OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# gwad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (anv-kadarn 1) :
    Kavet en henvrezhoneg (gouet).
    Meneget er C'hatolikon (goat).
    Da geñveriañ gant ar gerioù gwaed en kembraeg, goos en kerneveureg (gerioù heñvelster).
    (anv-kadarn 2) :
    Kavet en krennvrezhoneg (goat).
    Da geñveriañ gant ar ger kembraek gwad (ger heñvelster).

### Anv-kadarn 1

gwad /ˈɡwɑːt/ hollek gourel
* (Korfadurezh) Dourenn ruz ret d'ar vuhez. Redek-diredek a ra er gwazhied.
** Den na c'helle lavaret : Heman eo goad ar c'houeriad, heman eo goad ar zoudard..... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 2.)
** Dispont kreiz ar brezel, hon tadou ken mad, A skuillaz eviti o gwad. — (Taldir, Bro Goz ma Zadou, in Dihunamb!, 15$^{vet}$ niverenn, miz Gwengolo 1906, p. 248-249.)
** Hennezh a zo re dev e wad. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 103.)
** Setu amañ arre ar roched a zo warni teir zakadenn gwad. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 237.)
* kig ha gwad
* ober gwad fall
* Gouenn, lignez.
* Sev.

#### Deveradoù

* diwad
* diwadadenn
* diwadañ
* diwader
* gwadañ
* gwadegenn
* gwadek
* gwader
* gwaderez
* gwadus
* kenwad

#### Gerioù kevrennek

* dourwad
* gwadgi
* gwadliñv
* gwadorged
* gwadserc'h
* suner-gwad
* uhelwad

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Blut nepreizh
* arabeg : دَم‎ (dam) gourel
* esperanteg : sango
* euskareg : odol
* galleg : sang gourel
* gresianeg : αίμα (aíma) nepreizh
* italianeg : sangue gourel
* iwerzhoneg : fuil benel
* kembraeg : gwaed gourel
* kerneveureg : goos gourel
* luksembourgeg : Blutt nepreizh
* nederlandeg : bloed nepreizh
* poloneg : krew benel
* romañcheg : sang gourel
* saozneg : blood
* skoseg : fuil benel
* spagnoleg : sangre benel
* turkeg : kan
* vietnameg : máu
* galleg : sève benel
* saozneg : sap

### Anv-kadarn 2

gwad /ˈɡwɑːt/ gourel
* (lennegel) Dinac'h.
** Ned eus gwad. (krennvrezhoneg)

#### Troidigezhioù

* galleg : déni , refus
* kembraeg : gwad
* saozneg : denial

#### Troioù-lavar

* Bezañ gwad dindan ivinoù unan bennak : bezañ taer
** Tud ar vro-ze a zo gwad dindan o ivinou, ha n'eo ket Saozon fall a rafe da verc'hed Breiz zoken tec'het birviken en o raok. GWECHALL-GOZ E OA... gant G. MILIN, MAP ROUE EN HIBERNI, pajennoù 36-37
* dont ar gwad dindan ivinoù unan bennak

### Gwelet ivez

* Ar pennad « gwad » e-barzh Wikipedia
# asied
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger gallek assiette.

### Anv-kadarn

asied /a.ˈsieːt/ gourel, asiedoù.
* Lestr ma lakaer ar boued a zebrer.
** asied don

#### Deveradoù

* asiedad
# abaoe pell
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant abaoe ha pell.

### Troienn

abaoe pell /a.ˈbɔ.we ˈpɛlː/
* pell zo
** Ur vouezh anavezet e oa, met ur vouezh ha n'he doa ket klevet abaoe pell. — (Roparz Hemon, Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all, Al Liamm, 1970, p. 26.)
# n'eus forzh pegement
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant n'eus forzh ha pegement.

### Troienn

n'eus forzh pegement /Distagadur ?/
    Ar baotred a vez brav a-walc’h dezho ; n’eus forzh pegement a vugale a vez n’o devez na bec’h na torchenn, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 524.)
# n'eus forzh penaos
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus n'eus forzh ha penaos.

