OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# a-blaen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar a ha plaen gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Adverb

a-blaen /aˈblɛːn/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** Dalc'hit mat ho skubellenn, ma chomo a-blaen, savit betek un troatad pe zaou, ha diskennit kenkent, o stouiñ un tamm. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 153.)
** Lakaat un dra a-blaen.

#### Gerioù heñvelster

* a-blad

#### Gerioù enepster

* a-blom
* a-sonn

### Gwelet ivez

* a-led
# a-boan ma
## Brezhoneg

a-boan ma
** A-boan ma fiche war ar gorre ur bod elestr ha klogorennoù spoum. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 23.)
** A-boan e oa d’ê bean deut e-mæz euz ar Senakl, ma ’n em lakjont da gomz ouz ar Judevien a oa deut e-leiz da Jeruzalem ’balamour da ouel ar Pentekost. MBJ
# acariciar
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Verb

acariciar /a.ka.ɾi.ˈsjaɾ/ pe /a.ka.ɾi.ˈθjaɾ/ verb kreñv (anv-gwan-verb : acariciado)
* Flourañ.

### Gwelet ivez

* Diccionario de la lengua española Edición del Tricentenario Actualización 2023 - Displegadur ar verb acariciar
# ac'hwilaned
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « ac'hwilan » hag an dibenn-ger « -ed ».

### Furm anv-kadarn

ac'hwilaned /aɣwiˈlãː.net/
* Furm lies an anv-kadarn « ac'hwilan ».
# acari
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « acaro » hag « -i », unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

acari /ˈa.ka.ri/ gourel
* Akarianed, liester an anv-kadarn acaro.
# acabó
## Spagnoleg
### Furm verb

acabó /a.ka.ˈβ̞o/
* Furm ar verb acabar e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ ; achuas, echuas.

#### Krennlavar

* Muerto el perro, se acabó la rabia.
    Marv ar c’hi, marv ar gounnar.

### Gwelet ivez

* acabé, acabaste, acabamos, acabasteis, acabaron
* Diccionario de la lengua española Edición del Tricentenario Actualización 2023 - Displegadur ar verb acabar
# ac'hoel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Adverb

ac'hoel /aˈwɛːl/
* Da nebeutañ, da vihanañ.
** — [...]. Setu, ac'hoel, daoulagad ha na leñvint mui, nepred ! — (Langleiz, Enez ar Rod, Mouladurioù Hor Yezh, 2000, p. 260.)

#### Gerioù heñvelster

* a-wael

#### Troidigezhioù

* galleg : au moins , du moins
# ac ati
## Kembraeg

ac ati
* hag all

#### Gerioù heñvelster

* ac yn y blaen
# ac'hwilan
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

ac'hwilan gourel ; (liester ac'hwilaned)
* laouenan
# acarien
## Galleg
### Anv-kadarn

acarien
* Akarian
# ac'hub
## Brezhoneg
### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | ac'hub |
| Derez-uheloc'h | ac'hupoc'h |
| Derez-uhelañ | ac'hupañ |
| Derez-estlammiñ | ac'hupat |
* Diwar-benn ul lec'h: tud ennañ.
    Un ti ac'hub.
* Diwar-benn ur barez, ur plac'h, bugel ganti en he c'hof, brazez.
    Ur wreg ac'hub.

#### Gerioù kevrennek

* brazez-ac'hub

#### Deveradoù

* ac'hubiñ
* ac'hubus
* diac'hub
# ac yn y blaen
## Kembraeg

ac yn y blaen
* hag all

#### Gerioù heñvelster

* ac ati
# -ailh
## Brezhoneg
### Lostger

-ailh /a'i:ʎ/ Ul lostger gourel eo.

