OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# diskiantañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan diskiant hag an dibenn-ger -añ.

### Furm anv-gwan

diskiantañ /diskiˈãntã/
* Derez-uhelañ an anv-gwan diskiant
** Ar vaouez a glask lakaat he gwaz — ha goude ma vefe diskiantañ den a zo o vale ; — da vevel dindani he devez tro atav da gaout keuz abred pe ziwezhat. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 56.)

#### Troidigezhioù

* galleg : le plus idiot

## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan diskiant hag an dibenn-ger -añ.

### Verb

diskiantañ /diskiˈãntã/
* koll e benn

#### Troidigezhioù

* galleg : perdre la tête
# roman
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus ar ger latin romanus.

### Anv-gwan

roman /ˈrɔmːãn/
* A denn d'un den eus kêr Roma.
* A denn d'un den pe d'an dud eus Impalaeriezh Roma.
** An Impalaeriezh roman.
* A denn d'un dra savet da vare an impalaeriezh roman.
** Ar pont roman, an hent roman.

#### Deveradoù

* romanaat
* romaneg
* romaneger
* romanegour
* romanek
* romanekaat
* romanekadur
* romanelezh
# enloquecer
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar loco hag -ecer.

### Verb

enloquecer /ˈɛnlokesˌɛr/
* sodiñ
** reloj no marques las horas porque voy a enloquecer - w:Agustín Lara

#### Gerioù heñvelster

* volverse loco
# oso
## Spagnoleg
### Anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | oso | osa |
| liester | osos | osas |
oso gourel liester osos
* arzh
** oso blanco, negro, pardo.
** oso lavador.
** oso marino.
** Hacer el oso : c'hoari e baotr; ober al lez (d'ur plac'h).

### Krennlavar

* El hombre y el oso, cuanto más feo, más hermoso.
# hombre
## Spagnoleg
### Anv-kadarn

hombre gourel; liester : hombres.
* den
* gwaz

### Krennlavaroù

* El hombre propone y Dios dispone.
* El hombre y el oso, cuanto más feo, más hermoso.
# bank
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Anv-kadarn 1 : deuet diwar ar germaneg (banki).
    Anv-kadarn 2 : amprestet digant an italianeg (banca).
    Meneget er C'hatolikon (banc).
    Da geñveriañ gant ar gerioù banc en kembraeg hag en iwerzhoneg, bank en kerneveureg.

### Anv-kadarn 1

bank /ˈbãŋk/ gourel (liester : bankeier, bankoù)
* Skaon, menk.
** [...], e felle dezhañ mont e-unan da glask ar bank bihan da lakaat dindan troad e vamm evit ma rofe houmañ dezhañ da zenañ. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 11.)
** Ur wech dre vare e vez kavet kadorioù pe bankoù war bord an hent evit diskuizhañ. — (Yann-Bêr Kemener, pennad War hent Sant-Jakez #32, Ya!, niv. 998, 2024, p. 5.)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .

#### Deveradoù

* bankad (pesked)
* bankiñ

#### Gerioù kevrennek

* bank-ilinek
* bank-kañv
* bank-tosel
* gourvezvank
* kartenn-vank

#### Troidigezhioù

galleg : banc (tous sens) ; blutoir , bluterie , gradin

### Anv-kadarn 2

bank /ˈbãŋk/ gourel (liester : bankoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
* Savadur ma reer war-dro nevid an arc'hant.

#### Gerioù heñvelster

(2)
* arc'hanti
* ti-bank

#### Deveradoù

* bankad
* bankel
* banker
* bankerezh

#### Troidigezhioù

* galleg : banque
* italianeg : banca
* kembraeg : (1) banc , (2) ariandy
* kerneveureg : (2) arghanty
* saozneg : bank
# brezel bras
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Gant an anv-kadarn brezel hag an anv-gwan bras.

### Anv-kadarn

brezel bras gourel /ˈbreː.zɛlˈbrɑːs/
* Ar Brezel-bed kentañ, brezel 14.
** Skrivet eo Gamarteko Herriko Etxea ouzh an ti-kêr ha divyezhek eo ivez ar blakenn e koun ar re a zo marvet er brezel bras. — (Yann-Bêr Kemener, pennad War hent Sant-Jakez #32, Ya!, niv. 998, 2024, p. 5.)
* Brezel 1870.
** Honnez a oa deut eur varlennad aour ganti euz Pariz e-kerz ar brezel braz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 32.)

