OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# kemenn
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

kemenn gourel, liester : kemennoù
* keloù da reiñ, da gas, da ub :
** ... kemenn en devoa da se. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 12.)
* kas, degas, ober, ur c'hemenn, da ub
** ... kit atav ha degasit kemenn din mar chom er gêr. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 12.)

### Verb

kemenn /ˈkẽmːɛn/
* kemenn un den
* kemenn un dra, ur c'heloù
** ..., pedet gant va mamm-gozh da vont di da gemenn ar c'heloù : ... — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 44.)
* kemenn un dra bennak, ur c’heloù, da unan bennak
** Pa voe kemennet d'ar roue ha d'e verc'h ez oa deuet ul lestr aour... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 54.)
** ... ar person intru a sone e gloc'h evit kemenn d'an holl edo o vont da lavaret e oferenn. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 175.)
** Stad a oa e kement den war vourzh adal ma voe kemennet dimp e tlee hon daou lestr (aet e oa dija ar Viktor Hugo d'ar gêr) mont d'ar C'hanada, ... — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 104.)
* kemenn da ub ober udb
** Paotred Laniliz a yoa bet kemennet dezho gant Corbet dont ivez da Blabenneg; ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 194.)
** Ni hor boa kaset kannaded da gemenn d'hor mignoned dont d'hor c'haout. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 209.)
** « Kemennit', mar plich, da Elle est morte diskenn davedon rak c'hoant am eus da c'houzout digantañ petra emañ e sell da ziskouez dimp bremaïk ». — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 100.)
** Ul labour start am boa da voulc'hañ er mare-se : kemenn da Soaz Sapeur e tleje dougen kañv d'an holl gestell savet ganti el loar a-zivout dazont he mab-bihan, [...]. — (Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p. 1.)

#### Deveradoù

* degemenn
* gourc'hemenn
* kemennad
* kemennadenn
* kemennadurezh

### Furm verb

kemenn
# kemend-all
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant kement hag all

### Adverb

kemend-all /kɛmẽnˈdalː/, skrivet kement all a-wechoù.
* memestra, koulskoude
** Ho mignonet a rea kement all eus ho c'hostez, [...] — (Buez ar zent, troet gant Klaoda Marigo, 1846, p. 373.)
** Ha pemp all evit ann tu all, ha kement all evit ann tal a sko var ar c'huz heol. — (Skrituriou sakr - Levr ann Exod, troet gant Yann-Wilhoù Herri, 1861, p. 114.)
** [...] ; pa soñjer ez eus nebeut etouez kement all hag o defe eur maro mad, [...] — (Scol ar maro mad, troet gant Goulven Morvan, 1867, p. 153.)
** E pelec'h vo kavet eur bobl hag en deuz gret kement all ? — (Istor Breiz, gant Anne de Jésus, 1869, p. 259.)
** Biscoaz ar zoudardet-ze n'o doa c'hoarzet kement all, rak [...] — (Feiz ha Breiz, 15 Gouere 1871, p. 192b.)
** Grit kement all, tud fidel, [...] — (Breuriez ar Feiz, Kantikou brezounek Eskopti Kemper ha Leon, 1888, p. 132.)
** [...], brema e ra he sounj d'ober kement all da arc'heskop Avignon ha d'ar pevar eskop ho deuz sinet ar memez lizer ganthan. — (Ar ministr penn-foll, Le Courrier de la Cornouaille, 30 Ebrel 1892, p. 2b.)
** Amzer fall, amzer vrav, Gra da labour atav. Amzer vrav, amzer fall, Gra da labour kemend-all. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 62.)
** Taolit pled e rafec'h ur wech all kemend-all din-me . — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 15.)
* kemend-all a ...
** [...] pegement a spount a deu e kaloun eun den e kreiz kement all a freuz. — (D. L., Etouez ar Prussianed, Feiz ha Breiz, 18 C'hwevrer 1871, p. 21b.)
    ... ar marc'h a zo bet kemend-all a anv anezhañ er marvailh-mañ ... — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 68.)
* kemend-all a draoù
** [...] ; ha dre louzou eo a lacont ar vugale da zeski kement all a draou ! — (Tad G. Bleuzenn, Buez an tad meurbed enorus Julian Maner, 1876, p. 91.)
** Staget da zibri ez oa, pa zistrojont, hag e voent souezet o welet kemend-all a draou. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 65.)
* 'kemend-all a dud
** Setu perag e veler kement all a dud hirio ho ober lazik dezhi. — (Le Courrier du Finistère, 18 Du 1882, 1876, p. 1d.)'
** Chom a reaz souezet o velet kement-all a dud er c'hoc'hi. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 318.)
** Biskoaz n'am-oa gwelet kemend-all a dud. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 97.)
* biskoazh kemend-all
* chom war e gemend-all
* kouezhañ war e gemend-all: bezañ souezhet-bras
* mont war e gemend-all
* reiñ e gemend-all da unan bennak : kas an dorzh d'ar gêr.
* treiñ an traoù war o c'hemend-all : ober stlabez.
# kemener
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar kemen-, pennrann ar verb kemenañ hag al lostger -er.
    Meneget er C'hatolikon (quemener)
    Da geñveriañ gant ar ger cymynwr e kembraeg.

