OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# skavoed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skav hag -od.
    Anavezet evel anv-lec'h : Kerscaouët, Scaouet, Scavet.

### Anv-kadarn

skivoed benel
* Lec'h stank ar skav ennañ.

#### Gerioù heñvelster

* skaveg
* skivid

#### Troidigezhioù

* galleg : lieu à sureau
# skañva
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Furm verb

skañva /ˈskãːva/
* Furm ar verb skañvaat e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ

#### Krennlavarioù

* Deiz Gouel ar Chandelour e sko ar Werc'hez ar vilïenn er mor hag e skañva an avel. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 322.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) (s')allège
* galleg : (elle)/(il) (s')atténue
# skañvat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « skañv » hag an dibenn-ger « -at ».

### Furm anv-gwan

skañvat /ˈskã.wat/
* Derez-estlammiñ an anv-gwan skañv.
# skañvañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « skañv » hag an dibenn-ger « -añ ».

### Furm anv-gwan

skañvañ /ˈskã.wã/
* Derez-uhelañ an anv-gwan skañv.
# skrabfe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skrab-, pennrann ar verb skrabañ, hag an dibenn-ger -fe.

### Furm verb

skrabfe /ˈskrapfe/
* Furm ar verb skrabañ e trede gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# skrabi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skrab-, pennrann ar verb skrabañ, hag an dibenn-ger -i.

### Furm verb

skrabi /ˈskrɑːbi/
* Furm ar verb skrabañ en eil gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# skrabez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skrab-, pennrann ar verb skrabañ, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

skrabez /ˈskrɑːbes/
* Furm ar verb skrabañ en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# skrabfemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skrab-, pennrann ar verb skrabañ, hag an dibenn-ger -femp.

### Furm verb

skrabfemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb skrabañ e kentañ gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# skrabfen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skrab-, pennrann ar verb skrabañ, hag an dibenn-ger -fen.

### Furm verb

skrabfen /ˈskrapfen/
* Furm ar verb skrabañ e kentañ gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# skrabfent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skrab-, pennrann ar verb skrabañ, hag an dibenn-ger -fent.

### Furm verb

skrabfent /Distagadur ?/
* Furm ar verb skrabañ e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# skrabfes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skrab-, pennrann ar verb skrabañ, hag an dibenn-ger -fes.

### Furm verb

skrabfes /ˈskrapfes/
* Furm ar verb skrabañ en eil gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# skrabimp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skrab-, pennrann ar verb skrabañ, hag an dibenn-ger -imp.

### Furm verb

skrabimp /ˈskrɑːbĩm(p)/
* Furm ar verb skrabañ e kentañ gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# skrabfec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skrab-, pennrann ar verb skrabañ, hag an dibenn-ger -fec'h.

### Furm verb

skrabfec'h /ˈskrapfex/
* Furm ar verb skrabañ en eil gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# skrabfed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skrab-, pennrann ar verb skrabañ, hag an dibenn-ger -fed.

### Furm verb

skrabfed /ˈskrapfet/
* Furm dic'hour ar verb skrabañ en amzer c'hallus an doare-divizout.
# tarlipat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus tar- ha lipat.

### Verb

tarlipat /tarˈlipːat/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : tarlipet) (displegadur)
* Tremen an teod war un dra bennak
* (Dre hevelebiezh) Dont da stekiñ ouzh ar ribl goustadik-tre (diwar-benn ar mor, ar stêrioù)
** A-hend-all, e ra he zammig tizh, er ganol toullet ganti el lec'hid kaledet, e-mesk ar pikoù broenn, an drez hag al linad, hag o tarlipat ar mein plat uzet, evel ma lavarer, gant pennoù-daoulin ar c'houezerezed. — (Youenn Drezen, Itron Varia Garmez, Skrid ha Skeudenn, 1941, Al Liamm, 1977, p. 41.)

#### Troidigezhioù

* galleg : lécher
* galleg : pourlécher
# tarlonkañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar tar- ha lonkañ.

### Verb

tarlonkañ /tarˈlɔ̃ŋkã/ verb gwan (anv-gwan-verb : tarlonket) (displegadur)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Tarlonka a ree ken e felle dezi mouga. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 159.)

