OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# ober chervad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb ober hag an anv-kadarn chervad.

### Troienn verb

ober chervad /Distagadur ?/
* Debriñ kalz
** Brav e veze dimp-ni, sonerien, o vezañ ma tegouezhe dimp mont alies awalc'h er maezioù da vale ha d'ober chervat, da skouer da di ur beleg yaouank bennak o kanañ e oferenn gentañ, d'ar pardonioù tra-war-dro, [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 51.)
* Ober chervad da unan bennak : ober un degemer a-zoare da unan bennak.

#### Gerioù heñvelster

* ober lip-e-bav, ober chegenn

#### Troidigezhioù

* galleg : faire bombance , festoyer
# ober buhez da unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb ober, an anv-kadarn buhez, an araogenn da hag unan bennak

### Troienn verb

ober buhez da unan bennak /Distagadur ?/
* Heskinañ unan bennak oc'h ober dezhañ bezañ gwalleürus
** Siwazh, ne veze ket kelennet ar brezhoneg e kloerdi Landreger, met da vihanañ kammed na gant den ne veze graet buhez d'an neb a felle dezhañ komz hon yezh. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 60.)
** A-hend-all ne chomas ket gwall bell d'ober buhez dimp, ... — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 18.)
** Eveljust, paotred Mari Robin, ken stank e pep lec'h ne vefent ket en arvar da vezañ gloazet pe lazhet, a selle berr ouzh-se hag a rae buhez d'an ostizien na sentent ket ouzh ar reolenn. — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 33.)
** Met koll amzer a raen ha kenderc'hel a reas va gwreg d'ober buhez d'an apotiker, [...]. — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 16.)
** [...], ne dalv ket ar boan ober buhez d'Izabel evit un dra vunut na lakafe ket ur c'hazh da zistrevial. — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 190.)

#### Troiennoù heñvelster

* bezañ war gorf unan bennak
* bezañ war vuhez unan bennak
* ober gwall vuhez da unan bennak
* terriñ e vuhez da unan bennak
* uzañ e vuhez da unan bennak

#### Troidigezhioù

* mener la vie dure à quelqu'un
* persécuter quelqu'un
# ober da unan bennak
## Brezhoneg
### Troienn verb

ober un dra bennak da unan bennak
** Kenta medesin (da Herve). — Ober a raimp d'an aotrou evel m'eo dleet hag hervez hor gouiziegez. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 18.)
** ober brav, vil da ub
** ober poan, droug, da ub
** ober da unan ober un dra bennak
# ober dakig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb ober hag an anv-kadarn dakig.

### Troienn verb

ober dakig /Distagadur ?/
* Azezañ, e yezh ar vugaligoù ha pa gomzer oute.
** An div vigoudenn yaouank, troñset ganto o c'hotilhonoù voulouz, o doa graet dakig, e-giz div blac'hig fur, war un tost. Hep fiñval mui. — (Youenn Drezen, Itron Varia Garmez, Skrid ha Skeudenn, 1941, Al Liamm, 1977, p. 123.)

#### Gerioù heñvelster

* koazezañ
* mont en e goazez
* teurel e bouez

#### Troidigezhioù

* galleg : s'asseoir
# ober dao
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb ober hag an estlammadell dao.

### Troienn verb

ober dao /Distagadur ?/
* Ober dao da unan bennak/un dra bennak : skeiñ gant unan bennak/un dra bennak
** FULUP. — [...]... (Herri a dag en eur eva jistr). Bo ! Emañ ar gwaz-mañ o vont da vouga ! Skoit 'ta, Monig, eur paoad pe zaou war e gein ! (Monig a ra dao da Herri [...]). — (Jarl Priel, Ar Vatez vihan, Sav niv. 29, Diskar-amzer 1944, p. 18.)

### Troiennoù heñvelster
#### Troidigezhioù

* galleg : frapper (quelque chose ou quelqu'un)
# ober brud
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb ober hag an anv-kadarn brud

### Troienn verb

ober brud /Distagadur ?/
* Ober berzh (diwar-benn al loened, ar plant)
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : prospérer (plantes/animaux...)
# heol ar bleiz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar heol ha bleiz.

