OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# pennaouoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pennaou- », pennrann ar verb « pennaouiñ », hag an dibenn-ger « -oc'h ».

### Furm verb

pennaouoc'h /Distagadur ?/
* Furm ar verb pennaouiñ en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# pennaouomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pennaou- », pennrann ar verb « pennaouiñ », hag an dibenn-ger « -omp ».

### Furm verb

pennaouomp /pɛˈnɔwːɔ̃m(p)/
* Furm ar verb pennaouiñ e kentañ gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb pennaouiñ e kentañ gour lies an doare-gourc'hemenn.
# pennaouont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pennaou- », pennrann ar verb « pennaouiñ », hag an dibenn-ger « -ont ».

### Furm verb

pennaouont /Distagadur ?/
* Furm ar verb pennaouiñ e trede gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# pennaoujomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pennaou- », pennrann ar verb « pennaouiñ », hag an dibenn-ger « -jomp ».

### Furm verb

pennaoujomp /Distagadur ?/
* Furm ar verb pennaouiñ e kentañ gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# pennaoujont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pennaou- », pennrann ar verb « pennaouiñ », hag an dibenn-ger « -jont ».

### Furm verb

pennaoujont /Distagadur ?/
* Furm ar verb pennaouiñ e trede gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# pennaouor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pennaou- », pennrann ar verb « pennaouiñ », hag an dibenn-ger « -or ».

### Furm verb

pennaouor /Distagadur ?/
* Furm dic'hour ar verb pennaouiñ en amzer-da-zont an doare-disklêriañ.
# pennaoujod
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pennaou- », pennrann ar verb « pennaouiñ », hag an dibenn-ger « -jod ».

### Furm verb

pennaoujod /pɛˈnɔwʒɔt/
* Furm dic'hour ar verb pennaouiñ en amzer-dremenet strizh an doare-disklêriañ.
# pennaouo
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « pennaou- », pennrann ar verb « pennaouiñ », hag an dibenn-ger « -o ».

### Furm verb

pennaouo /peˈnɔwːo/
* Furm ar verb pennaouiñ e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# soñjal da unan bennak
## Brezhoneg
### Troienn verb

soñjal da unan bennak
* soñjal
** Me a soñje din ne vijec'h ket deut d'ar gêr fenoz. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 200.)
** ... e oa bet didoroset an nor diou pe deir gwech ken a zoñje din e oa tôlet en ti, ... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 51.)
** En oad din e soñj din e oa. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 160.)
** A-greiz ma soñjo deoh e vioh en ho plijadur e vioh en ho tisplijadur. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 205.)
** Me a zoñje din e oan en em gavet er baradoz pa oan arruet eno. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 234.)
** Me a zoñje din e oa al laerez o vond da gregi ennon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 283.)
** Te a soñj dit a zo kalz a dud ken truezus? -Nebeud zo. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 247.)
** Te 'soñj dit n'ouvezan ket perak e teu tout ar merc'hed-se da gaout ac'hanout ? — (Yann Gerven, Yann g'e vec'h lann, Keignard g'e vec'h lard, e-barzh Al Liamm, niv. 365, 2007, p. 17.)
** Me a soñje din az poa bet ur gaouad mat a gleñved... — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 233.) (Kemmadur ebet en anv-gwan war-lerc'h "kaouad"?)
** - Da biv 'timezit hirie … ? – Da verc’h ar Roue Frañs… C’hwi ‘soñj deoc’h 'timezin d’unan all ? — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 2.)
* er stumm-nac'h:
** Ne zonje ket da eun den e oa Job er hiz-se. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 177.)