### Troienn

n'eus forzh penaos /Distagadur ?/
** — N'ouzout mann ebet eus an traoù-se, Weasley gaezh. N'eus forzh penaos n'hallfes ket prenañ an hanter eus an dornell zo warni. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 172.)

#### Troidigezhioù

* kembraeg : unrhywsut ,
* galleg : à la billebaude , aléatoirement , au hasard , au petit bonheur la chance , n'importe comment , n'importe comment , par hasard
* galleg : n'importe comment
* saozneg : anyhow , anyway , any old how , at random , randomly
* spagnoleg : como sea , de cualquier modo ,
* portugaleg : de qualquer modo , de qualquer maneira , em qualquer caso , em qualquer hipótese , descuidadamente
# seul niverusoc'h e vezomp, seul vui e c'hoarzhomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Krennlavar savet gant seul, niverusoc'h, bezañ, muioc'h ha c'hoarzhin.

#### Troioù-lavar

seul niverusoc'h e vezomp, seul vui e c'hoarzhomp
* Pa vezer niverusoc'h e vez kreñvoc'h ar c'hoarzhadennoù.

#### Troidigezhioù

* alamaneg : je mehr, desto besser
* katalaneg :
* galleg : plus on est de fous, plus on rit
* italianeg : più siamo, meglio è
* nederlandeg : hoe meer zielen, hoe meer vreugd
* saozneg : the more the merrier
* waloneg : pus k’ on est d’ sots, pus k’ on reye
# meur a wech
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant meur a ha gwech.

### Troienn adverb

meur a wech /Distagadur ?/
* Ouzhpenn ur wech
** Meur a wech e pokas dezhañ, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 159.)
** Meur a veach em euz pedet a greiz kaloun, a gaf dign : [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 11.)
** Meur a veach oan bet mennet da vont betek enn-hi enn eur redadenn, mez trouz am biche great, ha klevet e vichen bet. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 116.)
** [...] ; meur a veach oa bet a-ziaraok, enn he zi, furch ha klask da veleien, ha bep tro e doa gellet tenna he spillenn euz ar c'hoari. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 223.)
** Meur a wech em eus kavet Mona o vont hag o tont dre an hentoù, paket he fenn gant truilhoù. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 25.)
** Meur a wech, da neuze, am boa bet gwelet ar pezh na c’hell peurliesañ gwelet meur a rumm daoulagad marvel… — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 205.)
** Meur a wech e teuas he fried hag he mamm d'he bete : [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 41.)
** Me am eus bet graet trouz d'am mab meur a wech. — (TBP., p. ....)

#### Deveradoù

* meurik a wech

#### Troidigezhioù

* galleg : maintes fois
* saozneg : many a time
# a-benn arc'hoazh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant a-benn hag arc'hoazh.

### Troienn adverb

a-benn arc'hoazh /Distagadur ?/
** Lonkit, c'hwi 'chakay 'benn arc'hoazh! Etrezomp e brezhoneg 1984-1986/295.
# koustañ
## Brezhoneg
### Verb

koustañ /Distagadur ?/ ; koustout a-wechoù (koustet).
* talvezout, pa gomzer eus ur priz da baeañ.
** Ar pred a gousto mil livr (lur) dre benn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 150.)
* koustañ ker.
* koustañ da un den:
** Me a oa koustet d'am c'horf sevel ma bugale. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 275.)
** Seul vuiañ (vuioc’h ?) e prenez a-vras, seul nebeutoc’h e koust dit, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 64.)
** Kousta' a raio ker ho c’hoarz deoh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 275.)

#### Deveradoù

* digoust
* koustus
* koustet

#### Troioù-lavar

* koustañ da lêr un den : kaout taolioù
* koustañ dre benn
* koustañ pikez
* koustet a gousto
* kousto pe gousto
# diouzhtu
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant diouzh ha tu.

### Adverb

diouzhtu /Distagadur ?/
* buan-tre.

#### Gerioù heñvelster

* dioc'htu
* kenkent, kerkent
* raktal

#### Gerioù kevrennek

* diouzhtu pa
* diouzhtu evel ma

### Anv-gwan

* (tud) amparfal
* un den diouzhtu
** ur paotr dispont ha dioc'htu — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 59.)
** Me zo ur plac'h diouzhtu. TBP
# bezañ e soñj
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar bezañ ha soñj.

### Troienn

bezañ e soñj /Distagadur ?/
** Hennezh a oa e soñj da zimeziñ gant e genitervez, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 482.)

#### Troidigezhioù

* galleg: avoir dans l'idée.
# enaou
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

enaou /Distagadur ?/
* A daol gouloù.
** bezañ war enaou : bezañ enaouet
** Bepred hag atao e veze e skeud ar sant : war an deiz, er-maez dindan an heol, hag en noz, gant eur c’houlaouenn war enaou, e lakae Santel-e-Skeud etrezañ hag ar sklerijenn. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 17.)

#### Gerioù enepster

* dienaou

#### Deveradoù

* enaouadur
* enaouer
* enaouerezh
* enaouidenn
* enaouidigezh
* enaouiñ
# eontr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon.
    Da geñveriañ gant ar gerioù ewythr en kembraeg, ewnter en kerneveureg.

### Anv-kadarn

eontr /ˈewntr/ gourel (liester : eontred)
* Breur tad pe mamm unan bennak.
    <skouer>.
* Gwaz ar voereb.
    <skouer>.
* Ar wetur a dapas douar e-kichen ti eontr ar baotred yaouank. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 38.)

#### Deveradoù

* eontr da heul
* eontr-doujoù
* eontr-kompez
* eontr-kordenn
* eontr-kozh

#### Troioù-lavar

* chom d'ober un eontr : chom paotr yaouank

#### Troidigezhioù

* galleg : oncle gourel
* italianeg : zio gourel
* kembraeg : ewythr
* kerneveureg : ewnter
* saozneg : uncle
# sac'h-sport
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant sac'h ha sport.

### Anv-kadarn

sac'h-skol /sax.ˈspɔrt/
* Met n'em eus ket c'hoant da gas ur valizenn ganin ma sac'h-sport a vo mat a-walc'h. — (Brezhoneg... buan hag aes, Per Denez, 1972, p. 49.)

#### Troidigezhioù

* galleg: sac de sport
# diouzh an noz
## Brezhoneg
### Troienn adverb

diouzh an noz /Distagadur ?/
** Un abardaez, war-dro peder eur diouzh an noz e kreiz ar goañv, e voe gwelet soudarded, ganto o fuzuilhoù karget, o vont er-maez eus a gêr Lambal. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 35.)
** ... goude bezañ lavaret e bedennoù diouzh an noz pe diouzh ar mintin. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 212.)
** Ar c'hi du a veze gwelet eno diouzh an noz a oa Jakez kozh oc'h ober e binijenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 347.)

#### Gerioù enepster

* diouzh ar beure
* diouzh ar mintin
* da vintin

#### Krennlavarioù

* Ur gevnidenn diouzh ar mintin Sin a wall fin Ur gevnidenn diouzh an noz Sin a geloù mat antronoz.
# from
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

from /Distagadur ?/ hollek gourel
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Mont ha dont a rae en ur dresañ linennoù ha linennoù, ha soroc'hal gant ar from. — (George Orwell, lakaet e brezhoneg gant Erwan Hupel, Kêr al Loened, Barn ha Skrid, 2011, p. 41.)

