OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# had
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn) Kavet en henvrezhoneg (att).
    Meneget er C'hatolikon (hat).
    Da geñveriañ gant ar gerioù had en kembraeg, has en kerneveureg.
    (Furm verb) Savet diwar had-, pennrann ar verb hadañ, hep dibenn-ger.

### Anv-kadarn

had /ˈhɑːt/ strollder (unanderenn hadenn)
* Rannoù ur blantenn a dalvez dezhi da liesaat pa gejont ouzh an douar (diwar-benn ar plant zo bleuñv dezho).
** Ret’ kaout kalon un touseg, lagad-kleiz ur mal-bran, An had dimeus ar raden, en noz tantad Sant-Yann. — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 1, An Oriant, 1868, p. 52.)
** Bemdez e skuilhe tro-war-dro dezhi un dornadig had, abalamour kustumiñ al lapoused da zont d'en em vodan eno. — (Yann-Vari Perrot, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 380.)
* Spluz.
* Vioù speriet.
* Frouezh.
* Sper.

#### Gerioù heñvelster

* greun

#### Deveradoù

* hadajoù
* hadañ
* hadeg
* hadek
* hadenn
* hader
* haderezh
* had-lann
* hadlanna
* had-lin
* hadlinna

#### Troidigezhioù

* galleg : semence , graine
* kembraeg : had
* kerneveureg : has
* saozneg : seed

### Furm verb

had /ˈhɑːt/
* Furm ar verb hadañ e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** » Ar greun a had aze a ziwano, gresko, » Ma na daolit evez, d'ar bern holl ho kaso. — (G. Milin, Marvaillou grac'h-koz, Brest, 1867, p. 14.)
* Furm ar verb hadañ en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.

## Saozneg
### Etimologiezh

    Diwar have.

### Furm verb

had /ˈhɑd/
* Furm ar verb have en amzer-dremenet strizh.
** I had a dog too when I was a child.

### Krennlavar

* Pigs might fly if they had wings. Nijal a raje ar moc’h ma o dije divaskell.
# hadec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar had-, pennrann ar verb hadañ, hag an dibenn-ger -ec'h.

### Furm verb

hadec'h /ˈhɑːdɛx/
* Furm ar verb hadañ en eil gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# haden
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar had-, pennrann ar verb hadañ, hag an dibenn-ger -en.

### Furm verb

haden /ˈhɑːdɛn/
* Furm ar verb hadañ e kentañ gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# hademp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar had-, pennrann ar verb hadañ, hag an dibenn-ger -emp.

### Furm verb

hademp /Distagadur ?/
* Furm ar verb hadañ e kentañ gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# hadan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar had-, pennrann ar verb hadañ, hag an dibenn-ger -an.

### Furm verb

hadan /ˈhɑːdãn/
* Furm ar verb hadañ e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# hadas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar had-, pennrann ar verb hadañ, hag an dibenn-ger -as.

### Furm verb

hadas /ˈhɑːdas/
* Furm ar verb hadañ e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# hadañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar had.
    Meneget er C'hatolikon (hadaff).
    Da geñveriañ gant ar verboù hadu en kembraeg, hasa en kerneveureg.

### Verb

hadañ /ˈhɑːdã/ verb kreñv eeun (displegadur)
* Strewiñ had war an douar labouret, abalamour dezho da greskiñ.
** C'hoant am eus da labourat un tamm douar ha da hadañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 44.)
** Paotred Plougastell a oa krog dalc’hmat da hadañ o fiz-bihan. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 171.)
* (difetis) Strewiñ.
** Pebezh freuz ha reuz he deus degaset ar vuoc'h-se etre paotred ar skol ! N'eo ket o tourtal nag o winkal, met oc'h hadañ disfiziañs ha droug-kuzh kenetrezomp. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 95-96.)

