# eus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus ar c'hrennvrezhoneg euz, diwar *eks-, « er-maez eus, eus », eus an indezeuropeg *ek-s en deus roet an henc'hresianeg ἑχ hag ἑξ, al latin ec- hag ex, al lituaneg isz, an henslaveg izŭ hag iz-, memes ster dezho.

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | ac'hanon |
| U2 | ac'hanout |
| U3g | anezhañ |
| U3b | anezhi |
| L1 | ac'hanomp |
| L2 | ac'hanoc'h |
| L3 | anezho, anezhe |
| D | ac'hanor |
eus /øs/
* araogenn hag a verk an orin (lec'h)
    bezañ eus ul lec'h bennak;
** eus pelec'h
    bezañ bet eus ul lec'h bennak: bezañ aet kuit ac'haleno.
** N’on ket bet pennad ebet eus ar gêr, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 407.)
    degouezhout, dont, distreiñ, dizreiñ, eus ul lec'h;
    mont, tec'hel, diflukañ eus ul lec'h.
    kas (ha degas), kemer, laerezh, lemel, tennañ traoù (pe tud) eus ul lec'h
* araogenn hag a verk ar c'houlz orin
    Me n’on ket eus deizioù kentañ ar sizhun, met ne oan ket ganet d’ar sadorn da noz ivez, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 453.)
* araogenn hag a verk ar stroll orin (war-lerc'h hini, pehini
    Hini ebet eus ar re-se, hini ebet ac'hanomp.
    pehini eus an tri...?
* dirak an derez-uhelañ
** bezañ eus ar c'haerañ
** bezañ eus ar c'hentañ
** bezañ eus ar gwellañ
* er renadenn-anv
** kaout keloù eus unan bennak
** ober anv, meneg, eus un dra pe un den
** bezañ test eus un dra

#### Gerioù heñvelster

* a, ag

#### Troioù-lavar

* eus petra, eus piv
* eus pelec'h
* dont a-benn eus un dra‎
* kaout keloù eus unan bennak
* komz eus un dra bennak
* lavarout un anv eus un dra bennak
* ober anv eus un den
* ober un anv eus unan bennak
* tennañ e spilhenn eus ar c'hoari
* trugarekaat un den eus un dra

### Gwelet ivez

* Araogennoù brezhonek, stag

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne

## Troioù-lavar
### Etimologiezh

| Indezeuropeg | Henamzer uhel Kentkeltiek h.a. | Henamzer Predeneg h.a. | Krennamzer uhel Henvrezhoneg h.a. | Amzerioù modern Brezhoneg h.a. | Yezhoù all |
| *h₁es-$^{(en)}$ *h₁ésti | *esti | | | eus |
| | | | | eus | Kerneveureg |
| | | | | oes | Kembraeg |
| | | | | | Galianeg |
| | | | | | Gouezeleg |
| | | est | | est [gall.] | Romaneg |
| | *isti | | | ist [alam.] | Germaneg |
| | | ἐστί, ἐστίν (esti, estin) | | | Gresianeg |
| | | *(j)estĭ | ѥстъ (jestŭ) | jest [kro.] | Slaveg |
| | | | | hast / ast | Iraneg |
| | asti | | | | Sanskriteg |

### Furm verb

eus /øs/
* Furm ar verb bezañ en amzer-vremañ dic'hour.
** Da bep tra, er bed-mañ, eus ur fin... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 111.)
* Peurvuiañ e-barzh
    ez eus
*   * bez' ez eus
    ec'h eus
    n'eus
*   * n'eus ket
    *Petra, n'eus ket deuet a laezh ganit? — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 92.)
    ne deus
    geus
    deus
* Gant un anv-gwan-verb (pe zaou)
** Dre amañ marteze eus aet unan eus an dud fall o deus graet kement a zroug dre ar vro. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 114.)
** Mes e Montroulez eus bet tud a feiz , tud a galon hed ar wech. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 114.)
** E meur a vro marteze eus bet dibennet muioc'h a dud eget e Breizh-Izel ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 118.)

### Furm verb

* Furm eus ar verb en devout en amzer-vremañ e-barzh
    am eus (hag em eus)
    ac'h eus (hag ec'h eus)
    en deus
    he deus
    hon eus
    hoc'h eus
    o deus