OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# kousto
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar koust-, pennrann ar verb koustañ, hag an dibenn-ger -o.

### Furm verb

kousto /ˈkusto/
* Furm ar verb koustañ e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
   * Hep kemmadur :
       « Mat, an ebeul a vezo gwerzet d'oec'h, ma karit. Met eur c'haer a briz e kousto ». — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn II, Gwalarn niv. 97, Kerzu 1936, p. 30.)
       [...]... Moarvat e kousto din pikez ! [...]. — (Jarl Priel, An Dakenn dour, Sav niv. 25, Diskar-Amzer 1942, p. 18.)
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a, ar rannig-verb nac'h ne da skouer) :
       « Flaer a zo gwall nec'het. Unan eus e vignoned en deus paket eur prosez hag a gousto ker n'an neb a gollo. [...] ». — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn II, Gwalarn niv. 97, Kerzu 1936, p. 24.)
       — Emichañs ne gousto ket muioc'h, emezi war he fouez. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 76.)
       Ar pred a gousto mil livr (lur) dre benn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 150.)

#### Troioù-lavar

* koustet a gousto
* kousto pe gousto

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) coûtera
# koustet a gousto
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar koustet, ar rannig-verb a ha gousto.

### Troienn

koustet a gousto /ˌkusteda'gusto/.
* Daoust d'ar strivoù a vo ret ober, d'ar poanioù a vo ret gouzañv
** [...] : « Red e vo d'in dimezi, koustet a gousto. [...] !» — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 1.)

#### Gerioù heñvelster

* kousto pe gousto
* koust pe ne goust

#### Troidigezhioù

* galleg : coûte que coûte
# kouviadennoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn kouviadenn hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

kouviadennoù /kuviaˈdɛnːu/
* Furm lies an anv-kadarn kouviadenn
** Fakturennoù, goulennoù, kouviadennoù... — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 66.)

#### Gerioù heñvelster

* pedadennoù

#### Troidigezhioù

* galleg : invitations
# koustiañs
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

koustiañs /kusˈtiːãs/ benel
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** .... Dizroomp prim d'ar gêr, 'vit ma lakfet-c'hwi urzh en ho koustiañs ha ma vefomp-ni prest d'ober hon labour warc'hoazh, da gas ac'hanoc'h d'an douar. " — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 37.)
** ..., e leunias e bicher ha, teñval e dal, gwall sammet e goustiañs ha mall bras warnañ, e kerzhas gantañ d'ar gêr. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 27.)
** Ar breur Arturo, avat, m'en doa bet e walc'h a vezh, n'oa ket bet disammet gantañ e goustiañs. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 72.)
** Ur gudenn bennak gant e goustiañs ? — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 21.)
** M'en dije selaouet ouzh mouezh e goustiañs, e vije aet er-maez diouzhtu, betek an ti-hont. — (Roparz Hemon, An Ti a Drizek Siminal, Al Liamm, 1956, p. 11.)
** Ha c'hoazh e ranke ar veleien touiñ war o c'houstiañs sentiñ ouzh al lezennoù difeiz-se. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 13.)
** Ne selaoue nemet ouzh mouezh e goustiañs. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 66.)

#### Deveradoù

* digoustiañs

#### Troioù-lavar

* bezañ frank e goustiañs
* bezañ ledan e goustiañs
* bezañ ur goustiañs
* koustiañs fall
* koustiañs vat

#### Troidigezhioù

* galleg : conscience
# kousto pe gousto
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kousto ha pe .

### Troienn

kousto pe gousto /Distagadur ?/
* Daoust d'ar strivoù a vo ret ober, d'ar poanioù a vo ret gouzañv.
** Kement a heller da ober brema, a griaz eun toullad mouesiou, eo stanka an toull, kousto pe gousto ; [...] — (Lan an Dall, C'houibuen ha Guennili, pe eur gaoz Turk, Feiz ha Breiz, 16t bloavezh, niv. 272, 1870, p. 83a.)
** [...], « kousto pe gousto, ar c'houitell-se am bezo. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 185.)
** Yann a rankan da gaout, ha din e vezo kousto pe gousto. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 119.)
** eur c’havr am bezo c’hoaz kousto pe gousto, eur c’havr ker kaer ha Bouchig, Doue d’he fardono! — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 96.)

