OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# ne fell ket dezhi
## Brezhoneg
### Furm verb

ne fell ket dezhi
** — « Ar voereb a zo skuizh-kenañ he fenn, ha ne fell ket dezhi bezañ direnket gant den. [...]. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 39.)
** Ne fell ket dezhi her grafen-me. — (Goulc'han Kervella, Lara, Al Liamm, 1989, p. 120.)
# amprou
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

amprou
* ober an amprou
* lakaat un den en amprou
** Ma ho lacafac’h en amprou, ho guelfac’h marteze o trei kein deoc’h. Kenteliou a scurt vat
** En em glevet a rejont eta d’ho lacat en amprou.

### Verb

amprou
* lakaat en amprou
# Epona
## Galianeg
### Etimologiezh

    Diouzh ar ger galianek *epos, « marc'h », a gaver e-barzh an anvioù tud Epo-redia, Us-ip-etes ha re all, ha kar d'ar ger brezhonek « ebeul ». Dont a rafe d'e dro eus ur ger keltiek *ek-wo en defe roet an iwerzhoneg ech, « marc'h », heñvel ouzh ar sañskriteg अश्व (aśva), an henc'hresianeg ἵππος, al latin equu-s, ar goteg aihwa-, al lituaneg aszva, « kazeg ».

### Anv divoutin

Epona
* Doueez keltiek ar c'hezeg, an ezen, hag ar chalboterien.

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne
# grizilhonañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus grizilhon gant al lostger -añ.

### Verb

grizilonañ /griziˈʎɔ̃ːnã/ (anv-gwan-verb : grizilhonet) (displegadur)
* Stagañ daouarn unan bennak gant grizilhon.
** Ar Palestinad Tamer Miskir a oa marvet e miz Eost 2023 goude ma vefe bet skoet war e zremm gant ur poliser, pa oa grizilhonet. — (N. Gourvenneg, pennad Feulster ar polis en Europa, Ya!, niv. 1024, 2025, p. 2.)

#### Troidigezhioù

* galleg : menotter
* saozneg : handcuff
* spagnoleg : esposar
# kêrreizh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar kêr ha reizh.

### Anv-kadarn

kêrreizh /Distagadur ?/ benel (liester :?)
* Aozadur a ziwall an urzh en ur gêr pe en ur stad.
** Ar sponterezh zo deuet da vezañ evel ur garamelenn e genoù ar gêrreizh hag ar bolitikourion. — (Pétros Márkaris, lakaet e brezhoneg gant Alan Botrel, Na baeit ket!, An Alarc'h Embannadurioù, 2014, p. 109.)

#### Troidigezhioù

* galleg : police
# karr-polis
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn karr ha polis.

### Anv-kadarn

karr-polis /Distagadur ?/ gourel (liester : kirri-polis)
* Karr-tan a vez implijet gant ar gêrreizh.
** "N'hoc'h eus karr-polis ebet?" a choulenn ouzhin. "Emañ an holl war an hent?" — (Pétros Márkaris, lakaet e brezhoneg gant Alan Botrel, Na baeit ket!, An Alarc'h Embannadurioù, 2014, p. 88.)

#### Troidigezhioù

* galleg : voiture de police
# poliser
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus polis hag -er.

### Anv-kadarn

poliser; liester poliserien
* Den a ziwall an urzh-vat en ur gêr pe en ur vro.
# dervezh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus deiz ha -vezh, troet da dervezh.

### Anv-kadarn

dervezh
* devezh
** Ha da zervezh pesketa, petra leverez din anezhañ ? — (Klaoda ar Prad, An teir c'had ; Ar mevel laer, Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908, p. 8.)
** Dervezh goude dervezh, nozvezh goude nozvezh, ez a an amzer hebiou. — (Abeozen, Dremm an Ankoù, Al Liamm embannadurioù, 2014, p. 37.)
* deiz
** Eizh dervezh goude-se ... Un dervezh ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 127.)
** Daou zervezh a-raok gouelioù Nedeleg 1918, e kouezas Fañchig klañv-bras... — (Fatima, p. 95.)
** Eus Lesneven e teu bep pemzek dervezh, en ur vountañ war ur [karrig|c'harrig]], stag outañ ur pezh ki. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 110.)
** Eun dervez an tad a velaz he vap el liorz o redek hag o lamet, a dreuz hag a hed, evel pa vije collet he benn ganthan. — (Kenteliou a scuer vat.)

