OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# diazezoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn diazez hag an dibenn-ger -où

### Furm anv-kadarn

diazezoù /diaˈzeː(z)u/
* Furm lies an anv-kadarn diazez
** A-dra sur, hegarat-tre e vezent em c'heñver, eus e wellañ a rae pep-hini evit sankañ em penn kalet reolennoù ha diazezoù an tiez-bank. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 73.)
** Kalz plijusoc'h ivez e kave e gentelioù, bremañ pa oa mestroniet gantañ an diazezoù. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 177.)

#### Troidigezhioù

* galleg : assises , bases , fondements
# diavolessa
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn diavolo hag an dibenn-ger -essa.

### Furm anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | diavolo | diavolessa |
| liester | diavoli | diavolesse |
diavolessa /dja.voˈles.sa/
* Diaoulez, furm venel an anv-kadarn diavolo.

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti
# diavolo
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn henc'hresianek διάβολος.

### Anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | diavolo | diavolessa |
| liester | diavoli | diavolesse |
diavolo /ˈdja.vo.lo/
* Diaoul.
** Un povero diavolo.
    Ur paourkaezh den.

#### Gerioù heñvelster

* demonio

#### Krennlavar

* Il caffè deve essere caldo come l'inferno, nero come il diavolo, puro come un angelo e dolce come l'amore.

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti
# diazez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

diazez /diˈɑːze(s)/ gourel (liester : diazezoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Etre an daou ziazez e veze dañs war al leur pe ar porzh : gavotenn, bal ha jabadao. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 239.)

#### Gerioù heñvelster

* sichenn

#### Deveradoù

* diazezañ

#### Troidigezhioù

* galleg : assise , base , fondement

### Anv-gwan

diazez
* Ha n'eo ket yaouank ken. Etre yaouank ha kozh.
** Tud diazez. An oad diazez.
** Bara diazez. Ha n'eo ket fresk ken.
* Er savadurezh :
** Mein diazez.
** Al lezenn-diazez: ar Vonreizh.
# d'an oad-se
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus d'an oad ha -se.

### Troienn anv-kadarn

d'an oad-se
** D'an oad-se e vez naon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 123.)
** D’an oad-se memestra e ya nebeud. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 363.), — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 245.)
# d'ar Sul
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Troienn

d'ar Sul /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Hennez, ma karje, a vije pinvidig ; med d'ar zul e vez re frank e gov (e gorzaillenn). — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 165.)

#### Troidigezhioù

* galleg : le dimanche
# d'ar
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar d' (eus da) hag ar.
d'ar
* Kendeuz an araogenn da hag ar ger-mell ar, dirak un anv-kadarn pe un anv-verb.
* E troiennoù amzeriañ
** d'ar Sadorn da noz,
** d'ar Sul,
** d'ar c'houlz-mañ, d'ar c'houlz-se,
** d'ar mare-se,
* E troiennoù dilec'hiañ
** d'ar skol
** d'ar gêr,
*   * dont d'ar gêr
*   * kas d'ar gêr
*   * mont d'ar gêr
*   ** deomp d'ar gêr
** mont d'ar strad
** mont d'ar goueled
** mont d'ar skol
** teurel d'ar blotoù
* Troiennoù doareañ
** d'ar red,
** d'ar pevarlamm
* Dirak un anv-gwan en derez-uhelañ:
** d'ar c'hentañ,
** d'ar muiañ,
** d'ar gwellañ, d'ar gwashañ...

#### Krennlavaroù

* Hanter Genver div eur deiz, D'ar Chantelour teir ne vez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 321.)
# d'ar Meurzh
## Brezhoneg

d'ar Meurzh
** D’ar Meurzh-vintin, — rak n’eus nemet daou zevezh abaoe m’eo komañset an istor-mañ, — Job a savas abred. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 67.)
** Ha chervat a veze graet ganti, pa lavaran, petra bennak ne gemere ket kalz tra digant tud an ti, ugent real ar peurliesañ, ugent lur d'ar muiañ, met dastum a rae un tamm brav a werzh-butun, peogwir e veze alies betek un daou pe dri c'hant bennak o verniañ an deiz kentañ an eured, rak ne veze ket sellet berr d'ar c'houlz-se, ha tri dervezh e pade an abadenn : d'al lun evit ar pennoù bras, d'ar meurzh evit an dudigoù, mitizhien, amezeien hag all, ha d'ar yaou evit ar veleien, ar gerent hag ar vignoned nesañ. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 11.)

