OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# tra
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (1499) Tra er C'hatolikon. Kar d'ar ger tra e kerneveureg.

### Anv-kadarn

tra /ˈtrɑː/ gourel direizh (liester traoù, furm vihanaat traig)
* Termen a c'hell ober dave da gement a zo, estreget ar boudoù bev.
** Ro an dra-se din. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 531.)
** Ar c'hentañ tra a ran diouzh ar beure... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 531.)
* tra vat
*   * Ankounac'haet o deus pep tra vat ha pep tra fall o deus desket.
* den (dre zismegañs)
** Me a rofe ur grabanad d'an dra hek-se! TBP
* en droienn ha tra
* netra
** Ne ra tra: ne ra netra
* nann
** « [...]. Ur briñsez evelti, hag hi a garfe biken ur paour kaezh, ur genaoueg evel Kristof ? Tra, tra ; ret eo gwelout ur wech c'hoazh. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 161.)

#### Deveradoù

* didra
* netra
** netraig
* peadra
* petra
* traig
* trawalc'h

#### Troiennoù deveret

* an-dra-mañ
* an dra-se
* an dra-mañ-'n-dra
* daou dra
* gwashañ tra
* gwellañ tra
* kentañ tra
* kozh tra
* memes tra
* meur a dra
* pep tra
** dreist pep tra
* tra ebet
* tra pe dra
* tri zra
* un dra
** un dra bennak

#### Krennlavarioù

* Soubenn an tri dra : Dour, holen ha bara. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 308.)
* Yenañ tra a zo en ti : Pennoù daoulin an ozhac'h ha fri ar c'hi. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 559.), — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 307.)

#### Troidigezhioù

* galleg : chose benel
* saozneg : thing
* spagnoleg : cosa benel

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ar c'hCatholicon
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 269.

## Italianeg
### Araogenn

tra
* etre
** tra le dita : etre ar bizied

### Krennlavar

* Tra cani non si mordono.

## Kembraeg
### Stagell

tra
* Stagell isurzhiañ (gwechall gant kemmadur war he lerc'h) : tra fo, tra fu
* Stagell isurzhiañ (hiriv hep kemmadur war he lerc'h) : tra bo, tra bu
** Gwelais dy frawd tra oedd yn prynu bara.
** Rydw i'n aros gartre tra mae fy ngrwaig yn gweithio.
# fallañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant fall hag -añ.

### Furm anv-gwan

fallañ /ˈfa.lːã/
* derez-uhelañ an anv-gwan fall ,
** An hini a zoñjo deoh e vo ar gwella, marteze a vo ar falla. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 87.)
* war-lerc'h an anv-kadarn
** Deom-ni e oa degouezet al lodenn falla. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 91.)
** Ar re fallañ a vezo mat a-walc’h din-me, — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 45.)
* dirak an anv-kadarn, da zegas un islavarenn-stag:
** [...], mes hennez eo ar falla mestr a c'heller da gaout. — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 18.)
* dirak an anv-kadarn hep ger-mell:
** Un dra gaer e ve, eme un all, klevout fallañ gaouiad zo er vro (nemet me e ve) o vont da brezeg deomp … diwar-benn ar wirionez. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 8.)
** Falla maneur e-noa greet a oa mond da heja plouz da Bier. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 337.)
* ar pep fallañ:
** Eno e vez roet ar pep fallañ d'ar beorien. — (TBP?, p. ?.)
* fallañ, e-lec'h fallat
** Vila(ñ) da blac’h… Sota(ñ) da blac’h… Falla(ñ) da blac’h, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 296.)
* fallañ ma
** Arru on fallañ ma c'hallan bezañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 243.)

#### Deveradoù

* fallañ tra

### Krennlavar

* Falla ibil a zo er c'harr a wigour da gentañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 243.)
# pimperlamm
## Brezhoneg

