OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# stag
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-gwan) → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)
    (Furm verb) Savet diwar stag-, pennrann ar verb stagañ, hep dibenn-ger.

### Anv-gwan

stag /ˈstɑːk/
* Paket gant kordenn pe fiselenn.
* Stag eo ar saout?
** Setu me evel un anduilhenn ... Mes an anduilh a vez stag ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 102.)
* bezañ stag ouzh udb
** Pevar c’harr gant pevar a gezeg stag ouzh pep hini. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 177.)
** … ober ur sug kalz tevoc’h evit an hini en devoa gwelet stag ouzh troad an demezell … — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 27.)
* bezañ stag ouzh ar madoù evel an touseg ouzh e vern douar, YAG
* bezañ ouzh e stag
** Hag hen kuit ac'hano da Gerc'hoenner, da zistaga Polidor, ki chase braz an Aotrou Borgne de la Tour, [...], ha ne rea nemed harzal ouc'h he stag. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 27.)
* bezañ stag e deod dre an daou benn: na vezañ distagellet

#### Deveradoù

* distag
* distagañ
* kenstag
* stagadenn
* stagell
* staget

#### Gerioù kevrennek

* armel-stag
* chas-stag
* islavarenn-stag
* ki-stag

#### Troioù-lavar

* bezañ stag e groc'hen ouzh e gein
* bezañ stag e vag dre-holl

#### Troidigezhioù

* galleg : attaché
* saozneg : tight
* spagnoleg : atado

### Anv-kadarn

stag /ˈstɑːk/
* Tra a servij da stagañ, evel kordenn pe fiselenn.

### Furm verb

stag /ˈstɑːk/
* Furm ar verb stagañ e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** An hini a ra goap, ouzh e revr e stag. — (Krennlavar.)
* Furm ar verb stagañ en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
# stag
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-gwan) → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)
    (Furm verb) Savet diwar stag-, pennrann ar verb stagañ, hep dibenn-ger.

### Anv-gwan

stag /ˈstɑːk/
* Paket gant kordenn pe fiselenn.
* Stag eo ar saout?
** Setu me evel un anduilhenn ... Mes an anduilh a vez stag ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 102.)
* bezañ stag ouzh udb
** Pevar c’harr gant pevar a gezeg stag ouzh pep hini. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 177.)
** … ober ur sug kalz tevoc’h evit an hini en devoa gwelet stag ouzh troad an demezell … — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 27.)
* bezañ stag ouzh ar madoù evel an touseg ouzh e vern douar, YAG
* bezañ ouzh e stag
** Hag hen kuit ac'hano da Gerc'hoenner, da zistaga Polidor, ki chase braz an Aotrou Borgne de la Tour, [...], ha ne rea nemed harzal ouc'h he stag. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 27.)
* bezañ stag e deod dre an daou benn: na vezañ distagellet

#### Deveradoù

* distag
* distagañ
* kenstag
* stagadenn
* stagañ
* stagell
* staget

#### Gerioù kevrennek

* armel-stag
* chas-stag
* islavarenn-stag
* ki-stag

#### Troioù-lavar

* bezañ stag e groc'hen ouzh e gein
* bezañ stag e vag dre-holl

#### Troidigezhioù

* galleg : attaché
* saozneg : tight
* spagnoleg : atado

### Anv-kadarn

stag /ˈstɑːk/
* Tra a servij da stagañ, evel kordenn pe fiselenn.

### Furm verb

stag /ˈstɑːk/
* Furm ar verb stagañ e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** An hini a ra goap, ouzh e revr e stag. — (Krennlavar.)
* Furm ar verb stagañ en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
# accent
## Saozneg

accent
* taol-mouezh
* pouezh-mouezh
** accute accent: tired lemm
** circumflex accent : tired kognek
** grave accent: tired boud
# tired
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

tired /ˈtiːret/ gourel (liester tiredoù)
* Arouezenn a skriver a-us d'ul lizherenn evit diskouez an distagadur anezhi peurliesañ.
** Peurliesañ, ch, gh, hh, jh, sh a vez skrivet c, g, h, j, s gant un tired kognek warno. — (Roparz Hemon, Yezadur berr an esperanteg, in Gwalarn, niv. 14, hañv 1928, p. 65.)

