OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# az peus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar az ha beus, furm displeget ar verb bezañ

### Furm verb

az peus /asˈpøsː/
* Furm ar verb en devout/kaout en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
** — [...] ; kas ganez kement az peus ezomm, gant na vezi ket pell, ne c'houlennan ken. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 5.)
** Pennasket az-peus ar vuoh ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 69.)
** Eun tamm mat a vaz az-peus. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 333.)
** Freuzet az - peus da vragou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 190.)

#### Gerioù kar dre o ster

* ez peus

#### Gerioù heñvelster

* ac'h eus
* az teus

##### Notenn

* ↑ Savet diwar ar rannig-verb a ha 'z ; implijet e vez war-lerc'h ur rener (ar raganv-gour te) pe ur renadenn eeun, sañset.
* ↑ Gant ur c'hemmadur dre galetaat war-lerc'h az.

### Gwelet ivez

* am eus (em eus), en deus, he deus, hon eus, ho peus, o deus
* az pez (stumm boaz)

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) as
# az pije
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar az ha bije (eus ar verb bezañ)

### Furm verb

az pije /asˈpiːʒe/
* Furm ar verb en devout/kaout en eil gour unan an amzer dic'hallus, en doare-divizout
** — Ya 'vat, ha mat ac'h eus graet o tont, rak ma vije bet ret din mont d'az klask, az pije bet keuz. Deus ganen, ma paei ac'hanon. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 63.)
** Ma ’z-pije gwelet hennez oh arad etrezeg Lokemo ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 24.)
** Trist e vije da jeu ma n’az-pije kêr ebed. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 223.)

#### Gerioù kar dre o ster

* ez pije

##### Notenn

* ↑ Gant ur c'hemmadur dre galetaat war-lerc'h az.

### Gwelet ivez

* az pefe

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) aurais
# az poa
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Furm verb

az poa /Distagadur ?/
* Furm ar verb en devout/kaout en eil gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
** — Ya, ya, pardonet e vi, 'vel az poa c'hoant da bardoniñ din. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 94.)
** Lavaret az poa d'iñ e oaz goest d'am zikour, Hag am lezez bremañ, heb ober da labour... — (Charlez Gwennou, Santez Trifina, Montroulez, 1899, p. 54.)
** — [...]. Hag ezomm az poa-te da zont, evel az peus grêt, da lakaat doan em c'halon ha da ober fall em c'henver-me, n'em beus grêt nemet mad biskoaz ouzit ? [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 16.)
** Petra, Intañvez, lavaret az poa e rojes dorn din da skaotañ traoù-lein ? — (Jarl Priel, Kleñved an Togn, Al Liamm - Tir na n-og, 1952, p. 22.)
** Ma he-dije tapet honnez ahanout az-poa bet eur pred diganti. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 429.)
** Te eo az-poa distaget ar c'hi, kwita ? - Ya, me eo - N'eo ket, n'eo ket me. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 198.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) avais
* spagnoleg : (tú/vos) habías
# az teus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Furm verb

az teus /Distagadur ?/
* Eil gour unan amzer-vremañ ar verb en devout / kaout
** — Graet az teus mat da dro ? — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 47.)
** Ped bugel az-teus ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 68.)
* Notenn : skrivet ivez az peus e TBP
* Gwelout ivez: ac'h eus, az peus
# azalek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Marteze eus an araogenn adalek.

### Araogenn

azalek
* Araogenn lec'hiañ hag amzeriañ ; adalek.
** Azalek neuze ... — (Klaoda ar Prad, Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan, Sant-Brieg, 1907, p. 145.)
** Tud a boagn e oa ma zad-kozh ha ma mamm-gozh ha bemdez-Doue, azalek ar mintin betek an noz, ... — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 10.)

#### Gerioù heñvelster

* adal
* adalek
* eus talek

#### Deveradoù

* adalek ma
# azaouez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus *az-evezh : evezh div wezh.

