo da
* eo 'vat
# trot
## Brezhoneg

    Diwar ar verb trotal.

### Anv-kadarn

trot benel
* Paz an den pe al loen etre kerzhout ha redek.
** Mont d'an drot, mont d'an drotig.
** Kea d'an drotig Paour keaz Yannig — (Klaoda ar Prad, Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan, Sant-Brieg, 1907, p. 96.).
* (boued) Kas an traoù d'an drot : lakaat ar boued da virviñ.
** Pa vez kaset an traoù d'an drot ne vezont ket jamez en o blaz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 550.)

#### Deveradoù

* trotal
* troter
* trotig

#### Troioù-lavar

* soubenn an drot
# na rit ket
## Brezhoneg

Diwar na, grit, ha ket.

### Furm verb

na rit ket
* Stumm-nac'h ar verb ober en eil gour lies an doare-gourc'hemenn :
** Na rit ket a van, eme ar manac’h, me a zo boazet da iun. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 179.)
** Ha na droit ket ho penn… ha na rit ket lagadig… klevout a rit ? — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 105.)
** Na rit ket a drouz ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 550.)
** Na rit ket d'ar re all gwasoc'h evid deoc'h hoc'h-unan, peogwir omp oll kig-ha-gwad. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 314.)
# 'vat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar berradur avat.

### Adverb

* Adverb lakaet war-lerc'h ar rener, pa vez e penn kentañ ar frazenn :
** Se 'vat zo un dra dister a-walc'h . — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 120.)
** Te 'vat a ra trouz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 550.)
* Lakaet war-lerc'h ur renadenn bennak e penn kentañ ur frazenn :
** Hiziv 'vat e oa ar beilh war ar pesked, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 401.)
** E Lanuon 'vat e oa ar beilh war an traoù, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 401.)
** Aze 'vat e pigoser ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 413.)
* Lakaet e fin ur frazenn:
    Gwall skañv eo aet neuze 'vat! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 193.)

#### Troioù-lavar

* eo 'vat
* nann 'vat
* ya 'vat
* me oar vat
# nann avat
## Brezhoneg

    Savet gant nann hag avat.

### Troienn adverb

nann avat
*   * ...na gomzfont ket me oar vat? - Nann avat ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 214.)
*   * -Ac'hanta, ma mab, a c'houlennas digant Fañch, gwelet a' teus al laer per? -Nann avat, ma zad, a laras Fanch o em dishunañ en ul lamm…, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 15.)
* ya avat
* eo avat

#### Deveradoù

* nann 'vat
# noz-deiz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn noz ha deiz.

### Adverb

noz-deiz /nozˈdɛj(s)/ /nozˈdeː/
* E-pad an noz hag e-pad an deiz, en noz hag en deiz, hep ehan.
** — Nann da ! Ha pa ven kant vloaz o labourat amañ noz-deiz, ne rafen ket an hanter al labour. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 65.)
** Noz-de, karga, diskarga a reont marc'hadourez deut eus pevar c'horn ar bed. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 182.)
** Damen ! ya 'vat, peogwir em-bez poan em gar noz-deiz (noz ha deiz, noz ha 'n deiz). — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 92.)
** Noz-deiz, noz ha'n deiz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 379.)
** Chadennet o Buhez Hiviziken noz-deiz Ouzh lusk ar momeder O vuzuliañ o amzer Eilenn goude eilenn — (Añjela Duval, Anjela Duval Eil embannadur reizhet, Mignoned Anjela 2005, p. 372.)

#### Gerioù heñvelster

* deiz ha noz
* noz ha deiz

#### Troidigezhioù

* galleg : nuit et jour
# Austrasia
## Saozneg
### Etimologiezh

Austrasia
* Aostrazia
# Aostrazia
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Austrazia
* Rouantelezh savet gant ar Franked , er reter da Neustria.
# kiger
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn kig hag al lostger -er
    Meneget er C'hatolikon (quiguer)
    Da geñveriañ gant ar gerioù cigydd, cigwr en kembraeg, kyger en kerneveureg

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | kiger /ˈkiːɡɛr/ | kigerien /kiˈɡɛrjɛn/ |
| Benel | kigerez /kiˈɡeːres/ | kigerezed /kiɡeˈreːzet/ |
kiger /ˈkiːɡɛr/ gourel
* Den zo e vicher lazhañ ha dispenn loened evit o c'hig ; (Ent strizh) den a werzh kig ent kriz
** Ar c'higer a baeas, hag a eas kuit, ha kontant c'hoazh. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 206.)
** Evit ar marc'h pevarzroadek, 'm eus aon ne vo mui kavet implij dezhañ bremaik nag ouzh karr nag ouzh alar ; implij e ti er c'higer, ne lavaran ket. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 9.)
** Va ferukenner Maoris a zo o chom nepell diouzh ti ar c'higer [...]. — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 275.)
** Ar c'higer a oa o vont war-du Lannuon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 552.)
* (dre skeudenn-lavar) Den garv ; den a blij dezhañ lazhañ tud.