#### Stummoù all

* hadiñ

#### Deveradoù

* dihadiñ
* hader
* haderez
* haderezh

#### Troioù-lavar

* hadañ karotez : krenañ

#### Krennlavarioù

* Pa gouezh an dour eus korn an ejen E vez poent hadañ ar winizhenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 325.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : säen
* daneg : så
* esperanteg : semi
* faeroeg : sáa
* finneg : kylvää
* frizeg : siedzje
* gresianeg : σπέρνω
* henc'halleg : semer
* galleg : semer
* henhebraeg : זרע
* ido : semar
* italianeg : seminare
* katalaneg : sembar
* kembraeg : hadu
* kerneveureg : hasa
* kurdeg : çandin
* mayaeg Yucatán : pak’al , pak’ik
* nederlandeg : zaaien , inzaaien
* papiamento : sembra
* portugaleg : plantar , semear
* saozneg : to sow
* serbeg : сејати
* spagnoleg : sembrar
* svedeg : så
* tchekeg : sázet , rozsévat
# grevusoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan grevus hag an dibenn-ger -oc'h

### Furm anv-gwan

grevusoc'h /ɡreˈvysːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan grevus
** Ma ! neuze ec'h anavezet ur vorgazhenn, neuze oc'h evit kompren e petore digouezh euzhus e oa martoloded ar Gwennili. Grevusoc'h hini ebet. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 112.)
* Grevusoc'h eget :
* Grevusoc'h evit :
* Grevusoc'h-grevusañ : muioc'h-mui grevus

#### Troidigezhioù

* galleg : plus grave(s) (que)
* galleg : plus important(e)(s) (que)
* galleg : plus sérieus(e)(s) , plus sérieux (que)
# grevusañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan grevus hag an dibenn-ger -añ

### Furm anv-gwan

grevusañ /ɡreˈvysːã/
* Derez-uhelañ an anv-gwan grevus
** Mar oc'h euz enn ho kaloun eur garantez direiz evit madou hag henoriou ar bed-ma, hastit affo mouga ar garantez-se, pe, a hent all, e lakaio ac'hanhoc'h da ober nousped pec'hed, ha marteze zoken ann torfejou ar re c'hrevusa. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 672.)
** Nac'h ar feiz a zo eur pec'hed euz ar re c'hrevusa. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 796.)
** Nebeud a dra a vez a-wechou kiriek d'ar grevusa traou ; [...] ? — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 122.)
* Grevusoc'h-grevusañ : muioc'h-mui grevus

#### Troidigezhioù

* galleg : la plus grave , le(s) plus grave(s)
* galleg : la plus importante , le(s) plus important(e)(s)
* galleg : la plus sérieuse , les plus sérieuses , le(s) plus sérieux
# greunavalenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar greunaval war batrom ar ger avalenn.
    Meneget en geriadur Frañsez Vallee (greunavalenn).

### Anv-kadarn

greunavalenn /ɡrønaˈvɑːlɛn/ benel (liester : greunavalenned)
* Gwez (Punica granatum) dezho bleuñv ruz. Gounezet int evit o frouezh.

#### Gerioù heñvelster

* greunadezenn

#### Troidigezhioù

* galleg : grenadier (l'arbre)
* saozneg : pomegranate-tree
# grevo
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus krevo gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | krevo |
| dre vlotaat | grevo |
| dre c'hwezhañ | c'hrevo |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
grevo /ˈɡreː.vo/
* Furm kemmet ar verb kreviñ e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.

### Anagramoù

* voger
# grevusaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan grevus hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at)

### Verb

grevusaat /ɡrevyˈsɑːt/ verb gwan (anv-gwan-verb : grevusaet) (displegadur)
* Dont da vezañ grevusoc'h
** <skouer.>

#### Gerioù heñvelster

* gwashaat

#### Troidigezhioù

* galleg : (s')aggraver
# greunenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar strollder greun hag an dibenn-ger -enn

### Furm anv-kadarn

greunenn /ˈɡrœ̃ːnɛn/ unanderenn benel (strollder : greun)
* Unanderenn ar strollder greun
** Setu eman war doull e vez : ec'h a da vean malet evel eur c'hreunenn gant an daou vean. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 9.)
** Greunenn an danvez-mañ a zo finoc'h evit hennezh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 190.)
** Pipi a zo sac'het ur c'hreunenn holen e toull e c'houzoug hag a ro sec'hed dezhañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 455.)

#### Deveradoù

* greunennoù

#### Troioù-lavar

* derc'hel greunenn ouzh unan bennak
* mankout da unan bennak ur c'hreunenn en e chapeled
* mirout greunenn ouzh unan bennak

#### Krennlavarioù

* Ur c'hreunenn gerc'h a ro kant evit unan. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 190, 252.), — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 304.)