### Anv-kadarn

azaouez /aˈzɔwːes/ gourel
* Doujañs.
** N'en deus azaouez ebet evit den. — (Ar Gonideg, Dictionnaire celto-breton ou breton-français, 1821, p. 23.)
** Ho temata a rann, Aotrou, euz e greiz va cʼhaloun, hag ho pedi a rann da gredi ez oun gant doujanz hag azaouez ho servicher vuel. — (Ao. beleg Herri, lizher eus ar 17 a viz Here 1843 da Ivon ar Moal, embannet e Gwalarn, niv. 136-137, Mae-Mezeven 1941, p. 406)
** Kalz azaouez a vage evit ar vedisined a yae da saveteiñ buhezioù er bed a-bezh, pe evit tud a-seurt gant Coluche dre m'en doa hemañ krouet ar Resto du cœur. — (Aela Vaillant, Un deiz en nevez-amzer, e-barzh Dec'h e vo, Skolaj-Lise Diwan Roparz-Hemon, 1996.)
** Penaos en defe enebet ur spered kizidik ouzh ur seurt doujañs d’ar pezh a zo bet azeulet hag a ro nerzh d’e dro d’an neb a vag an azaouez-se ? — (Per-Jakez Helias, Ruz-Koz ar foeterez-vro, rakskrid gant Claude Couffon lakaet e brezhoneg gant Charlez ar Gall, Emgleo Breiz, Brest, 1996, p. 5.)

#### Gerioù heñvelster

* bri

#### Gerioù enepster

* dismegañs
* fae

#### Deveradoù

* azaoueziñ
* azaouezus

#### Troidigezhioù

* galleg : respect , égards , considération
* saozneg : deference , respect , regard , reverence , veneration

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 22.
# az pez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « az » ha « pez ». eus ar verb en devout

### Furm verb

* En eil gour unan ar stumm boaz, en amzer-vremañ.
** Kement a naon az-pez ken a zebrez 'vel eur vouzellenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 46.)
** Pa welez eur hi o tond beteg da zeuliou az-pez aon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 462.)
** Te n'az-pez gwenneg ebed kammed pa vez da dro da baeañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 192.)
* En doare-gourc'hemenn
** — « N' az pez ket a nec'h gant an dra-se, » eme al loen ; « [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 110.)
** « Az pez soñj eus ar pez ac’h eus gwelet ! — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 38.)
** N’az pez aon ebet, ... — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 38.)
# az po
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « az » ha « bo ».

### Furm verb

az po /asˈpoː/
* Furm displeget ar verb en devout /kaout en eil gour unan eus an amzer-da-zont (e-lec'h az pezo, e doare Leon).
** Pehini az po : an hini zu pe an hini melen. {{mammenn|TBP3|132} - (Iskis ar c'hemmadur e Treger).
** Kroz az po. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 294.)
** Petra az po, paourig? TBP 2/394
* da evañ:
** Deus em lochennig hag az po dour da evañ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 67.)
** -Ur bannac'h az po ? — Ya, ur veradenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 41.)
* da zebriñ:
** Bara az po ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 76.)
** Un tamm kig az po ? — Ya, ro din un tamm bihan. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 506.)
** N'az po ket? Mat! gwell a se! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 125.)
** Kafe az po ? — Ya, ma zo hini graet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 133.)

#### Gerioù heñvelster

* az pezo.

### Krennlavar

* Dalc’h ha me a gigno An hanter eus ar c’hroc’hen az po. — (Krennlavar.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) auras
* spagnoleg : (tú, vos) habrás
* spagnoleg : (tú, vos) tendrás
# displijus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger « dis- » hag an anv-gwan « plijus ».

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | displijus |
| Derez-uheloc'h | displijusoc'h |
| Derez-uhelañ | displijusañ |
| Derez-estlammiñ | displijusat |
displijus /disˈpliːʒys/
* N'eo ket plijus.
** Tud, traoù, labour displijus.
** Darn anezho, skuizh oc'h ober bouzellenn voan hag o pilpasat er pri hag er vouilhenn, el lec'h displijus-se anvet gante « Kerfank », en em vodas ur wechad hag a dreuzas ar c'hamp o youc'hal a-bouez-penn : « Finister d'ar gêr ! Finister d'ar gêr ! » — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 22.)

