OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# teñval
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (1499) Meneget er C'hatolikon (teffoal).
    Kar eo d'ar ger temel en heniwerzhoneg aet da teimheal en iwerzhoneg, « teñvalijenn » (ar gerioù tywyll e kembraeg ha tewl en kerneveureg a zo bet savet en un doare disheñvel-rik). Deuet e vefe eus ar ger keltiek *tem-elo-, deveret eus ar wrizienn TEM a gaver er gerioù तमस् (tamas) « teñvalijenn » ha तमिस्र (tamisra) « teñval » e sañskriteg, tenebras (evit *tem-es-rai) e latin, tem-en en heniwerzhoneg, tĭm-ĭn-ŭ « teñval » (eus tĭm-a « teñvalijenn » en henslaveg, dëm-ar en henuhelalamaneg ha dämm-er-ung en alamaneg « peuznoz », h.a.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | teñval |
| Derez-uheloc'h | teñvaloc'h |
| Derez-uhelañ | teñvalañ |
| Derez-estlammiñ | teñvalat |
teñval /ˈtẽːval/
* Goulaouet en un doare dister (en diabarzh hag en diavaez)
** Ne welas netra gant an teñval ma oa an noz, [...]. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 20.)
** Ne oa na sklêr na teñval. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 473.)
** Kaset e voent dre ur ganol deñval hag a seblante kas anezho betek dindan ar c'hastell. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 119.)
* Bezañ teñval da unan bennak da ober un dra bennak
** Arru eo teñval din da skriva. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 516.)
* Un dra a denn d'an du.
* Boud (diwar-benn un trouz).
* Diaes da gompren, da veizañ.
* en teñval

#### Stummoù all

    teñwel

#### Gerioù kevrennek

* teñval-bras
* teñval-dall
* teñval-du
* teñvalglev
* teñvalglevet
* teñval-sac'h

#### Deveradoù

* teñvalaat
* teñvaladenn
* teñvaladur
* teñvalded
* teñvalder
* teñvalien
* teñvalijenn
* teñvalus

#### Troioù-lavar

* bezañ teñval e benn
* bezañ teñval e dal
* bezañ teñval e skouarn

#### Troidigezhioù

* galleg : sombre , obscur
* kembraeg : tywyll
* kerneveureg : tewl
* saozneg : dark

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ar c'hCatholicon
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 264.
# teñvalaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan teñval hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at)
    Meneget er C'hatolikon (teffalhat)
    Da geñveriañ gant ar verboù tywyllu en kembraeg, tewlhé en kernevveureg

### Verb

teñvalaat /tẽvaˈlɑːt/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : teñvalaet) (displegadur) I. verb gwan
* Dont da vezañ teñval, teñvaloc'h ; duaat (diwar-benn an amzer)
** Teñvalaad a ra. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 516.)
* Dont e liv da vezañ tostoc'h d'an du (diwar-benn liv an traoù)
** — Ha da belec'h ez aimp-ni, va zad, dre an amzer a zo, ha deuet an eur-mañ ? Gwelet a rit, emañ o komañs teñvalaat. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 49.)
** — [...]. Kement a oa anezhe, ma oa teñvalaet klêrijenn an heol gante. [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 141.)
** War-dro unnek eur, kerkent ha ma stage an oabl da deñvalaat kennebeut ha tra a-us dimp, e kroge eveljust an evnedigoù da glask ul lec'h sioul awalc'h da gludañ — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 171.)
* (dre skeudenn-lavar) Dont da vezañ tristoc'h e benn, nec'hetoc'h (diwar-benn an dud)
** — Er Gripi-Aour, eme Ron, e benn o teñvalaat adarre. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 113.)
II. verb kreñv eeun
* (dre skeudenn-lavar) Lakaat da vezañ tristoc'h, nec'hetoc'h (diwar-benn an dud)
** <skouer.>

#### Deveradoù

* teñvaladenn
* teñvaladur

#### Troidigezhioù

* galleg : (s')assombrir , (s')obscurcir
# teñvalat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « teñval » hag an dibenn-ger « -at ».

### Furm anv-gwan

teñvalat /tẽ.ˈvalː.at/
* Derez-estlammiñ an anv-gwan « teñval ».
# teñvalañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « teñval » hag an dibenn-ger « -añ ».