#### Gerioù heñvelster

* da Veurzh
# d'an traoñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar d'an ha traoñ.

### Troienn verb

    Diwar d'an ha traoñ
* E troiennoù gant ar verboù diskenn, mont, dont, teurel ...
** — [...], ha c'hoazh ne gave ket ar vicher mat-kaer, pa eo gwir e voe welloc'h gantañ bezañ laket en ur groaz, e benn d'an traoñ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/4, Al Liamm, 1989, p. 55.)
    diskenn d'an traoñ
    dont d'an traoñ
    kas d'an traoñ
    kouezhañ d'an traoñ
    leuskel d'an traoñ
    mont d'an traoñ
    skeiñ d'an traoñ
    teurel d'an traoñ
* hep verb
** Hag an aotrou Breton ha Filip Kerangeven d'an traoñ buanañ ma c'hellent. EK 122
# d'ar c'hentañ
## Brezhoneg

d'ar c'hentañ
* kenavo
** d'ar c'hentañ gwel! : ken e vi gwelet
* en deiz kentañ eus ar miz:
** D'ar c'hentañ a viz Du emañ Gouel an Hollsent.
# chaodouron
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

chaodouron /ʃɔˈduːrɔ̃n/ gourel (liester : chaodouronoù)
* Lestr keginañ potin pe gouevr, krenn e stumm, un dourgenn dezhañ, a dalvez da boazhañ traoù ennañ

#### Gerioù heñvelster

* chidouarn
* chidourenn
* kaoter
* pothouarn

#### Deveradoù

* chaodouronad

#### Troidigezhioù

* galleg : chaudron
# chaokat e c'henoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb chaokat, an anv-gwan perc'hennañ e, hag an anv-kadarn genoù.

### Troienn verb

chaokat e c'henoù /Distagadur ?/
* Gouerouzal, grozmolat
** E-pad Doue 'n deiz e vez hennez o chaokad e henou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 166.)
** Pa vo en e benn fall, neuze, 'vat, e chaoko e henou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 73, 405.)
** Hemañ a vez ordinal o chaokad e c'henou ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 282.)

#### Troidigezhioù

* galleg : grogner , geindre
# chaok
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

chaok /ʃɔkː/ hollek gourel
* Obererezh chaokat
* Komzoù
** — « Emichañs ne chomot ket, » eme ar wreg nevez, « re a riv ho pe ; ha, goude c'hoazh, an dra-se ne zere ket. Ha ma ve gwelet pe glevet, e ve chaok diwar hor penn. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 115.)
* Bezañ chaok gant ub, diwar-benn ub: kalz a gomzoù, kalz tud o komz
** Antronoz vintin, da beder eur, oa chaok ha glabous dre vourk Plougerne. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 171.)
** Trouz ha chaok a ioa gant-ho kement, ma vezent klevet, e kreiz sioulder an noz, eun hanter-heur vale dioc'h an hent braz. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 87.)
* lezel e chaok : paouez a gomz, tevel
** Lez da chaok!

#### Deveradoù

* chaokat
* chaoker

#### Troioù-lavar

* lezel e chaok : tevel

#### Troidigezhioù

* galleg : bavardage , cancan
# chaok-sac'h
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

chaok-sac'h /ʃɔkˈzɑːx/ gourel
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : grincheux
# chanter pouilles
## Galleg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb chanter hag an anv-kadarn pouilles.

### Troienn verb

chanter pouilles /Distagadur ?/
* kanañ pouilh
** chanter pouilles à quelqu'un

#### Gerioù heñvelster

* injurier
# chaokat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn chaok hag al lostger -at.

