OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# kontañ kaozioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an kontañ ha kaozioù.

### Troienn verb

kontañ kaozioù /'kõtãˈkɔzju/
* Kontañ kontadennoù, mojennoù.
* Kontañ traoù ha n'int ket gwir (gwelout kozh kaozioù, kaozioù gwrac'hed kozh
** Hemañ a gont kaoziou . — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 236.)

#### Gerioù heñvelster

* klakenniñ
* kontañ kaoz
* pilat e c'henoù
* pilat e falz
* pilat e veg
* pilprennat
* ragachat

#### Troidigezhioù

* galleg : raconter des contes , raconter des histoires ; bavarder
* saozneg : tell tales .
* charlar
# mar fell deoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant mar, fell (diwar ar verb fellout) ha da.

### Troienn verb

mar fell deoc'h /Distagadur ?/ pe ma fell deoc'h
** - .... N'hoc'h eus ken tra da ober, mar fell d'eoc'h beza en hoc'h eas, nemet laza ho pioc'h ha teurel he fevar zroad er-meaz, ... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 86.)
* mar ne fell ket deoc'h

#### Gerioù heñvelster

* ma fell deoc'h

#### Gerioù tost a-fet ster

* mar fell da
* mar fell din
* mar fell dit
* mar fell dezhi
* mar fell dezhañ
* mar fell deomp
* mar fell dimp
* mar fell dezho
* mar fell dezhe
* mar fell deor

#### Troidigezhioù

* galleg : si vous voulez
# mar fell
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar mar ha fell (eus ar verb fellout).

### Troienn verb

'mar fell
** — Peoc'h 'ta ! ne blij ket din ar seurt garzajoù, ha mar fell da dud 'zo c'hoari o furlukin, koulz eo din enaouiñ diouzhtu ar gouloù... — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 14.)
* mar fell din
* mar fell dit
* mar fell dezhañ
* mar fell dezhi
* [[mar fell dimp]
* mar fell deoc'h
* mar fell dezho
* mar fell d'an dud

#### Troidigezhioù

* galleg : si (qqu) veut
# el lec'h ma
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Stagell isurzhiañ

el lec'h ma /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Neuze e kaschont kelou a gement-se da Lambezellec, el leac'h m'edo Corbet, eun dispac'her braz, o kas an traou enn dro. — (Lan Inisan, Emgann Kergidu Lodenn 1, Derrien ha Salaun, 1902, p. 138.)
** Hogen ar zoudarded ne garient ket chom el leac'h ma viche stourmet outho : guelloc'h e kavent debri, efa ha laerez didrouz hag eb beac'h ebed, — easoc'h oa ive, evit guir. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 78.)
** Jilig. — Ha p'am bezo e laket el lec'h ma fell d'in... — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 38.)
** Ne voe ket pell ma en em gavas el lec'h ma 'z edo he fried. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 31.)
** Deus ar c'hastell ne chomas nemet eur bern ludu, hag el lec'h ma oa ar c'hao, eun toull doun ha du. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 46.)
** Un dro bennak, e-keit m'edomp o kerzhout war du ar Savane e voe paket ur poñsin dihenchet gant ar soner Jul Gouriadeg eus Gwipavaz, ur paotrig berr awalc'h e spered, rak am eus aon bras lakaet e oa bet dezhañ e damm skiant el lec'h ma teu ar vioù e-maez ar yar. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 93.)
** Me a dap ar zifern dioustu evel ma'h an el-leh ma vez tomm. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 510.)
** El-leh ma vez an dremeniri evel-se e vez greet meur a dra. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 540.)
# mar fell din
## Brezhoneg

mar fell din
* ma fell din
# bep an amzer
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus bep hag amzer.

### Troienn adverb

bep an amzer /beb ɑ̃n ˈɑ̃m.zɛr/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** Bale a raemp eus ar beure betek an noz ha diskuizhañ bep an amzer rak gwanoc'h-gwanañ e teuemp da vezañ. — (Alan an Diuzet, Envorennou eur Prizoniad, Imp. H. Riou-Reuzé, Rennes, 1946, p. 15.)

#### Gerioù heñvelster

* bep ar mare

#### Gerioù enepster

* morse

#### Troidigezhioù

* galleg : de temps en temps
* saozneg : from time to time , time and again ,
# João
## Portugaleg
### Etimologiezh

    Gwelet Yann.

### Kentanv

João /Distagadur ?/
* Kentanv paotr : Yann.
# klakenniñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn klakenn hag al lostger -iñ.