#### Troidigezhioù

* galleg : Première Guerre mondiale gourel
# brezel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (1499) Meneget er C'hatolikon (bresel), kar d'ar gerioù bresel e kerneveureg, breasal en iwerzhoneg ha d'an anvioù den divoutin Bresal en iwerzhoneg ha Con-bresal e kembraeg, dezho ar memes ster. Dleout a reont dont eus ur ger keltiek *bres-telo « torrer, flastradur », deveret eus ar memes gwrizienn ha « bresañ ».

### Anv-kadarn

brezel /ˈbreː.zɛl/ gourel (liester : brezelioù)
* Stourm armet etre div vro, etre div bobl.
** Dispont kreiz ar brezel, hon tadou ken mad, A skuillaz eviti o gwad. — (Taldir, Bro Goz ma Zadou, in Dihunamb!, 15$^{vet}$ niverenn, miz Gwengolo 1906, p. 248-249.)
** Ouzhpenn pevar bloaz e pado ar brezel etre ar Frañs hag an Alamagn. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 85.)
** Evel am beus diskouezet deoc'h, paotred ar Republik a rae brezel da dud o bro. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 191.)
* Pennad stourm a seurt-se el lec'h-mañ-lec'h.
* Bezañ e brezel.
** [...]; hag ouc'hpenn, e brezel edomp, hag, er brezel, pep hini a ra d'he enebour muia ma c'hell a zrouk. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 86.)

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet bresel.

#### Gerioù heñvelster

* bell

#### Gerioù enepster

* hez
* peoc'h

#### Gerioù kevrennek

* brezel an Disrann
* brezel ar Groaz
* brezel bras
* brezel war vor
* brezel-bed
* brezel-bihan
* brezel-diabarzh
* karr-brezel
* porzh-brezel

#### Deveradoù

* brezelaat
* brezelek
* brezelekaat
* brezelekaer
* brezelekaerezh
* brezelekaus
* brezelel
* brezeler
* brezelerezh
* brezelgar
* brezeliad
* brezeliat
* brezeliek
* brezelig
* brezeliñ
* brezelius
* brezelour
* brezelouriezh
* divrezel

#### Troidigezhioù

(1)
* afrikaans : oorlog
* alamaneg : Krieg gourel
* albaneg : luftë
* arabeg : حرب (ḥarb)
* armenieg : պատերազմ (paterazm)
* belaruseg : вайна (vaïna)
* daneg : krig
* esperanteg : milito
* estoneg : sõda
* euskareg : gerla , gerra
* faeroeg : kríggj
* finneg : sota
* frizeg : kriich , oarloch
* galizeg : guerra benel
* galleg : guerre , conflit
* gresianeg : πόλεμος (pόlemos)
* hebraeg : מלחמה (milkhama)
* henhebraeg : מִלְחָמָה
* hensaozneg : wig
* hungareg : háború
* ido : milito
* islandeg : ófriður
* italianeg : guerra benel
* iwerzhoneg : cogadh
* japaneg : 戦争 (sensō)
* jorjianeg : ომი (omi)
* katalaneg : guerra benel
* kembraeg : rhyfel
* kerneveureg : bresel
* kinyarwanda : intambara
* koreaneg : 전쟁 (jeonjaeng)
* kurdeg : ceng , şer , şerr , herb
* latin : bellum
* nederlandeg : krijg , oorlog
* norvegeg : krig
* okitaneg : guèrra
* papiamento : guera
* perseg : جنگ
* poloneg : wojna
* portugaleg : guerra benel
* roumaneg : război
* rusianeg : война (voïna)
* sámi an Norzh : soahti
* saozneg : war
* sinaeg : 战争 (zhànzhèng)
* skoseg : cogadh
* slovakeg : vojna
* sloveneg : vojna
* spagnoleg : guerra benel
* svedeg : krig
* swahili : vita
* tadjik : ҷанг
* tagalog : dingmáan , giyéra
* tchekeg : válka
* turkeg : savaş
(2)
* galleg : hostilités

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ar c'hCatholicon
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 44.
# guerra
## Galizeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

guerra /ˈɡɛra̝/ benel (liester : guerras)
* Brezel.

## Italianeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

guerra /ˈɡwɛr.ra/ benel (liester : guerre)
* Brezel.
** fare la guerra : ober brezel
** entrare in guerra : kregiñ gant ar brezel

#### Krennlavaroù

* Chi ha terra, ha guerra. – Neb en deus douar en deus brezel.

## Katalaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

guerra /Distagadur ?/ benel (liester : guerres)
* Brezel.

## Portugaleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

guerra /ˈɡɛ.ʁɐ/ benel (liester : guerras)
* Brezel.

## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn hengastilhanek guerra.

### Anv-kadarn

guerra /ˈge.ra/ benel (liester : guerras)
* Brezel.

#### Krennlavaroù

* Guerra, caza y amores, por un placer mil dolores. - Brezel, chase, karantez, evit ur blijadur mil boan.
* Ir a la guerra, y casar, No se ha de aconsejar. - Mont d’ar brezel ha dimeziñ N’alier ket ober.
# empeorar
## Spagnoleg

    Eus peor hag -ar.

### Verb

empeorar
* gwashaat

#### Gerioù enepster

* mejorar

### Krennlavar

* Mal amo has de guardar, Por miedo de empeorar. - Ur mestr fall a rankez mirout, gant aon da gaout gwashoc’h.
# juntarse
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Eus juntar ha se.

### Verb

juntarse
* en em unaniñ
* mont da-heul

### Krennlavaroù

* Juntate a los buenos, Y seras uno de ellos. Kae gant ar re vat, hag unan anezho e teui da vezañ.
# en em unaniñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus en em hag unaniñ.

### Verb

en em unaniñ
* Bezañ a-unan, an eil gant egile:
** Paotred ha merc’hed holl int en em unanet en ti Jaketa, c’hoar Erwan, hag eno, goude ali ha kuzul, e oa bet kemennet da bep-hini klask tu pe du da waskañ Janedig, da flastrañ al lorc’h a oa enni. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 155.)
* Mont a-gevret, evit ober un dra bennak peurvuiañ.
# unaniñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus unan hag -iñ

### Verb

unaniñ (unanet)
* Lakaat an dud a-unan.

#### Deveradoù

* dizunaniñ
* en em unaniñ

#### Troidigezhioù

* galleg : unir
* italianeg : unire
* portugaleg : unir
* saozneg : unite
* spagnoleg : unir
# locura
## Spagnoleg
### Anv-kadarn

locura benel
* follentez

### Krennlavaroù

* El tiempo todo lo cura, menos la vejez y la locura. Pep tra vez pareet gant an amzer, nemet kozhni ha sotoni.
* La ciencia es locura, Si buen seso no la cura. - Follentez eo ar skiant ma ne vez pareet gant skiant-vat.
# ciencia
## Spagnoleg
### Anv-kadarn

ciencia benel
* skiant

### Krennlavaroù

* La ciencia es locura, Si buen seso no la cura. - Follentez eo ar skiant ma ne vez pareet gant skiant-vat.
# kraoñeg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn kraoñ hag an dibenn-ger -eg.

### Anv-kadarn

kraoñeg /ˈkrã.wːɛk/ benel; (liester: kraoñegi)
* Tachennad gwez-kraoñ.
    O kraoña emaint er graoñeg .

#### Troidigezhioù

* galleg : noiseraie , noyeraie
# kraoñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Testeniekaet en henvrezhoneg (cnou).
    Meneget er C'hatolikon (knoenn, kanouenn).
    Da geñveriañ gant ar gerioù cnau, cneuen en kembraeg, know(en) en kerneveureg, cnó en iwerzhoneg.

### Anv-kadarn

kraoñ /ˈkrãw/ strollder, unanderenn kraoñenn
* Frouezh ar gwez-kraoñ, mat da zebriñ ar vouedenn anezho.
    <skouer>.