#### Troiennoù heñvelster

* koustet a gousto
* koust pe ne goust

#### Troidigezhioù

* galleg : coûte que coûte
# kouviad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar kouvi hag an dibenn-ger -ad.
    Meneget e Geriadurig brezhoneg-galleg w:Emile Ernaud hag e Geriadur Vallée.

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | kouviad /kuˈviːat/ | kouviidi /kuvi'iːdi/ |
| Benel | kouviadez /kuviˈɑːdes/ | kouviadezed /kuviaˈdeːzet/ |
kouviad /ku'vi:at/ (liester : kouviaded. kouviidi)
* Den kouviet.

#### Troidigezhioù

* galleg : convive , hôte , invité
# petra a faot dit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar raganv-goulennata petra, ar rannig-verb a, faot (verb faotañ) ha dit (araogenn da).

### Troienn verb

petra a faot dit /Distagadur ?/
* Petra a fell dit ?
** « C'houez ar suilh a glevez ? Me eo Lusifer ! Petra a faot d' it ? » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 15.)

### Gwelet ivez

* petra a faot deoc'h

#### Troidigezhioù

* galleg : que veux-tu ?
# petra an diaoul
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar raganv-goulenn petra, ar ger-mell strizh an hag an anv-kadarn diaoul.

### Troienn

petra an diaoul /Distagadur ?/
* Troienn a dalvez da bouezañ war ar goulenn da ziskouez ez eur souezhet, hegazet, hag all.
** Kerlaban. — Petra 'n diaoul a c'hoarvez gant an dud-man ? [...]. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 22.)
** C'hoant en doa da lavarout : Petra an diaoul on deuet d'ober amañ ? — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 122.)
** [...], petra an diaoul am bije graet me gant ur marc'h, peogwir pa zichañs din tostaat ouzh ar seurt anevaled, e tec'han raktal kuit kerkent ha ma kluchont o divskouarn ? — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 146.)
** Petra an diaoul a c'hoari gand hemañ ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 101.)
** Petra an diaoul ema ar mec'hïeg-ze o turlutad aze ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 34.)

#### Gerioù heñvelster

* petra an tanfoeltr
* petra ar foeltr

#### Troidigezhioù

* galleg : que diable
* saozneg : what the fuck ; what the heck ; what the hell ;
* spagnoleg : qué rayos
# petra
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan goulennata « pezh » ha « tra ».

### Raganv-goulenn

petra /pe.ˈtrɑː/ pe /ˈpe.tra/
* ger-goulennata diwar-benn an traoù :
** Gwelomp petra eo deuet da vezañ ar paour-kaezh Arzhur. — (KAB, p. 23.)
** Petra ‘oa deuet da vezañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 97.)
** Petra am bije-me graet ma vije erruet netra nemet pep mad ganit-te ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 330.)
** Petra ? N'eo ket ingal se dezhañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 221.)
** Petra eo pedi? — (w:Katekiz ar vugale vihan, p. 30.)
* ger-goulennata diwar-benn an dud :
** Petra eo hon-nez, ar Fainchoun-se? — (Marvaillou evid an dud divar ar meaz, troet gant Gabriel-Marie Caroff, 1847, p. 282.)
** Petra eo ar Michel-se ? — (Goulven Morvan, Eur Marc'had great e foar ar Merzer etre eun Normand hag eur Breton, Feiz ha Breiz niv. 27, 1865, p. 207a.)
* anv-gwan goulennata (rannyezhel):
*   * Petra den eo hennezh eta? ' — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 116.)

#### Deveradoù

* abalamour da betra
* da betra
* daoust petra
* petra a c'hoarvez?
* petra a faot dit ? * petra a faot deoc'h ?
* petra a fell dit ? * petra a fell deoc'h ?
* petra a glevan?
* petra am eus klevet ?
* petra an diaoul
* petra an tanfoeltr
* petra ar bleiz
* petra ar foeltr
* petra eo?
* petra zo?
* petra din-me
* petra bennak
* petra da ober
* na petra 'ta

#### Divinadelloù

* Petra a ra al louarn pa e-nevez kac'het war Menez-Arre ? − Serriñ e revr ha mond adarre. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 334.)

