OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# tagus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar tag-, pennrann ar verb tagañ, hag al lostger -us

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | tagus |
| Derez-uheloc'h | tagusoc'h |
| Derez-uhelañ | tagusañ |
| Derez-estlammiñ | tagusat |
tagus /ˈtɑːɡys/
* A dager gantañ, a laka da dagañ (diwar-benn ar bouedoù)
* Zo troet da dagañ (diwar-benn an dud, al loened)
* Dalc'hus (diwar-benn emzalc'h an dud)

#### Deveradoù

* tagusadur

#### Troidigezhioù

* galleg : acide , âcre , âpre (au goût)
* galleg : agressif
* galleg : étouffant
* galleg : offensif
# tai
## Kembraeg
### Furm anv-kadarn

tai
* Furm lies tŷ; tiez.
# tail
## Saozneg

tail

### Krennlavar

* The higher the monkey climbs the more he shows his tail.
* The sting is in the tail.
# tailhanter
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

tailhanter gourel; liester : tailhanterien.
* Den karget d'ober war-dro dastum an tailhoù.
# tailhenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

tailhenn /ˈtaʎɛn/ benel (furm vihanaat : tailhennig, liester : tailhennoù)
* Tamm bras - a gig, a vara, hag all - troc'het el ledander
** An deiz war-lerc'h e vije poazhet leizh ar pod-houarn ; un dailhenn kig-sall a vije lakaet gante, hag an holl a lipje o bizied. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 46.)

#### Gerioù heñvelster

* jelkenn

#### Deveradoù

* tailhennad

#### Troidigezhioù

* galleg : tranche
# tailhennoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn tailhenn hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

tailhennoù /taˈʎɛnːu/ /taˈl̩jɛnːu/
* Furm lies an anv-kadarn tailhenn.

#### Troidigezhioù

* galleg : tranches
# tagojn
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tago ha merkoù al liester -j hag an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

tagojn /ˈta.ɡɔjn/
* Liester an anv-kadarn tago en akuzativ.
# tagon
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tago ha merk an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

tagon /ˈta.ɡɔn/
* Unander an anv-kadarn tago en akuzativ.
# tagu
## Kembraeg
### Verb

tagu
* tagañ
# tailher
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

tailher /ˈtaʎɛr/ gourel (liester : tailheroù)
* Lodenn eus ar c'horf etre lost ha kreiz ar c'hezeg hag al loened a denn dezhe.
** Evel m'en doa lavaret al louarn dezhañ e oa en em gavet dezhañ kavout ar Briñsez war dailher e varc'h. — (Marsel Klerg, Faltazi an amzerioù kent, Mouladurioù Hor Yezh, 1999, p. 29.)

#### Stummoù all

* talier

#### Troidigezhioù

* galleg : croupe (de cheval)
# torrfent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « torr- », pennrann ar verb « terriñ », hag an dibenn-ger « -fent ».

### Furm verb

torrfent /Distagadur ?/
* Furm ar verb terriñ e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# torrfed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « torr- », pennrann ar verb « terriñ », hag an dibenn-ger « -fed ».

### Furm verb

torrfed /ˈtɔrfet/
* Furm dic'hour ar verb terriñ en amzer c'hallus an doare-divizout.
# torrfec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « torr- », pennrann ar verb « terriñ », hag an dibenn-ger « -fec'h ».

### Furm verb

torrfec'h /ˈtorfex/
* Furm ar verb terriñ en eil gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# torret
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar torr-, pennrann ar verb terriñ hag an dibenn-ger -et

### Furm verb

torret /ˈtorːet/
* Anv-gwan-verb ar verb terriñ
** - Nitchevo ! emezañ, kent na vo pell, goude m'ho po torret gar, brec'h pe benn e viot ur marc'h-houarnour peuzvat, ... — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 21.)
** Ha torret ar strapenn ! — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 34.)
** Ma c'hoar-gaer he deus torret he gar. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 517.)
** Torret em eus ma botoù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 517.)
*   * torret e anken : diankeniet
* Furm ar verb terriñ e trede gour unan an doare-gourc'hemenn
** <skouer.>

#### Krennlavarioù

* Diwar deir gwech e vez torret ar blanedenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 309.)

#### Troidigezhioù

* galleg : cassé
# torrfe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar torr-, pennrann ar verb terriñ, hag an dibenn-ger -fe.

### Furm verb

torrfe /ˈtɔrfe/
* Furm ar verb terriñ e trede gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
** bolonté Doue e torrfe ar blanedenn ive diwarnom ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 75.)
# torrfemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « torr- », pennrann ar verb « terriñ », hag an dibenn-ger « -femp ».

### Furm verb

torrfemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb terriñ e kentañ gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# torrfen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « torr- », pennrann ar verb « terriñ », hag an dibenn-ger « -fen ».

### Furm verb

torrfen /ˈtorfen/
* Furm ar verb terriñ e kentañ gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# torres
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « torr- », pennrann ar verb « terriñ », hag an dibenn-ger « -es ».

### Furm verb

torres /ˈtɔ.rːɛs/
* Furm ar verb terriñ en eil gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.

## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn torre hag -s, merk al liester.

### Furm anv-kadarn

torres /ˈto.res/ benel
* Furm lies an anv-kadarn torre.
# touot
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tou- », pennrann ar verb « touiñ », hag an dibenn-ger « -ot ».

### Furm verb

touot /ˈtuːɔt/
* Furm ar verb touiñ en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# tour
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (1499) Tour er C'hatolikon. Kar d'ar gerioù tur e kerneveureg ha twr e kembraeg. Amprestet digant al latin turris.

### Anv-kadarn

tour /ˈtuːr/ gourel (liester tourioù, furm vihanaat tourig)
* Savadur strizh hag uhel, krenn pe garrezek peurvuiañ.
** <Skouer>.
* Tour an iliz.
** Kas a ra neuze ar c'horf marv d'an tour, indan ar c'hleier. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 201.)
** Warnañ e weler un tour uhel savet e gern war-zu an neñv ... — (SAAQ, p. 98.)
** Nag a blijadur sevel en tour da seniñ ar c'hleier, en em lezel da vrallañ a-istribilh ouzh ar c'herdin pa vez fin d'ar son. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 70.)
** Kleier an tour a vez ive soniou-glaz ganto bemdez. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 90.)
** Sell an evned war veg an tour. TBP.

#### Gerioù heñvelster

* kloc'hdi (2)

#### Deveradoù

* tour Babel
* tour-dour
* tourell
* tour-ged
* touribell
* tourig-ar-prad
* tour-iliz
* tour-meur
* tour-tan

#### Troidigezhioù

Savadur strizh hag uhel (2)
* alamaneg : Turm
* esperanteg : turo
* galleg : tour
* indonezeg : menara
* italianeg : torre
* katalaneg : torre
* latin : turris
* nahuatl : tlapilkoyan
* nederlandeg : toren
* malayseg : menara
* portugaleg : torre
* saozneg : tower
* spagnoleg : torre
Tour an iliz (2)
* alamaneg : Kirchturm
* esperanteg : sonorilturo
* galleg : clocher , campanile
* kembraeg : clochdy
* gresianeg : καμπαναριό (pemdez) ; κωδωνοστάσιο
* ido : klosh-turmo
* nederlandeg : klokkentoren
* okitaneg : campanal ; cloquièr
* portugaleg : campanário ; torre de sino
* saozneg : belltower ; bell tower ; steeple
* spagnoleg : campanario

### Gwelet ivez

* Ar pennad « tour » e-barzh Wikipedia

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ar c'hCatholicon
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 268.
# tour-tan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant « tour » ha « tan ».

### Anv-kadarn

tour-tan /tur.ˈtãːn/ gourel (liester tourioù-tan)
* Tour savet e toull-dor ur porzh-mor pe tost ouzh un aod, hag a zo en e grec'h un tan a dalvez da heñchañ ar bagoù pa vez noz.
** A zehou da gleiz, er c'hornôg, tour-tan Penmarc'h a skube an hanter eus an neñv gant e vann sklerijenn. — (Youenn Drezen, Itron Varia Garmez, Skrid ha Skeudenn, 1941, Al Liamm, 1977, p. 133.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Leuchtturm
* daneg : fyrtårn
* esperanteg : lumturo
* faeroeg : endurskin
* frizeg : fjoertoer , ljochttoer
* galleg : phare
* ido : faro
* italianeg : faro
* japaneg : 灯台 (tōdai)
* nederlandeg : lichttoren , vuurbaak , vuurtoren
* papiamento : faro
* poloneg : latarnia morska
* portugaleg : farol
* rusianeg : маяк (majak)
* saozneg : lighthouse
* spagnoleg : faro
* svedeg : fyrtorn
* tchekeg : maják
* turkeg : fener

### Gwelet ivez

* Ar pennad « tour-tan » e-barzh Wikipedia
# touomp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tou- », pennrann ar verb « touiñ », hag an dibenn-ger « -omp ».

### Furm verb

touomp /ˈtuːɔ̃m(p)/
* Furm ar verb touiñ e kentañ gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
* Furm ar verb touiñ e kentañ gour lies an doare-gourc'hemenn.
# toupenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

toupenn /ˈtupːɛn/ benel (liester : toupennoù)
* Hupenn ront a dalvez da ginklañ un dra bennak peurvuiañ.
** <skouer.>
* Kementad bihan a wiennoù distrob (diwar-benn an danvez)
** <skouer.>
* Tamm kotoñs a dalvez da boultrennañ dremm unan bennak (dre hevelebiezh)
** <skouer.>
* Malzenn (erc'h)
** <skouer.>

#### Gerioù heñvelster

* bechenn
* bouchad, hup, hupenn
* fulenn, pluenn

#### Gerioù kevrennek

* toupennad
* toupenniñ

#### Troioù-lavar

* boned-toupenn-ruz

#### Troiennoù keñveriañ

* treiñ ha distreiñ evel un doupenn : treiñ ha distreiñ dibaouez

#### Troidigezhioù

* galleg : flocon
* galleg : houppe
* galleg : touffe
# tourc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Tostaat ouzh ar ger kembraek twrch.

### Anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | pemoc'h, porc'hell, hoc'h, tourc'h | gwiz, banv |
| liester | moc'h, perc'hell, hoc'hed, tourc'hed | gwizi, banved, binvi |
tourc'h /ˈturx/ gourel (liester : tourc'hed)
* Tad pemoc'h.
** Napoleon a oa un tourc'h war an oad, pevar bloaz warn-ugent. — (George Orwell, lakaet e brezhoneg gant Erwan Hupel, Kêr al Loened, Barn ha Skrid, 2011, p. 87.)
* Den a vuhez fall.
** Yann-se, hennezh a oa un tourc'h ivez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 530.)

#### Gerioù heñvelster

* hoc'h

#### Troidigezhioù

* galleg : verrat
# touont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tou- », pennrann ar verb « touiñ », hag an dibenn-ger « -ont ».

### Furm verb

touont /ˈtuːɔ̃ɲ(t)/
* Furm ar verb touiñ e trede gour lies an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# touoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tou- », pennrann ar verb « touiñ », hag an dibenn-ger « -oc'h ».

### Furm verb

touoc'h /ˈtuːɔx/
* Furm ar verb touiñ en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# touor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tou- », pennrann ar verb « touiñ », hag an dibenn-ger « -or ».