#### Troidigezhioù

* galleg : avaler de travers
# targos
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

targos /ˈtarɡos/ gourel (liester : targosioù, targosoù)
* Gwezenn a zo bet dibennet ha na lezer da vont da skourroù nemet an nevezennoù uhelañ anezhi.
** Eno e weli ur wezenn eeun e-touesk an ta(r)gosoù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 147.)

#### Gerioù heñvelster

* penngos

#### Troidigezhioù

* galleg : têtard (arbre)
# tarlask
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus .

### Anv-kadarn

tarlask strollder
* Seurt kevnid bihan hag a sun gwad an dud.

### Anv-kadarn

tarlask
* Fiñv ar c'horf pa glasker en em skrabañ.
# tarnish
## Saozneg
### Verb

tarnish /'tar:niʃ/
* dilufrañ
* dizalaouriñ
# tarniñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Da geñveriañ gant ar c'hembraeg tarnu.

### Verb

tarniñ
* Ober gant un torch, un tarnouer evit sec'hañ un dra bennak (ur werenn, un daol...).

#### Gerioù heñvelster

* torchañ
* sec'hañ

#### Deveradoù

* tarner
* tarnouer
* tarner gwer

#### Troidigezhioù

* galleg : essuyer
* kembraeg : tarnu
* saozneg : to wipe
# targosoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn targos hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

targosoù /tarˈɡosːu/
* Furm lies an anv-kadarn targos.
** Eno e weli ur wezenn eeun e-touesk an ta(r)gosoù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 147.)

#### Stummoù all

* targosioù

#### Gerioù heñvelster

* penngosoù

#### Troidigezhioù

* galleg : têtards (arbres)
# targosioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn targos hag an dibenn-ger -ioù.

### Furm anv-kadarn

targosioù /tarˈɡosju/
* Furm lies an anv-kadarn targos.
** Un heol gwenn a bare etre targosioù diskourret ar c'hleuz. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 41.)

#### Stummoù all

* targosoù

#### Gerioù heñvelster

* penngosoù

#### Troidigezhioù

* galleg : têtards (arbres)
# tarin
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

    tarin gourel, liester : tarined
* den bras ha kreñv
    Hennezh zo un tarin. TBP
    Un tarin a baotr
    Arru eo un tarin al loen bihan. TBP
    Ar re-se zo tarined. TBP

#### Troidigezhioù

* galleg : homme fort (costaud) ;
# tarluchañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar tar- ha luchañ.

### Verb

tarluchañ
* Sellout a-gorn
* Sellout a dost outañ.
** Tarluchañ ouzh un den.

### Liamm diavaez

* http://www.devri.bzh/dictionnaire/t/tarluchan-tarluchat-tarluchin/
# kas da bakañ morilhoned
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb kas, an araogenn da, ar verb pakañ hag an anv-kadarn morilhoned

### Troienn verb

kas da bakañ morilhoned /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Jilig. — [...]. Met e spered a c'hellan lavaret d'eoc'h dioc'htu a zo eus ar re bouta a c'heller kaout. Rak-se, hon eus kavet unan hag a vo kaset da baka morilhoned ganeomp, ne vo ket pell. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 6.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# kas-c'hoant
## Brezhoneg
### Anv-gwan

kas-c'hoant

#### Gerioù heñvelster

* érotique
# kas an denn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant kas ha tenn.

### Troienn verb

kas an denn
* Kas ar c'hezeg pa vezont o sachañ war an arar, pe war ur c'harr.
*   * Ar merc’hed eus du-mañ a gas an denn koulz hag ar baotred,— (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 514.)
*   * Ne vez den o kas an denn . — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 514.)
*   * Me zo barrek da gas an denn kenkoulz ha te, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 162.)
# kas ar gomz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb kas, ar ger-mell strizh ar, an anv-kadarn komz.

### Troienn verb

kas ar gomz /Distagadur ?/
* Mont da lavarout komz unan bennak da unan bennak.
** Unan bennak agasas ar gomz d'an Dourdu ... . — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 227.)