### Estlammadell

* Ger estlammañ da verkañ ur souezh.
* Petra ! eme ar paotr, te oar komz ivez 'ta ? — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 39.)
* Petra ! eme ar roue, te eo Yann va faotr marchosi ! — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 42.)

#### Troidigezhioù

* kembraeg : beth
* galleg : quoi
* italianeg : che
* saozneg : what
* spagnoleg : qué
# petore
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger goulenn pe hag an anv-kadarn doare.

### Anv-gwan goulennata

petore /peˈtoːre/
* Ger-goulenn a-zivout perzh, hevelebiezh unan bennak/un dra bennak; peseurt
** Piou eo, a zonj ganit ? Eus petore bro ? — (Erwan ar Moal, An “Hini Goz” o vont da denna he foltred, Editions FEIZ HA BREIZ, 1913, p. 17.)
** Mantret e choman ! Biskoaz maouez ne 'm eus gwelet par da hounnez !... Daoust hag e petore yez e komz ? — (Erwan ar Moal, An “Hini Goz” o vont da denna he foltred, Editions FEIZ HA BREIZ, 1913, p. 18.)
** Ma ! neuze ec'h anavezet ur vorgazhenn, neuze oc'h evit kompren e petore digouezh euzhus e oa martoloded ar Gwennili. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 112.)
** [...], a ouie seniñ n'eus forzh petore benveg ijinet er bed-mañ. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 37.)
** Eus petore mammenn an diaoul e tiruilhje d'am bete ar seurt morad arc'hant ? — (Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p. 4.)
** Hag ouzh petore kastiz digant ar c'habiten o deveze da ziwall diwar-se ?... — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 33.)
** Petore c'hwez a zo gand ar hig-mañ ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 81.)
** Petore lehed e-neus an danvez-mañ ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 312.)
** Sell petore liou a zo war an oabl bremañ ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 318.)
** Gweled a rez e petore stumm emañ aze, en tort diou pe deir gwech. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 526.)
** E petore parrez, pa drohan da gaoz dit, emañ Trezelan ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 548.)
** Setu penaos, ha da heul petore gwallzarvoud, e tistroas Uter Penndragon da Dintagell. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 44.)
** — Petore ment eo ? a atersas ar beleg. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 12.)
** Ar moged o sevel d'an terest a roe da c'houzout d'ar skolidi, gwell eget ne vern petore prezegenn, [...]. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 36.)
** Pirc'hirinaj ! Petore parrez n'he deus ket hec'h hini ? — (Erwan Berthou, En bro Dreger a-dreuz parkoù, Mouladurioù Hor Yezh, 1985, p. 16.)
** Da betore oad e oan kroget da sevel va fri trema al loar, ar stered, ar c'houmoul, ar ganevedenn ? — (Anjela Duval, Me, Anjela, Mouladurioù Hor Yezh, 2011, p. 17.)
** — O vont da..., a grogas Harry da zisplegañ, hep gouzout dare petore bidennoù e oa o vont da gontañ. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 277.)
** Gwelet a rez e petore stumm emañ aze? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 174.)

#### Gerioù heñvelster

* peseurt

#### Troidigezhioù

* galleg : quel , quelle sorte (de)
# petra a c'hoarvez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus petra, a , ha c'hoarvez.

#### Troioù-lavar

petra a c'hoarvez
** Petra nevez c’hoarvez din-me, Na mar gwad ma fri ken beure ? — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 216.)
** Setu petra c'hoarvez peur-vuia gand ar re a laer madou an Iliz hag ar zent. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 300.)
** — Petra a c'hoarvez ganeoc'h, Marc'harid ?... Petra a fell d'eoc'h ?... — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 12.)
# petra a faot deoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus petra, faotañ, ha deoc'h.
petra a faot deoc'h
* Bomm a lavarer da c'houlenn digant un den petra a fell dezhañ.
** Ma fe, petra faot d'ac'h, an arc'hant 'vo êt da baean ar gentel ! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 113.)
** Met siouaz ! Petra faot d'eoc'h ? — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 55.)
* En un islavarenn c'houlennata:
** — [...]. Goût a ran petra a faot deoc'h ; [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 89.)
* Gwelout : petra a faot dit, petra a fell deoc'h
# petoli
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Verb

