OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# n'o doa ket
## Brezhoneg
### Furm verb

n'o doa ket
* Furm eus ar verb kaout e trede gour lies an amdremened.
** Pe seurt guir o doa ar republikaned adarre da ober al laeronsiou-ze ? N’o doa ket muioc’h eget n’o doa da laerez an ilizou. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 12.)
** [...], nemet ur vandenn baotred yaouank a yoa aet da ambroug Canclaux, evel a ouzoc'h, ha n'o doa ket a c'hoant da vont d'ar gêr. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 221.)
** Hogen, pesk ebet ne dostae ; 'm eus aon n'o doa ket naon ar sulvezh-se, ... — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 12.)
** Ar pezh a rae diouer ivez a oa ar butun, sigaretinier kure Kerloa n'o doa ket padet. — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 124.)
# o doa
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus o ha doa.

### Furm verb

o doa /Distagadur ?/
* Furm ar verb en devout e trede gour lies an amdremened, en doare-disklêriañ.
** Ar re-se o doa arc'hant mat. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 333.)
** [...] ; mes aon o doa rak o mestr, hag ouzhpenn ne ouient war-zu pe du treiñ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 36.)
* D'ober ar peurdremened:
** Lakaet o doa en o fenn ober bepred hag atav, en noz hag en deiz, war ar maez evel e kêr, brezel da Ganclaux ha d'ar Republikaned, betek o huanad diwezhañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 221.)
** [...] ur c'hrank kousker o doa pesketaet o daou diouzh ar beure. — (Ronan Huon, AR GWENNILI-MOR, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 407.)
** Pe seurt guir o doa ar republikaned adarre da ober al laeronsiou-ze ? N’o doa ket muioc’h eget n’o doa da laerez an ilizou. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 12.)

#### Stummoù all

* o devoa

#### Troidigezhioù

* galleg : (elles) avaient , (ils) avaient
# pe du
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant pe ha tu.
Patrom:tr-goul- pe du
* e pe du mont, treiñ
** En pe tu e tlean mont, KAB 1/189
** Ne ouient en pe tu mont, KAB 1/189
** … ha ne ouie en pe tu mont, KAB 3/86
** Ne oar en pe du mont, KAB 3/179
** Goude-ze e tlie en em ruza a-hed ar c'hleuziou evit gouzout e pe du e troche ar zitoyaned. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 10.)
** — Breman, kere, eme ar c'habiten, e pe du e tleomp trei, ha bale enn hor raok. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 153.)
** [...] ; mes aon o doa rak o mestr, hag ouzhpenn ne ouient war-zu pe du treiñ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 36.)

#### Deveradoù

* tu pe du
* war be du (war-du)
# muzelloù bihan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar muzelloù ha bihan.

### Furm anv-kadarn

muzelloù bihan
* Rann eus kourzh ar maouezed.
# ostalidi
## Brezhoneg

ostalidi
* Ti ma c'haller debriñ hag evañ, gant paeañ.
** Degemeret e voe en un ostalidi vihan bennak, e-lec'h ma torras e naon ha ma tremenas an noz. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 16.)
# postel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

→ Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

postel /ˈpɔstel/ gourel (liester : posteloù)
* Kemenadenn elektronek a c'hell bezañ kaset eus ur chomlec'h postel d'unan all dre un urzhiataer.
** D'an 30 a viz Genver 2023 e oa bet kaset ar postel-se dezhañ. — (Manon Deniau, pennad "Afer Kallag" kontet en ul levr, Ya!, niv. 961, 2023, p. 4.)

#### Gerioù kevrennek

* chomlec'h postel
* postel strobus

#### Troidigezhioù

* galleg : e-mail gourel , courrier électronique gourel , courriel gourel
# terriñ e naon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb terriñ, ar ger-perc'hennañ e hag an anv-kadarn naon

### Troienn verb

terriñ e naon /Distagadur ?/
* Gwalc'hañ, pa gomzer eus ezhommoù an dud.
** — An Aotrou en deus c'hoant da derriñ e sec'hed ? — Ha terriñ va naon ivez. — (Klaoda ar Prad, An teir c'had ; Ar mevel laer, Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908, p. 5.)
** C'hwi ho peus torret hor naon deomp alies. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 518.)
** Degemeret e voe en un ostalidi vihan bennak, e-lec'h ma torras e naon ha ma tremenas an noz. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 16.)
** Amzer ur volennad kafe ha setu-me em c'harr etrezek an aod, peadra em sac'hig-kein da derriñ naon pa vo. — (Mich Beyer, Seizh Devezh Warn-ugent, An Alarc'h Embannadurioù, 2006, p. 61.)
** ..., hep gwenneg en e c'hodell da gaout an distera tamm da derri e naon. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 5.)
** Da lein 'vat ha d'adverenn ret e veze dimp terriñ hon naon gant bara sec'h, ... — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 50.)
** Deuet omp enn ti-man da c’houlen eun tamm bara da derri hor naoun, ... EK

#### Troidigezhioù

* calmer sa faim
# naon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatholicon (1499): naffn.

