OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# en he c'hichen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn gevrennek e-kichen hag an anv-gwan perc'hennañ he.

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | em c'hichen |
| U2 | ez kichen |
| U3g | en e gichen |
| U3b | en he c'hichen |
| L1 | en hor c'hichen |
| L2 | en ho kichen |
| L3 | en o c'hichen |
| D | er c'hichen |
en he c'hichen /Distagadur ?/
* A verk al lec'hiañ.
* Furm displeget an araogenn e-kichen en trede gour unan benel
** An traou-all a gaviz enn he c'hichen. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 32.)
** [...] ; en he c'hichen, war eur gador, an Dibennet a oa en e goaze. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 16.)
** Eno, dirak eur pez fourn dan, goloet gant eur baeron arem vras, e oa en he c'hichen eur bern geot a daole e-barz, hini ha hini, |...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 21.)
** En he c'hichen, kelc'het gant eur harz skô eus eun tu, eus eun tu all gant eur voger : [...]. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 7.)
** — « [...]. Klevout gwigour an nor o tigeriñ, o serriñ, an dud o vale war al leur-di pe o kaozeal en he c'hichen a zo ur verzherinti eviti. [...]. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 39.)
** « Ur Bihan-all heñvel-poch ouzhit a zo en he c'hichen. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 232.)
** O vezañ n'aen ken d'ar skol, goude kreisteiz e chomen e-pad an hanter-devezh en he c'hichen, o lenn eviti levrioù a blije dezhi : [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 41.)
** Pan o addigoras en diwezh e welas tri flad, teir bolenn, ur podad-sukr hag ur voutailhad win en he c'hichen. — (Jakez Konan, NOZ AR PELLGENT, Al Liamm niv. 65, Du-Kerzu 1957, p. 14.)
** [...], ha gant he dorn du-maneget diskouez ur plas d'ar breur Arturo en he c'hichen. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 22.)
** Gwiskañ a reas e stumm-den, hag en em silas en he c'hichen, didrouzik kaer ; [...]. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 19.)
** An duard bras ha moan, a oa en he c'hichen, a lakaas e vrec'h en-dro d'he dargreiz. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 217.)

#### Troidigezhioù

* galleg : près d'elle
# en enep
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar en hag enep

### Troienn adverb

en enep /eˈneːnɛp/
* Er c'hontrol.
** Bergson, en eneb, en deus kemeret a-zevri seurt buhezadurioù ha lakaet a-wel ar steriegezh anezho. — (Fañch Kerrain, Keal Doue War-Lerc'h Auschwitz, Mouladurioù Hor Yezh, 2013, p. 123.)

#### Gerioù heñvelster

* er c'hontrol

#### Troidigezhioù

* galleg : au contraire , à l'inverse
# en he c'heñver
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn en, an anv-gwan perc'hennañ he hag an anv-kadarn [[keñver.

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | em c'heñver |
| U2 | ez keñver |
| U3g | en e geñver |
| U3b | en he c'heñver |
| L1 | en hor c'heñver |
| L2 | en ho keñver |
| L3 | en o c'heñver |
| D | er c'heñver |
en he c'heñver /ẽneˈɣẽːvɛr/
* Furm an araogenn e-keñver, displeget en trede gour unan benel
** ... an holl a oa souezhet-bras o welet ur bleiz gris en he c'heñver'. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 236.)
** − Arc'hant evit ma mammig kaezh, gwellañ maouez a oa er bed, holl arc'hant ar bed n'int netra en he c'heñver. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 213.)
** Te, avat, a zo bet dalc'hmat madelezhus en he c'heñver ; bremañ-souden c'hoazh ec'h ez d'he lieniñ. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 68.)
** Rak ne felle ket dezhañ bezañ diseven en he c'heñver, [...]. — (Roparz Hemon, Gaovan hag an Den Gwer, 1949 kentañ emb. Embannadurioù Douar ar Yaouankiz (Al Liamm), eil emb. Levrioù Skol al Louarn (An Here), 1988, p. 54.)
** − Va bro... "Señorita", va bro-me eo ho Kastilha-Gozh ur gouelec'h krin ha kras en he c'heñver. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 29-30.)
** ‘Oa ket tu da vezañ gwelloc'h en he c'heñver ... — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 79.)