### Verb

klakenniñ /klaˈkɛnːĩ/ verb gwan (anv-gwan-verb : klakennet) (displegadur)
* Komz eus traoù a bep seurt, puilh ha dister o fouez (diwar-benn an dud)
** GWILHO. — Aet eo adarre, am eus ar gredenn, da glakenni e (!) ti eur strakell bennak !... [...]. — (Jarl Priel, An Dakenn dour, Sav niv. 25, Diskar-Amzer 1942, p. 8.)
** Serr da henou e-leh derhel da glakenni. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 312.)
** O diou e oant o klakenni e toull ar porz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 426.)
** Honnez a vez eno e-pad an deiz o klakenniñ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 280.)

#### Gerioù heñvelster

* brigouilhat
* fistilhañ
* flapañ
* ragachat
* pilat e c'henoù
* pilprennat

#### Troidigezhioù

* galleg : bavarder
# pilprennat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar pilprenn hag -at.
Patrom:verb- pilprennat
* Frikañ moudennoù douar gant ur pilprenn.
* Pilprennat ar genoù: kaozeal dizehan
** Ar re-mañ a bilprenn o genoù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 429.)
** Ar merc'hed-mañ a bilprenn o genoù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 40.)
** Honnezh a vez e-pad an deiz o pilprennat ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 280.)
** Me a gav din hoc'h eus pilprennet a-walc'h aze! tbp
# -ig
## Brezhoneg
### Lostger

-ig /ik/; liester : -igoù.
* Dibenn-ger ar bihanaat en anvioù-kadarn unan.
lakaet e dibenn anvioù-kadarn
* Anvioù-kadarn gourel:
Ur paotrig. Ur mabig
* Anvioù-kadarn gwregel:
Ur plac'hig, ur verc'hig.
* Anvioù divoutin:
Paolig. Huonig. Yannig
* Anvioù lies:
** Anvioù-stroll:daoulagadig

##### Notenn

* Taolit pled: an dibenn -ig n'eo na gourel na gwregel.
* Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger-mañ enno war pajenn Meurgorf:.

### Gwelet ivez

** -ik,
** bihanik ha bihanig.
# ma fell din
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus ma fell ha din.
Patrom:-tro-verb ma fell din
* Gant ma
* Gant stagelloù kevrennek (e-keit ma]], el lec'h ma :
** Jilig. — Ha p'am bezo e laket el lec'h ma fell d'in ... — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 38.)
# -edigoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Lostger

-edigoù /edigw/ /edigaw/
* labousedigoù, loenedigoù, merc'hedigoù, paotredigoù, plac'hedigoù ...

##### Notenn

Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger-mañ enno war pajenn Meurgorf:
https://web.archive.org/web/20220703145640/http://meurgorf.brezhoneg.bzh/meurgorf/enklask?terme=edigo%C3%B9&submit=Rechercher&categorie=0&oeuvres=0&search_opt=3

### Gwelet ivez

* -où
* -igoù
# -aj
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Lostger

-aj /aʃ/; liester : -ajoù.
* Lostger dismegañsus.
** amoedaj, gagnaj, gastaj, garzaj, lorc'haj, moc'haj.
* lostger a verk implij un dra
** evaj

##### Notenn

Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger-mañ enno war pajenn Meurgorf:

### Gwelet ivez

* -ach
# -ajoù
## Brezhoneg

-ajoù
* moc'hajoù
* diotajoù, skolajoù
* evajoù
* garzajoù
* traouajoù
* lorc'hajoù
* truajoù
# garzajoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn garzaj hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

garzajoù /ɡarˈzɑːʒu/
* Furm lies an anv-kadarn garzaj.
** — Peoc'h 'ta ! ne blij ket din ar seurt garzajoù, ha mar fell da dud 'zo c'hoari o furlukin, koulz eo din enaouiñ diouzhtu ar gouloù... — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 14.)

#### Troidigezhioù

* galleg : niaiseries , sottises
# garzaj
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    { Eus garz hag -aj.

### Anv-kadarn

garzaj /ˈɡarzaʃ/ gourel (furm vihanaat : garzajig, liester : garzajoù)
* Tra, ger pe ober sot
** — [...]. Lennet em eus ho lizhiri ha gwelet em eus peseurt garzaj en dije da brenañ, agrippa, gwalinier hud, ha me 'oar... — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 66.)

