OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# lavarout gevier
## Brezhoneg
### Troienn verb

lavarout gevier
* lavarout traoù ha n'int ket gwir:
** Met, kerkent er maez, e ro Lell da c’houzout e lavare gevier e c’henou d’e galon adarre. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 51.)
** Gwelout a reot n’eo ket mat lavarout gevier hag ez eo ret pedi. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 257.)
** « Ac’hanta ! va breur Yann, » eme an Tad Goulc’hen, « ha kompren a rit bremañ perak eo arabat lavarout gevier hag eo ret pedi a-raok kregi d’ober ne vern petra. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 263.)
# gwriat gevier
## Brezhoneg

    Eus gwriat ha gevier.
gwriat gevier
* kontañ gevier
[[rummad: gevier]
# gwriat gevier
## Brezhoneg

    Eus gwriat ha gevier.
gwriat gevier
* kontañ gevier
# e gaou
## Brezhoneg

e gaou
* tamall unan bennak e gaou.
** Tamallet oun bet e gaou gant va breur. {{mammenn|KBSA|48}
** « Tamall anezhañ e gaou ac'h eus graet eta ? [...]. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 50.)
* touiñ e gaou.
# e gaou
## Brezhoneg

e gaou
* tamall unan bennak e gaou.
** Tamallet oun bet e gaou gant va breur. {{mammenn|KBSA|48}
** « Tamall anezhañ e gaou ac'h eus graet eta ? [...]. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 50.)
** « Ha tamallet e vije bet da vreur e gaou ganez ? » KBSA 50?
* touiñ e gaou.
# e gaou
## Brezhoneg

    Eus e ha gaou.
e gaou
* tamall unan bennak e gaou.
** Tamallet oun bet e gaou gant va breur. {{mammenn|KBSA|48}
** « Tamall anezhañ e gaou ac'h eus graet eta ? [...]. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 50.)
** « Ha tamallet e vije bet da vreur e gaou ganez ? » KBSA 50?
* touiñ e gaou.
# ober gaou
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb ober hag an anv-kadarn gaou.

### Troienn verb

ober gaou /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Dibaot eo an ostizien vat ; nemet muioc'h a se a verit o deus ar re a zo urzh gante, hag a chom hep ober gaou, o werzhañ o zraoù re ger, pe o werzhañ traoù re fall d'an dud a renk ober o diskenn en o zi pe o reiñ da evañ d'ar re ha n'o deus dija evet nemet re. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 370.)
* Ober gaou ouzh unan bennak
** Var evez e veze dalc'h-mad gant aoun na vije re vec'hiet ar bobl pe na vije great gaou ouz he zujidi gant ar re o doa eur c'halloud bennag varnho, [...]. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 584.)
** Herve. — [...] ; ne garfen ket ober gaou ouzoc'h, rag pennher Kerleon en deus ezom da veza desket kaer ez yaouank evit ma vezo barrek divezatoc'h da zerc'hel e renk e pep lec'h. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 4.)
** Ouzin-me e-nevoa greet gaou a bemzeg gwenneg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 170.)
** N'eo ket mad ober gaou ouz an nesañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 110.)
* Ober gaou ouzh un dra bennak
** Diwallit e rafeh gaou ouz ho tivrec'h ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 170.)
* Ar roue, va fried, a zistaol d’it ar gaou ac’h eus graet outañ, abalamour ma ’c’h eus digemeret ac’hanoun en da di en noz all ; met n’az pezo nag aour na netra. KBSA

#### Troiennoù heñvelster
### Krennlavar

* Ar marc'h a reud ouzh ar c'hentroù A ra gaou bras ouzh e gostoù.

#### Troidigezhioù

* galleg : causer un dommage (à quelqu'un); faire du tort (à quelqu'un); léser (quelqu'un).
# lavarout gaou
## Brezhoneg

lavarout gaou
* « Gaou a leverez ! » eme rouanez Laz. KBSA
# gaou
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Testeniekaet en henvrezhoneg (gou).
    Meneget er C'hatolikon.
    Da geñveriañ gant ar gerioù gau en kembraeg, gow en kerneveureg, go en iwerzhoneg.

### Anv-gwan

gaou /ˈɡɔw/
* N'eo ket gwir.
** <skouer.>
** gwir pe c'haou
* N'eo ket mat.
** An toull gaou.