#### Deveradoù

* difrom
* fromadenn
* fromañ
* fromus

## Saozneg
### Araogenn

from
* Eus, a.
* Adal, adalek.
** From Cornwall to Britanny : A Gernev-veur da Vreizh.
# leuskel
## Brezhoneg
### Verb

leuskel /ˈløskɛl/ (a-wechoù leusker, leusken)
* leuskel unan bennak, un dra bennak
** Laosk ahanon ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 316.)
** Mad ! laoskom ze neuze ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 316.)
* leuskel un dra bennak war e lerc'h : hep e gemer
* leuskel tud war e lerc'h : o c'huitaat
** Aet eo da varaer da Afrika, ha laosket e wreg hag e vugale war e lerc'h e Breizh.
* leuskel unan bennak e-unan evel ur penn-ki
* leuskel un dra bennak gant unan bennak (ur fazi diwar levezon ar galleg eo implij da e-lec'h gant)
* leuskel unan bennak da ober un dra bennak
* leuskel ober un dra bennak
* leuskel un trouz bennak (harzhadenn, huanad, mallozhioù)
** leuskel ur vlejadenn
** leuskel un huanadenn
** leuskel ur griadenn
** leuskel ul ledoued
** leuskel ur skrijadenn
** leuskel ur bramm, ur breugeud, ur ganaouenn, mallozhioù
* leuskel tan:
** Mæs a veac'h edont enhi, cetu eun tregarn spountus ; eur vatteri divar ent Bougival, tri c'hant metr ebken araok dezho, a laosk he ginaouajou tan. — (J. M. C., Marvaillou goude gousperou, Feiz ha Breiz, 9 Eost 1879, p. 255a.)
** Ugent torpiller a gouezaz var batimanchou ar Russed evel eun taol-gwenan ; deuz an daou du, al listri-houarn hag ar groazerien a leuskaz tan war ar Russed. — (F. J., Eur sell var ar Brezel, Ar Bobl, 10 Even 1905, p. 2b.)
* leuskel un tenn
* leuskel ur bramm

#### Gerioù kevrennek

* dileuskel

#### Gerioù kevrennek

* en em leuskel

#### Troioù-lavar

-1
* leuskel daeroù : gouelañ
* leuskel flaer : flaeriañ
* leuskel herr :
* leuskel tan : teurel tan; tennañ
* leuskel tre : treal, mont war-draoñ (mor)
* leuskel diwarnañ, diwarniñ : 1) leuskel moged; 2) brammat
* leuskel warni: kanañ gant gred
-2
* leuskel ur bramm : brammat
** leuskel e huanad diwezhañ : mervel
* leuskel un den a-gostez : chom hep teurel evezh outañ
* leuskel un den en e roll : d'ober pezh a gar
* leuskel e vramm diwezhañ : mervel
* leuskel un tamm brav eus e vrenn gant ar mabig Jezuz : bezañ sot
* leuskel un tamm brav eus e yod gant ar mabig Jezuz : bezañ sot
-3
* leuskel an dud da lavarout : chom hep o selaou
* leuskel un den da vont : chom hep e zerc'hel, pe hep e vac'hañ
* leuskel gedon da redek : embann ur fals keloù

#### Troidigezhioù

* laisser
* émettre (son, parole)
# levenez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan laouen hag al lostger rouez -ez.
    Kavet en henvrezhoneg (louinid) hag en krennvrezhoneg (levenez).
    Da geñveriañ gant ar ger llawenydd en kembraeg.
    Anavezet ivez evel anv-tiegezh hag anv-badez : Levenez.
    Skrivet lewenez en doare-skrivañ etrerannyezhel

### Anv-kadarn

levenez /le.ˈveː.nɛs/ benel, liester levenezioù
* From plijus, don ha kreñv.
** Miz Kerzu, miz dilaouen. Al levenez er bed-mañ a zo berr. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 57.)
* eürusted.
    <skouer>.
* het
*   * Deiz mat ha levenez deoc’h a laran, SBI 2/130
* lakaat levenez e kalon un den:
** [...], ha va istor trist a lakaio levenez en o c'halon. — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn II, Gwalarn niv. 97, Kerzu 1936, p. 71.)

