# komz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn ha verb) Eus ar c'hrennvrezhoneg comps, diwar ur ger keltiek *kom-wep-s- a zo *wepos « komz, mouezh » e wrizienn (en deus roet gwep « dremm » e kembraeg), hag a zeufe eus ur verb indezeuropek *uekʷ- « komz » a gaver er gerioù vácas (वचस्) « komz, ger » e sañskriteg, épos (έπος) « ger » en henc'hresianeg, vōx « mouezh » e latin, hag all (martezeadenn).
    (Furm verb) Savet diwar komz-, pennrann ar verb komz, hep dibenn-ger.

### Anv-kadarn

komz /ˈkɔ̃ms/ benel (liester komzoù (a-wechoù komzioù) — furm vihanaat komzig)
* Barregezh naturel da gomz.
** reiñ ar gomz da un den: reiñ dezhañ galloud da gomz , pa oa mut a-raok
    Mirakloù niverus ha disheñvel a vrudas e santelezh ; reiñ a reas ar gomz da unan eus he leanezed, ar c'hleved d'un all, hag ar yec'hed ne ouier ket da bet ha pet-all. — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 573.)
* Ger pe heuliad gerioù a eztaol ur mennozh.
** Kement-se na oa ket ur gomz vat. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 275.)
** eur gomz vat. Buhez Genovefa A Vraban, Glaoda'r Prad, p. 93
** Kenetrezo, ar vistri, a gemere evit o reolenn, ar gomz a lennomp en Aviel : dant evit dant, lagad evit lagad. — (Yann Gere, Sarmoniou an Aotrou Quere, dastumet ha renket gant an aotrou Jézégou, Brest, 1906, p. 292.)
** ... ur gomz fall ... ur gomz hudur ...ur gomz karantezus ... ur gomz truezus ... ur gomz rust ... ur gomz vat ... Ur gomz zo un dra vihan hag a denn da vras. BUAS 394
** N'oa ket peurachuet he ger ma teuas ur gomz eus foñs an douflez hag a lâras : [...]. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 9.)

#### Deveradoù

* digomz
* hegomz
* komzig
* komzell
* komzenn
* komzus

#### Gerioù kevrennek

* damgomz
* komz-plaen
* pellgomz
* skingomz
* unangomz

#### Troioù-lavar

* mont war gomz unan bennak
* troc'hañ e gomz da unan bennak

#### Troidigezhioù

* afrikaans : praat
* alamaneg : Wort
* esperanteg : parolo
* faeroeg : tala , mál
* frizeg : paroal
* galleg : parole benel
* gresianeg : λόγος
* henhebraeg : אִמְרָה benel
* ido : parolo (1), parolado (2)
* katalaneg : paraula
* nederlandeg : spraak , spreken , woord , parool
* okitaneg : paraula
* papiamento : abla
* poloneg : mowa
* saozneg : speech
* songhai : [[šenni#Patrom:ses|šenni ]]
* spagnoleg : palabra , voz , habla

### Verb

komz /ˈkɔ̃ms/ verb gwan, verb kreñv eeun, verb kreñv dieeun, (displegadur)
* Kaozeal, lavaret, distagañ gerioù, frazennoù. Komz kalz pe nebeut. Komz c'hwek, kreñv, dousik, goustad, buan. Komz ur pennad, ur pennadig.
** Komzet ha bezit deuet mat... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 180.)
** − Gwaz ! Gwaz ! Distroet un tammig ma komzfomp. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 173.)
** - [...]. Brema, den yaouank, deut ganen d'am c'hampr, ma komzimp eur pennadig. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 7.)
** Jilig. — A greiz kalon eo e komzan ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 9.)
** Kerlaban. — Me ne ran ket kalz a forz penaoz e komzint, gant ma livirint d'in ar pez am eus ezomm da glevet. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 37.)
** Komz a rit ho-tiv en ur bern !— (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 45.)
** Azezomp ha komzomp ur pennadig. — (Klaoda ar Prad, An teir c'had ; Ar mevel laer, Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908, p. 29.)
** Komzomp nebeut ha komzomp c’hwek. — (Troad ann Eginane, er Barzhaz Breizh.)
* Komz un dra bennak, ur yezh bennak: ober gant ur yezh bennak.
** Difenn zo komz brezhoneg dezhe en neb doare. — (Juluan Godest, Dastumaden gwerziou poblus, Sant-Brieg, 1904, p. 16.)
* komz da unan bennak (eus udb, a udb, diwar-benn un dra bennak)
* komz gant unan bennak (eus udb, a udb, diwar-benn un dra bennak)
* Komz ouzh unan bennak
* Komz a un dra bennak.
* Komz diwar-benn un dra bennak pe diwar-benn unan bennak.
* Komz eus un dra bennak pe eus unan bennak .

#### Deveradoù

* komzabl
* komzer
* komzerezh
* komzidigezh

#### Gerioù kevrennek

* drougkomz
* kengomzer
* mouskomz
* pellgomz
* pellgomzer
* skingomzer
* uhelgomzer

#### Troioù-lavar

* komz dre c'hwi
* komz dre de

#### Troidigezhioù

* afrikaans : praat , gesels
* alamaneg : sprechen , reden
* albaneg : flas
* arabeg : تكلّم
* asturianeg : falar
* bambara : fɔ
* daneg : snakke , tale
* esperanteg : paroli
* euskareg : hitz egin , mintzatu
* faeroeg : tala , tosa
* finneg : puhua
* frizeg : prate , sprekke
* galizeg : falar
* galleg : parler
* gresianeg : μιλάω
* henc'hresianeg : λέγω
* henhebraeg : דּבר
* hensaozneg : acweþan , cweþan , specan , sprecan
* hungareg : beszél
* ido : parolar
* inuktitut : ᐅᖃᖅ- (uqaq-)
* islandeg : spjalla , tala
* italianeg : parlare
* japaneg : 話す
* katalaneg : parlar
* khmer : និយាយ
* koreaneg : 말하다
* kroateg : govoriti
* kurdeg : peyivîn , xeber dan , axaftin
* latin : loquere , loqui , orare
* malayseg : bicara
* nederlandeg : spreken , praten
* norvegeg : prate , snake , tale
* okitaneg : parlar
* papiamento : papia
* poloneg : mówić
* portugaleg : falar
* roumaneg : vorbi , discuta
* rusianeg : говорить , поговорить
* saozneg : to deal with , to speak , to talk
* serbeg : говорити , причати
* sikilianeg : parrari
* sinaeg : 说
* skoseg : bruidhinn , labhair
* spagnoleg : hablar
* sranan : taki
* svedeg : tala
* tagalog : magsalitâ
* zouloueg : -khuluma

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | komz |
| dre vlotaat | gomz |
| amreizh | digemm |
komz /ˈkɔ̃ms/
* Furm ar verb komz e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Klevet e veze o komz ouzh Doue, a-wezhioù gant doujañs hag en ur grenañ, hag a-wezhioù all evel ma komz ur mignon ouzh e vignon. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 635.)
** Me gomz eus ur servijerez — ’zo bet pell-bras ’n un tiegezh, — Ha na rae ar servijerez — Met ober goap eus he mestrez. — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 2, An Oriant, 1874, p. 532.)
* Furm ar verb komz en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
** Mes komz 'ta ! — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 290.)
** Na gomz morse a rouanez : Ur gaouiad out, mar o meulez ; Un den krouget, m’o zamallez. — (Gabriel Milin, Furnez ar geiz, euz a Vreiz, Brest, 1868, p. 93.)

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 75.
* ↑ Komz(i)ou, e Geriadur Vallée (parole)