##### Notenn

Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger-mañ enno war pajenn Meurgorf:
http://meurgorf.brezhoneg.bzh/meurgorf/enklask?terme=ailh&submit=Klask&categorie=0&oeuvres=0&search_opt=3
# -aint
## Kembraeg
### Lostger

-aint /ajnt/
* Dibenn lakaet ouzh ouzh un anv-gwan d'ober un anv-kadarn:
** En henaint.
# -amant
## Brezhoneg
### Lostger

-amant /-amã:nt/
* e dibenn anvioù-kadarn gourel (benel a-wechoù)
** aezamant, deskamant, diaezamant, diduamant, gwiskamant, nec'hamant, paeamant,
* e-barzh gerioù amprestet eus ar galleg:
** gouarnamant(*), paeamant(*), paramant, tournamant

##### Notenn

Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger-mañ enno war pajenn Meurgorf: http://meurgorf.brezhoneg.bzh/meurgorf/enklask?terme=amant&submit=Klask&categorie=0&oeuvres=0&search_opt=3
# -antez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Lostger

-antez /ˈãn.tes/
* Lostger daou anv-kadarn benel unan :
*   * karantez
*   * keviniantez

##### Notenn

Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger-mañ enno war pajenn Meurgorf:
http://meurgorf.brezhoneg.bzh/meurgorf/enklask?terme=antez&submit=Klask&categorie=0&oeuvres=0&search_opt=3

### Gwelet ivez

* Kar eo marteze d'al lostger « -entez », a zo kalz paotoc'h.
# -aikañ
## Brezhoneg
### Lostger

-aikañ /a'i:kã/

### Etimologiezh

Al lostger-mañ a zo ul lostger graet diwar daou lostger all: -ig, merk ar bihanañ, hag -añ a verk an derez uhelañ, e-barzh ar gerioù oc'h echuiñ gant un "-A".

##### Notenn

Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant -ikañ en o lost war pajenn Meurgorf:
http://meurgorf.brezhoneg.bzh/meurgorf/enklask?terme=ika%C3%B1&submit=Rechercher&categorie=0&oeuvres=0&search_opt=3

### Gwelet ivez

* -ig
* -añ
# -an
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Dibenn-ger

-an /ãn/
* Dibenn-ger a dalvez da sevel furm ar verboù reizh pe amreizh e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Labourat a ran re. Ne gomprenan ket. Bemdez e teuan amañ.

### Lostger 1

-an /ãn/
* dibenn-ger an anv-kadarn hag an anv-gwan a verk ar vroadelezh, diwar skouer ar yezhoù latin:
** Un Italian, un Amerikan.
** Ar sportourien alaman, ar besketaerien afrikan.

##### Notenn

    A wechoù e vez graet gant un dibenn -anat, a zo relavarout (dibenn-ger -an ha dibenn-ger -at, kenster, an eil stag ouzh egile), ur fazi hervez tud zo.

### Lostger 2

-an /ãn/
* Dibenn-ger a gaver dreist-holl e-barzh an dibennoù -egan hag -igan
Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger "-an" enno war pajenn Meurgorf:
http://meurgorf.brezhoneg.bzh/meurgorf/enklask?terme=an&submit=Klask&categorie=0&oeuvres=0&search_opt=3
Ha bremañ al lostger "-añ": http://meurgorf.brezhoneg.bzh/meurgorf/enklask?terme=a%C3%B1&submit=Rechercher&categorie=0&oeuvres=0&search_opt=3

### Gwelet ivez

* -egan
* -igan
# -ank
## Brezhoneg
### Lostger

-ank /ãnk/

##### Notenn

Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger-mañ enno war pajenn Meurgorf:
http://meurgorf.brezhoneg.bzh/meurgorf/enklask?terme=ank&submit=Klask&categorie=0&oeuvres=0&search_opt=3
# arem
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (1499) Arem er C'hatolikon. Amprestet digant ar galleg kozh : arem, deuet eus ar ger latin aerāmen deveret eus aes « arem, kouevr ».

### Anv-kadarn

arem /ˈɑːrɛm/ hollek gourel
* Kendeuzad staen ha kouevr, hag a-wezhioù metaloù all (zink, houarn, plom).
** Great e oue d'ezhan eunn troad arem hag eunn dorn arc'hant, hag en em zervichout a c'helle euz ann troad hag euz ann dorn-ze egiz pa vijent bet kig hag askorn evel he droad hag he zorn all. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 671.)
** — [...]. Ne vefe ket kavet ur billig arem en holl dïer ar bourk, eur c'horn-boud bennak ne lavaran ket. [...]. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 164.)
** Evel ar varchigoded, ar c'hleier ne oa ket berr o anal. O bazoulennoù a skoe ouzh an arem gant imor ha levenez. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 55.)