#### Gerioù heñvelster

* dic'hrad

#### Gerioù enepster

* bourrus
* plijadurus
* plijus

#### Troidigezhioù

* afrikaans : aaklig , onaangenaam
* alamaneg : widerwärtig , widerlich , unangenehm , eklig
* daneg : ubehagelig
* esperanteg : malagrabla
* frizeg : aaklik
* galleg : désagréable
* ido : desagreabla
* islandeg : óþægilegur
* italianeg : sgradevole , spiacevole
* nederlandeg : akelig , naar , onaangenaam , verdrietelijk , vervelend
* norvegeg : ubehagelig
* papiamento : Patrom:trad--
* portugaleg : desagradável , enjoado
* saozneg : disagreeable , distasteful , unpleasant
* spagnoleg : horrible , lúgubre
* svedeg : förtretlig , oangenäm , obehaglig , otrevlig
* turkeg : aynasız
# displijusañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « displijus » hag an dibenn-ger « -añ ».

### Furm anv-gwan

displijusañ /displiˈʒysːã/
* Derez-uhelañ an anv-gwan « displijus ».
# displijadur
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

displijadur
* Santimant an den a wel pe a glev un dra displijus dezhañ
** Ar roue a oue glac'haret, mes abalamour d'he le ha d'an dud a ioa ouz he daol, ne falvezas ket ganthan ober displijadur d'ar plac'h yaouank hag e c'hourc'hemennas he rei d'ezhi. — (Yann-Fañch Caer, Ar Pevar Aviel lakeat en unan, Brest, 1904, p. 120.)
** Ma ra plijadur dezhañ, din-me ne ra ket displijadur. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 419.)
* annoyance
# displijet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar bennrann displij (eus ar verb displijout) hag an dibenn-ger -et.

### Furm verb

displijet /disˈpli:ʒet/
* anv-gwan-verb diwar ar verb displijout
* en amzer-dremenet-kevrennek
** Ar gomz-se a zo displijet da Doue... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 163.)
* evel anv-gwan: drouklaouen, fallgontant
* Displijet int.
# displijusat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « displijus » hag an dibenn-ger « -at ».

### Furm anv-gwan

displijusat /displiˈʒysːat/
* Derez-estlammañ an anv-gwan « displijus ».
# displego
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar displeg-, pennrann ar verb displegañ, hag an dibenn-ger -o

### Furm verb

displego /disˈpleːɡo/
* Furm ar verb displegañ e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
   * Hep kemmadur
       « N'hoc'h eus ket komprenet ar pez a lavaran ? Me hen displego d'eoc'h ? » a lavaras Alan. — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn II, Gwalarn niv. 97, Kerzu 1936, p. 8.)
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a da skouer) :
       Me a zisplego deoc'h diwezhatoc'h ar pezh o doa lavaret. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 48.)
       « [...] ?... Da vamm a zisplego, fenoz, d'ar c'hloareg he dedennas gwechall d'ar pec'hed, an diskleriadennoù am eus graet war e zivout, dirak an holl. [...]. » — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 25.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) conjuguera
* galleg : (elle)/(il) dépliera , déploiera
* galleg : (elle)/(il) développera , exposera , racontera
* galleg : (elle)/(il) étendra
* galleg : (elle)/(il) montrera
# displijout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger dis- hag ar verb plijout.

### Verb

displijout /disˈpliːʒut/ verb gwan (displegadur)
* displijout da un den: ober displijadur dezhañ.
** N'eus nemet un dra hag a displij din …, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 283.)
** ... unan ma faotred n'eo ket fur a-walc'h, hag am eus aon e rafe un dra bennak da displijout deoc'h. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 116.)
** « Trowern », na respontas ken ar paotr yaouank hag a zisplije dezhañ feson an oristal. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 52.)
** Tamm ebet ne zisplije din an diviz-mañ hag a c'hrad vat e chomis ur bloavezh da « ziskuizhañ », da lenn, da c'hwileta ha da durlutat e pep seurt stumm, rak kemer a raen ar bed war an tu ma troe. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 75.)
** Ar pezh a zisplije ar muiañ d'an daou zen e oa plegañ o c'hein. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 26.)
* Gant ar verb-skoazell bezañ:
** Ar gomz-se a zo displijet da Doue... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 163.)