#### Deveradoù

* dilevenez
* levenezus

#### Gerioù kevrennek

* kousi-levenez

#### Troioù-lavar

* tridal gant al levenez

#### Troidigezhioù

* saozneg : happiness
* galleg : joie ; bonheur
* kembraeg : llawenydd
* saozneg : joy , gladness ; happiness
# mann
## Brezhoneg
### Raganv

mann /ˈmɑ̃n/
* netra (ral e-maez Treger)
** Gand ma dorn mad ez on akuit a-walh, med gand ma dorn fall ne ziverran mann. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 157.)
** Ma ne dorr ket an avel diwar an nevez a vo dirgwener ne vo mann en douar. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 518.)
* mat da vann: mat da netra
** Nebeud a dra a laka eun den mad da vann. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 303.)
** N'eo mad da vann. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 339.)
** Glav Gouel Yann n'eo mad da vann. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 323.)
* gwelout mann ebet
** Me, 'vat, amzer a zo bet, na sellen ouz mann. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 187.)
* ne ra mann: n'eus forzh
** [...], an dra-se ne ra mann, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 130.)
* mann nemet
# yod
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavet en henvrezhoneg (iot).
    Meneget er C'hatolikon (yot).
    Da geñveriañ gant ar gerioù uwd en kembraeg, iutta en galianeg.

### Anv-kadarn

yod /ˈjoːt/ hollek gourel
* Meuz aozet gant bleud poazhet en dour pe el laezh
** Pa weljont ar manac'h, gant e zilhad manac'h, o tegouezhout en ti, e chomjont mantret, o loaiad yod en hanter an hent eus ar pod d'o genoù. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 40.)
** Unan anezho a ieaz zoken beteg Jannet, a ioa var bennou he daoulin var an aoled oc'h aoza he fodad iod. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 70.)
** [...], met ha pa rankfemp bevañ diwar yod, avaloù-douar gant laezh ribot, krampouezh ha bara sec'h, ne varvimp ket gant an naon. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 75.)
** — [...], n'on ket kustum da droidellat e giz un targazh en-dro d'ur skudellad yod bervet. [...]. — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 79.)
** Aoza yod. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 559.)
** Ma zad-koz a zebre yod tomm-bero. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 559.)
** Yod gwadegennou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 559.)
** « [...]. 'M eus aon e oa echu ganit tañva blaz ”garbanzos” (fav ruz) Kastilha-Gozh, hag e vijes bet kaset da zebriñ yod silet, e ti da vamm. [...]. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 75.)

#### Deveradoù

* yodañ
* yodasenn
* yodek
* yodenn
* yodenniñ
* yota
* yotaer
* yotaerez

#### Gerioù kevrennek

* astell ar yod
* bazh-yod
* biz-yod
* yod avaloù
* yod avaloù-douar
* yod gwad
* yod gwadegennoù
* yod kerc'h

#### Troioù-lavar

* bezañ laosket un tamm brav eus e yod gant ar mabig Jezuz
* daouarn yod
* kaout yod : bezañ korbellet
* komz gant yod en e c'henoù : distagañ fall, bezañ digomprenus
* reiñ yod da unan bennak : nac'h e arnodenn ouzh unan bennak
* silañ ar yod dre lost he hiviz
* treiñ krampouezh da yod
* treiñ yod da grampouezh
* Yann ar Yod

#### Krennlavarioù

* Pa verv ar yod e toull ar vazh E lâr ar merc'hed e vez poazh
* Pa vez re domm ar yod E skaot

#### Rimadelloù

* Te zo sod, pa n'anavezez ket Krampouez diouz yod. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 367.)

#### Troidigezhioù

* esperanteg : kaĉo
* galleg : bouillie ; échec (sens figuré)
* kembraeg : uwd
* saozneg : porridge
# stlejañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

stlejañ /ˈstleː.ʒɑ̃/
** Re bounner eo e sac'h da sammañ war e gein hag e stlej anezhañ betek an nor. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 88.)
# kaotigell
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus kaot hag -igell.