#### Gerioù heñvelster

* faos
* touellus

#### Gerioù enepster

* gwir

#### Deveradoù

* dic'haou

#### Troioù-lavar

* an toull gaou

#### Troidigezhioù

* galleg : faux
* kembraeg : gau
* kerneveureg : cam
* saozneg : wrong

### Adverb

gaou /ˈɡɔw/
* Lavarout gaou (enebet ouzh : lavarout gwir)

#### Troidigezhioù

* galleg : faux

### Anv-kadarn

gaou /ˈɡɔw/ gourel (liester gevier)
* Pezh zo enep ar wirionez hag a lavarer evit touellañ unan bennak.
** — Eun ejenn enn he bez ! C'houez ar gaou a zo gan-ez. — Ganen-me c'houez ar gaou ? — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 281.)
** gaou put, gaou ruz, gaou divezh : gaou rik
* kontañ gaou, lavarout gaou (gwelout lavarout gwir )
** Ha n'oa ket gaou a lavarent. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 54.)
* (er furm unan hepken) Ar meno pe an emzalc'h direizh.
** Bezañ ar gaou pe ar gwir gant unan bennak.
*   * An Aotrou Maer n'eo ket evit gouzout gant pehini emañ ar gwir, gant pehini all ar gaou. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 17.)
* bezañ c'hwezh ar gaou gant un den
** — [...] ! C'houez ar gaou a zo gan-ez. — Ganen-me c'houez ar gaou ? — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 281.)

#### Deveradoù

* dic'haou
* dic'haouiñ
* gaouiad
* gaouiadenn
* gaouiadiñ
* gaouiañ
* gaouiard
* gaouiardiñ
* gaouiat
* gaouier
* gaouiñ

#### Troioù-lavar

* aozañ gevier
* disac'hañ gevier
* dispakañ gevier
* distroadañ gevier
* fentañ gevier
* gwriat gevier
* hadañ gevier
* kontañ gevier
* livañ gevier
* paskañ gevier
* stignañ gevier
* troadañ gevier
* e gaou
* na dagañ diwar e gentañ gaou
* ober gaou
* tad ar gaou: an diaoul

#### Troidigezhioù

(1)
* alamaneg : Lüge
* galleg : mensonge
* kembraeg : celwydd
* saozneg : lie
(2)
* galleg : tort
* saozneg : wrong
# lavarout gaou
## Brezhoneg

    Eus lavarout gaou.
Patrom:tr-verb- lavarout gaou
* Ha n'oa ket gaou a lavarent. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 54.)
* « Gaou a leverez ! » eme rouanez Laz. KBSA
# lavarout gaou
## Brezhoneg

    Eus lavarout gaou.

### Troienn verb

lavarout gaou
* Ha n'oa ket gaou a lavarent. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 54.)
* « Gaou a leverez ! » eme rouanez Laz. KBSA

#### Gerioù enepster

* lavarout gwir
# ober droug
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb ober hag an anv-kadarn droug.

### Troienn verb

ober droug /Distagadur ?/
* Ober droug da unan bennak : lakaat ur boan da zont en e gorf ; ober gaou outañ.
** — Petra a c'honezin oc'h ober droug dit ? — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 46.)
** [...] ; al loened na reont droug, peurvuiañ, nemet d'ar re a ra droug dezhe. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 115.)
** N’em eus graet droug ebet d’eoc’h na gaou ouzoc’h morse. Perak eta hoc’h eus kas ouzin ? — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 164.)

##### Notenn

* ↑ Martial Ménard, Geriadur brezhoneg An Here, 2001, pajenn 400b.
* ↑ Martial Ménard, Geriadur brezhoneg An Here, 2001, pajenn 401a.

#### Troidigezhioù

* galleg : faire du mal
# lavarout gaou
## Brezhoneg

    Eus lavarout gaou.

### Troienn verb

lavarout gaou
** Ha n'oa ket gaou a lavarent. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 54.)
** « Gaou a leverez ! » eme rouanez Laz. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 29??.)
** « Gaou ebet ne liviri. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 292.)
* lavarout gevier

#### Gerioù enepster

* lavarout gwir
# lavarout gaou
## Brezhoneg

    Eus lavarout gaou.

### Troienn verb

lavarout gaou
** Ha n'oa ket gaou a lavarent. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 54.)
** « Gaou a leverez ! » eme rouanez Laz. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 29??.)
** « Gaou ebet ne liviri. » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 292.)

