OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# bitous
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

bitous /ˈbi.tːus/
* Bihanik.
** Ar glaouaer a ya droug ennañ o veza ma 'z eo bet ruilhet gant eun tamm tra bitous e-giz-se. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 230.)
** Eno e veze merc'hed kozh eus ar barrez, gant o faneroù aozilh gwenn, o werzhañ per ha kraoñ ha, zoken, ur vigoudenn penn-tach pe ziv, a-ziwar-dro Pont-'n-Abad, o kinnig d'ar bardonerien limaioù bitous graet gant sukr rouzet. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 31.)

#### Gerioù kar dre o ster

* bitouz

#### Troidigezhioù

* galleg : minus
# bitterly
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus bitter ha -ly.

### Adverb

bitterly /Distagadur ?/
* En un doare c'hwerv, gant c'hwervoni.
# bitume
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bitume /bi.tym/ gourel (liester : bitumes)
* Ter-du, ter-douar.
# dispakfen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dispak- », pennrann ar verb « dispakañ », hag an dibenn-ger « -fen ».

### Furm verb

dispakfen /disˈpakfen/
* Furm ar verb dispakañ e kentañ gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# dispakent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dispak- », pennrann ar verb « dispakañ », hag an dibenn-ger « -ent ».

### Furm verb

dispakent /Distagadur ?/
* Furm ar verb dispakañ e trede gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb dispakañ e trede gour lies an doare-gourc'hemenn.
# dispakez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dispak- », pennrann ar verb « dispakañ », hag an dibenn-ger « -ez ».

### Furm verb

dispakez /Distagadur ?/
* Furm ar verb dispakañ en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# dispakfed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dispak- », pennrann ar verb « dispakañ », hag an dibenn-ger « -fed ».

### Furm verb

dispakfed /Distagadur ?/
* Furm dic'hour ar verb dispakañ en amzer c'hallus an doare-divizout.
# dispaker
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dispak- », pennrann ar verb « dispakañ », hag an dibenn-ger « -er ».

### Furm verb

dispaker /Distagadur ?/
* Furm dic'hour ar verb dispakañ en amzer-vremañ an doare-disklêriañ.
# dispakes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dispak- », pennrann ar verb « dispakañ », hag an dibenn-ger « -es ».

### Furm verb

dispakes /disˈpakːɛs/
* Furm ar verb dispakañ en eil gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# dispakfe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dispak- », pennrann ar verb « dispakañ », hag an dibenn-ger « -fe ».

### Furm verb

dispakfe /Distagadur ?/
* Furm ar verb dispakañ e trede gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# dispakfec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dispak- », pennrann ar verb « dispakañ », hag an dibenn-ger « -fec'h ».

### Furm verb

dispakfec'h /Distagadur ?/
* Furm ar verb dispakañ en eil gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# dispakfemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dispak- », pennrann ar verb « dispakañ », hag an dibenn-ger « -femp ».

### Furm verb

dispakfemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb dispakañ e kentañ gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# dispaket
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dispak- », pennrann ar verb « dispakañ », hag an dibenn-ger « -et ».

### Furm verb

dispaket /disˈpakːet/
* Anv-gwan-verb ar verb dispakañ.
* Furm ar verb dispakañ e trede gour unan an doare-gourc'hemenn.
# bémol
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bémol /Distagadur ?/ gourel (liester bémols)
* Be-blot, arouez izelaat.
# bécassines
## Galleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « bécassine » hag « -s », merk al liester.

### Furm anv-kadarn

bécassines /Distagadur ?/
* Furm lies an anv-kadarn bécassine.
# bélier
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bélier /Distagadur ?/ gourel (liester béliers)
* (loen) Tourz, maout-tourc'h.
* (ardivink) Tourterez.
# bélître
## Galleg
### Anv-kadarn

bélître
* klasker-bara
* kunujenn
* https://www.lalanguefrancaise.com/general/35-insultes-anciennes/?
# béni
## Galleg
### Etimologiezh

    Eus ar verb gallek bénir.

### Anv-gwan

béni /be.ni/
* anv-gwan-verb diwar bénir.
** benniget
** Béni soit le Seigneur! -Benniget ra vo an Aotrou.
# bénir
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

bénir /be.niʁ/ verb kreñv 2$^l$ strollad (displegadur); béni
* Bennigañ.
** Bénissons le Seigneur. - Bennigomp an Aotrou.
** Bénissez ce repas - Bennigit ar pred-mañ.

