# taol
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn 1) : (XVIvet kantvet) Eus ar c'hrennvrezhoneg taoul, taol, taul, da geñveriañ gant ar c'herneveureg toula « teuler », ar c'hembraeg tafl « taol » ha taflu « teuler », an heniwerzhoneg tabal, an iwerzhoneg tabhall, ar skoseg tabhal « talm, batalm » a zeufe holl eus ur ger keltiek *tab-allo- n'anavezer kevatal ebet dezhañ.
    (Anv-kadarn 2) : (1752) Eus ar c'hrennvrezhoneg taul, da geñveriañ gant ar c'hembraeg tafol « balañs, pouezerez », amprestet digant al latin tabula.

### Anv-kadarn 1

taol /ˈtawl/ /ˈtɔːl/ gourel (furm vihanaat : taolig, liester taolioù)
* Ar pezh a vez graet pa daoler un dra bennak.
* Ar pezh a vez graet pa skoer.
** darc'heiñ un taol.
** Reiñ un taol (taol dorn, taol gwink, taol skoaz, taol troad).
** Skeiñ un taol.
* Ober un taol : ober un dra bennak, kentoc'h un dra bennak fall.
** Ar yaouankañ eus an tri bugel hoc'h eus lojet an noz tremen, anvet Bihanig, hennezh en deus graet an taol. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 14.)
* Gwech.
** bep taol : bep gwech, bewech, bep tro
* en un taol : en ur wech.
* war an taol : kenkent.
* Taol skoaz : skoazell.

#### Deveradoù

* a-daol
* a-daol-da-daol
* a-daol-dak
* a-daol-dall
* a-daol-darzh
* a-daolioù
* a-daol-krenn
* a-daol-lagad
* a-daol-trumm
* adtaol
* astaol
* dastaol
* direstaol
* distaol
* distaoladenn
* distaoliadeg
* eztaol
* mestaol
* restaol
* restaolidigezh
* taolad
* taoler
* taolet

#### Gerioù kevrennek

* taol-amzer
* taol-arnod
* taol-chañs
* taol-distaol
* taol dorn
* taol-esae
* taol-feuk
* taol-fizik
* taol-gwad
* taol-heol
* taol-kaer
* taol-kont
* taol-lagad
* taol-micher
* taol-mouezh
* taol-sell
* taol-Stad

#### Troidigezhioù

* esperanteg : bato , frapo , piko , pafo
* galleg : coup

### Anv-kadarn 2

taol /ˈtɔːl/ benel (furm vihanaat : taolig, liester taolioù)
* Pezh arrebeuri, pevar zroad outañ peurvuiañ, graet evit lakaat traoù a bep seurt warnañ.
** ...teurel a rae indan an daol kement a vije laket dezhañ war e blad. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 12.)
** Un daol gegin a vez er gegin.
** Un daol sakr.
* Ouzh an daol, ouzh un daol → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** Pa hon devez debret hon tamm pred amañ ouzh an daol [...]. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 505.)

#### Deveradoù

* taolenn
* taoliad
* taoliañ

#### Gerioù kevrennek

* taol-bask
* taol-emwalc'hiñ
* taol-gont
* taol-noz
* taol-santel
* taol-vaen

#### Troioù-lavar

* bezañ ouzh taol
* distaliañ an daol
* ouzh taol

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Tisch
* esperanteg : tablo
* galleg : table
* italianeg : tavola benel
* kembraeg : bwrdd
* saozneg : table

### Verb

* Furm an anv-verb teurel e brezhoneg Gwened, hag a-wechoù e hini Leon.
** Evit taol evezh: evit teurel evezh
** Ouzh petra taol muiañ evezh? SAAQ 88-89
* Furm doare-gourc'hemenn ar verb teurel en eil gour-unan.
** Taol evezh, paotr!
** Taol da dog!
** Taol da bouez!
* Furm trede gour unan amzer-vremañ doare-disklêriañ ar verb teurel.

### Anagramoù

* toal

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Geriadur istorel ar brezhoneg.
* : Ar c'hCatholicon.
* : Le Mirouer de la Mort, barzhoneg eus ar XVIvet kantvet.
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne