OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# chom a-sav
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb chom hag an adverb a-sav.

### Troienn verb

chom a-sav /Distagadur ?/
* Paouez gant un ober, ur mont en-dro.
** « Chom a-sav ! chom a-sav ! lazhet eo ar soudard ganen-me » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 219.)
** Pa baras ar sklerijenn e diabarzh ar gwele-kloz, a-dreuz gwerzhidoù an dorioù serret, neuze e chomas a-sav, hep fiñval an disterañ. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 53.)
** Seven a reas d' e varc'h chom a-sav, hag heñ goulenn ouz ar baourez petra a rae d'ezi leñva. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 34.)
** Chom a ra a-sav, e-kreiz al leur. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 34.)
** Pa chomas trumm a-sav, hag eñ gant e dorch en e zorn hag e skubellig-blu dindan e gazel, ha treiñ dre greiz-tre div renkennad skebell, war-du an tu dehou. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 8.)
** « Chomit a-sav, chomit a-sav enta ! » a grias-eñ da Nikolaz. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 24.)
** [...] hag e teuas ur Renault gozh, [...], da chom a-sav e-tal ar porrastell. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 11.)
** Pa welemp ur c'harr o chom a-sav war an hent e oa mat ar jeu neuze, pa save ar marc'h pe ar gazeg he lost e welemp an abon o kouezhañ war an hent oc'h ober « flok, flok flok ». — (Herve Herri, Tremenet eo an amzer-se, Embannadurioù Rioù Breizh hor Bro, An Elven, p. 22.)
** Kenkent e tostaas ur vagonig gant ur razailh euzhus ha chom a-sav a reas dirazo. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 81.)
* Chom a-sav da ober un dra bennak.
** Ar paour keaz ki! Kerkent ha m'en em gavaz ganen, e chomaz eur pennad a za da zellet ouzign. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 28.)
** — Na choumomp ket evelse a-za da huvreal, eme ar c'habiten ; baleomp e-dillo. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 288.)
** Daoust ha ma veze ruz ha bev-mat he liv, ne dlee ket he c'halon bezañ en he reizh, rak pa felle dezhi mont da di he mamm, berr e veze warni o pignal gant an diribin, ha rankout a rae chom a-sav da dennañ hec'h alan en ur stardañ he daouarn ouzh he bruched. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 15.)
* Chom a-sav krenn.

#### Gerioù heñvelster

* ehanañ

#### Troioù-lavar

* hep chom a-sav
Gwelout ivez :
* chom en e sav

#### Troidigezhioù

* esperanteg : halti
* galleg : s'arrêter
# daou
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar dou en henvrezhoneg.
    Meneget er C'hatolikon (dou).
    Da geñveriañ gant ar gerioù dau en kembraeg, deu en kerneveureg, dó en iwerzhoneg, dau- en galianeg.

### Anv-gwan pegementiñ

daou /ˈdɔw/
* Unan mui unan (dirak an anvioù-kadarn gourel unan).

#### Gerioù heñvelster

* div (benel)

#### Deveradoù

* daou- (rakger)
* daouad
* daouanvek
* daouarb
* daoubennañ
* daoubennek
* daoubenniezh
* daoubik
* daoublegañ
* daouboent
* daoudaoliñ
* daoudortet
* daoudoullañ
* daou dra
* daoudroadeg
* daoudroadek
* daouel
* daouelezh
* daouelour
* daouelouriezh
* daoufarzh
* daoufromañ
* daougement
* daougementad
* daougementiñ
* daougornek
* daougostoù
* daougreniñ
* daougrogek
* daougromm
* daougrommañ
* daou-ha-daou
* daouhanteriñ
* daourevrek
* daouved
* daouzrailhañ
* a-zaouioù

#### Krennlavaroù

* Pep bazh he deus daou benn.

#### Troidigezhioù

* finneg : kaksi
* galleg : deux
* kembraeg : dau
* kerneveureg : deu
* saozneg : two
* spagnoleg : dos

### Anv-kadarn

daou /ˈdɔw/ gourel, liester daouioù (a-wezhioù)
* Niver 2, etre unan ha tri.
* Sifr 2.

### Raganv

* raganv (strizh pe amstrizh)
** Me eo gwell ganin gweled daou o vond da binvidig evid unan o vond da baour. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 191.)
** Perak emañ an daou-se kein ouzh kein? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 45.)
** Daoust piv eo an daou-se a zo krog-ha-krog aze? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 46.)
* gant un anv-gwan war e lerc'h
** An daou henañ anezhe a oa paotred kaer — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 83.)
** daou gozh

#### Krennlavaroù

* Pa erru ur c'holl en ti Ez erru daou pe dri
* Skoed em dorn a dalv din-me Muioc'h eget daou o vale
# ijinañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn ijin hag al lostger -añ.

### Verb

ijinañ /iˈʒĩːnã/ verb kreñv eeun (displegadur)
* Krouiñ un dra bennak nevez.
** ..., o ijinañ louzeier sebezus evit ar saout, ... — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 21.)
** Ijinet en doa un displegadur nevez evit ar verb ober, ... — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 11.)
** ..., a ouie seniñ n'eus forzh petore benveg ijinet er bed-mañ. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 37.)
* Soñjal ober.
* Kompren e-barzh.
* Sevel un istor en e spered.
** N'eo kement-se, a dra sur, nemet ficherezh, ijinet gant faltazi ar skrivagner, da vravaat e skrid plijus-tre a-hend-all. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 37.)
** ... ; tud zo n'ouzont ket petra ijinañ ken evit en em lakaat droch. — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 23.)
** Dumbledore a soñjo hon eus ijinet an istor-se da lakaat anezhañ er-maez. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 255.)

#### Gerioù heñvelster

* 1. dizoleiñ
* 2. kavout
* 3. imbroudiñ
* 4. faltaziañ
* 5. itrikañ
* 5. empentiñ

#### Deveradoù

* ijinadenn
* ijinenn
* ijiner
* ijinet

#### Troidigezhioù

* galleg : 1. créer , inventer
* galleg : 2.
* galleg : 3.
* galleg : 4.
* galleg : 5. combiner , imaginer
* italianeg : inventare
* saozneg : invent
* spagnoleg : inventar
# golf
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavet e henvrezhoneg golb « beg (evn) ».
    Meneget er C'hatolikon golff.
    Da geñveriañ gant ar gerioù gylf « beg (evn) » e kembraeg, gulba « flemm » e heniwerzhoneg.
    Tregemmerezh eus un anv-kadarn d'un anv-gwan ha riskladur ster diwar « begenn » d'an enepster « hep begenn ». Deuet eus ur ger keltiek *gulbio- « beg, begenn », marteze a gerdarzhad nann-indezeuropek.

### Anv-gwan

golf /ˈɡɔlf/
* Dilost, besk
    Ur marmouz golf.

#### Adstummoù

* golv

#### Gerioù heñvelster

* dilost, besk

#### Deveradoù

* golvan
* golveneg

#### Troidigezhioù

* alamaneg : schwanzlos
* finneg : hännätön
* galleg : sans queue
* hungareg : farkatlan
* nederlandeg : staartloos
* portugaleg : acaudado
* saozneg : tailless

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : w:Albert Deshayes, Dictionnaire étymologique du breton, Douarnenez, w:Le Chasse-Marée, 2003, p. 278.
* : Ranko Matasović, Etymological Dictionary of Proto-Celtic, w:Leyden, Brill, 2009, p. 168-69.
# -ardez
## Brezhoneg

    Diwar -ard hag -ez.

### Lostger

-ardez
* Lost-ger benel.
* deskardez
* duardez
* dukardez
* goujard
* gozard
* gwennard
* kañfard
* kozhardez
* krennardez
* Leonardez
* trubardez

#### Gerioù heñvelster

* -ardell
* -ardenn
# klasad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar anv-kadarn klas hag al lostger -ad.

### Anv-kadarn

klasad /ˈklasat/ gourel (liester : klasadoù)
* Hollad ar skolidi eus ar memes klas.
** Bev-buhezek e oa klasad Nolwenn, goulennoù, fent, ha tapet ur c'hamera ganto evit atersiñ o mignoned. — (Fanny Chauffin, pennad Priz ar vugale e Gourin, Ya!, niv. 991, 2024, p. 8.)

#### Troidigezhioù

* galleg : classe benel
# klas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus classe e galleg.

