OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# raporton
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

raporton /ra.ˈpɔr.tɔn/
* Unander an anv-kadarn raporto en akuzativ.
# poanier
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar poaniañ hag -er.

### Anv-kadarn

poanier /ˈpwãnjɛr/
* Den a labour kalz hag a gemer poan.

#### Gerioù heñvelster

* den a boan
* gwall labourer

#### Deveradoù

* poanierez
Patrom:-furm verb- poanier /ˈpwãnjɛr/
* Furm dibersonel ar verb poaniañ en amzer vremañ.
# poanioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn poan hag an dibenn-ger -ioù.

### Furm anv-kadarn

poanioù /ˈpwã.nju/ benel
* Furm lies an anv-kadarn poan.
** Merc'h yaouankañ ar Roue Naer, he devoa hen heuilhet dre-holl hag hen sikouret en e holl labourioù hag e holl boanioù, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 47.)
** Abaoe an devezh milliget ma chañsas d'hor mamm gentañ Kaout ur c'hoantadenn avaloù n'eus 'met poanioù er bed-mañ. Prosper Proux, Son ar Merc'hetaer
** Hag ar morc'hed a vag bremañ ne ra nemet atizañ ar poanioù a c'houzañvont, int o-daou, an eil hag egile, an eil dre egile... — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 184.)
** Diwar-benn poaniou ar vuez ', — (Troude ha Milin, Jezuz-Krist skouer ar gristenien, Brest, 1842, p. 76.)
* Gouzañv poanioù.

#### Gerioù kevrennek

* poanioù-kalon
* poanioù-penn

#### Troidigezhioù

* galleg : douleurs benel , peines benel
* italianeg : dolori gourel
* saozneg : pains
# poazh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-gwan) Kar d'ar ger poeth « tomm » e kembraeg, eus ar ger keltiek *qoq-to-, kar d'ar gerioù पक्ति (pak-ti) e sañskriteg, πεπ-τό-ς en henc'hresianeg, coc-tu-s e latin, h.a., anv-gwan-verb gwrizienn « pibiñ ».
    (Furm verb) Savet diwar poazh-, pennrann ar verb poazhañ, hep dibenn-ger.

### Anv-gwan

poazh /ˈpwɑːs/
* A zo bet tommet evit cheñch e aozadur evit e zebriñ pa gomzer eus boued.
** N'eo ket poaz a-walh ar wastelenn, penegwir emañ c'hwez ar go ganti. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 188.)
** Ar yer-mañ a zo ken poazh ken e tibezhiont. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 103.)
* Teuc'h, uzet.
** Mat ! Al liñserioù-mañ zo poazh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 423.)
* (Pemdez) Diskaret e yec'hed dre forzh evañ alkool.
** Hennezh zo poazh gant ar boeson. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 423.)
* na kriz na poazh
** ... un eskenn vara poazh ..., meneget e geriadur istorel ar brezhoneg, pajenn 2240
* poazh oc'h ober un dra bennak : tremen skuizh

#### Deveradoù

* braspoazhañ
* boulboazh
* boulboazhañ
* boazh
* diamboazh
* diboazh
* gouboazh
* gouboazhañ
* kaletpoazh
* poazhad
* poazhadenn
* poazhadur
* poazhañ
* poazher
* poazherezh
* poazhidigezh
* poazhus

#### Gerioù kevrennek

* hanter boazh
* poazh-kalet
* poazh-krenn
* poazh-tanav
* pri-poazh

#### Troidigezhioù

* alamaneg : gar , gekocht
* esperanteg : kuirita
* galleg : cuit
* italianeg : cotto
* nederlandeg : gekookt
* saozneg : cooked

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | poazh |
| dre vlotaat | boazh |
| dre c'hwezhañ | foazh |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
poazh /ˈpwɑːs/
* Furm ar verb poazhañ e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Re skrabat a boazh, Re brezeg a noaz. — (Gabriel Milin, Furnez ar geiz, euz a Vreiz, Brest, 1868, p. 112.)
* Furm ar verb poazhañ en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 225.
# poazhan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar poazh-, pennrann ar verb poazhañ, hag an dibenn-ger -an.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | poazhan |
| dre vlotaat | boazhan |
| dre c'hwezhañ | foazhan |
| dre galetaat | digemm |
| amreizh | digemm |
poazhan /ˈpwɑːzãn/
* Furm ar verb poazhañ e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# poanie
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar poan-, pennrann ar verb poaniañ, ur glebiadur notet -i-, hag an dibenn-ger -e