#### Deveradoù

* tiredenn
* tirederezh
* tirediñ

#### Gerioù kevrennek

* tired begek
* tired boud
* tired digor
* tired kognek
* tired lemm
* tired serr

#### Gerioù kar dre o ster

* daouboent
* tildenn

#### Troidigezhioù

* galleg : accent
* saozneg : accent
* spagnoleg : acento

## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| derez-plaen | tired |
| derez-uheloc'h | more tired |
| derez-uhelañ | most tired |
tired /taɪəd/
* Skuizh.

#### Gerioù heñvelster

* weary
* dog-tired
* shattered
* knackered
* whacked
# furnez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan fur hag al lostger -nez.

### Anv-kadarn

furnez /ˈfyr.nes/ hollek benel
* Perzh unan bennak zo fur ; doareoù, emzalc'h fur.
** — Mad oc'h euz great, kabiten, eme Canclaux, hag ar Republik ne ankounac'haio ket nak ho kaloun nak ho furnez. [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 214.)
** [...], ha gwelet dre eno hag a-walc'h a furnez, a nerz kalon, a spered, a ijin a c'helle kaout an den yaouank a dlee beza fiziet etre e zaouarn eur verc'h garet ha stur pounner ar gouarnamant. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 10.)
** Evel-se Bilzig a greske en oad hag en nerz, en furnez !... — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 81.)
** « Nann, nann », eme ar roue, « c'houi an hini a yelo, rak en ho korf bihan e kavan ar vrasa furnez. » — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn I, Gwalarn niv. 89, Ebrel 1936, p. 30.)
** — « Ganeoc'h, Job, emañ ar furnez an taol-mañ », a lavaras Lukaz. « [...] ! » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 16.)
** Diwar-benn ar furnez enn hon oberiou .

#### Gerioù heñvelster

* furentez

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Weisheit benel
* azeri : hikmət
* esperanteg : saĝeco
* galleg : sagesse benel
* hungareg : bölcsesség
* ido : sajeso
* saozneg : wisdom
* rusianeg : мудрость benel
# blinedig
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Eus blino hag -edig.

### Anv-gwan

blinedig /./
* skuizh.

#### Gerioù heñvelster

* wedi blino
# blino
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Diwar blin hag -o.

### Verb

blino
* skuizhañ
** Rwy wedi blino. - Skuizh on.

#### Deveradoù

* blinedig
# tired
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

tired /ˈtiːret/ gourel (liester tiredoù)
* Arouezenn a skriver a-us d'ul lizherenn evit diskouez an distagadur anezhi peurliesañ.
** Peurliesañ, ch, gh, hh, jh, sh a vez skrivet c, g, h, j, s gant un tired kognek warno. — (Roparz Hemon, Yezadur berr an esperanteg, in Gwalarn, niv. 14, hañv 1928, p. 65.)

#### Deveradoù

* tiredenn
* tirederezh
* tirediñ

#### Gerioù kevrennek

* tired begek
* tired boud
* tired digor
* tired kognek
* tired lemm
* tired serr

#### Gerioù kar dre o ster

* daouboent
* tildenn

#### Troidigezhioù

* galleg : accent
* saozneg : accent
* spagnoleg : acento

## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| derez-plaen | tired |
| derez-uheloc'h | more tired |
| derez-uhelañ | most tired |
tired /taɪəd/
* Skuizh.

#### Gerioù heñvelster

*weary
* dog-tired
* shattered
* knackered
* whacked
# de-
## Brezhoneg
### Rakger

* dirak an anv-verb:
    e-barzh dedostaat, degas, degemenn, degemer, degouezhout, denesaat, deredek, dereiñ, devout , dezastum, dezougen ...
    gwelout te-
* a-wechoù troet da di-:
** e-barzh digas, dihopal, didostaat, digemer, digouezhout,
* dirak stummoù displeget ar verb bezañ, da stummañ ar verb en devout, war-lerc'h en, he, hon, hag o:
** devez
** deveze
** devo ha devezo,
** devoa
** devefe
** devije

## Gwelout

* di-
# devije
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar de- ha bije (eus bezañ)

### Furm verb

devije, pe divije
    a gaver e-barzh
* en devije
* he devije
* hon devije
* o devije

#### Gerioù heñvelster

* dije

### Pennadoù kar

* deus
* devo
* devoa
* devez
* deveze
# a-rez gant
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant an araogenn a-rez hag an araogenn gant.

