OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# c'hoariell
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn c'hoari hag al lostger -ell.

### Anv-kadarn

c'hoariell /xwaˈriːɛl/ benel (liester : c'hoarielloù)
* Tra da c'hoari
** Bemdez goude, pa vezen ma-unan, e tremenen ma amzer o sellout ouzh ar c'hoariell. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 119.)
** Ur c'hoariell oa bet eñ ganti − [...]. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 51.)

#### Deveradoù

* c'hoariellat
* c'hoarieller
* c'hoariellig

#### Troidigezhioù

* galleg : jouet , jeu
# c'hoariant
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

c'hoariant /Distagadur ?/ gourel (liester : c'hoariantoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : logiciel de jeu
# c'hoarie
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar c'hoari-, pennrann ar verb c'hoari, hag an dibenn-ger -e.

### Furm verb

c'hoarie /xwa.ˈriː.e/
* Furm ar verb c'hoari e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
** Aman, bianik, e c'hoarie gand he breur; [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 286.)
** Hiniennoù all, chomet krennarded, a c'hoarie en em hegal hag a c'haloupe ken a ouient, troñset ganto o saeoù gwenn betek o daoulin. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 25.)
** Ur bagad paotred vihan a c'hoarie bazh-dotu en ur prad nepell diouzh mogerioù diavaez ar gouent. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 28.)
** Harry avat a c'hoarie gant pezhioù a oa bet prestet dezhañ gant Seamus Finnigan [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 207.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) jouait
# c'hoarielloù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn c'hoariell hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

c'hoarielloù /xwariˈɛlːu/
* Furm lies an anv-kadarn c'hoariell
** Setu perak ne vez ket klevet gant ar Vugale pezh a lavar o c'hoarielloù. — (Roparz Hemon, An tri boulomig kalon aour, Al Liamm, 1961, p. 12.)

#### Troidigezhioù

* galleg : jouets
# c'hoariec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar c'hoari-, pennrann ar verb c'hoari, hag an dibenn-ger -ec'h

### Furm verb

c'hoariec'h /xwaˈriːɛx/
* Furm ar verb c'hoari en eil gour lies an amdremened, en doare-disklêriañ

#### Troidigezhioù

* galleg : (vous) jouiez
# c'hoariellat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn c'hoariell hag al lostger -at.

### Verb

c'hoariellat /xwariˈɛlːat/ verb gwan (displegadur)
* C'hoari evel ar vugale gant c'hoarielloù (diwar-benn ar vugale)
* (Dre astenn-ster) (Dre zismeg) Koll amzer oc'h ober war-dro disterajoù ; bitellat (diwar-benn an dud deuet)
** N'a ket d'e zevez ken : e vez eno ordinal o c'hoarïellad en-dro d'an ti-ze. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 77.)
* (Dre astenn-ster) Koll e amzer
** An nao-all avat a c'helle c'hoariellat en dro d'ezi. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 198.)

#### Stummoù all

* c'hoariellañ

#### Deveradoù

* c'hoarieller
* c'hoariellerezh

#### Troidigezhioù

* galleg : folâtrer , jouer , s'amuser (sans précision)
* galleg : bricoler , s'occuper de bagatelles
# c'hoarvezje
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar c'hoarvez-, pennrann ar verb c'hoarvezout, hag an dibenn-ger -je

### Furm verb

c'hoarvezje /xwarˈvezʒe/
* Furm ar verb c'hoarvezout e trede gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout
** — [...]. Ar sorserez a ouie mat ne c'hoarvezje netra a gement-se [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 102.)
** Mes an holl a en em savas adarre en o enep, evel en amzer gozh, ha, dreist ar re-all, ar gigerien ne felle ket dezho, nag a-bell nag a-dost, e c'hoarvezje an disterañ enkrez gant o ferson. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 118.)
** Kredi a c'hellit, an daou-man n'oant ket laouen; gouzout a reant ar pez a c'hoarvesche gant-ho; n'oant ket a-zindan zivin, n'o doa nemed ar maro da c'hortoz. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 181.)

