OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# skeiñ arc'hant er mor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb skeiñ, an anv-kadarn arc'hant, an araogenn er hag an anv-kadarn mor.

### Troienn verb

skeiñ arc'hant er mor /Distagadur ?/
* Dispign hep muzul, foranañ e arc'hant
** Ha p'en dije an urzhier arc'hant da skeiñ er mor ne roje ket un hevelep sammad . — (Pétros Márkaris, lakaet e brezhoneg gant Alan Botrel, Na baeit ket!, An Alarc'h Embannadurioù, 2014, p. 329.)

#### Troidigezhioù

* galleg : jeter l'argent par les fenêtres
# skediñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn sked hag al lostger -iñ.

### Verb

skediñ /ˈskeːdĩ/ verb gwan (anv-gwan-verb : skedet) (displegadur)
* Teuler sked/skedoù
** Skediñ a reas he dent en ur vousc'hoarzh ouzh al lean, dre ma stoue he malvennoù war lufr teñval he daoulagad. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 8.)
** Seurez Sant Gweltaz a skede he dremm gant ar joa. Ernest ar Barzhik, Buhez ha faltazi,1970

#### Troidigezhioù

* galleg : briller , luire
# skedusoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan skedus hag an dibenn-ger -oc'h.

### Furm anv-gwan

skedusoc'h /skeˈdysːox/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan skedus
** Neuze, mignoned, bizach Mizerig, an heol o para warni, ne vije ket bet skedusoc'h. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 81.)
** Sevel a rae an heol, bremañ, biskoazh skedusoc'h ha lirzhinoc'h, e yaouankiz an deiz. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 102.)
* Skedusoc'h eget :
** Skedusoc'h eget an heol eo e zaoulagad, ha brasoc'h int eget al loar. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 155.)
* Skedusoc'h evit :
* Skedusoc'h-skedusañ : muioc'h-mui skedus

#### Troidigezhioù

* galleg : plus brillant(e)(s) , plus rayonnant(e)(s) (que)
# skeiñ e-barzh
## Brezhoneg

skeiñ e-barzh
* skeiñ e benn e-barzh ur voger
# skeiñ an trebez war-lerc'h ar billig
## Brezhoneg

skeiñ an trebez war-lerc'h ar billig
** [...] ; ma vefe ret din 'vat dont da gement mil mallozh ma Doue oferenn ha gousperoù a zo tout, e vije kerkoulz din skeiñ an trebez war-lerc'h ar billig ha mont da glask bara... — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 80.)
# skeiñ ar billig war-lerc'h an trebez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar skeiñ, pillig, war-lerc'h, trebez.

### Troienn verb

skeiñ ar billig war-lerc'h an trebez /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** BEC'H am eus bet an noz-mañ o tont a-benn d'ober diouzh va c'harg segretour, ha bet on zoken war var da skeiñ ar billig war lerc'h an trebez. — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 49.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# treutaan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -an ».

### Furm verb

treutaan /Distagadur ?/
* Furm ar verb treutaat e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# treutae
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -e ».

### Furm verb

treutae /Distagadur ?/
* Furm ar verb treutaat e trede gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# treut evel ur gioc'h
## Brezhoneg
### Anv-gwan

treut evel ur gioc'h
** Te zo treut evel ur gioc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 140.)
** Hemañ zo treut evel ur gioc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 541.)

#### Gerioù heñvelster

* treut evel ur vazh
# treuta
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hep dibenn-ger.

### Furm verb

treuta /ˈtrøtːa/
* Furm ar verb treutaat e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb treutaat en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
# treutaas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -as ».

### Furm verb

treutaas /Distagadur ?/
* Furm ar verb treutaat e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# treutaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan treut hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at).

