OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# marteloj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

marteloj /mar.ˈtɛ.lɔj/
* Liester an anv-kadarn martelo en nominativ.
# martelon
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

martelon /mar.ˈtɛ.lɔn/
* Unander an anv-kadarn martelo en akuzativ.
# martezeadenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar marteze-, pennrann ar verb martezeañ, hag al lostger kevrennek -adenn (diwar -ad hag -enn)

### Anv-kadarn

martezeadenn /martezeˈɑːdɛn/ benel (liester : martezeadennoù)
* Mennozh diazezet war un dra bennak a c'hell bezañ, a vez loc'het diwarnañ evit klask diskoulmañ kudenn pe gudenn
** [...] : nann da, gaou eo ar vartezeadenn-se ha ken ker ha n'eus forzh pelec'h e vez gwerzhet du-hont ar segalennoù a dalv ar boan bezañ tanet. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 96.)

#### Gerioù heñvelster

* martezead

#### Gerioù kar dre o ster

* goulakadenn

#### Troidigezhioù

* galleg : conjecture , hypothèse , supposition
# marteze
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar mard eo se.

### Adverb

marteze /marˈtɵːze/
* Implijet gant an amzer-da-zont
** ..., petra bennak ma vo kavet hirik-mat marteze : ... — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 33.)
** Diwezhatoc'h, marteze, e konto deoc'h abadennoù e gozhni. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 11.)
** Marteze oan kouezet d'an douar var va chein (?), marteze ive ar strons a ioa bet kaoz, evidom-me (?) ne ouzoun ket; [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 135.)
** — [...]; goude-ze avad ne c'hellimp marteze en em welet ken. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 22.)
** ..., ha marteze e vezo diês d'eoc'h rei ac'hanon d'ezan. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 44.)
** (1) Marteze, fent o devo darn 'zo gant ar pennad-mañ, met n'eus forzh. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 44.)
** Pa lavarimp marteze n'en em drompimp ket. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 560.)
* implijet gant an doare-divizout
** ..., o sonjal marteze e welje ar c'hastell, ... — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 6.)
** Marteze o terc'hel eeun, ec'h arruje. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 7.)
** Marteze e c'hallfe bezañ, kentoc'h, dre ma kraze an heol... — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 22.)
** ..., marteze ne zebrfe ket ac'hanon. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 70.)

#### Gerioù kevrennek

* divarteze
* marteze a-walc'h

#### Deveradoù

* martezeadenn
* martezeañ
* martezeüs

#### Troioù-lavar

* mont war varteze
* na mar na marteze
* sur eo, ha n'eo ket marteze

#### Troidigezhioù

* perhaps
* peut-être
* potser

### Anv-kadarn

marteze gourel; liester : martezeoù.
* Tra diasur.
** Seizh marteze ha seizh ugent.
* hep mar na marteze

#### Krennlavaroù

* Gant martezeoù E vez maget al leueoù
* N'eo ket gant martezeoù E vez maget al leueoù
# martoloded
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar]] an anv-kadarn martolod hag an dibenn-ger -ed.

### Furm anv-kadarn

martoloded /martoˈloːdet/
* Furm lies an anv-kadarn martolod.
** Eur gomz dievez ebken a viche bet avoualac’h evit lakaat martoloded ar republik, pe ar c’hos garde-kotet, da zont da enezen Rouzik, da lammet var ar gristenien vad ha d’ho strinka e goueled ar mor. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 79.)
** Diwallit merc'hed yaouank, gant aon vefec'h tromplet Dre ar c'habiten Lablond hag e vartoloded. — (H. Laterre (Bodlan) ha F.Gourvil (Barr-Ilio), Merc'hejoù Lokenole e-barzh Kanaouennou Breiz-Vihan, 1911.)
** Dioc'htu ez a al lestr war-zu an enezenn, ha diskenn enni martoloded mar gouient. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 59.)
** Martoloded a oant deut da vea. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 15.)
** Er c'hazarn, ha zoken war vourzh listri 'oa, e veze aozet evidomp gant hor c'heginer boued kalz gwelloc'h eget hini ar vartoloded all. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 82.)
** Ar vartoloded a oar en em lardañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 24.)

#### Troidigezhioù

* galleg : marins
* galleg : matelots
# onestañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « onest » hag an dibenn-ger « -añ ».