#### Deveradoù

* bénédiction
# béchamel
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

béchamel /Distagadur ?/ benel
* Bechamel.
** Bettes en béchamel.
    Beotez dre vechamel.
# bégayer
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

bégayer /Distagadur ?/ verb gwan strollad 1$^{añ}$ (displegadur)
* Satouilhat, gagouilhat, saozañ, besteodiñ.
# béliers
## Galleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « bélier » hag « -s », merk al liester.

### Furm anv-kadarn

béliers /Distagadur ?/
* Furm lies an anv-kadarn bélier.
# bémols
## Galleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « bémol » hag « -s », merk al liester.

### Furm anv-kadarn

bémols /Distagadur ?/
* Furm lies an anv-kadarn bémol.
# amazonenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

amazonenn, benel; liester: amazonenned, amazonezed.
* (anv divoutin) : maouez eus ur bobl maouezed hervez mojennoù an Henamzer.
* Maouez a ya war varc'h.

#### Troidigezhioù

galleg : amazone
# amañ hag ahont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an adverb amañ, ar stagell genurzhiañ hag hag an adverb ahont.

### Troienn adverb

amañ hag ahont /Distagadur ?/
* E meur a lec'h, un tammig e pep lec'h:
** Ar re all a yoa hini amañ, hini ahont ; [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 75.)
** [...] ; an armeliou a oue divarc'het, an dillajou stlapet e-kreiz al leur-zi, an irc'hier didalet hag ar greun ingalet aman hag a-hount ; [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 278.)
** Foziou-difenn dispennet, harneziou stlapet amañ hag ahont gant ar c'haez tud a dec'h war du peoc'h ar c'hampou prizonidi. — (Abeozen, Dremm an Ankou, Skridoù Breizh, 1942, p. 79.)
** Amañ hag ahont, e-touez ar studierien, edo an tasmantoù o lugerniñ evel ur vrumenn arc'hant. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 123.)

#### Troidigezhioù

* galleg : ici et là , de-ci de-là
# ambell
## Kembraeg
### Anv-gwan

ambell
* Anv-gwan amstrizh dirak un anv-kadarn unan, bennak
** ambell waith: ur wech bennak, un dro bennak
** ambell dro
** ambell un: unan bennak.
# amboubal
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

amboubal /ãmˈbuːbal/ gourel (liester : amboubaled)
* Den sot, amparfal (diwar-benn an dud)
** Skrivit hen, evelato, amboubal. An Aotrou-mañ dizale a gemero doñjer ouzh pep tra. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 47.)

#### Stummoù all

* aboubal

##### Notenn

Anv-gwan hervez w:Geriadur Roparz Hemon, anv-kadarn hervez skouerioù 'zo.

#### Troidigezhioù

* galleg : animal stupide
# ambren
## Brezhoneg
### Verb

ambren /ˈãmbrẽn/
    Ambren a ra , a gredan KAB 2/107
# amañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar avamañ : a, ma ha mañ.
    Meneget er C'hatolikon (aman).
    Da geñveriañ gant ar gerioù yma en kembraeg, omma en kerneveureg.

### Adverb

amañ /ˈãmːã/
* El lec'h-mañ
** — Brav eo dit amañ hervez doare, c'hoarig ? a lâras dezhi. — Ya, breurig, brav a-walc'h eo din... N' eus nemet un dra hag a displij din. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 284.)
** — Lojomp amañ, a lâras ar manac'h, a oa skuizh. — Nann, ne lojfomp ket aze, eme Gristig, aze e teuio al laeron fenoz. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 168.)
** — « Penaos e lavarit, priñsez ? » eme roue Breizh ; « piv a ve birviken evit degas deoc'h ho kastell amañ ? » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 53.) (Notenn : implij evit amañ, gant ar stumm kadarnaat, a zo divoas)
** Te n'out mann ebed amañ : te a zo warlerh Pôlig, ha Pôlig a oa an diweza 'med unan. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 55.)
** Warlene e oant bet amañ en tud yaouank hag er bloaz-mañ ez int bet en dimezet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 157.)
** Amañ a zo trawalh a zillad d'ober eur vervadenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 44.)
* dre amañ
* eus amañ
* setu amañ, sell amañ