### Furm anv-gwan

teñvalañ /tẽ.ˈvalː.ã/
* Derez-uhelañ an anv-gwan « teñval ».
** Serriñ a reas kloz an nor warnañ, ha mont a reas d'ar c'hogn teñvalañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 97.)
# zazpiehun
## Euskareg
### Etimologiezh

→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan pegementiñ

zazpiehun /Distagadur ?/
* Seizh-kant.
# zañse
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dañse gant ur c'hemmadur dre vlotaat (d → z).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dañse |
| dre vlotaat | zañse |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tañse |
| amreizh | tañse |
zañse /ˈzã.sːe/
* Furm kemmet ar verb dañsal e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
# zañsas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dañsas gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dañsas |
| dre vlotaat | zañsas |
| amreizh | tañsas |
zañsas /ˈzãsːas/
* Furm kemmet ar verb dañsal e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# zañsemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dañsemp gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dañsemp |
| dre vlotaat | zañsemp |
| amreizh | tañsemp |
zañsemp /Distagadur ?/
* Furm kemmet ar verb dañsal e kentañ gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# zañsen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dañsen gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dañsen |
| dre vlotaat | zañsen |
| amreizh | tañsen |
zañsen /ˈzãsːɛn/
* Furm kemmet ar verb dañsal e kentañ gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# zañsent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dañsent gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dañsent |
| dre vlotaat | zañsent |
| amreizh | tañsent |
zañsent /Distagadur ?/
* Furm kemmet ar verb dañsal e trede gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
* Furm kemmet ar verb dañsal e trede gour lies an doare-gourc'hemenn.
# zañs
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dañs gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dañs |
| dre vlotaat | zañs |
| amreizh | tañs |
zañs /ˈzãsː/
* Furm kemmet ar verb dañsal e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm kemmet ar verb dañsal en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
# zañsan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dañsan gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dañsan |
| dre vlotaat | zañsan |
| amreizh | tañsan |
zañsan /ˈzãsːãn/
* Furm kemmet ar verb dañsal e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# zañsed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dañsed gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dañsed |
| dre vlotaat | zañsed |
| amreizh | tañsed |
zañsed /ˈzãsːɛt/
* Furm kemmet dic'hour ar verb dañsal en amzer-dremenet ledan an doare-disklêriañ.
# zañsec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dañsec'h gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dañsec'h |
| dre vlotaat | zañsec'h |
| amreizh | tañsec'h |
zañsec'h /ˈzãsːɛx/
* Furm kemmet ar verb dañsal en eil gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# trouzus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn trouz hag al lostger -us

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | trouzus |
| Derez-uheloc'h | trouzusoc'h |
| Derez-uhelañ | trouzusañ |
| Derez-estlammiñ | trouzusat |
trouzus /ˈtruːzys/
* A ra pe a zo gouest d'ober trouz
** N'eo ket un dra blijus gwelout en ho ti, e-kreiz an noz, seurt soudarded trouzus. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 59.)

#### Gerioù enepster

* didrouz

#### Deveradoù

* didrouz

#### Troidigezhioù

* galleg : bruyant
# trovare
## Italianeg
### Verb

trovare
* kavout
** trovare un piacere maligno a fare ...

#### Deveradoù

* trovarsi

### Krennlavaroù

* Chi cerca trova . – Neb a glask a gav.
* Chi trova un amico trova un tesoro. – Neb a gav mignon a gav un teñzor.
* Ogni scimmia trova belli i suoi scimmiotti. – Pep marmouzez a gav brav he marmouzien bihan.
# trouzioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn trouz hag an dibenn-ger -ioù

### Furm anv-kadarn

trouzioù /ˈtruzju/
* Furm lies an anv-kadarn trouz

#### Troidigezhioù

* galleg : bruits
# trouzusoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan trouzus hag an dibenn-ger -oc'h

### Furm anv-gwan

trouzusoc'h /truˈzysːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan trouzus
* Trouzusoc'h eget :
* Trouzusoc'h evit :
* Trouzusoc'h-trouzusañ : muioc'h-mui trouzus

#### Troidigezhioù

* galleg : plus bruyant(e)(s) (que)
# trouzañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan trouz hag al lostger -añ.

### Verb

trouzañ /ˈtruːzã/ verb gwan (displegadur)
* Ober trouz.
** Ur vodenn gelenn a drouzas a-dreñv e gein. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 32.)
** Ar skluz hepken a drouze en draonienn. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 40.)