#### Deveradoù

* kigerezh
* kigeri

#### Gerioù kevrennek

* kigerdi
* kiger-moc'h
* ti-kiger

#### Gerioù kar dre o ster

* boser

#### Troioù-lavar

* kaout un teod kiger : lavarout droug diwar-benn an dud

#### Troiennoù keñveriañ

* bezañ sioul evel un oan o vont gant ar c'higer : bezañ sioul-meurbet

#### Troidigezhioù

* cheyenne : naˀtónevéˀhoˀe
* euskareg : harakin
* galleg : boucher
* gresianeg : κρεοπώλης , χασάπης
* indonezeg : jagal , tukang daging
* italianeg : macellaio
* kembraeg : cigydd , cigwr
* kerneveureg : kyger
* okitaneg : boquièr , maselièr
* perseg : قصاب (ghassâb)
* portugaleg : açougueiro
* saozneg : butcher , flesher
* spagnoleg : carnisser
* spagnoleg : carnicero
* tchekeg : řezník
# Gall
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv divoutin

| | Unander | Liester |
| Gourel | Gall /ˈgal:/ | Gallaoued /ɡaˈlɔwːɛt/ |
| Benel | Gallez /'gal:es/ | Gallezed /gal'eː.zet/ |
Gall /ˈɡalː/ gourel (liester Gallaoued)
* Den eus Bro-C'hall.
** An neb a c'hall a gas ar Gall.
** Natur ar marc'h eo gwirinal, natur ar Gall, gallegal, natur ar Breton, brezonega. — (Jaffrennou, Tri zra red, Ar Vro niv. 3, 1904, p. 1c.)
** — [...]. Hirie ar Gall a deu da furchal hon zïer, [...] ? — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 182.)
* (ral) Bro-C'hall (pe Breizh-Uhel er skouerioù-mañ? )
** Met he amourouz, goude bezañ laret he eurediñ, a zo aet en Gall hag en deus lezet ganti un aelig Doue darev da c'henel,— (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 260.)
** Ec’h eas d’ober un dro en Gall, — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 4.)

#### Troidigezhioù

* kembraeg : Ffrancwr ; (2) Ffrainc
* galleg : Français ; (2) France
* italianeg : francese ; 2) Francia .
* portugaleg : francês ; 2) França .
* saozneg : French ; (2) France .
* spagnoleg : francés ; 2) Francia .

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Drougkinnig Neumenoiou, in Barzhaz Breizh
# Neustria
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Neustria
* Rouantelezh frank e Galia etre ar Vvet hag an IXvet kantved.

## Saozneg
### Etimologiezh

Neustria
* Neustria.

#### Troidigezhioù

* galleg : Neustrie
# paveg
## Brezhoneg

    Eus pav hag -eg.

### Anv-kadarn

paveg /ˈpawek/ gourel; paveien.
* Den pavek.
* Den amparfal.

#### Deveradoù

* pavegez benel
# pavata
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn pav hag al lostger kevrennek -ata (diwar -at hag -a).

### Verb

pavata /paˈvatːa/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : pavataet) (displegadur)
* Skeiñ a daolioù dorn ; flac'hata (diwar-benn an dud)
** — Ya, ya, gwall drist eo, met deuit ennoc'h hoc’h-unan rak anez da se e vimp kavet, eme ar gelennerez McGonagall, o pavata dousik brec'h Hagrid. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 21.)
* Tastornat ; flac'hata, palvata
** Pavata brec'h Harry a reas an tasmant, ma kavas da Harry en devoa soubet anezhi en ur c'helorniad dour yen-skorn. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 128.)
pavata verb gwan
* Skeiñ al leur gant e bavioù (diwar-benn al loened).
** Tridal a reas al loen, pavata an douar, hag ar marc'heg da dreiñ e benn tokarnet da sellout war-draoñ ouzh Ron. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 290.)
* (Dre astenn-ster) Pilpazañ, hep mont war-raok (diwar-benn an dud)
** Ha chao en aod, tud o rouzañ, o c'hoariellat, o pavata en dour, o klask kregin el lec'hid, gweltrez dindan ar c'herreg ; o c'hoari boulloù, o tisleviñ, oc'h enoeiñ .... — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 8.)

#### Deveradoù

* pavataerezh

#### Troidigezhioù

* galleg : donner des coups de pattes
* galleg : piaffer
* galleg : piétiner (bêtes)
* galleg : taper
* galleg : tâtonner
# patouilhat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

patouilhat /paˈtuʎːat/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : patouilhet) (displegadur)
* Mac'hañ fank, dour, douar gleb gant an treid, gant an daouarn.
** [...] ha dreist-holl abalamour m'o deveze aotre da vale diarc'hen ha dre se, lañs da batouilhat er fank hep aon rak ar c'hailhar ; [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 28.)
* Skarzhañ, naetaat ur forn gant ur skubell arbennik.

#### Troidigezhioù

* galleg : patauger
# dizroet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar dizro-, pennrann ar verb dizreiñ, hag an dibenn-ger -et.

### Furm verb

dizroet /diˈzroːet/
* Anv-gwan-verb ar verb dizreiñ
** Ar c'hi a oa dizroet d'al lec'h e oa koueet Charlez. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 3.)
** [...], tri de goude an torfed, ar beleg a zo dizroet d'hen douari, ha, pa eo bet dizoloet ar bez hag an arched, ne oa ken netra ennan : [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 27.)
** Ne oa ket dizroet mat e penn ar wenodenn, pa savas trouz 'barzh ar vilajenn. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 24.)
** “'C'hanta ?” eme an hini gozh pa voemp dizroet d'an ti. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 39.)
** Ar charretour ne oa ket zoken dizroet da sellet. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 48.)
* Furm ar verb dizreiñ e trede gour unan an doare-gourc'hemenn:
** Na chomet ket aman, ma bugale, dizroet d'ho pro. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 106.)
** "Kaset-hi ganeoc'h," emezañ en ur ginnig anezhi d'ar wreg yaouank, "ha dizroet d'ar gêr. [...]." — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 32.)
** "Dizroet fenoz, ma merc'h, gant ho ten. [...]." — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 72.)

#### Gerioù heñvelster

* distroet
* distroit

#### Troidigezhioù

* galleg : 1) retourné , revenu ; 2) retournez , revenez
* saozneg : 1) returned ; 2) return