#### Troidigezhioù

* galleg : grain , graine
# grevus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (1500) Grevus er C'hatolikon.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | grevus |
| Derez-uheloc'h | grevusoc'h |
| Derez-uhelañ | grevusañ |
| Derez-estlammiñ | grevusat |
grevus /ˈɡreːvys/; ken grevus.
* Dañjerus.
** Ma ! neuze ec’h anavezet ur vorgazhenn, neuze oc’h evit kompren e petore digouezh euzhus e oa martoloded ar Gwennili. Grevusoc’h hini ebet. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 112.)
* (diwar-benn ar pec'hedoù, an torfedoù) A zo pouezus a-walc'h evit degas ur c'hastiz.
** Ne vezo en kement-se pec'hed grevus, nemet graet e vefe evit noazout, en un doare grevus, ouzh an nesañ. — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 727.)
** N’eus forzh piv e vec'h, ha pa ve zoken grevusoc’h ho pec’hedoù eget he re, ha pa ve brasoc’h an niver anezho, ha p’ho pefe roet muioc’h a skouer fall, c’hwi a c’hell ivez, gant sikour gras Doue, dont da vezañ ur sant pe ur santez evelti. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 145.)
* Pouezus.
* A zegas poanioù.
** [...] rak bezañ ez int eneoù santel pere a andur poanioù grevus-meubet. — (Glaoda Marigo, Buez ar Sænt gant reflexionou spirituel, Kemper, 1837, p. 763.)

#### Deveradoù

* grevusaat
* grevusted

#### Troidigezhioù

* galleg : grave

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ar c'hCatholicon
# grevusat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar grevus hag an dibenn-ger -at.

### Furm anv-gwan

grevusat /ɡreˈvysːat/
* Derez-estlammiñ an anv-gwan grevus.
# grevusted
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus grevus gant al lostger -ted.

### Anv-kadarn

grevusted /ɡreˈvystet/ hollek benel
* Perzh un dra a zo grevus.
** Sebezet gant grevusted an darvoudoù, ec'h en em vode ar wazed a-zaouioù pe ouzhpenn [...]. — (Yeun ar Gow, Skridoù, Hor Yezh, 2000, p. 18.)

#### Troidigezhioù

* galleg : gravité , importance
# kerzhomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kerzh-, pennrann ar verb kerzhet pe kerzhout, hag an dibenn-ger -omp

### Furm verb

kerzhomp /ˈkɛrzɔ̃m(p)/
* Furm ar verb kerzhet/kerzhout e kentañ gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
* Furm ar verb kerzhet/kerzhout e kentañ gour lies an doare-gourc'hemenn
** — Kerzhomp buan, eme Leoni. — (Roparz Hemon, Viktor ha Petronilh, Al Liamm, niv. 387, Gouere - Eost 2011, p. 64.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (nous) marchons
* galleg : marchons !
# kerzhjont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kerzh- », pennrann ar verb « kerzhet », hag an dibenn-ger « -jont ».

### Furm verb

kerzhjont /ˈkɛrsʃɔ̃ɲ(t)/
* Furm ar verb kerzhet e trede gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# kerzhjout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kerzh- », pennrann ar verb « kerzhet », hag an dibenn-ger « -jout ».

### Furm verb

kerzhjout /ˈkɛrs.ʃut/
* Furm ar verb kerzhet en eil gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# kerzhjon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kerzh- », pennrann ar verb « kerzhet », hag an dibenn-ger « -jon ».

### Furm verb

kerzhjon /ˈkɛrsʃɔ̃n/
* Furm ar verb kerzhet e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# kerzhot
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kerzh- », pennrann ar verb « kerzhet », hag an dibenn-ger « -ot ».

### Furm verb

kerzhot /ˈkɛrzɔt/
* Furm ar verb kerzhet en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# kerzho
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kerzh-, pennrann ar verb kerzhet pe kerzhout, hag an dibenn-ger -o

### Furm verb

kerzho /ˈkɛrzo/
* Furm ar verb kerzhet/kerzhout e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
   * Hep kemmadur :
       — Penaos e ra ma breur ? emezañ. — Mat a-walc'h, dre c'hras Doue ; prestik e kerzho hep flac'hioù. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 15.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) marchera
# kerzhor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kerzh- », pennrann ar verb « kerzhet », hag an dibenn-ger « -or ».

### Furm verb

kerzhor /ˈkɛrzɔr/
* Furm dic'hour ar verb kerzhet en amzer-da-zont an doare-disklêriañ.
# kerzhout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon (querzet).
    Da geñveriañ gant ar verboù cerdded en kembraeg, kerdhes en kerneveureg.