#### Gerioù heñvelster

* arruje
* degouezhje
* erruje

### Gwelet ivez

* c'hoarvezfe

#### Troidigezhioù

* galleg : (ça)/(elle)/(il) adviendrait , arriverait , se passerait , surviendrait
# c'hoarvezint
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar c'hoarvez-, pennrann ar verb c'hoarvezout, hag an dibenn-ger -int

### Furm verb

c'hoarvezint /xwarˈveː(z)ĩɲ(t)/
* Furm ar verb c'hoarvezout e trede gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ

#### Gerioù heñvelster

* arrufont
* degouezhint
* erruint

#### Troidigezhioù

* galleg : (elles)/(ils) adviendront , arriveront , se passeront , surviendront
# c'hoarvezjed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « c'hoarvez- », pennrann ar verb « c'hoarvezout », hag an dibenn-ger « -jed ».

### Furm verb

c'hoarvezjed /xwarˈvesʃet/
* Furm dic'hour ar verb c'hoarvezout en amzer dic'hallus an doare-divizout.
# distreiñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger dis- hag ar verb treiñ.

### Verb

distreiñ /disˈtrɛĩ/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : distroet) (displegadur)
* dont en-dro
** ...me a distroo ivez hepdale... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 247.)
** Hi 'tistreiñ en-dro, 'laret d'he c'hamaradez ker. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 192.)
* distreiñ da ul lec'h bennak:
** ... hag edont eno, ur pennad a yoa, o tiviz petra da ober, pe distreiñ da Gastell, pe chom e Berven, hervez m'oa gourc'hemennet dezho. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 19.)
** Pa voe tavet an dornerezed, Yun a zistroas d'an ti. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 33.)
* distreiñ da-di unan bennak
** Goude an oferenn eured e tistroas an holl da-di ar merer kozh ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 236.)
* distreiñ da ober un dra
** ... distroomp da welout penaos ez a an dro gant ar verc'h yaouankañ du-se. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 108.)
* distreiñ ouzh ub, ouzh udb
** Hag eñ o tistreiñ ouzh ar plac’h ar gambr, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 56.)
* distreiñ diwar un hent, ul labour:
** - [...]. Ret eo karout ar c'habiten amañ hag e soudarded kement ha m'her gran, evit distreiñ evel-hen diwar va labour. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 162.)
* distreiñ unan bennak diwar un dra bennak (un hent peuvuiañ)
** Evit trugarekaat Doue hag ar Werc'hez Vari ... da vezañ ho tistroet diwar an hent fall, Toull al Lakez 37
* distreiñ un dra bennak diwar unan bennak

#### Gerioù heñvelster

* dizreiñ

#### Deveradoù

* distro

#### Troioù-lavar

* distreiñ war an douar
* distreiñ d'ar gêr
* distreiñ d'e gêr
# distrafuilh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus di- ha strafuilh.

### Anv-gwan

distrafuilh /di'strafuʎ/
* Hep strafuilh.
** ken distrafuilh ha tra

#### Gerioù heñvelster

* difrom
* dinec'h
* dispont
* habask
* sioul

#### Deveradoù

* distrafuilhañ

#### Troidigezhioù

* galleg : non troublé , impassible calme

### Adverb

distrafuilh /di'strafuʎ/
* Hep strafuilh.
** ken distrafuilh ha tra

#### Gerioù heñvelster

* difrom
* dinec'h
* dispont
* habask
* sioul

#### Troidigezhioù

* galleg : sans trouble , impassiblement calmement
* saozneg : calmly , quietly
# distrantell
## Brezhoneg

    Eus dis- ha trantell.

### Anv-gwan

distrantell
* distabil, ne zalc'h ket, ne chom ket mat en e sav.
** Ur c'harr, arrebeuri distrantell.
** Ur gouanamant distrantell.
** Brezhoneg distrantell : komzet fall.
* Merc'hed distrantell : dezho doareoù-bevañ fall, n'en em zalc'hont ket mat.

## Liamm diavaez

* Devri
# distriperez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « distriper » hag an dibenn-ger « -ez ».