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | kemener /kẽˈmẽːnɛr/ | kemenerien /kemeˈnɛrjɛn/ |
| Benel | kemenerez /kemeˈneːres/ | kemenerezed /kemeneˈreːzet/ |
kemener /kẽˈmẽːnɛr/ gourel (liester : kemenerien, kemenerion)
* Den a zo e vicher sevel, dresañ pe gemmañ dilhad
** Hag ar baraer a lemas e vanegoù hag a diskouezas ivez daou dorn a oa gwennoc'h c'hoazh eget re ar c'hemener. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 191.)
** Evit gwir, Julig a oa kemener: [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 171.)
** Da sul, a-wechoù, e kave an tu da vont da Benngili, da welout e eontr kemener, ar C'hadet kozh, a oa intañv d'an ampoent, ha da c'hoari gant e vugale. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 31.)
* (Loenoniezh) Loen heñvel a-walc'h ouzh ar gevnidenn voutin, dezhañ ur c'horf bihan ha pavioù hir-hir
* (el liester) Seurt debron : gwelet kemenerien.

#### Deveradoù

* kemenerezh
* kemeneriñ

#### Gerioù kevrennek

* kemener-dour
* kemener-mor

#### Troioù-lavar

* bezañ bet ar c'hemener warnañ : bezañ krafignet e zremm
* bragoù kemener : toull glas en oabl koumoulek
* kemer e bleg kemener : azezañ evel ma rae ar gemenerien, gant an divhar pleget dindan e gorf ; kemeneriñ

#### Krennkavarioù

* Ur c'hemener n'eo ket un den : Kemener eo ha netra ken. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 307.)

#### Troidigezhioù

Den a zo e vicher sevel, dresañ pe gemmañ dilhad. (1)
* alamaneg : Schneider
* daneg : skrædder
* esperanteg : tajloro
* faeroeg : skraddari
* frizeg : skroar
* galizeg : xastre alfaiate
* galleg : tailleur ; couturier
* ganda : omutunzi
* katalaneg : sastre
* kembraeg : cymynwr
* haitieg : tayè
* hungareg : szabó
* ido : taliisto
* italianeg : sarto
* iwerzhoneg : táilliúir
* malayseg : penjahit
* more : fushẽda
* nederlandeg : kleermaker , snijder , tailleur
* norvegeg : skredder
* okitaneg : sartre
* papiamento : sastre
* portugaleg : alfaiate , costureira
* saozneg : tailor
* shona : musoni
* sikilianeg : sartu
* skoseg : tàillear
* sotho an Norzh : moroko
* spagnoleg : sastre
* svedeg : skräddare
* swahili : mshonaji
* tagalog : mananáhì , sástre
* turkeg : terzi
* wolof : nawkat
Loen heñvel a-walc'h ouzh ar gevnidenn voutin, dezhañ ur c'horf bihan ha pavioù hir-hir. (2)
* galleg : faucheux
# heskennet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar heskenn-, pennrann ar verb heskennat, hag an dibenn-ger -et.