#### Stummoù all

* trouzal

#### Gerioù heñvelster

* krozal

#### Deveradoù

* trouzadell

#### Troidigezhioù

* galleg : bruire
# trouzig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn trouz hag an dibenn-ger bihanaat -ig

### Furm anv-kadarn

trouzig /ˈtruːzik/ gourel (liester : trouzioùigoù)
* Furm vihanaat an anv-kadarn trouz
** Bez' e oa un trouzig o tont, n'eo ket eus ar sal vras en dro-mañ, met eus siminal ar gegin. — (Roparz Hemon, Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all, Al Liamm, 1970, p. 23.)
** D'ar c'houlz-se end-eeun e voe lakaet un ehan war o frederiadennoù gant un trouzig dibar. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 40.)

#### Troidigezhioù

* galleg : petit bruit
# trouzoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn trouz hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

trouzoù /ˈtruːzu/
* Furm lies an anv-kadarn trouz
** Ur vouezh souezhus he devoa, nerzhus ha skiltr war un dro, re-bar da hini ur gwaz gouest e-kreiz e vrud, ha klevet e veze eus a-bell dreist trouzoù all ar foar. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 224.)

#### Stummoù all

* trouzioù

#### Troidigezhioù

* galleg : bruits
* galleg : querelles
# trouzilhal

    Diwar trouzal.
trouzilhal
# trovanel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn trovan hag al lostger -el

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | trovanel |
| Derez-uheloc'h | trovaneloc'h |
| Derez-uhelañ | trovanelañ |
| Derez-estlammiñ | trovanelat |
trovanel /troˈvãːnɛl/
* A denn d'an trovanoù, eus an trovanoù
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : tropical
# yotaerien
## Brezhoneg

liester yotaer
* Yotaerien, debrerien gaol Ar Sant-Briegiz a zo holl. Dastumet gant Sauvé, meneget e GIB
# youc'hadenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar youc'h-, pennrann ar verb youc'hal, hag al lostger kevrennek -adenn (diwar -ad hag -enn).

### Anv-kadarn

youc'hadenn /juˈɣɑːdɛn/ benel (liester : youc'hadennoù)
* Son uhel ha kreñv taolet gant ar vouezh da reiñ da glevet e boan, e gounnar hag all...
** [...] ; ur youc'hadenn skiltrus a dregernas dre bevar c'horn bourk Plabenneg, ar bizhier a savas en aer, ar mein a gouezhas stank war Gorbet hag e soudarded. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 193.)
** Traonienn Pont Eon o tregerniñ gant youc’hadennoù ar soudarded, EK 2/110
** War-ze, ar penn-diaoul a laoskas eur youc'hadenn hag a dec'has. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 38.)
** O klevout ar youc'hadenn skiltr a laoskas neuze ar paotrig, [...]. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 21.)
** Pa welas ne fiñve mui hemañ, e laoskas ur youc'hadenn a jourdoul, [...]. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 30.)
** Leuskel a reas ur youc'hadenn, bepred, unan spouronus evel ma tle bezañ yudadenn al leon er gouelec'h. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 26.)
** Eus al lies bras a dud a oa oc'h arvestiñ ouzh an taol-kaer-se e pignas war-du an oabl ur youc'hadenn a estlamm. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 60.)
** Leuskel a reas, nerzh e gorf, ur youc'hadenn evit reiñ da intent d'e wreg en devoa gwelet anezhi hag e c'halle mont en ti. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 86.)
** - Un trouz bras hon deus klevet er pellgomz, ur youc'hadenn skiltrus hag echu pep tra. [...]. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 147.)
** [...] ha klevout a rae garmoù hag estlammoù ar merc'hed en traoñ war al leton ha youc'hadenn Ron a oa bamet. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 155.)

#### Deveradoù

* kenyouc'hadenn

#### Troidigezhioù

* galleg : clameur , cri
# youc'han
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « youc'h- », pennrann ar verb « youc'hal », hag an dibenn-ger « -an ».

### Furm verb

youc'han /ˈjuːɣãn/
* Furm ar verb youc'hal e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# youc'has
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar youc'h-, pennrann ar verb youc'hal, hag an dibenn-ger -as

### Furm verb

youc'has /ˈjuːɣas/
* Furm ar verb youc'hal e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ
** — « Yannig ! » a youc'has Seza gozh. — (Jakez Konan, NOZ AR PELLGENT, Al Liamm niv. 65, Du-Kerzu 1957, p. 14.)
** — Voldemort ! a youc'has Harry. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 313.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) cria
# yotaer
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar yota hag -er.

