OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# gerdarzh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an daou anv-kadarn ger ha tarzh

### Anv-kadarn

gerdarzh /ˈɡerdars/ gourel (liester : gerdarzhioù)
* (Yezhoniezh) (Nevezc'her) Orin ur ger
** Ur gerdarzh gregach zo d'an anv den Denez.

#### Gerioù heñvelster

* etimologiezh

#### Deveradoù

* gerdarzhel
* gerdarzhadel
* gerdarzhadurezh
* gerdarzhadurour

#### Troidigezhioù

* galleg : étymologie
# gerddi
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Eus gardd hag -i.

### Furm anv-kadarn

gerddi /ˈgɛrði/
* Furm lies gardd.
# gerez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus kerez gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kerez |
| dre vlotaat | gerez |
| amreizh | digemm |
gerez /ˈɡeːres/
* Furm kemmet ar verb karout en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Ec’h ez da gouezhañ c’hoazh, ma na gerez diwall…! — (Charlez Gwennou, Santez Trifina, Montroulez, 1899, p. 102.)
# ger-mell amstrizh
## Brezhoneg

    Diwar ger-mell hag amstrizh
ger-mell amstrizh
* Ar ger-mell amstrizh a lakaer dirak un anv-kadarn unan, pa ne venner ket strishaat e ster :
*   * Ul lestr, un ti , ur pemoc'h.
* War-lerc'h an araogenn da (e yezh Leon) : da ul, da un, da ur :
*   * ... neuze ez eas da gas anezhañ da ur roue ... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 41.)
* El liester ne vez ger-mell ebet: tud, loened, ilizoù, kêrioù, gwez, sivi,...
* Koulskoude e c'haller lavarout: un daou zen bennak, ur re bennak'
*   * N’en doa c’hoazh nemet un daouzek pe drizek vloaz. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 41.)
*   * ... un teir pe beder lev ac'hano. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 41.)

#### Gerioù kar dre o ster

* ger-mell strizh
# hewen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger he hag ar ger gourel gwen gwenc'hoarzh.
    Diouzh ar c'hrennvrezhoneg heguen, kar d'ar c'hembraeg hywen.
    Adkavet en ur dornskrid eus ar XIVvet kantvet, skrivet gant ur c'hloareg anvet Ivonet Omnes.

### Anv-gwan

hewen
    an guen heguen am laouenas
    an hegarat an lacat glas...
    mar ham guorant va karantit
    da vout in nos oh he kostit
    uam guaret nep pret...
En brezhoneg a-vremañ :
    An hini gwenn gwenc'hoarzhus am laouenas
    An hini hegarat he lagad glas...
    Mar am gwarant va c'harantez
    Da vout en noz ouzh he c'hostez
    Maouez garet, nep pred...

#### Gerioù heñvelster

* gwenc'hoarzhus
* minc'hoarzhus
* mousc'hoarzhus

#### Troidigezhioù

* galleg : souriant
* kembraeg : hywen
* saozneg : smiling
# heverenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

heverenn /heˈveːrɛn/ benel (liester : heverennoù)
* (fizik) Anv a vez roet d'ar c'horfoù a gemer stumm al lestr o dalc'h.

#### Troidigezhioù

* galleg : fluide
# heverk
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger he- hag an anv-kadarn merk

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | heverk |
| Derez-uheloc'h | heverkoc'h |
| Derez-uhelañ | heverkañ |
| Derez-estlammiñ | heverkat |
heverk /ˈheːvɛrk/
* A zellez bezañ gwelet, dalc'het soñj anezhañ, prederiet warnañ abalamour d'e berzhioù dibar
** Hogen ar pezh a oa heverk en e gorfadurezh, ar pep gwelusañ ha splannañ eus e gorf, setu pezh a oa : [...].
** E oberennoù kentañ a zo un dra heverk enno avat : awenet e vez Paul Sérusier gant Breizh. — (Herve Gouedard, Paul Sérusier, ul livour e Breizh, Al Liamm, miz Du 2013, p. 41.)