### Verb

chaokat /ˈʃɔkat/ verb kreñv eeun (displegadur)
* Chaokat boued : Debriñ o valañ ar boued gant an dent.
** ...ha chaokat didruez a rae ar ramz en ur skopañ druz a bep eil kammed ma rae war ar pont. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 96.)
** Pikou a zo er zoup ? Ez oh (emaoh) aze evel eur havr o chaokad drez ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 173.)
* chaokat e ivinoù : krignat e ivinoù; bezañ nec'het
* chaokat e c’herioù : komz fall, evel un den o tebriñ hag o chaokat e voued
** Chaokat brezhoneg: komz brezhoneg (fall peurvuiañ).
* Klakennat, komz.
* chaokat tud, brud ub, labour ub : gwallgomz eus tud:
* chaokat e c’henoù, e revr, e c'hwen, e bater : grignouzat, klemm
** Pa vo en e benn fall, neuze, 'vat, e chaoko e henou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 73, 405.)
* chaokat mizer : bevañ en dienez
* en em chaokat : en em glemm
* chaokat e stec’henn : fistilhat

#### Deveradoù

* chaoker
* chaoket

#### Troioù-lavar

* chaokat e c'henoù

#### Troidigezhioù

(1)
* galleg : mâcher , mastiquer , croquer
(2)
* galleg : bavarder , cancaner
(3)
* galleg : mal articuler , parler indistinctement , bafouiller
# chaoker
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus chaok hag -er

### Anv-kadarn

chaoker /ˈʃɔkːɛr/ gourel (liester : chaokerien)
* Den hag a chaok e voued
* Den hag a chaok e c'herioù
* Den hag a chaok e c'henoù, a glemm
** Hennez a zo eur chaoker-e-henou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 73.)

#### Troioù-lavar

* chaoker patatez
* chaoker plouz

#### Troidigezhioù

(1)
* galleg : vorace , grand mangeur
(2)
* galleg : bavard , cancanier , rabâcheur
(2)
* galleg : grognon , pleurnicheur
# chao
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

chao /?/
* Tabut, chabous.
** En ti all, a-hervez, a zo bet chao evid an deiziou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 72.)
# chaok-aotrou
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

chaok-aotrou /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : croque-monsieur
# dioc'htu ma
## Brezhoneg

    Savet diwar dioc'htu ha ma

### Stagell isurzhiañ

dioc'htu ma
** Merc'h ar roue, dioc'htu ma klevas, a ziskennas el lec'h ma 'z oa lavaret, hag a yeas da guzat a-drenv an nor. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 55.)
** Houman, dioc'htu ma voe pignet egile d'an nec'h, a ya er gambr, a glask dindan ar penn-wele hag a gav he c'hi bihan. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 55.)
# diolch
## Kembraeg
### Anv-kadarn

diolch /ˈdiː.ɔlχ/
* dweud dioch i rywun - lavarout trugarez da ub

#### Troioù-lavar

* diolch byth

### Verb

diolch /ˈdiː.ɔlχ/
* trugarekaat.

#### Deveradoù

* diolchgar
* diolchgarwch
# diolchgar
## Kembraeg
### Etimologiezh

* Eus diolch ha car.

### Anv-gwan

diolchgar
* trugarekaus.

#### Gerioù enepster

* anniolchgar

#### Deveradoù

* diolchgarwch
# diogel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatolikon dioguel ha diouguel.
    Da geñveriañ gant ar gerioù diogel en kembraeg ha dyogel en kerneveureg.

### Anv-gwan

diogel /diˈoːɡɛl/
| Derez | Furm |
| Derez-plaen | diogel |
| Derez-uheloc'h | diogeloc'h |
| Derez-uhelañ | diogelañ |
| Derez-estlammiñ | diogelat |
* N'eus ket nep arvar war e wirionez, e realded
** <skouer>.
* Zo e surentez
** − [...]. Un den hek eo a-dra-sur, met biken n'afe da glask laerezh un dra bennak lakaet gant Dumbledore da ziwall en ul lec'h diogel. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 190.)

#### Gerioù heñvelster

* asur
* diarvar
* sur

#### Deveradoù

* diogelaat
* diogelañ
* diogeler
* diogeliñ
* diogelroez

#### Troidigezhioù

* galleg : certain , sûr ; en sécurité
* kembraeg : diogel
* kerneveureg : dyogel
* saozneg : sure ; safe , secure

### Anv-kadarn

diogel /diˈoːɡɛl/ hollek gourel
* Surentez
** <skouer>.

