OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# re
## Brezhoneg
### Adverb

re /ˈreː/
* Dirak un anv-gwan: re vihan, re vras.
** Te eo re yaouank da varo c'hoaz ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 33.)
* Dirak un anv-kadarn: re a dud, re a draoù:
** — [...], n'hor beus ket ivez 'ta re a amzer. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 186.)
* Bezañ a re
** Ha neuze me a oar a-walh ez on bet a-re ganit-te ordinal. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 189.)

#### Krennlavarioù

* Soubenn al laezh pa vez re sall A lavar an dud, zo ur meuz fall. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 308.)

### Raganv-gour

; liester : reoù
re /re/ raganv ha ger-perc'hennañ
* Dirak ur renadenn-anv:
** Re ar merour a oa gwerzhet keroc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 134.)
* Dirak un anv-tiegezh:
** Da re Beron 'vat e oant kerent. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 134.)
* War-lerc'h ar perc'hennañ
** ma re, da re, e re, he re, hon re, ho re, o re.
** ma re-me, da re-te, e re-eñ, he re-hi; hon re-ni, ho re-c'hwi, o re-int.
* Dirak un anv-gwan :
** re all
** [[re vras, re vihan, re gozh, re yaouank
* War-lerc'h ar ger-mell :
** ar re
** ar re-mañ
** ar re-se
** ar re-hont
** ur re
** ar re all ; ar re gozh

## Italianeg

    Eus rex e latin.

### Anv-kadarn

re
| | gourel | benel |
| unander | re | regina |
| liester | re | regine |
* roue
** Il leone è il re degli animali.

#### Deveradoù

* reame
* regno

### Krennlavaroù

* In casa sua ciascuno è re. Pep hini zo roue en e di.
* Nel regno dei ciechi anche un guercio è re .

## Sikilianeg
### Etimologiezh

    Eus rex e latin.

### Anv-kadarn

re /ˈrrɛ/ /ˈʐɛ/
* Roue.
# ken brav all
## Brezhoneg

ken brav all
** Da votoù-te, vat, a zo brav: ma re-me n'int ket ken brav all. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 15.)
# ma re-me
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus ma, re, me.

### Troienn anv-kadarn

ma re-me /ma'rem:e/
** Ma re-me a zo kalz kaeroc'h evit da re-te. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 135.)
** Da votoù-te 'vat, a zo brav: ma re-me n'int ket ken brav all. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 15.)
# tav
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn) → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)
    (Furm verb) Savet diwar « tav- », pennrann ar verb « tevel », hep dibenn-ger.

### Anv-kadarn 1

tav /ˈtaw/ hollek gourel
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** Ar haz-mañ n'eus tao ebed ennañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 507.)
** Evañ a reomp buan banne kafe ar beure, beuzet eo Adrianí en he soñjoù ha me en tav. — (Pétros Márkaris, lakaet e brezhoneg gant Alan Botrel, Na baeit ket!, An Alarc'h Embannadurioù, 2014, p. 114.)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** <skouer>.

#### Deveradoù

* ardevel
* didav
* tavadenn
* tavadenniñ
* tavedegezh
* tavedek
* tevel
* tevelwelout

#### Troidigezhioù

* galleg : silence
* saozneg : silence

### Anv-kadarn 2

tav /ˈtaw/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** Sellout dindan e dav.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | tav |
| dre vlotaat | dav |
| amreizh | digemm |
tav /ˈtɑːf/
* Furm ar verb tevel e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Seul greñvoc'h e vez ar glav Seul gentoc'h a se e tav. Krennlavar.
* Furm ar verb tevel en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
** Tav ! Ro peoc'h ! kred ac'hanon
** — Tav, Per, rak n'em eus ket a fiziañs en den-mañ. [...]. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 58.)
** « Tav da c'henou ! » emezi. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 208.)

