OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# skofent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « sko- », pennrann ar verb « skeiñ », hag an dibenn-ger « -fent ».

### Furm verb

skofent /Distagadur ?/
* Furm ar verb skeiñ e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# skoilh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger gallek écueil.

### Anv-kadarn

skoilh /ˈskɔʎ/
* Harz war an hent a vir ouzh un den da dremen.
** Ur skoilh .

#### Deveradoù

* diskoilh
* skoilhañ
* skoilhus

#### Troidigezhioù

* galleg : écueil ; obstacle
# weasel
## Saozneg
### Anv-kadarn

weasel /'wi:z(ə)l/ (liester : weasels)
* Kaerell.
# weave
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

| Amzer | Furm |
| Anv-verb | to weave |
| Amzer-vremañ, 3$^e$ gour unan. | weaves |
| Amzer-dremenet strizh | wove |
| Anv-gwan-verb tremenet | woven |
| Anv-gwan-verb bremañ | weaving |
| gwelet displegadur ar verboù saoznek ||
weave
* gwiadiñ.

#### Deveradoù

* weaver
# wealth
## Saozneg
### Anv-kadarn

wealth
* pinvidigezh.

#### Deveradoù

* Commonwealth
* wealthy

### Krennlavaroù

* A good wife and health is a man's best wealth . Ur wreg vat ha yec'hed eo gwellañ pinvidigezh an den.
* Health is better than wealth . Gwell eo yec'hed eget pinvidigezh.
* Health is wealth . Yec’hed zo pinvidigezh.
# weary
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| derez-plaen | weary |
| derez-uheloc'h | wearier |
| derez-uhelañ | weariest |
weary /ˈwi.ɹi/
* Faezh, skuizh.
** When you're weary Feeling small [...]. — (Paul Simon, Bridge over Troubled Water, 1970.)

#### Gerioù heñvelster

* fatigued
* tired

#### Deveradoù

* wearily
* weariness
* wearisome
# weather
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

weather /ˈwɛðɚ/ hollek
* amzer meteorologel
** What's the weather like? Penaos eo an amzer?
** The weather forecast: an danevell amzer, ar rakwelad amzer.

### Krennlavar

* After rain comes fair weather. Goude ar glav e teu an amzer vrav.
# wealthy
## Saozneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn wealth hag al lostger -y.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| derez-plaen | wealthy |
| derez-uheloc'h | wealthier |
| derez-uhelañ | wealthiest |
wealthy /ˈwɛl.θi/
* Pinvidik.
** If I were a wealthy man I wouldn't have to work hard — (Sheldon Harnick, If I Were a Rich Man, 1964.)

#### Gerioù heñvelster

* rich

#### Gerioù enepster

* poor
* unwealthy

#### Deveradoù

* wealthily
* wealthiness
# wean
## Saozneg

wean
* dizonañ
# weakly
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus weak ha -ly.

### Adverb

weakly /Distagadur ?/
* En un doare gwan, dinerzh.

#### Gerioù heñvelster

* strengthlessly
# wear
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

| Amzer | Furm |
| Anv-verb | to wear |
| Amzer-vremañ, 3$^e$ gour unan. | wears |
| Amzer-dremenet strizh | wore |
| Anv-gwan-verb tremenet | worn |
| Anv-gwan-verb bremañ | wearing |
| gwelet displegadur ar verboù saoznek ||
to wear /wɛə/ (RU), /wĕr/ (SUA), verb kreñv eeun
* Dougen (dilhad, lunedoù).

#### Deveradoù

* outworn
* wear away
* wear down
* wear off
* wear out, worn out, worn-out
* wear thin
* wear something on one's sleeve, wear one's heart on one's sleeve
* wear rose-colored glasses
* wearable
* wearer
# weariness
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus weary ha -ness.