### Anv-kadarn 1

klas /klasː/ gourel (liester : klasoù)
* Rummad kargidi, soudarded.
** Pemzek deiz 'zo, dre eun abardaevez glao-pil, e tegouezas Erwan, a-gevret gant eur c'hant a soudarded eus ar c'hlas c'houezek, e Kanienn ar Bineg. — (Abeozen, Dremm an Ankou, Skridoù Breizh, 1942, p. 12.)
* Rummad plasoù en trenioù, en nijerezioù
** − A-drek an draf ? Bountañ a reont warnoc'h bilhedoù a gentañ klas, hag an tren darev da vont kuit. [...]. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 36.)

### Anv-kadarn 2

klas /klasː/ gourel (liester : klasoù)
* Dasparzh ar skolidi en ur skol diouzh o derez studi
** Harry a oa bet o troc'hañ e vlev aliesoc'h eget an holl baotred all eus e glas met se ne rae mann ebet rak derc'hel a raent da hiraat, a-hed hag a-dreuz. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 25.)
* (Dre astenn-ster) Sal ma vez graet skol.
** Rust e oa, speredek, ha komz a reas outo didroidell kenkent ha ma voent azezet er c'hlas. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 140.)

#### Deveradoù

* klasad
* klasegezh
* klasek
* klasel
* klaselezh

#### Gerioù kevrennek

* klas termen
* kentañ klas
* eil klas

#### Troidigezhioù

* galleg : classe
# peulvan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus peul ha "man", eus maen.

### Anv-kadarn

peulvan
* Peul e maen.
** [...] ; ha gwad ar peulvan a ruilh hag a ya da beurleunia ar fozad dour. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 86.)
** Ra varvi ! peulvan drouk a zo ac'hanout ! — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 200.)
# klañvidik
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar klañv hag -idik.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | klañvidik |
| Derez-uheloc'h | klañvidikoc'h |
| Derez-uhelañ | klañvidikañ |
| Derez-estlammiñ | klañvidikat |
klañvidik /klãˈviːdik/
* A vez klañv aliezik.
** ... a viskoazh eo bet klañvidik. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 47.)
# kinglañv
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger kin- hag an anv-gwan klañv.

### Anv-gwan

kinglañv /ˈkĩŋɡlã(w)/
* Hanter glañv, bihan e nerzh hag e yec'hed.
* Bezañ kinglañv gant un dra bennak.
** Ar paotr bihan a zo kinglañv gand e zent — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 259.)

#### Gerioù heñvelster

* diaes
* diet
* gouglañv
* sempl

#### Troidigezhioù

* galleg : abattu , à moitié malade , souffrant
* saozneg :
# diet
## Brezhoneg
### Anv-gwan

diet
* Doare kozh da skrivañ dihet.

## Saozneg
### Anv-kadarn

diet
# Diodic
## Brezhoneg

    Eus diodig, e brezhoneg.

### Anv divoutin

Diodic
* Anv-tiegezh, diwar diodik.
# diod
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Amprestet digant ar galleg pobl : diot eus idiot.

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | diod /ˈdiːot/ | dioded /diˈoːdet/ pe diodien /diˈoːdjɛn/ |
| Benel | diodez /diˈoːdes/ | diodezed /dioˈdeːzet/ |
diod /ˈdiːot/) gourel (liester dioded, diodien)
* Den sot, genaoueg.
** — Ba ! Distroomp d'ar gêr, furoc'h eo e verc'h kalz evit an diod kozh-se ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 27.)
** Pebez ginaouek ! pebez diod ! ne onzoun ket penaoz va mignon Pendolog a c'hell derc'hel en e di eur banezen evel hennez. — (Klaoda ar Prad, Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan, Sant-Brieg, 1907, p. 100.)
** — « Petra, » emezañ, « ur c'hozh diod evel hennezh a harzo ouzhin ! Mil den amañ diouzhtu, ha war-lerc'h Kristof, da zegas anezhañ din, bev pe varv. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 164.)

#### Gerioù heñvelster

* sod

#### Deveradoù

* diodig
* diodiñ

#### Gerioù kevrennek

* amziod

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Dummkopf , Idiot
* esperanteg : idioto
* galleg : idiot , imbécile
* saozneg : idiot , imbecile , fool

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 99.

## Kembraeg
### Etimologiezh

    Sellet ouzh an etimologiezh er pennad « died ».

### Anv-kadarn

diod /Distagadur ?/ benel & strollder (liester diodydd).
* Died, evaj.
    <skouer>.
# malañ soñjoù du
## Brezhoneg

    Eus malañ soñjoù, ha du.