#### Deveradoù

* dervezhiad
* dervezhiennoù
* un dervezh
# betegouzout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar bete hag ar verb gouzout.

### Stagell isurzhiañ

betegouzout
** ..., betegouzout na glevje ha na welje ar skeudennoù sakr-se tra pe dra gouest d'o feukañ ha d'o glac'hariñ. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 94.)
** « [...] ! » hogen, evidon da fougeal em log e krenen ken a raen betegouzout na vije taolet pled re abred ne oan ket gant ar roeñverien all. — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 204.)
** Bemdeiz Doue e veze ret din redek d'ur stal bennak da brenañ frouezh, vioù, keuz, kilhevardon, pe n'eus forzh, rak bouzelloù goullo n'int ket sinac'h, ha brifañ a raemp ar bitailh-se dre skrap, e giz laeron, betegouzout na grozje dimp hon ostizez. — (Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p. 111.)
** Skoulm anezhañ ervat betegouzout e tiflipfe diganit. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 107.)

## Krennlavar

* Na ganit ket ken abred diouzh ar beure Betegouzout e c’hwibanfec’h emberr.
# e-giz pa
## Brezhoneg

e-giz pa
** — [...]. A bep sort peziou a zo eno, lod brasoc'h, lod bihanoc'h ; unan a zo melen, brao, lugernus ; heman a zo gwenn, konchet e gantenn ; egile a zo tenvaloc'h eun tammig, e-giz pa vefe bet mogedet e groc'hen. [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 59.)
* evel pa
# na da ket
## Brezhoneg

na da ket « Na da ket da fringal evelse ta ! »

### Gwelout ivez

* na da ket
* na deomp ket
* na dit ket, na it ket, n'it ket
# mirout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus mir hag -out.

### Verb

mirout /ˈmiːrut/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : miret) (displegadur)
* Chom hep teurel pe hep dilezel un dra bennak, delc'her anezhañ.
** [...] goude beza grêd sin ar Groaz gand an dour binniged mired er podig, er pinsinig, staged ouz ar gwele-kloz pe ouz ar voger tost d'ar gwele. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 57.)
** « Va zad a vefe laouen-bras ouz ho mirout en e gompagnunezh. » — (Jakez Konan, Ur marc’hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 96.)
* mirout ar saout (ral) : diwall ar saout
** — « Mirout ar saout amañ a zo diaesoc'h evit na gav deoc'h, [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 143.)
* chom hep ober un dra bennak.
** Deomp da ganañ un abadenn pa n'omp ket evit miret . Pemp warn-ugent, Frañsoù Menez ha Loeiz Roparz.
** ...evit mirout bezañ klevet gant ar re all. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 54.)
* Herzel.
** — Bez' ez pezo anezan, ne virin ket. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 56.)
* mirout ouzh unan bennak da ober un dra bennak, pe mirout ouzh un dra bennak da ober un dra bennak : ober e doare ma ne vefe ket graet an dra-se gant den pe tra.
** Ur mouchouer brodet liv roz hag he deus taolet war he divskoaz evit bleniañ hag en aviz mirout outañ da vezañ louzet. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 52.)
** An tieg kozh a lavaras ne virje ket ouzh e verc'h da zimeziñ gant an hini a garje. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 12.)