### Anagramoù

* vat
# en e ser
## Brezhoneg
### Furm araogenn

en e ser /Distagadur ?/
* Furm an araogenn e-ser, displeget en trede gour unan gourel.
** En e ser e veve eur vaouez koz, louarn evelhan. E korn an oaled, 81

#### Troidigezhioù

* galleg : en sa compagnie
# en he ser
## Brezhoneg
### Furm araogenn

en he ser /Distagadur ?/
* Furm an araogenn e-ser, displeget en trede gour unan benel.
** ne senti ket nemeur ouzh mouezh da vaouez pa vezi o vevañ en he ser. — (Loeiz ar Floc'h, Trubuilhou ar seiz potr yaouank, 1927, p. 39.)
** ... ; ha Marzhin e-unan a chomas en he ser betek ma voe tizhet gantañ e seizhvet bloavezh. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 25.)

#### Troidigezhioù

* galleg : en sa compagnie
# en hor ser
## Brezhoneg
### Furm araogenn

en hor ser /Distagadur ?/
* Furm an araogenn e-ser, displeget er c'hentañ gour lies.

#### Troidigezhioù

* galleg : en notre compagnie
# va re-me

    Eus va re ha me.

### Rakger

va re-me
* Na c’houi, na me, nag ho tadou-koz, na va re-me, hini ebet ac'hanomp, a dra zur, na bihan na bras, na foll na fur, n’edo c’hoaz ganet, hag ar wirionez-ze a oa beo ha gwir. — (w:Ivon Krog, w:Eur zac’had marvailhou, p. 87.)
# va re
## Brezhoneg

va re
* Penaus en em gomportàn-me e quênver va nessa ? souffr a ràn-me gant patiantet e humor hac e imperfectionou ? me a fell din e ve suportet va re, just eo din eta caout ar memes madelez evit ar re-all. Glaoda Marigo, Abrege eus an Aviel, p 260
* va re-me
# diwar ma fenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn diwar, ha ma fenn.

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | diwar ma fenn |
| U2 | diwar da benn |
| U3g | diwar e benn |
| U3b | diwar he fenn |
| L1 | diwar hor penn |
| L2 | diwar ho penn |
| L3 | diwar o fenn |
| D | diwar ar penn |
diwar ma fenn /ˌdiwarmaˈf̬ɛnː/
* Furm an araogenn diwar-benn, displeget er c'hentañ gour unan.
** — Na it ket da em gannañ diwar ma fenn, Priñsed yaouank, rak koantoc'h ha kaeroc'h egedon a zo eus-traoñ ; diskennet ar c'helorn hag e welfet. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 21.)
** Me a oar a-walh e vez lavaret meur a dra diwar ma fenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 146.)
** Gouzout a raen e oant o komz diwar ma fenn. — (Goulc'han Kervella, Lara, Al Liamm, 1989, p. 129.)
** Debrit dinec'h diwar ma fenn' !'

#### Troidigezhioù

* galleg : à mon propos , à mon sujet , me concernant
# diwar va fenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn diwar, ha va fenn.

### Furm araogenn

diwar va fenn /ˌdivarvaˈf̬ɛnː/
* Furm an araogenn diwar-benn, displeget er c'hentañ gour unan.
** Me, hag a ro va buhez da zifenn gwirioù va bro, ne c'houzañvin ket e vije droukprezeget diwar va fenn. Roperzh Emmet, R. Hemon.
** ... bezit dinec'h diwar va fenn. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 49.)

#### Gerioù heñvelster

* diwar ma fenn

#### Troidigezhioù

* galleg : à mon propos , à mon sujet , me concernant
# va
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Keñveriañ gant fy e kembraeg.

### Anv-gwan perc'hennañ

va /va/
* anv-gwan perc'hennañ ar c'hentañ gour unan (hag a zegas kemmadur dre c'hwezhadenniñ).
** Sane. — Va Doue, Herve, aoun am eus na vefemp gwelet o komz an eil gant egile, rak eun tanteziad a vefe graet warnomp, ma vefemp tapet, goude ar pez en deus laket va zad en e benn. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 3.)
** — Sellit, va zad, setu va c'hi. [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 56.)
** ... adalek va skoaz betek va zreid ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 72.)
** Va divesker a horjelle, va izili a grene, va fenn a voudinelle, va c'haloun a deuze em c'hreiz... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 53.)