#### Gerioù heñvelster

* lavarout gevier

#### Gerioù enepster

* lavarout gwir
# stok
## Brezhoneg
### Etimologiezh

* Eus ar verb stekiñ, pe stokañ.

### Anv-gwan

stok /ˈstokː/
* harp (ouzh un dra bennak)
** C'hoant en deus da sevel urpenndi aze, stok en ti-mañ. TBP

### Anv-kadarn

stok /ˈstokː/
* stok ar brezel pe an armoù:
* Kals tud a ioa diskaret d’ezhan, evit guir, mez guelet a reaz n’oa urz vad ebed enn hon touez-ni, ha ne c’houiemp ket stok ar brezeliou. EK
** Ar re a c’houie eun dra-bennag dioc’h stok an armou, a veze lakeat e penn ar C’hard nasional ;
** Red eo ive ’ta ma ve mestr var an oll unan-bennag hag a oar kerkouls stok an armou evel mac’h anavez doare ar vro
* kaout stok ouzh un den
** « Kavout a ra dezhañ ez eo dizenoret hon anv. Ha gwir eo. Piv a garfe kaout stok ouzhimp hiviziken ? » — (Jakez Konan, Ur marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 87.)

#### Deveradoù

* a-stok
* distok
* stokad
* stok-ha-stok
* stok-ouzh-stok

### Furm verb

'stok
* Poazet eo e vizied pa stok outi, e-giz m’en divije stoket ouz eur skod-tan, ha lezel a ra anezi da goueza war an douar.
# stok
## Brezhoneg
### Etimologiezh

* Eus ar verb stekiñ, pe stokañ.

### Anv-gwan

stok /ˈstokː/
* stok en un dra bennak : harp (ouzh un dra bennak)
** C'hoant en deus da sevel ur penndi aze, stok en ti-mañ. TBP

### Anv-kadarn

stok /ˈstokː/
* stok ar brezel pe an armoù:
* Kals tud a ioa diskaret d’ezhan, evit guir, mez guelet a reaz n’oa urz vad ebed enn hon touez-ni, ha ne c’houiemp ket stok ar brezeliou. EK
** Ar re a c’houie eun dra-bennag dioc’h stok an armou, a veze lakeat e penn ar C’hard nasional ;
** Red eo ive ’ta ma ve mestr var an oll unan-bennag hag a oar kerkouls stok an armou evel mac’h anavez doare ar vro
* kaout stok ouzh un den
** « Kavout a ra dezhañ ez eo dizenoret hon anv. Ha gwir eo. Piv a garfe kaout stok ouzhimp hiviziken ? » — (Jakez Konan, Ur marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 87.)

#### Deveradoù

* a-stok
* distok
* stokad
* stok-ha-stok
* stok-ouzh-stok

### Furm verb

'stok
* Poazet eo e vizied pa stok outi, e-giz m’en divije stoket ouz eur skod-tan, ha lezel a ra anezi da goueza war an douar.
# mont a-benn
## Brezhoneg
### Troienn verb

mont a-benn
* mont a-benn da un dra :
* mont a-benn e un dra :
** Me soñje din e oa aet e oto a-benn e-ti ar maer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 104.)
# mont a-benn da un dra
## Brezhoneg

mont a-benn da un dra
** Mont a-benn d'an avel ne vez ket brav. TBP
# mont a-benn da un dra
## Brezhoneg

    Eus mont hag a-benn.
mont a-benn da un dra
** Mont a-benn d'an avel ne vez ket brav. TBP
# mont a-benn
## Brezhoneg

    Eus mont hag a-benn.

### Troienn verb

mont a-benn
* mont a-benn da un dra :
* mont a-benn e un dra :
** Me soñje din e oa aet e oto a-benn e-ti ar maer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 104.)
# mont a-benn
## Brezhoneg

    Eus mont hag a-benn.

### Troienn verb

mont a-benn
* mont a-benn da un dra :
* mont a-benn en un dra :
** Me soñje din e oa aet e oto a-benn e-ti ar maer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 104.)
# mont a-benn
## Brezhoneg

mont a-benn
* mont a-benn da un dra
* mont a-benn en un dra
# mont a-benn en un dra
## Brezhoneg

    Eus mont hag a-benn.
mont a-benn en un dra
# mont a-benn da un dra
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus mont a-benn, da , hag un dra.