#### Troidigezhioù

* galleg : niaiserie , sottise
# garz
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

garz /ˈɡars/; liester girzi (evned); garzed (tud)
* evn, par ar waz
* den sot
(Diaes disheñvelout garz diouzh gars e frazennoù evel Hennezh a zo garz!)

## Anv-tiegezh

* Le Gars / Ar Garz
* Le Garsmeur/ Ar Garzmeur

## Gerioù deveret

* gars
* garzez
* garzenniñ
* garzaj, garzach
* garzennaj, garzennach
* garzajoù
# garzenniñ
## Brezhoneg

* garz, -enn, hag -iñ

### Verb

garzenniñ
* ober e zen gars, gouez, feuls, sot; c'hoari las en ur ober trouz;
# -igoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Dibenn-ger kevrennek savet diwar an daou zibenn-ger -ig hag -où

### Dibenn-ger

-igoù /ˈiːɡu/
* Dibenn-ger ha liester gerioù zo a echu gant -ig:
* liester ordinal
** babigoù, bravigoù, erminigoù, madigoù, mousigoù, poupigoù, rannigoù;
* liester gerioù lies
** bugaligoù, tudigoù
** -edigoù -> labousedigoù, loenedigoù, paotredigoù, plac'hedigoù ...
** -oùigoù -> a-nebeudoùigoù, -a-wechoùigoù, takennoùigoù, tammoùigoù.

### Pennad kar a-bell

* -ajoù

##### Notenn

* Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger-mañ enno war pajenn Meurgorf:
# kerse
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

kerse /ˈkɛrse/ hollek gourel
* Santad displijus pe zisplijusoc'h a deu eus ur fed ha ne glot ket gant ar pezh edod o c'hortoz.
** Ma lammas d'e benn e wad bigoudenn, gant ar c'herse. N'oa ket evit trec'hiñ gouenn. Nac'h a rae pledañ d'e blanedenn. — (Youenn Drezen, Itron Varia Garmez, Skrid ha Skeudenn, 1941, Al Liamm, 1977, p. 315.)
* bezañ kerse gant unan bennak:
** C'hwi, ma flac'h, a vo kerse ganeoc'h pa' eot ac'hann ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 417.)
* bezañ kerse gant ub ober udb
** Me zo kerse ganin bezañ deuet amañ da fritañ paourentez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 253.)
* Bezañ, kavout kerse war vat : tra blijus.
** Ar re -se o deus kavet kerse war vat abaoe ma'z eo lakaet an elektrisite en ti. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 253.)
** Kerse war vat a vo ganit mont ac'hann bepred abalamour d'az pansïon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 253.)
* (Lennegel) Dipit.

#### Deveradoù

* kerseenn
* kerseiñ
* kerseüs

#### Troioù-lavar

* bezañ kerse gant unan bennak
* hadañ kerse
* kavout kerse
* prenañ kerse
* reiñ kerse da unan bennak

#### Troidigezhioù

* galleg : déception , désappointement désillusion

### Anv-gwan

kerse /ˈkɛrse/
** Pegen kerse gand eun den koza ive ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 278.)
# -oùigoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant -où hag -igoù.

### Lostger

* Lostger-bihanaat e liester un nebeud gerioù.
** a-nebeudoùigoù, a-wechoùigoù, heuzoùigoù, takennoùigoù, tammoùigoù, traoùigoù.
# da-unan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar ger-perc'hannañ da hag unan.

### Adverb

da-unan /daˈỹːnãn/
* Te hepken.
** ... penaos e ri-te evit distreiñ da-unan d'ar gêr? — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 64.)
** "Ma flac'h kaezh, out amañ da-unan gant da bried en ti Mari-Jan. ... — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 67.)
** – Selaou, Harry, mat eo dit mont e-barzh da-unan ? eme Hagrid. ... — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 84.)
* Da greñvaat un araogenn displeget:
** Bez' e tlefez eta dont ennout da-unan ha derc'hel atao d'ar pez en deus lavaret d'eomp hon tad, truez Doue oud e ene ! — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 4.)

#### Deveradoù

* da-unanig
* da-unan-penn

### Gwelout ivez

* ma-unan, e-unan, hec'h-unan, hon-unan, hoc'h-unan, o-unan, an-unan.

#### Troidigezhioù

* galleg : (toi) en personne , toi-même , (toi) seul
# ma flac'h
## Brezhoneg

    Diwar ma ha plac'h.