#### Deveradoù

* aremenn
* aremour
* medalenn arem
* oadvezh an arem

### Anagramoù

* arme
* maer
* mare

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Bronze
* esperanteg : bronzo
* galleg : bronze , airain
* gresianeg : μπρούντζος (brúndzos)
* ido : bronzo
* italianeg : bronzo
* portugaleg : bronze
* roumaneg : bronz
* rusianeg : бронза (brónza)
* saozneg : bronze
* sikilianeg : bronzu
* spagnoleg : bronce
* tchekeg : bronz
* tsolyáni : kámbekh

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ar c'hCatholicon
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 16.
# argad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger ar- hag an anv-kadarn kad.
    Da geñveriañ gant ar gerioù cad (en kembraeg), cath (en iwerzhoneg) ha catu (en galianeg).

### Anv-kadarn

argad /ˈar.ɡat/ benel (liester : argadoù)
* Stourm etre daou enebour pe veur a hini, daou loen, daou zen.
** Hervez he doareoù a wechall, ma teue goude he zaolioù argad da glask ur goudor sioul e pleg ur re zivrec'h, e stagas he muzelloù ouzh ma re. — (Lukian Kergoat, Blaz ar Champagn, Al Liamm, niv. 164, Mae - Mezheven 1974, p. 242.)
* Stourm armet etre daou lu peurliesañ.
    Mont d'an argad.

#### Gerioù heñvelster

* argadageg
* argadadenn
* argadañ
* argadenn
* argadenniñ
* argader
* argaderez
* argadiñ
* argadour
* argadourez

##### Notenn

* ↑ Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (kad → gad) war-lerc'h ar rakger ar-.

#### Liamm diavaez

* Martial Ménard, Devri - Dictionnaire diachronique du breton, argad m.
# arfau
## Kembraeg
### Furm anv-kadarn

arfau
* Furm lies arf; armoù.
# arfer
## Kembraeg
### Verb

arfer
* kustumañ (ober tra pe dra)
** Rwy'n arfer bwyta caws.

#### Deveradoù

* arferol
* ymarfer

#### Troioù-lavar

* fel arfer
# arfleu
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

arfleu /ˈarflø/ hollek gourel
* Droug, fulor, kounnar
** — Moereb, na lezit ket an arfleu d'ho mougañ, a droc'has ar vagadell. [...]. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 23.)

#### Deveradoù

* arfleuiñ

#### Troioù-lavar

* bout en arfleu : bezañ droug ennañ
* mont en afleur : fuloriñ

#### Troidigezhioù

* galleg : emportement , irritation
# arfog
## Kembraeg
### Etimologiezh

* Diwar arf hag -og.

### Anv-gwan

arfog
* armet.
# arfogi
## Kembraeg

    Diwar arfog hag -i.

### Verb

arfogi
* armañ

#### Gerioù enepster

* diarfogi
# arf
## Kembraeg
### Anv-kadarn

arf (liester : arfau).
* arm.

#### Deveradoù

* arfog
# arferol
## Kembraeg
### Etimologiezh

* Diwar arfer hag -ol.

### Anv-gwan

arferol
* ordinal, kustum.
# araozomp
## Brezhoneg
### Furm araogenn

araozomp /aˈrɔːzɔ̃m(p)/
| Gour | Furm |
| U1 | araozon |
| U2 | araozout |
| U3g | araozañ |
| U3b | araozi |
| L1 | araozomp |
| L2 | araozoc'h |
| L3 | araozo |
| D | araozor |
* Furm an araogenn a-raok, displeget er c'hentañ gour lies.
** N'eus ket tu da ijinañ buhez ar re a veve araozomp.— (Annaig Renault, Karnedig beaj.)

#### Stummoù all

* araokomp

#### Troidigezhioù

* galleg : avant nous , devant nous
# ararioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « arar » hag an dibenn-ger « -ioù ».

### Furm anv-kadarn

ararioù /a.ˈrar.ju/
* Liester an anv-kadarn « arar ».