### Adverb

weariness
* skuizhnez.
# war-grec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Adverb kevrennek savet diwar an araogenn war hag an anv-kadarn krec'h

### Adverb

war-grec'h /war'greːx/
* War-du ul lec'h zo uheloc'h (gant ur verb hag a denn d'an dilec'hiañ)
* (Ent strizh) Da lodenn uhelañ an ti, e-kichen an oaled
** Pan eo bet eur maread o sellet war grec'h [...] ! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 11.)
** — Tosteet war groec'h, Pipi! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. IV.)

#### Gerioù enepster

* war-draoñ

#### Troioù-lavar

* mont war-grec'h : keraat

#### Troidigezhioù

* galleg : en montant
# war-gorre
## Brezhoneg

war-gorre
** Ne velet nemed skei a gleiz hag a zeou, ha skrijuz oa guelet hiniennoù o rankout lakaat ho zroad var gorre ar zoudard mac'hagnet evit tenna he forc’h pe he falc’h er meaz euz he gorf. {{mammenn|EK1|208}
# war-hed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar war hag an anv-kadarn hed.

### Araogenn

war-hed /warˈheːt/
* Araogenn a dalvez da verkañ an hed
** 12. E penn ar c'hloz e tu ar c'huz heol, e vezo stignou var hed hanter-kant ilinad, gant dek post hag ho c'hement a ziazeziou. — (Levr an Exod, troet gant Yann-Wilhoù Herri, 1861, p. 117.)
** Da 4 heur 1/2 eus ar mintin e oa peget ann tân e craôu ar saout, ac'hano, rag ne oa ket sicour da vouga ann tân, e pegas er marchossi hag er c'hardier, var hed 40 metr. — (A., Keleier, Feiz ha Breiz, 23 Du 1878, p. 312a.)
** A benn d'ar boliji ha d'ar vindraill, e redjont evelse var hed tri c'hart leo, hag e tigouezjont betek 400 metr euz ar c'hamp. — (H..., Daou stourmad rust, Le Courrier du Finistère, 24 Eost 1907, p. 1e.)
** Hag int da souchañ en deñvalijenn, ankouaet ganto e oant diwelus, ha da sellout ouzh trolinennoù daou zen o tifretañ, war-hed un dek kammed dirazo. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 248.)
* War-hed diouzh un dra bennak:
** War-hed tri c'hant kammed ac'halen e kavi ul leue en-istribilh ouzh ur wezenn, war-bouez e lost hag e zivskouarn. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 258.)
** War-hed tri-c'hant metrad diouzh ti Bikoù, war ribl ar mor edo Kanaam, ar reder-bro, o chom. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 298.)
** War-hed daou baz dioutañ e red eur ster aour, lirzin he hiboud. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 86.)

#### Gerioù kevrennek

* war-hed-gwel
* war-hed-pell
* war-hed-taol
* war-hed-tenn

#### Troioù-lavar

* war-hed-nebeut : war-bouez nebeut (a dra)
* war-hed-tost : war-bouez nebeut
* war-hed un netraig : war-bouez un netraig

#### Troidigezhioù

* galleg : à une distance de
* galleg : sur une longueur de
# war-goust
## Brezhoneg

war-goust
** Dont a reas ur mare ma tilaoskis ma bizhier-loaek, ha ma voen gouest da vale war-goust ur vazh penn-kamm. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 203.)
** Me a oa bet o keuneuta war goust ar Beskont. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 275.)
# war-greiz
## Brezhoneg

Araogenn
Savet gant war ha kreiz.