#### Troidigezhioù

* galleg : notable , remarquable
# hevlezouriezh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

hevlezouriezh /Distagadur ?/ benel
* Arz an debriñ mat.
** Ar pred a ginnigont deomp henozh koulskoude n'eo nag ur pennveuz nag ur soubenn voutin. Emañ da vezañ lakaet e rumm an havlezouriezh. — (Pétros Márkaris, lakaet e brezhoneg gant Alan Botrel, Na baeit ket!, An Alarc'h Embannadurioù, 2014, p. 151-152.)

#### Troidigezhioù

* galleg : gastronomie
# hevlene
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget adalek 1499 er C'hatolikon, ha goude e geriadurioù Gregor (1732) ha Troude.

### Adverb

hevlene /evˈlẽː.ne/
* Er bloaz-mañ.

#### Gerioù heñvelster

* evit ar bloaz
# hew
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

| Amzer | Furm |
| Anv-verb | to hew |
| Amzer-vremañ, 3$^e$ gour unan. | hews |
| Amzer-dremenet strizh | hewed |
| Anv-gwan-verb tremenet | hewn, hewed |
| Anv-gwan-verb bremañ | hewing |
| gwelet displegadur ar verboù saoznek ||
to hew /hju/ verb kreñv
* skejañ.
# hewel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger he- hag an anv-kadarn gwel.
    Meneget en geriadur Frañsez Vallée.
    Da geñveriañ gant an anvioù-gwan hywel en kembraeg, hewel en kerneveureg.

### Anv-gwan

hewel
* Aes da welet.
    <skouer>..
** Kevrin gwirion ar bed eo an hewel, ha n'eo ket an dihewel. — (Oscar Wilde, Poltred Dorian Gray, 2015, p. 46.)

#### Gerioù heñvelster

* gwelus

#### Gerioù enepster

* dihewel

#### Troidigezhioù

* galleg : (bien) visible , apparent
* kembraeg : hywel
* kerneveureg : hewel
* nederlandeg : zichtbaar
* saozneg : visible
# heverz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | heverz |
| Derez-uheloc'h | heversoc'h |
| Derez-uhelañ | heversañ |
| Derez-estlammiñ | heversat |
heverz /ˈheːvɛrs/
* A c'haller merzout e doare pe zoare, zo aes da welout

#### Gerioù heñvelster

* heverzus

#### Gerioù enepster

* diheverz

#### Troidigezhioù

* galleg : perceptible
# hevoud
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (1931 e geriadur Vallée) Savet diwar ar rakger he- hag an anv-kadarn boud

### Anv-kadarn

hevoud /ˈheːvut/ gourel (liester : hevoudoù)
* Stad plijus a yec'hed hag a levenez
** Un hevoud leun a garge o izili, daoust pegen skuizh e oant bet. — (Roparz Hemon, Viktor ha Petronilh, Al Liamm, niv. 387, Gouere - Eost 2011, p. 63.)

#### Deveradoù

* hevoudek

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Wohlbefinden
* bulgareg : благоденствие (blagodénstvie) , благополучие (blagopolúčie)
* esperanteg : komforto
* galleg : bien-être
* haitieg : byennèt
* hungareg : jólét
* japaneg : 幸福 (kōfuku)
* latin : salus
* nederlandeg : welzijn
* roumaneg : bună stare , prosperitate , sănătate
* saozneg : well-being , wellness
* serb-kroateg :
    Kirilek : до̏бробӣт
    Latin : dȍbrobīt
* spagnoleg : bienestar

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Grand dictionnaire Français-Breton, p. 66.
# diganti
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn digant hag an dibenn-ger -i.

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | diganin, diganen |
| U2 | diganit, diganez |
| U3g | digantañ |
| U3b | diganti |
| L1 | diganeomp, diganimp |
| L2 | diganeoc'h |
| L3 | diganto, digante |
| D | diganeor |
diganti /diˈɡãnti/
* Furm an araogenn digant, displeget en trede gour unan benel.
* Gant ar verb goulenn (peurliesañ)
** Komer a rafec’h ma c’heginer da bried ? a c’houlennas diganti. — — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 204.)
** An aotrou a gomzas ganti ur pennadig amzer, hag he c'havas ken koant ha ken fur, ma c'houlennas diganti ha karout a raje dimeziñ dezhañ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 148.)
** Ha me o houlenn diganti... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 131.)
* Gant ar verb kaout:
** « An itron wenn am eus bet eur flac'had diganti. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 133.)
* Gant verboù all (lemel pe tennañ, mervel, mont)
** He madou a oue lammet digant-hi ha roet d'ar Republik; hi a oue barnet da veza kaset da eur vro a-bell, hanvet Kaienn, d'al leac'h ma kaser breman ar galeourien. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 226.)
** Kement a ya diganti da bêa labourad he fark. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 131.)
** Unan eus he amezeien, didruez an tamm anezhañ, a c'hoantaas tennañ he douar diganti. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 19.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# digar
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus di- ha kar, eus karout.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | digar |
| Derez-uheloc'h | digaroc'h |
| Derez-uhelañ | digarañ |
| Derez-estlammiñ | digarat |
* (tud) drouk, kriz.
* (traoù) divlaz, fall da zebriñ pe d'evañ.
    Digar eo an dour — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 108.)
    Bara sec'h a zo digar. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 108.)

#### Gerioù heñvelster

* digalon
* digarantez
* dihegar
# digarc'har
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger di- hag an anv-kadarn karc'har.

### Anv-gwan

digarc'har
* Hep karc'har.
* Hep bezañ lakaet en ur c'harc'har.
Patrom:-hs-
* dibrizon

#### Troidigezhioù

* galleg : non emprisonné
# digante
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn digant hag an dibenn-ger -e

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | diganin, diganen |
| U2 | diganit, diganez |
| U3g | digantañ |
| U3b | diganti |
| L1 | diganeomp, diganimp |
| L2 | diganeoc'h |
| L3 | diganto, digante |
| D | diganeor |
digante /diˈɡãnte/
* Furm an araogenn digant, displeget en trede gour lies
* Gant ar verb degemer
** Bepred ne zigemere netra digante nemet da goulz pred, evit ober dezhe plijadur, un aval-douar pe zaou, diouzh ar pothouarn. — (Erwan Berthou, En bro Dreger a-dreuz parkoù, Mouladurioù Hor Yezh, 1985, p. 85.)
* Gant ar verb goulenn
** Mont a ra ar roue da welet Fantig da di he zad hag he mamm, ha d'he goulenn digante da bried. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 94.)
** — [...], hag holl e spontent hag ec'h aent kuit, pa c'houlennen digante ma liñsel, dre na gredent ket kregiñ enni evit he reiñ din. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/4, Al Liamm, 1989, p. 81.)
** Piladeg a vije alïes etre ar bôtred. Ar re-man, pa deuent d'ar gêr, drastet ha diframmet o dilhad, pa vije goulennet digante penôs o devoa grêt evit o frega, a damalle anê, gwir pe c'haou, da Vilzig. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 58.)
** [...], hag o c'houlenn digante an doare eus o baleadenn. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 112.)
** [...] : aon o defe bet kent, moarvat, he defe goulennet Matriona un tamm sikour digante. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 37.)
** Alies e vije goulennet digante, kement ha farsal : "pegoulz e vo an eured ?" — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 16.)
* Gant ar verb kemer
** Ur vaouez kozh, n'he devoa bugel ebet, hen komeras digante, hag a savas anezhañ evel he mab. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 131.)
** Ur plasenner [...] hag a gemeras digante ur skodenn hervez ar c'hustum evit ur stal a eizh metrad hed. — (Fañch Peru, Kañfarded Milin ar Wern, Skol Vreizh, 2008, p. 40.)
* Gant ar verb kouezhañ
** — Ar re-se a zo tud bet en oferenn, ha n'o deus pedet nemet un tammig, hag o delioù lore a zo kouezhet digante 'lec'h m'o deus ankouaet o Doue. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 160.)
* Gant ar verb lemel
** Esaeañ a ra lemel digante ar pod. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 144.)

#### Stummoù all

* diganto

#### Troidigezhioù

* galleg :
# diganto
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn digant hag an dibenn-ger -o

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | diganin, diganen |
| U2 | diganit, diganez |
| U3g | digantañ |
| U3b | diganti |
| L1 | diganeomp, diganimp |
| L2 | diganeoc'h |
| L3 | diganto, digante |
| D | diganeor |
diganto /diˈɡãnto/
* Furm an araogenn digant, displeget en trede gour lies
* Goulenn digant unan bennak :
** — [...]? Hini ac'hanomp n'her goar, hag ar re a zigas bevanz d'eomp, ne c'houzont ket ken nebeut, her goulenn em beuz great digant-ho. [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 105.)
** Job ha Lom a oa degouezhet er gêr. Goulennet e voe diganto pelec'h e oant bet. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 37.)
* Kas kuit digant unan bennak :
** Me a vije kaset kuit diganto. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 131.)
* Mont digant unan bennak :
** Ar zaout a oa eet an deveur diganto. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 131.)

#### Stummoù rannyezhel

* digante

#### Troidigezhioù

* galleg :
# digarantez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus di- ha karantez.

### Anv-gwan

digarantez
* Hep karantez
** Tud digarantez : ha n'o deus ket karantez digant tud all .
** Tud digarantez : ha n'o deus ket karantez da reiñ d'ar re all.

#### Gerioù heñvelster

* digalon
* digarantez
* drouk

### Anv-kadarn

digarantez
* Koll ar garantez.

#### Gerioù heñvelster

* droug
# digarez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger di- hag an anv-kadarn karez.

### Anv-kadarn

digarez /diˈɡɑːre(s)/ gourel (liester : digarezioù)
* Abeg da ober un dra bennak
** Gwell hir e kaven-me he fri sparfell, ha bez' oa en he fenn daoulagad damc'hlas evel pa vijent bet dislivet dre skuilh daeroù, rak diwar an disterañ digarez hag alies hep tanfoeltr abeg ebet, e stage da leñvañ druz. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 12.)
** Digarez da c'hoapaat a vezo kavet adarre. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 40.)
* kaout digarez da ober un dra bennak
* Klask digarez/digarezioù da ober un dra bennak
** An den yaouank a glevas mad en dro-man ar pez a lavaras ar prins hag e kement-se ne glaskas digarez ebet, petra bennak ne vije ket bet diês d'ezan diskouez ne oa ket hounnez e c'hoar. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 17.)
** Mezv e vezent alies hag e klaskent digarezioù da c'houlenn o c'hont ha da dorriñ o c'houmanant. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 201.)
* bezañ hep digarez
** ... stourm hep digare zo bezan trabaser; chom hep stourm pa ve digare, a zo bezan didalvez ha lez-ober. — — (BUEZ 1912, p. 168.)
* war digarez tra pe dra
** War an digarez-ze e stagas Domisian d'ober brezel d'eze. — (BUAZ 1912, p. 351.)

#### Troioù-lavar

* digarez ki
* digarez ouzhpenn
* digarez toull
* war-digarez
* war-zigarez
* ho tigarez

#### Deveradoù

* digareziñ
* digarezour

#### Krennlavarioù

* N'eo ket digarez A vank d'an didalvez.

#### Troidigezhioù

* galleg : excuse , prétexte , occasion
# digareziñ

    Eus di- ha kareziñ
digareziñ
# digarezit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar digarez-, pennrann ar verb digareziñ, hag an dibenn-ger -it.

### Furm verb

digarezit /diɡaˈreːzit/
* Furm ar verb digareziñ en eil gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
* Furm ar verb digareziñ en eil gour lies an doare-gourc'hemenn.
** « Va digarezit, n' ho pefe ket ezhomm eus kelennerien war ar jedoniezh evit lec'hioù pell diouzh an hent-houarn ? Evit chom e vefe. » — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 10.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (vous) excusez
# digarezioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn digarez hag an dibenn-ger -ioù.

### Furm anv-kadarn

digarezioù /di.ɡa.ˈre.zju/ gourel
* Furm lies an anv-kadarn digarez.
** Klaskomp digarezioù d'hor buruteller figus. — (Benead, Ar merc'hed e lennegezh Vreizh, Al Liamm-Tir na nÓg, niv. 7, Meurzh - Ebrel 1948, p. 44.)
** Mezv e vezent alies hag e klaskent digarezioù da c'houlenn o c'hont ha da dorriñ o c'houmanant. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 201.)

#### Troioù-lavar

* klask digarezioù
# gripedoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « griped » hag an dibenn-ger « -où ».

### Furm anv-kadarn

gripedoù /ɡri.ˈpeː.du/
* Furm lies an anv-kadarn griped.
# gritar
## Portugaleg
### Etimologiezh

    Eus grito hag -ar.

### Verb

gritar /gri'tar/
* huchal, hopal.
# griza
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar galleg gris hag al lostger -a a dalvez da sevel an anvioù-gwan.

### Anv-gwan

| Troad | unander | liester |
| nominativ | griza | grizaj |
| akuzativ | grizan | grizajn |
griza /ˈgri.za/
* Gris.
    Grizaj nuboj tute kovris la ĉielon.
    Lia patrino havas grizajn harojn.
# grizaj
## Esperanteg
### Furm anv-gwan

grizaj /ˈgri.zaj/
* Liester an anv-gwan griza en nominativ.
# grizajn
## Esperanteg
### Furm anv-gwan

grizajn /ˈgri.zajn/
* Liester an anv-gwan griza en akuzativ.
# gripidi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « griped » hag an dibenn-ger « -i » gant ur c'hemmadur vogelennek.

### Furm anv-kadarn

gripidi /ɡri.ˈpiː.di/
* Furm lies an anv-kadarn griped.
# grisaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan gris hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at)

### Verb

grisaat /ɡriˈsɑːt/ verb gwan (anv-gwan-verb : grisaet) (displegadur)
* Dont da vezañ grisoc'h
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : devenir gris
# griped
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

griped /ˈɡri.pːet/ gourel (liester : gripedoù, gripidi)
* Antell dezhi javedoù dantek.
** Al louarn a zo re danav e fri evit lakaat e bav en ur griped. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 112.)
** Emaout aze oc'h en em chalañ gwashoc'h eget Gwilhou ar Bleiz paket gantañ e lost e-barzh ar griped. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 22.)
** Biskoazh louarn ned eo bet paket E lost div wezh en ur griped. — (Gabriel Milin, Furnez ar geiz, euz a Vreiz, Brest, 1868, p. 24.)
** Nep ne c'hoar antellañ griped, A ya en hent hep aon ebed. — (Gabriel Milin, Furnez ar geiz, euz a Vreiz, Brest, 1868, p. 99.)
* Tro-widre.
** « [...]. Huanadou ar wrac'h-se a zo eur griped da gaout da yalc'h diganez. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 35.)

#### Liamm diavaez

* Martial Ménard, Devri - Dictionnaire diachronique du breton, griped m. -où, gripidi.

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Falle
* galleg : piège
* saozneg : trap , snare
# gris
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | gris |
| Derez-uheloc'h | grisoc'h |
| Derez-uhelañ | grisañ |
| Derez-estlammiñ | grisat |
gris /ˈɡriːs/ (furm vihanaat : grisik)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** <skouer.>

#### Deveradoù

* grisaat

#### Gerioù kevrennek

* gris-du
* griswenn
* ludu-gris

#### Troidigezhioù

* galleg : gris

### Etimologiezh

    Savet diwar gra-, pennrann ar verb ober, hag an dibenn-ger -is

### Furm verb

gris /ˈɡris/
* Furm ar verb ober e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a da skouer) :
       ... ankounac'haat a ris en un taol an troc'h a yoa em morzhed,... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 67.)
       ... sevel a ris em sav,... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 67.)
       Gourvez a riz ha chom a riz evelse da c'hortoz ma vichent eat kuit evel enn dro-all. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 92.)
       Herve. – Che ! ya ! C'houi 'lavar ! Lipat a ris va mourrou ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 13.)
       Degouezhout a ris war ur marc'hallac'h bihan [...]. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 13.)
       Debriñ un tamm merenn skañv a ris. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 31.)
   * Gant ur c'hemmadur mesket (war-lerc'h ar rannig-verb e hag ar stagell isurzhiañ ma) :
       N'ouzon ket penaos e ris evit mont betek ma gwele ... — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 47.)
       Hep ur ger, met sklaer ha start, e ris nann gant ma fenn. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 48.)

#### Stummoù all

* grejon

#### Troidigezhioù

* galleg : (je) fis
# lopet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar lop-, pennrann ar verb lopañ, hag an dibenn-ger -et

### Furm verb

lopet /ˈlopːet/
* Anv-gwan-verb ar verb lopañ
** Ma n'her grit ket e vezot lopet ken a c'houlennot dour da evañ. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 47.)