#### Stummoù all

    knaou, (knaouenn) ; kraou, (kraouenn)

#### Deveradoù

* kraoña
* kraoñeg
* kraoñell
* kraoñellek
* kraoñenn
* kraoñenneg
* kraoñennek

#### Gerioù kevrennek

* kraoñ-dimezell
* kraoñ-douar
* kraoñenn-vevin
* kraoñenn-vouch
* kraoñ-garzh
* kraoñ-Indez
* kraoñ-kelvez
* kraoñ-kokoz
* kraoñ-liv
* kraoñ-mor
* kraoñ-mouch
* kraoñ-muskadez
* torr-kraoñ

#### Troidigezhioù

* esperanteg : nuksoj
* galleg : noix
* kembraeg : cnau
* kerneveureg : know
* saozneg : nuts

### Gwelet ivez

* Ar pennad « kraoñ » e-barzh Wikipedia
# kraoñ-dimezell
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant « kraoñ » ha « dimezell ».

### Anv-kadarn

kraoñ-dimezell /ˌkrãw.di.ˈmeː.zɛl/ strollder (unanderenn : kraoñenn-dimezell)
* Alamandez
# kraoña
## Brezhoneg
### Verb

kraoña
* Kutuilh kraoñ.

#### Troidigezhioù

* kembraeg : cneua
# kraoñ-kelvez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar kraoñ ha kelvez.

### Anv-kadarn

kraoñ /krãw'kɛlves/ strollder, unanderenn kraoñenn-gelvez
* Frouezh ar gwez-kraoñ-kelvez, mat da zebriñ ar vouedenn anezho.
    <skouer>.

#### Stummoù all

    knaou, (knaouenn) ; kraou, (kraouenn)

#### Deveradoù

* kraoñkelvesa
# kraoñkelvesa
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar kraoñ-kelvez hag -a.

### Verb

kraoñkelvesa
** Pa o dije troc'het ha dastumet er c'hirjer trawalc'h evit o zamm, ec'h ênt da graon-kelvea pe da gistina pe da vouara, da c'hregona, da avalaoua, herve ar miz. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 115.)
# kraoñenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kraoñ » hag « -enn ».

### Anv-kadarn 1

kraoñenn /ˈkrãwː.ɛn/ benel (liester : kraoñenned)
* Gwezenn a daol kraoñ.

#### Gerioù heñvelster

* gwezenn-graoñ

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Nußbaum , Nußbaum
* esperanteg : nuksujo , juglandujo
* euskareg : intxaur-arbola , intxaurrondo
* frizeg : nutebeam
* galleg : noyer
* gresianeg : καρυδιά
* ido : nuciero
* italianeg : noce
* katalaneg : noguera
* nederlandeg : notenboom , walnotenboom
* portugaleg : nogueira
* rusianeg : орех
* saozneg : walnut-tree , walnut
* serbeg : орах
* spagnoleg : nogal
* svedeg : valnöt

### Anv-kadarn 2

kraoñenn /ˈkrãwː.ɛn/ benel (liester : kraoñennoù)
* Frouezhenn ar gwez-kraoñ.
** « [...], kemerit ar graoñenn-mañ a zo enni eur wespedenn hag he deus eur flemm dir. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 35.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Walnuss , Nuss
* daneg : valnød
* esperanteg : nukso , juglando
* euskareg : intxaur
* faeroeg : nøt , valnøt
* finneg : pähkinä , saksanpähkinä
* frizeg : nút , grutte nút
* galizeg : noz
* galleg : noix
* gresianeg : καρύδι
* hungareg : dió
* ido : nuco
* italianeg : noce
* japaneg : クルミ
* katalaneg : nou
* kembraeg : cnau
* kerneveureg : know
* kurdeg : gûz
* latin : calva
* nederlandeg : okkernoot , walnoot
* norvegeg : nøtt , valnøtt
* perseg : گردو (gerdu)
* poloneg : orzech
* portugaleg : noz
* rusianeg : орех
* saozneg : walnut
* skoseg : cnò
* sranan : noto
* spagnoleg : nuez , nuez de nogal
* svedeg : nöt , valnöt
* tchekeg : оřech
* turkeg : fındık , ceviz

### Furm anv-kadarn

kraoñenn /ˈkrãwː.ɛn/
* Unanderenn an anv-kadarn « kraoñ ».
# kraoñenned
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kraoñenn » hag an dibenn-ger « -ed ».