#### Gerioù heñvelster

* erer
# araozout
## Brezhoneg
### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | araozon |
| U2 | araozout |
| U3g | araozañ |
| U3b | araozi |
| L1 | araozomp |
| L2 | araozoc'h |
| L3 | araozo |
| D | araozor |
araozout /aˈroːzut/
* Furm an araogenn a-raok, displeget en eil gour unan.
** "Ama, ugent kammed araozout !" a respontaz eun touseg gant eur vouez laouen. — (Feiz ha Breiz niv. 4, 1912, p. 124.)
** ha bremañ p'en deus saveteet ac'hanon – araozout – eo warnañ e fell dit lakaat pep tra ? — (Marianna Donnart, Moran Dipode, Hudour an Tour Du, Keit vimp bev, 2006.)

#### Stummoù all

* araokout

#### Gerioù heñvelster

* a-raok dit
* en da raok
* ez raok

#### Troidigezhioù

* galleg : avant toi , devant toi
* saozneg : before you
# arañas
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn araña hag -s, merk al liester.

### Furm anv-kadarn

arañas /a.ˈɾa.ɲas/ benel
* (Loenoniezh) Furm lies an anv-kadarn araña ; kevnid.
# araozor
## Brezhoneg
### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | araozon |
| U2 | araozout |
| U3g | araozañ |
| U3b | araozi |
| L1 | araozomp |
| L2 | araozoc'h |
| L3 | araozo |
| D | araozor |
araozor /aˈroːzɔr/
* Furm dic'hour an araogenn a-raok.
** Araozor e kerzh ar skeud. — (Visant Fave, Jean-Claude Miossec, Notennou yezadur.)
# araozoc'h
## Brezhoneg
### Furm araogenn

araozoc'h /aˈrɔːzɔx/
| Gour | Furm |
| U1 | araozon |
| U2 | araozout |
| U3g | araozañ |
| U3b | araozi |
| L1 | araozomp |
| L2 | araozoc'h |
| L3 | araozo |
| D | araozor |
* Furm an araogenn a-raok, displeget en eil gour lies.
** « Dont a rez eta, Meur ? » emezañ. « Kit atao, me a vezo 'araozoc’h eno. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 195.)

#### Stummoù all

* araokoc'h

#### Troidigezhioù

* galleg : avant vous , devant vous
# araozon
## Brezhoneg
### Furm araogenn

araozon /aˈrɔːzɔ̃n/
| Gour | Furm |
| U1 | araozon |
| U2 | araozout |
| U3g | araozañ |
| U3b | araozi |
| L1 | araozomp |
| L2 | araozoc'h |
| L3 | araozo |
| D | araozor |
* Furm an araogenn a-raok, displeget er c'hentañ gour unan.
** [...] hogen eat er meaz a gear en em gaviz e creiz eun denvalijen ken du ha ken teo, ma na velen ket diou gamed araozon. — (Feiz ha Breiz 523, 1875, p. 6a.)
** Ne lavarin ket hirroc'h : n'ouzoun ha ne ouezin biken penaos, dre greiz son ar c'hloc'h daonet-ze da heul, ez omp digouezet betek Kerfalzou, va c'hazeg hag ar wiadenn araozon. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 210.)
** An hini a zeu war va lerc'h a zo dreiston, rak araozon e oa. — (An Aviel hervez Yann e-barzh Testamant Nevez hon Aotrou hag hor Salver Jezuz-Krist, troet gant Gwilh ar C'hoad, 1893, adwelet ha lakaet e brezhoneg a-vremañ gant Lukaz Bernikod, 2004.)
** ...hag o vont etrezek ar pezh a zo araozon, e redan gant gred war-zu ar pal... — (Lizher Paol d'ar Filipiz e-barzh Testamant Nevez hon Aotrou hag hor Salver Jezuz-Krist, troet gant Gwilh ar C'hoad, 1893, adwelet ha lakaet e brezhoneg a-vremañ gant Lukaz Bernikod, 2004.)
** Penaos ? a soñjen dec'h, aet kuit skeudenn al lestr, ha n'eus ket unan eus ar baotred en dije gwelet araozon ? — (Roparz Hemon, Mari Vorgan, Al Liamm, eil emb. 1975, p. 24.)
** Met eur breur am eus hag a zo ganet daou c’hant vloaz araozoun. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 188.)
** « N’eus bet den morse araozoun, ha n’eo ket te eo a yelo ! » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 209.)