#### Troidigezhioù

* galleg : battu , frappé
# lorc'haj
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn lorc'h hag al lostger -aj

### Anv-kadarn

lorc'haj /ˈlɔrɣaʃ/ hollek gourel (liester : lorc'hajoù)
* Brasoni (kemeret a berzh fall peurvuiañ)
** Ouzhpenn-se, ne oa tamm lorc'haj ebet en doare ma'z oa kinklet ar sal-debriñ [...]. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 308.)

#### Gerioù heñvelster

* lorc'h
* lorc'hentez
* ourgouilh

#### Troioù-lavar

* ober lorc'haj

#### Troidigezhioù

* galleg : folie des grandeurs , suffisance
# look
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

| Amzer | Furm |
| Anv-verb | to look |
| Amzer-vremañ, 3$^e$ gour unan. | looks |
| Amzer-dremenet strizh | looked |
| Anv-gwan-verb tremenet | looked |
| Anv-gwan-verb bremañ | looking |
| gwelet displegadur ar verboù saoznek ||
to look /lʊk/ verb gwan
* Seblantout.
to look verb kreñv dieeun
* (gant an araogenn at alies) Sellet (ouzh).
* (gant an araogenn for alies) Klask.

#### Deveradoù

gant un araogenn
* look about
* look after
* look around
* look at
* look away
* look back
* look down on
* look down upon
* look for
* look forward
* look forward to
* look in on
* look into
* look on
* look out
* look out for
* look over
* look through
* look to
* look up
* look up to
* look upon
deveradoù all
* forelook
* lookalike, look-alike
* lookee
* looker
* lookit
* lookout, look-out
* look-see
* look before you leap
* look down one's nose
* look daggers at
* look here
* look oneself
* look somebody in the eye
* look the other way
* look what the cat's brought in
* mislook
* onlooker
* overlook
* relook
* underlook

### Anv-kadarn

look (looks)
# lop
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

lop /ˈlopː/ hollek gourel
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Deveradoù

* lopadenn
* lopañ, lopat, lopiñ
* lopata, lopatat
* loper

#### Liamm war-du al lec'hienn Devri

* lop m. où

#### Troidigezhioù

* galleg : coup (bien appliqué)

## Okitaneg
### Etimologiezh

    Diwar lupus e latin

### Anv-kadarn

lop /lup/
* Bleiz.
# lopañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn lop hag al lostger -añ.

### Verb

lopañ /ˈlo.pːã/
* Lopañ un den pe un dra.
** Ma n'her grit ket e vezot lopet ken a c'houlennot dour da evañ. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 47.)
** Lopañ an houarn war an annev.
* Lopañ war un den pe war un dra.
# lorc'h
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

lorc'h /ˈlɔrx/ gourel
* fouge
** [...], Ma teuyi kaloun, skiant d'he fried, E-leac'h brabans, lorc'h ha fouge [...] ! — (G. Milin, Marvaillou grac'h-koz, Brest, 1867, p. 132.)
* bezañ lorc'h en unan bennak (gant un dra bennak, gant un den bennak)
** C’hwi a vo lorc’h ennoc’h o vont d’ar pardonioù gant ho chadenn aour war ho prec’h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 324.)
** Ar re-mañ a zo lorc'h all enno gant an togoù-se.' — (TBP?, p. ?.)
* Dont, sevel lorc'h da ub, en ub:
** Lorc'h a zo deuet da Liza o veza m'eo koueriadez ha plac'h diwar ar maez. — (Tad Medar, Diwar c'hoarzin..., Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1945, p. 17.)
* bezañ un den, tud a lorc'h (gwelout : stad) .

#### Deveradoù

* lorc’hañ
* lorc’haj
* lorc’heg
* lorc’hek
* lorc’henn
* lorc’hentez
* lorc’herezh
* lorc’hus

#### Troioù-lavar

* n'emañ ket an holl lorc'h e Pariz

### Krennlavar

* Lorc’hig moan, Muioc’h a voged evit a dan. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 324.)
# lontre
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « lontra » hag « -e », unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

lontre /ˈlon.tre/ benel
* Chas-dour pe Dourgon, liester an anv-kadarn lontra.