## Pennadoù kar

* soñjal en unan bennak
# soñjal gant unan bennak
## Brezhoneg

soñjal gant unan bennak
** Piou eo, a zonj ganit? Eus petore bro? — (Erwan ar Moal, An “Hini Goz” o vont da denna he foltred, Editions FEIZ HA BREIZ, 1913, p. 17.)
** Ar re-ze a soñj ganto ez on-me arc'hant tout. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 171.)
** Ar re-ze a soñj ganto n'e-nevez sort un den d’ober. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 193.)
# sozinho
## Portugaleg
### Etimologiezh

sozinho /so'zi:nju/ gourel (benel : sozinha ; liester : sozinhos)

### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | sozinho | sozinha |
| liester | sozinhos | sozinhas |
* Ma-unan, da-unan ...
** Fiquei sozinho. Chomet e oan ma-unan.
# soñjal
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn soñj hag al lostger -al.

### Verb

soñjal /ˈsɔ̃ːʒal/ verb gwan ha verb kreñv (anv-gwan-verb : soñjet) (displegadur)
* soñjal un dra (piv, petra, pelec'h ... )
** Pa vezo mad an avel a du, Fanchik, n'e teus ket nemet sonjal a belec'h e tinij ar c'houez-vad !... — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 44.)
** Herri a yeas war e lerc'h, o sonjal penôs korf ar mevel na oa ken, hep mar, en kampr ar Milouriou. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 23.)
* soñjal un dra (islavarenn)
** Soñjal a ran ez eo brohet abalamour da ze. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 67.)
** [...], ez eus tu da soñjal eo bet deuet ar c'hoari-se eus Rom da heul soudarded Kezar a yeas, niverus-bras, betek Bro-Arvorig [...]. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 34.)
* soñjal ober un dra
** Soñjal a raent, paotred kêr evelto, dont buan a-benn eus a goueriaded diskiant Plabenneg. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 194.)
** — Me a oa o soñjal mond d'ar bourk emberr da noz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 482.)
* soñjal gant unan bennak
* soñjal da unan bennak (ober un dra)
* soñjal en unan bennak
* soñjal en un dra bennak
* soñjal ennañ e-unan
** Arzhur, goude bezañ klevet kement-se holl, a soñjas ennañ e-unan ne oa ket gwall droug, KAB 1/27
** — Ya, a zonje ar C'hidour ennan e-unan, n'hellan ket chom er stad-man. [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 192.)
** [...] hag e sonje ennan e-unan pegen prim ha pegen start an nevoa peget an arc'hant-ze ouz e groc'hen. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 144.)

#### Troioù-lavar

* soñjal etre e roched hag e chouk

#### Krennlavaroù

* C'hwi a soñj deoc'h E oa ho mamm a oa tad deoc'h ?
* Disfizioud diouz souchet o soñjal e ve kousket. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 318.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : denken
* esperanteg : pensi
* estoneg : mõtlema
* finneg : ajatella
* galleg : penser , songer (à)
* goteg : 𐌸𐌰𐌲𐌺𐌾𐌰𐌽 (þagkjan)
* gresianeg : σκέφτομαι (skéftome)
* henhebraeg : חשׁב
* hungareg : gondol
* ido : pensar
* indonezeg : berpikir , memikir , memikirkan
* inuktitut : ᐃᓱᒪ- (isuma-)
* italianeg : pensare
* katalaneg : pensar
* latin : reri ; cogitare ; putare
* nederlandeg : denken
* poloneg : myśleć
* portugaleg : pensar
* roumaneg : cugeta , gândi
* rusianeg : думать
* saozneg : to think
* spagnoleg : pensar
* svedeg : tänka
* tchekeg : myslet , přemýšlet , pomýšlet , uvažovat , hodlat
# soñjal en un den bennak
## Brezhoneg
### Troienn verb

soñjal en un den bennak
** « [...], hag em eus soñjet ennoc'h, va mab, evit mont e-berr da vaner ar Gernevez da gerc'hat an Aotrou de la Marche [...]. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 24.)
** Soñjal enno hepken a ra din saouzaniñ. — (STR, p. 34.)
** Raktal e sonj el lutun , e wad a skorn en e wazied, ne gred ket ober eur gammed pelloc'h. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 60.)
** — O mammig koz, emean, o sonjal er wrac'h, c'houi hoc'h eus grêt kement-man. [...]!... — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 25.)
** — E piv edos o soñjal ? a c'houlennas ar plac'h yaouank. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 32.)
** Soñjet on-eus alïez ennoh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 161.) — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 482.)
** Poan e ra d'am spered kleved kaozeal anezañ ha soñjal ennañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 422.)
** Me am-bez poan-spered pa zonjan em mab a zo war ar mor. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 422.)
** O soñjal e piou e oas ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 482.)
** 'Barzh Lom e soñjemp, hag en ur bediñ ne oamp ket evit harz da difronkal. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 39.)