### Anv-kadarn

yotaer
* debrer yod.
* genaoueg

#### Troidigezhioù

* galleg : 1) mangeur de bouillies ; 2) imbécile
# you
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Estlammadell

you ! /ˈju/
* Estlammadell distaget evit youc'hal d'unan bennak.
** You ! you ! Bevet Lanig ! — (Brogarour, Onenn, 1936, p. 35.)

### Anv-kadarn

you ! /ˈju/
** Gwelet eo Laou gant unan anezo a laosk eur you ! hou ! hou ! ker kreñv ma tired ar re-all.

#### Troidigezhioù

* galleg : bravo ; hourra

## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus ar ger hensaoznek ēow deuet eus ar ger rak-germanek iwwiz a oa deuet d'e dro eus ar ger indezeuropek ju.

### Raganv-gour

you /juː/ (RU), /ju/ (SUA),
* Raganv rener an eil gour unan : te.
    Can you help us?
       « Ha gallout a rez sikour ac'hanomp ? »
    You must do as I tell you.
       « Ret eo dit ober e-giz ma lavaran dit. »
* Raganv renadenn an eil gour unan.
    I'll give you my pen.
       « Reiñ a rin ma stilo dit. »
    We’ll go with you to the game.
       « Mont a raimp ganit d'ar match. »
    You must do as I tell you.
       « Ret eo dit ober e-giz ma lavaran dit. »
* Raganv rener an eil gour lies : c'hwi.
    Both of you should get ready now.
       « C'hwi ho-taou a rankfe bezañ prest a-benn bremañ. »
    You are all supposed to do as I tell you.
       « Ret eo deoc'h-holl ober e-giz ma lavaran deoc'h. »
* Raganv renadenn an eil gour lies.
    Everyone, Chris can help you now.
       « C'hwi hoc'h-holl, gallout a ra Chris ho sikour bremañ. »
    You are all supposed to do as I tell you.
       « Ret eo deoc'h-holl ober e-giz ma lavaran deoc'h. »
* Raganv rener dic'hour : unan bennak.
    You have to be at least 36 inches high to go on this ride.
       « Ret eo muzuliañ 36 meutad da nebeutañ evit mont war ar gazeg-vezevenn-mañ. »
* Raganv renadenn dic'hour : unan bennak.
    They always smile at you when they serve you in this restaurant.
# youc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn) → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)
    (Furm verb) Savet diwar « youc'h- », pennrann ar verb « youc'hal », hep dibenn-ger.

### Anv-kadarn

youc'h /ˈjuːx/ hollek gourel
* Youc'hadeg.
** C'hoarzh ha skrign, ha garm ha youc'h. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 91.)

#### Deveradoù

* youc'hal
* youc'hadeg
* youc'hadenn
* youc'herezh

#### Troidigezhioù

* galleg : cri

### Furm verb

youc'h /ˈjuːx/
* Furm ar verb youc'hal e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb youc'hal en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
# youc'hadennoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn youc'hadenn hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

youc'hadennoù /juɣaˈdɛnːu/
* Furm lies an anv-kadarn youc'hadenn
** A-vesk an tan e save youc'hadennou a-walc'h da spontan loened gouez. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 24.)
** Hag an dra-se a oa gwir, gwiroc'h eget gwir, rak klevet e oa bet, e-pad an noz, youc'hadennoù mantrus, spontus, ha den ebet war an douar ne c'halle youc'hal en doare-se. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 80.)
** Tregerniñ a rae ar stankennoù, gant o youc'hadennoù ha gant trouz ar mailhoù, o wellat ar filc'her, d'ober barvenn dezho. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 230.)
** Dre ma nesae ouzh ar c'hal e strinke ar youc'hadennoù a levenez hag e tarzhe stlakadeg-daouarn a bep tu. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 65.)
** Ur vandennad gouelini, a oa souchet er garreg vras, a oa tec'het a-denn-askell, youc'hadennoù skiltr ganto. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 110.)
** Trouz ha buhez a oa er porzh, ar c'hefluskerien en-dro, dour ha moged o tont diouto, monedone ar c'hirri-dre-dan, youc'hadennoù ar besketaerien hag ar vezhinaerien. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 132.)
** Pa gouezhas tammoù gwer war ar blasenn e savas youc'hadennoù e-touez an arsailherien. — (Fañch Peru, Kañfarded Milin ar Wern, Skol Vreizh, 2008, p. 81.)
** En aer yen e voe klevet youc'hadennoù ar Gripi-Aour da enoriñ an taol kaer [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 194.)
** Youc'hadennoù a levenez a voe taolet gant Ron ha Hermione, ken na dregernas ar sal ganto. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 289.)