### Furm verb

heskennet /hesˈkɛnːet/
* Anv-gwan-verb ar verb heskennat.
** Ar wezenn gaer ne voe na troc'het nag eskennet, hogen displantet en he fez, gwriziou hag all, [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 14.)

#### Gerioù kevrennek

* peurheskennet

#### Troidigezhioù

* galleg : scié
# heskinoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn heskin hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

heskinoù /es.ˈkĩː.nu/ gourel pe benel
* Furm lies an anv-kadarn heskin.
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : irritations benel , provocations benel ; persécutions benel
# heskennerez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus heskenn, hag -erez.

### Anv-kadarn

heskennerez benel (liester : heskennerezioù)
* Mekanik da heskennat.
** Red eo dreist-holl larda mad hag aliez an ahel euz an eskennerez : dent an heskenn a dle beza lem. — (Gwillerm, Ar mekanik da vedi ha da endramm, Ar Bobl, 6t bloavezh, niv. 242, 1909, p. 2d.)

#### Troidigezhioù

* galleg : scie mécanique
# heskin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

heskin /ˈes.kĩn/ gourel pe benel (liester : heskinoù)
* Heskinerezh.
** Gwashaat a ra heskin ar gouarnamant saoz a-enep Republikaned Kembre. — (Per Denez, Ar Vro hag ar Bed, Al Liamm-Tir na nÓg, niv. 23, Du - Kerzu 1950, p. 78.)

#### Deveradoù

* keskignat
* heskignus
* heskinadeg
* heskinadenn
* heskinañ
* heskinat
* heskiner
* heskinerez
* heskinus

#### Troioù-lavar

* klask heskin

#### Liamm diavaez

* Martial Ménard, Devri - Dictionnaire diachronique du breton, heskin .2 m./f. -où

#### Troidigezhioù

* galleg : irritation benel , provocation benel ; persécution benel
# hesp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget en geriadur Gregor (hesp, hesq).
    Da geñveriañ gant ar gerioù hysb, hesb en kembraeg, seasc en iwerzhoneg.

### Anv-gwan

hesp
* Zo aet kuit an dour ennañ (diwar-benn ar red-dour).
    <skouer>.
* Na ro ket laezh ken (diwar-benn al loened-laezh).
    <skouer>.
* Zo disec'het (diwar-benn an douar, ar plant).
    <skouer>.

#### Stumm all

    hesk

#### Deveradoù

* dihesp
* hespiñ

#### Troidigezhioù

* galleg : tari , aride
* kembraeg : hysb (g), hesb (b)
* saozneg : dry , barren

### Anv-kadarn

hesp gourel
* Heskadur, hesk.
    <skouer>.

#### Troidigezhioù

* galleg : tarissement
# het
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar het-, pennrann ar verb hetiñ, hep dibenn-ger.

### Furm verb

het /Distagadur ?/
* Furm ar verb hetiñ e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb hetiñ en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
# heskennerezh
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

heskennerezh benel (liester : heskennerezhioù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Ann eskennerez vraz e Kaen a zo bet devet holl, d'ann 21 euz ar miz-ma, gant eun tan-goall. [...] Var dro 100 labourer a chommo brema heb labour varlec'h ann darvoud-se — (Tan-goall, Le Courrier du Finistère, 13t bloavezh, niv. 630, 1892, p. 1d.)
** Neuze e prenas heskennerez an aotrou Livinek hag en desped d'an diaesteriou e teuas a benn da zevel enni eun uzin. — (Pierre Morvan, Eun Ijinerez nevez en Breiz, Mouez ar Vro, niv. 56, 1920, p. 2e.)