### Verb

kerzhout /ˈkɛrzut/ verb gwan (displegadur)
* Mont eus an eil lec'h d'egile oc'h ober kammedoù.
** E lost a oa eur roeñv hag eur stur d'ezañ, ha kerzout a rae war ar mor daoust d'e darziou kounnaret. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 39.)
** Penaos e ra ma breur ? emezañ. - Mat a-walc'h, dre c'hras Doue ; prestik e kerzho hep flac'hioù. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 15.)

#### Stummoù all

* kerzhet

#### Deveradoù

* kerzhadeg
* kerzhadenn
* kerzhed
* kerzher
* kerzhet

#### Krennlavarioù

* E bro an dud kamm e kred pep den kerzhout eeun

#### Troidigezhioù

* galleg : marcher
* kembraeg : cerdded
* kerneveureg : kerdhes
* saozneg : to walk
# kerzhoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kerzh- », pennrann ar verb « kerzhet », hag an dibenn-ger « -oc'h ».

### Furm verb

kerzhoc'h /ˈkɛrzɔx/
* Furm ar verb kerzhet en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# kerzhont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kerzh- », pennrann ar verb « kerzhet », hag an dibenn-ger « -ont ».

### Furm verb

kerzhont /ˈkɛrzɔ̃ɲ(t)/
* Furm ar verb kerzhet e trede gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# dolori
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « dolore » hag « -i », unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

dolori /doˈlo.ri/ gourel
* Poanioù, liester an anv-kadarn dolore.
# domande
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « domanda » hag « -e », unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

domande /doˈman.de/ benel
* Goulennoù, liester an anv-kadarn domanda.
# dolorosas
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan dolorosa hag -s, merk al liester.

### Furm anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | doloroso | dolorosa |
| liester | dolorosos | dolorosas |
dolorosas /do.lo.ˈɾo.sas/
* Furm lies an anv-gwan dolorosa.
# domanda
## Italianeg
### Etimologiezh

    Eus ar verb italianek domandare.

### Anv-kadarn

domanda /doˈman.da/ benel (liester : domande)
* Goulenn.
** La domanda di matrimonio.
    Ar goulenn eured.
** Far domande.
    Ober/Sevel goulennoù.

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti
# dolorosos
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan doloroso hag -s, merk al liester.

### Furm anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | doloroso | dolorosa |
| liester | dolorosos | dolorosas |
dolorosos /do.lo.ˈɾo.sos/
* Furm lies an anv-gwan doloroso.
# dom
## Italianeg
### Anv-kadarn

dom
* Dom, Don. Titl roet a-wechoù da venec'h pe beleien gatolik.

#### Gerioù heñvelster

* don

## Portugaleg
### Anv-kadarn

dom
* Dom, Don. Titl roet a-wechoù da dud eus an noblañs.
** Dom Pedro.

#### Gerioù heñvelster

* don
# domandare
## Italianeg

    Eus domanda.

### Verb

domandare
* goulenn
** domandare l'ora - goulenn pet eur eo
** mi domando cosa devo fare - daoust petra rankan ober?

#### Gerioù heñvelster

* chiedere

### Liamm diabarzh

* Stagadenn: Displegadurioù italianek reizh
# dolorosa
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan doloroso hag al lostger -a.

### Furm anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | doloroso | dolorosa |
| liester | dolorosos | dolorosas |
dolorosa /do.lo.ˈɾo.sa/
* Furm venel an anv-gwan doloroso.
# doloroso
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn dolor hag al lostger -oso.

### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | doloroso | dolorosa |
| liester | dolorosos | dolorosas |
doloroso /do.lo.ˈɾo.so/
* Poanius.
# domani
## Italianeg
### Adverb

domani
* arc'hoazh
** Domani è sabato.

#### Gerioù enepster

* oggi
* ieri

#### Deveradoù

* domattina
* dopodomani

### Krennlavaroù

* Meglio l'uovo oggi che la gallina domani. Gwell ur c'had tapet eget div o redek.
* Oggi in canto, domani in pianto. – Hiriv o kanañ, arc’hoazh o ouelañ.
# ieithoedd
## Kembraeg
### Furm anv-kadarn

ieithoedd
* Furm lies iaith.
# if
## Brezhoneg
### Stagell isurzhiañ

if
* mar, ma
** if you please - mar plij
* if you like - mar karez, mar kirit

#### Deveradoù

* if and only if
* if only
* only if

## Krennlavaroù

* If ifs and buts were candy and nuts, we'd all have a Merry Christmas.
* if ifs and ands were pots and pans, there'd be no work for tinkers' hands.
* if wishes were horses, beggars would ride.
* if my aunt had balls, she'd be my uncle.
# ies
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Korelativ

ies /ˈi.ɛs/ digemm
* D'unan bennak.