#### Troidigezhioù

* galleg : rapporter les paroles (de qqu à qqu) ; faire passer le message (de qqu à qqu)
# kas da benn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb kas, an araogenn da hag an anv-kadarn penn.

### Troienn verb

kas da benn /Distagadur ?/
* Kas un dra bennak da benn : seveniñ un dra bennak betek penn.
** Ni a zo bet roet d’it evit da sikour da gas da veaj da benn.. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 38.)
** Tri dra az pezo da gas da benn . — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 173.)
** « Tamm ebet, bez dinec'h ! Evit saveteiñ un den bev eo e rankomp kas da benn ar pezh am eus displeget dit ». — (Jakez Konan, Ur marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 48.)
** Evit kas da benn ar streuvell-se e veze ezhomm, da nebeutañ, ul litrad dour, [...]. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 197.)

#### Gerioù heñvelster

* kas da vat
* kas da benn-vat

#### Troidigezhioù

* galleg : accomplir , mener à bien , réaliser
# kas an dorzh d'ar gêr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb kas, ar ger-mell strizh an, an anv-kadarn torzh, an araogenn d', ar ger-mell strizh ar hag an anv-kadarn kêr.

### Troienn verb

kas an dorzh d'ar gêr /Distagadur ?/
* Talvezout e wall da unan bennak ; respont prim ha taer d'ur flemmadenn, d'un drougober:
** buan e respont hec'h-unan evit tennañ he zad eus nec'hamant hag evit kas an dorzh d'ar gêr da Yann-gozh, an den kurius. — (Loeiz ar Floc'h, Trubuilhou ar seiz potr yaouank, 1927, p. 47.)
** « Mat tre ! » eme unan—all. « Setu aze kas an dorz d’ar gêr, hag a zoare !… . » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. ....)
** — Dalit, Aotrou, eme Lindsay, kaset am eus ho torzh d'ar gêr ! — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 69.)
** Met an Dardouped, paotred taer ha mat d'en em gannañ, a gase an dorzh d'ar gêr e-giz-mañ : Bidar, Bleo war e c'har, Bleo war e feuskenn Da droc'ha gant an heskenn. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 228.)
** Ne'm boa ket bet amzer da gas an dorzh d'ar gêr d'ar marmouz bihan-se. — (Herve ar Gall, Koulz ar c'hastrilhez, Embannadurioù Al Liamm, 2008, p. 64.)
** O c'hentañ preder bremañ e oa klask penaos kas an dorzh d'ar gêr da Valfoy. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 171.)

#### Troidigezhioù

* galleg : rendre la monnaie de la pièce , rendre la pareille , renvoyer la balle
# kas d'an traoñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar kas ha d'an traoñ.

### Troienn verb

kas d'an traoñ
* Kas boued d’an traoñ : debriñ.
** Ranket en doa ober tri astenn d'e c'houzoug da gas ar c'hrampouezh teuc'h-se d'an traoñ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 27.)
# kas d'ar blotoù
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Troienn verb

kas d'ar blotoù /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : jeter au rebut
# kas
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

kas /ˈkasː/, benel
* Reiñ kas da un den : kas un den kuit
* Mont e kas: mont da fall, da netra.
** Aet eo e vrud e kas.
* Kouezhañ e kas: mont da fall, da netra.
** Kouezhet eo e vrud e kas.
* Treiñ e kas: treiñ da fall, mont da netra.
** Troet eo e vrud e kas.
* Mont er gas.

### Verb

kas /ˈkasː/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : kaset) (displegadur)
* mont gant un dra, pe un den, eus ul lec'h da ul lec'h all
    Kas a ra neuze ar c'horf marv d'an tour, indan ar c'hleier. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 201.)
* kas un den, un dra d'ar gêr
* kas un den d'ar prizon
    Tapet e voe koulskoude, ha kaset d'ar prizon, da Bontrev, hag e voe barnet da vezañ krouget ha devet, ha gwentet e ludu gant an avel. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 216.)
* lavarout da un den mont da ul lec'h bennak: kas da ul lec'h bennak
* kas kuit
* kas d'an traoñ
* kas un den da ober un dra bennak
* kas un dra pe un den
* kas un dra bennak en-dro (-> kas en-dro)
* kas udb gant ub
* kas amzer, kas e vuhez, oc'h ober tra pe dra: tremen e amer , e vuhez