    A c'hallfe dont eus pemp ha pevarlamm

### Troienn adverb

pimperlamm /Distagadur ?/
* buan-buan
** Mé d'en deulamm, me hi d'er pearlamm, hag er had, d'er pimperlamm... — (Job Jaffre, Yann ar Baluc'henn, DASTUM, 1986, p. 10.)
# d'ar pevarlamm
## Brezhoneg

d'ar pevarlamm /Distagadur ?/
** Mé d'en deulamm, me hi d'er pearlamm, hag er had, d'er pimperlamm... — (Job Jaffre, Yann ar Baluc'henn, DASTUM, 1986, p. 10.)
** Hag ar gazeg d'ar gêr d'ar pevarlamm ruz ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 129.)
# d'an daoulamm ruz
## Brezhoneg
### Troienn adverb

d'an daoulamm ruz /Distagadur ?/
* buan-buan
** Hag heñ d’an daoulamm ruz. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 127.)
* Mont, redek, lammat, tec'hel, d'an daoulamm ruz.
** Ha setu int o vont d’an daoulamm ruz , — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 83.)
** — Re bell ez it ivez ; tad, eme Gwennig, he c'halon o piltrotat d'an daoulamm-ruz en he c'hreiz ; lezet ho poa an dijentil yaouank da ober e zibab. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 16.)
** ... e galon o lammat d'an daoulamm ruz. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 86.)
** « Genaoueg a zo ac’hanout ! An dra-ze n’eo ker eur gêr eo. Ha n’ac’h eus ket gwelet morse saout o sevel o lost er vann, o rei taoliou korn d’an ave], o kanna ar c’helien hag o vont kuit d’an daoulamm ruz ? » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. ??.)
** Ha yao ! er-maez, hag e tec’h kuit d’an daoulamm ruz, re-bar d’eur c’haz skaotet. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 138.)

#### Gerioù heñvelster

* d'ar pevarlamm
# d'an druilh-drast
### Troienn adverb

d'an druilh-drast /Distagadur ?/
* buan-tre

#### Gerioù heñvelster

* d'an daoulamm
* d'an daoulamm ruz
* d'ar pevarlamm
* d'ar pimperlamm
* d'ar pimperlamm ruz
* d'ar red
* d'ar red-tan-ruz
* d'ar red-tan-put
# d'an daoulamm
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant d'am ha daoulamm.

### Troienn adverb

d'an daoulamm /Distagadur ?/
* d'ar red
** [...], e kave didu o teurel evezh en anevaled fiziet ennañ hag oc'h ober redadennoù gant e varc'h, d'an drip pe d'an daoulamm. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 45.)
** Mé d'en deulamm, me hi d'er pearlamm, hag er had, d'er pimperlamm... — (Job Jaffre, Yann ar Baluc'henn, DASTUM, 1986, p. 10.)

#### Deveradoù

* d'an daoulamm ruz
* d'an druilh-drast
* d'ar pevarlamm
* d'ar pimperlamm
* d'ar pimperlamm ruz
* d'ar red
* d'ar red-tan-ruz
* d'ar red-tan-put
# d'ar red
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant d'ar ha red.

### Troienn adverb

d'ar red /Distagadur ?/
* Mont, dont d'ar red : d'an daoulamm.
    Met petra a welan ‘tont d’ar red d'am c'haout ? Louis Eunius 35
    Ha setu ar merc’hed da dont d’ar red, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 223.)
** [...], dek den e-lec'h unan a vije kavet da vont d'ar red da gas kemenn d'ar venec'h. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 35.)
** He distaga a riz buan, ha dont a riz gant-hi d'ar red da gaout an iliz. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 118.)
** Ar zoudarded a gleven o vont d'ar red dre an hent braz varzu Guitevede, en eur grial, oc'h en em c'hervel an eil egile hag en eur leusker tennou fuzil. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 136.)
** Pa gavaz d'ign oa eat ar zoudarded eur pennad var hent Guitevede, e saviz euz va c'huz hag e lamchon enn hent braz, hag hen treuziz d'ar red evit mont, abiou penn ti Bielon, adreuz an douarou, varzu koajou Kermenguy, el leac'h m'edo an Aoutrou de Kerbalanek ha va c'hamaraded. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 136.)
** Eul lamm a riz var ar c'hraou a zo e soul, ha d'ar red ez iz a-hed an doen hag e lammiz er park enn tu dianveaz d'ar porz kloz. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 140.)
** Roit d'ezo arrebeuri koulz ha re Bariz ha koulz marc'had; gwiskamanchou ken aez ha re Bariz, ha koulz marc'had ; gazetennou ken beo ha ken brao ha re Bariz evid eur gwennek, ha faver ho kenvroïz a zeuio d'ho kaout d'ar red. — (Delliou buez, Ar Bobl, 13 Kerzu 1913, p. 2e.)
** — [..]. Mont a ran d'ar red beteg ar verouri, da gerc'hat eur vi yar, unan fresk o tont diouz an neiz. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 20.)
** Ke (Kerz) d'ar red war e lerh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 129.)
** Me a oa deut d'ar red a-dreuz ar hribineier, n'ouzon ket penaoz em-oa gallet dond ahano. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 288.)
** Pa on-oa klevet ar hloh o son alum e oam deut d'ar red d'ar gêr. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 481.)
** Treuziñ ar porzh d’ar red, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 113.)
** Kerzh d'ar gêr d’ar red, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 436.)

#### Deveradoù

* d’ar red-tan
* d’ar red-tan-put
* d'an hanterred
# d'an
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar da hag an
d'an /Distagadur ?/
* kendeuz an araogenn da hag ar ger-mell an, dirak un anv-kadarn pe un anv-verb.
* Dirak un anv-kadarn
** d'an dud, d'an den,
** d'an nec'h, d'an nor,
** d'an ti, d'an traoñ,
** d'an ampoent, d'an amzer,
** d'an eur, d'an evezhier,
** d'an ifern, d'an iliz,
** d'an ostaleri
* Dirak un anv-gwan
** Dirak an derez-uhelañ: d'an abretañ, d'an nebeutañ...
* Dirak un anv-verb
# kolier
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    diwar ar ger gallek collier

### Anv-kadarn

kolier /Distagadur ?/ (gourel) (kolieroù liester)
    Ha me o kregiñ en e golier. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 282.)

#### Gerioù heñvelster

* gouzougenn

#### Deveradoù

* kolieroù

#### Troidigezhioù

* galleg : collier
# gwinizh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

gwinizh /Distagadur ?/ gourel
→ Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
* A-raok an noz e oa peurzornet ar gwinizh. TBP 3/223

#### Gerioù heñvelster

* ed
* gwinizh gwenn

#### Deveradoù

* gwinizhenn

#### Troioù-lavar

* reiñ gwinizh d'ar moc'h
* reiñ bleud flour d'ar moc'h

#### Troidigezhioù

* galleg : blé
# krapat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar krap hag -at.

### Verb

krapat /Distagadur ?/
* Pignat (en ur wezenn, ouzh ur voger).
** Ifig zo krapet er wezenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 280.)

#### Deveradoù

* a-grap
# fallañ tra
## Brezhoneg
### Troienn anv-kadarn

fallañ tra
** ... fallañ tra a rafent a-hed o buhez e ve an dra-se. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 110.)
# amerikaneg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv Amerikan hag al lostger -eg.

### Anv-kadarn

amerikaneg gourel
* Anv roet a-wechoù d'ar saozneg komzet e Stadoù-Unanet Amerika.
** Rak-se ne vez mui komzet er c'hêrioù evel Glaschu pe Din-Edin, nemet ur c'hemmeskaj na deo na skoseg, na saozneg, kentoc'h un amerikaneg fall seurt a vez brudet gant ar filmoù — (David Murison, Lallans, troet gant Pêr Denez, Al Liamm niv. 19, Meurzh-Ebrel 1950, p. 52.)

#### Deveradoù

* amerikanegadur
* amerikaneger
* amerikanegezh
* amerikanek

#### Troidigezhioù

* saozneg : American English
# along
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Araogenn

along
* a-hed.
** Along the border : a-hed an harzoù.

#### Gerioù heñvelster

* alongside
# dalc'het
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar dalc'h (eus ar verb derc'hel) hag -et.

### Furm verb

dalc'het /Distagadur ?/
* Etre daouarn unan bennak:
** An eil goude egile, an holl falc'herien a grog en o falc'h, dalc'het betek neuze er vann. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 84.)
* Bezañ dalc'het en e gorf:
** Darn a vez dalc'het en o fenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 182.)
* Bezañ dalc'het soñj:
** Ar vlenierien hepken a ouie, dalc'het o doa soñj. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 9.)
* Bezañ dalc'het penn:

#### Deveradoù

* dalc'het-kloz
# magerez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar mager hag -ez.

### Anv-kadarn

magerez /maˈɡeːres/ benel (liester : magerezed).
* Maouez zo ganti ur bugel, he hini pe hini ur vaouez all, ouzh ar vronn
** Ar plac'h yaouank-ma, n'he devoa disfisians ebet, a zentas ouz he magerez, [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 15.)
** [...], met bremañ, evit doare, n'eo ket ken hag e c'heller war un dro bezañ magerez ha dougerez. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 11.)
** Goulenn a reas ouzh ur vagerez ober war-dro Kei, e vab-eñ, [...]. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 46.)