### Gwelet ivez

* Taolennad an holl gorelativoù esperantek.
| -i- | -u | -o | -a | -es | -e | -am | -el | -al | -om |
| - | iu | io | ia | ies | ie | iam | iel | ial | iom |
| k- | kiu | kio | kia | kies | kie | kiam | kiel | kial | kiom |
| t- | tiu | tio | tia | ties | tie | tiam | tiel | tial | tiom |
| ĉ- | ĉiu | ĉio | ĉia | ĉies | ĉie | ĉiam | ĉiel | ĉial | ĉiom |
| nen- | neniu | nenio | nenia | nenies | nenie | neniam | neniel | nenial | neniom |
# ieuanc
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Sellet ouzh an etimologiezh e kevrenn ar brezhoneg.

### Anv-gwan

ieuanc /Distagadur ?/
| | gourel | benel |
| unander | ieuanc | ieuanc |
| liester | ieuainc | ieuainc |
* Yaouank.
    <skouer>.

### Stummoù all

* ifanc
# iena
## Italianeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

iena /ˈjɛ.na/ benel (liester : iene)
* (Loenoniezh) Bleiz-broc'h.
** La iena è un carnivoro.
    Ur c'higdebrer eo ar bleiz-broc'h.

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti
# iene
## Italianeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Furm anv-kadarn

iene /ˈjɛ.ne/ benel
* Bleizi-broc'hed, liester an anv-kadarn iena.
# ieri
## Italianeg
### Etimologiezh

    Eus ar ger latin heri.

### Adverb

ieri /'jɛri/
* Dec'h.
** da ieri a oggi: adal dec'h betek hiriv
** ieri l'altro: deiz a-raok dec'h
** l'altro ieri: deiz a-raok dec'h
** ieri mattina
** ieri notte : dec'h da noz
** ieri sera
** anche ieri : dec'h c'hoazh

#### Gerioù enepster

* oggi
* domani

#### Deveradoù

* avantieri
* ierlaltro / ieri l'altro / l'altro ieri
* iermattina / ieri mattina
* iernotte / ieri notte
* iersera / ieri sera

### Rimadell

    Grazie alla notte, madre dei pensieri, oggi conosco il mal che ho fatto ieri. - Trugarez d’an noz, mamm pep soñjezon, hiriv e ouzon pe zroug ‘m boa graet dec’h d’am mignon.

## Roumaneg
### Etimologiezh

    Eus ar ger latin heri.

### Adverb

ieri /'jɛri/
* Dec'h.
# iernotte
## Italianeg
### Adverb

iernotte
* dec'h da noz

#### Gerioù heñvelster

* ieri notte
# iel
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Korelativ

iel /ˈi.ɛl/ digemm
* En ur mod bennak, en un doare bennak.

### Gwelet ivez

* Taolennad an holl gorelativoù esperantek.
| -i- | -u | -o | -a | -es | -e | -am | -el | -al | -om |
| - | iu | io | ia | ies | ie | iam | iel | ial | iom |
| k- | kiu | kio | kia | kies | kie | kiam | kiel | kial | kiom |
| t- | tiu | tio | tia | ties | tie | tiam | tiel | tial | tiom |
| ĉ- | ĉiu | ĉio | ĉia | ĉies | ĉie | ĉiam | ĉiel | ĉial | ĉiom |
| nen- | neniu | nenio | nenia | nenies | nenie | neniam | neniel | nenial | neniom |
# ifanc
## Kembraeg

ifanc
| | gourel | benel |
| unander | ifanc | ifanc |
| liester | ifainc | ifainc |
* yaouank
** pobl ifanc: tud yaouank

#### Gerioù heñvelster

* ieuanc
# hengoun
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger hen-, hag an anv-kadarn koun

### Anv-kadarn

hengoun /ˈhẽŋgun/ gourel (liester : hengounioù)
* Kendalc'h ha treuzkas kelennadurezhioù, mojennoù, boazioù, a remziad da remziad.
** Soñjal a ran dreist-holl en "teir emdroadenn" a gaver e deroù prezegennoù hon profed. (Fañch Kerrain, Keal Doue War-Lec'h Auschwitz, Mouladurioù Hor Yezh, 2013, p.19.)

