OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# diwar-goust
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn diwar hag an anv-kadarn koust.

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | diwar ma c'houst |
| U2 | diwar da goust |
| U3g | diwar e goust |
| U3b | diwar he c'houst |
| L1 | diwar hor c'houst |
| L2 | diwar ho koust |
| L3 | diwar o c'houst |
| D | diwar ar c'houst |
diwar-goust /ˌdiwarˈɡust/
* E mizoù unan bennak (den pe ensavadur)
** D'ar mare-se, avat, diskontet diwar briz ar brenadenn, e chome alies e yalc'h ar prener diwar-goust ar re-mañ hag ar gwerzhour. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 223.)
* bevañ diwar-goust un den
* evañ ur banne diwar-goust un den
* war-bouez:
** Ha peogwir e kendalc'he ar baotred gant o c'hoari, e yeas droug ruz ennañ ha, ken dinec'h ha tra, e stlapas ar sac'hadoù er vag dezho en-dro, diwar-goust e zivrec'h. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 46.)
* deskiñ diwar e goust:
** « [...]. Te a zesko diwar da goust beza furoc’h hiviziken. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 36.)
** Deski a raint diwar o houst. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 145.)

#### Troioù-lavar

* c'hoarzhin diwar-goust unan bennak
* dont diwar-goust unan bennak
* farsal diwar-goust unan bennak
* malañ avel diwar-goust unan bennak

#### Krennlavar

* Ar pezh a deu diwar-goust an diaoul a ya d'hen houarnañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 318.)

#### Troidigezhioù

* galleg : aux dépens de

### Gwelet ivez

* Araogennoù brezhonek, stag
# malañ avel diwar-goust unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant malañ, avel hag diwar-goust.

### Troienn verb

malañ avel diwar-goust unan bennak /ˌmalã ˈɑːvɛl diwar ɡust‿ynãn beˈnɑːk/
* Lavaret drouk diwar-benn unan bennak.

#### Troidigezhioù

* galleg : casser du sucre sur le dos de quelqu'un
# diwar ma c'houst
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus diwar-goust ha ma.

### Furm araogenn

diwar ma c'houst
* Furm an araogenn diwar-goust er c'hentañ gour unan.
** Diwar ma c'houst-me, a leret-hu? — (Erwan ar Moal, w:Pipi Gonto , 1908, p. 80.)
# diwar da goust
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn diwar, an anv-gwan perc'hennañ da hag an anv-kadarn koust.

### Furm araogenn

diwar da goust /Distagadur ?/
* Furm an araogenn diwar-goust, displeget en eil gour unan.
** « [...]. Te a zesko diwar da goust beza furoc'h hiviziken. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 36.)
** « Petra o deus laeret diwar da goust ? » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 291.)

#### Troidigezhioù

* galleg : à tesdépens , de ton fait
# diwar he c'houst
## Brezhoneg

Eus diwar-goust.
diwar he c’houst
** Meur a hini a zo bet o klask laerez diwar he c'houst , met holl int bet tapet ganti, kredabl, rak nikun anezo n’eo bet deuet ac’hano. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 122.)
# diwar o c'houst
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn diwar, an anv-gwan perc'hennañ o hag an anv-kadarn koust.

### Furm araogenn

diwar o c'houst /Distagadur ?/
* Furm an araogenn diwar-goust, displeget en trede gour lies
** Ne chom ganto nemet un tamm skiant-prenet... ha prenet alies diwar o c'houst ha diwar o brasañ damant. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 9.)

#### Troidigezhioù

* galleg : à leurs dépens , de leur fait
# damant
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

damant /ˈdãmːãn(t)/ gourel
* Preder, poan, aket d'ober war-dro traoù pe tud
* Kaout damant d'un dra bennak
** d'e vugale : ober war o zro
** da draoù ar re all : teurel evezh da chom hep o drailhañ
** d'e arc'hant, d'e wenneien : chom hep dispign
** d'e vuhez : chom hep risklañ e vuhez
** d'e boan, d'e gorf : chom hep labourat kalet
* Ober un dra bennak hep damant : hep ober forzh ebet
** ... debrit hag evit hep damant. LAWI 106
** Ne chom ganto nemet un tamm skiant-prenet... ha prenet alies diwar o c'houst ha diwar o brasañ damant. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 9.)