#### Troidigezhioù

* afrikaans : hier
* alamaneg : hier
* albaneg : këtu
* arabeg : هُنَا
* bambara : yan
* daneg : her
* esperanteg : tie ĉi , ĉi tie
* euskareg : hemen
* faeroeg : her
* finneg : tänne , tässä , täällä
* frizeg : hjir , hjirre
* galleg : ici
* hebraeg : כָּאן
* henhebraeg : הֲלם , פֹה
* hensaozneg : her
* hungareg : ide , itt
* ido : hike
* islandeg : hér
* italianeg : qui
* iwerzhoneg : anseo
* japaneg : 此処 (ko.ko)
* kembraeg : yma
* kerneveureg : omma
* koreaneg : 여기 (yŏ.gi)
* kurdeg : vir , vê derê
* latin : hic
* lingala : áwa
* mayaeg Yucatán : te’ , te’la’ , waye’
* nederlandeg : hier , alhier , hierzo
* norvegeg : her
* papiamento : aki
* perseg : اینجا
* poloneg : tu , tutaj
* portugaleg : aqui
* roumaneg : aici
* rusianeg : здесь (zděsʹ), тут (tut)
* saozneg : here
* skoseg : an seo
* sranan : dyaso , dya so
* spagnoleg : aquí , en ésta , acá
* svedeg : här
* swahili : hapa , huku , humu
* tagalog : díto
* tchekeg : tady , tu , zde
* tchetcheneg : хӀокхузахъ
* turkeg : burada , buraya
* vietnameg : ở đây
* zouloueg : lapha

### Gwelet ivez

* bremañ
* aze, ahont , amañ hag ahont
# ambell dro
## Kembraeg

    Diwar ambell ha tro.

### Adverb

ambell dro
* ur wech bennak, a-wechoù.

#### Gerioù heñvelster

* ambell waith
# ambitiouser
## Saozneg
### Furm anv-gwan

ambitiouser
* (Rouez) Derez-uheloc'h an anv-gwan ambitious.
# amblijus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar am- ha plijus.

### Anv-kadarn

amblijus
* Displijus

#### Troidigezhioù

galleg : peu plaisant
# amboaz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn 1

amboaz
* en amboaz
* war an amboaz

#### Troidigezhioù

galleg : intention
# chom difiñv
## Brezhoneg

chom difiñv
* chom hep fiñval:
** An arvestourien a chom sioul pe dost. Difiñv ne chomont ket avat. — (Brogarour, Onenn, 1936, p. 34.)
** [...], hag e chome difiñv Alan. — (Ronan Huon, AR GWENNILI-MOR, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 412.)
# chom da yariñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb chom, an araogenn da hag ar verb yariñ.

### Troienn verb

chom da yariñ /Distagadur ?/
* Bezañ divall gant e labour, o vale, hag all ; lugudiñ, straniñ:
** — [...]. « N'oc'h ket fur, va mabig paour, o chom da yariñ e-giz-se. Pelloc'h eo riellet ho koan. » — (Youenn Drezen, Itron Varia Garmez, Skrid ha Skeudenn, 1941, Al Liamm, 1977, p. 14.)
** « Arabat chom da yariñ en hent. Kerzh atav, boudedeo ! » — (Youenn Drezen, Itron Varia Garmez, Skrid ha Skeudenn, 1941, Al Liamm, 1977, p. 274.)

#### Troidigezhioù

* galleg : lambiner , rester traîner , traîner
# chom e c'henoù war nav eur
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Troienn verb

chom e c'henoù war nav eur /Distagadur ?/
* Bezañ ken souezhet ma chom an den gant e c'henoù digor.
** Herve, pa glevas kement-se, a chomas e c'henou war nav eur. — (Yeun ar Go, Yun ar c'halvez, Arvor, 25 Genver 1942, p. 4c.)
** Kalzig a-walc'h en hon tolpad a vane gant o genou war nav eur ; ... — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 12.)
** Ha, pa voe difaziet, war-lerc'h ar bater a-zoare a glevas gant e genseurted, e chomas e c'henoù war nav eur hag e kouezhas ar meud en e zorn. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 245.)
** ... ar rimadell a ra deoc'h chom gant ho kenoù digor war nav eur hanter. — (ATA, p. 35.)
** Chom a reas e c’henoù gantañ war nav eur. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 122.)

#### Gerioù heñvelster

* chom e c'henoù war c'hwec'h eur

#### Stummoù all

* chom e c'henoù digor war nav eur

#### Troidigezhioù

* galleg : rester baba , rester bouche bée
# chom e peoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb chom, an araogenn e hag an anv-kadarn peoc'h.

### Troienn verb

chom e peoc'h /Distagadur ?/
* → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)
** — « [...], ha mar karjent bezañ chomet sioul hag e peoc'h, ne vije c'hoarvezet droug ebet ganto. [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 166.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# chom da zastum an tachoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb chom, an araogenn da, ar verb dastum hag an anv-kadarn tachoù.

### Troienn verb

chom da zastum tachoù /Distagadur ?/
* Chom da straniñ en hent.
** C'hwi, 'm eus aon, a oa chomet da zastum an tachoù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 499.)

#### Troidigezhioù

* galleg : rester traîner
# chom e c'henoù war c'hwec'h eur
## Brezhoneg
#### Troioù-lavar

chom e c'henoù war c'hwec'h eur
** ... ma chomas an daou soudard, evel ma vez lavaret, o geno gante war c'hwec'h eur. — (PIPI 1908, p. 168.)
** Ken estonet e oa, ken e oa manet e c’henou war c’hwec’h eur. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 52.)

#### Gerioù heñvelster

* chom e c'henoù war nav eur
# chom da vlasaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb chom, an araogenn da, hag ar verb blasaat.

### Troienn verb

chom da vlasaat ur meuz bennak /Distagadur ?/
* Kaout diegi o tebriñ ur meuz bennak, ober e veg figus
** Hast buan dibri da zoup : na chomez ket aze da vlasa hennez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 50.)

#### Troidigezhioù

* galleg : faire le difficile
# Aouregan
## Brezhoneg
### Kentanv

Aouregan
* anv-badez brezhonek roet d'ar merc'hed.
* anv-tiegezh brezhonek

#### Deveradoù
### Pennadoù kar

* w:Aouregan
* Stagadenn:Anvioù-badez brezhonek

## Liammoù diavaez

* Ar pennad « Aouregan » e-barzh Wikipedia
# Aostrianez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar Aostrian hag -ez.

### Furm anv-kadarn

Aostrianez, benel, (liester Aostrianezed)
* Furm venel Aostrian.
* Stagadenn:Bro ha tud
# Aotrou
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus aotrou.

### Anv-kadarn

Aotrou
* Anv boutin skrivet gant ur bennlizherenn,
* Pa gomzer ouzh un den a renk uhel
** Aotrou person! — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 100.)
    Aotrou, gwelet a ran traoù hag a zo spontus O envel ne rin ket dre ma'z int re euzhus, Sainte Tryphine et le Roi Arthur, Fañch an Uhel, 1863. p.34
** Jilig. — Petra eo, Aotrou? Petra ho peuz? — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 28.)
* ma Aotrou
    Setu amañ, ma Aotrou, un den hag a c'houlenn bezañ komeret da vevel. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 14.)
* Pa gomzer eus Doue, pe ouzh Doue.
** Pedomp an Aotrou Doue.
# Aostrianed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn Aostrian hag an dibenn-ger -ed.

### Furm anv-kadarn

Aostrianed /ˌawstriˈãːnɛt/
* Furm lies an anv-kadarn Aostrian.

#### Troidigezhioù

* galleg : Autrichiens
# Aotearoa
## Maori
### Etimologiezh

    Diwar ar gerioù maori ao ("koumoulenn, sklêrijenn, bed"), tea ("gwenn, sklaer") ha roa ("hir, hed"); troet e vez alies e "douar ar goumoulenn wenn hir".

### Anv divoutin

Aotearoa /aɔˈtearɔa/
* Enez an Norzh, North Island e saozneg, unan eus an div enezenn vras a ya d'ober Zeland-Nevez.
* Zeland-Nevez.

#### Gerioù heñvelster

* (1) (kozh) Te Hutinga a Māui, Te Ika-a-Māui, Te Ikaroa-a-Māui (stumm berr: Te Ikaroa).
* (2) Niu Tīrani, Niu Tīrene, Niu Tīreni.
# Aostrian
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar Aostria hag -an.

### Anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | Aostrian | Aostrianez |
| liester | Aostrianed | Aostrianezed |
Aostrian /Distagadur ?/
* Den eus Aostria.