#### Troidigezhioù

* galleg : scierie
# heskidi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn hesked hag an dibenn-ger -i gant ur pebeiladur vogalennek

### Furm anv-kadarn

heskidi /hesˈkiːdi/
* Furm lies an anv-kadarn hesked
** An heskidi (gorioù don) a vez pareet gant Sant Anton. — (Y. an Dred, Bro-Dreger a-wechall da vremañ, Al Liamm niv. 113, Du - Kerzu 1965, p. 390.)

#### Stummoù all

* heskedoù

#### Troidigezhioù

* galleg : furoncles
# heskinañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn heskin hag al lostger -añ

### Verb

heskinañ /esˈkĩːnã/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : heskinet) (displegadur)
* Gwallgas ul loen bennak/unan bennak, dre ober vil dezhañ, hegaziñ anezhañ en un doare ingal.
** An archerien ne ehanent da furchañ an tiez e kêr ha da heskinañ an dud. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 21.)
** — [...]. Evelato, araok mont kuit, evit heskina Lochristiz hag ober aoun d'ezho, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 81.)
** Ar breur Arturo a oa skrijet gantañ e sorc'henn-noz divalav : ne zeu an diaoul nemet dre deñvalijenn da heskinañ an eneoù gwerc'h. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 51.)

#### Stummoù all

* heskignat

#### Gerioù heñvelster

* atahinañ

#### Deveradoù

* heskinadeg
* heskiner
* heskinerezh
* heskinus

#### Gerioù kevrennek

* en em eskinañ

#### Liamm war-du al lec'hienn Devri

* heskinañ / heskignat v.

#### Troidigezhioù

* galleg : agacer , irriter , provoquer
* galleg : harceler , persécuter
# hesonaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan heson hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at)

### Verb

hesonaat /hesɔ̃ˈnɑːt/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : hesonaet) (displegadur)
* Lakaat (un dra bennak) da vezañ hesonoc'h
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : rendre harmonieux , rendre mélodieux
# evel-se
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant evel ha se.

### Adverb

adverb
* en doare-se
** Pelec'h ec'h ez-te evel-se, ma faotr? — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 175.)
** Te a zo paotr mat din-me, evel-se e plijez din. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 420.)
* evel-se bezet graet
* gant un anv-gwan en derez-uheloc'h
    Ober gwashoc'h , kaeroc'h, evit evel-se.
** Me a ranko ober gwasoh traou evid evel-se. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 196.)
** Kaeroh taol evid evel-se a zo arruet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 227.)

#### Stummoù rannyezhel

* èl-se

#### Gerioù heñvelster

* e-giz-se
* er stumm-se,
* er mod-se, e-mod-se
* en hent-se

#### Troidigezhioù

* saozneg : thus ; that way ;
* galleg : comme cela ; comme ça ; ainsi ;

#### Deveradoù

* pe evel-se
# evel-se bezet graet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an adverb evel-se hag ar bomm bezet graet.

### Troienn adverb

evel-se bezet graet /Distagadur ?/
* Troienn a ra feizidi ar relijion gatolik ganti, da-geñver o lidoù, evit geriañ ec'h asantont ma c'hoarvezo pep tra hervez youl Doue.
** — « Evel-se bezet graet, » eme Yann o tec'hout sioul-sibouroun evel ul laer ; [...] . — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 78.)
** Jezuz, Mari, Jozeb + Grit en anv Doue ma tapin jiboez sof-kont. Evelse bezet graet ! — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 21.)
** Evel-se bezet great ! — (SAAQ, p. 227.)
** — Evel-se bezet graet. - " -Ya, Lan, evel-se bezet graet. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 80.)

#### Troidigezhioù

* galleg : ainsi soit-il
* saozneg : so be it
* spagnoleg : así sea , que así sea
# evel boaz
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Troienn adverb

evel boaz /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : comme d'habitude
# evel ma ouzoc'h
## Brezhoneg

evel ma ouzoc'h
* evel a ouzoc'h
** Evel ma ouzoc'h mat, Gwennveur a deu atav a-raok C'hwevrer ; [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 15.)
# evel a ouzoc'h
## Brezhoneg
### Troienn

evel a ouzoc'h
* evel ma ouzoc'h
       Herve. — Me, evel a ouzoc'h, ne c'houlennan ket gwelloc'h, met an Aotrou, ho tad, a lavar na zeskit netra ; [...]. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 4.)
# evel ma
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant evel ha ma.