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | distriper /disˈtripː.ɛr/ | distriperien /dis.tri.ˈpɛ.rjɛn/ pe distriperion /dis.tri.ˈpɛ.rjɔ̃n/ |
| Benel | distriperez /dis.tri.ˈpeː.res/ | distriperezed /dis.tri.pe.ˈreː.zet/ |
distriperez /dis.tri.ˈpeː.res/
* Furm venel unan an anv-kadarn distriper.
# distrafuilhañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus distrafuilh hag -añ.

### Verb

distrafuilhañ /distra'fuʎã/
* Sioulaat, habaskaat.

#### Gerioù heñvelster

* difrom
* dinec'hiñ
* dispontañ
* habaskaat
* sioulaat

#### Troidigezhioù

* galleg : calmer , tranquilliser
# distreiñ d'ar gêr
## Brezhoneg
### Troienn verb

distreiñ d'ar gêr
** Dont a eure a-benn da lazhañ anezhañ, goude kalz a boan, hag hen sammas war e varc'h, hag e klaskas neuze an hent evit distreiñ d'ar gêr. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 64.)
** Job, ret eo deomp en em zispartiañ, rak poent eo deoc'h distreiñ d'ar gêr a-raok an noz. ' — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 45.)
** [...] lezer distreiñ d'ar gêr ar veleien a yoa gantañ en derc'hent. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 188.)
** Ho pet truez outañ, itron vat, ha grit d’ezañ distrei d’ar gêr da garout e dud. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 52.)
* ↑ N'eo ket sur e vije brezhonek mat ar frazenn.
# distreiñ d'e gêr
## Brezhoneg

    Eus distreiñ ha d'e gêr.
distreiñ d'e gêr
** Ar re all a alian da zistreiñ fenoz pep hini d’e gêr. . EK 2/13 — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 13.)
# distreiñ war an douar
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb distreiñ, an ger-mell strizh an hag an anv-kadarn douar.

### Troienn verb

* distreiñ war an douar
** E toull eur hae e lennen. Pa zistroen war an douar, n'he gwelen mui, med eun tammig pelloh, m'he have o peuri atao ken fur ha tra. — (Mab an Dig, Ruz, bioh Kergengar, Bleun-Brug niv. 97, 1957, p. 17.)

#### Troidigezhioù

* galleg : redescendre sur terre
# distriper
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn) Savet diwar distrip-, pennrann ar verb distripañ, hag al lostger -er
    (Furm verb) Savet diwar distrip-, pennrann ar verb distripañ, hag an dibenn-ger -er

### Anv-kadarn 1

| | Unander | Liester |
| Gourel | distriper /disˈtripːɛr/ | distriperien /distriˈpɛrjɛn/ pe distriperion /distriˈpɛrjɔ̃n/ |
| Benel | distriperez /distriˈpeːres/ | distriperezed /distripeˈreːzet/ |
distriper /disˈtripːɛr/ gourel (liester : distriperien, distriperion)
* Den a zo o tistripañ
** Hag e hell evel se chom e zaouarn en e hodellou pe chom en e boz, en eur ober an neuz da glask, e-touez an distriperien galleg, an hini a zeuio gantañ eur bomm brezoneg bennag. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 96.)

#### Troidigezhioù

* galleg :

### Furm verb

distriper /disˈtripːɛr/
* Furm dic'hour ar verb distripañ en amzer-vremañ an doare-disklêriañ

#### Troidigezhioù

* galleg : (on) éventre
* galleg : (on) prononce (fam.), récite (fam.)
# dont ar gwad dindan ivinoù unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb dont, ar ger-mell strizh ar, an anv-kadarn gwad, an araogenn dindan, an anv-kadarn ivinoù hag unan bennak.

### Troienn verb

dont ar gwad dindan ivinoù unan bennak /Distagadur ?/
* Sevel ar gounnar en unan bennak
** — « Piv a zo laer ? » eme ar roue, ar gwad o tont dindan e ivinoù. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 168.)

#### Troidigezhioù

* galleg : monter la moutarde au nez à quelqu'un
# dont d'ar gêr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb dont, hag an droienn d'ar gêr.