#### Troidigezhioù

* galleg : à son égard , envers elle
* galleg : en face d'elle
# en he c'hreiz
## Brezhoneg
### Furm araogenn

en he c'hreiz
* Furm an araogenn e-kreiz en trede gour unan benel.
** — ... ur vro ha n'eus tamm menez en he c'hreiz na banne mor war he zro... . — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 205-206.)
** He c'halon birvidik a lamm c'hoaz 'n he c'hreiz, Dihunet out brema, ma Breiz ! — (Taldir, Bro Goz ma Zadou, in Dihunamb!, 15$^{vet}$ niverenn, miz Gwengolo 1906, p. 248-249.)
** — Re bell ez it ivez ; tad, eme Gwennig, he c'halon o piltrotat d'an daoulamm-ruz en he c'hreiz ; [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 16.)
** Adarre n' he c'hlevas ha n' he gwelas den, hag he c'halon a vennas frailhañ en he c'hreiz. — (Jakez Konan, NOZ AR PELLGENT, Al Liamm niv. 65, Du-Kerzu 1957, p. 14.)
# en em zizleañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rannig-emober en em hag ar verb dizleañ.

### Verb

en em zizleañ /enɛ̃mziˈzleːɑ̃/ verb emober (displegadur)
* Talañ un dle, en em frankizañ ouzh un dle.
** Emaon o labourat atav evit en em zizleañ. — (Pétros Márkaris, lakaet e brezhoneg gant Alan Botrel, Na baeit ket!, An Alarc'h Embannadurioù, 2014, p. 335.)

#### Troidigezhioù

* galleg : se désendetter , s'acquitter , rembourser (un dle), règler (un dle)
# en em zroukrañsiñ
## Brezhoneg

en em zroukrañsiñ
* http://devri.bzh/dictionnaire/d/droukransin/
# en gras Doue
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar en, gras ha Doue.

### Troienn anv-kadarn

en gras Doue
* troienn doareañ
* mont en gras Doue
** — Ma ! Ma bugaligoù geizh, it neuze en gras Doue; [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 11.)
* bezañ en gras Doue
    En gras Doue, goude holl!
    Pa vez en gras Doue
# dimezet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar dimez (eus dimeziñ ) , hag -et.

### Furm verb

dimezet
* anv-gwan-verb dimeziñ
** — Dimezet oc'h ? — N'on ket, siwazh ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 31.)
* Bezañ dimezet da unan bennak.
** — Ha dimezet oc'h, Jann ? — Ia dimezêt awalc'h, dimêt da vates eur bêlec ! — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 51.)
** — Margodic, lavaret-hu d'in, Breman pa 'z oc'h dimezet d'in ; Breman pa 'z oc'h dimezet d'in, Ha c'hui am c'har dreist peb-hini. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 182.)
** Karo-ze a oa dimezet da eur higer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 117.)
** Dimezet e oa da eun nizez din. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 122.)
** N'e-nevoa ket ezomm d'ober trouz d'e verh abalamour ma oa dimezet d'eur pillaouer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 550.)
# dimezas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar dimez-, pennrann ar verb dimeziñ, hag an dibenn-ger -as

### Furm verb

dimezas /dĩˈmeː(z)as/
* Furm ar verb dimeziñ e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur mesket (war-lerc'h ar rannig-verb e pe ar stagell isurzhiañ ma) :
       Anat eo e timezas ma zad-kuñv ken abred evit mirout da vezañ kaset d'ar brezel, rak an ezhec'h ne yaent ket d'an arme en desped dezho. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 8.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) (se) maria
# dimezin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar dimez-, pennrann ar verb dimeziñ, hag an dibenn-ger -in

### Furm verb

dimezin /diˈme:(z)ĩn/
* Furm ar verb dimeziñ e kentañ gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb nac'h ne da skouer) :
       — « Nann, nann, » eme hemañ, « ne zimezin birviken ken, [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 16.)
   * Gant ur c'hemmadur mesket (war-lerc'h ar rannig-verb e pe ar stagell isurzhiañ ma) :
       — Yann, Yann, Yann, Yann, ma mab, Da biou timezet hirie, Yann ma mab ? — Da verc'h ar Roue Franç, ma mamm, clewet a ret ; C'hui zonj d'ec'h timêin d'unan all, mes na rin ket. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 2.)
       — [...], hag ouspenn e timezin gant da c'hoar, pegen divalo bennak ma 'z eo. [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 16.)

#### Gerioù kevrennek

* dizimezin

#### Rimadelloù

* Mellenn aval, lavar din E petore bro e timezin : Pe e Peurit pe e Rom, Pe er gêr e-ti ma mamm, Pe e Peurit pe e Prat, Pe er gêr e-ti ma zad ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 385.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (je) (me) fiancerai
* galleg : (je) (me) marierai
# dimezan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar dimez-, pennrann ar verb dimeziñ, hag an dibenn-ger -an

### Furm verb

dimezan /diˈmeː(z)ãn/
* Furm ar verb dimeziñ e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
   * Hep kemmadur :
       — Mad ! eme ar verc'h. Mar dimezan-me, emichans, va zad, e lezot ac'hanon da heulia va c'halon : [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 44.)

### Krennlavarioù

* Kompren a ran ha da gompren am eus Ma timezan er bloaz-mañ, a-benn bloaz am bo reuz. — (SAV niv. 27, Nevez amzer 1943, p. 28.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (je) (me) (marie
# dimezell
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Amprestet digant ar galleg kozh (domnizelle, damoiselle), diwar ar ger latin *domnicella, deuet eus domina.
    Kavet en krennvrezhoneg (demesell).

### Anv-kadarn

dimezell /dĩˈmeːzɛl/ benel (liester : dimezelled)
* Plac'h yaouank (dindan an oad da zimeziñ).
* Plac'h dizimez.
* (Kozh) Plac'h yaouank dizimez a wad uhel.
*   * « [...] O ! Gloazet oc'h ! » emezi. « N'eo netra, Dimezell Gwenn. Un tamm kignadenn n'eo ken. » — (Jakez Konan, Ur marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 67.)
* ger implijet evel skeudenn ar wanded, pe ar werc'hded
*   * - O, mar ne daje ganto nemet ar sigaretennoù dimezelled-se, ne vije ket un afer.[...]. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 25.)
* Amprevan anvet ivez nadoz-aer.
* Evn anvet ivez strinkerez-dour.

### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet dimesell.

#### Gerioù heñvelster

* demezell

#### Gerioù kevrennek

* kraoñ-dimezell

#### Troidigezhioù

* esperanteg : fraŭlino
* galleg : demoiselle ; mademoiselle
* saozneg : young lady ; single woman ; Miss
* spagnoleg : señorita

#### Divinadell

* Peder dimezell wenn, ha pa rafe glav kement ha mein, ne rafe takenn war o c'hein? -Bronnoù ar vuoc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 334.)
# dimezfont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar dimez-, pennrann ar verb dimeziñ, hag an dibenn-ger -font.

### Furm verb

dimezfont /dĩˈmesfɔ̃ɲ(t)/
* Furm ar verb dimeziñ e trede gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ (e brezhoneg Treger).
   * Hep kemmadur
       - [...] ; ar priñsezed o deus kollet pep hini ur votez, hag e lâront bremañ ne dimezfont ket, ken a vo kavet dezhe o botoù, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 26.)

#### Gerioù heñvelster

* dimezint

#### Troidigezhioù

* galleg : (elles) se marieront , (ils) se marieront
# dimeziñ da unan bennak
## Brezhoneg

dimeziñ da unan bennak
** …an deiz war-lerc’h e komzas arre d’e verc’h a zimeziñ dezhañ, met da-vat, hag e-pad eizh deiz ne roas peoc’h ebet dezhi gant ar gaoz-se. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 26.)
** - Da biv 'timezit hirie … ? – Da verc’h ar Roue Frañs… C’hwi ‘soñj deoc’h 'timezin d’unan all ? — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 2.)
** Ne c’hellan ket dimeziñ d’ho merc’h. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 75.)
** Ar pinvidig ne zimezo ket d’ar paour. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 85.)
** Eñ a oa bet evit dimeziñ d’un all. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 179.)
** Me, 'vat, na 'lezin ket ma mab da zimeziñ d'ar strakell-se ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 284.)
# dimezelled
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dimezell » hag an dibenn-ger « -ed ».