## Pennad kar

* soñjal en un dra bennak
# soñj
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn) Diwar ar ger gallek songe.
    (Furm verb) Savet diwar soñj-, pennrann ar verb soñjal, hep dibenn-ger.

### Anv-kadarn

soñj /ˈsɔ̃ːʃ/ gourel (liester soñjoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
* daou soñj
* bezañ
** e-soñj / en soñj da ober un dra
*** Eur zul d'abarde, Fanch Torchen a yeas d'ar vourc'h, en sonj da gavout an Diaoul-Pôtr en eun ostaliri, ha da gaozeal gantan war digare evan eur bannac'h. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 75.)
** en e soñj ober udb
*** — [...] ? Va zad a zo en e zonj kaout e filhor da vab-kaer, ha, ma en deus goulennet peder gefridi diganeoc'h, evit plega d'ar c'hiz koz n'eo ken. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 31.)
* daou soñj
** bezañ, chom etre daou soñj
** ober daou soñj
* degas soñj
* degas da soñj
* derc'hel soñj
* dont soñj
* Ne deu ket da zonj din, hag-eñ emañ em genou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 174.)
** dont soñj da un den en un dra
** dont soñj da un den eus un dra
* dont da soñj
* goulenn e soñj digant un den
* kaout soñj
* lakaat en e soñj
* lakaat ur soñj da zont:
** Ar gwel eus an arched-se a lakeas ur soñj all da zont en o fenn. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 30.)
* ober e soñj

#### Deveradoù

* soñjadenn
* soñjadur
* soñjadurezh
* soñjal
* soñjard
* soñjenn
* soñjer
* soñjerezh
* soñjezon
* soñjus

### Furm verb

soñj /ˈsɔ̃ːʃ/
* Furm ar verb soñjal e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Hon Laouig kaezh a soñj en hini 'n eus lâret. — (Jean Cadiou, Ivona, Montroulez, 1886, p. 152.)
** Te 'soñj dit n'ouvezan ket perak e teu tout ar merc'hed-se da gaout ac'hanout ? — (Yann Gerven, Yann g'e vec'h lann, Keignard g'e vec'h lard, e-barzh Al Liamm, niv. 365, 2007, p. 17.)
* Furm ar verb soñjal en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
** Soñj er maleurioù ’teus graet din. — (Yannig Skolan, er Barzhaz Breizh.)
# soñjan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar soñj, pennrann ar verb soñjal, hag an dibenn-ger -an

### Furm verb

soñjan /ˈsɔ̃ːʒãn/
* Furm ar verb soñjal e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
** − « E c'hellit krediñ start ha hardi ! Ha pa soñjan en doa c'hoant ar paour kaezh Herri reiñ din da grediñ e oa houarn kozh en e armel ! Soñjit : houarn kozh ! » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 77.)
** Met goude-se, pa vezan sioul em azez o sellout, e soñjan na pegen brave vije bet kaout un tammig muioc'h a lengour d'al letonenn, kaout div wezenn-vezo ouzhpenn, ... — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 11.)