### Verb

treutaat /trøˈtɑːt/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : treutaet) (displegadur) I. verb gwan
* Dont da vezañ treut, treutoc'h
** N'on na gwelleet na treuteet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 541.)
** [...], hag o tastum arc'hant dre ober studiadennoù troazh, kachedoù evit treutaat, evit lartaat, [...]. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 21.)
II. verb kreñv eeun
* Lakaat da vezañ treut, treutoc'h
** <skouer.>
* Lakaat da vezañ paour, paouroc'h (diwar-benn an douar)
** <skouer.>

#### Gerioù heñvelster

* kastizañ

#### Gerioù enepster

* lartaat
* tevaat

#### Troidigezhioù

* galleg : maigrir , (s')amaigrir
* ido : insistar
* italianeg : dimagrare
* okitaneg : magreskar
* saozneg : to slim
* spagnoleg : adelgazar , enflaquecer
# treutaec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -ec'h ».

### Furm verb

treutaec'h /trøˈtɑː.ɛx/
* Furm ar verb treutaat en eil gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# treut-gagn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an anv-gwan treut hag an adverb gagn.

### Anv-gwan

treut-gagn /trøtˈɡãɲ/
* Treut-tre
** A-viskoazh eo bet start buhez ar venajerien eno, dre m'eo treut-gagn ha meinek an douar, mat hepken da sevel givri, hervez Muriz. — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 102.)
** Treut-gagn e oa ar c'hi-chase bet kaset dezhañ da vagañ e-pad an ehan-chase. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 25.)
** Pevar loen treut-gagn, stag ouz eur c’harr, a zo o vont e-biou. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 269.)

#### Gerioù heñvelster

* treut-askorn
* treut-eskern
* treut-karn
* treut-ki
* treut-kign
* treut-skoul

#### Troidigezhioù

* galleg : très maigre
# treut evel un dreujenn lann
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant treut, evel, un, treujenn ha lann.

### Troienn anv-gwan

treut evel un dreujenn lann /Distagadur ?/
* Treut-kenañ.
** An Drouiz Meur, hir, moan, kozh, treut evel un dreujenn lann, barv gwenn betek e vegel, ur sae wenn betek hanter e gov-gar, ur falz aour en e zorn, ur gurunenn uhelvarr war e benn moal. — (Jakez Riou, Gorsedd digor, Gwalarn, 1928, p. 16, (ademb. Brud niv. 45, 1973, p. 27).)

#### Troidigezhioù

* galleg : maigre comme un clou
# treut evel ur vazh
## Brezhoneg

    Diwar treut ha bazh.

### Troienn anv-gwan

treut evel ur vazh
** Treut eo evel ur vazh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 541.)

#### Gerioù heñvelster

* treut evel ur c'hant tachoù
* treut evel ur gioc'h

#### Deveradoù

* treut evel ur vazh gwisket
* treut evel ur vazh kloued
# sanscrito
## Italianeg
### Etimologiezh

    Diwar ar sañskriteg संस्कृत (saṃskṛta).

### Anv-kadarn

sanscrito /sans.'kri.to/ gourel
* Sañskriteg

### Anv-gwan

| | Unander | Liester |
| Gourel | sanscrito /sans.'kri.to/ | sanscriti /sans.'kri.ti/ |
| Benel | sanscrita /sans.'kri.ta/ | sanscrite /sans.'kri.te/ |
sanscrito gourel
* Sañskritek
# sankot
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar sank-, pennrann ar verb sankañ, hag an dibenn-ger -ot.

### Furm verb

sankot /ˈsãŋkɔt/
* Furm ar verb sankañ en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# sano
## Italianeg
### Anv-gwan

sano
| | gourel | benel |
| unander | sano | sana |
| liester | sani | sane |
* yac'h
* sur, asur, diogel
* Chi va piano va sano.
* Chi vuol vivere e star sano dalle donne stia lontano.
# sankor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar sank-, pennrann ar verb sankañ, hag an dibenn-ger -or.

### Furm verb

sankor /ˈsãŋkɔr/
* Furm dic'hour ar verb sankañ en amzer-da-zont an doare-disklêriañ.
# sanskrito
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger sañskritek संस्कृत (saṃskṛta) hag al lostger esperantek -o a dalvez da sevel anvioù-kadarn.