#### Deveradoù

* displijadur
* displijet
* displijus

#### Troidigezhioù

* galleg : déplaire
# displijo
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar displij-, pennrann ar verb displijout, hag an dibenn-ger -o

### Furm verb

displijo /disˈpliːʒo/
* Furm ar verb displijout e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a, ar rannig-verb nac'h ne da skouer) :
       « [...]. Bremañ, an hini a zisplijo d'in n'en devo ket pell da veva ken, ma karan. [...] ! » — (Jakez Riou, Troiou-Kamm Alanig al Louarn II, Gwalarn niv. 97, Kerzu 1936, p. 61.)
       « [...] : « Ul lizher tener-glizh !... Peogwir out barrekoc'h war ar meizañ eget war an ober, an dra-mañ ne zisplijo ket dit. Del ! Kemer ! » — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 43.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) déplaira (à)
# displeget
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar bennrann displeg-, eus ar verb displegañ, hag an dibenn-ger -et.

### Furm verb

displeget /disˈpleːɡet/
* Anv-gwan-verb ar verb displegañ.

#### Troidigezhioù

* galleg : déplié , déployé , étalé
* galleg : expliqué , exposé , raconté
* galleg : conjugué
# displegin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar displeg-, pennrann ar verb displegañ, hag an dibenn-ger -in

### Furm verb

displegin /disˈpleːɡĩn/
* Furm ar verb displegañ e kentañ gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a da skouer) :
       Ar C'haper, a zisplegin d'eoc'h e zoare, ne oa nag eus Kleden nag eus Plogô ; eus an Enez Sizun e oa ginidik. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 130.)
       « [...]. Karout a rafen gouzout petra a oar va selaouerien diwar-benn ar pezh a zisplegin d'ezho. » — (Roparz Hemon, An Aotrou BIMBOCHET e BREIZH, Skridoù Breizh, eil emb. 1942, p. 39.)
   * Gant ur c'hemmadur mesket (war-lerc'h ar rannig-verb e hag ar stagell isurzhiañ ma) :
       [...], evel ma tisplegin tuchantik, [...]. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 15.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (je) développerai , raconterai , (j')exposerai
* galleg : (j')expliquerai
# devomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar dev-, pennrann ar verb deviñ, hag an dibenn-ger -omp

### Furm verb 1

devomp /ˈdeːvɔ̃m(p)/
* Furm ar verb deviñ e kentañ gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ

#### Troidigezhioù

* galleg : (nous) brûlons

### Furm verb 2

devomp
* Furm ar verb deviñ e kentañ gour lies an doare-gourc'hemenn
** — Ia, Ia, devomp ar stal a bez; an dra-ze a raio aoun d'ar goueriaded-all. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 279.)

#### Troidigezhioù

* galleg : brûlons !
# devotoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar devot hag an dibenn-ger -oc'h.

### Furm anv-gwan

devotoc'h /deˈvotːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan devot.
** An tad a gomunie meur a wezh ar blaoz, d'ar gouelioù bras ; ar vamm, devotoc'h, a dostae bep sizhun ouzh an daol santel. — (Eozen-Vari Madeg, Al leanez santel Anna-Mari Javouhey hag urs Sant Joseph a Gluny, Brest, 1920, p. 1.)
# devri
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavout a reer ar ger-mañ en krennvrezhoneg (deffri).
    Savet diwar ar rakger de- hag ar ger gourel bri.
    Kar d'ar gerioù kembraek difrif, difrifol.

### Anv-gwan

devri
* N'eo ket troet gant ar fent, na c'hoarzh ket.
    <skouer>.
* Ne gaver ket abeg ennañ ; Zo dellezek da vezañ doujet.
    <skouer>.
* Zo bras e youl.
    <skouer>.

#### Gerioù heñvelster

(1)
* dic'hoarzh
(2)
* sirius
* parfet
(3)
* youlek

#### Gerioù enepster

* diroll

#### Deveradoù

* a-zevri

#### Troidigezhioù

* galleg : (1) & (2) sérieux , (3) résolu
* kembraeg : difrifol
* saozneg : (1) & (2) serious , (3) resolute

### Anv-kadarn

devri
** Sarmoun etre farçz ha devri, Composet var ar Vesventi Gant an autrou Heb e Hano, Eus a barres c’hui zivino ?
* ↑ i
# dewr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Testeniekaet en henvrezhoneg (deurr).
    Da geñveriañ gant ar ger kembraek dewr.