### Araogenn

war-greiz /warˈɡrɛjs/ Araogenn lec’hiañ hag amzeriañ.
* araogenn lec'hiañ
** O brozh war-greiz o c’hein, LE 1099
** Kredit 'ta, ar c'hanval, hep diskouez an distera tamm skuizder, a zouge ar prins Youen war greiz e vell-kein etre e ziou dorgenn ; [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 8.)
** Hag eñ o tarc'heiñ ur galkenn ganin, o leterniñ (ledañ) ac'hanon war greiz an ti. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 26.)
* Chom, chom a-sav, poullañ war-greiz an hent
** Sell an dour o poulla war greiz an hent. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 214.)
* Mont war-greiz e gein : war-lein e gein.
* araogenn amzeriañ
    war-greiz an deiz, war-greiz an noz
    Al luc’hed a red ken stank ma welomp dre bep taol ken splann evel war greiz an deiz, Dihunamp, 1936/12
** N'it ket di war greiz an deiz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 92.)
•Tapout ub war-greiz ober, prendre qqu sur le fait, § A-GREIZ
# war-du ennon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus war-du hag ennon.

### Furm araogenn

war-du ennon
** Hag ar pevar den o trei war-du ennoun.— (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 226.)
# war-gil
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Araogenn gevrennek savet diwar an araogenn war hag an anv-kadarn kil

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | war ma c'hil |
| U2 | war da gil |
| U3g | war e gil |
| U3b | war he c'hil |
| L1 | war hor c'hil |
| L2 | war ho kil |
| L3 | war o c'hil |
| D | war ar c'hil |
war-gil /warˈɡiːl/
* War-du an adreñv (gant ur verb hag a denn d'an dilec'hiañ)
** Ur c'hammed war-gil a reas Harry da lezel Ron da vont dirakañ. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 218.)

#### Gerioù heñvelster

* war-dreñv
* war-giz
* war-souz

#### Gerioù enepster

* a-raok
* war-raok

#### Troidigezhioù

* galleg : à reculons , en arrière

### Gwelet ivez

* Araogennoù brezhonek, stag
# war-giz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Araogenn gevrennek savet diwar « war », ha « kiz ».

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | war ma c'hiz |
| U2 | war da giz |
| U3g | war e giz |
| U3b | war he c'hiz |
| L1 | war hor c'hiz |
| L2 | war ho kiz |
| L3 | war o c'hiz |
| D | war ar c'hiz |
war-giz /warˈɡiːs/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

### Gwelet ivez

* Araogennoù brezhonek, stag
# treutafed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -fed ».

### Furm verb

treutafed /trøˈtafːet/
* Furm dic'hour ar verb treutaat en amzer c'hallus an doare-divizout.
# treutaio
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », an dibenn-ger « -o » hag un « -i- » etrevogalennek.

### Furm verb

treutaio /trøˈtajːo/
* Furm ar verb treutaat e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# treutafen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -fen ».

### Furm verb

treutafen /trøˈtafːen/
* Furm ar verb treutaat e kentañ gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# treutaint
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -int ».

### Furm verb

treutaint /trøˈtɑːĩɲ(t)/
* Furm ar verb treutaat e trede gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# treutafent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -fent ».

### Furm verb

treutafent /Distagadur ?/
* Furm ar verb treutaat e trede gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# treutaimp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -imp ».

### Furm verb

treutaimp /trøˈtɑːĩm(p)/
* Furm ar verb treutaat e kentañ gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# treutain
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -in ».

### Furm verb

treutain /trøˈtɑːĩn/
* Furm ar verb treutaat e kentañ gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# treutafemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -femp ».

### Furm verb

treutafemp /Distagadur ?/
* Furm ar verb treutaat e kentañ gour lies an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# treutafes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -fes ».

### Furm verb

treutafes /trøˈtafːes/
* Furm ar verb treutaat en eil gour unan an amzer c'hallus, en doare-divizout.
# treutai
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « treuta- », pennrann ar verb « treutaat », hag an dibenn-ger « -i ».

### Furm verb

treutai /trøˈtɑːi/
* Furm ar verb treutaat en eil gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# souezh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Soez e Catholicon 1499.