#### Stummoù all

* araogon
* araokon

#### Troidigezhioù

* galleg : avant moi , devant moi
# arar
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus ar c'hrennvrezhoneg arazr, deuet eus ar ger keltiek *aratron a zeufe eus ar wrizienn indezeuropek *h₂erh₃-tro- a gaver er gerioù arātrum e latin, årder « henarar » e svedeg hag árotron (ἄροτρον) e henc'hresianeg.
    Da geñveriañ gant ar gerioù aradr e kembraeg, arader e kerneveureg hag arathar e heniwerzhoneg.

### Anv-kadarn

arar /ˈɑː.rar/ gourel, benel a-wechoù (liester : ararioù, erer)
* (Labour-douar) Ardivink gounid-douar, dezhañ ul labour disimetrek, stlejet gant un traktor, ul loen-saout pe ul loen-kezeg, a dalvez da dreiñ hag erviñ an douar.
** An eskob a zo eun ibil houarn boutet e laz an arar da harz al lagadenn da rampoud. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 151.)

#### Stummoù rannyezhel

    alar, aler, arer

#### Gerioù kevrennek

* arar-brabant
* arar-finouc'hell
* henarar

### Troienn

* lakaat an arar a-raok ar c'hezeg : kregiñ gant al labour dre ar penn fall
* lakaat an arar a-raok ar c'hilhoroù : kregiñ gant al labour dre ar penn fall
* lezel an arar e-kreiz an erv : chom hep echuiñ al labour

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Pflug gourel
* arabeg : مِحْرَاث (miḥrāṯ) gourel
* daneg : plov
* esperanteg : plugilo
* euskareg : golde
* frizeg : ploege
* galleg : charrue benel
* gresianeg : αλέτρι (alétri) nepreizh , άροτρο (árotro) nepreizh
* ido : plugilo
* indonezeg : bajak
* islandeg : plógur gourel
* italianeg : aratro gourel
* iwerzhoneg : céachta gourel
* kembraeg : aradr gourel pe benel
* kerneveureg : arader gourel
* luksembourgeg : Plou gourel
* malayseg : bajak
* nederlandeg : ploeg benel
* poloneg : pług gourel
* portugaleg : arado gourel
* romañcheg : arader gourel , criec gourel
* saozneg : plough
* sinaeg : 犁 (lí)
* skoseg : crann-treabhaidh gourel
* spagnoleg : arado gourel
* svedeg : plog
* tagalog : aráro
* vietnameg : cày

### Gwelet ivez

* Ar pennad « arar » e-barzh Wikipedia

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ranko Matasović, Etymological Dictionary of Proto-Celtic, Leyden, Brill, 2009, p. 40.

## Spagnoleg
### Verb

arar
* arat
* Ara bien y hondo, Cogeras pan en abondo. Arat mat ha don, hag ez po bara e-leizh.
# araña
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn latin aranea.

### Anv-kadarn

araña /a.ˈɾa.ɲa/ benel (liester : arañas)
* (Loenoniezh) Kevnidenn.
# ar-
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kerneveureg ar, kembraeg ar « tost », iwerzhoneg ar « dirak », galianeg are-, ar- e-barzh Are-mor-ica en deus roet Armorica « Arvor », « Arvorig » (ar vro a-hed ar mor), da geñveriañ gant ar sañskriteg pari « tro-dro », an henc'hresianeg περῚ « tro-dro », παρᾺ « e-kichen », al latin per « a-dreuz », ar goteg fair- (en deus roet ar rakger alamanek ver-), faur- « dirak » (alamaneg vor-).

### Rakger

ar- /ar/
* Rakger a dalv kement hag e-kichen, tost, pe war-zu, a-hed, stok.
* E gavout a reer koulz e-barzh anvioù-verb evel anvioù-kadarn pe anvioù-gwan.

#### Gerioù kevrennek

* arbenn
* arbennigour
* arbennik
* arboell
* arboellañ
* arboellerezh
* arc'hen
* arc'henañ
* arc'hlas
* arc'hopr
* ardevel
* argad
* argas
* argemm
* argil
* argoad
* argoadad
* argoured
* argouroù
* argrommenn
* argud
* arliv
* arload
* armerzh
* arnevez
* arnod
* arnodiñ
* arnodenn
* arouez
* arrebeuri
* arreval
* arroud
* arroudenn
* arrous
* arruz
* arsav
* arsaviñ
* arsavlec'h
* arseller
* arsellet
* arsellva
* arvar
* arvariñ
* arvarus
* arvarusted
* arvara
* arvelen
* arverk
* arvez
* arvor
* arvoriad
* arwenn
* arwer
* arzorn
(roll diglok)

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne
# ar c'hentañ ar gwellañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar gerioù kentañ ha gwellañ.

### Troienn

ar c'hentañ ar gwellañ
* Kentañ ma c'haller.
** Doue a falveze dezhañ digoll, ar c'hentañ ar gwellañ, er bed all, el lec'h ma emañ ar gwir eürusted, [...] — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 34.)
** — [...]. Kenavezo ! ar c'henta ar guella. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 9.)
** [...] beza dare da vont kuit ar c'henta ar gwella. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 46.)
** Deuit du-mañ ar c'hentañ ar gwellañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 237.)

#### Gerioù heñvelster

* an abretañ ar gwellañ
# ar bed holl
## Brezhoneg
### Troienn anv-kadarn

ar bed holl
* ar bed en e bezh
** — Met n'eus forzh, emezañ, me he c'hlasko dre ar bed-holl, ken am bo he c'havet ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 206.)
** Petra dalv d'an den gounit ar bed holl, ma(r) teu da goll (h)e ene. — (SAAQ, p. 127.)
# ar
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Ger-mell strizh

ar /ar/
* Ger-mell brezhonek strizh dirak un anv-kadarn a grog gant ur gensonenn all etreget « l », « d », « t », « n ».
*   * Ar c'hi. Ar pesked. Ar re all.
*   * Fañch e oa anv ar mab henañ. KAB 1/15
** Pehini eo ar gwellañ ganeoc'h ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 132.)

#### Gerioù kar

* ar ger-mell strizh: al, an, ar
* ar ger-mell amstrizh: ul, un, ur

#### Troidigezhioù

* afrikaans : die
* alamaneg : der , die , das
* esperanteg : la
* galleg : le , la , les
* italianeg : il , lo , la , i , gli , le
* iwerzhoneg : an , na
* saozneg : the
* spagnoleg : el , la , los , las , lo

## Kembraeg
### Araogenn

ar
* War.
** Ar y mynydd roedd pren. Ur wezenn a oa war ar menez.
* (Dirak un anv-verb) : war-nes
** Brysiwch, mae’r trên ar fynd! Hastit! 'mañ an tren war-nes mont kuit.

### Troienn

** ar gau : serr, serret
** ar agor : digor
** ar brydiau : a vareoù, a-wechoù
** ar hen o bryd : betek-hen
** ar unwaith : diouzhtu
** ar wahan : a gostez, disheñvel
# ar bed-mañ
## Brezhoneg

ar bed-mañ
* Abaoe an devezh milliget ma chañsas d’hor mamm gentañ Kaout ur c’hoantadenn avaloù n’eus 'met poanioù er bed-mañ, Prosper Proux, Son ar Merc'hetaer
# ar bern-se
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant bern ha -se

### Anv-kadarn

ar bern-se
* kement-se
** Du-hont ho-pez lêz pez a garit ? — O ! bremañ n'eus ket ar bern-ze. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 42.)
** Pa vo selled mad, mil lur n'eo ket ar bern-ze ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 42.)
# ar c'hast
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant ar ha gast gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Troienn adverb

ar c'hast /ar ˈɣast/
* Troienn a dalvez da greñvaat ur goulenn.
** Pelec’h ar c'hast emañ ar c'hloareg-se ? — (Jakez Riou, Nomenoe oe !, Skrid ha Skeudenn, 1941, p. 88.)

#### Gerioù heñvelster

* an diaoul

#### Troidigezhioù

* galleg : diable
* saozneg : the devil
# ar bloaz a zeu
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus bloaz hag a zeu.

### Troienn adverb

bloaz a zeu
* Troienn amzeriañ
** « Ar bloaz a zeu, eme hor c'hannaded didalvez, ni a lakaio urz enn dispignou. »
** Ia 'ta !... Da c'hedal ar bloaz a zeu, ann aotrounez-ze a dremen ho amzer oc'h en em zrailla, o tiviz divar-benn traou a netra : [...] — (Corentin, Dans ann aour, Le Courrier du Finistère, 11 C'hwevrer 1899, p. 1b.)
** ... ha lakit ho poan d’he zervicha guelloc’h epad ar bloaz a zeu, ... Gabriel Morvan, Buhez ar Sent 1913, 883
** Bezit tranqil ; ar Roue a evessa varnoc’h ; diminui a ra hoc’h impodou, ha mar deo ret, e fournisso dêc’h ar voyen da zeport evit ober hoc’h eaust ar bloa a zeu. Simon a Vontroulez, Chabistr IX.

#### Gerioù heñvelster

* er bloaz a zeu
* bloaz a zeu
# Chapel-Glenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv divoutin

Chapel-Glenn /Distagadur ?/
* Kumun eus kanton Kastell-Briant e departamant al Liger-Atlantel.

#### Troidigezhioù

* galleg : La Chapelle-Glain

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Chapel-Glenn » e-barzh Wikipedia
# Cf
## Kenemglevioù etrebroadel
### Arouez

Cf digemm
* (kimiezh) Arouez kimiek ar c'haliforniom.
# Champagn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus an anv gallek Champagne.

### Anv-kadarn

Champagn /Distagadur ?/
* Kontelezh kozh, bet proviñs, ha rannvro istorel e Bro-C'hall.

#### Deveradoù

* gwin-Champagn

#### Troidigezhioù

* galleg : Champagne
# Chapel-Erzh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus chapel, hag anv ar stêr Erzh.

### Anv divoutin

Chapel-Erzh /ˈʃapːɛlɛrs/
* Kumun ha pennlec'h-kanton en arondisamant Naoned, e departamant al Liger-Atlantel.

#### Troidigezhioù

* galleg : La Chapelle-sur-Erdre

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Chapel-Erzh » e-barzh Wikipedia
# Chapel-Baz-Meur
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv divoutin

Chapel-Baz-Meur /Distagadur ?/
* Kumun eus kanton Gwaled e departamant al Liger-Atlantel.

#### Troidigezhioù

* galleg : La Chapelle-Basse-Mer

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Chapel-Baz-Meur » e-barzh Wikipedia
# Cernyw
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Sellet ouzh an etimologiezh e kevrenn ar brezhoneg.

### Anv divoutin

Cernyw /ˈkɛrnɨ̞u̯/, /ˈkɛrnɪu̯/ benel
* Kernev-Veur.
    <skouer>.
# Chapel-Felgeriz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv divoutin

Chapel-Felgeriz /Distagadur ?/
* Kumun eus kanton Lanvezhon e departamant an Il-ha-Gwilen.

#### Troidigezhioù

* galleg : Chapelle-des-Fougeretz

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Chapel-Felgeriz » e-barzh Wikipedia
# azezis
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « azez- », pennrann ar verb « azezañ », hag an dibenn-ger « -is ».

### Furm verb

azezis /aˈzeː.(z)is/
* Furm ar verb azezañ e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# azezfed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « azez- », pennrann ar verb « azezañ », hag an dibenn-ger « -fed ».

### Furm verb

azezfed /aˈzesfet/
* Furm dic'hour ar verb azezañ en amzer c'hallus an doare-divizout.
# azezfent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « azez- », pennrann ar verb « azezañ », hag an dibenn-ger « -fent ».

### Furm verb

azezfent /Distagadur ?/
* Furm ar verb azezañ e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# azezimp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « azez- », pennrann ar verb « azezañ », hag an dibenn-ger « -imp ».

### Furm verb

azezimp /aˈzeː.(z)ĩm(p)/
* Furm ar verb azezañ e kentañ gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.