#### Troioù-lavar

* pa soñjan

#### Troidigezhioù

* galleg : (je) pense
# soñjas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar soñj-, pennrann ar verb soñjal, hag an dibenn-ger -as

### Furm verb

soñjas /ˈsɔ̃ːʒas/
* Furm ar verb soñjal e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ
** [...], hag e sonjas ober evelte. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 127.)
** Evelato, en eur vont kuit, a-barz distrei d'al lestr, e sonjas ennan e-unan e tlie beza lekeat al leor-ze eno evit eun dra bennak. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 60.)
** Ar besketerien granked, a soñjas, a c'hellfe treuziñ ar pleg-mor war droad. — (Ronan Huon, AR GWENNILI-MOR, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 407.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle) pensa , (il) pensa
# soñar
## Spagnoleg
### Verb

soñar
* hunvreal
* rambreal

#### Deveradoù

* soñador
* sueño
# soñjal en un dra bennak
## Brezhoneg

soñjal en un dra bennak
* Troienn
** Me na soñjen en droug ebet. — (Fañch an Uhel, Gwerziou Breiz-Izel 2, An Oriant, 1874, p. 30.)
** Ne soñjont ket er boan, er reuz. — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 18.)
** Al lezvamm na eure nemet soñjal er pezh a oa c'hoarvezet gant Janed. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 295.)
** Ne reas nemet soñjañ er pezh en devoa laret an ebeul dezhañ, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 146.)
** Ar plac’h yaouank na soñje ken ‘met en komzoù ar wrac’h kozh … — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 128.)
** « mes penaos e raimp-ni hon taol ? Te, 'michañs, ac'h eus soñjet e kement-se a-raok dont d'am c'haout ? — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 159.)
** Aotrou, ne c'houlennan nemet un dra: ma soñjfet en silvidigezh hoc'h ene. — (BUAS, p. 665.)
** Meur a hini a zonjas en o heur diveza ; hini ebet, koulskoude, ne gredas lavaret en doa aon. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 29.)
** [...], ne ver ket, en gwirione, evit harz da 'zonjal er vaz-skaon hag en beilhadeg ar maro. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 227.)
** Pa zonjan em amzer dremenet, pegement a binijenn am-eus bet ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 17.)
** — O soñjal e petra eh out (emaout) ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 482.)
** Gwir eo, filhor, met soñj en aour a gavimp amañ a-barzh pell — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 250.)

## Pennad kar

* soñjal en un den bennak
# neuñvfec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « neuñv- », pennrann ar verb « neuñviñ », hag an dibenn-ger « -fec'h ».

### Furm verb

neuñvfec'h /Distagadur ?/
* Furm ar verb neuñviñ en eil gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# neuñves
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « neuñv- », pennrann ar verb « neuñviñ », hag an dibenn-ger « -es ».

### Furm verb

neuñves /ˈnœ̃ː.vɛs/
* Furm ar verb neuñviñ en eil gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# neuñvez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « neuñv- », pennrann ar verb « neuñviñ », hag an dibenn-ger « -ez ».

### Furm verb

neuñvez /ˈnœ̃ː.ves/
* Furm ar verb neuñviñ en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# neuñven
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « neuñv- », pennrann ar verb « neuñviñ », hag an dibenn-ger « -en ».

### Furm verb

neuñven /ˈnœ̃ː.vɛn/
* Furm ar verb neuñviñ e kentañ gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# neuñvet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « neuñv- », pennrann ar verb « neuñviñ », hag an dibenn-ger « -et ».

### Furm verb

neuñvet /ˈnœ̃ːvet/
* Anv-gwan-verb ar verb neuñviñ.
* Furm ar verb neuñviñ e trede gour unan an doare-gourc'hemenn.
# neuñver
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « neuñv- », pennrann ar verb « neuñviñ », hag an dibenn-ger « -er ».

### Furm verb

neuñver /ˈnœ̃ːvɛr/
* Furm dic'hour ar verb neuñviñ en amzer-vremañ an doare-disklêriañ.
# neuñved
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « neuñv- », pennrann ar verb « neuñviñ », hag an dibenn-ger « -ed ».

### Furm verb

neuñved /ˈnœ̃ː.vɛt/
* Furm dic'hour ar verb neuñviñ en amzer-dremenet ledan an doare-disklêriañ.
# neuñvemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « neuñv- », pennrann ar verb « neuñviñ », hag an dibenn-ger « -emp ».