### Anv-kadarn

souezh hollek, benel.
* Santad un den o welout un dra ha ne oa ket engortoz anezhañ
** [...], koñchennou sebezus hag a lakae va c'halon a vugel da strafuilha gant ar spont, da sabatui gant ar souez pe da dridal gant ar blijadur hag al levenez. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 5.)
** Ur souezh, neketa? Job Jaffre, Etrezomp e brezhoneg, 1974-1975, pajenn 25
* en droienn n'eo ket souezh: n'eo ket souezhus
** N' eo ket souez, eta, em bije ankounac'haet tra pe dra... — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 236.)
** N’eo ket souezh e chomas ar C’hresianed dek vloaz oc’h ober brezel eviti. — (Roparz Hemon (diwar Chr. Marlowe), Fostus an doktor daonet in Pemp pezh c'hoari berr, Skridoù Breizh, Brest, 1944, p. 113.). (Chom da ober brezel a ve gwell)
* Bezañ souezh gant un den
* Kemer souezh: bezañ souezhet
* Ober un dra gant souezh, gant ar souezh

### Anv-gwan

souezh
* souezhus
** N'eo ket souezh an dra-se.
* souezhet

### Notenn

Evel evit ar ger eston ne vez ket sklaer atav pe anv-gwan pe anv-kadarn eo ar ger souezh.

#### Deveradoù

* souezhenn
* souezhet
* souezhañ, souezhiñ
* souezhus

#### Troidigezhioù

* galleg : étonnement , surprise
# souezhenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar souezh ha -enn

### Anv-kadarn

souezhenn
* sebezenn
# soudarded
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn soudard hag an dibenn-ger -ed.

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | soudard /ˈsuː.dart/ | soudarded /suˈdar.det/ |
| Benel | soudardez /suˈdar.des/ | soudardezed /su.darˈdeː.zet/ |
soudarded /suˈdar.det/
* Furm lies an anv-kadarn soudard.
** — [...]. Ha ne ket guir, va zoudarded ? — Eo, eo, eme ar zoudarded. [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 280.)
** Neuze, setu ma voe lezet gant ar zoudarded. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 24.)
** [...], kuzet gant deliou eur bodad tilh, tïer ar valtouterien ha kazarn ar zoudarded. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 8.)
** [...] ; desket en devoa ivez lenn an niverennoù a vez gant ar soudarded war golieroù o chupennoù hag o mantilli. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 9.)
** Evel echedoù ar Vougouled int, panevet eo gant pezhioù bev e vez c'hoariet, ha gant-se e hañvaler bezañ o kas soudarded d'an emgann. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 207.)

#### Troidigezhioù

* galleg : soldats gourel
* italianeg : soldati gourel
# soudardezed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « soudardez » hag an dibenn-ger « -ed ».

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | soudard /ˈsuː.dart/ | soudarded /su.ˈdar.det/ |
| Benel | soudardez /su.ˈdar.des/ | soudardezed /su.dar.ˈdeː.zet/ |
soudardezed /su.dar.ˈdeː.zet/
* Furm venel an anv-kadarn lies « soudard ».
    An Amazonezed a oa soudardezed. 44
# souezhadenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar souezh-, pennrann ar verb souezhañ, hag al lostger kevrennek -adenn (diwar -ad hag -enn).

### Anv-kadarn

souezhadenn /sweˈzɑːdɛn/ benel (liester : souezhadennoù)
* Gwechad souezhañ, souezhenn
** Hemañ, distavet e souezhadenn gentañ, a vriatas ar bugel hag a bokas dezhañ a wir galon, evit e drugarekaat eus ar skoazell en doa bet digantañ. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 35.)
** Ken bras e veze o souezhadenn ma teuent kerkent war o zu adarre. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 108.)
** – [...]. Ur mell souezhadenn eo bet dezhañ. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 132.)
* Darvoud souezhus, sebezenn, souezh

#### Troidigezhioù

* galleg : surprise
# souezhañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Soezaff e Catholicon 1499.
    Eus souezh hag -añ.

### Verb

souezhañ, souezhiñ; souezhet
* Lakaat souezh en un den.
** Aet droug em revr, em eus huchet warne : "Propoc'h e vefe deoc'h taoler din ur gontell e-lec'h chom da souezhiñ dirak ma feuskennoù evel-se !" — (Yann Gerven, Brestiz o vreskenn, Al Liamm, 1986, p. 10.)