### Troienn anv-kadarn

heol ar bleiz
* Lesanv roet d'al loar.
** Dindan an tan pe heol ar bleiz Pa vefe sklaer pe noz du dall anezhi — (Nolwenn Korbell, Bemdez cʼhoulou, Coop Breizh, 2006)

#### Gerioù heñvelster

* heol ar bleizi
# heoilh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus heoliañ.
heoilh
** Ar c'hazh a heoilh, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 216.)
# henvrezhoneg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger hen- (kozh) hag an anv-kadarn brezhoneg (gant ur c'hemmadur dre vlotaat brezhoneg → vrezhoneg).

### Anv-kadarn

henvrezhoneg /hen.vre.ˈzɔ̃ː.nek/ hollek gourel
* Anv a roer hiziv d'ar brezhoneg a-raok an 11$^{vet}$ kantved.
*   * — N'eus levr henvrezhonek ebet da studiañ henvrezhoneg ? — Nann, n'eus nemet levrioù Fleuriot, din da c'houzout, ha divyezhek int. — (Mammenn ?.)
*   * Tri marevezh bras a reer en istor ar yezh : hini an henvrezhoneg pe « brezhoneg kozh » betek an 11$^{vet}$ kantved, hini ar c'hrennvrezhoneg eus an 12$^{vet}$ d'ar 17$^{vet}$ kantved, hini an nevezvrezhoneg, pe « brezhoneg bremañ » abaoe ar 17$^{vet}$ kantved. — (Frañsez Kervella, Yezhadur Bras ar Brezhoneg, Brest, 1947, 1976, p. 65.)

#### Gerioù kar dre o ster

* henvrezhonek
* krennvrezhoneg
* nevezvrezhoneg

#### Deveradoù

* henvrezhoneger
* henvrezhonegerez

### Gwelet ivez

* Ar pennad « henvrezhoneg » e-barzh Wikipedia

#### Troidigezhioù

* galleg : vieux breton gourel , vieux-breton gourel
* rusianeg : древнебретонский
* saozneg : Old Breton
# henvroad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant ar rakger hen- hag an anv-kadarn broad.

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | henvroad /ɛnˈvroːat/ | henvroidi /ɛnvroˈiːdi/ |
| Benel | henvroadez /ɛnvroˈɑːdes/ | henvroadezed /ɛnvroaˈdeːzet/ |
henvroad /ɛnˈvroːat/ gourel
* Den o vevañ er vro lec'h ma veve e hendadoù.
** Gant an ensavadur-se e c'hellahe an henvroidi kaout muioc'h a c'halloudoù evit kas o yezhoù àr-raok, da skouer. — (Fabien Lecuyer, pennad Aostralia : Ur referendom àr gwirioù an henvroidi, Ya!, niv. 958, 2023, p. 2.)

#### Gerioù kar dre o ster

* gwirvroad

#### Troidigezhioù

* galleg : aborigène , autochtone
* spagnoleg : aborigen , autóctono
# henvroadezed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « henvroadez » hag an dibenn-ger « -ed ».

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | henvroad /ɛn.ˈvroː.at/ | henvroidi /ɛn.ˈvroˈiːdi/ |
| Benel | henvroadez /ɛn.vro.ˈɑː.des/ | henvroadezed /ɛn.vro.a.ˈdeː.zet/ |
henvroadezed /ɛn.vro.a.ˈdeː.zet/
* Furm venel lies an anv-kadarn henvroad.
# heol-loar

savet gant heol ha loar
# henvrezhonek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger hen- hag an anv-gwan brezhonek (gant ur c'hemmadur dre vlotaat brezhonek → vrezhonek).

### Anv-gwan

henvrezhonek /hen.vre.ˈzɔ̃ː.nek/
* En henvrezhoneg ; a raed gantañ pe a oa anezhañ en henvrezhoneg.
** En e levr “ Language and History in Early Britain ”, ar c'helenner Kenneth Jackson a skriv (p. 67) : « [...]. En abeg da se, hogos dic'hallus eo amzeriadañ un destenn hengembraek, hengernevek pe henvrezhonek nemet dre an doare-skrivañ. » — (Roparz Hemon, Yezh komzet ha yezh skrivet, Al Liamm, niv. 175, Meurzh - Ebrel 1976, p. 124.)