### Araogenn

a-rez gant /aˈreːs gãt/
* A-live gant (un dra bennak):
** hag a-daol trumm, kerkent ha m' emañ a-rez gant bevenn ar vourc'h, raktal e peg ouzh ar bannoù. (Nikolaz Nikitin, Ar C'hi, Al Liamm, 1954, p. 7)

#### Troidigezhioù

* galleg : au niveau de
* saozneg : at the level of
# a-rez da
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant an araogenn a-rez hag an araogenn da.

### Araogenn

a-rez da /aˈreːs da/ /aˈreas da/
* Tost da (un dra bennak):
** e maint holl a reaz da bevar-ugent vloaz. (Belek Durand, Ar Feiz hag ar Vro, 1847, p. xiii)

#### Troidigezhioù

* galleg : proche de
* saozneg : close to
# a-rez gant
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant an araogenn a-rez hag an araogenn gant.

### Araogenn

a-rez gant /aˈreːs gãt/ /aˈreas gãt/
* A-live gant (un dra bennak):
** hag a-daol trumm, kerkent ha m' emañ a-rez gant bevenn ar vourc'h, raktal e peg ouzh ar bannoù. (Nikolaz Nikitin, Ar C'hi, Al Liamm, 1954, p. 7)

#### Troidigezhioù

* galleg : au niveau de
* saozneg : at the level of
# a-rez da
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Araogenn gevrennek savet gant an araogenn a-rez hag an araogenn da.

### Araogenn

a-rez da /aˈreːs da/ /aˈreas da/
* Tost da (un dra bennak):
** e maint holl a reaz da bevar-ugent vloaz. (Belek Durand, Ar Feiz hag ar Vro, 1847, p. xiii)

#### Troidigezhioù

* galleg : proche de
* saozneg : close to
# a-rez gant
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Araogenn gevrennek savet gant an araogenn a-rez hag an araogenn gant.

### Araogenn

a-rez gant /aˈreːs gãt/ /aˈreas gãt/
* A-live gant (un dra bennak):
** hag a-daol trumm, kerkent ha m' emañ a-rez gant bevenn ar vourc'h, raktal e peg ouzh ar bannoù. (Nikolaz Nikitin, Ar C'hi, Al Liamm, 1954, p. 7)

#### Troidigezhioù

* galleg : au niveau de
* saozneg : at the level of
# Gianni
## Italianeg
### Furm anv-gwan

Gianni
* Furm verr eus Giovanni.
** Gianni Rodari (1920-1980), skrivagner italianek.
# a-live
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn a hag an anv-kadarn live.

### Adverb

a-live /aˈliːve/
* War an hevelep live.
** [...], ar gordonenn a rae d'an ervennoù bezañ eeun, d'ar bevennoù bezañ skouer ha d'an diwar-c'horre bezañ a-live evel ar mor pa vez kalm-chok. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 7.)
* A-live gant unan bennak/un dra bennak : war an hevelep live hag unan bennak/un dra bennak.
** — Mekanikoù Comet zo brav da welout, met evit an efedusted n'emaint ket a-live gant re Nimbus. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 172.)
* Lakaat (traoù) a-live : kompezañ al live anezhe.

#### Gerioù heñvelster

* a-resed

#### Troidigezhioù

* galleg : au niveau (de)
# a-rez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant an araogenn a hag an anv-kadarn rez.

### Araogenn

a-rez /aˈreːs/
* A-live gant (un dra bennak) (en egor):
** A-rez an douflez ez ae ha hep dale, goude diskar Janed an Arc'her war he revr, e voe e-mesk ar re gentañ. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 28.)
** Troioù a reas, izeloc'h-izelañ, a-rez ar gwez. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 233.)
* Tost-tre da unan bennak pe da un dra bennak:
** Troh din an tamm kig-se a rez an askorn (a-resteg amañ). — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 444.)
** Pa darzh skinoù kentañ an heol, a-rez an dremmwel, e tosta Marzhin ouzh dorioù kêr hag e c'hourc'hemenn outo digeriñ. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 76.)
** [...] a-greiz ma oa o sellout dreist e skoaz ouzh al luc'hedenn aour a oa o paouez tremen a-rez e skouarn gleiz. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 195.)
* A-rez an douar:
** Ne glever nemet trouz ar filc'hier o touzañ a-rez an douar [...] — (Brogarour, Onenn, 1936, p. 85.)
** E di a zo greet a-rez an douar. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 444.)