#### Deveradoù

* damsouezhiñ
* souezhus
# soudainement
## Galleg
### Etimologiezh

    Eus soudaine ha -ment.

### Adverb

soudainement
* en un doare trumm.
# soudardez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « soudard » hag an dibenn-ger « -ez ».

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | soudard /ˈsuː.dart/ | soudarded /su.ˈdar.det/ |
| Benel | soudardez /su.ˈdar.des/ | soudardezed /su.dar.ˈdeː.zet/ |
soudardez /su.ˈdar.des/
* Furm venel unan an anv-kadarn « soudard ».
# war-hed-tenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Araogenn gevrennek savet diwar an araogenn gevrennek war-hed hag an anv-kadarn tenn

### Araogenn

war-hed-tenn /warheˈtɛnː/
* Tost a-walc'h da unan bennak/un dra bennak evit gallout tizhout anezhañ gant un tenn
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : à portée de tir
# war-lein
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Araogenn gevrennek savet diwar « war », ha « lein ».

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | war ma lein |
| U2 | war da lein |
| U3g | war e lein |
| U3b | war he lein |
| L1 | war hol lein |
| L2 | war ho lein |
| L3 | war o lein |
| D | war al lein |
war-lein /warˈlɛjn/
* war un dra bennak uhel:
** Digouezout a ra hep dale war lein ur grec'henn.' — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 167.)
** ... me n'eo ket ret lakaat ar bouc'h war-lein an ti evit spontañ ac'hanon-me. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 57.)
** An teol war-lein an ti a zo torret. — (TBP??, p. ??.)

#### Gerioù heñvelster

* e-lein
* war-benn

#### Deveradoù

* diwar-lein

### Notenn

-N'eus roud ebet eus displegadur an araogenn.

### Adverb

war-lein /warˈlɛjn/
* bezañ, chom, degouezhout, dont, mont war-lein.

#### Deveradoù

* war-benn
* war-c'horre

### Anv-gwan

war-lein /warˈlɛjn/
* Ar patatez war-lein.
* Araogennoù brezhonek, stag
# war-hed-pell
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar war-hed ha pell.

### Adverb

war-hed-pell
* bezañ war-hed-pell diouzh ub : pell a-walc'h evit ma ne c'hallor ket tizhout unan bennak, na skeiñ gantañ.

### Troienn

galleg : à distance
# war-hed-taol
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn war-hed hag an anv-kadarn taol

### Adverb

war-hed-taol /warheˈtɔːl/
* Tost a-walc'h
** Hogen, a-boan e oa d'ean bean en em glenket, eur pôtr yaouank, en e c'hourve war-hed-taol, [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 171.)
** Chomit aze war-hed tôl, bete-gouzoud e vefe ezomm diouzoh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 198.)
** Chomit aze war-hed taol, betegouzoud e vefe ezomm diouzoh (ahanoh). — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 213.)
* Tost a-walc'h da unan bennak/un dra bennak, evit gallout tizhout anezhañ
** Ar re a zo o chom war-hed tôl d'ar bourk a zeuio d'ar pedennou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 198.)

#### Gerioù heñvelster

* a-hed-taol
* war-nes-taol

#### Troidigezhioù

* galleg : à portée (de), à proximité (de)
# war-hent
## Brezhoneg

    savet gant an araogenn war hag an anv-kadarn hent

### Adverb

war-hent adverb hag araogenn bezañ war-hent
** C'hwi, 'vat, a zo 'vel Kadïou en eured e verc'h : war-hent en deiz hag er gouloù en noz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 58.)
** War-hent on ? TBP 2/215
galleg: gêner, faire obstacle

### Araogenn

war-hent
* bezañ war-hent unan bennak
* diwar-hent
# war-nes
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar war ha nes.