### Furm verb

touor /ˈtuːɔr/
* Furm dic'hour ar verb touiñ en amzer-da-zont an doare-disklêriañ.
# à beaucoup près
## Galleg
### Troienn adverb

à beaucoup près
* pell ac'hano
Patrom:-ES -
* à peu près
# à bout de bras
## Galleg
### Troienn verb

à bout de bras
* a-benn brec’h
** Porter qqc à bout de bras
    Dougen un dra bennak gant poan e penn e zivvrec'h.
# Émile
## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar an anv latin Æmilius.

### Kentanv

Émile
* anv-badez gallek roet d'ar baotred.

#### Deveradoù

* Émilie
* Émilien
* Émilienne

### Pennad kar

* Stagadenn:Anvioù-badez gallek
# Étienne
## Galleg
### Kentanv

Étienne
* anv-badez gallek roet d'ar baotred, kar da Stefan e brezhoneg.

#### Deveradoù

* Étiennette

### Pennad kar

* Stagadenn:Anvioù-badez gallek
# Étiennette
## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-badez gallek Étienne, hag -ette.

### Kentanv

Étiennette
* anv-badez gallek roet d'ar merc'hed.
# Émilie
## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar Émile hag -ie.

### Kentanv

Émilie
* anv-badez gallek roet d'ar merc'hed.
# Île-de-Bréhat
## Galleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv divoutin

Île-de-Bréhat /Distagadur ?/
* Enez-Vriad
# Émilien
## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar an anv latin Æmilianus.

### Kentanv

Émilien
* anv-badez gallek roet d'ar baotred.

#### Deveradoù

* Émile
* Émilie
* Émilienne

### Pennad kar

* Stagadenn:Anvioù-badez gallek
# Émilienne
## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar Émilien hag -ne.

### Kentanv

Émilienne
* anv-badez gallek roet d'ar merc'hed.
# à
## Galleg
### Etimologiezh

    Eus an araogenn latin ad.

### Araogenn

à
* araogenn a verk al lechiañ difiñv : e
** être, rester, à Brest : bezañ e Brest
* araogenn a verb ar fiñv, goude ar verboù aller, venir, envoyer, apporter : da
** aller, venir, à Brest : mont, dont da Vrest
* araogenn a verb an amzeriañ : da
** partir à sept heures : mont kuit da seizh eur
* araogenn a verk ar perc'hennañ, goude ar verboù être, appartenir
** Ce livre est à moi : Din eo al levr-se.
* araogenn a verk ar reiñ, goude ar verboù donner, prêter:
** Donnez l'argent à la vieille : Roit an arc'hant d'an hini gozh.
* araogenn a verk an doare da ober, en troiennoù evel à coeur-joie, à foison, à répétition

#### Troidigezhioù
## Portugaleg

    Diwar kendeuz an araogenn a hag ar ger-mell a.
à ; liester às
* Furm venel an araogenn ao; d'ar, d'an, d'al
** à noite: da noz
# tero
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | tero | teroj |
| akuzativ | teron | terojn |
tero /ˈtɛ.rɔ/
* Douar.
# teroj
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tero ha merk al liester -j.

### Furm anv-kadarn

teroj /ˈtɛ.rɔj/
* Liester an anv-kadarn tero en nominativ.
# terra
## Italianeg
### Anv-kadarn

terra benel
* douar
* bro

#### Troioù-lavar

* avere i piedi per terra: essere concreto
* avere il morale a terra: essere triste
* essere a terra: essere giù di morale
* che la terra gli sia lieve: ra vo skañ an douar dezhañ
* in una terra che non era la mia

### Krennlavaroù

* Chi ha terra, ha guerra. – Neb en deus douar en deus brezel.
* In terra di ciechi, beato chi ha un occhio.
# terojn
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tero ha merkoù al liester -j hag an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

terojn /ˈtɛ.rɔjn/
* Liester an anv-kadarn tero en akuzativ.
# terribile
## Italianeg

terribile
* spontus
# termenadur
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar termen-, pennrann ar verb termenañ, hag al lostger kevrennek -adur (diwar -ad hag -ur)

### Anv-kadarn

termenadur /ˌtɛrmẽ'nɑːdyr/ gourel (liester : termenadurioù)
* Obererezh displegañ ster ur ger pe ur meizad
* Displegadur resis eus ster ur ger pe eus ur meizad

#### Deveradoù

* termenadurezh
* termenadurezhel
* termenadurour

#### Troidigezhioù

* katalaneg : definició
* galleg : définition
* okitaneg : definicion
* saozneg : definition
* spagnoleg : definición
# termite
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn termes e latin izel.

### Anv-kadarn

termite /ˈtɛr.mi.te/, /terˈmi.te/ benel (liester : termiti)
* (Loenoniezh) Laouenn-goad, merienenn-wenn.

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti
# termiti
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « termite » hag « -i », unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

termiti /ˈtɛr.mi.ti/, /terˈmi.ti/ benel
* Laou-koad pe Merien-gwenn, liester an anv-kadarn termite.
# teron
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tero ha merk an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

teron /ˈtɛ.rɔn/
* Unander an anv-kadarn tero en akuzativ.
# termi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar term-, pennrann ar verb termal, hag an dibenn-ger -i.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | termi |
| dre vlotaat | dermi |
| amreizh | digemm |
termi /ˈtɛr.mi/
* Furm ar verb termal en eil gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.

### Anagramoù

* ermit
* merit
* miret
* rimet
# tro gentañ

    Diwar tro ha kentañ
tro gentañ
# tro pe dro
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar tro, pe ha tro.

### Anv-gwan

tro pe dro
** Munut e oa ar vezhekadenn, rak tro pe dro e veze lakaet ouzh e sav evel-se, betek koulz an oferenn, meur a zanvez-lean, re vignon d'e gousked. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 15.)
** N'eus forzh pegen gwasket e vez an ti ec'h arru avel tro pe dro. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 312.)
# troad-ouzh-troad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar troad, ouzh ha troad.

### Adverb

troad-ouzh-troad /trwa.dus.ˈtrwɑːt/
* Troad an eil a-stok ouzh troad egile.

#### Gerioù kar dre o ster

* berr-ha-berr
* biz-ha-biz
* buan-ha-buan
* dorn-ha-dorn
* dramm-ha-dramm
* dres ha dres
* eeun hag eeun
* ger-ha-ger, TBP 2/176
* kement-ha-kement
* ken-ha-ken
* kof-ha-kof
* krak-ha-krak
* krenn-ha-krenn
* mesk-ha-mesk
* nebeut-ha-nebeut
* pizh-ha-pizh
* prim-ha-prim
* rik-ha-rik
* sioul ha sioul
* stank-ha-stank
* tost-ha-tost, TPB 2/527
* tre-ha-tre
* trumm-ha-trumm
-gant an araogenn ouzh
* dorn-ouzh-dorn
* fri-ouzh-fri
* kein-ouzh-kein
* penn-ouzh-penn
* skoaz-ouzh-skoaz
* tal-ouzh-tal
-gant un araogenn war
* bern-war-vern
# troadeien
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn troadeg hag an dibenn-ger -ien gant fatadur ar g

### Furm anv-kadarn

troadeien /trwaˈdejːɛn/
* Furm lies an anv-kadarn troadeg
** <skouer.>

#### Gerioù kevrennek

* daoudroadeien

#### Troidigezhioù

* galleg : fantassins
* galleg : piétons

### Gwelet ivez

* -eien
# troadek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn troad hag al lostger -ek

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | troadek |
| Derez-uheloc'h | troadekoc'h |
| Derez-uhelañ | troadekañ |
| Derez-estlammiñ | troadekat |
troadek /ˈtrwɑ:dek/
* Dezhañ pe dezhi ur mell troad

#### Gerioù kar dre o ster

* troadeg

#### Troidigezhioù

* galleg : qui a de grands pieds , qui a un grand pied ; muni d'un manche , muni d'un pied
* saozneg : footed , big-footed
# tro ebet
## Brezhoneg

    Diwar tro hag ebet
tro ebet
* gwech ebet
** [...] ha ne vankent tro ebet evit diskouez ar gasoni o doa ouzh Doue hag ouzh ar re hen adore. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 119.)
** Ne lavar ket da vamm e teuio d'ar gêr tro ebed ? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 543.)
# troadañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn troad hag al lostger -añ.

### Verb

troadañ /ˈtrwɑːdã/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : troadet) (displegadur) I. verb gwan
* Chom a-sav war e dreid
** <skouer.>
II. verb kreñv eeun
* Lakaat un dra bennak en e sav
** <skouer.>
* Lakaat un troad d'ur benveg
** Troadañ ur bal, ur rastell

#### Gerioù enepster

* didroadañ, distroadañ

#### Troioù-lavar

* kas unan bennak da droadañ : kas unan bennak diwar-dro
* mont da droadañ
* troadañ gevier : kontañ gevier, livañ gevier
* troadañ mennozhioù, troadañ soñjoù : lakaat mennozhioù/soñjoù en e benn

#### Troidigezhioù

* galleg : emmancher
* galleg : implanter (une idée)
* galleg : prendre pied
# troad-ha-troad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Adverb

troad-ha-troad (gant ub.) /trwa.daˈtrwɑːt/
* - Maro ! ha c'hui o lavaret eo eat he derzien kuit?
    - Ia sur, mes Glauda zo eat kuit ive troad ha troad gant he derzien. Hag ar re all ive, ep mar, ma vent caset d'ar bed all, a iafe ho c'hlenvet d'ho heul. — (G. M., Pardon Ploermel, Feiz ha Breiz, 30 Ebrel 1870, p. 103b.)
* E oant digouezet e penn ar ru voan, hag an aotrou, Rataplan troad ha troad ganthan, a ziskenn dek pazenn enn douar. — (Thénénan Kerricher, Le Courrier du Finistère, 14 Eost 1909, p. 3a.)
* C'houi, ha c'houi hepken, eo ar penn-abeg ma 'z eus en em gavet ar pez a zo kenetrezomp ni hon-tri amañ ha, mar kirit, ez in troad-ha-troad ganeoc'h da gavout mestr an emgannerez, pe zoken da vreutaat d'ar c'horonal a-zivout se ? — (Ab-Sulio, Seiz vloaz e bro ar vorianed, 1929, p. 89.)
* Pa voe eat a-guz d'an ti, chom a eure ar c'hez den a-zav da sellout a-ban ouz an ti lec'h m'en devoa bet frapadou plijadur gwechall gant e Vonig, lec'h ma teue hi gwech ha gwech all d'e glask da vont troad ha troad gantan d'ar skol d'ar vourc'h. — (Loeiz ar Floc'h, Galloud eun Teod fall, Le Courrier du Finistère, 18 Even 1936, p. 2e.)
* Eur pôtr renket mad e oa ha seven ouz an oll ; mad da labourad ha dizamant ouz e gorv ; bemdez e veze wardro park ha lanneg troad ha troad gand e yontr. — (A. Gwir., pôtr ha plah yaouank, Bleun-Brug niv. 95, Kerzu 1956, p. 2.)

#### Gerioù heñvelster

* troad-ouzh-troad
# troadeg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn troad hag al lostger -eg

### Anv-kadarn

troadeg /ˈtrwɑːdek/ gourel (liester : troadeien)
* Den zo bras e dreid
** <skouer.>
* Den a ya war droad
** Un troadeg, gant ur bragoù glasgwer, a zalc'he rañjenn kazeg ar wreg yaouank. — (Erwan Berthou, En bro Dreger a-dreuz parkoù, Mouladurioù Hor Yezh, 1985, p. 69.)
* (gwechall) Soudard en em ganne war droad
** <skouer.>

#### Gerioù kevrennek

* daoudroadeg
* koftroadeg
* pevarzroadeg

#### Troidigezhioù

* galleg : fantassin
* galleg : piéton
# troad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Anv-kadarn 1
    Kavet en henvrezhoneg (treit).
    Meneget er C'hatolikon (troat).
    Tostaat ouzh troed en kembraeg, tros en kerneveureg, troigh en iwerzhoneg, traget- en galianeg.
Anv-kadarn 2
    Savet diwar an anv-kadarn tro hag an dibenn-ger -ad.