#### Troioù-lavar

* da virout
* mirout ouzh unan bennak a ober un dra bennak
* mirout ouzh un dra bennak
* mirout ouzh un dra bennak da ober un dra bennak
* mirout na
* gallout mirout

#### Troidigezhioù

Delc'her
* galleg : garder , conserver
Chom hep
* galleg : ne pas
Mirout ouzh ... da ...
* galleg : empêcher
# gallout mirout
## Brezhoneg

gallout mirout
* — Ne allan ket miret, va zad, eme Jul ; mont a rencan ! ne ellan ket miret !
# kenkas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Stagell isurzhiañ

kenkas /Distagadur ?/
* E ken kaz :
* Kenkas e ... -fe :
** Va lennerion ger, ne gasin ket ac'hanoc'h betek goueled ar puñs, kenkas e chomfe unan bennak etre dent an diaoul mut. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 48.)
* Kenkas e ... -je :
** [...], ha ne zistage ket e sell a-ziwar ar bond spoue kenkas e vije deuet ur pesk bennak da bismigañ ar vuzhugenn ha d'he lonkañ evit e vrasañ damant. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 12.)
** Mari a zibikouzas he daoulagad kenkas e vije bet c'hoazh oc'h huñvreal. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 52.)
** Job ha Lom, gant aon da vezañ tamallet, a felle dezho en em zisammañ dirak ar barner, kenkas e vijent bet barnet. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 83.)
** Goude ma voe debret lein, Izidor a voe lavaret dezhañ gant e vamm mont d'ar bourk, Landremel, da brenañ ul lur kafe hag ur voutailhad hini kreñv kenkas e vije deut kerent, pedet d'an eured, da rentañ ur gweled dezho war an abardaez. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 83.)
* Kenkas ma...
** — « Ni a chomo evit mont da sikour ar marichal, kenkas ma vo ezhomm. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 117.)

#### Gerioù heñvelster

* betegouzout

#### Troidigezhioù

* galleg :
* {{fen} : in case
# piv bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar piv ha bennak

### Raganv

piv bennak
** [...] ; ia, a lavaro deoc'h ; ha piou bennac a lavaro nann, me velo. — (Ar fals doctoret hag ho lavariou, Feiz ha Breiz niv. 4, 1865, p. 29a.)
** Piou-bennag a gar ac’hanoun, eme Jezus-Krist, a vezo karet gant va Zad. — (Gab Milin, Penaos karet Jezus-Krist, p. 10.)
** Piou bennag a fell dezhan beza salvet, a rang araok pep tra delc’her mad d’ar feis catolik. G. Morvan, Kenteliou a scuer vat, 1889.
** Piv bennak n'en deus ket gwelet ar gouel-se hanter kant vloaz 'zo n'en deus gwelet netra a gement e talvefe ar boan ober meneg dioutañ. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 51.)

#### Deveradoù

* nep piv bennak
# heuilho
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar heul-, pennrann ar verb heuliañ, glebiadur an l notet ilh, hag an dibenn-ger -o.

### Furm verb

heuilho /ˈhøʎo/
* Furm ar verb heuliañ e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
** — [...] ; c'hwi, ma breur Erwan, a heuilho hon zad-kaer en e rouantelezh Spagn, lec'h ma vefet roue ivez, un deiz a deuo ; [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 30.)

#### Stummoù all

* heulio

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) suivra
# hon zad-kaer
## Brezhoneg

    Diwar hon zad ha kaer, pe hon ha tad-kaer.

### Troienn anv-kadarn

hon zad-kaer
** — [...] ; c'hwi, ma breur Erwan, a heuilho hon zad-kaer en e rouantelezh Spagn, lec'h ma vefet roue ivez, un deiz a deuo ; [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 30.)
# Tad Santel
## Brezhoneg

Tad Santel
* Titl, pe lesanv, roet d'ar pab gant ar Gatoliked.
** An Tad Santel : ar pab
** Hon Tad Santel ar Pab : doare doujus ar Gatoliked d'ober anv anezhañ.
# eskopti Leon
## Brezhoneg

eskopti Leon
** Hon Tad Santel ar Pab, emezañ en ur echuiñ, en deus staget ac'hanon ouzh eskopti Leon : ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 17.)
# da-doull
## Brezhoneg

    Eus da ha toull.