#### Troidigezhioù

* galleg : mon
* saozneg : my
* spagnoleg : mi , mis
* portugaleg : meu , meus

### Raganv-gour

va /va/
* Raganv ar c'hentañ gour unan dirak un anv-verb:
** ... an hini a zo bet didalvez avoualac’h evit va barn d’ar maro. EK
** — Va c'hrediñ a c'hellit. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 72.)
** ... heman a zo eun teuz pe eur spountail bennag, deuet da esa va zamma ganthan ... — (EK, p. ...)
** Va hini goz ’vo inouet ouz va gedal. — (E korn an oaled, p. 86.)
** ... e-lec'h ma karo Doue va c'has ... — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 21.)
** Hag en devez varlerc’h, e vijen pell deuz ar re a glaske va derc’hel. — (E korn an oaled.)
* Raganv ar c'hentañ gour unan dirak un anv-gwan-verb:
** Doue marteze en deuz va espernet ... — (EK....)
* Raganv ar c'hentañ gour unan dirak an doare-gourc'hemenn:
** — Va list-me, brema, da vont kuit, emezan. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 63.)
** Jesus ha Mari, var va maro va zikourit ! EK
** Va mirit diouz an droug-spered, Va diwallit diouzh pep pec'hed. — (Katekiz ar vugale vihan, 1911.)
** va diwallit
** va lezit

#### Gerioù heñvelster

* ma (raganv ha ger perc'hennañ)

#### Troidigezhioù

* kembraeg : fy
* galleg : moi
* saozneg : me
* spagnoleg : me
* portugaleg : me

## Spagnoleg

va
* Furm eus ar verb ir e trede gour unan amzer-vremañ an doare-disklêriañ :
** Ella se va -Hi zo 'vont.

## Galleg

va
* Furm eus ar verb aller e trede gour unan amzer-vremañ an doare-disklêriañ :
** Elle s'en va -Hi zo 'vont.

## Italianeg
### Etimologiezh

    Eus ar verb andare.

### Furm verb

va
* Furm eus ar verb andare e trede gour unan amzer-vremañ an doare-disklêriañ :
** -Come va? -Va male. -Penaos e ya? -Fall (e ya).

### Krennlavar

* Va più di un asino al mercato. – Ouzhpenn un azen a ya d’ar marc’had.

## Portugaleg

va
* Eus ar verb ir.
# va diwallit
## Brezhoneg

    Eus va ha diwallit.

### Troienn verb

va diwallit
** Va mirit diouz an droug-spered, Va diwallit diouzh pep pec'hed. — (Katekiz ar vugale vihan, 1911, p. p. 8.)
# da ziwall
## Brezhoneg
### Troienn verb

da ziwall /Distagadur ?/ da ziwall
* da ziwall na
** [...], he dorn war ar pakadoù da ziwall na gouezhje tra pe dra pe na dorrje ar c'herdin, [...]. — (Roparz Hemon, Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all, Al Liamm, 1970, p. 15.)
* bezañ da ziwall
** Da ziwall zo! Ret eo diwall.
** Daoust ma 'z eus da ziwall er gouent zoken, rak an Diaoul a zo soutil, lies-stumm, diniver e widreoù !... — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 18.)
# en em ziwall
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant en em ha diwall.

### Verb

en em ziwall
** Dont a rejomp ive-ta enn dro dre an hent braz, oc'h en em ziouall evelato hag o sellet piz enn dro d'eomp. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 1.)
# chiudere un occhio
## Italianeg

chiudere un occhio
* serriñ ul lagad

#### Gerioù heñvelster

* lasciare correre
* fare finta di nulla,
* girarsi dall'altra parte
# hini ebet ac'hanomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar hini ebet hag ac'hanomp.