#### Gerioù kevrennek

* c'hoar-vagerez
* mamm-vagerez

#### Troidigezhioù

* galleg : nourrice
# disfiziañs
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger dis- hag an anv-kadarn fiziañs.

### Anv-kadarn

disfiziañs /disˈfi(z)jãs/ hollek benel
* Disfiz
* Kaout disfiziañs ouzh un den, diouzh un den.
** Ar plac'h yaouank-ma, n'he devoa disfisians ebet, a zentas ouz he magerez, [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 15.)
** Pebezh freuz ha reuz he deus degaset ar vuoc'h-se etre paotred ar skol ! N'eo ket o tourtal nag o winkal, met oc'h hadañ disfiziañs ha droug-kuzh kenetrezomp. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 95-96.)

#### Gerioù heñvelster

* difiziañs

#### Troidigezhioù

* galleg : défiance , méfiance benel
* portugaleg : desconfiança benel
# tourtal
## Brezhoneg
### Verb

tourtal tourtet.
* skeiñ gant ar penn
** Pa vezen-me o tioual va zaout, me, evit tremen an amzer hag evit c'hoari, a lakea va dourn er c'hiz-se d'ar maout hag em boa her boazet da dourtal evelse. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 146.)
** ... ar meot hepken a oar tourtal ... — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 58.)
** Pebezh freuz ha reuz he deus degaset ar vuoc'h-se etre paotred ar skol ! N'eo ket o tourtal nag o winkal, met oc'h hadañ disfiziañs ha droug-kuzh kenetrezomp. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 95-96.)

#### Deveradoù

* en em dourtal
# kenetrezomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus kenetre, hag -omp. Pe eus ken hag etrezomp.

### Furm araogenn

kenetrezomp /kɛneˈtreːzɔ̃mp/
* Furm an araogenn kenetre, displeget er c'hentañ gour lies
** En em glevomp kenetrezomp, — (SAAQ, p. 75.)
** Briatit ac'hanon, me ho ped, ha stardomp adarre skoulmou ar garantez koz kenetrezomp ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 11.)
** Pebezh freuz ha reuz he deus degaset ar vuoc'h-se etre paotred ar skol ! N'eo ket o tourtal nag o winkal, met oc'h hadañ disfiziañs ha droug-kuzh kenetrezomp. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 95-96.)
** — A-raok kregiñ ganti emaon o vont da c'houlenn digant pep kuzulier mouezhiañ evit ma vefe dalc'het ar vodadeg-kuzul-mañ kenetrezomp. [...]. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 17.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# Schwert
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troiad | unander | liester |
| nominativ | das Schwert | die Schwerter |
| genitiv | des Schwertes des Schwerts | der Schwerter |
| dativ | dem Schwert dem Schwerte | den Schwertern |
| akusativ | das Schwert | die Schwerter |
Schwert /ʃveːɐ̯t/
* Kleze.

### Distagañ

* Berlin, Alamagn: "Schwert /ʃveːɐ̯t/"
# kleze
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon (clezeff).
    Da geñveriañ gant ar gerioù cleddyf e kembraeg, kledha e kerneveureg, claíomh en iwerzhoneg ha cladio e galianeg.
    Deuet eus ar ger keltiek *kladiwos, deveret diwar ar verb *klad-e/o- « kleuzañ » en doe ar verb brezhonek klazañ.
    Anavezet evel anv-pluenn Job ar Bayon : Job er Gléan.
| Indezeuropeg | Henamzer uhel Kentkeltiek h.a. | Henamzer Predeneg h.a. | Krennamzer uhel Henvrezhoneg h.a. | Krennamzer izel Krennvrezhoneg h.a. | Amzerioù modern Brezhoneg h.a. | Yezhoù all |
| *kelh₂-$^{(en)}$ + *-dʰh₁eti$^{(en)}$ | *kladeti$^{(en)}$$^,$ *kladiwos$^{(en)}$$^,$ (*kladeti +‎ *-wos) | *klėðɨβ̃ | | clezeff | klezeñv, kleze |
| | | | | clethe | kledha | Kerneveureg |
| | | | | cledyf | cleddyf, cleddydd | Kembraeg |
| | | *kladyos cladio- | | | | Galianeg |
| | | | claideb | claidem | claidheamh, claíomh [iwerz.] claidheamh-mòr [skos.] (claymore [saoz.]) | Gouezeleg |
| | | gladius | | | glaive [gall.] | Romaneg |