### Furm verb

neuñvemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb neuñviñ e kentañ gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# neuñvent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « neuñv- », pennrann ar verb « neuñviñ », hag an dibenn-ger « -ent ».

### Furm verb

neuñvent /Distagadur ?/
* Furm ar verb neuñviñ e trede gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb neuñviñ e trede gour lies an doare-gourc'hemenn.
# neuñvfe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « neuñv- », pennrann ar verb « neuñviñ », hag an dibenn-ger « -fe ».

### Furm verb

neuñvfe /Distagadur ?/
* Furm ar verb neuñviñ e trede gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# touristed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn tourist hag an dibenn-ger -ed.

### Furm anv-kadarn

touristed /tu.ˈris.tet/
* Furm lies an anv-kadarn tourist.
** Pet gwech he deus goulennet ur pezh ouzhpenn digant ar berc'hennez ! Bepred eo bet nac'het outi : gwell eo gant Emili feurmiñ he c'hambroù d' an douristed e-pad an hañv. — (Youenn Olier, Kanevedenn, Al Liamm, niv. 71, Du - Kerzu 1958, p. 433.)
** Ur spilhenn-alc'houez kaeraet gant meinigoù a bep liv e oa, ar seurt a werzher d'an douristed en Italia. — (Roparz Hemon, Diamantoù Keroulaz, Al Liamm, 1964, p. 173.)
** Evel ma ouzoc'h, an douristed a vez prest dalc'hmat da lonkañ silioù. — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 90.)

#### Troidigezhioù

* galleg : touristes
# tourc'heta
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tourc'hed hag al lostger -a, gant ur c'hemmadur dre galetaat.

### Verb

tourc'heta /turˈɣetːa/ verb gwan (anv-gwan-verb : tourc'hetaet) (displegadur)
* Bevañ evel un tourc'h, daremprediñ ar plac'hed a vuhez fall .

#### Gerioù heñvelster

* gastaouiñ

#### Deveradoù

* tourc'hetaer

#### Troidigezhioù

* galleg : mener une vie de débauché
# tourell
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

tourell /ˈtuːrɛl/ benel (furm vihanaat : tourellig, liester : tourelloù)
* Tour moan stag ouzh ur savadur all ; touribell
** <skouer.>
* Tour pennañ ur c'hastell-kreñv ma rae an aotrou e annez ; tour-meur
** Kastell Brechou 'ta a zave e dourell a-us gwe bras ar c'hoad tilh a c'holoe ar run, adalek an Trez-Gwenn betek mengleuiou Keraudren. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 8.)

#### Gerioù heñvelster

* (2) Tour-meur

#### Troidigezhioù

* galleg : donjon
* galleg : tourelle
# tourenne
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dourenne gant ur c'hemmadur dre galetaat (d → t).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dourenne |
| dre vlotaat | zourenne |
| amreizh | tourenne |
zourenne /tu.ˈrɛ.nːe/
* Furm kemmet ar verb dourenniñ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
# tourig
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

tourig
* tour bihan
       Dremmoù seder a weled war dreuzoù an norozioù endra gleved mouezh ar c'hleier e tourig an iliz. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 49.)

#### Deveradoù

* tourig-ar-prad
# tourc'hed
## Brezhoneg
### Furm anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | pemoc'h, porc'hell, hoc'h, tourc'h | gwiz, banv |
| liester | moc'h, perc'hell, hoc'hed, tourc'hed | gwizi, banved, binvi |
tourc'hed /ˈturɣet/
* Furm lies an anv-kadarn tourc'h.

#### Deveradoù

* tourc'heta

#### Troidigezhioù

* galleg : verrats
# tourioù-tan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tour-tan » hag an dibenn-ger « -ioù ».

### Furm anv-kadarn

tourioù-tan /ˌtu.rju.ˈtãːn/
* Furm lies an anv-kadarn tour-tan.
# touristerezh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

touristerezh /turisˈtɛːrɛs/ hollek gourel
* Obererezh touristañ
** <skouer.>
* Hollad an obererezhioù, an doareoù pleustret evit aozañ beajoù ha vakañsoù an douristed
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : tourisme
# tourioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tour hag an dibenn-ger -ioù.

### Furm anv-kadarn

tourioù /ˈturju/
* Furm lies an anv-kadarn tour
** En tu all d'al lenn, savet war lein ur menez uhel, e oa ur pezh pikol kastell, dezhañ tourioù diniver hag ar prenestroù warnañ o tasskediñ en oabl stergannek. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 118.)

#### Troioù-lavar

* touiñ tourioù ha kestell

#### Troidigezhioù

* galleg : tours
# tourner les talons
## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar tourner ha talons.

### Troienn verb

tourner les talons
* treiñ kein
# toufed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tou- », pennrann ar verb « touiñ », hag an dibenn-ger « -fed ».

### Furm verb

toufed /ˈtufːet/
* Furm dic'hour ar verb touiñ en amzer c'hallus an doare-divizout.
# toufen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tou- », pennrann ar verb « touiñ », hag an dibenn-ger « -fen ».

### Furm verb

toufen /ˈtufːen/
* Furm ar verb touiñ e kentañ gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# toufes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tou- », pennrann ar verb « touiñ », hag an dibenn-ger « -fes ».

### Furm verb

toufes /ˈtufːes/
* Furm ar verb touiñ en eil gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# touflez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

touflez /ˈtufle(s)/ benel (furm vihanaat : touflezig, liester : touflezioù)
* Foz
** Mes heman a grogas en e vleo hag, o tennan e gontell, e troc'has d'ean e c'houg, e taolas anean en doufle, hag e laeras an arc'hant. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 2.)
** [...] ; anez-se, skubet e vije bet an holl vagad, sant Jozeb hag all, a-ziwar an hent betek an douflez. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 53.)
** A-rez an douflez ez ae ha hep dale, goude diskar Janed an Arc'her war he revr, e voe e-mesk ar re gentañ. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 28.)
** Edo en un douflez, taolet eno moarvat gant ar re o devoa e daget ha laeret digantañ e varc'hadourezh, e yalc'h hag e eurier. — (Jakez Konan, Ur marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 32.)
** N'oa ket peurachuet he ger ma teuas ur gomz eus foñs an douflez hag a lâras : [...]. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 9.)

#### Gerioù heñvelster

* douvez

#### Troioù-lavar

* mont en douflez : ober freuz-stal

#### Troidigezhioù

* galleg : douve , fossé
# toufent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tou- », pennrann ar verb « touiñ », hag an dibenn-ger « -fent ».

### Furm verb

toufent /Distagadur ?/
* Furm ar verb touiñ e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# toufemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tou- », pennrann ar verb « touiñ », hag an dibenn-ger « -femp ».

### Furm verb

toufemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb touiñ e kentañ gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# touforek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn toufor hag al lostger -ek

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | touforek |
| Derez-uheloc'h | touforekoc'h |
| Derez-uhelañ | touforekañ |
| Derez-estlammiñ | touforekat |
touforek /tuˈfoːrek/
* Tomm-tre ha mougus, gant ar glebor, an diouer a avel dreist-holl (diwar-benn an amzer)

#### Troidigezhioù

* galleg : chaud et orageux (temps)
# toug
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus doug gant ur c'hemmadur dre galetaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | doug |
| dre vlotaat | zoug |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | toug |
| amreizh | toug |
toug /ˈtuːk/
* Furm kemmet ar verb dougen e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# tougan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dougan gant ur c'hemmadur dre galetaat (d > t).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dougan |
| dre vlotaat | zougan |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tougan |
| amreizh | tougan |
tougan /ˈtuːɡãn/
* Furm kemmet ar verb dougen e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# tougas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dougas gant ur c'hemmadur dre galetaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dougas |
| dre vlotaat | zougas |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tougas |
| amreizh | tougas |
tougas /ˈtuːɡas/
* Furm kemmet ar verb dougen e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.