### Troienn anv-kadarn

ma flac'h
* Te , ma flac'h:
** Ma flac'h kaezh, out amañ da-unan gant da bried en ti Mari-Jan. ... — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 67.)
* C'hwi, ma flac'h :
** C'hwi, ma flac'h, a vo kerse ganeoc'h pa'z eot ac'hann ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 417.)
# krennblac'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar ar rakger krenn- hag an anv-kadarn plac'h.

### Anv-kadarn

krennblac'h /ˈkrɛnblax/ benel (furm vihanaat : krennblac'hig, liester : krennblac'hed)
* Plac'h en he c'hrennoad
** Pe grennblac'h, en he lec'h, n'he dije ket sellet outañ pelloc'hik eget ouzh e gompagnuned ? — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 83.)

#### Gerioù heñvelster

* krennardenn
* krennardez

#### Troidigezhioù

* galleg : adolescente
* saozneg : teenager
# -où
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kar eo d'an dibennoù-ger -au e kembraeg ha -ow e kerneveureg.

### Dibenn-ger

-où /u/, /ɔʊ/
* Dibenn-ger liester reizh an anvioù-kadarn a denn d'an traoù, ha hini un nebeudig re a denn d'an dud.
    Liester anvioù traoù:
*   * An traoù, ar madoù, an evajoù, ar pennoù.
    Liester anvioù tud:
*   * An tadoù, ar mammoù, ar mestroù, ar priedoù, an testoù, kamaradoù, babigoù.

##### Notenn

Gellout a reer kavout an holl c'herioù gant al lostger-mañ enno war pajenn Meurgorf:
https://web.archive.org/web/20201026042510/http://meurgorf.brezhoneg.bzh/meurgorf/enklask?terme=o%C3%B9&submit=Rechercher&categorie=0&oeuvres=0&search_opt=3

### Gwelet ivez

Gwelout ivez an dibennoù-ger :
* -ioù
* -igoù
* -edoù hag -edigoù.
# Bro-C'hall
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar bro ha Gall.

### Anv divoutin

Bro-C’hall /bro.ˈɣalː/ benel
* Ar vro e-lec'h e vez komzet galleg.
* Anv ar vro amezek er reter da Vreizh
* Frañs
    Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn.

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Frankreich nepreizh
* asturianeg : Francia benel
* galleg : France benel
* italianeg : Francia benel
* saozneg : France
* spagnoleg : Francia benel

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Bro-C'hall » e-barzh Wikipedia
# -edoù
## Brezhoneg

    Savet diwar -ed hag -où.
-edoù
* Liester ral ha direizh un toulladig anvioù lies en ed :
** paotredoù, plac'hedoù, merc'hedoù
# derc'hel pizh d'e wenneien
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb derc'hel, an adverb pizh, an araogenn d', an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn gwenneien.

### Troienn verb

derc'hel pizh d'e wenneien /Distagadur ?/
* Arboellañ.
** Bremañ em-bo eur holhedad pell da brena hag e rankan derhel piz d'am gwenneien. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 416.)
{{-HS-}
* sellout berr

#### Troidigezhioù

* galleg : être économe , regarder de près à la dépense
# Isild
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget en w:Dictionnaire français breton Roparz Hemon, p. 420.
    A seblant brezhonekadur an anv kembraek Esyllt.

### Kentanv

Isild
* anv-badez brezhonek roet d'ar merc'hed.

#### Gerioù heñvelster

* Izold
# yaouank
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon (youanc).
    Da geñveriañ gant an anvioù-gwan ieuanc, ifanc e kembraeg, yowynk e kerneveureg, óg en iwerzhoneg, iouincos e galianeg.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | yaouank |
| Derez-uheloc'h | yaouankoc'h |
| Derez-uhelañ | yaouankañ |
| Derez-estlammiñ | yaouankat |
yaouank /ˈjɔwːãŋ(k)/
* yaouank eo an den a zo e bloavezhioù kentañ e vuhez
** - E piv edos o soñjal ? a c'houlennas ar plac'h yaouank. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 32.)
* Ha n'eo ket kozh.
** Unan yaouank a zo ken aez e vuhez dezañ evel d'unan koz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 131.)
    Mervel en-yaouank : mervel a-raok an oad.
** Te eo re yaouank da varo c'hoaz ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 33.)
* Ha n'eo ket dimezet.
    Bezañ, chom paotr yaouank, plac'h yaouank : bezañ dizimez.
    tud yaouank : tud ha n'int ket dimezet.