### Furm anv-kadarn

dimezelled /di.me.ˈzɛlː.et/
* Furm lies an anv-kadarn « dimezell ».
# gouzeriañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus gouzer ha -iañ.

### Verb

gouzeriañ
** En amzer-ze ne ket limansenned a zaouzek, pevarzek vloaz, ne ket coz pebrennou, scanv ho fennou evel an avel, ne ket merc'hodennou boaz hepken da c'hoari gant craon dirak an oll, pe da zuna o bizied a guz, pe da vonsclennad, da vouzad divar netra... eo a c'hoantea trei ha distrei ho mammou evel crampoez var eur billik, ho foulza, ho heurta a gleiz hag a zeou evel chatal, lezel gantho an ti da scuba; ar zaoud da c'horo, ar c'hreier da gempenn, da c'houzeria, .... — (Lan an Dall, Brema ha guechall, Feiz ha Breiz, 24 Eost 1867, p. 236a.)
** Hast buan mont da c’houzeriañ dindan ar saout. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 187.)
** Fañch a zo o c'houzeriañ e kraou ar saout. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 280.)
# gouzont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar gouz-, unan eus pennrannoù ar verb gouzout, hag an dibenn-ger -ont.

### Furm verb

gouzont /ˈɡuːzɔ̃ɲ(t/
* Furm ar verb gouzout e trede gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
   * Hep kemmadur :
       - N'ouzont ket ? - Gouzont.
       Mar gouzont un dra bennak e vo ret dezho lavarout. — (?, p. ?.)
   * Gant ur c'hemmadur g/o :
       Spontus int ker, n'ouzont ket pegement da c'houlenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 125.)
       « [...]. Mar em eus lavaret ar wirionez avat, stlap er flamennoù, kenkoulz all, da vrizhachantourion hag a asur ec'h anavezont pep tra pa ne ouzont mann... » — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 29.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elles)/(ils) savent
# gouzañvont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar gouzañv-, pennrann ar verb gouzañv, hag an dibenn-ger -ont

### Furm verb

gouzañvont /ɡuˈzãːvɔ̃ɲ(t)/
* Furm ar verb gouzañv e trede gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannigoù-verb a ha nac'h ne da skouer) :
       — [...]. Ar vicher a roue a zo war-nez mont da fall : ar poblou ne c'houzanvont mui na kabestr na kentrou, ha fellout a ra d'ezo en em vleina o-unan. [...] ? — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 33.)
       Hag ar morc'hed a vag bremañ ne ra nemet atizañ ar poanioù a c'houzañvont, int o-daou, an eil hag egile, an eil dre egile... — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 184.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elles)/(ils) souffrent
* galleg : (elles)/(ils) supportent , tolèrent
# gouzon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar gouz-, unan eus pennrannoù ar verb gouzout, hag an dibenn-ger -on.

### Furm verb

gouzon /'gu:zɔ̃n/; /'gu:zun/.
* Furm ar verb gouzout e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
* Hep kemmadur (ral) :
*   * − N'ouzout ket ? - Gouzon.
** En troiennoù: n'her gouzon ket ... pa her gouzon... ma her gouzon ...:
*   * Nann, Bertou. Marteze nʼout ket laer, me nʼher gouzon ket, mes fripon out avat. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 232.)}}
*   * « Ra varvin o wilioudiñ, mar her gouzon !... [...]. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 20.)
* Gant ur c'hemmadur g/o :
*   * − « Ker buan », eme Lom, « koulskoude, dezhañ eo bet ar gwashañ. Mes ar pezh a ouzon, hag un dra hag a ra plijadur din, eo soñjal e tremeno hiviziken hor moereb ur vuhez eürus war an douar. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 15.)
*   * [...], dre ma 'z oa bet gwechall he zad « Sapeur» o vrezeliañ n'ouzon ket pelec'h an diaoul war-lerc'h Napoleon kozh. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 10.)
*   * N'ouzon nemet nebeut a dra diwar-benn ma zad-you, Doue d'e bardono ! — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 7.)
*   * − [...]. Gouzout a ouzon ivez, ker splann all n'eo ket fur na reizh ar c'hoant-se. [...]. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 41.)
*   * − 'M eus aon e ouzon digant piv eo hemañ, eme Ron, deuet ruzik e zremm, en ur ziskouez ur pakad tev. [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 208.)
* Gant ur c'hemmadur g/c'h :
*   * — [...] ; brema e c'houzoun e vizign, varc'hoaz vintin, nerzusoc'h eged biskoaz e ken kaz me defe va c'hoar Mari c'hoant da vont a enep he ger. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 269.)

#### Deveradoù

* n'ouzon ket

## Gwelet

* gouzout
* goar
* gouez
* gouzomp
* gouzoc'h
* gouzont
* gouzer
* gouien
* gouies
* gouie
* gouiemp
* gouiec'h
* gouient
* gouied

#### Troidigezhioù

* galleg : (je) sais
* kembraeg : gwn
* saozneg : (I) know
* spagnoleg : sé
# gouzoug
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavet en henvrezhoneg (guodoc).
    Meneget er C'hatolikon (gouzouc).
    Da geñveriañ gant ar gerioù gwddf (rannyezhel gwddw, gwddwg) « gouzoug » en kembraeg, gudhugen « gouzougenn » en kerneveureg.
    Deuet eus ur ger keltiek *wo-duk-, deveret diwar ur verb *duk-o-, miret evel dougen.

### Anv-kadarn

gouzoug /ˈɡuːzuk/ gourel (liester gouzougoù)
* (Korfadurezh) Rann eus ar c'horf a stag ar penn ouzh ar brusk (diwar-benn an dud hag al loened).
** Pak da c'houzoug ervat pa'z i er-maez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 391.)
** Laka broud en ur mouchouer en-dro d'az kouzoug ha hennezh a yac'haio ac'hanout. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 67.)
** Pipi a zo sac'het ur c'hreunenn holen e toull e c'houzoug hag a ro sec'hed dezhañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 455.)
* (Korfadurezh) Toull ar gouzoug, gourlañchenn, korzailhenn.
** Kaout poan er gouzoug.
** Me am eus poan em gouzoug, em brec’h, em dorn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 421.)
** Poan am eus em gouzoug. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 188.)
* Serriñ ar gouzoug : tevel
* Lodenn strishañ hag uhelañ ur voutailh pe ul lestr.
* Digor, tremen strizh.

#### Stummoù rannyezhel

* goûg, koûg

#### Deveradoù

* dic'houzougañ
* dic'houzouger
* gouzougad
* gouzougañ
* gouzougek
* gouzougenn

#### Gerioù kevrennek

* aval-gouzoug
* gouzoug-an-troad
* gouzoug-karn
* gouzoug-mor
* kelc’henn-c’houzoug
* koeñv-gouzoug
* lêrenn-c’houzoug
* Marc'harid gouzoug hir
* toull-gouzoug
* tro-c'houzoug

#### Troioù-lavar

* bezañ sec’h e c’houzoug
* nezañ e c'houzoug da unan bennak
* sevel uhel ar c'herc'h da doull e c'houzoug
* skarzhañ e c’houzoug
* tennañ amann eus gouzoug unan bennak
* tennañ panez eus gouzoug ar c'hi
* terriñ e c’houzoug

#### Krennlavarioù

* N'eus ket a voeien da dennañ amann euz gouzoug ur c'hi. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 305.)
* Pa vez aet an amann e gouzoug ar c'hi e vezer war-lerc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 305.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Hals gourel
* euskareg : sama
* finneg : kaula
* galleg : cou , col
* hungareg : nyak
* italianeg : collo gourel
* iwerzhoneg : muineál gourel
* kembraeg : gwddf gourel
* kerneveureg : konna gourel
* nederlandeg : hals
* poloneg : szyja benel , kark gourel
* saozneg : neck
* skoseg : muineal gourel (don), amhach benel (loen)
* spagnoleg : cuello gourel
* turkeg : boyun
* alamaneg : Kehle benel
* euskareg : eztarri
* finneg : kurkku
* galleg : gorge benel , gosier gourel
* hungareg : torok
* italianeg : gola benel
* iwerzhoneg : sceadamán gourel , scornach benel
* kembraeg : gwddf gourel , llwnc gourel
* kerneveureg : bryansenn benel
* nederlandeg : keel
* saozneg : throat
* skoseg : sgòrnan gourel
* spagnoleg : garganta benel
* turkeg : boğaz