### Troienn verb

malañ soñjoù du
* chom da soñjal e traoù trist pe ankenius

#### Gerioù heñvelster

* magañ soñjoù du
# kinnig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Anv-kadarn ha verb :
    Meneget en geriadur ar Pelleter (kennic).
    Da geñveriañ gant ar gerioù cynnig en kembraeg ha kynnyk en kerneveureg.

### Verb

kinnig /ˈkĩnik/ verb kreñv eeun (displegadur)
* Kinnig un dra bennak da unan bennak
** — Abalamour, va mab, ar pezh am eus da ginnig deoc'h a zo un dra rust-meurbet. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 23.)
** Mes pa oant deuet da ginnig o zoaz d'ar baraer, hemañ a lavaras dezho, krenn ha kras : — « N'eus ket a blas ken. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 89.)
** « Toui a ran dre va le, » [...], « beza kinniget e arc'hant d' an den-mañ ! Toui a ran emaint gantañ ! » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 280.)
** [...], en em gavas ar c'hozhiad en e vleud ha kinnig a reas din zoken e yalc'h vutun da gouchañ va c'horn : [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 84.)
** « [...] ? Gortozit, marteze e tiredo gwreg ar c'hommandant (!) Teyssard da ginnig deoc'h ur re vannegoù (!) gwenn ». — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 15.)
** Grozmolat a reas ar ramz ha kinnig gwispid all dezho. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 148.)
* Kinnig ober un dra bennak
** Spered-Bell a ginnige mouga gant ar moged. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 220.)
** Riellañ a rae an hent hag ar c'hezeg, o risklañ war ar glerenn, a ginnige kouezhañ bep kammed a raent. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 21.)
** Hag ar strakadenn-se, petra e oa ? Ar garreg o kinnig kouezhañ er mor ? — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 52.)
** E benn a ginnige faoutañ e daou damm. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 303.)

#### Deveradoù

* en em ginnig
* kinnigadenn
* kinnigadur
* kinniger
* kinnig gourc'hemennoù

#### Troidigezhioù

* galleg : offrir ; proposer ; présenter
* galleg : être sur le point de ; menacer de
* kembraeg : cynnig
* kerneveureg : kynnyk
* saozneg : to offer ; to propose

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet kennig.

#### Gerioù kevrennek

* kinnig-losk

#### Troidigezhioù

* galleg : offre ; offrande ; propositon
* kembraeg : cynnig
* kerneveureg : kynnyk
* saozneg : offer ; offering ; proposal

### Anv-kadarn

kinnig /ˈkĩnik/ gourel (liester : kinnigoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .

#### Gerioù heñvelster

* kinnizien

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet kennig.
# kinnig gourc'hemennoù
## Brezhoneg

kinnig gourc'hemennoù
* Franseza, Va greg, a ginnig d’it he gourc’hemennou. MAV
# rumm
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

rumm /ˈrỹmː/ gourel; liester rummoù.
* toullad
** En hon amzer-ni, ur beleg a dal nebeut, pe netra zoken, eme ur rumm dud. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 217.)

#### Deveradoù

* rummad
* rumm dud
# rumm dud
## Brezhoneg

rumm dud
* Mez, kleo, ar re-man a zo republikaned, hag ar rumm dud-se o deuz pep seurt sonjou nemed sonjou mad. EK
# en em ginnig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rannig-emober en em hag ar verb kinnig.

### Verb

en em ginnig /ɛn ɛm 'gĩnik/ verb emober (displegadur)
* kinnig e sikour da ober un dra bennak, lakaat e anv.
** Laou-gam ha Kato a en em ginnigaz ive d’an archierien evit mond da ober an enklask asamez ganto — (Loeiz ar Floc'h, Avanturiou an aotrou Skrabelaou, Ar Bobl, 1910.)
* Er relijion : en em reiñ, en em ouestlañ, en em aberzhiñ
** Jezuz-Krist o veza en en ginniget evid-omp war ar groaz, ni a dle ive en em ginnig d’ezhan. — (Troude ha Milin, Jezuz-Krist skouer ar gristenien, 1862, p. 79.)
** Hag ez eaz, kasoni enn he galoun, sonjou kriz en he benn, d’en em ginnik d’an hini a gase, en hano ar republik, an traou en dro e kear Gastel, hag e lavaraz d’ezhan oa den da gregi e kement belek dizent a ioa etre Kastel ha Lesneven, a-hed an aod, ha d’ho c’has oll, er memez dervez, d’ar prizoun, gand ma viche roet d’ezhan tri-ugent soudard epken. EK

#### Troidigezhioù

* galleg : se proposer , s'offrir . se présenter ,
# malañ soñjoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus malañ ha soñjoù.