### Furm verb

poanie /ˈpwãnje/
* Furm ar verb poaniañ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a da skouer) :
       Hag ar bôtred a boanie, tre ma c'hallent, gant plijadur. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 170.)
       Ha Laouig a boanie. — (Lan ar Bunel, Laouig ar Penker eun danvez beleg, Moulerez straed ar C'hastell, Brest, 1929, p. 53.)
       Dre chom dilabour, e tegouezhe dimp alies bezañ war hent ar re a boanie a lazh-korf ; [...] : « [...] ! » — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 126.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) peinait
* galleg : (elle)/(il) travaillait
# poanio
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar poan-, pennrann ar verb poaniañ, an dibenn-ger -o hag un -i- etrevogalennek

### Furm verb

poanio /ˈpwãnjo/
* Furm ar verb poaniañ e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) affligera
* galleg : (elle)/(il) peinera
# poaniusoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan poanius hag an dibenn-ger -oc'h

### Furm anv-gwan

poaniusoc'h /pwãˈnjysːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan poanius
** Kavet eo bet ganeomp buan a-walc'h, met lakaat anezhi da zistreiñ diwar hec'h hent a zo bet poaniusoc'h un tammig. — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 17.)
* Poaniusoc'h eget :
** Ha netra ne vije bet poaniusoc'h dezhi eget rankout sentiñ evel matezh ouzh ur vestrez hag a vije bet eus ar mintin betek an noz war he c'hein. — (Roparz Hemon, Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all, Al Liamm, 1970, p. 15.)
* Poaniusoc'h evit :
* Poaniusoc'h-poaniusañ : muioc'h-mui poanius

#### Troidigezhioù

* galleg : plus pénible(s) (que)
# poanius
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn poan hag al lostger -ius.
    Meneget e Geriadur Gregor Rostren, pajenn 710.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | poanius |
| Derez-uheloc'h | poaniusoc'h |
| Derez-uhelañ | poaniusañ |
| Derez-estlammiñ | poaniusat |
poanius /ˈpwã.njys/ ken poanius, ker poanius; pegen poanius, peger poanius.
* A ra poan.
** « [...]. Disoñjomp eun dra ker poanius-all ha bezomp gwir vreudeur gant karantez leiz hor c'halon. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 51.)
** — Setu daou a gavo poanius mont en eil diouzh egile, a laras unan bennak. — (Ronan Huon, Ar Gwennili-mor, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 408.)
** ' Al labour-douar zo ur vicher boanius. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 215.)

#### Troidigezhioù

* galleg : affligeant , douloureux , pénible
# poazhadenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb poazhat, hag -adenn.

### Anv-kadarn

poazhadenn
* ober ur boazhadenn : poazhat un dra bennak
** Re vihan eo ma c'haoter, ret e vo din ober div boazhadenn. — (TBP.)

#### Troidigezhioù

* galleg : cuisson
# skornjent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skorn-, pennrann ar verb skornañ, hag an dibenn-ger -jent.

### Furm verb

skornjent /Distagadur ?/
* Furm ar verb skornañ e trede gour lies an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# skornjod
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skorn-, pennrann ar verb skornañ, hag an dibenn-ger -jod.

### Furm verb

skornjod /Distagadur ?/
* Furm dic'hour ar verb skornañ en amzer-dremenet strizh an doare-disklêriañ.
# skornjont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skorn-, pennrann ar verb skornañ, hag an dibenn-ger -jont.

### Furm verb

skornjont /Distagadur ?/
* Furm ar verb skornañ e trede gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# skornjomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skorn-, pennrann ar verb skornañ, hag an dibenn-ger -jomp.

### Furm verb

skornjomp /ˈskɔrnʒɔ̃m(p)/
* Furm ar verb skornañ e kentañ gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# skornjemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skorn-, pennrann ar verb skornañ, hag an dibenn-ger -jemp.

### Furm verb

skornjemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb skornañ e kentañ gour lies an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# skornjes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skorn-, pennrann ar verb skornañ, hag an dibenn-ger -jes.

### Furm verb

skornjes /Distagadur ?/
* Furm ar verb skornañ en eil gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# skornjoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skorn-, pennrann ar verb skornañ, hag an dibenn-ger -joc'h.