### Anv-gwan

dewr
* Her, hardizh ; glev, vailhant.
    <skouer>.

#### Troidigezhioù

* galleg : hardi , vaillant , brave
* kembraeg : dewr
* saozneg : brave

### Anv-kadarn

dewr gourel, liester dewrien, dewrion
* Den kalonek, glev, her.
    <skouer>.

#### Daveoù

* : Glozennoù Luksembourg.
# devoud
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus de- ha boud.

### Anv-kadarn

devoud /ˈdeːvut/ gourel (liester : devoudoù)

#### Deveradoù

* devoudadur
* devoudañ
* devouded
* devoudek
* devoudel
* devoudelezh
* devouder
* devouderezh
* devoudus

#### Troioù-lavar

* bezañ e devoud

#### Gwelet ivez

* dre zevoud

#### Troidigezhioù

* galleg : fait
# devī
## Sañskriteg
### Anv-kadarn

देवी (devī) benel
* Treuzlizherennadur देवी.
# dez
### Anv-kadarn

Stumm eus an anv-kadarn deiz
* bemdez

### Furm verb

Stumm eus ar verb en devout/kaout, e-lec'h devez, goude en, he, hon
* en dez
* he dez
* hon dez

### Furm verb

Furm ez, eus ar verb mont en amzer-vremañ, war-lerc'h ne, na, mar, ha pan (paot).
* ne dez ket: n'ez ket
    Marteze ne dez ket alies da Vrest.
* na dez ket : implij direizh e-lec'h na da ket
* mar dez
* Gwelout ivez: dan, da, deomp, dit, deont, deer.

#### Troidigezhioù

* saozneg : you go
* galleg : (tu) vas
# dezhañ
## Brezhoneg
### Furm araogenn

dezhañ /ˈdeː(z)ã/
* Furm an araogenn da, displeget en trede gour unan gourel.
** Ar c'hure paour ... a blije dezhañ ur bannac'hig. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 202.)
** Meur a wech e pokas dezhañ, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 159.)
** ... ; rak an neb en deus c'hoant da lazhañ e gi a gav atav ur c'hleñved dezhañ : ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 12.)
** Melegan, mentet kaer, daoulagad dilufr dezhañ, ur varodenn rouez war gorre e vuzell, ha, war e elgez, ur vlevenn pe ziv, Yun a oa diskiant ha lent. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 31.)
* a verk ar perc'hennañ
** Ur mab dezhañ a zo dall hag egile zo kamm. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 84.)
** Un daoulagad dezhañ 'vel daoulagad ejen. — (TBP.)
* dezhañ e-unan
*   * Kement-mañ a zo mat da c'houzout a lare an aotrou dezhañ e-unan. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 30.)

#### Stummoù all

* d'ezan
    Eur wech 'oa eun den paour, gwreg d'ezan ha bugale leiz an ti : ... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 85.)

#### Gerioù kevrennek

* en-dro dezhañ

#### Divinadelloù

* Koad a-us dezhañ, koad dindanañ, koad tro-dro dezhañ, kaer en devez hopal, den ne respont anezhañ ? - Ar person er gador sarmon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 329.)
* Petra a rez a-raok antren en ti ? - Tostaat dezhañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 329.)

#### Krennlavarioù

* Gwell eo deski mabig bihan Eget dastum madou d'ezan ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 46.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# dezhe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Furm araogenn