### Furm anv-gwan

onestañ /ɔ̃.ˈnest.ã/
* Derez-uhelañ an anv-gwan « onest ».
** Ar re onestañ 'varv koulz evel ar re all— (Louis Eunius, gwerzenn 8.)
** Met Cléon den yaouank, gant hon tud onestañ — (Molière, An Dengasaour, troet gant Serj Richard, Mouladurioù Hor Yezh, 2013, p. 60.)
# onesto
## Italianeg

onesto
| | gourel | benel |
| unander | onesto | onesta |
| liester | onesti | oneste |
* onesto
** Un uomo onesto. Un den onest.
** Una ragazza onesta. Ur plac'h onest.

#### Gerioù heñvelster

* dabbene
# onestat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « onest » hag an dibenn-ger « -at ».

### Furm anv-gwan

onestat /ɔ̃.ˈnest.at/
* Derez-estlammiñ an anv-gwan « onest ».
** [...] : « Ma ouezfe heman onestat den a zo aman ! » — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 8.)
# onesta
## Italianeg

| | gourel | benel |
| unander | onesto | onesta |
| liester | onesti | oneste |
onesta
** Una ragazza onesta. Ur plac'h onest.
* Per amore anche una donna onesta può perdere la testa.
# onesti
## Italianeg

| | gourel | benel |
| unander | onesto | onesta |
| liester | onesti | oneste |
onesti
* Furm lies onesto.
* Gli uomini onesti non temono né la luce, né il buio. - An dud onest n’o devez aon na rak ar gouloù nag an deñvalijenn.
# onestiz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan onest hag al lostger -iz.

### Anv-kadarn

onestiz /ɔ̃ˈnɛstis/ hollek benel
* Perzh, emzalc'h un den onest
** Ha breman, eur gerig evit klozan: an onestiz a zo eun dra gaer, mes start eo da derc'hel. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 151.)
** Gwelout a ran, Yago : da onestiz ha da garantez a vihana an afer-se evit skañvaat bec'h Kasio... — (William Shakespeare, Otello, troet gant Marsel Klerg, Embannadurioù Al Lanv, 2007, p. 77.)
* (Kozh) Perzh unan bennak hag a zouj d'ar vuhezegezh vat, zo lakaet dereat, seven e emzalc'h
* (Dre astenn-ster) (Rannyezhel) Perzh un dra bennak naet.

#### Gerioù heñvelster

* onested (ral)

#### Gerioù enepster

* dizonestiz

#### Troioù-lavar

* gant onestiz

#### Krennlavaroù

* N'aer ket da binvidig dre onestiz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 313.)
* Gand onestiz ec'h aer pell. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 314.)

#### Troidigezhioù

* galleg : honnêteté
* saozneg : honesty
# onestoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan onest hag an dibenn-ger -oc'h.

### Furm anv-gwan

onestoc'h /ɔ̃ˈnestɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan onest
* Onestoc'h eget :
** « Me, trubard ? Onestoc'h egedoun n' eus ket. [...]. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 140.)
* Onestoc'h evit :
** Me gred ne c'hellan choaz den onestoc'h evit hennezh evit e reiñ d'am baotrez.

#### Troidigezhioù

* galleg : plus honnête(s) (que)

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Paskal Keranveier, Ar farouel goapaer, dornskrid eus an 18$^{vet}$ kantved, p. 59.
# ongant
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

ongant /ˈɔ̃ŋɡãn(t)/ gourel
* Traet
** — [...] !... Ret e vo deoc'h mont d'an eured, ha setu amañ un ongant glas hag a deuo a-benn eus ar goantig-se, ha pa vefe teir badeziant war he fenn. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 104.)

#### Gerioù heñvelster

* ongamant

#### Deveradoù

* ongantiñ

#### Liamm war-du al lec'hienn Devri

* ongant m. Onguent.