### Furm verb

skornjoc'h /Distagadur ?/
* Furm ar verb skornañ en eil gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# skornjed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skorn-, pennrann ar verb skornañ, hag an dibenn-ger -jed.

### Furm verb

skornjed /Distagadur ?/
* Furm dic'hour ar verb skornañ en amzer dic'hallus an doare-divizout.
# skornjen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skorn-, pennrann ar verb skornañ, hag an dibenn-ger -jen.

### Furm verb

skornjen /Distagadur ?/
* Furm ar verb skornañ e kentañ gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# skornjon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skorn-, pennrann ar verb skornañ, hag an dibenn-ger -jon.

### Furm verb

skornjon /Distagadur ?/
* Furm ar verb skornañ e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# smell
### Verb

| Amzer | Furm |
| Anv-verb | to smell |
| Amzer-vremañ, 3$^e$ gour unan. | smells |
| Amzer-dremenet strizh | smelt |
| Anv-gwan-verb tremenet | smelt |
| Anv-gwan-verb bremañ | smelling |
| gwelet displegadur ar verboù saoznek ||

### Verb

smell
* c'hwezhañ

### Krennlavaroù

* The best fish smell when they are three days old.
# smelt
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus ar verb smell.

### Furm verb

smelt
* amzer-dremenet-strizh ar verb smell .
* anv-gwan-verb diwar ar verb smell.

## Liamm diabarzh

* Stagadenn:verboù saoznek direizh.
# smeraldo
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | smeraldo | smeraldoj |
| akuzativ | smeraldon | smeraldojn |
smeraldo /smɛ.ˈral.dɔ/
* Emrodenn.
# smelled
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus ar verb smell.

### Furm verb

slung
* amzer-dremenet-strizh ar verb smell .
* anv-gwan-verb diwar ar verb smell'.

## Liamm diabarzh

* Stagadenn:verboù saoznek direizh.
# smeraldoj
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn smeraldo ha merk al liester -j.

### Furm anv-kadarn

smeraldoj /smɛ.ˈral.dɔj/
* Liester an anv-kadarn smeraldo en nominativ.
# tric'horn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an anv-gwan pegementiñ tri hag an anv-kadarn korn

### Anv-kadarn

tric'horn /ˈtriːɣɔrn/ gourel (liester : tric'hornioù)
* Lun mentoniel dezhañ tri zu ha tri c'horn ; tric'horneg
** Dizale ne voe mui gwelet nemet tric'horn ar ouel rouz o vont war-raok a-us d'ar chaoser. — (Ronan Huon, Ar Gwennili-mor, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 411.)

#### Gerioù heñvelster

* tric'hogn
* tric'horneg

#### Gerioù kevrennek

* tric'hornventouriezh
* tric'hornventouriezhel

#### Troidigezhioù

* galleg : triangle
* galizeg : triángulo
* portugaleg : triângulo
# tri zra
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus tri, ha tra.
tri zra

## Krennlavaroù

* Tri zra a lak ar bed da vont : Beg ar soc'h, beg ar vronn Ha beg an ibil pa vez sonn.
# triad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an niver tri hag an dibenn-ger -ad.

### Furm anv-kadarn

triad /'tri:ɑt/
* Stroll tri den peurvuiañ, pe tri zra a-wechoù.
** <skouer.>
* daouad, triad, pevarad, c'hwec'had, seizhad, eizhad ...

#### Troidigezhioù

* galleg : trio , groupe de trois
# tric'herniek
## Brezhoneg
### Rummenn ger dianav

Ret e vefe resisaat ar rummenn ger : -ak-, -verb-, -ag-, -adv-, unan all.
Un dra tric'herniek en deus tri c'hern.

## Pennadoù kar

* kern
* korn
* tric’hornek
# tribledie
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Marteze diwar tri ha nondidie.

### Estlammadell

tribledie
* estlammadell dizereat a daoler pa ne vezer ket en imor vat. Hañvalout a ra bezañ implijet gant Leoniz kentoc'h.

#### Gerioù heñvelster

* gastidie
* nondidie
* mallozh Doue

#### Troidigezhioù

* galleg : nom de Dieu
# turlutat
## Brezhoneg
### Verb

turlutat /tyrˈlytːat/
** Petra an diaoul emañ ar mec'hieg-se o turlutat aze ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 34.)
** ...hag a c'hrad vat e chomis ur bloavezh da « ziskuizhañ », da lenn, da c'hwileta ha da durlutat e pep seurt stumm, rak kemer a raen ar bed war an tu ma troe. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 75.)