### Rakger

hini ebet ac'hanomp
** A-benn pemp minutenn amañ, hini ebet ac'hanomp ne oar pet c'hwenenn a zo o skrabat dezhañ e revrig. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 58.)
** Hini ebet ac'hanomp na ouvez e yezh, hag eñ na ouvez ket hon hini. — (Loeiz ar C'hlerg, Ma beaj Jeruzalem, Prud'Homme, 1903, p. 209.)
* Na c’houi, na me, nag ho tadou-koz, na va re-me, hini ebet ac'hanomp, a dra zur, na bihan na bras, na foll na fur, n’edo c’hoaz ganet, hag ar wirionez-ze a oa beo ha gwir. — (w:Ivon Krog, w:Eur zac’had marvailhou, p. 87.)
# pred
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Da dostaat ouzh pryd, e kembraeg.
| Indezeuropeg | Henamzer uhel Kentkeltiek h.a. | Henamzer Predeneg h.a. | Krennamzer uhel Henvrezhoneg h.a. | Krennamzer izel Krennvrezhoneg h.a. | Amzerioù modern Brezhoneg h.a. | Yezhoù all |
| *kʷer-$^{(en)}$ + *-tus$^{(en)}$ | kʷritus$^{(en)}$$^,$ | *prɨd$^{(en)}$ | | pret | pred |
| | | | prit | | prys | Kerneveureg |
| | | | | pryt | pryd | Kembraeg |

### Anv-kadarn

pred /ˈpreːt/ gourel (liester : predoù)
* pred-amzer, mare
** Gortoz eun tamm pred. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 429.)
* poent
** Pred eo leina, deomp da iota . — (Troude, Nouvelles conversations en breton et en français, 1857, p. 5.)
* pred ar boued
* pred-boued
    kaout ur pred, debriñ ur pred, mont/dont d'ur pred:
** Hag he devez he femp pred bemdez. TBP
** Er bloaz-mañ ne oah ket deut da bred ar re goz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 429.)
** Pa on-devez debret on tamm pred amañ ouz an daol on-devez (or-bez) riou d'on diouhar. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 505.)
** Ar pred a gousto mil livr (lur) dre benn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 150.)
** Ar pred a oa koustet' pemp kant lur dre benn'4. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 406.)
* ober ur pred, ur pred mat, ur pred fall:
** Eur pred mad ho-poa bet ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 429.)
** ... graet hon eus adarre ur pred mat ha digoust. TBP
* ar pred-dimeziñ
* ar pred-eured
* ur pred bazhadoù
** Ma he-dije tapet honnez ahanout az-poa bet eur pred diganti. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 429.)

#### Deveradoù

* predad
* predig
* predañ, prejañ

#### Gerioù kevrennek

* kenbred
* kenbredañ
* kenbreder

#### Troioù-lavar

* kaout ur pred

#### Krennlavarioù

* Gwasañ pec'hed a zo er bed eo selled etrezeg toull ar gloued pa vez arru koulz ar pred. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 303.)
* Gwasañ pec'hed a zo er bed eo selled etrezeg an toull-karr pa vez arru koulz ar pred. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 303.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Mahlzeit benel
* galleg : repas gourel
* kembraeg : pryd
* saozneg : meal
* ↑ Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), p156
# mont sot
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant mont ha sot.

### Verb

* Sodañ, sodiñ ; trelatiñ.
** Bo! ha sot oc'h aet? — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 105.)
** « Va Doue, petra a zo c’hoarvezet ganin ? Mont a ran sot. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 256.)
** Ker sod ez a ma ped ar roue da zont da leina d’e di. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 53.)
** Ec’h a sot pa wel an dud en o c’hoazezoù, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 480.)
** Me n'aen ket sot ken na gleven ar vugale o c'harmat . — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 362.)

#### Gerioù heñvelster

* mont da sod
* sodiñ
* sotaat
* treiñ sot
# kangourou
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er Grand dictionnaire français-breton gant François Vallée (1931, pajenn 412a): kangourou.
    Diwar an anv gallek kangourou, deuet diwar ar ger saoznek kangaroo. Moarvat diwar ar ger gangurru \ɡaŋ̲urru\ er yezh guugu yimidhirr.

### Anv-kadarn

kangourou /kãŋˈɡuːru/ gourel (liester: kangouroued)
* Loen bronnek ha godellek er genad Macropus a Aostralia.

#### Deveradoù

* kangouroueta
* kangourouetaer

### Gwelet ivez

* Ar pennad « kangourou » e-barzh Wikipedia
# az tiwall
## Brezhoneg

    Eus az ha tiwall.

### Troienn verb

az tiwall
** — « [...], ha ped start Intron Varia Gerzent d'az tiwall mat. » — (Lan ar Bunel, Laouig ar Penker eun danvez beleg, Moulerez straed ar C'hastell, Brest, 1929, p. 33.)
# tiwall
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar diwall, gant ar c'hemmadur dre galetaat.

### Furm verb

tiwall
* Stumm ar verb diwall gant ar c'hemmadur dre galetaat
** war-lerc'h o (araogenn) => o tiwall,
** war lerc'h az (renadenn) => az tiwall,
** war-lerc'h ho (renadenn) => ho tiwall.
# mont trist
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant mont ha trist.

### Troienn verb

mont trist
* dont da vezañ trist.
** Gweled a rit pegen trist eo eet homañ pa he-deus klevet ar helou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 542.)

### Gwelet ivez

* mont
# gwenneg ebet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus gwenneg hag ebet

### Troienn anv-kadarn

gwenneg ebet
** Te n'az-pez gwenneg ebed kammed pa vez da dro da baeañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 192.)
** Ha hi n'he-devez gwenneg ebed kammed digand ar penn-mezo louz-se. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 286.)
# gwenneg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan gwenn.
    Meneget er C'hatolikon (guennec).

### Anv-kadarn

gwenneg /ˈɡwɛnːek/ /ˈɡɥɛnːek/ gourel (furm vihanaat gwennegig, liester gwenneien, gwenneion)
* (Dispredet) Pezh moneiz e metal gwenn a dalvez ugentvedenn al lur pe bemp santim
** Hag e tiskouezas e zaou wenneg. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 155.)
** — Pemp skoed, allas ha n'am eus ket pemp gwenneg ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 85.)
** Evit un aluzen bihan, ur gwenneg roet d'an iliz, ho peus en neñv un teñzaour a gant gwenneg. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/4, Al Liamm, 1989, p. 104.)
** — Pegement da neud ? eme ur marc'hadour. — Daou skoed ha daou wenneg. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 47.)
** — Pevar real, ôtrou : dek gwenneg pep-hini. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 126.)
* Arc'hant, un tamm arc'hant
** [...]; penôs, hep dispign gwenneg, prena eur vouchenn bara gwenn war dôl ar stal; [...]. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 38.)
** — [...]; ni hon devoa madou serret war hon leuriou, ha n'hon devoa kont ebet da renti anê, na gwenneg ebet da baean diwarne, [...] ? — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 182.)
** Pa'm-bez ur gwenneg bennag e talc'han tost dezo. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 192.)
* gwenneg ebet
** Te n'az-pez gwenneg ebed kammed pa vez da dro da baeañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 192.)
** Ha hi n'he-devez gwenneg ebed kammed digand ar penn-mezo louz-se. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 286.)

#### Gerioù heñvelster

* blank

#### Deveradoù

* gwennegad
* gwennegig

#### Gerioù kevrennek

* gwenneg-a-chañs : gwerzh-butun

#### Troioù-lavar

* bezañ distagellet evit e bemp gwenneg : bezañ distagellet-mat
* na gaout daou wenneg da deuler d'ar c'hi : bezañ paour
* na gaout tra nemet evit e wenneg : rankout paeañ pep tra
* na vezañ kollet e bemp gwenneg, na vezañ laeret e bemp gwenneg : na goll e amzer, bezañ spletus e labour
* paeañ un dra bennak gwenneg evit gwenneg : paeañ rik

#### Troiennoù keñveriañ

* bezañ sart evel pemp gwenneg, bezañ seder evel pemp gwenneg : bezañ laouen-tre, didrabas

#### Troidigezhioù

* galleg : argent
* galleg : sou , sol (ancienne monnaie)
# den ebet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet gant « den » hag « ebet ».