### Furm anv-kadarn

kraoñenned /krãw.ˈɛnː.et/
* Furm lies an anv-kadarn « kraoñenn ».
# kraoñennoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kraoñenn » hag an dibenn-ger « -où ».

### Furm anv-kadarn

kraoñennoù /krãw.ˈɛnː.u/
* Furm lies an anv-kadarn « kraoñenn ».
# Ffrances
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Eus Ffrainc hag -es.

### Anv-kadarn

Ffrances
| | gourel | benel |
| unander | Ffrancwr | Ffrances |
| liester | Ffrancwyr, Ffrancod | Ffrancesau |
* Gallez.
# boudinellañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn boudinell hag al lostger -añ.

### Verb

boudinellañ /bu.di.ˈnɛ.lːã/ verb gwan pe verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : boudinellet) (displegadur) I. verb gwan
| Kemmadur | Furm |
| hep | boudinellañ |
| dre vlotaat | voudinellañ |
| amreizh | voudinellañ |
* Ober ur voudinell ; bouboual, boudal.
* Bezañ hegazet gant un trouz dibaouez (diwar-benn an divskouarn pe ar penn).
** Va divesker a horjelle, va izili a grene, va fenn a voudinelle, va c'haloun a deuze em c'hreiz... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 53.)
** « Azeza a ris, rak edo va fenn o voudinella » — (Paol Feval, Ar pesk aour, troet e brezhoneg gant w:Roparz Hemon, p. 14.)
* (dre skeudenn-lavar) Dasseniñ ; fraoñval (e penn pe e divskouarn unan bennak) (diwar-benn ar c'homzoù, hag all).
II. verb kreñv eeun
| Kemmadur | Furm |
| hep | boudinellañ |
| dre vlotaat | voudinellañ |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | poudinellañ |
| amreizh | voudinellañ |
* Boudinellañ e zivskouarn da unan bennak : hegaziñ divskouarn unan bennak (dre adlavaret un dra bennak dibaouez).

#### Stumm all

* boudinellat

#### Deveradoù

* boudinellerezh
* boudinellus
* divoudinellañ

#### Troidigezhioù

* galleg : bourdonner
* galleg : tinter (oreilles)
# ton
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

* kanañ, sutal un ton, war un ton bennak:
** [...] ; ha kana a rae war eun ton ker klemmus ha gousperou an Anaon : [...]. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 35.)
** Ar werz-se a vez kanet war don Fontanella. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 524.)
** ... hiziv e oa kanet an overenn war don an anaon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 524.)
* Fouge
** Bezañ un ton en unan bennak
*** Honnezh 'vat zo un ton enni, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 524.)
* reiñ ton
* Traoù, tud a don:
** ur wreg a don, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé 4, Skol Vreizh, 1989, p. 9.)
* ober ton da unan bennak

#### Troioù-lavar

* bezañ an ton hag ar pardon gant unan bennak
* ober an traoù war an ton bras
* reiñ ton da unan bennak
* ton ha son
* penaos emañ an ton
# plijet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar bennrann plij (eus ar verb plijout) hag an dibenn-ger -et.