#### Deveradoù

* damantiñ
* damantus
* dizamant

#### Troioù-lavar

* kaout damant da un dra bennak
* hep damant

#### Troidigezhioù

* galleg : (1) soin , souci , peine , cure ; (2) indulgence , ménagement , égard (pour sa peine); (3) plainte , pitié}}, merci , scrupule , embarras ; (4) sollicitude , condescendance .
# hep damant
## Brezhoneg

hep damant
* Ober un dra bennak hep damant : hep ober forzh ebet
** Pignit war-laez, traoù a zo war an daol, debrit hag evit hep damant. » — |— (Amable-Emmanuel Troude et Gabriel Milin, Labous ar Wirionez ha marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 106.)
# lec'hed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

lec'hed /ˈleːɣet/ gourel
* Unan eus an div vent a ya d'ober ur c'horreenn, eben o vezañ an hed
** « [...]. Du-mañ ez eus ur peul koad peñse, kalet evel houarn, ur metrad hed, ha tost da deir rahouenn lec'hed. [...]. » — (Youenn Drezen, An dour en-dro d'an inizi, Al Liamm, 1972, p. 14.)
** Petore lehed e-neus an danvez-mañ ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 312.)
** Hennez a zo lehed braz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 312.)
** An hivizou-mañ a zo o hed hag o lehed enno. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 312.)
** Eno e oa eur martolod hag a oa e hed hag e lehed ennañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 312.)

#### Gerioù heñvelster

* led
* ledanded
* ledander

#### Troidigezhioù

* galleg : étendue ; largeur ; lé
* saozneg : width ; broadness
* spagnoleg : ancho ; anchura
# pignerez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus pigner, hag -ez.

### Anv-kadarn

pignerez /Distagadur ?/ benel
* Maouez a bign.
* Tra venel a bign.

#### Divinadelloù

* Pried en noz, intañvez en deiz, lammerez en dour, pignerez er gwez ? - Ul liñsel-gwele. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 330.)
# stleper
## Brezhoneg
### Verb

stleper
* stlepel
** Ne lavaran ket, eur gaou nevez, rag ho geier a zo coz evel an douar, moeltret, louet, brein, ho geier a ioa bet tolet pell a voa e poull an ancounac'h, hag eno ez eont adarre d'ho zenna a douez al lec'hit fleriuz evit ho stleper, evel traou fresk ha blazet mad, oc'h ginou ar re zo diskiant avoalc'h evit ho zilaou. — (Goulven Morvan, Kemper, 30 Ebrel 1870, Feiz ha Breiz niv. 274, 1870, p. 97a.)
** Ordren a eure stleper ho c’horfou d’ar chas ; ... — (BUAS 1913, p. 753.)

#### Gerioù heñvelster

* stlepel
# hedorr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger « he- » hag ar ger « torr ».
    Da geñveriañ gant an anv-gwan kembraek hydor.

### Anv-gwan

hedorr
* Aes da derriñ.
** ... hañval e oa gantañ e oa ur merdead taolet en ur vag hedorr, àr ur mor leun a c'herreg. — (J. Loth, Raklavar da A Genoux gant Yann-Bêr Kalloc'h, Paris, 1921, p. II.)

#### Gerioù heñvelster

* bresk
* torrabl

#### Troidigezhioù

* galleg : fragile ; cassable
* kembraeg : hydor
* saozneg : brittle
# taolet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar taol-, pennrann ar verb teuler pe teurel, hag an dibenn-ger -et.

### Furm verb

taolet /ˈtɔːlet/
* Anv-gwan-verb ar verb teuler/teurel.
** Pa voe bervet an dour, e voe taolet er varrikenn, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 200.)
** Heulia o ali a rejoun hag eur pennadig goude e voen taolet ganto o diou er mor war va fenn. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 20.)
** Ne lavaran ket, eur gaou nevez, rag ho geier a zo coz evel an douar, moeltret, louet, brein, ho geier a ioa bet tolet pell a voa e poull an ancounac'h, hag eno ez eont adarre d'ho zenna a douez al lec'hit fleriuz evit ho stleper, evel traou fresk ha blazet mad, oc'h ginou ar re zo diskiant avoalc'h evit ho zilaou. — (Goulven Morvan, Kemper, 30 Ebrel 1870, Feiz ha Breiz niv. 274, 1870, p. 97a.)
** ... hañval e oa gantañ e oa ur merdead taolet en ur vag hedorr, àr ur mor leun a c'herreg. — (J. Loth, Raklavar da A Genoux gant Yann-Bêr Kalloc'h, Paris, 1921, p. II.)