#### Troidigezhioù

* galleg : sécurité ; sûreté
* kembraeg : diogelrwydd ; diogelwch
* saozneg : safety ; security
# dioc'htu
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar dioc'h ha tu.
    Adstumm rannyezhel evit diouzhtu.

### Adverb

* diouzhtu, raktal
** Dioc'htu ez a al lestr war-zu an enezenn, ha diskenn enni martoloded mar gouient. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 59.)
** Hag i dioc’htu etrezek al lestr. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 55.)
** Eat d'an nec'h, ar paotr a sko war an nor hag a zigor anezi dioc'htu. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 24.)

### Anv-gwan

* prim e zoareoù, diouzhtu
** ur paotr dispont ha dioc'htu mar doa den . — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 60.)

### Stagell isurzhiañ

* dioc'htu ma : diouzhtu ma, diouzhtu pa
# dioded
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn diod hag an dibenn-ger -ed

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | diod /ˈdiːot/ | dioded /diˈoːdet/ pe diodien /diˈoːdjɛn/ |
| Benel | diodez /diˈoːdes/ | diodezed /dioˈdeːzet/ |
dioded /diˈoːdet/
* Furm lies an anv-kadarn diod
** — Alo ! alo ! eme Jarlig koz, dilezomp ar c'hôjou goullo-ze, pere n'int mat nemet da sponta an dioded, ha demp da welet hag-en eo diskuiz Jan Glaudadig. [...]. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 47.)

#### Gerioù heñvelster

* soded
* sodien

#### Troidigezhioù

* galleg : imbéciles , sots
# diodez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn diod hag an dibenn-ger -ez.

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | diod /ˈdiːot/ | dioded /diˈoːdet/ pe diodien /diˈodjɛn/ |
| Benel | diodez /diˈoːdes/ | diodezed /dioˈdeːzet/ |
diodez /diˈoːdes/
* Furm venel an anv-kadarn diod
** Houmañ, ar verc'h-mañ, ne oa ket un diodez, na tost zoken, hag e wele ervat, ma komze al loen evel-se outi, ne oa emichañs nemet dre ma kare anezhi, ha dre m' en devoa un tammig marc'h rous. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 112.)

#### Troidigezhioù

* galleg : imbécile , sotte
# diodezed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « diodez » hag an dibenn-ger « -ed ».

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | diod /ˈdiː.ot/ | dioded /di.ˈoː.det/ pe diodien /di.ˈoː.djɛn/ |
| Benel | diodez /di.ˈoː.des/ | diodezed /di.o.ˈdeː.zet/ |
diodezed /di.o.ˈdeː.zet/
* Furm venel lies an anv-kadarn « diod ».
# diodien
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar diod hag an dibenn-ger -ien.

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | diod /ˈdiːot/ | dioded /diˈoːdet/ pe diodien /diˈodjɛn/ |
| Benel | diodez /diˈoːdes/ | diodezed /dioˈdeːzet/ |
diodien /diˈodjɛn/
* Furm lies an anv-kadarn diod.
# diejenige
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Raganv-diskouez

diejenige /ˈdiːˌjeːˌnɪɡə/ unander benel
* An hini, neb.
# diek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavet en henvrezhoneg (dioc).
    Meneget er C'hatolikon (diec, dieuc).
    Da geñveriañ gant ar anvioù-gwan diog en kembraeg ha dyek en kerneveureg, diacus en galianeg.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | diek |
| Derez-uheloc'h | diekoc'h |
| Derez-uhelañ | diekañ |
| Derez-estlammiñ | diekat |
diek
* Diegus, lezirek.
    Un den diek

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet dieg.

#### Deveradoù

* diegi
* diegius
* diegus
* diegusaat

#### Troidigezhioù

* galleg : paresseux gourel
* kembraeg : diog
* kerneveureg : dyek
* saozneg : lazy
* spagnoleg : perezoso gourel
# diefedusaet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar diefedusa-, pennrann ar verb diefedusaat, hag an dibenn-ger -et

### Furm verb

diefedusaet /ˌdiefedyˈsaet/
* Anv-gwan-verb ar verb diefedusaat
** — Hast buan mont, a-raok na vo dinerzhet ha diefedusaet an evaj. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 295.)