### Furm verb

plijet /ˈpli:ʒet/
* anv-gwan-verb, implijet gant ar verb-skoazell bezañ: Bezañ plijet: bezañ laouen, bezañ stad en den.
** Plijet oc'h? : laouen oc'h?
** Ar re-mañ, p'o doe gwelet ar gambr hag o gweleoù, a lavaras e oant plijet hag a c'houlennas ar priz diouzhtu anezhi. — (Gab Milin, Marvailhoù Bro-Leon, Hor Yezh, 1999, p. 161.)
** [...], rak ker plijet e oant bet gant e zoareoù m'o dije kavet gwelloc'h bezañ barnet d'ar marv, [...] — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 29.)
* bezañ bet plijet udb da ub
** Mar sou plijet dac’h ur poent bennak e-barzh an istoer-mañ, Yann Gonan
** Pa oa ann abit-newe grêt, D’ar plac’hig iaouank ’eo plijet. — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 2, An Oriant, 1874, p. 528.)
** Nann, va bugale, kêr Roazon n'eo ket bet plijet din abalamour d'an traoù-se ... . — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 73.)
** A-viskoaz eo bet plijet e wele dezañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 12.)
* Bezañ bet plijet gant ub ober tra pe dra : bezañ bet c'hoant ober tra pe dra.
** [...] : « Aotrou Fistoulik, plijet eo bet gant ar Gouarnamant roi d'eoc'h eur vedalen, evit anaout an oaz a gemerit da labourat evitan. » — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 1.)
* Bezañ plijet un dra gant ub (e-lec'h da ub)
** Mad eo, o Tad, p'e guir eo plijet evelse ganehoc'h
* Gant ar verb-skoazell kaout:
** ... me a lavaro deoc'h n'he deus ket plijet tamm ebet kêr Roazhon din. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 73.)

### Furm verb

* doare-sujet, en droienn plijet gant unan bennak ober un dra bennak
** Plijet gant Doue e ve peadra d'az tasprenañ ! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 182.)
** Plijet gant Doue e ve deuet ann deiz-ze ha ne ve mui netra euz a gement a ia gant ann amzer ! — (JKS, p. 388.)
** Spered Santel, Spered a sklêrijenn, Plijet ganeoc'h ennomp bremañ diskenn, ... Kantik.
* dre verrdro : plijet hepken
** O Jezuz, d’am zellou breman goloet, Plijet terri ar c’hoant am euz d’ho kwelet Azeet war ho tron e lein an Envou, Evel m’ho kwel eno ar zent hon tadou. Amen. ( https://br.wikisource.org/wiki/Pajenn:Kantikou_brezonek_eskopti_Zan-Briek_ha_Landreger.djvu/20)

#### Deveradoù

* plijet ganeoc'h

### Furm verb

plijet
* plijit
** Met abalamour ma ’z oc’h coant, Ha ma plijet d’am zantimant. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 10.)

## Notennoù

* https://br.wikisource.org/w/index.php?search=plijet&title=Dibar:Klask&go=Mont&searchToken=bp4q297pmn2chaee28ct8dfv0
* ↑ https://br.wikisource.org/wiki/Pajenn:Caer_-_Pevar_Aviel.djvu/176.
# -es
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Dibenn-ger

-es /ɛs/
* Dibenn-ger a dalvez da sevel furm ar verboù reizh pe amreizh en eil gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
** Ne laboures ket, chom a raes ez kwele a-hed an deiz.
** — « Petra ? » emezo, « daoust ha ne lavares ket, araok, e vijes eskob ? » — (Lan ar Bunel, Laouig ar Penker eun danvez beleg, Moulerez straed ar C'hastell, Brest, 1929, p. 20.)

## Kembraeg
### Etimologiezh

* Merk an anvioù-kadarn benel.

### Dibenn-ger

-es
* Merk an anv-kadarn benel, lakaet e penn un anv gourel:
** arthes, athrawes, llewes ... Ffrances, Saesnes

## Saozneg
### Etimologiezh

* Merk liester anvioù-kadarn zo:
** beaches, coaches, churches, searches... ;
** bitches, searches, watches;
** ashes, lashes, fishes brushes ;
** lasses, glasses, kisses, losses;
** axes, taxes, sexes, foxes, ... .
* Merk an trede gour unan en amzer-vremañ verboù zo:
** reaches, teaches
** searches... ;
** catches, watches;
** flashes, smashes,
** fishes, relishes
** rushes, brushes ;
** kisses;
** taxes, ... .

## Spagnoleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Dibenn-ger 1

-es /ˈes/
* Dibenn-ger a verk liester anvioù-kadarn.
** -ar : palmar -> palmares
** -or : amor -> amores

### Dibenn-ger 2

-es /ˈes/
* Dibenn-ger a verk furm ar verboù eus an eil rummad (reizh pe amreizh) en eil gour unan amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
* Dibenn-ger a verk furm ar verboù eus ar rummad kentañ (reizh pe amreizh) en eil gour unan amzer-vremañ, en doare-sujañ .
# watches
## Saozneg
### Etimologiezh

    Savet diwar watch, verb hag anv-kadarn.