### Troienn verb

dont d'ar gêr /Distagadur ?/
* Dont d'al lec'h ma emeur o chom
** "Setu graet al labour hirie ! Bremañ, da guzh-heol, e teufet d'ar gêr, ha n'ho pet ket aon dirak ma zad ; komzet outañ divergont zoken". — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 73.)
** Va mab eo a zo o tont d'ar gêr, va mab an Avel-draoñ. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 71.)
** Fañch a oa deuet d'ar gêr gwad ha labez toud. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 124.)
** Ne lavar ket da vamm e teuio d'ar gêr tro ebed ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 543.)
** Hag a-benn neuze e oan war dond d'ar gêr. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 226.)
* Anzav e fazioù kent

#### Troidigezhioù

* galleg : rentrer à la maison
* galleg : faire amende honorable , reconnaître ses erreurs , reconnaître ses fautes
# dont a-benn eus unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dont hag a-benn.

### Troienn verb

dont a-benn eus unan bennak /Distagadur ?/
* Bezañ mestr war den pe loen, pe trec'h dezhañ.
** Me a gavo an tu d’ho lakaat da dont a-benn anezhañ, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 20.)
** Me a laro dit petra da ober evit dont a-benn anezhañ, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 20.)
** Ne welan ket gallout biken dont a-benn anezhañ, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 75.)
** ... setu amañ un ongant glas hag a deuo a-benn eus ar goantig-se, ha pa vefe teir badeziant war he fenn. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 104.)
** Mari-Job ar Gergeno, 'vel 'm eus lâret deoc'h, n'oa ket ur plac'h aezet dont a-benn anezhi, ... — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 13.)
** Evit dont a-benn eus ar veleien, evel m'oant deuet a-benn eus madoù an lliz, ec'h en em lakejont e doare da lamet digant ar pab hag an eskibien, o galloud warnezho. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 13.)
** Evit dont a-benn eus o c’hrog, — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 53.)
** Soñjal a raent, paotred kêr evelto, dont buan a-benn eus a goueriaded diskiant Plabenneg. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 194.)
** ... neuze ne vezo ket diaes dit dont a-benn anezhañ. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 88.)
** — « [...]. Ma vije, n'eus netra a gement na zeujen-me a-benn anezho. [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 141.). Netra implijet gant ur ster lies.
** Ouzhpenn ma oa souezhet-bras an aotrou-mañ o welout penaos e c’helle Ivon dont da leon, da digr, da loupard, da hoc’h-gouez, da vleiz, da louarn, da vran, e voe souezhetoc’h c’hoazh o welout e teue a-benn eus al loened all … — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 148.)
** Ahañ ! Janned, deut out a-benn anezi ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 62.)
** ’M-eus aon ho-peus poan o tond a-benn euz ho saout. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 105.)
** « ...; laka evez, pe va mamm a zeuio a-benn ac’hanout. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 210.)

#### Troidigezhioù

* galleg : venir à bout de quelqu'un , maîtriser (qqu), dominer (qqu), vaincre (qqu).
# dont an dour war e vilinoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb dont, ar ger-mell strizh an, an anv-kadarn dour, an araogenn war, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn lies milinoù.

### Troienn verb

dont an dour war e vilinoù
* dont an dour war e vilin
* Garmet he deus? -Ya, deuet eo an dour war he milinoù. TBP ???
# dont ar c'hazh da razh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb dont, ar ger-mell strizh ar, an anv-kadarn kazh, an araogenn da hag an anv-kadarn razh.

### Troienn verb

dont ar c'hazh da razh /Distagadur ?/
* C'hoarvezout
** An dispac'h a reaz pinvidig
    Tud araog a ioa reuzeudig ;
    Ha pa zeuaz ar c'has da raz
    N'oa nemet troket pen d'ar vaz ; — (J. Fave, medicin, Tabud etre Fanch Penverz ha Ian Lealdet, Feiz ha Breiz niv. 43, 1876, p. 333a.)
** Hogen pa zeuas ar c'hazh d'ar razh e weljomp un ti a vent vat [...]. — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 221.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# dont a-dreñv
## Brezhoneg

    Savet gant dont hag a-dreñv
dont a-dreñv
* Dont da vezañ marc'hadmatoc'h
** Penaos, deuet eo ar c'hroc'hen a-dreñv eta? Ar Manac'h Bihan hag ar Manac'h Bras, KAB 3/211
# dont an dour war e vilin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb dont, ar ger-mell strizh an, an anv-kadarn dour, an araogenn war, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn milin

### Troienn verb

dont an dour war e vilin /Distagadur ?/
* Stagañ da ouelañ
** Neuze, 'vat, e oa deut an dour war he milin. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 355.)