### Anv-kadarn

naon /Distagadur ?/ gourel
* bezañ naon
** D'an oad-se e vez naon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 123.)
** Diwar sukrajoù ne vez ket kement a naon evel diwar traoù c’hwerv, TBP
** « [...] ; ha nag a labour, nag a skuizder, nag a naon, nag a zec'hed, nag a yuniou, nag a yenien, nag a zienez ; [...]. » — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 474.)
* Bezañ, dont naon da ub.
** — [...]. Naon-du a zo deut d'in o chaokat goullo abaoe ar mintin-man ! — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 132.)
** Ha heman dioc'htu, ha naon du ha sec'hed d'ezan, a lavar : [...] — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 61.)
* Bezañ gant an naon, gant an naon du
* kaout naon, naon bras, naon du naon ki, naon ruz ;
* terriñ e naon
* Bezañ du, klañv, gant an naon :
** Ar paour kêz chas, klanv gant an naon, a gouee darn anê divi, hep gallout tapout an disteran lipadenn eus ar c'hig. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 120.)
* Disec'hañ, duañ, mervel gant an naon :
** — [...] ; ma gwreg ha ma bugaligoù geizh a zo er gêr, darev da vervel gant ar riv hag an naon ; [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 220.)
** ... ha lezet ar pec’her da vervel enn he bec’hed hag ar paour da zizec’ha gand an naoun. EK
* Ger implijet e-lec'h c'hoant
** — « [...]. Evidon-me, me n' em eus ken naon nemet d' az tispenn, ha da zispenn a rin gant va ivinoù, evel dispenn stripoù. [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 144.)

#### Gerioù heñvelster

* c'hoant-debriñ

#### Deveradoù

* naonder
* naonedik
* naoneg
* naonegañ
* naoneger
* naonegezh
* naonek
* naoniañ
* naoniek

#### Gerioù kevrennek

* dinaoniañ
* marnaoniañ

#### Troioù-lavar

* divouedañ gant an naon
* mervel gant an an naon

## Krennlavaroù

* An naon zo dishegar, Ur c'hof ilboet a zo bouzar. — (A.-E. Troude, Nouveau Dictionnaire pratique Breton-Français du dialecte de Léon, p. 803.)
* Kazhig a vale a lip e bav An hini a chom e-kichen an tan A chom da viaoual gant an naon.
* Da c'hortoz ar geot da sevel e varv kalz a saout gant an naon.

### Daveoù

Roll an daveoù :
* ↑ Jehan Lagadeuc, Naffn, Le catholicon en troys langaiges scavoir est breton franczoys et latin, 1499, war lec'hienn ar Bibliothèque nationale de France.
# divouedañ gant an naon
## Brezhoneg

divouedañ gant an naon
* mervel gant an naon
* ... eur c’hamarad-all ha me, divoueded gand an naoun, hon deuz debret eun ebeul bloaz, poazet ganeomp kroc’hen hag all, evel ejenn Roazon. EK

#### Gerioù heñvelster

* disec'hañ gant an naon
# divoued
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger di- ha boued.

### Anv-gwan

divoued /ˈdivwet/
* A zo hep boued
    <skouer>..

#### Gerioù heñvelster

* disvoued

#### Deveradoù

* divouedañ
# disvoued
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger dis- ha boued.

### Anv-gwan

disvoued /ˈdizvwet/
* A zo hep boued
    <skouer>..

#### Gerioù heñvelster

* divoued

#### Deveradoù

* disvouedañ

### Anv-kadarn

* Marvet gant an disvoued

#### Gerioù heñvelster

* divoued
# disvouedañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger dis- ha bouedañ.

### Verb

disvouedañ /diz'vwe:da/
* Lezel disvoued.
* Tennañ e voued digant den pe loen.