#### Gerioù kevrennek

* adkas
* degas
* pellgas
* peurgas
* skingas
* treuzkas

#### Troioù-lavar

* kas ar c'harr
* kas an denn
* kas an dorzh d'ar gêr
* kas an erv da benn
* kas ar freskad d'ar gêr
* kas ar gomz
* kas da benn
* kas da gavad, kas unan bennak da gavad
* kas da get (gwelout ket)
* kas d'an traoñ
* kas da vat
* kas d'ar foar
* kas d'e doull
* kas war ar c'herzhed
* kas da bakañ
* kas da beurpisat
* kas da bourmen
* kas da choukañ
* kas da dreiñ bili d'an aod
* kas da droadañ
* kas da gac'hat
* kas da lipat ar pri
* kas da strakal brulu
* kas da stoupa
* kas da sutal
* kas da vale
* kas er-maez
* kas kuit

#### Troidigezhioù

* alamaneg : senden
* galleg : envoyer
* italianeg : enviare
* portugaleg : enviar
* saozneg : send
* spagnoleg : enviar

### Anv-kadarn

kas : gwelout kaz
# kas d'ar gêr
## Brezhoneg

    Savet gant kas ha d'ar gêr

### Troienn verb

kas d'ar gêr
* mont gant un den betek e di, pe un dra betek ti e vestr
** Ned in ket hirio d'ho kas d'ar gêr. MABR 39
** Redek a rae an aliesañ ma c'helle a di da di war zigarez kas d'ar gêr druilhoù peurdakonet pe dilhad nevez peurwriet ; ... — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 28.)
# thirst
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

thirst /.../
* sec'hed
# third
## Saozneg
### Adverb

third
* trede; trivet pe teirvet.
** in the third person : en trede gour
** the Third World War : an Trede Brezel Bed
# they
## Saozneg
### Raganv-gour

they /[ðeɪ/ digemm
* Raganv rener an trede gour lies: i, int, int-i.
    They are coming. Int zo o tont / Emaint o tont.
# things
## Saozneg

things

## Krennlavar

* First things first. Ar pep pouezusañ da gentañ.
# think
## Saozneg
### Verb

think
* soñjal

### Krennlavaroù

* A thief thinks everyone steals. Al laer a soñj eo laer an holl.
* Speak fair, and think what you will .
* Young folks think old folks to be fools, but old folks know young folks to be fools. An dud yaouank a soñj eo diboell ar re gozh met ar re gozh a oar eo diboell ar re yaouank.
# thinks
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus think hag -s.

### Furm verb

thinks
* Furm eus ar verb think e trede gour unan an amzer-vremañ.

### Krennlavaroù

* A thief thinks everyone steals. Al laer a soñj eo laer an holl.
* Evil be to him who evil thinks.
# thirdly
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus third ha -ly.

### Adverb

thirdly
* da drede
# thieves
## Saozneg
### Etimologiezh

    Savet diwar thief hag -s.

### Furm anv-kadarn

thieves /waivz/
** Furm lies an anv-kadarn thief.

### Krennlavar

* All are not thieves that the dogs bark at. N’eo ket al laeron hepken a laka ar chas da harzhal.
# thing
## Saozneg
### Etimologiezh

    Diwar ...

### Anv-kadarn

thing /Distagadur ?/; liester things
* Tra.

#### Deveradoù

* everything
* something
# mont d'ar strad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb mont, an araogenn da, ar ger-mell strizh ar hag an anv-kadarn strad.

### Troienn verb

mont d'ar strad /Distagadur ?/
* Gouelediñ.
** Daoust din da c'houzout neuiñ, ez is d'ar strad, lonket gant ar mor. — (Daniel Defoe, lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow, Abrobin, Al Liamm, 1964, p. 19.)
** En em leuskel a reas da vonet d'ar strad evit lakaat ar bajaneg da ziskregiñ. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 62.)
* Ober peñse.
** Daou zervezh zo oa aet d'ar strad ar vag-vezhina Rouanez ar Mor, ur vag nevez ha bras gant daou skoubidou e bourzh. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 24.)
** ..., ha den, nag ofiser na martolod ne chomas bev da ziskleriañ penaos, pelec'h ha pegoulz ez eas va lestr kentañ d'ar strad. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 112.)

#### Troiennoù heñvelster

* mont d'ar goueled

#### Troidigezhioù

(1)
* galleg : couler
(2)
* galleg : couler , faire naufrage , sombrer
# mont d'e doull
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb mont, an araogenn da, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn toull.

### Troienn verb

mont d'e doull /Distagadur ?/
* Sentiñ hag en em dennañ.
** Mezhek a-walc'h e tlee bezañ evelkent an hini kablus, rak kerkent ha sonet gantañ e gloc'had e oa aet war-eeun d'e doull, petra bennak ma voe bet divizet e teuje du-mañ da glask e goan. — (Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p. 7.)
** Hemañ ne veze ket brav ober kontrol outañ ha pep hini a yae d'e doull dirazañ. — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 103.)

#### Troiennoù heñvelster

* bale kempenn
* bale moan
* charreat moan

#### Troidigezhioù

* galleg : filer doux
# mont da Gankari
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb mont, an araogenn da hag anv ar gêr eus India, Kankari.

### Troienn verb

mont da Gankari /Distagadur ?/
* Mont da get
** Peder a laboure er c'houlz-se e Priel ha c'hoari gaer a rae pep hini gant ur vicher aet pell 'zo da Gankari. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 30.)
** [...], lenn ar pajennoù-mañ gant ur mousc'hoarzh a gengarantez e-keñver ar skrivagner kozh ma veze graet dioutañ Jarl Priel, o c'henvroad aet pell 'vo da Gankari... — (Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p. 189.)
** Gwir eo, e tegouezh c'hoazh d'am avu reiñ da c'houzout d'e berc'henn n'eo ket aet da Gankari, [...]. — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 239.)

#### Gerioù heñvelster

* mont da Gernetra

#### Troidigezhioù

* galleg : disparaître
# mont d'ar red
## Brezhoneg

mont d'ar red
    Met petra a welan ‘tont d’ar red d’am c’haout ? Louis Eunius 35
    Ha setu ar merc’hed da dont d’ar red, KAB 1/223
** [...], dek den e-lec'h unan a vije kavet da vont d'ar red da gas kemenn d'ar venec'h. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 35.)
** — [...]. Mont a ran d'ar red beteg ar verouri, da gerc'hat eur vi yar, unan fresk o tont diouz an neiz. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 20.)
** Ke (Kerz) d'ar red war e lerh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 129.)
** Me a oa deut d'ar red a-dreuz ar hribineier. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 288.)
** Pa on-oa klevet ar hloh o son alum e oam deut d'ar red d'ar gêr. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 481.)
# mont d'e zevezh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb mont, an araogenn d', an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn devezh.

### Troienn verb

mont d'e zevezh /Distagadur ?/
* Mont da labourat
** Neuze e vije maro gant ar riou panefe ma e devoue ar zonch da vernia erc'h en dro dezhi ha da ober evel eur forn eleac'h ma voa dare da vervel pa voue cavet antronos gant labourerien a iea d'ho dervez. — (Goulven Morvan, Keleier, [w:Feiz ha Breiz, p. Feiz ha Breiz]], pevare bloavezh, niv. 202, 1868.)
** N'a ket d'e zevez ken : e vez eno ordinal o c'hoarïellad en-dro d'an ti-ze. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 77.)
** Job a zo o vond d'e zevez d'eur menaj bennag. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 98.)
** Pa 'z een me d'am devez da ganna em-beze eiz gwenneg bemdez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 98.)
** ' Job a ya bemdez d'e zevezh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 215.)

#### Troidigezhioù

* galleg : aller à sa journée , aller au boulot , {{tro|fr|aller travailler
# mont da
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar mont ha da
mont da
* gant un anv-kadarn divoutin :
** mont da Gankari
** mont d'ar Roc'h
* gant un anv-kadarn (war-lerc'h ur spisaer) hag a verk al lec'h) :
** mont d'ar bourk
** mont d'ar goueled
** mont d'ar gêr (ha mont d'e gêr)
** mont d'an nec'h
** mont d'ar skol
** mont d'ar strad
** mont d'an traoñ
** mont d'an tu all
** mont d'e wele
** mont d'e boull
** mont d'e doull
** mont d'e zevezh
* gant un anv-den pe ur raganv
** mont da unan bennak
* gant un anv-verb :
** mont da ober un dra bennak (a verk an amzer-da-zont-tost)
** mont da ober un dra bennak : bezañ un darn eus un dra bennak, pe servij da ober un dra bennak;
** mont da ober un dra bennak da ul lec'h bennak
* gant un anv-gwan :
** mont da gozh
** mont da hesk
** mont da baour
** mont da binvidik
* gant un adverb :
** mont da bell
* gant un anv-kadarn (a verk ar c'hemm-stad):
** mont da veleg
** mont da vedisin,
** mont da vevel
** mont da skoaler
** mont da Anaon
** mont da gaoc'h-heiz
** mont da gaoc'h ki

## Gwelout

* dont da
* mont e
# mont da Anaon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb mont, an araogenn da hag an anv divoutin Anaon.

### Troienn verb

mont da Anaon /Distagadur ?/
* Mervel, tremen.
** [...] ha dreist oll evit an eneou a helfe beza eet da anaon d'eus a barres Elliant, [...] — (Y. P., Mision Elliant, Feiz ha Breiz niv. 70, 1866, p. 140a.)
** [...], e oa canet eur servich hag eun oferen evit ar re a oa eet da anaon a barres Eskebien, [...] — (Y. P., Mision Eskebien, Feiz ha Breiz niv. 185, 1868, p. 228b.)
** [...], a gane eur servich ac eun oferenn evit eneou e barrosionis et da anaon a goude creiz-deiz, [...] — (Eun Tregheriad, Adarre eur mission !!!, Feiz ha Breiz niv. 287, 1870, p. 204a.)
** Pa gomzer eus un den aet da anaon.... — (BUAZ1912, p. 348.)
** Aet e oa Ygern da anaon, hi ivez, un nebeut mizioù a-raok Uter. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 47.)
** ..., tri-ugent vloaz goude ma 'z eo aet hi da anaon. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 15.)
** ... - unan eus va c'hoarierien vihan, aet bremañ da anaon evel an darn vuiañ eus ar re all. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 26.)
** Mar ne vije ket aet da anaon va c'henskoliad karet Paotr Juluen, ... — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 60.)

#### Stummoù all

* mont d'an Anaon

#### Troidigezhioù

* décéder , trépasser
# mont d'e wele
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus mont, d'e ha gwele.

### Troienn anv-kadarn

mont d'e wele
** Me a yelo d’am gwele, SBI/2
** It d’ho kwele, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 295.)
** — [...]. Bremañ it d'ho kwele ha degasit din warc'hoazh dilhad evel ho re, ar re fallañ a vezo mat a-walc'h din-me. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 45.)
** [...], ha dibaot deiz a c'houlaoue, ne veze er gear nemet dioc'h an noz evit debri e goan ha mont d'e wele. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 4.)
** Mont a reas d'e wele, nemet ma rankas chom eur pennadig brao da c'hortoz ar c'housked da zont... — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 193.)
** Koulz eo deom lavared on paterou ma'z aim d'on gweleou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 84.)
** A-raok mont d'e wele pep hini a dle plegañ brav e zilhad war ar bank pe ar gador e-kichen e wele. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 74.)
** [...], met just kent degouezhout e toull-dor e gousklec'h en em gavas fri-ouzh-fri gant ar pennevezhier a oa oc'h ober e enselladenn-noz a-raok monet e-unan d'e wele». — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 36.)
* mont d'e wele (pa gomzer eus an heol) : mont da guzh.
** Aet eo an heol d’e wele: da guzh.

### Rimadell

** Deomp d'or gweleo(u),... ma na vezomp ket pinvidig, unan bennag a vezo ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 388.)