### Troienn verb

mont a-benn da un dra
** Mont a-benn d'an avel ne vez ket brav. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 104.)
# mont a-benn
## Brezhoneg

    Eus mont hag a-benn .

### Troienn verb

mont a-benn
* mont a-benn da un dra
* mont a-benn en un dra
# mont a-benn en un dra
## Brezhoneg

    Eus mont-a-benn, a-benn, hag en un dra.

### Troienn verb

mont a-benn en un dra
** Me soñje din e oa aet e oto a-benn e-ti ar maer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 104.)
# mont a-benn
## Brezhoneg

    Eus mont hag a-benn .

### Troienn verb

mont a-benn
* mont a-benn da un dra
* mont a-benn en un dra

### Troiennoù kar a-bell

* mont war e benn
# a-benn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus a ha penn.

### Araogenn

a-benn /Distagadur ?/
* araogenn amzer
    a-benn un deiz, ur bloaz, daou vloaz
** — [...] ; met dre druez ouzhit, hen leuskin ganit e-pad ur bloaz c'hoazh, mar lârez hen degas din a-benn un deiz hag ur bloaz. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 66.)
** A-benn kreisteiz e vez mezv-dall — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. ?.)
    a servij d'ober adverboù amzeriañ ha troiennoù-adverbel amzeriañ:
*   * a-benn ar fin
*   * a-benn bremañ
*   * a-benn bloaz
*   * a-benn eizhtez
*   * a-benn emberr
*   * a-benn fenoz
*   * a-benn koan
*   * a-benn-kont
*   * a-benn miz
*   * a-benn nebeut
*   * a-benn neuze
*   * a-benn pemzektez
*   * a-benn ur pennad
*   * a-benn ur sizhun
* goude
** « Ma ! ivez. » eme ar manac’h a-benn eun tachad .KBSA
* araogenn a servij d'ober troiennoù adverbel hag a verk ar penaos:
    a-benn-bouzell
    a-benn-brec'h
    a-benn-herr
    a-benn-kaer
    a-benn-kefridi
    a-benn-krak
*   * An avel a zo deut d'e Su a-benn krak. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 171.)
* troiennoù verbel
    dont a-benn da ober un dra bennak
    dont a-benn eus unan bennak pe eus udb
    mont a-benn
* a-benn ma

### Anv-gwan

a-benn /Distagadur ?/
* A deu eus dirak ho penn.
** Avel a-benn a zo. TBP
# a-benn ur pennad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar a-benn hag ur pennad
a-benn ur pennad
* gant an amzer da zont
*   * A-benn ur pennad amañ e vin prest. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 407.)
* gant an amzer dremenet
** A-benn ur pennad e lavaras : « [...] ! — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 40.)
** A-benn ur pennad e voe gellet kaout dezhañ ur c'halir, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 43.)
** A-benn ur pennad ar manac'h a lavaras : « [...] ! » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 45.)
** A-benn ur pennad ne voe ket evit padout ken, hag e lavaras d'e vab : « [...]. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 48.)
** A-benn eur pennad e tiskenchont adarre enn hent braz en eur zakreal kement, m'am boa aoun na viche kouezet an env var hor penn. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 90.)
* a-benn un tachad
# a-benn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus a ha penn.

### Araogenn

a-benn /Distagadur ?/
* araogenn amzer
    a-benn un deiz, ur bloaz, daou vloaz
** — [...] ; met dre druez ouzhit, hen leuskin ganit e-pad ur bloaz c'hoazh, mar lârez hen degas din a-benn un deiz hag ur bloaz. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 66.)
** A-benn kreisteiz e vez mezv-dall — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. ?.)
    a servij d'ober adverboù amzeriañ ha troiennoù-adverbel amzeriañ:
*   * a-benn ar fin
*   * a-benn bremañ
*   * a-benn bloaz
*   * a-benn eizhtez
*   * a-benn emberr
*   * a-benn fenoz
*   * a-benn koan
*   * a-benn-kont
*   * a-benn miz
*   * a-benn nebeut
*   * a-benn neuze
*   * a-benn pemzektez
*   * a-benn ur pennad
*   * a-benn ur sizhun
*   * a-benn un tachad
* goude
** « Ma ! ivez. » eme ar manac’h a-benn eun tachad .KBSA
* araogenn a servij d'ober troiennoù adverbel hag a verk ar penaos:
    a-benn-bouzell
    a-benn-brec'h
    a-benn-herr
    a-benn-kaer
    a-benn-kefridi
    a-benn-krak
*   * An avel a zo deut d'e Su a-benn krak. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 171.)
* troiennoù verbel
    dont a-benn da ober un dra bennak
    dont a-benn eus unan bennak pe eus udb
    mont a-benn
* a-benn ma