### Araogenn

da-doull
* Araogenn dirak un anv-kadarn:
** da-doull an nor
** Eunn devez ma n'oa nemethan enn ti, e roaz pep a labous iar da eur vandenn beorien a ioa deuet da doull ann or, abalamour n'edo ket alc'houez armel ar bara ganthan. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 647.)
* da doull an oaled
** Marc’harid va c’hoar gosa, ha me, kerkent ma welemp hon tad-koz o vont da vutuna da doull an oaled, a leze pep c’hoari, vit mont da bedi anezan da gonta deomp eun histor vrao. — (AR C’HABITEN BIMBAO mestr al Laëron-Vor, Loeiz AR FLOC’H.)
** da doull ar park
** da doull ar prenestr

#### Troioù-lavar

* sevel uhel ar c'herc'h da doull e c'houzoug
# hag
## Brezhoneg
### Stagell genurzhiañ

hag
* stumm ar stagell-genurzhiañ ha dirak ur vogalenn
** [...], ne weled a-gleiz hag a-zehou nemet ar pennou o tistaga, [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 32.)
** amañ hag ahont
** etre dec'h hag arc'hoazh
** hag all
** bara hag amann
** an eil hag egile
* e troiennoù adverbel
** e koulz hag e kentel
** e pred hag e kentel
* dirak un islavarenn-stag hag a grog gant ar verb kaout (a-hend-all e vez graet gant hag a )
** Ur wezh e oa ur roue en Frañs hag en devoa tri mab. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 15.)
** Ur wezh e oa ur baraer hag en devoa teir merc'h. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 203.)
** Ur wezh e oa daou bried ... hag o devoa laket ober ur vadeziant warn-ugent. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 245.)
** Ur wezh e oa un intañvez kozh ha paour hag he devoa tri mab. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 11.)
** Un deiz ... e welas ur plac'h hag he devoa bet eizh a vugale ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 163.)
** E Breizh-Izel e oa ur roue hag en devoa dek mab... — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 198.)
* en un islavarenn-stag hag a grog gant hag a
* e troiennoù dirak ar raganv rener
    hag eñ
    hag hi, hervez distagadur Leon, e-lec'h ha hi
    hag int
* en droienn hag all

### Krennlavar

* Arabat klask kaout ar marc’h hag an arc’hant.

### Rannig

* Rannig goulennata implijet e deroù ur frazenn c'houlennata, hag a-wechoù en droienn daoust hag:
** Hag anaout a rafes al laeron? — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 291.)
* Rannig goulennata implijet e deroù un islavarenn (war-lerc'h ar verboù goulenn, gouzout, gwelout, sellout).
** Hervez lezennoù ar vro, ar roue kozh, pa ne veze ket a baotred, a veze ret dezhañ ober tri goulenn ouzh e zanvez mab-kaer, ha gwelet dre eno hag a-walc’h a furnez, a nerzh-kalon, a spered, a ijin a c’helle kaout an den yaouank [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 10.)

## Saozneg

hag
* sorserez
# savet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar sav-, pennrann ar verb sevel, hag an dibenn-ger -et.

### Furm verb

savet /ˈsɑːvet/
* Anv-gwan-verb ar verb sevel.
    Savet an den eus e wele pe diwar ur gador.
** Piou a c'hell donet ken abred D'am dieza a-veac'h savet ? — (KLAODA ar Prat (Pluen-Zir), Trubuilhou An aotrou Gargam pe Torrou-penn an deiz kenta 'r bloaz, Pez-c'hoari farsus e daou Arvest, 1909, p. 2.)
    Savet gant e dud:
** [...], met daoust da se n'on ket bet savet er vourc'h, met er c'hrav gozh war un tamm tosenn, [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 7.)
    Bezañ savet ha maget en un tu bennak.
    Bezañ savet diwar saout ar vro.
* Furm ar verb sevel e trede gour unan an doare-gourc'hemenn.
** — Dizoloet ar gwele un tammig, ha savet ar c'holc'hed. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 81.)

#### Gerioù kevrennek

* adsavet
* desavet
* peursavet

#### Troioù-lavar

* bezañ savet a-zindan e votoù
# tadoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn tad hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | tad | mamm |
| liester | tadoù | mammoù |
tadoù /ˈtɑː.du/
* Furm lies an anv-kadarn tad.
** Dispont kreiz ar brezel, hon tadou ken mad, A skuillaz eviti o gwad. — (Taldir, Bro Goz ma Zadou, in Dihunamb!, 15$^{vet}$ niverenn, miz Gwengolo 1906, p. 248-249.)
** E meur a diad, an tadoù a gavfe c'hoazh, en e lec'h, ar gwele-kloz e-lec'h ma oant ganet. — (Erwan Berthou, En bro Dreger a-dreuz parkoù, Mouladurioù Hor Yezh, 1985, p. 9.)
** Tadoù, na varnit mui mennozhioù ho merc'hed diouzh ar pezh o gwelit oc'h ober. — (William Shakespeare, Otello, troet gant Marsel Klerg, Embannadurioù Al Lanv, 2007, p. 19.)

#### Gerioù kevrennek

* hon tadoù
* tadoù-iou
* tadoù-kaer
* tadoù-kozh
* tadoù-kuñv

#### Troidigezhioù

* galleg : pères gourel
# hon tadoù
## Brezhoneg
### Furm anv-kadarn

hon tadoù liester
* Furm lies hon tad.
** Feiz hon tadoù
** Benniget ra viot o sevel a nevez evelse baniel feiz hon tadou… Kentelioù a skouer vat

#### Deveradoù

* hon tadoù-kaer
* hon tadoù-kozh
# ra
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Furm kemmet eus gra

### Furm verb

ra
* Furm kemmet eus gra.
** -Piv 'ra trouz gant e revr? -An hini 'ra flaer.

### Rannig

ra /ra/
* Rannig-verb an hetiñ, dirak ur verb en amzer-da-zont.
** Ra vin digarezet gant al lennerien mar kred dezho am eus tec'het re bell a-ziwar ma c'haoz ;... — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 237.)
** Ra viot deuet mat, ma bugaligoù. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 12.)
    Ra vefet deuet mat neuze ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 192.)
** ra vezo
** Ra vezo digabestr ma Bro ! — (Taldir, Bro Goz ma Zadou, in Dihunamb!, 15$^{vet}$ niverenn, miz Gwengolo 1906, p. 248-249.)
** -...Lakait ur penn-gavr dezhi ha ra chomo ganti e-pad ur sizhun penn-da-benn. - A vezo graet. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 168.)
** Ra 'z aio hec'h ene gant an Aotrou Doue ha ra zeuio an diaoul da derriñ he fenn gant e zent. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 53.)
** Ra blijo gant an aotrou. Ar re unanet, Barzaz Breiz
** « Ra skuilho doue e c'hrasoù war an tiad tud vat-mañ ha war gement a raint ! [...] ! » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 45.)
* Gant ar rener e deroù ar frazenn:
** Doue ra viro. — (EK ....)
** Doue ra vo meulet, Doue ra vezo meulet
** Doue r'az pennigo! — (Klaoda ar Prad, Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan, Sant-Brieg, 1907, p. 43.)
** — Doue r'ho pinnigo ! » eme Givoron. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 157.)
** Doue ra gresko he levenez er Baradoz !
** Bennoz Doue ra gouezo var-n-hoc’h, va merc’h Anna !
* Gant un elfenn all e deroù ar frazenn:
** Benniget ra viot, ha milliget ra vo hon enebourien.
** Meulet ra vezo Doue! — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. ....)
* Dirak an doare-divizout (ral)
** Ra deufent da veza talvoudus. Sarmoniou an Aotrou Quere, V.
Ra deui ho bugale hag ho bugale vian da vale var ho roudou ! Ra gendalc’ho ar re a zo breman da vale var roudou ho zud koz !