### Furm anv-kadarn

watches /Distagadur ?/
* Furm lies an anv-kadarn watch ; montroù.

### Furm verb

watches /Distagadur ?/
* Furm ar verb watch e trede gour unan an amzer-vremañ.
# klask ar marc'h
## Brezhoneg
### Troienn verb

klask ar marc'h
* klask ar marc'h o vezañ war e gein : klask un dra aes da gavout hep e welout
# mas
## Spagnoleg

mas
* mes, met

#### Gerioù heñvelster

* pero
* sino

### Krennlavar

* Bien es asno quien asno tiene ; mas más asno es, quien no lo tiene.
    Mat e vez an azen en devez azen Met azenoc’h e vez neb n’en devez ket.
# hermoso
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Eus an anv-gwan latin formosus.

### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | hermoso | hermosa |
| liester | hermosos | hermosas |
hermoso
* kaer, kenedus
** El más hermoso - ar c'haerañ

#### Gerioù heñvelster

* guapo

#### Gerioù enepster

* feo

### Krennlavaroù

* El deseo hace hermoso lo feo. Ar c’hoantegezh a ro kened d’ar vilded.
* El hombre y el oso, cuanto más feo, más hermoso.
* Marzo ventoso y abril lluvioso, Sacan a mayo hermoso.
* De potro sarnoso, caballo hermoso. An ebeul dister a ya d'ober ur marc’h kenedus.
# dolor
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn latin dolor.

### Anv-kadarn

dolor /do.ˈloɾ/ gourel (liester : dolores)
* Poan.
** Que dolor !
    Nag a boan !

#### Deveradoù

* doloroso

#### Krennlavaroù

* El dolor de cabeza, hace olvidar el de la oreja.
* Más vale pan con amor que gallina con dolor.
# pollito
## Spagnoleg
### Anv-kadarn

pollito gourel ; liester pollitos
* poñsin
* bugel
* den yaouank
# marquess
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus an anv .

### Anv-kadarn

marquess //ˈmɑː.kwɪs// {{g}; benel
* markiz, den a noblañs uhel.

#### Gerioù heñvelster

* marquis }} (stumm boasañ )
* marquesse (henstumm)

#### Deveradoù

* marchioness , furm venel
[[Rummad:]]
# markiz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

markiz /ˈmar.kis/ gourel (liester : markized, markizien)
* Titl a noblañs, etre dug ha kont.
** Markiz ker, da welan an ene gwall laouenn ; — (Molière, An Dengasaour, troet gant Serj Richard, Mouladurioù Hor Yezh, 2013, p. 73.)

#### Deveradoù

* makizelezh
* markizerezh
* markizez
* markiziezh
* markiziñ

#### Troidigezhioù

* galleg : marquis gourel
* italianeg : marchese gourel
* saozneg : marquess gourel
# hardd
## Kembraeg
### Anv-gwan

hardd /harð/ ; liester heirdd, heirddion; cyn hardded, yn harddach, yr harddaf.
* kaer
** Mae'r ferch hardd yn yr ardd.

#### Gerioù heñvelster

* braf
* teg
* hyfryd
# hiraethus
## Kembraeg
### Etimologiezh

* Eus hiraeth hag -us.

### Anv-gwan

hiraethus
* hiraezhus.
# hirbell
## Kembraeg
### Etimologiezh

* Eus hir ha pell.

### Anv-gwan

hirbell
* [[pell].

#### Gerioù enepster

* agos
# hollol
## Kembraeg
### Adverb

hollol /hɔl/
* penn-da-benn

#### Gerioù heñvelster

* cwbwl
* cyfan, llwyr, cyflawn, cwbl, llawn

#### Gerioù enepster

* rhannol
# advice
## Saozneg
### Anv-kadarn

advice \æd.ˈvaɪs\ , hollek, unander : piece of advice
* ali, alioù
** give advice : reiñ un ali, pe alioù
** take advice :
# sychedig
## Kembraeg
### Etimologiezh

* Eus syched hag -ig.

### Anv-gwan

sychedig
* sec'hedik.

#### Gerioù enepster

* newynog