#### Troidigezhioù

* galleg : se mettre à pleurer
# dont c'hoant
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb dont hag an anv-kadarn c'hoant.

### Troienn verb

dont c'hoant /Distagadur ?/
* Sevel c'hoant.
** Pa welas Fañch an itron hag he merc'h, e teuas c'hoant dezhañ da bokat dezhe. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 270.)
# dont d'an traoñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb dont hag an droienn d'an traoñ.

### Troienn verb

dont d'an traoñ /Distagadur ?/
* Dont war ul live izeloc'h ; diskenn
** Lavar d'az tad dond d'an traoñ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 115.)
** Pa oan o tond d'an traoñ gant ar viñs. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 193.)
** Deom d'an traon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 362.)
** Deus d'an traoñ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 535.)
* Bezañ diskaret
** Ken (a) e voe deuet d'an traoñ ar gwez holl. — (TBP?, p. ?.)

### Gwelet ivez

* mont d'an traoñ

#### Troidigezhioù

* galleg : descendre
* galleg :
# c'hoarvezout un dra bennak gant unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb c'hoarvezout, un dra bennak, an araogenn gant hag unan bennak.

### Troienn verb

c'hoarvezout un dra bennak gant unan bennak /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** E-tro-pad an noz, al lezvamm na eure nemet soñjal er pezh a oa c'hoarvezet gant Janed. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 295.)
** Kerlaban. — Petra 'n diaoul a c'hoarvez gant an dud-man ? [...]. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 22.)
** Patern. — Nan ! Sac'h an dien ! petra c'hoarvez ganeoc'h-c'houi hizio 'ta ? — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 34.)
** [...], hag en em lakaat a reas adarre da seniñ evel pa ne vije c'hoarvezet netra ebet gantañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 220.)
* C'hoarvezout droug gant unan bennak
** — Ur mignon out din, ha ne youlfen ket gwelet droug o c'hoarvezout ganit ; [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 202.)
** — « [...], ha mar karjent bezañ chomet sioul hag e peoc'h ne vije c'hoarvezet droug ebet ganto. [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 166.)

#### Troidigezhioù

* galleg : arriver quelque chose à quelqu'un
# c'hoarvezus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar bennrann c'hoarvez (eus c'hoarvezout), hag al lostger -us.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | c'hoarvezus |
| Derez-uheloc'h | c'hoarvezusoc'h |
| Derez-uhelañ | c'hoarvezusañ |
| Derez-estlammiñ | c'hoarvezusat |
c'hoarvezus /ˈxwar've:(z)ys/
* A c'hall c'hoarvezout.

#### Gerioù enepster

* dic'hoarvezus

### Gwelet ivez

* ken c'hoarvezus

#### Troidigezhioù

* galleg : possible , qui peut se produire
# c'hoarvezor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « c'hoarvez- », pennrann ar verb « c'hoarvezout », hag an dibenn-ger « -or ».

### Furm verb

c'hoarvezor /xwarˈveːzɔr/
* Furm dic'hour ar verb c'hoarvezout en amzer-da-zont an doare-disklêriañ.
# c'hoarvezout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Testeniekaet en henvrezhoneg guaruu « eñ c'hoarvezo » hag en krennvrezhoneg hoaruout (1499).
    Da geñveriañ gant ar gerioù chwaru e kembraeg, hwarvos e kerneveureg.