#### Gerioù kar dre o ster

* henvoaz

#### Deveradoù

* hengounel
* hengounelour
* hengounelouriezh

#### Troidigezhioù

* galleg : tradition , coutume
# hennañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)
savet gant henn ha -mañ
Patrom:-raganv-
raganv brezhonek
*   * Hennañ n'em eus ket klevet 'met amañ , Etrezomp e brezhoneg, 1/57
# henoniezh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan hen hag al lostger kevrennek -oniezh (diwar -oni hag -ezh).

### Anv-kadarn

henoniezh /hẽ.nɔ̃ˈniː.ɛs/ hollek benel
* Skiant a bled gant studi ar sevenadurioù kozh diwar an aspadennoù fetis anezhe, oberennoù arz, savadurioù, hag all.

#### Gerioù heñvelster

* arkeologiezh
* hendraouriezh

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Archäologie benel
* galleg : archéologie benel
# heneuz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (1931) Savet diwar ar rakger « he- » hag an anv-kadarn « neuz ».

### Anv-gwan

heneuz /ˈheː.nøs/
* Neuziet kaer.
*   * Bez' e oa dezhi ur pezh korf heneuz [...]

#### Gerioù enepster

* dineuz

#### Troidigezhioù

* galleg : harmonieux , gracieux

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Grand dictionnaire Français-Breton, p. 353.
* : Pêr-Jakez Heliaz, Divizou eun amzer gollet, Emgleo Breiz, 1966, p. 15.
# henozh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Adverb

henozh /ˈhẽːnɔs/
* En noz-mañ, emberr da noz.
** "Fin zo 'vit henozh," eme an hini marv da C'hrida. ... — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 43.)
** ..., a soñjas adarre ar voereb, « pe e vefe henozh ul loar he sklerijenn gamm. ...» — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 51.)
** « A ! Lom, c'hwi hoc'h eus huñvreet henozh e teñzorioù, e palezioù leun a aour, a berlez hag a vein prizius, [...]. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 74.)
** - Henozh, emezañ, e vezo skorn du. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 48.)
** Henoz e teuio d'az kerc'hat. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 233.)

#### Gerioù heñvelster

* fenoz

#### Troioù-lavar

* noz a henozh

#### Troidigezhioù

* galleg : ce soir , cette nuit
# henhont
## Brezhoneg

    Savet gant hen ha hont
henhont /ˈhẽnːɔ̃nt/
| | gourel | benel |
| unander | henhont | honhont, hounhont |
| liester | ar re-hont | ar re-hont |
* Raganv-diskouezañ
** Henhont zo o klask lann. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 143.)
** ... henhont zo ivez ur c'hristen. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 223.)
** Henhont, ar c’habiten Kivoron, evitañ da vezañ ur bleiz-mor ha dispont dirak ar Saozon, a gren dirak e wreg; … — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 164.)
** — Hag hen-hont, an den a ioa ganez ? — Hennez a zo a Landunvez, a gaf d'ign, pe a Borspoder marteze. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 190.)
** [...], o c'houlenn ouzh hemañ hag ouzh henhont petra raent, [...]. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 10.)
** N'em bije ket aliet ac'hanout da zimeziñ na gant hemañ na gant henhont. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 53.)
* Gwelout: hemañ, hennezh; hounhont.
# hens
## Saozneg
### Furm anv-kadarn

hens
* Furm lies hen; yer.
# hengounel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger hen-, an anv-kadarn koun hag an dibenn-ger -el.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | hengounel |
| Derez-uheloc'h | hengouneloc'h |
| Derez-uhelañ | hengounelañ |
| Derez-estlammiñ | hengounelat |
diboell /hẽŋ.ˈgũː.nɛl/
* A zo diazezet war an hengoun.
** Anzav a ra emañ o pellaat diouzh ar gelennadurezh hengounel ha krennamzerel a gomze eus ur galloud doueel diharz. (Fañch Kerrain, Keal Doue War-Lec'h Auschwitz, Mouladurioù Hor Yezh, 2013, p.28.)

#### Gerioù kar dre o ster

* henvoazel

#### Troidigezhioù

* galleg : traditionnel
# her gouie
## Brezhoneg

* Den n’her gouie e kear.