### Anv-kadarn 1

troad /ˈtrwɑːt/ gourel (liester treid — daouder daoudroad)
* troad un den pe ul loen, e-penn e c'har.
** Ar gordenn a rae un dro varv en-dro da droad ar vuoc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 342.)
** Un troad, daou droad.
* Troad un dra (un daol, ur gador, un trebez, pe ur benveg, morzhol, skubellenn )
** N'eus na mar na marteze en deus tri zroad an trebez.
** - .... Mar n'out ket mogn, troad ar morzhol a zo diberc'henn. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 34.)
* Taol troad : taol roet gant an troad, taol-botez ivez a-wechoù.
* Arouez ar galloud da waskañ:
** Darn, neuze, pa o-devo eun troad bennag war ar re all, a wasko anezo gwasa ma hallint. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 194.)

#### Gerioù heñvelster

* pav

#### Deveradoù

* didroad
* didroadañ
* mell-droad
* pellenn-droad
* troadad
* troadadur
* troadañ
* troad-bleiz
* troad-boul
* troad-ebeul
* troadeg
* troadegiezh
* troadek
* troadell
* troadenn
* troadenniñ
* troader
* troad-gad
* troad-gwazi
* troadig
* troadig ar glav
* troadig-kamm
* troadikell
* troadikellañ
* troad-kog
* troadkontell
* troad-leon
* troad-leue
* troad-marc'h
* troad-moc'h
* troad-ruz
* troad-ouz-troad
* troatad
* war droad

#### Troioù-lavar

* klask pemp troad d'ar maout
* mont d'ar pevar zroad. — (Guillevic ha Le Goff, Grammaire bretonne du dialecte de Vannes, Lafolye, 1902, p. 8.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Fuß
* esperanteg : piedo
* galleg : pied
* italianeg : piede
* katalaneg : peu
* kembraeg : troed
* kerneveureg : tros
* okitaneg : pè
* saozneg : foot

### Anv-kadarn 2

troad /ˈtroːat/ benel (liester : troadoù)
* keit ma pad un dro, troiad
* keit ma pad un dro-vale, troiad.

#### Doareoù-skrivañ all

* trôad

#### Troidigezhioù

* galleg : tournée

### Gwelet ivez

* Ar pennad « troad » e-barzh Wikipedia
* troiad

## Kembraeg
### Etimologiezh

    Eus tro hag an dibenn-ger -ad.

### Anv-kadarn

troad /ˈtroɑt/ gourel (liester troadau —
* tro-gorn, korn-tro, pleg.
** Er mwyn cyrraedd y neuadd, cymrwch yr ail droad ar eich chwith. Evit degouezhout er sal vras, kemerit an eil korn-tro war ho torn kleiz.
# turubailhoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar turubailh hag -où.
    Meneget e Geriadur Al Liamm el liester hepken.

### Furm anv-kadarn

turubailhoù
* Traoù, tud dister, didalvoud, spontailhoù.
** Arabat e ve koulzkoude tamal an deskadurez enhi ne unan euz an turubaillou a sao e Broc'hall bep pemzeg pe drivec'h vloaz. — (J. Favé, Var an deskadurez, Feiz ha Breiz niv. 442, 1873, p. 198b.)
** Eur scrij eo ho guelet evel turubaillou, evel tud gouez, louz evel ar seis pec'het. — (Goulven Morvan, Keleier, Feiz ha Breiz niv. 512, 1874, p. 336a.)