#### Gerioù heñvelster

* divoueta
# divouedañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn divoued, hag an lostger -añ

### Verb

divouedañ /diˈvweːdã/ verb kreñv (anv-gwan-verb : divouedet) (displegadur)
* Lakaat unan bennak da gaout naon.
* Lemel danvez digant un dra bennak.
** Kaer em eus divouedañ ma fenn, ankouaet em eus. — (Pétros Márkaris, lakaet e brezhoneg gant Alan Botrel, Na baeit ket!, An Alarc'h Embannadurioù, 2014, p. 228.)

#### Gerioù kar dre o ster

* divoueta

#### Troidigezhioù

* galleg
* affamer , donner faim
* creuser , épulper , évider
# bouedañ
## Brezhoneg
### Verb

bouedañ
# finij
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

finij
* frouezh ar faou.

#### Deveradoù

* finicha
* finijenn
# faine
## Galleg
### Furm anv-kadarn

faine /fɛ:n/ galleg
* Finij

#### Gerioù heñvelster

* faîne
* fêne

## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « faina » hag « -e », unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

faine /faˈi.ne/ benel
* Kaerelled-bras, liester an anv-kadarn faina.
# c'hwek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Da geñveriañ gant an anvioù-gwan chweg en kembraeg, whek en kerneveureg.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | c'hwek |
| Derez-uheloc'h | c'hwekoc'h |
| Derez-uhelañ | c'hwekañ |
| Derez-estlammiñ | c'hwekat |
c'hwek /ˈxweːk/ ; ker c'hwek / ken c'hwek
* Hegarat, hegar, karadek, plijus (diwar-benn an dud).
** Ur plac'h c'hwek.
* Mat, dous, plijus da zebriñ, blaz ar sukr gantañ (diwar-benn blaz pe c'hwezh).
** Un tamm yod c'hwek.
** Traoù c'hwek da zebriñ.
** An noz a zigas ganti ul louzoù c'hwek hag un nerzh nevez evit kement den a zo direbech e spered ha yac'h e gorf ; ... — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 3.)
** Ar vogedenn c'hwek a sav evit plijadur an dud hag an aeled. — (Sant Frañsez a Sal, troet gant Jelvestr Seveno, En Nor ag er Vuhé Devot, Gwened, 1917, p. 11.)
** Biskoazh ne gavis un eskenn voued ken c'hwek d'am c’halon hag an tamm bara-mañ. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 72.)
** Bez' ez eus ennañ peder frouezhenn, hag a zo frouezh dibab, frouezh c'hwek ha lipous [...]. — (Klaoda ar Prad, An teir c'had ; Ar mevel laer, Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908, p. 23.)
* plijus da welout, da glevout
** Ar vuez a zo c'houek d'an oll !... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 163.)
** Peger c'hwek pedenn e tlee bezañ hounnezh. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 186.)

#### Doareoù-skrivañ all

* En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet c'hweg.
* huek e gwenedeg 1917

#### Gerioù heñvelster

(2)
* dous
* milis

#### Gerioù enepster

(2)
* c'hwerv
* put
* trenk

#### Deveradoù

* c'hwekaat
* c'hwekaus
* c'hwekted
* c'hwekter
* c'hwekenn

#### Gerioù kevrennek

* c'hwek-meurbet

#### Troidigezhioù

* galleg : (1) aimable , agréable ; (2) doux , suave , délicieux ;
* kembraeg : chweg
* kerneveureg : whek
* saozneg : pleasant , sweet

### Adverb

c'hwek /ˈxweːk/
* En un doare plijus d'an tañva, d'ar c'hwesha.
** Frondiñ c'hwek.
* En un doare hegarat.
** Onenn he deus komzet flour dezhañ, he deus komzet c'hwek [...] — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 57.)
* Gant nerzh, gred, a-zevri.
** Debriñ, evañ c'hwek:
** [...]; evelato, ec'h efont ho banne ker c'houek ha pep hini; [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 308.)
** An divroad hag he vabig a zebras c’hoek, rak naoun o devoa.— (Kenteliou a skouer vat.)
** kousket c'hwek
** Pediñ c'hwek.
** Stardañ c'hwek.
* Distagañ c'hwek: a-grenn
** − Met n'eo ket bet distaget da benn ? a lâris dezhañ. − Eo, distaget c'hwek !... [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 220.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (1) délicieusement ; (2) aimablement , agréablement ; (3) fort , fervent ; (3) complètement .
# glaouriñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn glaour hag al lostger -iñ.