### Raganv

den ebet /ˌde.ne.ˈbeːt/
* tro-lavar gant ur verb er stumm-nac'h:
** « [...] ; me eo ar mestr, ha ne blegin da zen ebet. [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 166.)
** N'eus den disi ebed. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 114.)
** Me na glaskfen ket afer ouz den ebed ma valefent gand eun neudenn eeun. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 375.)
** Me n'eus ket bet trec'h den ebed din biskoaz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 188.)
* den ebet all
* den all ebet
*   * Ne gredan ket e ve da zen all ebet, na deoc'h kennebeut all..— (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 168.)
*   * Diwall na bokfe dit, me az ped, nag hi na den all ebet. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 110.)
* gant ar verb er stumm kadarnaat
** Ar hranked ruz n'int ket kenkoulz hag ar re wenn : pehed eo rei anezo da zen ebed. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 400.)

#### Troidigezhioù

* galleg : personne
# Breizh-Izel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget e Buhez Santez Nonn: Breiz ysel
    Savet diwar an anv Breizh hag an anv-gwan izel.

### Anv divoutin

Breizh-Izel /brɛjˈziː.zɛl/
* Lodenn kornôg Breizh, lec'h ma vez kaozeet brezhoneg.
** Feiz an dud-se a zo birvidik abaoue m'eo tremenet dreizi daou abostol bras Breiz-Izel : Mikeal an Nobletz hag an Tad Maner. — (Klaoda ar Prad, Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan, Sant-Brieg, 1907, p. 2.)

#### Gerioù heñvelster

* Goueled-Breizh
* Izelvreizh
* Traoñ-Breizh

#### Gerioù enepster

* Breizh-Uhel
* Gorre-Breizh

#### Deveradoù

* Breizhizelad (liester : Breizhizeliz)
* Breizhizeladez (liester : Breizhizeladezed)

#### Troidigezhioù

* galleg : Basse-Bretagne , Bretagne Occidentale
* saozneg : Lower Brittany

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Breizh-Izel » e-barzh Wikipedia
# ober van
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb ober hag an anv-kadarn man.

### Troienn verb

ober van /Distagadur ?/
* Ober van da ober un dra bennak : ober an neuz da ober un dra bennak
** — Kement-se na c'hall ket bezañ gwir ! a lâras ar sorserez, oc'h ober van da na c'houzout netra, eviti da c'hoût mat pep tra. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 104.)
** Ar briñsez a anavezas anezhañ, hag ec'h eure van da vezañ klañv, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 165.)
** — [...]. Neuze e refet van da diroc'hal ivez, met na gousket ket c'hoazh. [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 179.)
** Bihanig a rae van da debriñ ivez, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 12.)
** Ober a rae van da vezañ en e aez hag en e vutun : [...]. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 307.)
* teurel pled
** Labouromp gwellañ ma c’hellimp hep ober van eus an dud dibreder n’o deus ken micher nemet ka(v)out abeg e kement

#### Deveradoù

* na ober van
# na ober van
## Brezhoneg

    Diwar na hag ober van.

### Troienn verb

na ober van'
* chom hep teurel pled, chom diseblant :
** Van ebed na ra. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 152.)
** « Gouest pe get, 'ne ran van ! Eur wech-all e viot furoc'h hag e lezot va friko ganin ! » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 101.)
** Kleved a-walh a reont kroz ganin-me, med ne reont ket a van. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 294.)
* na ober van ouzh netra:
** Ma Doue ! pa oan yaouank, me na reen]] van euz netra. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 557.)
* na ober nemeur a van:
** ... ar gerent na reont hirio nemeur a van eus kement-se. — (PGAZ, p. 1.)
* na ober van ouzh unan bennak.
** Job ne reas kristen van ebet outañ — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 20.)
* na ober van gant udb: chom hep teurel pled, chom diseblant :
** Ar paour-kaez roue ne ra van ebet gant ar c'homzou-se. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 41.)
# guardavia
## Italianeg

guardavia
* harz-hent

#### Gerioù heñvelster

* guardrail, sicurvia (ral), guidovia (ral), guardastrada (ral), barriera
# mont ruz
## Brezhoneg
### Troienn verb

mont ruz
* Dont da vezañ ruz
** Lell a ya ruz e-giz ar roz-moc'h — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 53.)
** Gwelout a rit, aet oc’h ruz betek beg ho tiskouarn — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 98.)
** Aet eo ruz 'vel an tan — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 30.)
** Mari a oa aet ruz pa'm boa lavaret se dezhi. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 362.)