### Troienn verb

malañ soñjoù
* chom da soñjal
** malañ soñjoù du
** malañ soñjoù goullo

#### Gerioù heñvelster

* magañ soñjoù
* lonkañ soñjoù
# soñjoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn soñj hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

soñjoù /ˈsɔ̃ːʒu/
* Furm lies an anv-kadarn soñj.
** <skouer.>

#### Troioù-lavar

* lonkañ soñjoù
* malañ soñjoù
* magañ soñjoù
* ribotat soñjoù
* mont soñjoù dre e benn

#### Gerioù heñvelster

* mennozhioù
* prederioù
* soñjennoù
* soñjezonoù

#### Troidigezhioù

* galleg : pensées
* saozneg : thoughts
# plac'hig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn plac'h hag an dibenn-ger bihanaat -ig.

### Furm anv-kadarn

plac'hig /ˈplɑːɣik/ benel (liester : plac'hedigoù)
* Furm vihanaat an anv-kadarn plac'h.
** Setu me, plac'hig koant, emezañ da Rozenn. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 129.)
** An div vigoudenn yaouank, troñset ganto o c'hotilhonoù voulouz, o doa graet dakig, e-giz div blac'hig fur, war un tost. Hep fiñval mui. — (Youenn Drezen, Itron Varia Garmez, Skrid ha Skeudenn, 1941, Al Liamm, 1977, p. 123.)
** Eur plahig yaouank, doare vad dezi, eun tamm paper ganti en he dorn, a zo aze dirazom, war he lent. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 31.)
** Du-mañ, pa oan plac'hig e ti va zud, e oa ur gwir levraoueg er privezioù. — (Mich Beyer, pennad Imor, Ya!, niv. 959, 2023, p. 8.)

#### Troidigezhioù

* galleg : petite fille
# skignañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Amprestet digant al latin ēscendere « sevel »
    Da geñveriañ gant ar verb kembraek ysgeintio.

### Verb

skignañ /ˈskĩɲã/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : skignet) (displegadur)
* Reiñ tro-dro
** ...ne reont forzh peseurt gevier da skignañ en-dro dezho , SKKR 245
** Skignet e voe paperoù e-touez ar skolidi, ... — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 317.)
* Reiñ (ur c'heloù) da anavezout, da glevout tro-dro
** ..., ha skignet gant lorc'h dre Vro-Gernev a-bezh, an eñvor eus meur a hini anezho hag eus ar c'hrogadoù bet gounezet ganto. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 33.)
** Al leorig bihan-se a zo ar ouiziegez skignet eus a Vreiz goude dre ar bed holl. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 82.)
* Reiñ ur c'hwezh da glevout tro-dro
** Ha flaer ar bouc'h ganto, trec'h da c'hwezh ar bezhin skignet war an traezh bev. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 11.)
** Ar frond tanav skignet el liorzh a oa heskinus en abardaez-noz. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 24.)
* Lakaat un abadenn da vezañ diskouezet war ar skinwel.
** En hañv 2023 e oa bet filmet an 13vet koulzad kostez Makedonia hanternoz ha Makedonia kostez Gres, e miz Genver 2024 e vo skignet. — (Manon Deniau, pennad Arc'hant roet d'ar c'hevredigezhioù gant gounezerien Foeterien, Ya!, niv. 959, 2023, p. 4.)

#### Deveradoù

* skignadenn
* skigner
* skignerezh

#### Gerioù kevrennek

* adskignañ

#### Troidigezhioù

* galleg : (se) disperser , (s')éparpiller , (se) répandre
* galleg : propager
* galleg : émettre
* galleg : diffuser
# Charentez
## Brezhoneg
### Anv divoutin

Charentez /Distagadur ?/
* Departamant gall eus Akitania-Nevez, dezhañ an niverenn 16. Angoulême eo e brefeti.
** Ganet e oa Philippe Besson e 1967 er Charentez, ha dre e vicher en deus bet d'ober gant ar c'henwerzh, ar gwir, ha merañ ar c'hoskor en embregerezhioù. — (Maguy Kerisit, pennad Lennadurioù : Hep Mamm, Ya!, niv. 1009, 2024, p. 5.)

#### Troidigezhioù

* galleg : Charente
* okitaneg : Charanta
# anticuado
## Spagnoleg
### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | anticuado | anticuada |
| liester | anticuados | anticuadas |
anticuado
* kozh ha divoas, diamzeriet

#### Gerioù heñvelster

* antiguo
* arcaico
* viejo
* desusado
* trasnochado
* obsoleto
* vetusto
* caduco
# berañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn ber hag al lostger -añ.

### Verb

berañ /ˈbeː.rã/ verb gwan pe verb dic'hour (anv-gwan-verb : beret) (displegadur) I. verb gwan
* Redek d'an traoñ takenn-ha-takenn (diwar-benn al liñvennoù).
* Lezel ul liñvenn da redek takenn-ha-takenn (diwar-benn an endalc'herioù).
** Bera a ra da gelorn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 41.)
** Beret he deus ar bodez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 191.)

#### Troidigezhioù

* galleg : fuir
* galleg : couler , goutter
II. verb dic'hour
* Ober glav a dakennoù bihan ha tanav (diwar-benn an amzer a ra).
** 'M-eus aon e talho da vera evel-henn e-pad an deiz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 41.)

#### Troidigezhioù

* galleg : brouillasser , pleuviner

#### Stummoù rannyezhel

* beriñ

#### Deveradoù

* berad
* beradenn
* deverañ
* diverañ
* kendeverañ
# enkrez
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

enkrez /ˈẽŋkres/ hollek gourel (liester : enkrezioù)
* Nec'h, anken .
** ... hoc'h enkrez a nijo pell diouzhoc'h ! — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 376.)
** [...], o sellout gant un tammig enkrez ouzh ur bern marc'hadourezh a bep seurt, [...]. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 25.)
** Terzienn an enkrez a zo gant Job, met ar beleg a lavar d'ezañ : [...]. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 22.)
** P’edon etre unnek heur hag hanter-noz, va-unan, e tal tour Berven, pevar alc’houez, daou fall anezho, etre va daouarn, ez ea buannoc’h ar sonjou dre va fenn, hag e teue tammou enkrez d’ign, hag e krene va izili, red eo hen anzao. emk

#### Deveradoù

* dienkrez
* dienkreziñ
* dienkrezus
* enkreziñ
* enkrezus

#### Troioù-lavar

* bezañ en enkrez
* bezañ war enkrez

#### Troidigezhioù

* galleg : angoisse , inquiétude
# e-biou
## Brezhoneg
### Araogenn

e-biou /e.ˈbju/
* Doare-skrivañ all evit hebiou.
* mont e-biou
** Bewech ma rae an hent e yae ma zad-kozh e-biou Toull ar C'hefeleg ha Koad Kelenneg. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 11.)
* tremen e-biou
** Person e barrez en devoa nevez-lazhet ur penn-moc'h lart ha kaer, hag Erwan a dremenas e-biou ar presbitor d'an amzer ma oa ar c'higer o tiwadañ anezhañ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 19.)

#### Gerioù heñvelster

* a-biou
# diverañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger deverañ, deuet da vout diverañ (evel degas/digas, degemer/digemer, ha re all).

### Verb

diverañ /diˈveːrã/ (anv-gwan-verb : diveret) (displegadur)
* Berañ, redek d'an traoñ takenn-ha-takenn.
** Ur vantellenn siret he doa gwisket, met diverañ a rae an takennoù dour war he dremm evit an afer-se. — (Dewi Siberil, danevell Chom bev !, Ya!, niv. 1009, 2024, p. 6.)

#### Gerioù heñvelster

* deverañ

#### Troidigezhioù

* galleg : couler , s'écouler
# viejo
## Spagnoleg
### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | viejo | vieja |
| liester | viejos | viejas |
viejo
* kozh

#### Gerioù heñvelster

* anticuado
* antiguo
* arcaico
* desusado
* trasnochado
* obsoleto
* vetusto
* caduco

### Krennlavaroù

* A buey viejo, cencerro nuevo. Da ejen kozh kloc'hig nevez.
* A caballo nuevo, caballero viejo. D’ar marc'h nevez ur marc’heger kozh.
* Más sabe el diablo por viejo, que por diablo. Hiroc’h e oar an diaoul dre ma’z eo kozh eget dre ma’z eo diaoul.