### Anv-kadarn

| Troad | Unander | Liester |
| Nominativ | sanskrito | - |
| Akuzativ | sanskriton | - |
sanskrito /sansˈkritɔ/
* Sañskriteg.
# sanskryt
## Poloneg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger sañskritek संस्कृत (saṃskṛta).

### Anv-kadarn

sanskryt /ˈsãw̃skrɨt/
* Sañskriteg.
# sanskrit
## Daneg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger sañskritek संस्कृत (saṃskṛta).

### Anv-kadarn

sanskrit
* Sañskriteg.

## Finneg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger sañskritek संस्कृत (saṃskṛta).

### Anv-kadarn

sanskrit
* Sañskriteg.

## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger sañskritek संस्कृत (saṃskṛta).

### Anv-kadarn

sanskrit /sɑ̃s.kʁi/ gourel
* Sañskriteg.

#### Doareoù-skrivañ all

* sanscrit

#### Deveradoù

* sanskritiste

## Svedeg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger sañskritek संस्कृत (saṃskṛta).

### Anv-kadarn

sanskrit
* Sañskriteg.

## Turkeg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger sañskritek संस्कृत (saṃskṛta).

### Anv-kadarn

sanskrit
* Sañskriteg.
# sans queue ni tête
## Galleg
### Troienn anv-gwan

sans queue ni tête
* hep penn na lost

#### Gerioù heñvelster

* n'avoir ni rime ni raison
* ne rimer à rien
# sanskriton
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

sanskriton /sans.ˈkri.tɔn/
* Furm an anv-kadarn sanskrito en akuzativ.
# sankont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar sank-, pennrann ar verb sankañ, hag an dibenn-ger -ont.

### Furm verb

sankont /ˈsãŋkɔ̃ɲ(t)/
* Furm ar verb sankañ e trede gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# teliaoues
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deliaoues gant ur c'hemmadur dre galetaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | deliaoues |
| dre vlotaat | zeliaoues |
| amreizh | teliaoues |
teliaoues /teˈljɔwːɛs/
* Furm kemmet ar verb deliaoua en eil gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# teliaouent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deliaouent gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | deliaouent |
| dre vlotaat | zeliaouent |
| amreizh | teliaouent |
teliaouent /Distagadur ?/
* Furm kemmet ar verb deliaoua e trede gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# teliaouer
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deliaouer gant ur c'hemmadur dre galetaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | deliaouer |
| dre vlotaat | zeliaouer |
| amreizh | teliaouer |
teliaouer /teˈljɔwːɛr/
* Furm kemmet dic'hour ar verb deliaoua en amzer-vremañ an doare-disklêriañ.
# teliaoued
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deliaoued gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | deliaoued |
| dre vlotaat | zeliaoued |
| amreizh | teliaoued |
teliaoued /teˈljɔwːɛt/
* Furm kemmet dic'hour ar verb deliaoua en amzer-dremenet ledan an doare-disklêriañ.
# teliaouay
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deliaouay gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | deliaouay |
| dre vlotaat | zeliaouay |
| amreizh | teliaouay |
teliaouay /teˈljɔwːaj/
* Furm kemmet ar verb deliaoua e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# teliaouec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deliaouec'h gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | deliaouec'h |
| dre vlotaat | zeliaouec'h |
| amreizh | teliaouec'h |
teliaouec'h /teˈljɔwːɛx/
* Furm kemmet ar verb deliaoua en eil gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# teliaouen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deliaouen gant ur c'hemmadur dre galetaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | deliaouen |
| dre vlotaat | zeliaouen |
| amreizh | teliaouen |
teliaouen /teˈljɔwːɛn/
* Furm kemmet ar verb deliaoua e kentañ gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# teliaouas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deliaouas gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | deliaouas |
| dre vlotaat | zeliaouas |
| amreizh | teliaouas |
teliaouas /teˈljɔwːas/
* Furm kemmet ar verb deliaoua e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# teliaouemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deliaouemp gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | deliaouemp |
| dre vlotaat | zeliaouemp |
| amreizh | teliaouemp |
teliaouemp /Distagadur ?/
* Furm kemmet ar verb deliaoua e kentañ gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# teliaoue
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deliaoue gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | deliaoue |
| dre vlotaat | zeliaoue |
| amreizh | teliaoue |
teliaoue /teˈljɔwːe/
* Furm kemmet ar verb deliaoua e trede gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# souillure
## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb souiller hag -ure.