### Anv-kadarn

kleze /ˈkleː.ze/ gourel (liester klezeier, klezeioù)
* Arm graet e dir peurliesañ, anezhañ ul lavnenn hir, begek hag eeun, troadet gant un dornell.
** — A-raok, kloareg, lavar din-me : Na te oar c’hoari ar c’hleze ? — Biskoazh kleze n’em eus douget C’hoari penn-bazh, lavaran ket. — (Markiz Gwerand, er Barzhaz Breizh.)
** Perc'hen ar c'hleze-ze n'en devoa nemet goulenn evit kaout. GGEO/30
* Un taol, taolioù kleze:
** Eno, dirak an holl, e voe lazhet a daolioù kleze hag a daolioù kros fuzuilh. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 197.)
** Trifina a dec’has kuit ur mintinvezh asambles gant un nebeud servijerien. Mes Komor a redas var he lerc’h, hag o vezañ he faket e kichenik Gwened, e tibennas anezhi gant un taol kleze. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 751.)

#### Stummoù all

* kleve
* klezeñv

#### Gerioù heñvelster

* fleured
* sabrenn

#### Deveradoù

* klezead (klezeñviad)
* klezeiata (klezeñviata)
* klezeour (klezeñvour)

#### Gerioù kevrennek

* kleze-meur

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Schwert nepreizh
* albaneg : shpatë benel
* arabeg : سَيْف (sayf) gourel
* esperanteg : spado
* euskareg : ezpata
* finneg : miekka
* galleg : épée benel , glaive
* gresianeg : ξίφος (xífos) nepreizh , σπαθί (spathí) nepreizh
* hungareg : kard
* islandeg : sverð
* italianeg : spada benel
* iwerzhoneg : claíomh benel
* katalaneg : espasa benel
* kembraeg : cleddyf gourel
* kerneveureg : kledha gourel
* luksembourgeg : Schwäert nepreizh
* nederlandeg : zwaard nepreizh
* okitaneg : espasa benel
* poloneg : miecz gourel
* portugaleg : espada benel
* romañcheg : spada benel
* roumaneg : sabie , spadă benel
* saozneg : sword
* serb-kroateg : мач (mač) gourel
* skoseg : claidheamh benel
* slovakeg : meč gourel
* sloveneg : meč
* spagnoleg : espada benel
* svedeg : svärd nepreizh
* tchekeg : meč gourel
* turkeg : kılıç
* vietnameg : kiếm , gươm
* ↑ Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), p205
* ↑ Jean-Paul Savignac : Dictionnaire Francais Gaulois (2009), p180
# breeze
## Saozneg
### Anv-kadarn

breeze /bri:z/
* aezhenn.
* tra aes d'ober
# piece of cake
## Saozneg

a piece of cake
* un tamm gwastell
* un dra aes d'ober, ar biz er genoù

#### Gerioù heñvelster

* a piece of piss
* breeze
* cakewalk
* cinch
* doddle
* duck soup
* walk in the park
* walkover
# kamm
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavet en henvrezhoneg (camm).
    Meneget er C'hatolikon (cam).
    Da geñveriañ gant ar gerioù cam en kembraeg, kerneveureg, iwerzhoneg ha cambo en galianeg.
    Anavezet evel anv-tiegezh : (Le) Cam.

### Anv-gwan

kamm /ˈkãmː/
* N'eo ket eeun.
* Ha ne gerzh ket plaen.
** Ur mab dezhañ a zo dall hag egile zo kamm. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 84.)
** Kamm eo da vat, div vazh a vez gantañ o vale. — (TBP.)
* War-lerc'h an hini , pe unan:
** An hini gamm na dec'h ket diwar ma hent. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 132.)
** Unan 'kamm' a zo bet aze. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 130.)
** He mamm a oa unan gamm. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 131.)
* an neudenn gamm: arouez ar vuhez fall, dizonest.