### Gwelet ivez

* Stagadenn:Bro ha tud
# Aostrianezed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar Aostrianez hag -ed.

### Furm anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | Aostrian | Aostrianez |
| liester | Aostrianed | Aostrianezed |
Aostrianezed benel, liester.
* Liester Aostrianez; merc'hed eus Aostria.

## Pennad kar

* Stagadenn:Bro ha tud
# Aoustin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus Augustinus, anv latin.
    Meneget en Dictionnaire français breton Roparz Hemon, p. 415.

### Kentanv

Aoustin /'owstin/
* anv-badez brezhonek roet d'ar baotred.

#### Troidigezhioù

* galleg : Augustin
* saozneg : Augustine
* spagnoleg : Augustino
* portugaleg : Augustinho
# Aostralianezed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar Aostralianez hag -ed.

### Furm anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | Aostralian | Aostralianez |
| liester | Aostralianed | Aostralianezed |
Aostralianezed /Distagadur ?/
* Liester Aostralianez ; merc'hed eus Aostralia.

### Gwelet ivez

* Stagadenn:Bro ha tud
# Aostria
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus an anv-kadarn Austria e latin.

### Anv divoutin

Aostria /ɔsˈtriː.a/ benel
* Bro alamanek, stok ouzh Alamagn ha Tchekia.

#### Deveradoù

* aostrian
* Aostrian
* Aostrianed
* Aostrianez
* Aostrianezed

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Österreich nepreizh
* galleg : Autriche benel

### Gwelet ivez

* Stagadenn:Bro ha tud
* Ar pennad « Aostria » e-barzh Wikipedia
# art
## Galleg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar ger latin ars.

### Anv-kadarn

art /aʁ/ gourel (liester : arts)
* Arz.

#### Deveradoù

* artiste

### Anagramoù

* rat

## Saozneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar ger latin ars.

### Anv-kadarn

art /ɑːt/ (liester : arts)
* Arz.

#### Deveradoù

* artist
* piece of art
* work of art

### Anagramoù

* rat
* tar
# arte
## Italianeg

arte, benel, liester arti.
* arz
* micher
** per lui il suo mestiere è un'arte
** le belle arti : an arzoù kaer
** le belle arti sono : pittura, scultura, fotografia, musica, danza, teatro, cinema, grafica, scenografia...

### Krennlavar

* Ognuno all'arte sua e il lupo alle pecore. Pep hini d'e vicher, hag ar bleiz d'an deñved.

## Portugaleg

arte benel liester artes

## Spagnoleg

arte benel liester artes
# arth
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Sellet ouzh an etimologiezh e kevrenn ar brezhoneg.

### Anv-kadarn

arth /arθ/ gourel & benel, liester : eirth
* Arzh.
    Arth o ddyn: den dizesk ha rust.

#### Deveradoù

* arthes
# arsellva
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar arsell, pennrann ar verb arsellet, hag al lostger -va.

### Anv-kadarn

arsellva /arˈzɛlva/ gourel (liester arsellvaoù)
* Savadur ma arseller an astroù hag o fiñvoù, gant un teleskop peurliesañ.
* Aozadur a zo e gefridi arsellet emdroadur un anadenn armerzhel pe bolitikel.
** Ouzhpenn 25 000 den a vefe marvet e Bro-Siria abaoe penn kentañ ar stourmoù, hervez an OSDH, an arsellva sirian evit gwirioù mab-den. — (Siria : Aon ouzh an armoù kimiek ha nukleel, Ya!, niv. 377, Gwener 31 a viz Eost 2012, p. 1.)
** Arsellva ar brezhoneg.