### Stagell isurzhiañ

evel ma
* Stagell isurzhiañ (gwelout evel a).
* a zigor un islavarenn-geñveriañ
** An dewarlerc'h ar beure; an holl er palez, a oa en gortoz da welet krougañ ar priñs Aorel hag e vreur, evel m'en devoa lâret ar roue. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 46.)
** Evel ma ouzoc'h mat, Gwennveur a deu atav a-raok C'hwevrer ; Gwennveur a oa eta ar mab henañ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 15.)
** Evit dont a-benn eus ar veleien, evel m'oant deuet a-benn eus madoù an Iliz, ec'h en em lakejont e doare da lamet digant ar pab hag an eskibien, o galloud warnezho. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 13.)
** — [...]. Bremañ lavaromp hor pedennoù, evel ma'z eo ret da bep kristen mat hen ober. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 61.)
** [...] hag en deuz c'hoant da ober fae var ar maro, evel ma tere ouc'h eur guir soudard. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 94.)
** — Ma karfenn, eme-ve, me a c'helfe ho laza evel m'am beuz lazet ar re-all. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 95.)
** [...], e-giz ma nij al labous diouz e gaoued pa gav an nor digor, pe c'hoaz evel ma tec'h al laer, eün dirazan, pa vez bet oc'h ober e dro en eun tiegez bennak. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 114.)
** Anna-gozh a zo eus ar familh, evel ma vez roet da Yann-gozh ar plas a vez roet, er familh, d'un eontr karet. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 39.)
** Kristen ebet ne oa en iliz d'an ampoent-se, ha stagañ a ris da bediñ evel ma ouien, [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 43.)
** Gwechall ne veze ket tommdourennet ar vugale evel ma vezont bremañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 524.)
** Ar c'hi-mañ n'eo ket koulz da glask razed evel ma oa e vamm. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 150.)
** Evel m'emañ emañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 175.)
    evel ma lavaran
** evel ma ouzoc'h
    evel m'eo dleet: evel a zo dleet
* a zigor un islavarenn-abegiñ: gwelout peogwir, dre ma
** 'Vel ma oa chomet e-unan e c'hoantaas mont da vale bro, o soñjañ ankouaat marteze e c'hlac'har. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 175.)
* a zigor un islavarenn-amzeriañ e-barzh diouzhtu evel ma
** Diouzhtu evel ma oa ganet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 141.)
** Hag evel ma c'hoarvez alies, e teskis pep tra just e koulz 'raok ar pezh a dlee dont war-lerc'h. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 51.)
# evel a
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn evel hag ar rannig-verb a.
evel a
* evel a ran, ... a rit, ... a raen
** Herve. — N'hellan ket lavaret nan d'eoc'h ha, pa gomzit ouzin evel a rit, e rankan senti. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 46.)
** — [...]; koulskoude em boa doan leiz va c'halon, ha ma klevac'h ac'hanoun oc'h hirvoudi hag o ouela evel a rean, e oa dre na c'hellen ket distrei da welet va c'hoar. [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 11.)
** — Souezhet oun e c'hellfec'h prezeg evel a rit. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 78.)
* evel a ouzout, a ouzoc'h
** Herve. — Me, evel a ouzoc'h, ne c'houlennan ket gwelloc'h, met an Aotrou, ho tad, a lavar na zeskit netra ; [...]. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 4.)
* evel a lavaran ...a leveront ...
** — [...]. Mar gellit ober an traou-ze holl, evel a lavaran d'eoc'h, eme ar maout aour, ne deuot ket da greski hor bandenn. [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 52.)
** Evel a welit .... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 15.)
# gwammell
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

gwammell /ˈɡwãmːɛl/ benel (liester : gwammelloù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Hag ar wammel all a zo en Havr, n'ouzer ket penaoz ema kont ganti. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 290.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# gwan-galon
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Eus gwan ha calon.