### Verb

glaouriñ /ˈɡlɔwrĩ/ verb gwan (displegadur)
* Glaourenniñ.
* Kaout c'hoant bras da evañ pe da zebriñ un dra bennak (ha rankout tremen gant ar c'hoant peurvuiañ).
** Gwir eo ive, e-doug ar zermon ez it gant eun toullad lakizien all da c'hlaouri dirak chopinadou an hostizien. — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 36.)

#### Gerioù heñvelster

* babouzañ
* dourenniñ

#### Deveradoù

* glaouret

#### Troioù-lavar

* glaouriñ gant an naon : kaout naon bras
* glaouriñ gant ar warizi : kaout ur barrad bras a warizi

#### Troidigezhioù

* galleg :
# disec'hañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan disec'h hag al lostger -añ.

### Verb

disec'hañ /diˈzeːɣã/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : disec'het) (displegadur) I. verb kreñv eeun
* Lakaat da vezañ disec'h
** Douret e vez a-hed ar bloaz en doare m'eo diaes-kenañ he disec'hañ a-walc'h evit lezel ar c'hezeg da zont enni gant falc'herezed. — (Brogarour, Onenn, 1936, p. 82.)
II. verb gwan
* Dont da vezañ disec'h
** [...] ; pa vez troc'het gwrizioù ar wezenn, ar skourroù ne zaleont ket da zisec'hañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 15.)
** ... ha lezet ar pec’her da vervel enn he bec’hed hag ar paour da zizec’ha gand an naoun. — (Kenteliou a skwer vat, p. ?.)

#### Troioù-lavar

* disec'hañ gant an naon

#### Troidigezhioù

* galleg : assécher , se dessécher
# disec'hañ gant an naon
## Brezhoneg

disec'hañ gant an naon
* mervel gant an naon
** ... ha lezet ar pec’her da vervel enn he bec’hed hag ar paour da zizec’ha gand an naoun. — (Kenteliou a skwer vat, p. ?.)
# glaouriñ gant an naon
## Brezhoneg

glaouriñ gant an naon
* Dont dour er genou
** ... greg ha bugale a c’hlaouro gant an naoun, goude c’hoas coll ho enor. — (Kenteliou a skuer vat.)
# mervel gant an an naon
## Brezhoneg
### Troienn verb

mervel gant an naon
* Duiñ gant an naon betek mervel.
** — [...]. Gwelloc'h eo bevan er baourante, gwelloc'h eo, mil gwech, mervel gant an naon, evit bevan e-kreiz ar madou, mar bent kiriek d'imp da goll hon ine. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 67.)
** [...], met ha pa rankfemp bevañ diwar yod, avaloù-douar gant laezh ribot, krampouezh ha bara sec'h, ne varvimp ket gant an naon. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 75.)
** ... rak darev on da vervel gant an naon ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 194.)
** ... er broiou estren, el leac’h marteze ma varvint gant an naoun, — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 196.)
** ... c’hoant o doa, a-vad, d’ho lakaat da vervel gant an naoun. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 196.)
** ... ama n’em eus nemet poan ha skuisder, mervel a ran gant an naoun, hag aliez soken n’em eus ket a zour da efa. — (Kenteliou a skouer vat, p. 467.)
* https://br.wikisource.org/wiki/Kenteliou_hag_istoriou_a_skuer_vad_evit_ar_Vretoned
# glaoua
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn glaou hag al lostger -a.

### Verb

glaoua /ˈɡlɔwːa/ verb gwan (anv-gwan-verb : glaouaet) (displegadur)
* Klask pe dastum glaou.

#### Troidigezhioù

* galleg : chercher du charbon
# kofad lorc'h
## Brezhoneg

* Eus kofad ha lorc'h.

### Troienn anv-kadarn

kofad lorc'h
** Ur soudanenn ruz, ur sourpiliz gwenn, dantelez outañ, piv eo ar mousig n'en deus ket graet kofadig lorc'h gant ar wiskamant-se [...]. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 69.)
# teureug
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn 1

teureug /ˈtøː.røk/ strollder (unanderenn : teureugenn, liester : teureugennoù)
* Seurt kevnid bihan hag a sun gad an nen.