#### Troioù-lavar

* a-rez gant un dra bennak: a-live gant un dra bennak.
* (dre skeudenn-lavar) a-rez da un dra bennak : tost-tre da un dra bennak; (en oad).

#### Troidigezhioù

* galleg : au ras de
* saozneg : on a level with

### Adverb

a-rez
* War un hevelep live

#### Troidigezhioù

* galleg : au même niveau
# Gianni
## Italianeg
### Anv divoutin

Gianni
* Furm verr eus Giovanni.
** Gianni Rodari (1920-1980), skrivagner italianek.
# a-rez gant
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Araogenn gevrennek savet gant an araogenn a-rez hag an araogenn gant.

### Araogenn

a-rez gant /aˈreːs gãt/ /aˈreas gãt/
* A-live gant (un dra bennak):
** hag a-daol trumm, kerkent ha m' emañ a-rez gant bevenn ar vourc'h, raktal e peg ouzh ar bannoù. (Nikolaz Nikitin, Ar C'hi, Al Liamm, 1954, p. 7)

#### Gerioù heñvelster

* a-rez

#### Troidigezhioù

* galleg : au niveau de
* saozneg : at the level of
# a-rez gant
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Araogenn gevrennek savet gant an araogenn a-rez hag an araogenn gant.

### Araogenn

a-rez gant /aˈreːs gãt/ /aˈreas gãt/
* A-live gant (un dra bennak):
** hag a-daol trumm, kerkent ha m' emañ a-rez gant bevenn ar vourc'h, raktal e peg ouzh ar bannoù. (Nikolaz Nikitin, Ar C'hi, Al Liamm, 1954, p. 7)

#### Gerioù heñvelster

* a-rez
* tostik

#### Troidigezhioù

* galleg : au niveau de
* saozneg : at the level of
# Giovanni
## Italianeg
### Etimologiezh

    Gwelet Yann.

### Kentanv

Giovanni /ʤo'vanni/
* anv-badez italianek paotr : Yann.

### Adstummoù

* Gianni
* Giovan
# preso
## Italianeg
### Furm verb

preso
* Furm eus prendere.
** Sono sicuro che Gianni ha preso il treno delle sei.
# n'ez ket
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    1) Diwar na, ez, ha ket.
    2) Diwar ne, ez, ha ket.

### Furm verb

n'ez ket /ˈnesket/
* Furm eil gour unan ar verb mont e stumm-nac'h an doare-gourc'hemenn.
** N'ez ket aze dindan an dour. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 132.)
** N'ez ket (N'a ket) dre greiz ar blasenn, gra an dro. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 542.)
** N'ez ket d'ar boued-se ... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 364.)
* Dirak unanv-verb:
* N'ez ket da lakaat ken din! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 360.)
** N'ez ket da c'harmat! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 360.)
** N'ez ket da vont du-se da c'haloupat! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 360.)
** N'ez ket da gaout nec'hamant! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 360.)
** N'ez ket d'ober se! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 12.)
** N'ez ket d'ober se! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 12.)
** Pa zebri eur bechezenn, n'ez ket da lonka ar mên — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 345.)
** N'ez ket da skeiñ da benn gant an treust! — (TBP?, p. ??.)

#### Gerioù heñvelster

* n'a ket
* na da ket

#### Troidigezhioù

* galleg : ne va pas
* saozneg : don't go to

### Furm verb

n'ez ket /'nesket/
* Furm eil gour unan ar verb mont e stumm-nac'h an doare-disklêriañ.
** N'ez ket d'ar marc'had ken?

#### Troidigezhioù

* galleg : tu ne vas pas
* saozneg : you don't go to
# a-rez gant un dra bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Araogenn gevrennek savet gant an araogenn a-rez hag an araogenn gant.

### Araogenn

a-rez gant /aˈreːs gãt/ /aˈreas gãt/
* A-live gant (un dra bennak):
** hag a-daol trumm, kerkent ha m' emañ a-rez gant bevenn ar vourc'h, raktal e peg ouzh ar bannoù. (Nikolaz Nikitin, Ar C'hi, Al Liamm, 1954, p. 7)

#### Gerioù heñvelster

* a-rez
* tostik

#### Troidigezhioù

* galleg : au niveau de
* saozneg : at the level of
# a-rez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant an araogenn a hag an anv-kadarn rez.

### Adverb

a-rez
* a-live

#### Troidigezhioù

* galleg : au même niveau

### Araogenn

a-rez /aˈreːs/
* A-live gant (un dra bennak) (en egor):
** A-rez an douflez ez ae ha hep dale, goude diskar Janed an Arc'her war he revr, e voe e-mesk ar re gentañ. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 28.)
** Troioù a reas, izeloc'h-izelañ, a-rez ar gwez. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 233.)
* Tost-tre da unan bennak pe da un dra bennak:
** Troh din an tamm kig-se a rez an askorn (a-resteg amañ). — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 444.)
** Pa darzh skinoù kentañ an heol, a-rez an dremmwel, e tosta Marzhin ouzh dorioù kêr hag e c'hourc'hemenn outo digeriñ. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 76.)
** [...] a-greiz ma oa o sellout dreist e skoaz ouzh al luc'hedenn aour a oa o paouez tremen a-rez e skouarn gleiz. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 195.)
* A-rez an douar:
** Ne glever nemet trouz ar filc'hier o touzañ a-rez an douar [...] — (Brogarour, Onenn, 1936, p. 85.)
** E di a zo greet a-rez an douar. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 444.)

#### Troioù-lavar

* a-rez gant un dra bennak: a-live gant un dra bennak.
* (dre skeudenn-lavar) a-rez da un dra bennak : tost-tre da un dra bennak; (en oad).

#### Troidigezhioù

* galleg : au ras de
* saozneg : on a level with
# derc'hel da vont

{{=br=}

### Etimologiezh

    Diwar derc'hel , da, ha mont.
Patrom:-tro-verb- derc'hel da vont
** Dalh da vond ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 128.)
** N’hoc’h eus ken ‘met derc’hel da vont gant an hent-mañ penn-da-benn, TBP 2/404
** Pa skoez ur maen a-skiz war an dour e talc’h da vont keit ma’n devez nerzh, TBP 2/473
** -Penaos 'mañ kont? -Derc'hel da vont.
** Dalc'homp da vont eta, ha na gollomp ket a amzer. KAB 3/56
* Derc'hel da vont en-dro : chom yalc'h ha derc'hel da ober e labour
** Derc’hel a ra person Tredraezh da vont en-dro ? TBP 2/96

#### Gerioù heñvelster

* kenderc'hel
* galleg: continuer
# derc'hel da vont

{{=br=}

### Etimologiezh

    Diwar derc'hel , da, ha mont.

### Troienn verb

derc'hel da vont
** Dalh da vond ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 128.)
** N’hoc’h eus ken ‘met derc’hel da vont gant an hent-mañ penn-da-benn, TBP 2/404
** Pa skoez ur maen a-skiz war an dour e talc’h da vont keit ma’n devez nerzh, TBP 2/473
** -Penaos 'mañ kont? -Derc'hel da vont.
** Dalc'homp da vont eta, ha na gollomp ket a amzer. KAB 3/56
* Derc'hel da vont en-dro : chom yalc'h ha derc'hel da ober e labour
** Derc’hel a ra person Tredraezh da vont en-dro ? TBP 2/96

#### Gerioù heñvelster

* kenderc'hel

### Krennlavar

* Etre marv ha bev e vez ret derc'hel da vont.
* galleg: continuer
# ho pe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ho ha pe, deuet eus be, eus bezañ.

### Furm verb

ho pe
* eil gour lies doare-divizout ar verb en devout / kaout :
** Bezañ ho pe ar vadelezh, plac'hig yaouank, da ober un dañs ganimp? — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 105.)
** Daoust ha n'ho pe ket kavet anezho? Troude ha Milin, Labous ar wirionez, Al Liamm 1950. p 60
** Arabat eo ho pe aon rak an dra-se, va zad. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 3.)
** Ret eo ho pe kollet ho skiant-vat. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 211.)
* Gwelout ivez: ho pefe
# ho pe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ho ha pe, deuet eus be, eus bezañ.