#### Gerioù enepster

* distaolet

#### Gerioù kevrennek

* adtaolet
* eztaolet
* restaolet

#### Troidigezhioù

* galleg : jeté , lancé
# merdead
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavet en henvrezhoneg mortoiat « martolod » a vez deveret eus *morto « mordo ».

### Anv-kadarn

merdead /mɛrˈdeːat/ gourel (liester : merdeidi)
* Den a ya war vor.
** klevit, merdeidi. — (w:Sainte Tryphine et le Roi Arthur, p. 92.)
** ... hañval e oa gantañ e oa ur merdead taolet en ur vag hedorr, àr ur mor leun a c'herreg. — (J. Loth, Raklavar da A Genoux gant Yann-Bêr Kalloc'h, Paris, 1921, p. II.)

#### Gerioù heñvelster

* moraer
* martolod

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Matrose
* daneg : matros
* esperanteg : ŝipano , matroso
* frizeg : matroas
* galleg : marin , matelot
* ido : navano
* islandeg : háseti
* italianeg : marinaio gourel
* kembraeg : morwr gourel , llongwr gourel
* kerneveureg : marner gourel
* nederlandeg : matroos
* papiamento : matros
* rusianeg : матрос
* saozneg : seaman
* sranan : matrosi
* svedeg : matros

### Daveoù

Roll an daveoù :
* ↑ Albert Deshayes, Dictionnaire étymologique du breton, Douarnenez, Le Chasse-Marée, 2003, p. 521.
# dijuniñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

* Debriñ pred kentañ an deiz
    An dewarlerc'h ar beure, ar jeant bras, souezhet o welet ne diskenne ket ar jeantezed yaouank da dijuniñ, a eas d'o c'hambr, o soñjañ e oant manet kousket. KAB 3/13
** da zijuniñ

### Anv-kadarn

dijuniñ /diˈʒyːnĩ/ gourel, liester dijunioù
* Pred kentañ an deiz; lein (a-wechoù).
** Aozañ, debriñ dijuniñ.
** Da c'hwec'h eur e tegouezhe an devezhourien da glask o dijuniñ a-barzh stagañ o c'hezeg. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 76.)

#### Adstummoù

* dijuni, dijun
# petra a fell deoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar petra, fellout, deoc'h.

#### Troioù-lavar

petra a fell deoc'h /Distagadur ?/
* Goulenn graet ouzh un den, pe meur a hini, da c'houzout petra a fell dezho.
** « Petra 'fell d'eoc'h da gaout evit an ugent real am eus bet diganeoc'h ? » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 137.)
** Petra 'fell deoc'h? — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 106.)

## Pennad kar

* petra a fell dit
# kuzhat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Verb

kuzhat /Distagadur ?/ verb kreñv
* ober ma ne vo ket gwelet tra pe zen
* en em lakaat e-lec'h ma ne vezer ket gwelet
** Bremañ ne guz ket an heol da c'hweh eur : ouspennig e vez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 297.)
** Bremañ ne guz ket an heol da c'hwec'h eur; ouspennig e vez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 155.)
* Kuzhat un dra bennak ouzh unan bennak
** — [...]. Mes penaos e raimp evit kas an aotrou Poullaouek d'al lestr, ha gellout her c'huzhat ouzh ar valtouterien ? — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 159.)
** Kerlaban. — Rak-se n'eo ket da d'eoc'h kuzet an traou ouzin. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 30.)
* Kuzhat un dra bennak ouzh daoulagad unan bennak.

#### Troidigezhioù

* esperanteg : kaŝi
* galleg : cacher
# lojeiz
## Brezhoneg

lojeiz /Distagadur ?/
* lec'h da lojañ (ti, loch), lojeris
* Goulenn lojeiz:
** Hag heñ goulenn, en an’ Doue, eun tammig lojeiz da dremen an noz. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 70.)
* reiñ lojeiz da unan bennak : reiñ bod dezhañ
** — Lojeiz a c'hellan da reiñ deoc'h », eme ar manac'h », [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 49.)
* kaout lojeiz,
# dienn-skorn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant dienn ha skorn.

### Anv-kadarn

dienn-skorn /Distagadur ?/ gourel
→ Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
* Un dienn-skorn az po, Yannig? — (Brezhoneg... buan hag aes, Per Denez, 1972, p. 172.)

#### Gerioù heñvelster

* skornenn

#### Deveradoù

* dienn-skornet

#### Troidigezhioù

* galleg : glace à la crême
# douar-bras
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn douar hag an anv-gwan bras.

### Anv-kadarn

douar-bras /Distagadur ?/
* Douar bras-ec'hon, rannet etre meur a vro.
** A-vec'h en em gavet etre inizi Kanarias ha douar-bras Afrika, e voemp argadet gant ul lestrad laeron-vor turk eus Sale. — (Daniel Defoe, lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow, Abrobin, Al Liamm, 1964, p. 9.)

#### Gerioù heñvelster

* kevandir

#### Gerioù enepster

* enezenn
# gwez-avaloù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar gerioù gwez hag avaloù.

### Anv-kadarn

gwez-avaloù /Distagadur ?/ strollder, unanderenn gwezenn-avaloù
* Gwez-frouezh (Pyrus malus) a vez bleuñv gwenn enno hag a daol avaloù.
    <skouer>.

#### Gerioù heñvelster

* avalenned

#### Troidigezhioù

* galleg : pommiers
* saozneg : apple trees
# gwez-derv
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anvioù-kadarn gwez ha derv.

### Anv-kadarn

gwez-derv /Distagadur ?/ strollder, unanderenn gwezenn-derv
* Gwez bras (Quercus robur), stank-tre er c'hoadegi, ar mez zo o frouezh dezho.
    <skouer>.

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet gwez-derw.

#### Gerioù heñvelster

* dar
* derv
* tann

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Eiche
* esperanteg : kverko
* galleg : chênes
* kembraeg : derw
* kerneveureg : derow
* saozneg : oak
* spagnoleg : roble
# kleiz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavet en henvrezhoneg (cléd).
    Meneget er C'hatolikon (cleiz).
    Da geñveriañ gant ar gerioù cledd en kembraeg, cleth en kerneveureg, clé en iwerzhoneg.

### Anv-gwan

kleiz /Distagadur ?/
* A zo e tu kalon unan bennak.
    An dorn kleiz
    Troit en dorn kleiz. TBP
    An hent-mañ a zo ez torn kleiz. TBP
    An tu kleiz
    Gwaskit war an tu kleiz. TBP
* A zo en norzh, en hanternoz d'ul lec'h bennak.
    <skouer>.

#### Deveradoù

* kleizell
* kleizenn
* kleiziad
* kleizour

#### Gerioù kevrennek

* a-gleiz
* gougleiz
* pried-kleiz

#### Troidigezhioù

* galleg : gauche ; nord
* kembraeg : cledd ; gogledd
* kerneveureg : cleth (kleiz ha norzh)
* saozneg : left ; north
# korser
## Brezhoneg
### Etimologiezh

→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

korser /Distagadur ?/ gourel

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | korser /ˈkɔr.sɛr/ | korserien /kɔr.ˈsɛ.rjɛn/ |
| Benel | korserez /kɔr.ˈseː.res/ | korserezed /kɔr.se.ˈreː.zet/ |
→ Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
* Forzh penaos, n’eo ket mui Sant Malo kêr ar gorserien, met kêr an douristed hepken. — (Brezhoneg buan hag aes, Per Denez, 1972, p. 171.)

#### Gerioù heñvelster

* laer-mor
* lestr-brigant
* morlaer

#### Deveradoù

* kourser
# pondalezioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn pondalez hag an dibenn-ger -ioù.

### Furm anv-kadarn

pondalezioù /pɔ̃ndaˈlezju/
* Furm lies an anv-kadarn pondalez
** En diabarzh, ur viñs a gase betek pondalezioù bras gant un doenn uhel a-us ; [...]. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 15.)

#### Troidigezhioù

* galleg : corridors ; galeries ; paliers
# em
## Brezhoneg
### Rannig

em /em:/
* rannig-verb an emober, e-barzh en em:
* Dirak un anv-verb : en em: en em lipat emaint oc'h ober.
* Dirak ur verb displeget : O-daou en em walc'hent.
* E-barzh un toullad gerioù (sellout ouzh em-) : emgav, emsav, emzalc'h.

### Etimologiezh

    Savet gant e (araogenn) ha ma (perc'hennañ).