### Anv-kadarn

souillure /su.jyʁ/ benel (liester souillures).
* saotr.
# souin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Tostaat ouzh ar ger saoznek swine.
    Meneget e w:Geriadur Gregor, p. 739.

### Anv-kadarn

souin gourel, liester souined.
* Porc'hell yaouank.

### Notenn

* ↑ E Devri
# soul
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget e Catholicon Lagadeg, e 1499.

### Anv-kadarn

soul /ˈsuːl/ hollek gourel; soulenn, soulennoù).
* (Gwechall) Danvez teiñ (soul segal dreist-holl)
** Toenn soul kraou ar saout. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 118.)
** [...], gant un doenn soul krennveget hag e-dro dezho morianed gant lostennoù gwenn pe c'hlas, [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 90.)

#### Gerioù kevrennek

* souleg
* soulenn
* ti-soul

#### Troidigezhioù

* galleg : (du) chaume

## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

soul /ˈsɔwl/; souls
* Ene
** body and soul : korf hag ene
*** to give oneself body ant soul to ...

#### Gerioù kevrennek

* SOS

#### Troioù-lavar

* a living soul
* to be the spirit and soul

#### Troidigezhioù

* galleg : âme
# soulegoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Furm anv-kadarn

soulegoù /suˈleːɡu/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** An heol, o tiskenn a-dreñv Koad Luzeg, a ruzie ar soulegoù. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 31.)

#### Stummoù all

* soulegi

#### Troidigezhioù

* galleg : champs couverts de chaume
# soulager
## Galleg
### Verb

soulager /sulaʒe/
* diboaniañ
* disammañ, divec'hiañ
* frealziñ, dic'hlac'hariñ, disglac'hariñ.
* dinec'hiñ, dizaoniñ, dispontañ
* distrafuilhañ

#### Gerioù heñvelster

* soigner
* consoler
* rassurer

#### Deveradoù

* soulagement
# souillon
## Galleg
### Etimologiezh

    Eus ar verb souiller, hag -on.

### Anv-kadarn

souillon gourel benel
* cholgenn
* kantrouilhenn.
* kouilhourenn.
* liboudenn.
* libouzenn.
* groilhenn.
* loudourenn.
* louskenn.
* strouilhenn.
* truilhenn.
* hulac'henn.
# soulagé
## Galleg
### Verb

soulagé /sulaʒe/
* diboaniet
* disammet, divec'hiet
* frealzet, dic'hlac'haret, disglac'haret
* dinec'het, dizaonet

#### Gerioù heñvelster

* soigné
* consolé
* réconforté
# soupe
## Galleg
### Anv-kadarn

* Soubenn.
# wiske
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus gwiske gant ur c'hemmadur dre vlotaat (gw → w).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | gwiske |
| dre vlotaat | wiske |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | kwiske |
| amreizh | wiske |
wiske /ˈwis.ke/
* Furm kemmet ar verb gwiskañ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
# windows
## Saozneg
### Furm anv-kadarn

windows
* Furm lies window; prenester, prenestroù.
# wine
## Saozneg
### Etimologiezh

    Tostaat ouzh wein en alamaneg.

### Anv-kadarn

wine /.../ (liester : wines)
* gwin.
** A glass of wine.

#### Gerioù enepster

* water

### Krennlavar

* Old friends and old wineare best.
* You cant put new wine in old bottles .
# winter
## Frizeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

winter
* Goañv.

## Nederlandeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

winter
* Goañv.