### Anv-gwan

gwan-galon /gwan'galon/
* aonik
# gwanaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan gwan hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at)

### Verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | gwanaat |
| dre vlotaat | wanaat |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | kwanaat |
| amreizh | wanaat |
gwanaat /ɡwãˈnɑːt/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : gwanaet) (displegadur) I. verb gwan
* Dont da vezañ gwan, gwanoc'h
** Harry a sante e zivhar o wanaat dindanañ : petra 'zegouezhje dezho ma kolljent ? — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 291.)
II. verb kreñv eeun
* Lakaat da vezañ gwan, gwanoc'h
** <skouer.>

#### Gerioù enepster

* kreñvaat

#### Deveradoù

* gwanadenn
* gwanadur

#### Troidigezhioù

* galleg : (s')affaiblir , faiblir
# gwallvrud
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar gwall ha brud

### Anv-kadarn

gwallvrud
* brud fall

#### Deveradoù

* gwallvrudañ
* gwallvruder
* gwallvruderezh
# gwallzarvoud
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar ar rakger gwall- hag an anv-kadarn darvoud

### Anv-kadarn

gwallzarvoud /ɡwalˈzarvut/ gourel (liester : gwallzarvoudoù)
* Degouezh reuzus trumm ha dic'hortoz
** « [...]. Ur gwallzarvoud eo a vije kaoz eus ar marv-se, n'ouzomp tra ebet ouzhpenn. — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 31.)
** − Lakaet da darzhañ ? Lavaret ho poa din e oa marvet ma zud en ur gwallzarvoud karr-tan. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 60.)
* (dre skeudenn-lavar) Degouezh mantrus
** Setu penaos, ha da heul petore gwallzarvoud, e tistroas Uter Penndragon da Dintagell. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 44.)

#### Gerioù heñvelster

* gwalldaol
* gwalldro

#### Troidigezhioù

* galleg : accident (fâcheux)
# gwallzarvoudoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn gwallzarvoud hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

gwallzarvoudoù /ɡwalzarˈvuːdu/
* Furm lies an anv-kadarn gwallzarvoud
** Lod eus ar gwallzarvoudoù a waskfe e vignoned a zegouezhfe en abeg d'e laoskidigezh e-keñver Viviana. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 112.)

#### Troidigezhioù

* galleg : accidents (fâcheux)
# gwanañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar ger gwan.
    Testeniekaet en henvrezhoneg (guan).
    Meneget er C'hatolikon (goanaff).
    Da geñveriañ gant ar verb kembraek gwanu.

### Verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | gwanañ |
| dre vlotaat | wanañ |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | kwanañ |
| amreizh | wanañ |
gwanañ
* Flemmañ.
    Gwanet eo bet Yannig gant gwenan.
* Higennañ.
    Gwanañ pesked.
* Mantrañ.
    Gant ar glac'har eo gwanet e galon.
* (Dre astenn-ster) Kastizañ.
    Gwanet e vo ar paotr fall gant ar c'helenner.

#### Troidigezhioù

* galleg : piquer , percer ; navrer , consterner , macérer (religion) ; punir
* saozneg : to sting , to pierce
# gwallvrudañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    savet gant gwall- ha brudañ

### Verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | gwallvrudañ |
| dre vlotaat | wallvrudañ |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | kwallvrudañ |
| amreizh | wallvrudañ |
gwallvrudañ
* reiñ brud fall da udb, e fallvrudañ
** Gwallvrudet o deus o bro.
* sachañ an dizenor war un an bennak
# gwallvuhez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus gwall- ha buhez.

### Anv-kadarn

gwallvuhez /ɡwalˈvyː(h)e(s)/ benel; liester: gwallvuhezioù.
* Buhez fall.

#### Troidigezhioù

* galleg : mauvaise vie