dezhe /ˈdeː(z)e/
* Furm an araogenn da, displeget en trede gour lies
** Al laeron souezhet dre ma klevent c'hoarzhin ken tost dezhe ha na welent netra, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 32.)
** Pa errujont, 'oa ar vevelien all gant o c'hoan er gegin, hag an Itron o reiñ kig dezhe. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 17.)
** Ar re ac'hanoc'h a fell dezhe ober eveldon a c'hell chom ganen ; ar re all n'o deus nemet mont kuit raktal. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 64.)
** Gallout a ret krediñ mat penaos ar baourien a zeredas, hep lavaret dezhe div wech. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/4, Al Liamm, 1989, p. 35.)
** — Ur rumm all tud hag i pinvidik na oant ket kontant, na vanke netra dezhe, ha bremañ treut, ha maleürus war ar boued hag an danvez. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 35.)
** [...], — treuz e benn an nevoa dreist d'ê, — [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 178.)
** P'o devez c'hoant da skrapañ un tamm geot evite, eo ret dezhe mont da glask anezhañ dindan an erc'h, setu aze boued-kof evit al loened. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 30.)
** Ne chomjont ket pell o neuñvial, ha pa voent deuet eus an dour e voe ret dezhe ober ur pennad c'hoari adarre da dommañ o izili. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 53.)
** Hogen, petra a lavarfe hon tadoù-kozh mar tigouezhfe dezhe dihuniñ raktal en hon touez ? — (Erwan Berthou, En bro Dreger a-dreuz parkoù, Mouladurioù Hor Yezh, 1985, p. 9.)
** "Hag e rin petra dezhe, 'gav dit ?" — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 91.)
** O, evel just, touristed 'zo ha ne vefont ket gwelet, peogwir n'eus ket peadra da walc'hiñ dezhe o leternioù. — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 99.)
** Hag eñ da reiñ dezhe ur c'helorniad gwinizh ha maiz mesket a-raok lezel anezhe o-unan. — (Fañch Peru, Kañfarded Milin ar Wern, Skol Vreizh, 2008, p. 19.)

#### Stummoù all

* dezho

#### Gerioù kevrennek

* en-dro dezhe

#### Troidigezhioù

* galleg : à elles , à eux
# devoudoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn devoud hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

devoudoù /deˈvudu/
* Furm lies an anv-kadarn devoud

#### Troidigezhioù

* galleg : faits
# digoavenet
## Brezhoneg

digoavenet
* laezh diskoavenet, digoavenet, kignet, : laezh a zo bet tennet ar goaven anezhañ
# digoc'henn
## Brezhoneg

    Eus di- ha koc'henn.

### Anv-gwan

digoc'henn
* Hep koc'henn.
* Hep koumoulenn.
** Digoc'henn e oa an oabl.
** Eur peziad den a welas e beg an tour, war e zremm eur baro hir m’en doa ar person mil boan o welet an daoulagad, daoust d’ezo da veza lugernus evel ar stered en eun nenvou digoc'hen. Nozveziou an Arvor, 96

#### Gerioù heñvelster

* digoabr
* digoumoul

#### Deveradoù

* digoc'hennañ
# digollet
## Brezhoneg

digollet
** Skridou int da ziduiha diouz ret, da gentelia, rak holl, war bouez unanig evel « Tri Mab ar Merour », ec’h echuont mat : digollet e vez ar re vat ha kastizet ar re fall. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 10.)
# digoaveniñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan digoaven hag al lostger -iñ.

### Verb

digoaveniñ /di.gwaˈvẽː.nĩ/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : digoavenet) (displegadur)
* Tennañ ar c'hoaven diwar al laezh.
** Arog echui gant al labour eo mad teurel laez digoavennet pe dour klouar evit netaat ar skudel deuz an druoni a zo ebarz. — (E. Guyonnet, Kambr-al-laëz er veredi, Ar Bobl, 8 Even 1907, p. 2f.)
* Tennañ ar c'hoaven.
** Neuze, war-bouez digoavenni, meur a wech, ar zoubenn a deu er-maez, na chom e-barz ar pound nemed houarn mad. — (Erwan Landreger, Eur gir war an temziou nevez, La Résistance, 22 Gouere 1899, p. 1c.)

#### Gerioù heñvelster

* diennañ

#### Liamm diavaez

* Martial Ménard, Devri - Dictionnaire diachronique du breton, digoaveniñ.

#### Troidigezhioù

* galleg : écrémer
# digoeñviñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar di- ha koeñviñ.

### Verb

digoeñviñ /diˈgwẽːvĩ/ (anv-gwan-verb : digoeñvet)
* Dont da vezañ digoeñv.

#### Troidigezhioù

* galleg : désenfler