| Displegadur petoli | amzer- dremenet | amzer- vremañ | amzer- da-zont |
| Doare-disklêriañ | petolis | petolas | petolos |
| Anv-gwan-verb tu gra | petolinta | petolanta | petolonta |
| | Anv-verb | Doare- gourc'hemenn | Doare- divizout |
| | petoli | petolu | petolus |
petoli /pɛ.'tɔ.li/ verb gwan
* Fringal.
* Farsal.

#### Deveradoù

* petolema
* petolemo
* petolo
* petolulo
# petra am eus klevet
## Brezhoneg

petra am eus klevet
** — « Petra am eus klevet, Yann ? Evit doare ec'h eus lavaret ez pije, mar karjes, merc'h ar roue Fortunantus. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 43.)
# sabate
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar sabat-, pennrann ar verb sabatiñ, hag an dibenn-ger -e.

### Furm verb

sabate /sa.ˈba.tːe/
* Furm ar verb sabatiñ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
** Er penn kenta, bep sul vintin, e sabate ar merc'hed... — (Tad Medar, Diwar c'hoarzin..., Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1945, p. 151.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il)
# sabatoj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

sabatoj /sa.ˈba.tɔj/
* Liester an anv-kadarn sabato en nominativ.
# s'ôter la vie
## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar s'ôter ha la, vie.

### Troienn verb

s'ôter la vie
* en em lazhañ

#### Gerioù heñvelster

* s'enlever la vie
* se suicider
* mettre fin à ses jours
# sa
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus etrezak .

### Araogenn

sa
* etrezek

## Katalaneg
### Etimologiezh

    Eus sanis e latin.
    Tostaat ouzh sano, en italianeg.

### Anv-gwan

sa
* yac'h

## Galleg

sa
* e, pe he (pe hec'h)
** sa maison : e di, pe he zi
** sa vache : e vuoc'h pe he buoc'h
** sa mère: e vamm pe he mamm
** sa génisse : e onner pe hec'h onner.

#### Gerioù heñvelster

* son
* ses

## Italianeg
### Furm verb

sa
* Trede gour unan (lui/lei, esso/essa) ar verb sapere en doare-disklêriañ ; goar.
** Non si sa mai. - N'ouzer morse.
** Mosè non ha fatto niente e Dio lo sa. Moizez n'en deus graet netra, ha Doue en goar.

### Krennlavaroù

* Chi ha la sanità è ricco e non lo sa . - An neb en deus yec’hed zo pinvidik ha ne oar ket.
* Chi non sa leggere la sua scrittura è asino di natura. Neb na oar ket lenn e skritur zo azen dre natur.
* Chi più sa meno crede. – Neb a oar muioc’h a gred nebeutoc’h.
# sabatiñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn sabad hag al lostger -iñ.

### Verb

sabatiñ /saˈbatːĩ/ verb gwan ha verb kreñv dieeun (anv-gwan-verb : sabatet) (displegadur) I. verb gwan
* Huchal, ober trouz en ur zifretañ.
** Ma 'z-pije gwelet hennez o sabati eno evel eun inosant !
II. verb kreñv dieeun
* Sabatiñ da unan bennak : ober trouz da unan bennak, krozal.
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : faire du tapage
* galleg : se débattre
# sabaton
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

sabaton /sa.ˈba.tɔn/
* Unander an anv-kadarn sabato en akuzativ.
# sabat
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

sabat
* Deiz santel ar yuzevien, a glot gant ar sadorn.
* Fest ar sorserien.
* Trouz bras.

#### Deveradoù

* sabatek
* sabatiñ

### Etimologiezh

    Pennrann ar verb sabatiñ

### Furm verb

sabat
* Trede gour unan amzer-vremañ ar verb sabatiñ en doare-disklêriañ.