### Verb

c'hoarvezout /xwarˈveːzut/ verb gwan (anv-gwan-verb : c'hoarvezet) (displegadur)
* Degouezhout, dont da wir.
** Ar sorserez a ouie mat ne c'hoarvezje netra a gement-se ... KAB 1/102
** A-bouez bras eo reiñ da c'houzout pezh a c'hoarvez e-barzh ar vuhez pemdeziek. — (Jean Tricoire, Me a gomzo brezoneg, 1990, p. 138.)
** C'hoarvezet a c'hoarvezo : ne vern petra a c'hoarvezo.
* c'hoarvezout udb da ub : c'hoarvezout udb gant ub
** Hennezh ne c’hoarveze mann ebet dezhañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 77.)
* C’hoarvezout da ub ober udb.
* c'hoarvezout un dra bennak gant unan bennak
* petra a c'hoarvez :
** Petra nevez c’hoarvez din-me, Na mar gwad ma fri ken beure ? — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 216.)

### Distagañ

* Breizh: "c'hoarvezout /xwarˈveːzut/"

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet c'hoarvezoud.

#### Stummoù all

* c'hoarvezañ, c'hoarvezo

#### Gerioù heñvelster

* c'hoari
* degouezhout
* dichañsañ
* erruout

#### Deveradoù

* c'hoarventez
* c'hoarvezadenn
* c'hoarvezus
* c'hoarvezusted

#### Troidigezhioù

* galleg : survenir , arriver , advenir
* kembraeg : chwaru , digwydd
* kerneveureg : hwarvos
* saozneg : happen
# c'hoarvezout un dra bennak da unan bennak
## Brezhoneg
### Troienn verb

c'hoarvezout un dra bennak da unan bennak
** — Petra newe c'hoarve d'in-me, Na mar goad ma fri ken beure ? — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 216.)
** Hennez na c'hoarveze mann ebed dezañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 78.)
# c'hoarvezont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar c'hoarvez-, pennrann ar verb c'hoarvezout, hag an dibenn-ger -ont

### Furm verb

c'hoarvezont /xwarˈveː(z)ɔ̃ɲ(t)/
* Furm ar verb c'hoarvezout e trede gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ

#### Gerioù heñvelster

* arruont
* degouezhont
* erruont

#### Troidigezhioù

* galleg : (elles)/(ils) adviennent , arrivent , se passent , surviennent
# c'hoarzh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn) → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)
    (Furm verb) Savet diwar « c'hoarzh- », pennrann ar verb « c'hoarzhin », hep dibenn-ger.

### Anv-kadarn

c'hoarzh /ˈxwars/ gourel (liester c'hoarzhoù)
* Obererezh c'hoarzhin.
** Ur bomm c'hoarzh, un taol c'hoarzh.
* Son a zeu diwar c'hoarzhin.

#### Gerioù heñvelster

* fic'hererezh
* skrign

#### Deveradoù

* blasc'hoarzh
* blasc'hoarzhin
* brizhc'hoarzh
* c'hoarzhad
* c'hoarzhadeg
* c'hoarzhadenn
* c'hoarzher
* c'hoarzherezh
* c'hoarzhigell
* c'hoarzhin
* c'hoarzhus
* dic'hoarzh
* glasc'hoarzh
* glasc'hoarzhin
* gwenc'hoarzh
* gwenc'hoarzhin
* minc'hoarzh
* minc'hoarzher
* minc'hoarzhin
* mousc'hoarzh
* mousc'hoarzhin

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Lachen
* armenieg : ծիծաղ (tzitzagh)
* bulgareg : смях
* esperanteg : rido
* frizeg : laits
* galleg : rire
* henhebraeg : צְחוק , צחק
* ido : rido
* indonezeg : tawa , gelak
* italianeg : riso
* korseg : risa
* nederlandeg : lach
* papiamento : harí
* portugaleg : riso
* rusianeg : хохот
* saozneg : laugh
* spagnoleg : risa
* tagalog : táwa
* tchekeg : smích
* tsolyáni : seyúkh

### Furm verb

c'hoarzh /ˈxwars/
* Furm ar verb c'hoarzhin e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb c'hoarzhin en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.

#### Krennlavar

* Pa c'hoarz an den re e ouel an den goude se. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 321.)
# dizeil
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus di- ha deil.

### Anv-gwan

dizeil
* Hep deil, hep delioù.
** Gwez dizeil.

#### Deveradoù

* dizeliañ
* dizeliaouadur
* dizeliaouiñ
* dizieliennañ

#### Troidigezhioù

* galleg : sans feuilles