#### Troidigezhioù

* galleg bricoler, boenner ;
# turmud
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

turmud /ˈtyrmyt/ hollek gourel (furm vihanaat : turmudig)
* Birvilh, dizurzh, mesk

#### Deveradoù

* turmudañ

#### Troidigezhioù

* galleg :
# turk
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus an anv-kadarn Turk.

### Anv-gwan

turk /ˈtyrk/
* Eus Turkia.
** ur monumant turk, ur voskeen durk.

#### Troidigezhioù

* galleg : turc

### Pennad kar

* Stagadenn:Bro ha tud
# turkantin
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

turkantin
* Plantenn

#### Gerioù heñvelster

* tin
# turkeg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar Turk hag al lostger -eg.

### Anv-kadarn

turkeg /ˈtyr.kek/
* Yezh Turki, pe hini an Durked.

#### Deveradoù

* turkegañ
* turkeger
* turkek

#### Troidigezhioù

* galleg : langue turque
* saozneg : Turkish language
# turn
## Saozneg
### Anv-kadarn

turn (turns)
* tro
# turiet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar turiañ hag -et.

### Anv-gwan

turiet
* Anv-gwan-verb diwar ar verb turiañ.
** ... ne weled nemet gwez dibennet, kleuzioù freuzet, parkeier turiet evel pa vije bet e pep hini kant penn-moc'h gouez oc'h ober o ebat. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 9.)
# turkey

turkey
# turio
## Kembraeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

turio /ˈtirjo/
* turiañ douar
** Yn turio fel porchell

#### Gerioù heñvelster

* twrio

### Notenn

* ↑ http://welsh-dictionary.ac.uk/gpc/gpc.html?turio
# stagjen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « stag- », pennrann ar verb « stagañ », hag an dibenn-ger « -jen ».

### Furm verb

stagjen /ˈstakʃen/
* Furm ar verb stagañ e kentañ gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# stagjoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « stag- », pennrann ar verb « stagañ », hag an dibenn-ger « -joc'h ».

### Furm verb

stagjoc'h /ˈstakʃɔx/
* Furm ar verb stagañ en eil gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# stagjon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « stag- », pennrann ar verb « stagañ », hag an dibenn-ger « -jon ».

### Furm verb

stagjon /ˈstakʃũn/
* Furm ar verb stagañ e kentañ gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# stagjent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « stag- », pennrann ar verb « stagañ », hag an dibenn-ger « -jent ».

### Furm verb

stagjent /Distagadur ?/
* Furm ar verb stagañ e trede gour lies an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# stagjes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « stag- », pennrann ar verb « stagañ », hag an dibenn-ger « -jes ».

### Furm verb

stagjes /ˈstakʃes/
* Furm ar verb stagañ en eil gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# stagjomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « stag- », pennrann ar verb « stagañ », hag an dibenn-ger « -jomp ».

### Furm verb

stagjomp /ˈstakʃɔ̃m(p)/
* Furm ar verb stagañ e kentañ gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# stagjed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « stag- », pennrann ar verb « stagañ », hag an dibenn-ger « -jed ».

### Furm verb

stagjed /ˈstakʃet/
* Furm dic'hour ar verb stagañ en amzer dic'hallus an doare-divizout.
# stagjod
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « stag- », pennrann ar verb « stagañ », hag an dibenn-ger « -jod ».

### Furm verb

stagjod /ˈstakʃɔt/
* Furm dic'hour ar verb stagañ en amzer-dremenet strizh an doare-disklêriañ.
# stagjont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar stag-, pennrann ar verb stagañ, hag an dibenn-ger -jont

### Furm verb

stagjont /ˈstakʃɔ̃ɳ(t)/
* Furm ar verb stagañ e trede gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ
** Met kerkent ha ma stagjont da gomz, ne deurvezas ket Emil o leuskel da vont pelloc'h gant o c'haoz : [...] — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 56.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elles) commencèrent (à), (ils) commencèrent (à)
# stagjemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « stag- », pennrann ar verb « stagañ », hag an dibenn-ger « -jemp ».