#### Gerioù kar dre o ster

* divrezhonek
* hollvrezhonek
* krennvrezhonek
* nevezvrezhonek

#### Troidigezhioù

* galleg : vieux breton , vieux-breton
# henvroidi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar ar rakger hen- hag an anv-kadarn broidi.
| | Unander | Liester |
| Gourel | henvroad /ɛn.ˈvroː.at/ | henvroidi /ɛnvroˈiːdi/ |
| Benel | henvroadez /ɛn.vro.ˈɑː.des/ | henvroadezed /ɛn.vro.a.ˈdeː.zet/ |

### Furm anv-kadarn

henvroidi /ɛnvroˈiːdi/
* Furm lies an anv-kadarn henvroad.

#### Troidigezhioù

* galleg : aborigènes , autochtones
* spagnoleg : aborígenes , autóctonos
# henvroadez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar henvroad hag an dibenn-ger -ez.

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | henvroad /ɛn.ˈvroː.at/ | henvroidi /ɛnvroˈiːdi/ |
| Benel | henvroadez /ɛn.vro.ˈɑː.des/ | henvroadezed /ɛn.vro.a.ˈdeː.zet/ |
henvroadez /hɛn.vro.ˈɑː.des/
* Furm venel unan an anv-kadarn henvroad.
# leinez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « lein- », pennrann ar verb « leinañ », hag an dibenn-ger « -ez ».

### Furm verb

leinez /ˈlɛj.nes/
* Furm ar verb leinañ en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# leinfe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « lein- », pennrann ar verb « leinañ », hag an dibenn-ger « -fe ».

### Furm verb

leinfe /ˈlɛjn.fe/
* Furm ar verb leinañ e trede gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# leinfec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « lein- », pennrann ar verb « leinañ », hag an dibenn-ger « -fec'h ».

### Furm verb

leinfec'h /ˈlɛjn.fex/
* Furm ar verb leinañ en eil gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# leinfes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « lein- », pennrann ar verb « leinañ », hag an dibenn-ger « -fes ».

### Furm verb

leinfes /ˈlɛjn.fes/
* Furm ar verb leinañ en eil gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# leinfemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « lein- », pennrann ar verb « leinañ », hag an dibenn-ger « -femp ».

### Furm verb

leinfemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb leinañ e kentañ gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# leinfen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « lein- », pennrann ar verb « leinañ », hag an dibenn-ger « -fen ».

### Furm verb

leinfen /ˈlɛjn.fen/
* Furm ar verb leinañ e kentañ gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# leinfent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « lein- », pennrann ar verb « leinañ », hag an dibenn-ger « -fent ».

### Furm verb

leinfent /Distagadur ?/
* Furm ar verb leinañ e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# leinfed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « lein- », pennrann ar verb « leinañ », hag an dibenn-ger « -fed ».

### Furm verb

leinfed /ˈlɛjnfet/
* Furm dic'hour ar verb leinañ en amzer c'hallus an doare-divizout.
# leinet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « lein- », pennrann ar verb « leinañ », hag an dibenn-ger « -et ».

### Furm verb

leinet /ˈlɛj.net/
* Anv-gwan-verb ar verb leinañ.
* Furm ar verb leinañ e trede gour unan an doare-gourc'hemenn.
# leini
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « lein- », pennrann ar verb « leinañ », hag an dibenn-ger « -i ».

### Furm verb

leini /ˈlɛj.ni/
* Furm ar verb leinañ en eil gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# merglet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar mergl-, pennrann ar verb merglañ, hag an dibenn-ger -et

### Furm verb

merglet /ˈmɛrɡlet/
* Anv-gwan-verb ar verb merglañ
** [...], ha dreist-holl d'unan anezho, ar Beskont Gustav Kergezeg stekañ an dolzenn gouevr hanter-verglet, kizellet gant Yann Boucher, paotr delwenn vras Roazhon : [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 56.)

#### Troidigezhioù

* galleg : rouillé
# merien
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Testeniekaet en henvrezhoneg (moriuon).
    Meneget er C'hatolikon (meryenenn).
    Da geñveriañ gant an anvioù-kadarn myrion en krenngembraeg, moryon en kerneveureg, moirb en krenniwerzhoneg.

### Anv-kadarn

merien strollder, unanderenn merienenn
* Amprevaned bihan (Formicidae). Bevañ a reont a-viliadoù en merienegoù (krugell verien).
    <skouer>.