### Furm araogenn

em /em/; kemmadur dre c'hwezhadenniñ diglok (alies ne vez ket graet kemmadurioù p)
* perc'hennañ:
** Deus em lochennig hag az po dour da evañ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 67.)
*   * — [...] ? Petra fell d'it c'hoaz kaout ouspenn em rouantelez ? [...] ! — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 26.)
** Ne savis kuit nemet pa voe an tan em roched. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 215.)
** Em marchosi eo ganet. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 291.)
** Ha me o tapout ma botoù em dorn ha da garzhañ fonnusañ ma c’hallen, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 163.)
** Me a oa ma daouarn ganin em godellou. — (TBP?, p. ?.)
** Me a deu braoued emdaoulagad. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 63.)
** Arru ez eus eur bezeliad kafe em zas. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 11.)
** Me am eus damantet re d'am gar gleiz, setu bremañ em eus poan em gar zehou, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 85.)
* hep kemmadur p : em penn;
* gant kemmadur p : em fenn
** [...]; an avel-dro a vire ouc'h an tan da gregi em fennad goulou. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 51.)
** Em fenn on dalc'het. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 97.)
* hep kemmadur g: em genoù
* en araogennoù kevrennek
    em c'heñver, em c'hichen, em harz, em lec'h, em sav, em goude, em zreñv.
* er verb kaout: em eus, em beus, em bo, em boa, em boe, em befe, em bije, em bez, em beze.

## Pennadoù kar

* am

## Katalaneg

Patrom:-furm-rg- em
* Din
** Em vull comprar un llibre. -C'hoant am eus da brenañ ul levr (din).

## Portugaleg
### Araogenn

    em /'ɛm:/
* en
** em paz : e peoc'h
** em Paris : e Pariz.
** em português : e portugaleg.
** Em maio : e miz Mae.
** cada coisa em seu lugar.
** Era uma vez um rei que tinha doze filhas muito lindas, que dormiam em doze camas, todas no mesmo quarto. Ur wech e oa ur roue hag en devoa daouzek merc'h koant meurbet hag a gouske e daouzek gwele, holl er memes kambr.

#### Deveradoù

* no, na, nos, nas
* neste, nesta, nestes, nestas

#### Troidigezhioù

* galleg : en
* kembraeg : yn
* saozneg : in
* spagnoleg : en
# ruzelenn
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

ruzelenn
* gwazh vihan
** Me am boa graet ur ruzelenn d’an dour da vont kuit. TBP.
# kasaus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar kasa-, pennrann ar verb kasaat, hag al lostger -us.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | kasaus |
| Derez-uheloc'h | kasausoc'h |
| Derez-uhelañ | kasausañ |
| Derez-estlammiñ | kasausat |
kasaus /kaˈsɑːys/
* A denn kaz warnañ, a zo displijus-bras, hegazus.
* E gwirionez, kasaüs oa kement-se evit Sydney Smith hag e dud, mes evit Tromelin oa kasaüsoc'h c'hoaz, rag [...] — (Feiz ha Breiz niv. 10, 1913, p. 208.)
** Kasaus oa end-eeun, bepred krog e lostenn e vamm, [...]. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 11.)
** ... ar baourentez zo casaüs. Kenteliou a skuer vat.
* Kasaus da welet, da glevet:
** An dra-se zo kasaus da glevet... — (Loeiz ar Floc'h, Trubuilhou ar seiz potr yaouank, 1927, p. 51.)
* Kasaus ouzh unan bennak:
** Mœd ne vezin ked re gassaüz ouz-hid : ne fell ked din e tremenfez eur iaouankiz ker kaër-ze e tal gwele unan goz glanv ha gourdrouzerez. — (Le Courrier du Finistère niv. 519, 1889, p. 1d.)

#### Gerioù heñvelster

* kazus

#### Troidigezhioù

* galleg : détestable , haïssable , odieux
# gourdrouz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar gour ha trouz

### Verb

* Gourdrouz ober udb:
** Bet eo ho mab Erwan amañ, En deus gourdrouzet ho lazhañ. — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 1, An Oriant, 1868, p. 544.)
** E aotrou a c'hourdrouze gwerzhañ e holl draoù dre ma ne baee ket. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 172.)
** Evit reiza bugale ar c'heariou a zo en-dro d'ar menez, n'eus nemet gourdrous o c'has war Roc'h Trevezel da dremen an noz gant an teuzed. — (Klaoda ar Prad, Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan, Sant-Brieg, 1907, p. 65.)
** Gouscoude ar pez a glasket en elecsionou diveza oa diarben ar revolusion, evel pa lavarfemp caea, sevel eur chaosser, eun dig enep an dour beuz a c'hourdrouz beuzi ar vro. — (Torr he Benn, Piou en deuz bet ar vaz ar 14 a viz here ?, Feiz ha Breiz niv. 35, Here 1877, p. 1a.)