### Anv-kadarn

kaotigell /Distagadur ?/ benel
* doare kaot, meskad fetis
** Ma c'hellit c'houeza eun elfennic buez en eur gaotigel great euz dour, ear hag ar rest, e vezo pec'hed deomp lavaret n'oc'h nemet eur glabouser divergont, mad da douelli ginaoueien. — (J.-F. Caer., Perag e ranker credi ez eus eun Doue ?, Feiz ha Breiz niv. 5, Gouere 1907, p. 133.)
* lagenn, krenegell
** [...], ha sanka 'rafemp ennho, en eur zisken, e-giz ma vemp couezet e creiz eur gaotigel dano, pe memez e creiz moged. — (J.-F. Caer, Daoust hag ar stered a zo poblet ?, Feiz ha Breiz niv. 8, Here 1907, p. 228.)
* pri

### Liamm diavaez

* Devri
# krazerez-tredan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant krazerez ha tredan.

### Anv-kadarn

krazerez-tredan /Distagadur ?/ (benel)
* Na pegen aes eo ur grazerez-tredan!— (Brezhoneg... buan hag aes, Per Denez, 1972, p. 163.)

#### Gerioù heñvelster

* krazerez-vara

#### Troidigezhioù

* galleg : grille-pains électrique
# krazet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus krazañ
krazet /Distagadur ?/
* lakaet da grazañ
** Mat e vez ar c'histin krazet. EEBB 1974-1975 , p. 188
* bara krazet
# banvez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Da dostaat ouzh banais « chervad eured » en heniwerzhoneg.
    Dont a ra eus ar ger keltiek *bano-wessā « lid-eured, chervad eured », ger kevrennek savet diwar *ban- « maouez, merc'h » ha *wessā « revelezh denel », deveret diwar ar verb *wed-o- « kas, degas » a gaver ivez er verb dimeziñ (< *to-ambi-wed-o-).

### Anv-kadarn

banvez /ˈbãnves/ gourel (liester : banvezioù)
* pred mat

#### Gerioù heñvelster

* friko
* lip-e-bav

#### Deveradoù

* banvezañ
* banveziañ
* banvezer

#### Troidigezhioù

* galleg : banquet , festin
* saozneg : feast
# dimeziñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Da geñveriañ gant demedhi e kerneveureg.

### Verb

dimeziñ /diˈmeː(z)ĩ/ verb gwan (displegadur)
* Kemer pried, priediñ.
** Bremañ e vo ret deoc'h dimeziñ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 163.)
** Ma na zimez ket n'e-nevo ket a luziasennou penegwir n'e-nevo ket a vugale. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 328.)
** Ma laras na dimezje ken biken nemet kavout a raje unan hag a zereje dezhi en pep tra abidoù eured e wreg kentañ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 25.)
* dimeziñ da unan bennak
** Ar pinvidig na zimezo ket d'ar paour. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 85.)
* dimeziñ unan bennak da unan bennak
** Dimezomp ‘r mevel d’ar vatezh. — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 1, An Oriant, 1868, p. 112.)
** He zad hen eûs hi dimezet D'un den koz ha na garie ket. — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 2, An Oriant, 1874, p. 170.)
** N’o dimezit ket d’an neb ne blijo ket dezhe. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971.)
* dimeziñ gant unan bennak

#### Deveradoù

* addimeziñ
* c'hoant-dimeziñ
* dimezet
* dizimez
* dizimeziñ
* en-dimezet

#### Krennlavarioù

* Mervel zo ret, Dimeziñ n'eo ket.
* Gant ar c'hoant-dimeziñ e reer tro ar bed, Gant ar c'hoant-kac'hat ne reer ket.

#### Troidigezhioù

* galleg : se marier
* kembraeg : priodi , ymbriodi
* kerneveureg : demedhi
* saozneg : marry

### Anv-kadarn

dimeziñ /diˈmeː(z)ĩ/ gourel (liester dimezioù)
* promesa da eurediñ
** [...] me oar vat, mammig kozh, ne youlfet ket ober din mankout un dimeziñ ker kaer evit teir barvenn. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 39.)

#### Krennlavarioù

* Etre an dimeziñ hag an eured e vez an diaoul o redek. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 312.)
* Etre an embannoù hag an dimeziñ e vez an diaoul o redek. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 312.)