#### Deveradoù

* gargamm
* kammadur
* kammañ
* kammed
* kammell
* kammellenn
* kammez
* kammigell
* kammigellañ
* kammigellek
* kammigellus
* penngamm

#### Gerioù kevrennek

* kamm-broud
* kamm-digamm
* kamm-gourgamm
* kamm-jilgamm
* kamm-korgamm
* troadig-kamm
* tro-gamm

#### Troioù-lavar

* bezañ kamm e vizied : laer
* bezañ kamm e vlevenn
* bezañ moged kamm o sevel a-zioc'h siminal unan bennak
* bezañ un dra bennak kamm en e gordenn
* ober beg kamm
* ober e vuzell gamm
* mont kamm e c'henoù
* tri mil barrad luc'hed kamm

#### Krennlavar

* E bro an dud kamm e kred pep den kerzhout eeun.

#### Troidigezhioù

* galleg : courbe , tortu ; boiteux ; tors
* kembraeg : cam
* kerneveureg : cam
* saozneg : crooked ; lame

### Anv-kadarn

kamm /ˈkãmː/ gourel (liester kammed, kammeien, kammeion)
* Den kamm.
** Ar hamm a oa o vont a-roeñv gand e flahiou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 446.)

#### Deveradoù

* kammez

#### Troidigezhioù

* galleg : boiteux (un)
* saozneg : lame man (a)
# bizied
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Furm anv-kadarn

bizied /beˈziː.ɛt/ /biˈziː.ət/ /ˈbi.zjɛt/
* Furm lies an anv-kadarn biz.
** Ha Paol gornek a astennas e vizied skilfek. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 17.)
** Kemer a reas bizied hir Tekla en e zorn hag o stardañ. — (Ronan Huon, AR GWENNILI-MOR, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 412.)
** An deiz war-lerc'h e vije poazhet leizh ar pod-houarn ; un dailhenn kig-sall a vije lakaet gante, hag an holl a lipje o bizied. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 46.)
* bizied gourt : morzet

#### Deveradoù

* bizied ar gernez

#### Troioù-lavar

* bezañ kamm e vizied
* bezañ kromm e vizied
* bezañ moan e vizied
* na vezañ eeun e vizied
* kammañ e vizied war un dra bennak : laerezh

#### Troidigezhioù

* galleg : doigts
# kammañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    cammaff, 1464 '; camaf / camu e kembraeg.
    Eus kamm hag -añ.

### Anv-kadarn

kammañ
* kerzhout evel gant ur c'har berroc'h eget eben:
** Pa ' z en di evit an heost, e kamme da vat, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 230.)
* gweañ
** Taol pled kammañ ma gwerzhid. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 230.)
* kammañ e ilin
* kammañ e veg, e c'henoù
** Kammañ he genou a reas ar gelennerez McGonagall. (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 15.)
** ar paotr bihan a oa kammet e c'henou gantañ, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 230.)
* kammañ e vizied
# kammañ e vizied
## Brezhoneg

kammañ e vizied
* kammañ e vizied war un dra bennak : laerezh
# eeun
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon (effn).
    Da geñveriañ gant an anvioù-gwan iawn en kembraeg, ewn en kerneveureg.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | eeun |
| Derez-uheloc'h | eeunoc'h |
| Derez-uhelañ | eeunañ |
| Derez-estlammiñ | eeunat |
eeun /ˈɛ̃wn/
* Ha n'eo ket kamm, pe n'eo ket tort.
    <skouer>.
* Onest
** An Aoutrou Troadec a ioa eeun evel eur vialenn, tamm fallagriez enn-han. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 312.)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
    <skouer>.

#### Gerioù heñvelster

* didort
* digamm

#### Gerioù enepster

* dizeeun
* kamm
* tort

#### Deveradoù

* eeunaat
* eeunadenn
* eeunaer
* eeunañ
* eeunded
* eeunder
* eeunek
* eeunegezh
* eeunenn

#### Gerioù kevrennek

* eeun-hag-eeun
* eeun-mat
* eeun-tenn
* eeun-pik
* en-eeun
* end-eeun
* rag-eeun
* war-eeun

#### Troioù-lavar

* bale gant un neudenn eeun
* eeun e vizied: onest
* na vezañ eeun e vizied : laer; laer e vizied

#### Krennlavarioù

* An neudenn eeun eo ar gwellañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 314.)
* E bro an dud kamm e kred pep den kerzhout eeun.

#### Troidigezhioù

* galleg : droit , direct (chemin), rectiligne ; simple

### Adverb

eeun /ˈɛ̃wn/
* dres
** Eeun d'an ampoent ... — (Kontadennoù Kerne, p. 23.)
* lavarout eeun: lavarout diardoù
** Me a lavar eeun ar wirionez: me zo eürus. TBP ,,,