#### Stummoù all

    merion

#### Deveradoù

* merienaer
* merienañ
* merieneg
* merioneg
* merienerezh

#### Gerioù kevrennek

* bodenn-verien
* krugell-verien
* merien-du
* merien-gwenn
* merien-kezeg
* merien-mor
* merien-ruz
* turumell-verien

#### Troidigezhioù

* galleg : fourmis
* italianeg : formiche benel
* iwerzhoneg : seangáin
* kembraeg : morgrug
* kerneveureg : moryon
* saozneg : ants
# merienenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar strollder merien hag an dibenn-ger -enn.

### Furm anv-kadarn

merienenn /mɛˈrjẽːnɛn/ unanderenn benel (liester : merienennoù, strollder : merien)
* Unanderenn ar strollder merien.
** [...] hag en-dro d'e dreid e lakin kement merienenn a vezo kavet er vro. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 110.)

#### Stummoù all

* merionenn

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Ameise benel
* euskareg : inurri , txingurri
* galleg : fourmi benel
* gresianeg : μυρμήγκι (murmíñki) nepreizh
* italianeg : formica benel
* iwerzhoneg : seangán gourel
* kembraeg : morgrugyn gourel
* kerneveureg : moryonenn benel
* nederlandeg : mire benel
* okitaneg : formiga benel
* rusianeg : мураве́й (muravéj) gourel
* saozneg : ant ; (kozh) emmet , pismire
* skoseg : seangan gourel
* spagnoleg : hormiga benel
# merionenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar strollder merion hag an dibenn-ger -enn

### Furm anv-kadarn

merionenn /mɛˈrjɔ̃ːnɛn/ unanderenn benel (liester : merionennoù, strollder : merion)
* Unanderenn ar strollder merion
** Sede neuze ar verionenn ha mont kuit ac'hano dre an hent ma oa deuet. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 142.)
** "Brav, brav", eme ar verionenn, he devoa selaouet pishañ ma c'halle ... — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 142.)

#### Stummoù all

* merienenn

#### Troidigezhioù

* galleg : fourmi
# merit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

merit /ˈmeː.rit/ gourel (liester : meritoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** Dibaot eo an ostizien vat ; nemet muioc’h a se a verit o deus ar re a zo urzh gante, hag a chom hep ober gaou, o werzhañ o zraoù re ger, pe o werzhañ traoù re fall d’an dud a renk o ber o diskenn en o zi pe o reiñ da evañ d'ar re ha n'o deus dija evet nemet re. BUSE 370
** Diaes eo d'ezo, met muioc’h a ze a verit n' o deus ken. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 69.)

### Anagramoù

* ermit
* miret
* rimet
* termi
# mergi
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Verb

| Displegadur mergi | amzer- dremenet | amzer- vremañ | amzer- da-zont |
| Doare-disklêriañ | mergis | mergas | mergos |
| Anv-gwan-verb tu gra | merginta | merganta | mergonta |
| Anv-gwan-verb tu gouzañv | mergita | mergata | mergota |
| | Anv-verb | Doare- gourc'hemenn | Doare- divizout |
| | mergi | mergu | mergus |
mergi /'mɛr.ɡi/ verb kreñv
* Soubañ.
# merglenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Savet gant mergl hag -enn.

### Anv-kadarn

* Tamm mergl
    Ur verglenn zo war da gontell .

#### Troidigezhioù

* galleg : couche de rouille
# merion
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Testeniekaet en henvrezhoneg (moriuon).
    Meneget er C'hatolikon (meryenenn).
    Da geñveriañ gant an anvioù-kadarn myrion en krenngembraeg, moryon en kerneveureg, moirb en krenniwerzhoneg.

### Anv-kadarn

merion /ˈmerjɔ̃n/ strollder, unanderenn merionenn
* Amprevaned bihan (Formicidae). Bevañ a reont a-viliadoù en merienegoù (krugell verien).
** — « [...], rak emañ ar merion o tont d'hon debriñ, [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 45.)

#### Stummoù all

* merien

#### Troidigezhioù

* galleg : fourmis
* iwerzhoneg : seangáin
* kembraeg : morgrug
* kerneveureg : moryon
* saozneg : ants
# meritare
## Italianeg
### Verb

meritare
* meritout, dellezout

### Krennlavar

* È meglio meritare la lode che ottenerla.