### Distagañ

    Evit selaou :

## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

winter /ˈwɪn.tə/ (liester : winters)
* Goañv.
* Goañvezh
# wise
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| derez-plaen | wise |
| derez-uheloc'h | wiser |
| derez-uhelañ | wisest |
wise /waɪz/
* Fur, poellek.

#### Deveradoù

* wisdom

#### Krennlavar

* A still tongue makes a wise head. Teod sioul, penn fur.
* A word to the wise . Ur ger d’ar re fur. A zo fur ma selaouont ma ali.
* No man is wise at all times.
# wins
## Saozneg
### Etimologiezh

    De win et -s.

### Furm verb

wins
* trede gour unan ar verb win en amzer-vremañ

### Krennlavaroù

* He who dares wins . An hini a gred ober, a c’hounez.
* Slow and steady wins the race. Gorrek ha pennek a vo trec’h.
# wir
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Raganv-gour

| Troad | Kentañ gour | Kentañ gour |
| | Unander | Liester |
| Nominativ | ich | wir |
| Genitiv | meiner | unser |
| Dativ | mir | uns |
| Akuzativ | mich | uns |
wir /viːɐ̯/
* Ni.
# wisdom
## Saozneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan wise hag al lostger -dom.

### Anv-kadarn

wisdom /ˈwɪzdəm/
* Furnez.
# wirklich
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

wirklich /ˈvɪʁklɪç/
* Sur.
# sav-disav
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

sav-disav /sawˈdiːzaw/
* A sav hag a ziskenn pa gomzer eus hentoù.

#### Gerioù heñvelster

* sav-diskenn
* naou-dinaou
# sav-kalon
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

sav-kalon /sawˈkɑːlɔ̃n/ gourel
* Honnezh a vez mezv ken e vez ur sav-kalon gwelet anezhi war an hent, TBP 2/457
# sav
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar sav-, pennrann ar verb sevel, hep dibenn-ger.

### Furm verb

sav /sau/
* Furm ar verb sevel e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb sevel en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.

### Anv-kadarn

sav /sau/
* bezañ, chom, mont, sevel en e sav ( em sav, ez sav, hag all).
** [...]; ankounac'haat a riz enn eun taol an trouc'h a ioa em morzed, sevel a riz em za: [...]! — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 85.)
** Ar soner a sone bepred, eus e wellañ, hag e tigoras he daoulagad neuze, hag e savas en he sav, hag e em lakaas da zañsal, ar soner a baouezas neuze da son. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 97.)
** Sav ez sav ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 457, 463.)

#### Troioù-lavar

* en e sav

#### Troioù-lavar

* kaout sav
* lakaat sav dindan un dra bennak
# sav-heol
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus sav, ha heol.

### Anv-kadarn

sav-heol /saˈvɛwl/ /sawˈhɛwl/ gourel
* Ar mare eus ar beurevezh ma sav an heol
** Kantadoù a destoù o deus gwelet an evned-se o nijal a bep tu abaoe ar sav-heol. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 10.)
*   * Pa deuas ar briñsez, da sav-heol, e voe souezhet, m'ho ped da grediñ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 168.)
* Al lec'h pe an tu ma sav an heol
** ‘Vel ur faout a oa digoret diouzh tu ar sav-heol e-barzh ar voger du a stanke an neñvoù, ... — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 83.)
** Un dousenn bennak e oant, renket e stumm al lizherenn V hag e troc'hent brav an aer etrezek ar sav-heol. — (Herve ar Gall, Koulz ar c'hastrilhez, Embannadurioù Al Liamm, 2008, p. 58.)
** Aod Bro-Spagn a zo treset splann er sav-heol, ul linenn voan etre ar mor hag an oabl. — (Roparz Hemon, Mari Vorgan, Al Liamm, eil emb. 1975, p. 28.)
** ...ha da sellet ouzh ar mogerioù kouezhet, ouzh an tiez distoet, ouzh an iliz diskaret nemet ar pignon tro ouzh ar sav-heol. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 47.)