#### Troidigezhioù

* galleg : perdu son efficacité
# dielfennadurioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn dielfennadur hag an dibenn-ger -ioù

### Furm anv-kadarn

dielfennadurioù /ˌdiɛlfɛnaˈdyrju/
* Furm lies an anv-kadarn dielfennadur
** [...], kemeret e oa bet warni peadra d'ober dielfennadurioù a oa bet kaset da ospital ar gêrbenn ha kammed. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 34.)

#### Troidigezhioù

* galleg : analyses
# dielloù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn diell hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

dielloù /di.ˈɛ.lːu/ benel
* Furm lies an anv-kadarn diell.
** An dielloù, zoken dastumet, lennet, burutellet gant evezh, n' hellont nemet ober ur skeudenn diglok. — (Roparz Hemon, “ Gwalarn ”... ha goude, Al Liamm, niv. 170, Mae - Mezheven 1975, p. 164.)
# diehan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger di- hag an anv-kadarn ehan.

### Adverb

diehan /diˈe(h)ːãn/
* Hep ehan.
** El liorzh, ar c'hegined a ragache en avalenned, hag ar mouilc'hi kludet e kelenn ar c'hleuzioù, a c'hwitelle diehan en abardaez blot. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 66.)

#### Gerioù heñvelster

* diarsav
* dibaouez
* dizehan

#### Troidigezhioù

* galleg : incessant , sans cesse
# diegus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar diegi (deuet eus diek), hag -us ; ne seblant ket anavezet ar stumm diegius. Ur ger adsavet da gemer lec'h ar ger diek, ankouaet.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | diegus |
| Derez-uheloc'h | diegusoc'h |
| Derez-uhelañ | diegusañ |
| Derez-estlammiñ | diegusat |
* diek, leun a ziegi, didalvez, lezirek.
** An dud diegus SAAQ 175
** Ken diegus eo arru un ( !) den da vont da vale, TBP 2/106

#### Deveradoù

* diegusaat

#### Troidigezhioù

* spagnoleg : perezoso gourel
# diegi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus diek hag -i Anv-kadarn .
diegi /diˈeːɡi/ hollek benel
* bezañ diegi en un den : bezañ lezirek.
* bezañ karget a ziegi : bezañ lezirek.
*   * Den yaouank karget a ziegi A zastum poan war-benn e gozhni. — (A.-E. Troude, Nouveau Dictionnaire pratique Breton-Français du dialecte de Léon, p. 783.)
* kaout diegi : bezañ hep c'hoant da gemer an disterañ poan da ober un dra
* kaout diegi oc'h ober un dra bennak
*   * Droch a lavar a-wechou en defe diegi o tigemeret ac'hanoc'h en e di, abalamour d'ho poutou-koad, koc'h-saoud oute alies ! — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 40.)
*   * Diegi am boa o tont er-maez eus ma gwele. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 106.)
*   * Me am boa diegi o sevel. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 106.)
*   * Honnezh he deveze diegi o prepariñ he boued er gêr. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 106.)
*   * Da gentañ em bije diegi o lakaat arc'hant e kafe. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 106.)
*   * Yann en devoa diegi o tont eno da zourañ e gezeg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 106.)
*   * Ar paotr-mañ he deus savet, setu he deus diegi o tiskregiñ dioutañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 106.)
*   * - [...]. Ha bremañ ez on nec'het o soñjal mont ; ha diegi am boa o reiñ kement-se da c'houzout dit. — (Marsel Klerg, Faltazi an amzerioù kent, Mouladurioù Hor Yezh, 1999, p. 103.)
* Kaout diegi da ober un dra bennak (raloc'h gant an araogenn da eget gant o, marteze dre fazi)
** MONIG. — Feiz ! diegi am boa da vont da Blougouskant : goude ar gousperou ec'h oun bet en eur redadenn betek ti va mamm, ha setu me er gêr... [...]. — (Jarl Priel, Ar Vatez vihan, Sav niv. 29, Diskar-amzer 1944, p. 14.)
** Daou bec'hed bemdez a ran : diegi am bez da vont da gousket ha diegi da sevel. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 400.)
* dre fazi, hep araogenn
*   * Diegi 'm eus en em sachañ diouzh an oto. — (Kristian ar Braz, Kest, Keit Vimp Bev, 2009, p. 6.). Gortozet e vije: "diegi oc'h en em sachañ/d'en em sachañ".
* pareañ un den diouzh e ziegi
** Ar vamm a glaske e bareañ diouzh e ziegi, [...]. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 151.)

