# brec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    anv-kadarn 1 :
    Deuet eus furm benel an anv-gwan keltiek *brikkos « marellek, brizh » (en deus roet brych e kembraeg ha brecc e heniwerzhoneg) a zeufe eus ar wrizienn indezeuropek *bʰreḱ- a gaver er gerioù brehen « lugerniñ » e krennalamaneg-uhel, bhrā́śatē « skediñ » e sañskriteg ha pár-ku-iš « naet, rik » en hittiteg. Kar d'ar gerioù brizh ha brezhel.
    Da geñveriañ gant ar gerioù brech « dispuilh, brec'h » e kembraeg ha bregh, brygh « dispuilh, brec'h » e kerneveureg.
    anv-kadarn 2 :
    Amprestet digant al latin brachia. Da geñveriañ gant braich e kembraeg ha bregh e kerneveureg.

### Anv-kadarn 1

brec'h /ˈbrɛːx/ hollek benel
* (Kleñvedoniezh) Kleñved-red grevus diwar viruz, heverk dre un derzhienn trec'h, poanioù hag ar burbu a sav diwarnañ penn-da-benn d'ar c'horf a chom roudoù da viken war o lerc'h.
* Danvezenn aozet diwar garvevien pe viruzoù lakaet dinoaz, a gontammer ganti gwad an dud evit o gwareziñ diouzh kleñvedoù pegus.
** Lakaat ar vrec'h.

#### Gerioù heñvelster

* verol vihan
* vaksin

#### Deveradoù

* brec’hidigezh

#### Gerioù kevrennek

* brec'h-den
* brec'h-du ~ brec'h-zu
* brec'h-nij
* brec'h-saout
* brec'h-vihan

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Pocken benel lies
* arabeg : جُدَرِيّ‎ (judariyy) gourel
* euskareg : baztanga , nafarreri
* galleg : variole benel , petite vérole benel
* gresianeg : ευλογιά (evlogiá) benel
* italianeg : vaiolo gourel , vaiuolo gourel
* iwerzhoneg : bolgach benel , bolgach Dé benel
* kembraeg : brech wen benel , brech folog benel
* kerneveureg : bregh benel , brygh benel
* luksembourgeg : Pouken benel lies
* nederlandeg : pokken lies
* okitaneg : picòta benel , vairoleta benel
* poloneg : ospa benel
* romañcheg : virola benel
* saozneg : smallpox
* skoseg : a' bhreac benel , a' bhanachrach benel
* spagnoleg : viruela benel
* vietnameg : đậu mùa
* galleg : vaccin

### Gwelet ivez

* Ar pennad « brec'h » e-barzh Wikipedia

### Anv-kadarn 2

brec'h /ˈbrɛːx/ benel (daouder : divrec'h, liester : brec'hioù)
* (Korfadurezh) Ezel krec'h an den 'zo etre ar skoaz hag an dorn.
** C'hwi a vo lorh ennoh o vond d'ar pardoniou gand ho chadenn aour war ho preh ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 324.)
** Ar vazh-yod a oa ken tev ha ma brec'h, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 27.)
* Ezel hir ha gwevn an divellkeineged, a dalvez da vlotviled 'zo da santout ha da gregiñ en o freizh.
** Brec'h ur morgazh.
* Milgin.
** Un tamm sec'hañ d'ar genoù gant brec'h ar roched. — (Loeiz ar Floc'h, Trubuilhou ar seiz potr yaouank, 1927, p. 49.)

#### Gerioù heñvelster

* (2) : brec'hell, brec'h-santout
* (3) : milgin, brec'hegenn, mañch

#### Deveradoù

* arvrec'h
* brec'had
* brec'hard
* brec'hata
* brec'hataat
* brec'hegad
* brec'hek
* brec'hell
* brec'henn
* brec'hiad
* divrec'h

#### Gerioù kevrennek

* brec'h-karr
* brec'h-kostez
* brec'h-kroaz
* brec'h-moull
* brec'h-ognon
* brec'h-pleg
* brec'h-rod
* brec'h-santout
* brec'htroadeg
* brec'h-vor
* brec'hwisk
* kador-vrec'h

#### Krennlavarioù

* Amañ emañ ar c'hiz da lavarout d'ar vugale : Debrit bara sec'h Hag e teuy tev ho prec'h. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 24.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Arm gourel
* arabeg : ذِرَاع‎ (ḏirāʿ) gourel pe benel
* euskareg : beso
* galleg : bras gourel
* gresianeg : μπράτσο (brátso) nepreizh , χέρι (khéri) nepreizh
* italianeg : braccio gourel
* iwerzhoneg : géag benel , lámh benel
* kembraeg : braich benel
* kerneveureg : bregh gourel
* luksembourgeg : Aarm gourel
* nederlandeg : arm gourel
* okitaneg : braç gourel
* poloneg : ręka benel , ramię nepreizh
* romañcheg : bratsch gourel
* saozneg : arm
* skoseg : gàirdean gourel
* spagnoleg : brazo gourel
* vietnameg : cánh tay
* alamaneg : Tentakel gourel pe nepreizh
* arabeg : مِجَس‎ (mijas) gourel , لامِس‎ (lāmis) gourel
* galleg : tentacule gourel
* gresianeg : πλοκάμι (plokámi) nepreizh
* italianeg : tentacolo gourel
* iwerzhoneg : adharcán gourel
* kembraeg : tentacl gourel
* nederlandeg : tentakel nepreizh
* okitaneg : tentacul gourel
* poloneg : macka benel
* romañcheg : tentachel gourel
* rusianeg : щу́пальце (ščúpalʹce) nepreizh
* saozneg : tentacle
* spagnoleg : tentáculo gourel
* vietnameg : xúc tu
* galleg : manche benel

### Gwelet ivez

* Ar pennad « brec'h » e-barzh Wikipedia

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ranko Matasović, Etymological Dictionary of Proto-Celtic, Leyden, Brill, 2009, p. 78.
* : J. P. Mallory ha D.Q. Adams (renerien), Encyclopedia of Indo-European Culture, Londrez, Fitzroy Dearborn, 1997, p. 514.
* : Albert Deshayes, Dictionnaire étymologique du breton, Douarnenez, Le Chasse-Marée, 2003, p. 134.