### Furm verb

stagjemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb stagañ e kentañ gour lies an amzer dic'hallus, en doare-divizout.
# ya pe nann
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant ya, pe nann.

### Troienn adverb

ya pe nann
* troienn a verk an dibab
** Alo, dont a rez, ia pe nan ? — (Yann-Vari Nedeleg, Histor Coll-Bara, Feiz ha Breiz niv. 30, 1876, p. 238a.)
** [...] : Derc'hel a rit d'ho ker, ia pe nan ? — (Yann-Vari Nedeleg, Histor Coll-Bara, Feiz ha Breiz niv. 54, 1876, p. 421b.)
** Laret din, ya pe nann, ha gwir eo kement-se? — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 56.)
** Lavared ya pe nann krak an hini a vez d'ober. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 54.), — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 165.)

### Pennadoù kar

* na ya na nann
* pe nann

### Troienn

* yes or no
* sì o no
# yac'h ha dibistig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan yac'h, ar stagell genurzhiañ ha, hag an anv-gwan dibistig.

### Troienn verb

yac'h ha dibistig /Distagadur ?/
* E yec'hed.
** D'ar merc'her, pemped a viz c'houevreur, ec'h errujomp, iac'h ha dibistig, a wel d'ar gear vraz Tchum-Kin-Fou. — (Misionou Bro-Sina, Lizeriou Breuriez ar Feiz - Leor kenta, 1849, p. 451.)
** Da gentañ e voe dipitet-holl ar roue Vortigern pa welas ar paotrig yac'h ha dibistik en e sav dirazañ. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 29.)

#### Gerioù heñvelster

* yac'h ha divac'hagn
* e savete

#### Troidigezhioù

* galleg : sain et sauf
# yac'haat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan yac'h hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at).

### Verb

yac'haat /jaˈxɑːt/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : yac'haet) (displegadur) I. verb gwan
* Dont en-dro en e yec'hed (diwar-benn an dud hag al loened)
* Dont da vezañ brav (diwar-benn an amzer)
II. verb kreñv eeun
* Lakaat da vezañ yac'hoc'h (diwar-benn an dud hag al loened) ; pareañ
** — [...], rak n'eus nemeti war an douar hag a c'hallfe da yac'haat. [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 140.)
** — [...]. Mes komer kalon, ha me da yac'hao en desped dezhi. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 143.)
** — A ! mar am yac'haet eus an droug-mañ, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 143.)
** [...] : yac'haat a rênt an dud klanv, eeuna a rênt ar re gamm pe dort, ar gwel a roent d'ar re dall, ar c'hleved d'ar re vouzar. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 133.)
** Laka broud en eur mouchouer en-dro d'az kouzoug ha hennez a yac'haio ahanout. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 67.)
* Trec'hiñ un droug, ur c'hleñved
** — [...]. Met a anavez nerzh ha doare an holl louzoù ar c'hoadoù hag ar parkoù, ha n'eus gouli na kleñved ebet ha na ve yac'haet gant an ongant-se. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 162.)

#### Deveradoù

* yac'haer

#### Troidigezhioù

* galleg : (se) guérir
# ya sur
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus ya ha laouen.

### Troienn adverb

ya sur
* Adverb kadarnaat.
** Collet omp eta ? Ia sur, ma na reomp pinijen. — (Scol ar maro mad, troet gant Goulven Morvan, 1867, p. 85.)
** Ya sur, mererez, ha deut bemdez da glask soubenn, ken a vo yac'h ar vaouez kaezh-se. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 29.)
** Ya sur, laret em eus hen ober, ha bepred hen laran. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 116.)

#### Gerioù heñvelster

* ya avat, ya 'vat
* ya a-walc'h
* ya da
* ya gast
* ya laouen

#### Gerioù enepster

* nann sur
# yac'h-beuz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar « yac'h » ha « beuz ».

### Anv-gwan

yac'h-beuz /jaxˈbøː(s)/
* Yac'h-tre.
*   * Ne oa ket bet tamm klañv, a lârit din. Yac'h-beuz eo memes, Yac'h-pesk. — (Youenn Drezen, Skol louarn Veig Trebern, eil lodenn, Al Liamm, 1973, p. 88.)