#### Gerioù heñvelster

* landrenn
* leziregezh
* lizidanted
* lure

#### Deveradoù

* diegus
* Poull an Diegi
* Yann Diegi

#### Kanaouennoù

    Pa'z eo priñsez an diegi
    Kontez al liboudennoù
    Ha dukez 'vit al loustoni
    Markizez ar strakelloù
    Gouarnerez ar Jolori
    Ha baronez ar pilhoù.
Mari Beg A-raok, Soniou Breiz-Izel, pajenn 184

#### Krennlavaroù

    Meurz gant e reverzi A laka ar wrac'h da gac'had en ti Hag he merc'h koulz ha hi Hag he matez gand he diegi Na garzje ket dindanni. (krennlavar) — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 322.)

#### Troidigezhioù

* galleg : flemme benel , paresse benel
* kembraeg : diogi
* spagnoleg : pereza benel
# diwiske
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar diwisk-, pennrann ar verb diwiskañ, hag an dibenn-ger -e.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | diwiske |
| dre vlotaat | ziwiske |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tiwiske |
| amreizh | tiwiske |
diwiske /diˈɥiske/
* Furm ar verb diwiskañ e trede gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# diwir
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger di- hag an anv-gwan gwir.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | diwir |
| Derez-uheloc'h | diwiroc'h |
| Derez-uhelañ | diwirañ |
| Derez-estlammiñ | diwirat |
diwir /ˈdiɥːir/
* N'eo ket gwir, faos ; faltazius
** <skouer.>
* (Dispredet) kriz
** <skouer.>

#### Gerioù kevrennek

* diwirheñvel

#### Troidigezhioù

* galleg : cruel
* galleg : déloyal , injuste
* galleg : faux
# diwisk
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-gwan) Savet diwar di- ha gwisk.
    (Furm verb) Savet diwar diwisk-, pennrann ar verb diwiskañ, hep dibenn-ger.

### Anv-gwan

diwisk /ˈdiɥːisk/
* Ha n'eo ket gwisket kalz.
** An hini a vez ken diwisk-se e-nevez riou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 127.)
* Ha n'eo ket gwisket tamm ebet; noazh.
** Daou pe dri eus an dud sot-se a yae hag a deue diwisk dre an ti. — (Eozen-Vari Madeg, Al leanez santel Anna-Mari Javouhey hag urs Sant Joseph a Gluny, Brest, 1920, p. 63.)

#### Gerioù heñvelster

* gwisket (1)

#### Gerioù enepster

* dizilhad
* noazh

#### Deveradoù

* diwiskañ
* diwisk-tog

#### Troidigezhioù

* galleg : dévêtu , déshabillé

### Adverb

diwisk /ˈdiɥːisk/
* (dre skeudenn-lavar) Lavarout anezho diwisk : lavarout an traoù didro, evel m'emaint, gant gerioù gros.
** Hennezh 'vat a lavar anezho diwisk. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 127.)

#### Troidigezhioù

* galleg : crûment

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | diwisk |
| dre vlotaat | ziwisk |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tiwisk |
| amreizh | tiwisk |
diwisk /ˈdiɥːisk/
* Furm ar verb diwiskañ e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Leun a druez, Jili a ziwisk e vantell hag he lak war divskoaz ar c'hlañvour; kerkent, hemañ a 'n em gavas pare. — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 614.)
* Furm ar verb diwiskañ en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
** Mat, pa oan bihan e Kervern, va mamm a lavare din : diwisk atav da zilhad, Perig, war ar bank a-raok mont en da wele, gant aon da louzañ al liñserioù. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 48, 60.)