### Furm verb

ho pe
* eil gour lies doare-divizout ar verb en devout / kaout :
** Bezañ ho pe ar vadelezh, plac'hig yaouank, da ober un dañs ganimp? — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 105.)
** Daoust ha n'ho pe ket kavet anezho? Troude ha Milin, Labous ar wirionez, Al Liamm 1950. p 60
** Arabat eo ho pe aon rak an dra-se, va zad. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 3.)
** Ret eo ho pe kollet ho skiant-vat. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 211.)

#### Gerioù heñvelster

* ho pefe
# befe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar bez-, pennrann ar verb bezañ, hag an dibenn-ger -fe.

### Furm verb

befe /ˈbefːe/
* Furm ar verb bezañ e trede gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
   * Hep kemmadur :
       — Ne vefe ket gwelloc'h ? — Befe.
       Mar befe aesoc'h al labour e c'hallfe ar vugale sikour.
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a da skouer) :
       Sane. — Va Doue, Herve, aoun am eus na vefemp gwelet o komz an eil gant egile, rak eun tanteziad a vefe graet warnomp, ma vefemp tapet, goude ar pez en deus laket va zad en e benn. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 3.)
   * Gant ur c'hemmadur mesket (war-lerc'h ar rannig-verb e pe ar stagell isurzhiañ ma) :
       — C'hwistim e vefe skampet Arnus en-dro ? — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 35.)

### Stummoù all

* be

#### Stummoù rannyezhel

* behe

#### Deveradoù

* befen, befes ...
* am befe, em befe, hor befe, defe
* pefe

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) serait
# câncer
## Portugaleg

    Diwar cancer e latin.

### Anv-kadarn

câncer
* krign-bev
# câncer
## Portugaleg

    Diwar cancer e latin.

### Anv-kadarn

câncer
* krign-bev

#### Gerioù heñvelster

* cancro
# perag
## Brezhoneg

    Diwar perak.

### Anv-kadarn

perag gourel ; liester peragoù
* abeg

#### Deveradoù

* peragiñ

### Troienn

* ar perag hag ar penaoz
* ar perag hag ar penent
* ar rak hag ar perag
# perag
## Brezhoneg

    Diwar perak.

### Anv-kadarn

perag gourel ; liester peragoù
* abeg
** kontañ ar rag hag ar perag : displegañ an holl abegoù, ar munudoù

#### Deveradoù

* peragiñ

### Troienn

* ar perag hag ar penaoz
* ar perag hag ar penent
# sammet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar samm-, pennrann ar verb sammañ, hag an dibenn-ger -et.

### Furm verb

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | sammet |
| Derez-uheloc'h | sammetoc'h |
| Derez-uhelañ | sammetañ |
| Derez-estlammiñ | sammetat |
sammet /ˈsãmːet/
* Sammet un den : douget, kaset
** An nav bugel o devoa bet a oa bet sammet abred gant an Ankoù. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 55.)
** Met penaos ec’h en em gave ar c’hloc’h-se er vered ha perak e voe sammet kuit ac’hane ? — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 57.)
* Sammet ur c'harr, ul loen-samm: karget
** Glaouerien a deuas da dremen prestik goude, o vont en kêr gant o c'hezeg sammet. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 206.)
** Sammet e oa bet war lein ar c'harr binvioù pesketa, avenelloù a bep ment, seier kein ha daou zen a oa o klask eren ur wetur bugel. — (Ronan Huon, AR GWENNILI-MOR, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 412.)
* Sammet e gof, stambouc'het
** Me ne zebran ket a granked, me a vez sammet war o lerc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 240.) — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 455.)
* Sammet e galon, e goustiañs, e spered : nec'het, enkrezet:
** Sammet e oa e galon, ken a oa. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 193.)
** ..., e leunias e bicher ha, teñval e dal, gwall sammet e goustiañs ha mall bras warnañ, e kerzhas gantañ d'ar gêr. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 27.)
** Me a oa sammet ma spered ken e oan aet d’am gwele hep lavarout ger da zen, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 455.)

#### Gerioù enepster

* disammet

#### Troidigezhioù

* galleg : chargé ; lourd ; galleg : accablé
# lavarout ger
## Brezhoneg

lavarout ger
* komz, lavarout grik
** Me a oa sammet ma spered ken e oan aet d’am gwele hep lavarout ger da zen, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 455.)