## Galleg

sabat

## Okitaneg

sabat

## Roumaneg

sabat

## Tchekeg

sabat
* Deiz santel ar sizhun, er relijion yuzev.
# sabato
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar al latin sabbatum « Sabad, Sadorn ».

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | sabato | sabatoj |
| akuzativ | sabaton | sabatojn |
sabato /sa.ˈba.tɔ/
* Sadorn, disadorn
    Sabato sekvas vendredon kaj antaŭvenas dimanĉo. « Ar Sadorn a zeu goude ar Gwener hag a-raok ar Sul ».

### Gwelet ivez

| Deiz a-raok : vendredo | Roll an deizioù en esperanteg | Deiz war-lerc'h : dimanĉo |

## Italianeg
### Etimologiezh

    Diwar al latin sabbatum « Sabad, Sadorn ».

### Anv-kadarn

sabato /sa.ˈba.tɔ/
* Sadorn, disadorn
** di sabato : da Sadorn.
# s-
## Italianeg
### Rakger

s-
* dirak ur wrizienn-verb evit ober anv eus un ober kontrol: sfiorire, sloggiare
* dirak un anv-kadarn : sfortuna
* dirak un anv-gwan : sfortunato, sleale.
# sabatojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

sabatojn /sa.ˈba.tɔjn/
* Liester an anv-kadarn sabato en akuzativ.
# seurezed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn seurez hag an dibenn-ger -ed.

### Furm anv-kadarn

seurezed /søˈreːzɛt/
* Furm lies an anv-kadarn seurez.
** E Gouezeg ivez e voe tenn an abadenn pa zeuas urzh d'ar seurezed da guitaat o zi-skol. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 246.)

#### Gerioù heñvelster

* leanezed

#### Troidigezhioù

* galleg : soeurs (religieuses)
# sev
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Amprestet digant ar galleg sève, diwar al latin sapa.

### Anv-kadarn

sev /ˈsɛw/ hollek gourel
* Liñvenn vagus a sav hag a ziskenn er plant.
** C'hwezh vat ar sev geot a sav war ar foenneg. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 84.)
* (dre skeudenn-lavar) (Pemdez) Sper.

#### Gerioù heñvelster

* teñv, sabr, jol

#### Troidigezhioù

* afrikaans : sap
* albaneg : lëng
* alamaneg : Saft gourel
* arabeg : نُسْغ (nusḡ) gourel
* daneg : saft
* esperanteg : suko
* faeroeg : sevja
* finneg : mehu
* galleg : sève benel
* gresianeg : χυμός (khymós) gourel
* ido : sapto
* italianeg : linfa benel , succo gourel
* iwerzhoneg : súlach gourel
* katalaneg : suc , saba benel
* kembraeg : sudd gourel , sug gourel
* kerneveureg : sugan gourel
* malayseg : air perah
* mayaeg Yucatán : k’aab
* nederlandeg : sap nepreizh
* papiamento : djus
* poloneg : sok gourel
* portugaleg : seiva benel , suco gourel , sumo gourel
* saozneg : sap
* skoseg : sùgh gourel
* spagnoleg : savia benel , zumo gourel
* svedeg : sav
* tagalog : katás
* tsolyáni : pé'nekh
* vietnameg : nhựa , mủ

### Anv-gwan

sev /ˈsɛw/
* drant
# seul vui ma
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar seul vui hag ar stagell isurzhiañ ma.

### Rummenn ger dianav

Ret e vefe resisaat ar rummenn ger : -ak-, -verb-, -ag-, -adv-, unan all. seul vui ma /Distagadur ?/
* Troienn a dal da bouezañ war un abeg.
** Seul vui ma tosta outi seul vuioc'h e kren : soñjal a ra en nozvez diarok. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 24.)
** Bremañ, pa ne oa den da c'hounit ha p'he devoa, ouzhpenn, ur mevel da baeañ ha da vagañ, e oa dav da Chañ-Mariou ar C'hogant sellout pishoc'h ha derc'hel tostoc'h d'he gwenneien, ha kement-se seul vui ma oa bet keraet dezhi he gouel-mikael. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 19.)
# seus
## Katalaneg

seus

## Portugaleg
### Raganv

seus
* Liester seu.
| | gourel | benel |
| unander | seu | sua |
| liester | seus | suas |
** Os seus filhos. E vugale.
** Pela manhã, porém, os seus sapatos apresentavam as solas gastas, como se tivessem dançado com eles toda a noite; ninguém conseguia descobrir como acontecia isso. Diouzh ar beure, koulskoude, e weled e oa louzet o botoù evel p'o devije dañset ganto e-pad an noz; den ne deue a-ben da gavout petaos e tegouezhe kemend-all.