### Liamm diabarzh

* Stagadenn: Displegadurioù italianek reizh
# padet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar pad-, pennrann ar verb padout, hag an dibenn-ger -et.

### Furm verb

padet /ˈpɑːdet/
* Anv-gwan-verb ar verb padout
** gant ar verb-skoazell bezañ :
*   * Daou viz hanter ez eo padet. — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 1, An Oriant, 1868, p. 516.)
*   * Eizh deiz penn-da-benn eo padet Dañsoù ha festoù an eured — (Gwreg ar Cheminod, kanaouenn.)
** gant ar verb-skoazell kaout :
*   * Pe ma ne ra ket, e tevo er bed all, keit ha m' en devo padet an tantad. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 89.)
*   * E zaoulagad lemm a oa war ar c'honter, keit m'he devoa padet ar gontadenn ; [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 59.)
* Furm ar verb padout e trede gour unan an doare-gourc'hemenn
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : duré
# padez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar pad-, pennrann ar verb padout, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | padez |
| dre vlotaat | badez |
| amreizh | digemm |
padez /ˈpɑːdes/
* Furm ar verb padout en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# padfe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pad- », pennrann ar verb « padout », hag an dibenn-ger « -fe ».

### Furm verb

padfe /ˈpatfe/
* Furm ar verb padout e trede gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# padfed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pad- », pennrann ar verb « padout », hag an dibenn-ger « -fed ».

### Furm verb

padfed /ˈpatfet/
* Furm dic'hour ar verb padout en amzer c'hallus an doare-divizout.
# padfent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar pad-, pennrann ar verb padout, hag an dibenn-ger -fent

### Furm verb

padfent /ˈpadfẽɳ(t)/
* Furm ar verb padout e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb nac'h ne da skouer) :
       — [...] : « sede tud amañ, leizh an ti anezho, ha ne ne badfent ket da selaou marvailhoù kaer ar vro ma krenfent gant ar riv ; [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 7.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elles)/(ils)
# padfes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pad- », pennrann ar verb « padout », hag an dibenn-ger « -fes ».

### Furm verb

padfes /ˈpatfes/
* Furm ar verb padout en eil gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# padeze
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus badeze gant ur c'hemmadur dre galetaat (b → p).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | badeze |
| dre vlotaat | vadeze |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | padeze |
| amreizh | vadeze |
padeze /pa.ˈdeː.(z)e/
* Furm kemmet ar verb badeziñ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
# padfec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pad- », pennrann ar verb « padout », hag an dibenn-ger « -fec'h ».

### Furm verb

padfec'h /ˈpatfex/
* Furm ar verb padout en eil gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# padfen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pad- », pennrann ar verb « padout », hag an dibenn-ger « -fen ».

### Furm verb

padfen /ˈpatfen/
* Furm ar verb padout e kentañ gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# padfemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pad- », pennrann ar verb « padout », hag an dibenn-ger « -femp ».

### Furm verb

padfemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb padout e kentañ gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# ho torn

    Diwar ho ha dorn.
ho torn
# hoalusoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan hoalus hag an dibenn-ger -oc'h

### Furm anv-gwan

hoalusoc'h /hwa'lysːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan hoalus
** [...], n'he dije ket gellet Viviana kavout, er c'hoadmeur a-bezh, ul lec'h peoc'husoc'h na hoalusoc'h war un dro da zevizal gant he soñjoù. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 93.)
* Hoalusoc'h eget :
* Hoalusoc'h evit :
* Hoalusoc'h-hoalusañ : muioc'h-mui hoalus

#### Troidigezhioù

* galleg : plus attirant(e)(s) , plus attrayant(e)(s) , plus charmant(e)(s) , plus séduisant(e)(s) , plus tentant(e)(s) (que)
# ho puhez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ho ha buhez.

### Troienn anv-kadarn

ho puhez
* Buhez an den a vez graet c'hwi anezhañ.
** — Manket oc'h avat, eme C'hwevrer ! Me ' anavez an hini gozh-se; hounnezh he deus tri mab, paotred an terruplañ, ha na vankfont ket war ho puhez ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 22.)
** — [...]; a-raok mervel avad, e c'houlennan ouzoc'h ma en em garfoc'h ho-taou e-pad ho puhez, ha ma chomfoc'h atao an eil gant egile. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 3.)
** Trugarekait Doue ag ar pezhig a vad ho po kavet en ho puhez. [1]
** Chañs deoc'h chom bev e-pad ho puhez. Troienn fentus.
# ho taouarn er vann
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ho taouarn hag er vann.

### Troienn estlammadell

ho taouarn er vann ! /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : les mains en l'air !
# hoalus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn hoal hag al lostger -us

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | hoalus |
| Derez-uheloc'h | hoalusoc'h |
| Derez-uhelañ | hoalusañ |
| Derez-estlammiñ | hoalusat |
hoalus /ˈhwɑːlys/
* A zedenn ar spered, a zegas dudi, c'hoant, plijadur
** E gwirionez e vefe bet diaes kavout, er bed a-bezh, ur plac'h ker koant ha ken hoalus hag hi. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 82.)
* Ken hoalus

#### Deveradoù

* hoalusted
* hoaluster

#### Troidigezhioù

* galleg : attirant , attrayant , charmant , séduisant , tentant
# ho trugarekaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus ho, ha trugarekaat.

### Troienn verb

ho trugarekaat
* Troienn-lavar da drugarekaat:
** Kerlaban. — Ho trugarekât a ran mil gwech ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 8.)
** Kerlaban. — Ho trugarekât a ran, Aotrou, da veza bet ar vadelez da zont da ziframma ac'hanon eus a dre daouarn al lamponed-ze ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 42.)
** Ho trugarekaat a ran! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 353.)
** « Ho trugarekaat a ran a-greiz-kalon, itron vat. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 49.)
* trugarez
** « Gwell a se », eme Yann, « hag ho trugarekaat. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 52.)
** « Mat. N’ac’h eus ken da c’houlenn ? » « Ne gav ket d’in. Ho trugarekaat. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 113.)
** ... ho trugarekaat. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 211.)
** « Ho trugarekaat ! Tad koz, » eme Lan. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 71.)

#### Troidigezhioù

* galleg : 1) vous remercier ; 2) merci
# hoalañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus hoal gant -añ. Hoalat, e Geriadur Gregor.

### Verb

hoalañ /ˈwɑːlã/
* loavañ
    hoalañ tud
# ho taouarn

    Diwar ho ha daouarn.
ho taouarn
* daouarn un den a lavarer c'hwi outañ
** — [...]; an nerz a zo etre ho taouarn, mez n'oun ket evit lavaret d'eoc'h e ve enn ti-man, gand va guiziegez, ar pez n'eman ket. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 276.)
** « [...]. Eun arme emaoc'h en-dro d'in, hag a-enep d'in, ha n'oc'h ket gwall sur e chomin etre ho taouarn. [...] ? — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn I, Gwalarn niv. 89, Ebrel 1936, p. 56.)
* ho taouarn er vann
# ho tigarez
## Brezhoneg
### Troienn anv-kadarn

ho tigarez
** FILIBERT - Ho tigarez, mar plij, aotrou ! — (KLAODA ar Prat (Pluen-Zir), Trubuilhou An aotrou Gargam pe Torrou-penn an deiz kenta 'r bloaz, Pez-c'hoari farsus e daou Arvest, 1909, p. 5.)
** AR BARAER - Ho tigarez, mar plij, aotrou ! — (KLAODA ar Prat (Pluen-Zir), Trubuilhou An aotrou Gargam pe Torrou-penn an deiz kenta 'r bloaz, Pez-c'hoari farsus e daou Arvest, 1909, p. 11.)
** Ho tigarez, a c'hrozmolas, tra ma oa an tamm den kozh o horjellañ. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 9.)
# parañ selloù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb parañ, an araogenn war hag unan bennak.

### Troienn verb

parañ war unan bennak /Distagadur ?/
* Chom troet ouzh unan bennak.
** Me a yoa atav va lagad o parañ warnezho … EK 2/71
** ...Ken ne oan ket kap da ampech ma daoulagad da barañ war honnezh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 396.)

#### Troidigezhioù

* galleg : dévisager quelqu'un , porter le regard sur quelqu'un