#### Eilstummoù

* yvank

#### Gerioù enepster

* kozh

#### Gerioù kevrennek

* yaouank-flamm
* yaouank-yaouank

#### Deveradoù

* yaouankaat
* yaouankadur
* yaouankaus
* yaouankik
* yaouankiz
* yaouankizoù
* yaouankted
* en-yaouank

#### Troidigezhioù

* alamaneg : jung
* esperanteg : juna
* galleg : jeune
* kembraeg : ieuanc
* kerneveureg : yowynk
* saozneg : young
# mão
## Portugaleg
### Anv-kadarn

mão benel; mãos
* dorn
** Uma cidade arrasada pela mão dos homens. Ur gêr distrujet gant dorn an dud.

#### Troioù-lavar

* com o cu na mão : gant aon
# mãos
## Portugaleg

mãos
* daouarn
** nas minhas mãos
# klor
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

klor /ˈkloːr/ strollder (unanderenn : klorenn)
* Kroc'hen kalet war ar vioù hag un toullad frouezh pe legumaj (piz):
** klor ar vioù
** klor kistin
** klor piz

#### Gerioù heñvelster

* klos

#### Deveradoù

* diglor
* diglorañ

### Anv-gwan

klor /ˈkloːr/
* Klor warne, mat da ziglorañ.
** Piz klor, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 416.)
# diglorañ
## Brezhoneg

    Eus di-, klor, hag -añ.

### Verb

diglorañ
* Dont er-maez eus ar vi, bezañ ganet, pa gomzer eus evnedigoù.
** Nevez digloret eo ar poñsined.
* Tennañ ar c'hlor diwar ar frouezh:
** Diglorañ kistin.

## Krennlavar

* Eus vi torret da alumenn Ne zigloro labous biken.
# gras dit
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus gras ha dit.

### Troienn

gras dit
* Troienn-hetiñ.
** Gras dit da gaout ur blanedenn vat! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 417.)
# intañvien
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn intañv hag an dibenn-ger -ien.

### Furm anv-kadarn

intañvien /ĩnˈtãvjɛn/
* Furm lies an anv-kadarn intañv
** Ma vefemp-ni intañvien, (gras deomp na vefomp ket) Ni zeuio c'hoazh ur weach, ur weach d'ho kwelet.

#### Stummoù all

* intañved

#### Troidigezhioù

* galleg : veufs

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Merc'hejoù Lokenole, in Kanaouennou Breiz-Vihan, H. Laterre (Bodlan) ha F.Gourvil (Barr-Ilio) (1911)
# gras din
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus gras ha din.

### Troienn

gras din
** Gras d'in da vean krokant pa vo hen depute ! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 88.)
# gras
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatholicon (1499): gracc.
    Meneget er Sacré collège de Jésus (1659): graçç ha gracç.
    Amprest digant ar galleg, diwar anv-kadarn grâce.

### Anv-kadarn

gras /ˈɡrɑ:s/ /ˈɡrasː/ benel (liester : grasoù)
* (relijion) Bennozh roet gant Doue ha profoù all da-heul.
** Gras Doue zo bras.
** Gras Jezuz: kantik.
** Me ho salud, Mari, leun a c'hras ... — (w:Katekiz ar vugale vihan, 1911, p. 3.)
** skuilhañ grasoù
** « Ra skuilho Doue e c'hrasoù war an tiad tud vat-mañ ha war gement a raint !» — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 45.)
** dre c'hras Doue
** en gras Doue
* gras vat : doare mat, stumm plijus
** Evit lâret ar wirione, ma na oa ket stummet kaer an ti, ar mestrou ive n'o devoa ket kalz a c'hras vad. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 29.)
* kavout gras : bezañ laouen, plijet
* lavarout gras: lavarout pedennoù
* evañ da grasoù mat unan bennak
** ... mar kirit reiñ dezho da evañ ec'h evint d'ho krasoù mat, evel a leveront, e-lec'h lavaret d'ho yec'hed, kel laouen ha tra. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 224.)
* Troienn-hetiñ
** Gras d'in da vean krokant pa vo hen depute ! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 88.)
** Goul' a ran unvaniezh, peoc'h ha gwir garantez, ha gras goude hon marv da voned eeun d'an neñv. — (Juluan Godest, Gwerz diwar-benn ar brezel gret d’ar brezonek gant gouarnamant Bro-C’hall e-barzh Dastumaden gwerziou poblus, 1904.).
* Sioulder.