### Anv-kadarn

seus
* Tud eus an tiegezh.
** Ele só conversa com os seus. Ne gomz nemet gant e dud.
# seulement
## Galleg
### Etimologiezh

       Eus seule, ha -ment.

### Adverb

seulement /../
* hepken, hepmui, hepmuiken
** seulement un : unan hepken
** un seulement : unan hepken
* (adverb enebiñ) : met, daoust da se, siwazh
** Seulement, l'homme est un animal

#### Gerioù heñvelster

* uniquement

#### Deveradoù

* non seulement
* si et seulement si
* si seulement
# seulioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « seul » hag an dibenn-ger « -ioù ».

### Furm anv-kadarn

seulioù /ˈsølju/
* Furm lies an anv-kadarn seul.
** .... skarañ a rejont ac'hano, ken na stoke o seulioù ouzh o revr; ... — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 60.)
** Pa welez ur c’hi o tont betek da seulioù az pez aon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 462.) TBP
# seurt nemet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar seurt ha nemet.

### Troienn

seurt nemet
** Ar Republikaned ne gavjont seurt e leandi Sant-Albin nemet ar c'halirioù hag ar Sakr, meulet ra vezo ! — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 38.)
** N' en devoa seurt nemet ar pez a c'houneze bemdez, [...]. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 136.)
** Pa 'neus eun dén sord 'med evid e wenneg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 84.)
** Pa n'e-neus eun den sort nemed evid e wenneg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 484.)
** Me na raen sort nemed nezañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 45.)

#### Gerioù heñvelster

* den nemet
* hini nemet
* netra nemet
* tra nemet
# seurt ebet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant seurt hag ebet.

### Troienn

* netra, mann ebet
** -Ret eo dit debriñ un tamm bennak a-raok mont, eme e vamm. -Seurt ebet, emezañ, n'em eus ket a naon. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 38.)
** « [...]. Petra ho pezo ? » « Seurt ebet. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 13.)
** « Petra 'rin evidout ? » « Seurt ebet. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 167.)
** Seurt ebet ne ra ha gant se n'eo ket skuizh. » — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 484.)

#### Gerioù heñvelster

* gour
* netra
* mann ebet
* seurt
* tra
* tra ebet
* ur seurt
# lammat gant un den
## Brezhoneg

lammat gant un den
** Ar Bihan a lamm gantañ raktal, ... — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 1230.)
# lammat kuit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Troienn verb

lammat kuit /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** [...], eur gammed-karr a lammas kuit diouz unan euz ar rojou, [...]" — (Corentin, Keleier, Le Courrier du Finistère, 8 Eost 1908, p. 1f.)
# lammas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar lamm-, pennrann ar verb lammat, hag an dibenn-ger -as

### Furm verb

lammas /ˈlãmːas/
* Furm ar verb lammat e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ
** Ar vartoloded en-dro d'ar vasin, pa weljont kement-se, a lammas ivez e-barz, [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 50.)
** [...], e lammas diwar ar c'harr-kañv gant herr ur wabrigolenn o treuziñ an oabl en un nozvezh vac'hus a hañv, [...]. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 26.)

#### Gerioù kevrennek

* gourlammas

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle) sauta , (il) sauta
# lamme
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar lamm-, pennrann ar verb lammat, hag an dibenn-ger -e.

### Furm verb

lamme /ˈlã.mːe/
* Furm ar verb lammat e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
** E voue, gant an avel, a lamme war vrug al lanneier, [...]. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 39.)

#### Stummoù rannyezhel

* lampe

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) sautait