#### Gerioù heñvelster

* yac'h-kloc'h
* yac'h-klok
* yac'h-pesk
# yac'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon (yach).
    Kar d'ar gerioù iach en kembraeg, yagh en kerneveureg.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | yac'h |
| Derez-uheloc'h | yac'hoc'h |
| Derez-uhelañ | yac'hañ |
| Derez-estlammiñ | yac'hat |
yac'h /ˈjɑːx/; ken yac'h, ker yac'h .
* N'eo taget gant nep kleñved.
    Bezañ yac'h-pesk.
    Ken yac'h hag ur pesk en dour, STBJ 147
    ken yac'h evel ur pesk, Livr al Labourer 242
* Kreñv, nerzhus (diwar-benn an dud).
    Merc'hed yac'h.
* N'eo tapet gant nep kleñved (diwar-benn ar plant, ar frouezh, al louzoù-kegin).
    Yac'h da welet eo an irin-mañ.
* Brezhoneg yac'h: brezhoneg reizh ha disi.
* Yac'hus, mat da zebriñ, da evañ (diwar-benn ar boued hag an died).
    Ur banne chug aval yac'h.
* bevañ yac'h : hep kleñvel.
* lavarout yac'h : lavarout sklaer, fraezh.
* paeañ yac'h.
    Hag ar manac'h a yeas d'e sac'h, Paeañ an eskod ha paeañ yac'h. SBI 2/142

#### Gerioù enepster

* klañv
* diyac'h

#### Deveradoù

* diyac'h
* peuryac'h
* yac'haat
* yac'haer
* yac'haus
* yac'hus
* yac'husaat
* yac'husaerezh
* yac'husted
* yac'huster
* yec'hed
* yec'hedoni
* yec'hediñ
* yec'hedus

#### Gerioù kevrennek

* yac'h-beuz
* yac'h-frev
* yac'h-kloc'h
* yac'h-klok
* yac'h-pesk
* yac'h-yac'h

#### Troioù-lavar

* bezañ yac'h e galon
* yac'h ha dibistig
* yac'h ha divac'hagn

#### Krennlavarioù

* An hini a gac'h A zo yac'h.

#### Troidigezhioù

* alamaneg : gesund
* galleg : sain (en bonne santé)
* kembraeg : iach
* kerneveureg : yagh
* saozneg : healthy
# yac'haer
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    eus yac’haat hag -er

### Anv-kadarn

yac'haer /jaˈɣaɛr/
* Peurvuiañ er gwin a lazh muioc’h a dud Eget na bare yac’haer gant e holl vrud. Geriadur BG Troude p 802
# yac'h-pesk
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek, savet diwar an anv-gwan yac'h hag an anv-kadarn pesk.

### Anv-gwan

yac'h-pesk /jaxˈpesk/
* Yac'h-tre
** — « [...]. Mes arabat eo seniñ ar c'hañv re abred, rak marteze hoc'h eontr a zo yac'h-pesk, [...]. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 15.)
** Ne oa ket bet tamm klañv, a larit din. Yac'h-beuz eo memes, Yac'h-pesk. — (Youenn Drezen, Skol louarn Veig Trebern, eil lodenn, Al Liamm, 1973, p. 88.)

#### Gerioù heñvelster

* yac'h-beuz
* yac'h-frev
* yac'h-kloc'h
* yac'h-klok

#### Troidigezhioù

* galleg : en super forme , très bien portant
# yac'h-yac'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an anv-gwan yac'h.

### Anv-gwan

yac'h-yac'h /jaɣˈjɑːx/
* Yac'h-kenañ
** Job na oa ket yah-yah. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 558.)

#### Gerioù heñvelster

* yac'h-beuz
* yac'h-pesk

#### Gerioù enepster

* klañv-klañv

#### Troidigezhioù

* galleg : très bien portant , très sain
# yac'h ha divac'hagn
## Brezhoneg

yac'h ha divac'hagn
* yac'h ha dic'hloaz
** Plac’hed iaouank, ha ne roit-hu ket d’ho preur, araok kuitaat ti he dad, metalenn ar Verc’hez Vari, evit m’hen diouallo e pep leac’h, dioc’h pep drouk, ha m’hen digaso d’ar gear, ar c’henta ar guella, iac’h ha divac’hagn ? — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 143.)
** Brav eo d'an hini a zo yac'h ha divac'hagn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 122.)
** Eur hras kaer eo din beza yah ha divahagn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 558.)
# zebù
## Italianeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

zebù /d͡zeˈbu/ gourel lies
* (Loenoniezh) Zebu.

#### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti