# abaoe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant an araogenn « a », ar stagell « pa » hag ar verb « oe » (pe ar stagell « aba » ha « oe »).

### Araogenn

abaoe /aˈbɔwe/
* Araogenn amzeriañ. Ne dalv ket evel araogenn lec'hiañ, gwelout adal hag adalek.
* Abaoe ur c'houlz
** Abaoe pegoulz eo klañv ? — abaoe deh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 102.)
** Sell, me a zo oh ober gand an ed-se abaoe Gouel-Mikêl. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 386.)
** ... ; hag abaoe deiz an eured, hini ebet eus an diou-man ne weljont ket anezan. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 17.)
** Her c'haret a ran, abaoe an eil tro ma teuas, ... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 44.)
** - Ataoe, ar c'hi, eme eben, ar c'hi o lonkañ un dakenn soubenn manet abaoe dec'h da noz. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 13.)
* abaoe un darvoud bennak
** Abaoe al laeroñsioù-se eo e teu ar maer, e kalz a barrezioù zo, da ober e vestr war ar beredoù ha war ar gwez a vez enno. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 12.)
** Setu a-ze ar pez a ioa c'hoarvezet gand an Aoutrou Cren hag e Lanzeon abaoue emgann Kergidu. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 85.)
** Abaoe abadenn ar vi brein, tri devez all a oa eat da ruilha bern war vern e puns distradet an amzer dremenet... — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 25.)
** [...] ; hag abaoe dibenn an trede bloavez, pegen alïes bennak ma leze Soaz he fez ugent real da goueza a-drenv e gein, Noun ne ree van ebet. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 115.)
** Me a ouïe a-walh e oa o tarhei bazadou ganin, abaoe an taol all. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 36.)
** Abaoe e vugaleaj, KK
** Sell, c'hoaz eo boset ma zal abaoe an ougnad am-oa bet aze. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 102.)
** Hag abaoe al lamm-se am-oa bet aze... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 304.)
* abaoe pegeit (ral) : pegeit zo
* abaoe ur pad, ur c'heid
** N'am boa ket gwelet ar c'heneil-se abaoe un daou-ugent vloaz bennak... — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 26.)

### Distagañ

* Breizh: "abaoe /aˈbawe/"

#### Troioù-lavar

* abaoe bloaz, abaoe miz
* abaoe ma
* abaoe meur a warlene
* abaoe pegeit
* abaoe pegoulz
* abaoe pell
* abaoe pell zo

#### Troidigezhioù

* galleg : depuis
* kembraeg : er ys , ers
* saozneg : for , since
* spagnoleg : desde

### Adverb

abaoe /aˈbɔwe/
* Adverb amzeriañ, abaoe an amzer-se.
*   * Mestr paour, me avat a zo bet tomm din abaoe! KAB 1/199
** Abaoe eo deuet e relegoù da Gastell, hag hirio emaint e-kreiz ar re a gare kement, hag a gare ivez kement anezhañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 26.)
** ... ; abaoe, n'on ket zoken evit klevout komz eus an evaj-se. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 36.)
** ..., ha soñj am eus c’hoazh da vezañ klevet ma maeronez, daoust d’ar bloavezhioù hir a oa tremenet abaoe, o « chupennañ » warno gant kasoni. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 20.)
** Dastum a ran evel-se ur chewing-gum chaoket ha kaledet abaoe, daou bezh ugent real hag un taf boutailh vier. — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 9.)

#### Troidigezhioù

* galleg : depuis
* iwerzhoneg : ó shin
* saozneg : since

### Gwelet ivez

* abaoe ma