#### Gerioù heñvelster

* tarlask

### Anv-kadarn 2

teureug /ˈtøː.røk/ gourel (liester : teureuged)
* Krogenn

#### Deveradoù

* teureuka
* teureukaer

#### Troidigezhioù

* galleg : 1) tiques ; 2) oursins gourel
* italianeg : zecche benel
* spagnoleg : oricios gourel
# gwregon
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

gwregon strollder ; gwegonenn
* frouezh bihan, hañval ouzh prun.
* traoù dister (da baeañ, da rannañ ...

#### Gerioù heñvelster

* polos
* irin
* ili-dent

#### Stummoù all

* gregon

#### Deveradoù

* gwregona

#### Troioù-lavar

* kaout gwregon da lodennañ gant unan bennak : avoir des comptes à régler avec qqu.
* paeañ gwregon da unan bennak : payer des clopinettes à qqu
# bigriañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

bigriañ /biˈɡriːã/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
* bigrier
* bigrierezh

#### Troidigezhioù

* galleg : braconner
# kofad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kof » hag an dibenn-ger « -ad ».

### Anv-kadarn

kofad /ˈkofː.at/ benel (liester kofadoù, furm vihanaat kofadig)
* Pezh zo, pe a vez lakaet en ur c'hof ; pezh a vez debret.
** Ur c'hofad gwin.
* leun ar c'hof
** Ober ur c'hofad.
*   * Ober a rejont ive-ta peb a gofad mad. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 143.)
* (skeudennek) (diwar-benn ar santadurioù) Barrad, kementad bras.
* Diwar-benn gevelled:
** Eus ar memes kovad gant Frañsez e oa, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 276.)

#### Deveradoù

* darngofad
* hantergofad
* regofad

#### Troioù-lavar

* kofad c'hoarzhin
* kofad naon
* kofad lorc'h

#### Krennlavaroù

* Trouz arc'hant ha c'hwezh-vat Ne reont na yalc'h na kofad.
* Pa fring buzhug war-lerc'h arat, 'teu ar gouelan d'ober kofad.

#### Troidigezhioù

* galleg : ventrée
# bouteille
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

bouteille /Distagadur ?/ benel (liester bouteilles)
* Boutailh.
** boire à la bouteille : evañ gant ar voutailh
* Boutailhad.
** une bouteille de vin : ur voutailhad win
# boutailh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn gallek bouteille.

### Anv-kadarn

boutailh /ˈbu.tːaʎ/ benel (liester : boutailhoù)
* Tra e gwer, pe a-wechoù e plastik, da lakaat dour pe dourennoù a bep seurt.
** Ur voutailh c'houllo, ur voutailh leun. -> boutailhad
** Pa velit eur voutail leun dirazoc'h, ne hellit ket miret da lavaret eur ger dezhi. — (Feiz ha Breiz niv. 17, 1881, p. 131.)
** Ur voutailh win, ur voutailh gwin:
** Mad, evidonme na zinac'han ket ar republik ; lavaret a ran, a avad, ne d'eo eno emet eur geir, hag e zeo ret, evel evit ar voutaill guin, gouzout petra 'zo enhi abars kommer anei. — (Ar Wirionez niv. 10, 1877, p. 4.)
* evañ gant ar voutailh
** Hennezh a eve gant ar voutailh TBP

#### Gerioù heñvelster

* biou
* bilhenn
* bured
* flask

#### Deveradoù

* boutailhad
* boutailhañ
* boutailher

#### Troidigezhioù

* finneg : pullo
* galleg : bouteille benel
* italianeg : bottiglia
* kembraeg : potel
* saozneg : bottle
* spagnoleg : botella benel
# boutailhad win
## Brezhoneg

    Eus boutailhad ha gwin.

### Anv-kadarn

boutailhad win benel ; liester : boutailhadoù gwin.
** ... kea da gerc'hat ur voutailhad win, pa'z eo distro va mab. — (GWE, p. 64.)
** Pan o addigoras en diwezh e welas tri flad, teir bolenn, ur podad-sukr hag ur voutailhad win en he c'hichen. — (Jakez Konan, NOZ AR PELLGENT, Al Liamm niv. 65, Du-Kerzu 1957, p. 14.)
** Bremañ e lakaio pep hini e damm da sevel gwerzh ur voutailhad win. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 502.)
** Kerzh davit ur voutailhad win. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. (eil emb. p. 364).)

#### Divinadelloù

* A ya da di ar roue ha na denn ket e dok ? - Ur voutaillad win. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 330.) .
# gwerzh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavet en henvrezhoneg (guerth).
    Da geñveriañ gant ar gerioù gwerth en kembraeg hag en kerneveureg.

### Anv-kadarn 1

gwerzh benel, liester gwerzhioù
* Ober ar gwerzhañ
* Al lec'h ma vez graet ar gwerzhañ
** N'out ket bet er werzh? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 207.)
** Bet e oac'h er werzh? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 195.)
* Bezañ e gwerzh : da werzhañ
** An ti-se a zo e gwerzh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 207.)
* Bezañ ar werzh war un dra : da werzhañ
** Hennezh a oa bet lakaaet ar werzh warnañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 207.)
** Hag an dud kaezh-se a zo ar werzh warno. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 254.)
* Kavout gwerzh da un dra: kavout tro d'e werzhañ, kavout sav dezhañ:
** Er bloaz-mañ eo diaes kavout gwerzh d'an avaloù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 207.)

#### Deveradoù

* gwerzhadenn
* gwerzhañ
* gwerzher
* gwerzherezh
* gwerzhidigezh
* gwerzhus
* hewerzh

#### Troidigezhioù

* galleg : vente
* kembraeg : gwerth
* kerneveureg : gwerth
* saozneg : sale

### Anv-kadarn 2

gwerzh hollek gourel
* Gwerzh un dra : talvoudegezh un dra en arc'hant
* Gounit, kaout gwerzh un dra : kement ha peadra da brenañ un dra
** Me, pa oan matezh, n’am beze ket gwerzh ma botoù-koad, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 207.)
* Sevel gwerzh un dra:
** Bremañ e lakaio pep hini e damm da sevel gwerzh ur voutailhad win. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 502.)

#### Gerioù kevrennek

* gwerzh-butun

#### Troidigezhioù

* galleg : valeur
* kembraeg : gwerth
* kerneveureg : gwerth
* saozneg : value , price
# sevel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

sevel /ˈseːvɛl/ verb gwan (displegadur)
* Mont en nec'h, ouzh-krec'h, war grec'h.
** — Eur banniel guenn o sevel hag o tiskenn. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 182.)
* sevel en un dra: en ur viñs, en aod, en ur gador, er gwez, en ur skeul ...
* sevel eus ul lec'h bennak, eus ar gwele
** Bep beure ec'h efet d'ar jardin, kerkent ha ma savfet eus ho kwele, hag e kutuilhfet pep a delienn eus ma gwezenn. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 210.)
** Digeriñ a ran ma daoulagad, ma-unan e'm gwele, evel atav, rak Adrianí a sav araozon. — (Pétros Márkaris, lakaet e brezhoneg gant Alan Botrel, Na baeit ket!, An Alarc'h Embannadurioù, 2014, p. 113.)
* sevel diouzh taol

#### Troioù-lavar

* bezañ moged kamm o sevel a-zioc'h siminal unan bennak
* bezañ savet a-zindan e votoù
* sevel uhel ar c'herc'h da doull e c'houzoug
* sevel war e dach
* sevel a varv da vev
* sevel kuit
sevel verb kreñv eeun
* magañ (tud, loened)
** sevel bugale, sevel loened.
* Sevel ur c'hrav : mont gant un hent war-bouez-krec'h.
* sevel c'hoant
* sevel c'hwezh
** C'hwezh vat ar sev geot a sav war ar foenneg. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 84.)
* sevel kalon un den : bezañ klañv, heuget.
* sevel kann
* sevel kestell el loar
* sevel tabut, sevel truez
* sevel ti
* sevel trouz
* sevel ul levr, un oberenn, ur skrid (ur romant, ur varzhoneg, ur ganaouenn).
* sevel e vouezh
* sevel e benn
* sevel gwerzh un dra bennak:
** Bremañ e lakaio pep hini e damm da sevel gwerzh ur voutailhad win. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 502.)

#### Deveradoù

* en em sevel verb emober

#### Troioù-lavar

* bezañ moged kamm o sevel a-zioc'h siminal unan bennak
* bezañ savet a-zindan e votoù
* sevel an eor
* sevel bugale
* sevel e fri
* sevel uhel ar c'herc'h da doull e c'houzoug
* sevel war e dach
# a-c'hwen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    savet gant a ha c'hwen

### Troienn araogenn

a-c'hwen /Distagadur ?/
* a-c'hwen e gein
** [...], darn all a zo gourvezet a-c'hwen o c'hein pe war o c'hof, e disheol ar gwrac'helloù. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 37.)
* a-c'hwen e gorf
* a-c'hwen e groc'hen