#### Gerioù heñvelster

* da (rannig-verb)

#### Troioù-lavar

* ra blijo
* ra deuio
* ra vezin, ra vin
* ra vezo, ra vo
* ra viot
* Doue r'e bardono
* r'ho pennigo
* ra skuilho
# hon tad
## Brezhoneg
### Furm anv-kadarn

hon tad gourel; liester hon tadoù
* Furm an anv-kadarn tad war-lerc'h hon, hervez doareoù Leon ha kerne.
** Marc’harid va c’hoar gosa, ha me, kerkent ma welemp hon tad-koz o vont da vutuna da doull an oaled, a leze pep c’hoari, vit mont da bedi anezan da gonta deomp eun histor vrao. — (AR C’HABITEN BIMBAO mestr al Laëron-Vor, Loeiz AR FLOC’H.)
* Hon Tad Santel ar Pab : doare doujus ar Gatoliked d'ober anv anezhañ.
** Hon Tad Santel ar Pab, emezañ en ur echuiñ, en deus staget ac'hanon ouzh eskopti Leon : ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 17.)

#### Deveradoù

* hon tad-kaer
* hon tad-kozh, hon tadoù-kozh
# en hon touez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus en, hon, ha touez.

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | |
| U2 | |
| U3g | en e douez |
| U3b | en he zouez |
| L1 | en hon touez |
| L2 | en ho touez |
| L3 | en o zouez |
| D | en touez |
en hon touez /ɛnɔ̃nˈtweːs/
* Furm an araogenn e-touez, displeget er c'hentañ gour lies
** [...], mes gwelet a reas n'oa urzh vat ebet en hon touez-ni, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 198.)
** An Aoutrou de Kerbalanek a iea hag a deue enn hon touez, tenval he benn. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 100.)
** ... en hon touez-ni, va breudeur ker, e c’hallfe bezañ ivez unanoù bennak. SAAQ 139
** Pezhioù gallek a veze c'hoariet eveljust, hag anat deoc'h, tanfoeltr plac'h ne weled en hon touez war al leurenn ; [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 69.)
** Hogen, petra a lavarfe hon tadoù-kozh mar tigouezhfe (!) dezhe dihuniñ raktal en hon touez ? — (Erwan Berthou, En bro Dreger a-dreuz parkoù, Mouladurioù Hor Yezh, 1985, p. 9.)
** — Deuet mat oc'h amañ, Aotrou Potter. Degemer mat deoc'h en hon touez. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 76.)

#### Stummoù rannyezhel

* en hon zouez

#### Gerioù heñvelster

* en hon touesk
* en hor mesk
* en hor metoù

#### Troidigezhioù

* galleg : parmi nous
# hon tadoù-kozh
## Brezhoneg

hon tadoù-kozh
** Hogen, petra a lavarfe hon tadoù-kozh mar tigouezhfe (!) dezhe dihuniñ raktal en hon touez ? — (Erwan Berthou, En bro Dreger a-dreuz parkoù, Mouladurioù Hor Yezh, 1985, p. 9.)
** -Mes peleac’h caout ar medesin hag al louzou-ze ? — El leac’h ma her c’havas guechall hon tadou coz d’ar mare ma voant c’hoas gouez, ma lazent ho bugale evel pennou ier e kichen ar mein-hir, ma en em zebrent an eil egile e creiz al lanneier.

#### Gerioù heñvelster

* hon zadoù-kozh
# divleviñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger di-, blev, hag -iñ.

### Verb

divleviñ /diˈvle:vĩ/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : divlevet)
* Tennañ ar blev diwar ar penn pe ar c'hroc'hen.

#### Gerioù heñvelster

* disvleviñ

#### Troidigezhioù

* galleg : épiler ; perdre ses poils
# disvleviñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger dis-, blev, hag -iñ.

### Verb

disvleviñ /dizˈvleːvĩ/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : disvlevet)
* Tennañ ar blev diwar ar penn pe ar c'hroc'hen.

#### Gerioù heñvelster

* divleviñ

#### Troidigezhioù

* galleg : épiler ; perdre ses poils
# hon zad
## Brezhoneg

    Diwar hon ha tad.

### Troienn anv-kadarn

hon zad gourel: hon zadoù
* doare-lavar Treger, gant ar c'hemmadur dre c'hwezhadenniñ, e-lec'h hon tad, hervez doare-lavar Leon
*   * Hon zad a zo kozh. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 45.)
*   * Hon zad n'emañ ket pell ken, me oar vat. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 56.)
    Hag ez eo deut ganit al louzoù evit hon zad? -Ya avat, deuet eo ganen al louzoù. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 92.)

#### Gerioù heñvelster

* hon tad

#### Deveradoù

* hon zad-kaer
# hon zadoù
## Brezhoneg

    Diwar hon ha tadoù.

### Troienn anv-kadarn

hon zadoù
* Doare-lavar Treger, gant ar c'hemmadur dre c'hwezhadenniñ, e-lec'h hon tadoù, hervez doare-lavar Leon.
*   * Bro hon zadoù: kan savet gant Job ar Bayon.

#### Gerioù heñvelster

* hon tadoù

#### Deveradoù

* hon zad-kaer
# ingrat
## Galleg
### Etimologiezh

    Eus ingratus, e latin.

### Anv-gwan

| | Unander | Liester |
| Gourel | ingrat /ɛ̃.ɡʁa/ | ingrats /ɛ̃.ɡʁa/ |
| Benel | ingrate /ɛ̃.ɡʁat/ | ingrates /ɛ̃.ɡʁat/ |
ingrat /ɛ̃.ɡʁa/ gourel
* Dianaoudek, dizanaoudek

#### Gerioù enepster

* reconnaissant

#### Deveradoù

* ingratement
* ingratitude
# dianaoudek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus di-, hag anaoudek.

### Anv-gwan

dianaoudek /diãˈnɔwdek/ gourel
* Hep anaoudegezh, hep anaout
* Hep anaoudegezh-vat.
** Diwallomp da vezañ dianadouek e-keñver an Aotrou Doue, SKKR
** Ia ia, lavaret mad a ellit, an dud so dianaoudec. — (Kentelioù a skouer vat.)

#### Gerioù heñvelster

* dizanaoudek

#### Gerioù enepster

* anaoudek

#### Deveradoù

* dianaoudegezh

#### Troidigezhioù

* galleg : 1 ignorant ; 2 ingrat
* galleg : 1 ignorant ; 2 ungrateful
# ra viot
## Brezhoneg

ra viot
** Ra viot deuet mat, ma bugaligoù. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 12.)
* ra vin
* ra vi
* ra vo
# nebeutañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar nebeud/ nebeut hag -añ.

### Furm anv-gwan

nebeutañ
* Derez-uhelañ an anv-gwan « nebeut ».
* An nebeutañ' ar gwellañ :
** Labourat an nebeutañ ar gwellañ .
* ober an nebeutañ ma c'haller:
** ... n'eo ket o klask poaniañ evit o mistri emaint, met o klask e-doug an deiz sachañ war an ibil berr, ober an nebeutañ ma c'hallint... — (Loeiz ar Floc'h, Trubuilhou ar seiz potr yaouank, 1927, p. 43.)
* soñjal nebeutañ, an nebeutañ
** [...], rak aon en deus, mar chomfe dilizher, da vezañ taolet er-maez gant e wreg hag e vugale pa soñjo nebeutañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 73.)
** .... Bezet engortoz d'o gwelet, avat, pa soñjfet an nebeutañ. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 93.)

#### Troioù-lavar

* da nebeutañ
* d'an nebeutañ