#### Deveradoù

* gourdrouzer
* gourdrouzerez

#### Troidigezhioù

* galleg : menacer
* saozneg : menace , threaten

### Anv-kadarn

* kroz
** P'en deveze ur gourdrouz bennak da ober da unan eus e veleien, her grae gant kement a zouster ma teue, e berr gomzoù, da c'hounit ar galon. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 16.)
* kinnig ober droug

#### Troidigezhioù

* galleg : menace
# gourdrouzerez
## Brezhoneg

gourdrouzerez
** Mœd ne vezin ked re gassaüz ouz-hid : ne fell ked din e tremenfez eur iaouankiz ker kaër-ze e tal gwele unan goz glanv ha gourdrouzerez. — (Le Courrier du Finistère niv. 519, 1889, p. 1d.)
# ne fell ket din
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb fellout.

### Furm verb

ne fell ket din
* e frazennoù eeun
** Patern. — Me ne fell ket d'in ha me eo ar mestr ! [...]. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 33.)
** Ne fell ket d'in, tamm ebet, lavaret eo droch kement den a zo war-dro Beg-ar-Raz. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 130.)
** [...], rak ne fell ket din mont da vevel ganti. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 54.)
* heuliet gant an doare-divizout
** Mœd ne vezin ked re gassaüz ouz-hid : ne fell ked din e tremenfez eur iaouankiz ker kaër-ze e tal gwele unan goz glanv ha gourdrouzerez. — (Le Courrier du Finistère niv. 519, 1889, p. 1d.)
** — « Va zad, ne fell ket din e teufec'h pelloc'h ; [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 38.)

#### Gerioù heñvelster

* ne faot ket din
# fell
## Brezhoneg
### Furm verb

fell
* Furmar verb fellout en trede gour unan an amzer-vremañ:
** me a fell din
** ne fell ket
** mar fell deoc'h
# ne fell ket dit
## Brezhoneg
### Furm verb

ne fell ket dit
** — « Va mab, » eme an tad, « pa ne fell ket dit ez afen pelloc'h, [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 38.)
# ne fell ket deoc'h
## Brezhoneg
### Furm verb

ne fell ket deoc'h
** — « [...]. Ma ne fell ket deoc'h, n' hoc'h eus nemet lavarout ha leuskel ac'hanon da zistreiñ da di va zad. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 58.)
# ne fellfe ket deoc'h
## Brezhoneg
### Furm verb

ne fellfe ket deoc'h
** — Sada ho kwreg amañ ; ha pa ne fellfe ket deoc'h, ho kwreg eo ! [...]. — (Gab Milin, Marvailhoù Bro-Leon, Hor Yezh, 1999, p. 50.)
# petra a fell dit
## Brezhoneg

petra a fell dit /Distagadur ?/
* Goulenn graet ouzh un den da c'houzout petra a fell dezhañ.
** — « Kleo 'ta, eme Dadig koz an dienez, bez' ez eus tud ha ne ouzont nemeur beva, petra fell d'it ? [...]. » — (Klaoda ar Prad, Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan, Sant-Brieg, 1907, p. 145.)
*   * — [...] ? Petra 'fell d'it c'hoaz kaout ouspenn em rouantelez ? [...] ! — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 26.)
*   * — Mad ! petra a fell dit ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 159.)

## Pennad kar

* petra a fell deoc'h
# ne fell ket

* n'eo ket ret
** Neoazh, ne fell ket chomel mut a pa gaver ur si bennak dreist-holl a pa vez aes diwall doc'htañ, Etrezomp e brezhoneg 1982-1983/125
* chom hep mennout

#### Deveradoù

* ne fell ket din
* ne fell ket dit
* ne fell ket dezhañ
* ne fell ket dezhi
* ne fell ket dimp, ne fell ket deomp
* ne fell ket deoc'h
* ne fell ket dezho
# ne fell ket dezhañ
## Brezhoneg

    Eus ne fell ket ha dezhañ.

### Furm verb

ne fell ket dezhañ
** Ne fell ket dezhañ lezel e verc’h da zimeziñ, YBB 172
** Al loenig koant (ar pemoc’h) a zo skuiz, ha ne fell ket d’ezañ finval eur meutad ken, mar plij ! — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 58.)
** Ar manac’h ne fell ket dezhañ klevout anv eus ar vad a ray hiviziken, — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 14.)
* ne fell ket dezhi