#### Deveradoù

* gras din
* gras dit
* gras dezhañ
* gras dezhi
* gras deomp
* gras deoc'h
* gras dezho
* salv ho kras, saklokras

#### Troioù-lavar

* bezañ ur c'hras kaer
* reiñ ur c'hras
* rentañ gras
* skuilhañ grasoù

## Rimadell

* Kloc'h bras Gras en e blas !

### Daveoù

Roll an daveoù :
* Gras Jesus, e Kanaouennou kristen, gant gwilh ar C'hoad:.
* ↑ Jehan Lagadeuc, Gracc, Le catholicon en troys langaiges scavoir est breton franczoys et latin, 1499, war lec'hienn ar Bibliothèque nationale de France.
* ↑ Le Sacré collège de Jésus, divisé en cinq classes, où l'on enseigne en langue armorique les leçons chrétiennes..., Julien Maunoir (1606-1683), lec'hienn ar Bibliothèque nationale de France.
# gras deoc'h
## Brezhoneg

    Eus gras ha deoc'h.
gras deoc'h
** Ya, ya, gras d'ac'h da dennan bep a « numero » mat! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 99.)
** Arzur a zimezas gant an hini e oa bet o klask. Eürus e voe… Gras d’eoc’h da veza ivez. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. ...)
# gras deomp
## Brezhoneg

gras deomp
** Gras deomp en em welet c'hoazh a-raol ma varvimp ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 189.)
** Ma vefemp-ni intañvien, (gras deomp na vefomp ket) Ni zeuio c'hoazh ur weach, ur weach d'ho kwelet.

#### Deveradoù

* gras din
* gras dit
* gras dezhañ
* gras dezhi
* gras deomp
* gras deoc'h
* gras dezho
* salv ho kras, salokras
# filastrocche
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn filastrocca hag -e, unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

filastrocche /fi.la.ˈstrɔk.ke/ benel
* Furm lies an anv-kadarn filastrocca. Rimadelloù.
** Le filastrocche sono per bambini.
** Filastrocche in cielo e in terra, Torino, Einaudi, 1960; 1972.

#### Liamm diavaez

* Al lec'hienn "filastrocche.it"
# grasoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatholicon (1499): graczou.
    Savet diwar an anv-kadarn gras hag an dibenn-ger -où.

### Anv-kadarn

grasoù /ˈɡra.sːu/
* Furm lies an anv-kadarn gras.
** Ha ma teu grasou Doue da skei var boul he galoun ha d’her pika eun tamm, e teui d’he glask eur c’hos-kamarad bennag, evel pa ve digaset gand an diaoul, evit her chacha adarre enn hostaleuriou hag er vouillenn ker goaz hag a ziagent. — (EK, p. ...)
* Skuilhañ grasoù.
** Ra skuilho Doue e c’hrasoù war an tiad tud vat-mañ ha war gement a raint ! — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 45.)
* pedennoù katolik, kanet alies:
** kanañ ar grasoù
* Evañ da grasoù mat unan bennak : d'e yec'hed.
** ... mar kirit reiñ dezho da evañ ec'h evint d'ho krasoù mat, evel a leveront, e-lec'h lavaret d'ho yec'hed, kel laouen ha tra. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 224.)
* Anv pedennoù:
** Lavaromp ar grasoù. KBSA

#### Gerioù kar dre o ster

* Grased pe Teir Fulenn

### Daveoù

Roll an daveoù :
* ↑ Jehan Lagadeuc, Graczou, Le catholicon en troys langaiges scavoir est breton franczoys et latin, 1499, war lec'hienn ar Bibliothèque nationale de France.
* ↑ Ar Grasou pe ar pedennou evit re varo / Yeun Ar Gow ; skeudennet gant Joël G.
# Elouan
## Brezhoneg

Elouan
* anv-badez brezhonek
# dre c'hras Doue
## Brezhoneg

    Savet gant dre, gras, ha Doue.
dre c'hras Doue
    Penaos e ra ma breur? emezañ. -Mat a-walc'h, dre c'hras Doue; prestik e kerzho hep flac'hioù. KAB 3/15
** dre c’hras Doue, KBSA
# alfaiate
## Galizeg

Diwar an anv arabek ..

### Anv-kadarn

alfaiate
* kemener
* xastre

## Portugaleg

alfaiate
* kemener
* costureiro
# ffo
## Brezhoneg

ffo
* [tec'h]]
* ffoi