### Gwelet ivez

* Ar pennad « gouzoug » e-barzh Wikipedia
# gouzougenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

gouzougenn /ɡuˈ(z)uːɡɛn/ benel (liester : gouzougennoù)
* (Dilhad) Lodenn eus ur pezh dilhad a bak ar gouzoug
** <skouer.>

#### Gerioù heñvelster

* kolier

#### Troidigezhioù

* galleg : col (de vêtement), collerette
# gouzougad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn gouzoug hag al lostger -ad.

### Anv-kadarn

gouzougad /ɡuˈ(z)uːɡat/ gourel (liester : gouzougadoù)
* Leun ar genoù
* Poan er c'hourlañchenn
** Hennezh en deus tapet ur gouzougad . — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 203.)

#### Troidigezhioù

* galleg : gorgée
* galleg : mal de gorge
# gouzer
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

gouzer gourel
* Pezh a vez lakaet dindan ar saout en ur c'hraou, graet gant plouz pe raden peurvuiañ.

#### Deveradoù

* gouzeriañ

### Etimologiezh

    Savet diwar gouz-, unan eus pennrannoù ar verb gouzout, hag an dibenn-ger -er.

### Furm verb

gouzer /ˈɡuː.zɛr/
* Furm dic'hour ar verb gouzout en amzer-vremañ an doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur g/o :
       Gout'ouzer e tennas e bezh eus ar romant Siegfried et le Limousin, ur romant aozet gantañ dreist penn-biz, dindan teir sizhun, evir ur c'henstrivadeg (!) e ti an embanner Grasset. — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 173.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (on) connaît , sait
# gouzomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar gouz-, unan eus pennrannoù ar verb gouzout, hag an dibenn-ger -omp.

### Furm verb

gouzomp /'gu:zɔ̃m(p)/
* Furm ar verb gouzout e kentañ gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
   * Hep kemmadur (ral) :
       -N'ouzoc'h ket? -Gouzomp!
   * Gant ur c'hemmadur "g/ou" :
       — [...]. Penaos ober lizher, pa 'z eo gwir ne ouzomp na skrivañ na lenn hini ac'hanomp hon-daou ? — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 74.)
       « [...]. Ne ouzomp ket. [...]. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 114.)
       — Eo, klevet a reomp eur c'hi o c'harzal, pe o iudal; ne ouzomp ket kals petra ra. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 26.)
       [...] : « Gout' ouzomp, va flac'h, eme va zonton Loeiz, bet INT dija du-mañ. » — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 44.)
       — Her gouzout a ouzomp ervat, a respontas ar maouezed. [...]. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 23.)
       — [...]. N' ouzomp ket peur met dont a raimp... [...]. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 29.)
       « [...]. Ur gwallzarvoud eo a vije kaoz eus ar marv-se, n'ouzomp tra ebet ouzhpenn. — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 31.)
       “Rak, emezo, ma'z eus iliav keit-se 'zo war an ti-forn, ne vint ket lezet keid-all, pa ouzomp pegen aes eo troc'hañ anezho.” — (Marsel Klerg, Faltazi an amzerioù kent, Mouladurioù Hor Yezh, 1999, p. 147.)
       Pezh a ouzomp 'vat eo kement-mañ : [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 62.)
   * Gant ur c'hemmadur g/c'h :
       — Diou gristenez vad omp hon diou, me gred; neuze e c'houzomp ar bed-man ne d'eo nemed eur skeud, eur bouill moged. [...]! — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 260.)
       — Goasoc'h goasa ez a gan-ez. Ne c'houzomp ket betek peleac'h ez i ma vezez lezet. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 282.)
       Bremañ, war ar mêz, e houzom toud drailla eun tamm galleg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 143.)

#### Deveradoù

* mar gouzomp
* a ouzomp
* e ouzomp
* n'ouzomp
* ne ouzomp

#### Troidigezhioù

* galleg : (nous) savons
# griojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

griojn /ˈɡri.ɔjn/
* Liester an anv-kadarn grio en akuzativ.