#### Gerioù heñvelster

* reter

#### Gerioù enepster

* kuzh-heol

#### Troidigezhioù

* galleg : lever du soleil
* galleg : est , orient
# sav-sonn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus sav ha sonn.
sav-sonn
* bezañ en e sav-sonn

#### Troioù-lavar

* kouezhañ eus e sav-sonn
# sauber
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

sauber /ˈzaʊ̯bɐ/
* Naet.
# saur
## Galleg
### Anv-gwan

saur
* Sec'h ha mogedet :
** Hareng saur.
    Harink sec'h. Harin mogedet. Harink sol.
* (Dispredet) Melen.
# sausis
## Lituaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

sausis /Distagadur ?/
* Genver.
# sav-diskenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

sav-diskenn /sawˈdiskɛn/
* A sav hag a ziskenn pa gomzer eus hentoù.

#### Gerioù heñvelster

* naou-dinaou
* sav-disav
# uveloc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan uvel hag an dibenn-ger -oc'h.

### Furm anv-gwan

uveloc'h /yˈveːlɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan uvel.
* Uveloc'h eget :
* Uveloc'h evit :
* Uveloc'h-uvelañ : muioc'h-mui uvel

#### Troidigezhioù

* galleg : plus humble(s) (que)
# uzañ e spilhenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb uzañ, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn spilhenn

### Troienn verb

uzañ e spilhenn /Distagadur ?/
* Foranañ e vadoù
** Hennezh ne vo ket pell oc'h uzañ e spilhenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 487.)

#### Troiennoù heñvelster

* kas ur mil da bemp kant
* lipat e askorn
* lipat e vadoù

#### Troidigezhioù

* galleg : dilapider sa fortune
# uśmiechać się
## Poloneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

uśmiechać się /uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ/
* Minc'hoarzhin, mousc'hoarzhin.
# va Doue
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar va ha Doue .
va Doue
* ma Doue e doare Leon.
** Sane. — Va Doue, Herve, aoun am eus na vefemp gwelet o komz an eil gant egile, [...]. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 3.)

#### Gerioù heñvelster

* ma Doue
# utilizzare
## Italianeg
### Verb

utilizzare
* implijout
# uzañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

uzañ /ˈyːzã/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : uzet) (displegadur) I. verb gwan
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** <skouer.>
II. verb kreñv eeun
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** <skouer.>

#### Troioù-lavar

* uzañ e deod
* uzañ e spered
* uzañ e spilhenn
* uzañ e vanne

#### Troidigezhioù

* galleg :
# uvel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Deuet eus humilis, e latin.
    Kar da huvel e kerneveureg, da ufyll e kembraeg, da umhal en iwerzhoneg.
    Meneget e Catholicon Yann Lagadeg e 1499.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | uvel |
| Derez-uheloc'h | uveloc'h |
| Derez-uhelañ | uvelañ |
| Derez-estlammiñ | uvelat |
uvel /ˈyːvɛl/ (furm vihanaat : uvelik)
* Ha n'eo ket lorc'hus, na briz ket e oberoù dezhañ e-unan, a sell gant doujañs ouzh ar re all, ouzh o oberennoù

#### Gerioù enepster

* balc'h
* lorc'hus
* rok

#### Deveradoù

* uvelaat
* uvelded

#### Troidigezhioù

* galleg : humble

### Adverb

uvel
* En un doare dilorc'h.
** Komz, stouiñ, plegañ uvel.
** E-pad an oferenn, stouet uvel, e chome dindan an tour, e-tal an nor. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 298.)

#### Troidigezhioù

* galleg : humblement
# uzañ e vanne
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb uzañ, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn banne.

### Troienn verb

uzañ e vanne /Distagadur ?/
* Chom da gousket goude bezañ evet re
** Pa veze re dommet d'ezho, ez eant da ober eur c'housk da uza ho banne, ha goude-ze e teuent adarre da efa. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 143.)

#### Gerioù heñvelster

* euvriñ e gofad
* kousket war e win

#### Troidigezhioù

* galleg : cuver son vin