#### Troidigezhioù

* galleg : onguent
# onest
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Amprestet sur a-walc'h digant al latin pe an henc'halleg.
    Meneget er C'hatolikon.
    Da geñveriañ gant ar gerioù (g)onest en kembraeg hag onest en kerneveureg.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | onest |
| Derez-uheloc'h | onestoc'h |
| Derez-uhelañ | onestañ |
| Derez-estlammiñ | onestat |
onest /ˈɔ̃ːnest/
* Na glask ket piaouañ mad an nesañ diwar e goust, na gounit arc'hant enep al lezenn ; eeun, reizh
** Paour-kaezh Breizhad chomet war-lerc'h ma'z on ! Stummet e spered gant kant rummad tud onest ha sentus. — (Goulc'han Kervella, Lara, Al Liamm, 1989, p. 216.)
* (Kozh) A zouj d'ar vuhezegezh vat
** Ur plac'h yaouank onest ha fur.
** — Jenovefa ha Marc'harid ar Bailh a zo merc'hed fur hag onest, n'eus bet biskoazh droukkomzet anezho 'barzh ar barrez. [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/4, Al Liamm, 1989, p. 14.)

### Adverb

onest
* Dereat
* (Dre astenn-ster) (Rannyezh) Naet

#### Gerioù enepster

* dizonest

#### Deveradoù

* dizonest
* dizonestiz
* onestaat
* onestamant
* onested
* onestiz

#### Troidigezhioù

* galleg : honnête
* kembraeg : (g)onest
* kerneveureg : onest
* saozneg : honest

## Kembraeg
### Anv-gwan

onest
* Onest.
** Calon onest, calon lân.

#### Gerioù enepster

* anonest

## Kerneveureg
### Anv-gwan

onest
* Onest.
# pulmoj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

pulmoj /ˈpul.mɔj/
* Liester an anv-kadarn pulmo en nominativ.
# pulmojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

pulmojn /ˈpul.mɔjn/
* Liester an anv-kadarn pulmo en akuzativ.
# pulce
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn latin pulicem.

### Anv-kadarn

pulce /ˈpul.t͡ʃe/ benel (liester : pulci)
* (Loenoniezh) C'hwenenn.

#### Troioù-lavar

* Mettere la pulce nell’orecchio. Rein avel d'ar c'had.

#### Krennlavar

* Preghiera di gatto e brontolio di pulce non arrivano in cielo. Pedenn ar c’hazh ha soroc’h ar c’hwen n’erruont ket er baradoz.

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti
# pulluc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Gourel e Geriadur Al Liamm, benel e Geriadur Vallée hag e Devri.

### Anv-kadarn

pulluc'h benel
** ur bulluc'h tan
# pulmo
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | pulmo | pulmoj |
| akuzativ | pulmon | pulmojn |
pulmo /ˈpul.mɔ/
* Skeventenn.

#### Deveradoù

* pulma
# puilhoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan puilh hag an dibenn-ger -oc'h.

### Furm anv-gwan

puilhoc'h /ˈpy.ʎːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan puilh.
* Puilhoc'h eget :
** Puilhoc'h e kouez an taoliou eget ar morzoliou e miz meurz. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 48.)
* Puilhoc'h evit :
# pulci
## Italianeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Furm anv-kadarn

pulci /ˈpul.t͡ʃi/ benel
* Furm lies an anv-kadarn pulce.
** mercato delle pulci : marc'had an traoù kozh

#### Krennlavar

* Chi dorme coi cani si leva colle pulci. Neb a gousk gant ar chas a dap c’hwen.
# pulire
## Italianeg
### Verb

pulire
* naetaat, dilouzañ

#### Deveradoù

* pulirsi

### Liamm diabarzh

* Stagadenn: Displegadurioù italianek reizh
# pulizia
## Italianeg

pulizia
* naetadurezh

#### Gerioù enepster

* sporcizia
* La pulizia costa poco, e molto vale. - Naetadurezh ne goust ket nemeur, met talvezout kalz a ra.
# pulluc'hañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn pulluc'h hag al lostger -añ

### Verb

pulluc'hañ /pyˈlyːɣã/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : pulluc'het) (displegadur)
* Treiñ (un dra bennak) penn-da-benn e ludu, distrujañ penn-da-benn (diwar-benn ar foeltr, an tan)
** [...], daoust ha n'en defe ket tanet e gorn gant ur c'hlaouenn dennet eus dismantroù ul lochenn pe ur palez pulluc'het gant e genvreudeur soudarded ?... — (Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p. 42.)
* Distrujañ (un dra bennak) penn-da-benn war-bouez an tan
** Savet e oa naon du dezhañ, c'hwitet en devoa pemp abadenn skinwel hag a felle dezhañ gwelout koustet pe gousto, ha biskoazh ne oa bet keid-all hep pulluc'hañ un arallvedad, war skramm e urzhiataer. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 48.)

#### Troidigezhioù

* galleg : réduire en cendres
# poz
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

poz /ˈpoːs/ gourel (liester : pozioù)
* Ger.
** An dud a dizroas d'ar gêr, en ur lavaret pep hini e boz. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 24.)
** Ur poz kan.
* Rann eus ur varzhoneg, enni meur a linenn (peder alies).

### Araogenn

poz /ˈpoːs/
* hervez .
* ↑ E Mon pauvre garçon - Chronique villageoise gant Joseph Jigourel
# powers
## Saozneg
### Etimologiezh

    Savet diwar power hag -s.

### Furm anv-kadarn

powers /../
** Furm lies an anv-kadarn power.
# poço
## Portugaleg
### Anv-kadarn

poço
* puñs
# poveri
## Italianeg
### Furm anv-kadarn

poveri
* Liester povero.

### Krennlavaroù

* I poveri hanno la salute e i ricchi le medicine. - Ar re baour o deus yec’hed, ar re binvidik o deus medisined.
* La speranza è il pane dei poveri.
# povero
## Italianeg
### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | povero | povera |
| liester | poveri | povere |
povero ( furm-vihanaat: poveretto)
* paour
** Un uomo povero.

#### Gerioù enepster

* ricco

#### Deveradoù

* poveruomo

### Krennlavaroù

* La gente ricca alleva male i suoi cani, e la gente povera i suoi figlioli.
* «Meglio un ragazzo povero ma accorto, che un re vecchio e stolto che non sa ascoltare i consigli. » Qoelet. Gwell ur paotr paour met fur eget ur roue kozh ha ne oar ket selaou kuzulioù.

### Anv-kadarn

povero gourel; liester poveri.
* paour
** Un povero

#### Gerioù heñvelster

* straccione

### Krennlavaroù

* Dio aiuti il povero, perché il ricco può aiutar se stesso. – Doue da sikouro ar paour rak ar pinvidig a c’hall en em sikour e-unan.
* Il rico quando vuole, il povero quando può.
* Il povero non può e il ricco non vuole.
* I poveri hanno la salute e i ricchi le medicine.
# poveruomo
## Italianeg
### Anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | poveruomo | povera |
| liester | poveruomi | povere |
poveruomo gourel (liester poveruomi)
* (A verk truez) paourkaezh den
* quel poveruomo è morto di stenti
* (A vek dispriz)
* ùù non dargli retta, è un poveruomo!

#### Gerioù heñvelster

* poveraccio, miserabile, omuncolo
# povi
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Verb

| Displegadur povi | amzer- dremenet | amzer- vremañ | amzer- da-zont |
| Doare-disklêriañ | povis | povas | povos |
| Anv-gwan-verb tu gra | povinta | povanta | povonta |
| | Anv-verb | Doare- gourc'hemenn | Doare- divizout |
| | povi | povu | povus |
povi /'pɔ.vi/ verb gwan
* Gallout.

#### Deveradoù

* ĉiopova
* povo
* povumo
* sampova
# povo
## Portugaleg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar ger latin populus.

### Anv-kadarn

povo
* pobl
** O povo unido, jamais sera vencido. Ar bobl unanet biken ne vo trec'het.
# povertà
## Italianeg
### Anv-kadarn

povertà
* paourentez

### Krennlavar

* Chi cade in povertà, perde ogni amico.
# powders
## Saozneg
### Etimologiezh

    Savet diwar powder hag -s.

### Furm anv-kadarn

powders /../
** Furm lies an anv-kadarn powder.
# pretioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn preti hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

pretioù /preˈtiːu/
* Furm lies an anv-kadarn preti
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : restaurants
# prevesaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan prevez hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at), gant ur c'hemmadur dre galetaat

### Verb

prevesaat /preveˈsɑːt/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : prevesaet) (displegadur)
* Lakaat (ur mad foran bennak) da vont prevez
** <skouer.>
* galleg : privatiser
# prez
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

prez /ˈpreːs/ hollek gourel

#### Divinadelloù

* Pe an heni ’n om boazha, pe an heni ’c’hwezha vez mu(i)oc’h a bres warnañ ? — An heni ’n om boazha ’vez pres warnañ ’ve maes, an heni ’c’hwezha vez pres warnañ ’ve barzh — (Jean-Yves Plourin, 2005. Tammoù gwaskin. Au cœur du breton légitime. Brest, Éditions Armeline. Pennger «pres», p. 360.)
# preto
## Portugaleg
### Etimologiezh

    Eus bellus e latin.

### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | preto | preta |
| liester | pretos | pretas |
preto /'pret:o/ gourel
* du.
# pretty
## Saozneg

pretty
* koant
* prettiness
* A pretty pig makes an ugly old sow.
# prezeg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

prezeg /ˈpreː(ze)k/ (furm vihanaat : prezegig, liester : prezegoù) I. gourel
* Komz, diviz.
* Prezegenn.
II. hollek gourel
* Barregezh da gomz.
* (Yezhoniezh) Barregezh, doare da ezteuler ar soñjoù dre gomz.

#### Troidigezhioù

* galleg : discours , parole

### Verb

prezeg (prezeget)
* komz
** Souezhet oun e c'hellfec'h prezeg evel a rit, — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 78.)
** Ar roue a voe laouen o klevet heman o prezeg : eud teod distaget 'oa. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 66.)

#### Deveradoù

* prezegenn
** prezegenner
** prezegennerezh
** prezegenniñ
* prezeger, prezegour
* prezegerezh
* prezegouriezh

#### Gerioù kevrennek

* droukprezeg
* kador-brezeg
* kenbrezeg
* kenbrezeger
* prezeg-goloet

### Krennkavar

** Re brezeg a noaz : komz re a c'hall sachañ bec'h war un den.
# pretor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus an anv-kadarn latin praetor .

### Anv-kadarn

pretor gourel; liester pretored.
* Pennbarner, pe e Henroma pe en ur broviñs roman.
* pretordi
* pretorel
* pretorian

#### Troidigezhioù

* galleg : préteur
* portugaleg : pretor
# prevedere
## Italianeg
### Etimologiezh

    Eus pre- ha vedere.

### Verb

prevedere (previsto)
* rakwelout.

#### Deveradoù

* prevedibile
* prevedibilità
* preveggente
* preveggenza

### Displegadur

* Stagadenn: Displegadurioù italianek/vedere
# prevez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | prevez |
| Derez-uheloc'h | prevesoc'h |
| Derez-uhelañ | prevesañ |
| Derez-estlammiñ | prevesat |
prevez /ˈpreːve(s)/
* Miret strizh, n'eo ket digor d'an holl
** <skouer.>
* A sell ouzh un den, ouzh un hinienn hepken
** <skouer.>
* A sell ouzh an-unan hepken
** Dont a ra da soñj din penn Jili bremazon, jalous-brein o welet e oan o vont da reiñ un taol drag e liorzh prevez Georges Viaud. — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 71.)
* Na sell ket ouzh ar Stad, n'emañ ket dindan ar Stad
** Dudley a oa miret lec'h dezhañ e Kastell-Pour, ar skolaj prevez ma oa bet Tonton Vernon gwechall. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 37.)

#### Gerioù enepster

* boutin
* foran
* kevredik

#### Deveradoù

* prevesaat
* preveziad

#### Troioù-lavar

* ent prevez

#### Troidigezhioù

* galleg : privé
# prezeb
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

prezeb /ˈpreːzep/ gourel (furm vihanaat : prezebig, liester : prezeboù)
* (Ent strizh) Framm prenn, anezhañ bizhier kenstur etre daou vann, staliet a-led ha war-naou ouzh ur voger, a lakaer ennañ foenn pe blouz d'al loened ; rastell
** Goude, e furchjont al lojeiz all ; 'barzh ar c'hraou ne gavjont nemet ur c'havr hag ur vuoc'h, he devoa blejet pa oant oc'h arruout ; 'barzh ar marchosi avat, e oa daou a gezeg mat kousket en o sav, o fenn war vord o frezeb. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 78.)
* (Dre astenn-ster) Kraou

#### Deveradoù

* prezebad

#### Troidigezhioù

* galleg : mangeoire , râtelier ; crèche
# mont ar maout gant unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Troienn verb

mont ar maout gant unan bennak /Distagadur ?/
* Bezañ trec'h da geñver ur genstrivadeg bennak
** Daoust gant pehini anezho ez aio ar maout ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 338.)
** Met gwelout a ran n'eo ket aet ar maout, ar c'hilhog em eus c'hoant lavarout, gant an hini barrekañ war ar redek. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 32.)
** ..., ha penaos, pa yeas ar maout gant ar Saozon, o devoe keuz ar C'hallaoued da vezañ chomet hep degas Bretoned ganto, ... — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 34.)
** Chaogentañ a oa gant al laboused er girzhier, met ar maout a yae gant ur voualc'h hag a sutelle dispar ton gavotenn Skrignag. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 68.)

#### Troidigezhioù

* galleg : gagner (compétition)
* galleg : remporter la victoire (compétition)
* galleg : remporter le premier prix (compétition)
# mont d'ar goueled
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb mont, an araogenn da, ar ger-mell strizh ar hag an anv-kadarn goueled

### Troienn verb

mont d'ar goueled /Distagadur ?/
* Gouelediñ
** [...], kement a fank a voe neuze stlepet outañ ma troas en e spered, [...], kemer skouer diwar Jakez Copeau ha leuskel bagig ar c'hoariva da vont mar karje dezhi d'ar goueled. — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 195.)

#### Troiennoù heñvelster

* mont d'ar strad

#### Troidigezhioù

* galleg : couler , sombrer
* galleg : faire naufrage
# mont bihan e galon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb mont, an anv-gwan bihan, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn kalon.

### Troienn verb

mont bihan e galon /Distagadur ?/
* Dont da vezañ trist.
** Ha Harry, aet bihan e galon, da ruzañ e votoù betek ar gegin. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 45.)
* Kaout aon
** Nec'het un tamm e oa gant ar pennwisk-se, ha bihan e oa aet e galon. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 125.)

#### Gerioù heñvelster

* fallgaloniñ
* koll kalon

#### Troidigezhioù

* galleg : prendre peur , perdre courage
* galleg : devenir triste
# mont d'an tu all
## Brezhoneg
### Troienn verb

mont d'an tu all
** [...], peogwir e oa bras an dour er stêr, Lukaz, skluzier Penn-ar-Pont, en doa kavet gwelloc'h kemer e higenn ha mont da besketa eget mont d'an tu all da bardonañ. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 12.)
# mont d'ar Roc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb mont, an araogenn da, an anv divoutin Ar Roc'h-Derrien, an araogenn da, ar verb debriñ, an anv-kadarn bara hag an anv-gwan gwenn.

### Troienn verb

mont d'ar Roc'h da zebriñ bara gwenn /Distagadur ?/
* En em reiñ da gousket.
** "Mont a ra mat an traoù. Ar mestr a zo aet 'lec'h 'ho poa lâret dezhañ, hag e dri baotr, mezv-dall o-zri, a zo aet d'ar Roc'h da debriñ bara gwenn." — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 98.)
** Pa voent êt an eil war-lerc'h egile d'ar Roc'h da zibri bara gwenn, [...] — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 180.)

#### Troiennoù heñvelster

* en em reiñ da gousket
* menel kousket

#### Troidigezhioù

* galleg : s'endormir
# mont d'an diamig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb mont, ar ger-mell strizh an, an anv-kadarn diamig, a c'hallfe dont eus diaoulig.

### Troienn verb

mont d'an diamig
* Mont gant an diaoul.
* Mont da sutal.
# mont d'an nec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant mont da hag (an) nec'h.

### Troienn verb

mont d'an nec'h
** Eat d'an nec'h, ar paotr a sko war an nor hag a zigor anezi dioc'htu. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 24.)
# mont d'an traoñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar mont ha traoñ

### Troienn verb

mont d'an traoñ
* mont war-du an traoñ, diskenn
** — It d'ann traon gant ar vali-c'hlaz, Hag a klewfet trouz hi golvaz ; — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 1, An Oriant, 1868, p. 202.)
* (mogerioù, gwez) bezañ diskaret
** E-lec’h ma vez avel-dro ec’h a buanoc’h an toennoù d’an traoñ evit el lec’h ma vez avel reizh, — (TBP?, p. ?.)
** Ar wezenn-mañ a yelo en-traoñ evid an deiziou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 360.)
* (boued) bezañ debret
*   * Ar c’hrampouezh tanav-se a yae d’an traoñ evel skeiñ maen en ur puñs, — (TBP?, p. ?.)
* hep ar verb mont:
** Hag eñ d’an traoñ gant an diri [...] — (Kervarker, Barzhaz Breizh, 1883, p. 179.)
* dont d'an traoñ