### Anv-gwan

a-benn /Distagadur ?/
* A deu eus dirak ho penn.
** Avel a-benn a zo. TBP
# a-benn ur pennad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar a-benn hag ur pennad
a-benn ur pennad
* gant an amzer da zont
*   * A-benn ur pennad amañ e vin prest. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 407.)
* gant an amzer dremenet
** A-benn ur pennad e lavaras : « [...] ! — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 40.)
** A-benn ur pennad e voe gellet kaout dezhañ ur c'halir, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 43.)
** A-benn ur pennad ar manac'h a lavaras : « [...] ! » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 45.)
** A-benn ur pennad ne voe ket evit padout ken, hag e lavaras d'e vab : « [...]. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 48.)
** A-benn eur pennad e tiskenchont adarre enn hent braz en eur zakreal kement, m'am boa aoun na viche kouezet an env var hor penn. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 90.)
** Ne voe ket sioul tre e gousk, rak a-benn eur pennad e vrallas an nor gantañ. KBSA 21

#### Gerioù heñvelster

* a-benn un tachad
# a-benn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus a ha penn.

### Araogenn

a-benn /Distagadur ?/
* araogenn amzer
    a-benn un deiz, ur bloaz, daou vloaz
** — [...] ; met dre druez ouzhit, hen leuskin ganit e-pad ur bloaz c'hoazh, mar lârez hen degas din a-benn un deiz hag ur bloaz. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 66.)
** A-benn kreisteiz e vez mezv-dall — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. ?.)
    a servij d'ober adverboù amzeriañ ha troiennoù-adverbel amzeriañ:
*   * a-benn ar fin
*   * a-benn bremañ
*   * a-benn bloaz
*   * a-benn eizhtez
*   * a-benn emberr
*   * a-benn fenoz
*   * a-benn koan
*   * a-benn-kont
*   * a-benn miz
*   * a-benn nebeut
*   * a-benn neuze
*   * a-benn pemzektez
*   * a-benn ur pennad
*   * a-benn ur sizhun
*   * a-benn un tachad
*   * a-benn un eur, a-benn un hantereur
* goude
** « Ma ! ivez. » eme ar manac’h a-benn eun tachad .KBSA
* araogenn a servij d'ober troiennoù adverbel hag a verk ar penaos:
    a-benn-bouzell
    a-benn-brec'h
    a-benn-herr
    a-benn-kaer
    a-benn-kefridi
    a-benn-krak
*   * An avel a zo deut d'e Su a-benn krak. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 171.)
* troiennoù verbel
    dont a-benn da ober un dra bennak
    dont a-benn eus unan bennak pe eus udb
    mont a-benn
* a-benn ma

### Anv-gwan

a-benn /Distagadur ?/
* A deu eus dirak ho penn.
** Avel a-benn a zo. TBP
# a-benn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus a ha penn.

### Araogenn

a-benn /Distagadur ?/
* araogenn amzer
    a-benn un deiz, ur bloaz, daou vloaz
** — [...] ; met dre druez ouzhit, hen leuskin ganit e-pad ur bloaz c'hoazh, mar lârez hen degas din a-benn un deiz hag ur bloaz. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 66.)
** A-benn kreisteiz e vez mezv-dall — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. ?.)
    a servij d'ober adverboù amzeriañ ha troiennoù-adverbel amzeriañ:
*   * a-benn ar fin
*   * a-benn bremañ
*   * a-benn bloaz
*   * a-benn eizhtez
*   * a-benn emberr
*   * a-benn fenoz
*   * a-benn koan
*   * a-benn-kont
*   * a-benn miz
*   * a-benn nebeut
*   * a-benn neuze
*   * a-benn pemzektez
*   * a-benn ur pennad
*   * a-benn ur sizhun
*   * a-benn un tachad
*   * a-benn un eur, a-benn un hantereur
*   * a-benn ur wech all
* goude
** « Ma ! ivez. » eme ar manac’h a-benn eun tachad .KBSA
* araogenn a servij d'ober troiennoù adverbel hag a verk ar penaos:
    a-benn-bouzell
    a-benn-brec'h
    a-benn-herr
    a-benn-kaer
    a-benn-kefridi
    a-benn-krak
*   * An avel a zo deut d'e Su a-benn krak. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 171.)
* troiennoù verbel
    dont a-benn da ober un dra bennak
    dont a-benn eus unan bennak pe eus udb
    mont a-benn
* a-benn ma

### Anv-gwan

a-benn /Distagadur ?/
* A deu eus dirak ho penn.
** Avel a-benn a zo. TBP
# a-benn ur wech all
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar a-benn hag ur wech all.

#### Troioù-lavar

a-benn ur wech all « A-benn eur wech-all. » KBSA 27
* ur wech all
* kentañ gwech a vo
* kentañ tro a vo
# a-benn ur pennad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar a-benn hag ur pennad
a-benn ur pennad
* gant an amzer da zont
*   * A-benn ur pennad amañ e vin prest. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 407.)
* gant an amzer dremenet
** A-benn ur pennad e lavaras : « [...] ! — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 40.)
** A-benn ur pennad e voe gellet kaout dezhañ ur c'halir, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 43.)
** A-benn ur pennad ar manac'h a lavaras : « [...] ! » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 45.)
** A-benn ur pennad ne voe ket evit padout ken, hag e lavaras d'e vab : « [...]. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 48.)
** A-benn eur pennad e tiskenchont adarre enn hent braz en eur zakreal kement, m'am boa aoun na viche kouezet an env var hor penn. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 90.)
** Ne voe ket sioul tre e gousk, rak a-benn eur pennad e vrallas an nor gantañ. KBSA 21

#### Gerioù heñvelster

* a-benn ur pennadig
* a-benn un tachad
# a-benn ar fin
## Brezhoneg
### Troienn araogenn

a-benn ar fin
* er fin ; ken ar fin
** A-benn ar fin, koulskoude, e voen stlapet war ar ribl, kalz pelloc'h eget ar gwechoù-all, gant un tarzh-mor, euzhusoc'h c'hoazh eget ar re a oa bet araozañ, o tont da zisac'hañ war an aod. — (Daniel Defoe, lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow, Abrobin, Al Liamm, 1964, p. 20.)
** A-benn ar fin evit e bakañ e voe ranket bontañ an heñchoù gant koadennoù. — (Mab an Dig, Rondel Goz Sandrione, Bleun-Brug, niv. 96, Genver-C'hwevrer 1957, p. 7.)
** A-benn ar fin ez eo taolet ar paotr en eun toull teñval e-lec’h ma n’eus ket eur banne sklerijenn, ha tri devez e chom eno hep eur begad bara. KBSA 48

#### Troidigezhioù

* galleg : enfin , finalement , , à la fin
* italianeg : finalmente
* portugaleg : finalmente
* saozneg : at last , finally ; last; lastly; eventually, after all , in the end
* spagnoleg : finalmente
# a-benn ur pennadig
## Brezhoneg

* Eus a-benn ur pennad hag -ig.

### Troienn adverb

a-benn ur pennadig
* A-penn ur pennad bihan a amzer.
** Digouezout a rejont a-benn eur pennadig e-kichen eur c’hoad. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. ...)
# a-benn ur pennad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar a-benn hag ur pennad.

### Troienn adverb

a-benn ur pennad
* gant an amzer da zont
*   * A-benn ur pennad amañ e vin prest. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 407.)
* gant an amzer dremenet
** A-benn ur pennad e lavaras : « [...] ! — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 40.)
** A-benn ur pennad e voe gellet kaout dezhañ ur c'halir, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 43.)
** A-benn ur pennad ar manac'h a lavaras : « [...] ! » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 45.)
** A-benn ur pennad ne voe ket evit padout ken, hag e lavaras d'e vab : « [...]. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 48.)
** A-benn eur pennad e tiskenchont adarre enn hent braz en eur zakreal kement, m'am boa aoun na viche kouezet an env var hor penn. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 90.)
** Ne voe ket sioul tre e gousk, rak a-benn eur pennad e vrallas an nor gantañ. KBSA 21

#### Gerioù heñvelster

* a-benn ur pennadig
* a-benn un tachad