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Observatorium , Sternwarte
* arabeg : مرصد (marṣad)
* belaruseg : абсерваторыя (abservatóryja)
* bulgareg : обсерватория (observatórija)
* daneg : observatorium
* esperanteg : observatorio
* finneg : observatorio , havaintoasema
* galleg : observatoire
* gresianeg : αστεροσκοπείο (asteroskopeίo)
* hebraeg : מצפה (Mitz'pe)
* hungareg : obszervatórium
* ido : observatorio
* italianeg : osservatorio
* iwerzhoneg : réadlann
* japaneg : 天文台 (てんもんだい, tenmondai)
* katalaneg : observatori
* koreaneg : 천문대 (cheonmundae) (天文臺 )
* latin : observatorium
* malayseg : balai cerap
* nederlandeg : observatorium , sterrenwacht
* poloneg : obserwatorium
* portugaleg : observatório
* roumaneg : observator (astronomic)
* rusianeg : обсерватория (observatórija)
* saozneg : observatory
* serb-kroateg :
    Kirileg : звездара , звездарница , опсерваторија
    Latin : zvezdara , zvezdarnica , opservatorija
* sinaeg : 天文台 (tiānwéntái) , 瞭望台 (liàowàngtái)
* skoseg : amharc-lann
* spagnoleg : {{tro|es|observatorio}
* svedeg : observatorium
* tchekeg : hvězdárna , observatoř
* ukraineg : обсерваторія (observatórija)
* vietnameg : đài thiên văn
* alamaneg : Beobachtungsstelle
* esperanteg : observejo
* galleg : observatoire
* saozneg : observatory
# arsodig
## Brezhoneg

arsodig
** Un tamm arsodig a oa anezhañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 504.)
# arsailhadeg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar arsailh-, pennrann ar verb arsailh pe arsailhañ pe arsailhiñ, hag al lostger kevrennek -adeg (diwar -ad hag -eg).

### Anv-kadarn

arsailhadeg /arzaˈʎɑːdek/ benel (liester : arsailhadegoù)
* Arsailh graet a-stroll.
** Pa welas edo ar Saozon war-nes loc'hañ evit an arsailhadeg, [...] — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 102.)

#### Troidigezhioù

* galleg : attaque (collective)
# arsav
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar- ha sav.

### Anv-kadarn

arsav /ˈarzaw/ gourel (liester : arsavioù)
* Pennad amzer ma chomer a-sav e-kerzh ur bourmenadenn, ur veaj, hag all, alies evit diskuizhañ
** − Mont a rit da chevreta ? a gendalc'he an den, oc'h ober e arsav pemdeziek e-kichen ur plac'h yaouank kozh [...]. — (Ronan Huon, AR GWENNILI-MOR, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 408.)

#### Gerioù kevrennek

* arsav-brezel

#### Gerioù kar dre o ster

* diskrog

#### Troidigezhioù

* galleg : arrêt , halte , repos

### Verb

arsav /ˈarzaw/
* chom a-sav

#### Gerioù heñvelster

* arsaviñ

#### Troidigezhioù

* galleg : arrêter
# arse
## Saozneg
### Anv-kadarn

arse /ˈa:s/ (liester : arses)
* revr.

#### Gerioù heñvelster

* ass
* buttocks
# arsailh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb gallek "assaillir".
arsailh gourel
* tagadenn
* argadenn
# arthes
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Diwar arth hag -es.

### Anv-kadarn

arthes
* arzhez
# c'hwezhioù-mat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an anv-kadarn c'hwezhioù hag an anv-gwan mat

### Furm anv-kadarn

c'hwezhioù-mat /xwezjuˈmɑːt/
* Furm lies ral an anv-kadarn c'hwezh-vat.
** - Merci, eme Soazig, o ruzia betek he diskouarn, met gant eur ruzder ha ne vez ket gwerzet al liou anezi e stal ar mac'hadour c'houeziou mat. — (Tad Medar, Diwar c'hoarzin..., Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1945, p. 174.)

#### Troidigezhioù

* galleg : parfums
# c'hwezho
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar c'hwezh-, pennrann ar verb c'hwezhañ, hag an dibenn-ger -o

### Furm verb

c'hwezho /ˈxweːzo/
* Furm ar verb c'hwezhañ e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
** Ze a lavarin keid ha ma c'hwezo alan ennon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 81.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) enflerera
* galleg : (elle)/(il) exagérera
* galleg : (elle)/(il) inspirera
* galleg : (elle)/(il) souffera
# c'hwezhioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn c'hwezh hag an dibenn-ger -ioù

### Furm anv-kadarn

c'hwezhioù /ˈxwezju/
* Furm lies an anv-kadarn c'hwezh

#### Gerioù kevrennek

* c'hwezhioù-mat

#### Troidigezhioù

* galleg : odeurs , senteurs
# c'hwezi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « c'hwez- », pennrann ar verb « c'hweziñ », hag an dibenn-ger « -i ».

### Furm verb

c'hwezi /ˈxweːzi/
* Furm ar verb c'hweziñ en eil gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.