#### Troidigezhioù

* galleg : clameurs , cris
# youc'hal
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus « youc'h » hag « -al ».

### Verb

youc'hal /ˈjuːɣal/ verb gwan (displegadur)
* Gopal, hopal, huchal.
** A-vec'h m'en doa lavaret In nomine patris ma voe klevet o tont en ur youc'hal, en ur bec'hiñ ken a dregerne an aod gantañ, adalek Milin ar Gall betek Tour-ar-C'hernig, an aotrou barvek [...]. — (Lan Inizan, Toull al Lakez, Brest-Kemper, 1878, Kemper, 1930, p. 37.)
** N'ouzon nemet un dra : en amzer hiziv al loened a harzh, a c'hwitell, a vlej, a wic'h, a viaou, a hinno, a yud, a hud, a voud, a chilp, a glip, a goag, a c'hroaq, a gan, a richan, a grougous, a roc'h, a doc'h, a soroc'h, a c'harm, a ragach, a c'hregach, a gloc'h, a youc'h, a razailh, a rizink, pep hini en e vod hag hervez e ouenn. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 8.)
** Paotred ar skol a youc'h war lein ar wrac'hell ha drammoù a ruilh d'an traoñ ; [...]. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 34.)
youc'hal verb kreñv eeun
* Gopal, hopal, huchal.

#### Deveradoù

* youc'hadenn

#### Troidigezhioù

* galleg : crier
# selaouimp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « selaou- », pennrann ar verb « selaou », hag an dibenn-ger « -imp ».

### Furm verb

selaouimp /Distagadur ?/
* Furm ar verb selaou e kentañ gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# selaouit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar selaou-, pennrann ar verb selaou selaou pe selaouat, hag an dibenn-ger « -it ».

### Furm verb

selaouit /seˈlɔwːit/
* Furm ar verb selaou/selaouat en eil gour lies an doare-gourc'hemenn.
** Selaouit ’ta ac'hanon; c’hwi ne selaouit nemet mouezh ho kalon. […]. — — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 83.)
** Selaouit hag e klevot penaos e c'hoarvezas an dra. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 112.)
* Furm ar verb selaou/selaouat en eil gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** « [...]. Bugaligou a zo bet laeret diwarnañ, lazet, dibluet, rostet ha debret gant an torfedour a welit hag a selaouit. [...] ! — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn I, Gwalarn niv. 89, Ebrel 1936, p. 42.)
** Selaouit ’ta ac'hanon; c’hwi ne selaouit nemet mouezh ho kalon. […]. — — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 83.)

### Troienn

* galleg : (vous) écoutez ; sentez (odeur)
* galleg : écoutez ! ; sentez ! (odeur)
* saozneg : listen ; smell ;
# selaoufemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « selaou- », pennrann ar verb « selaou », hag an dibenn-ger « -femp ».

### Furm verb

selaoufemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb selaou e kentañ gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# selaoufent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « selaou- », pennrann ar verb « selaou », hag an dibenn-ger « -fent ».

### Furm verb

selaoufent /Distagadur ?/
* Furm ar verb selaou e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# selaouis
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « selaou- », pennrann ar verb « selaou », hag an dibenn-ger « -is ».

### Furm verb

selaouis /Distagadur ?/
* Furm ar verb selaou e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# selaoufes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « selaou- », pennrann ar verb « selaou », hag an dibenn-ger « -fes ».

### Furm verb

selaoufes /seˈlɔwfes/
* Furm ar verb selaou en eil gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# selaouint
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « selaou- », pennrann ar verb « selaou », hag an dibenn-ger « -int ».

### Furm verb

selaouint /Distagadur ?/
* Furm ar verb selaou e trede gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# selaoufen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « selaou- », pennrann ar verb « selaou », hag an dibenn-ger « -fen ».

### Furm verb

selaoufen /Distagadur ?/
* Furm ar verb selaou e kentañ gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# selaoui
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « selaou- », pennrann ar verb « selaou », hag an dibenn-ger « -i ».

### Furm verb

selaoui /seˈlɔwːi/
* Furm ar verb selaou en eil gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# selaouin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « selaou- », pennrann ar verb « selaou », hag an dibenn-ger « -in ».

### Furm verb

selaouin /seˈlɔwːĩn/
* Furm ar verb selaou e kentañ gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# un point c'est tout
## Galleg
### Troienn

un point c'est tout
* mat hag echu
* mat pell zo
* ha fin dre eno
* ha kuit dre eno