### Araogenn

war-nes
** Ha breman, p'eman an heur-ze o vont da zon, p'eman ar c'halur-ze warnez bezan kinniget d'ezan, p'eman ar vadeziant-se o vont da vezan roët d'ezan, e karfe gwelet e Dad ouz o fellât dioutan ? BUSE 285
** — Va faour kêz Youen, ma vefe red d'it c'houesa kement hini eus ar bokedou-ze, neuze, paotr, n'emaout ket c'hoaz war-nez ober da choaz !... — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 18.)
** — [...]. Ar vicher a roue a zo war-nez mont da fall : ar poblou ne c'houzanvont mui na kabestr na kentrou, ha fellout a ra d'ezo en em vleina o-unan. [...] ? — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 33.)
** Mar deman an diougan-ze war-nez dont da wir, ar Gear-Veur eo tremen mall d'ezi dont da furaat, ha kalz c'hoaz ! — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 160.)
** Eun dra e oan war-nez dizonjal : [...]. — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 23.)
* war-nes-taol
* en ambroug
* e-tailh
# war-hed-gwel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn gevrennek war-hed hag an anv-kadarn gwel.

### Araogenn

war-hed-gwel /warhedˈɡɥeːl/
* Tost a-walc'h da unan bennak/un dra bennak evit gallout gwelet anezhañ.
** Bremañ emañ an aod war-hed-gwel dimp.

#### Troidigezhioù

* galleg : à portée de vue
# war-laez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar war ha laez .

### Adverb

war-laezioù
* er reter da Vreizh

#### Gerioù heñvelster

* e krec'h
* ouzh-krec'h
* en nec'h / d'an nec'h
* er broioù-krec'h

#### Deveradoù

* diwar-laez
* war-laezioù
# war-laezioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar war ha laezioù ...pe diwar war-laez ha -ioù.

### Adverb

war-laezioù
* er reter da Vreizh

#### Gerioù heñvelster

* er broioù-krec'h
# varnent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus barnent gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | barnent |
| dre vlotaat | varnent |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | parnent |
| amreizh | varnent |
varnent /Distagadur ?/
* Furm kemmet ar verb barn e trede gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
* Furm kemmet ar verb barn e trede gour lies an doare-gourc'hemenn.
# varner
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus barner gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | barner |
| dre vlotaat | varner |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | parner |
| amreizh | varner |
varner /ˈvar.nɛr/
* Furm kemmet dic'hour ar verb barn en amzer-vremañ an doare-disklêriañ.
# varnas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus barnas gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | barnas |
| dre vlotaat | varnas |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | parnas |
| amreizh | varnas |
varnas /ˈvarnas/
* Furm kemmet ar verb barn e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
# varnec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus barnec'h gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | barnec'h |
| dre vlotaat | varnec'h |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | parnec'h |
| amreizh | varnec'h |
varnec'h /ˈvarnɛx/
* Furm kemmet ar verb barn en eil gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# varnemp
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus barnemp gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | barnemp |
| dre vlotaat | varnemp |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | parnemp |
| amreizh | varnemp |
varnemp /Distagadur ?/
* Furm kemmet ar verb barn e kentañ gour lies an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# varnen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus barnen gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | barnen |
| dre vlotaat | varnen |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | parnen |
| amreizh | varnen |
varnen /ˈvarnɛn/
* Furm kemmet ar verb barn e kentañ gour unan an amzer-dremenet ledan, en doare-disklêriañ.
# varne
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus barne gant ur c'hemmadur dre vlotaat (b → v).

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | barne |
| dre vlotaat | varne |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | parne |
| amreizh | varne |
varne /ˈvar.ne/
* Furm kemmet ar verb barn e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
# varned
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus barned gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | barned |
| dre vlotaat | varned |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | parned |
| amreizh | varned |
varned /ˈvarnɛt/
* Furm kemmet dic'hour ar verb barn en amzer-dremenet ledan an doare-disklêriañ.
# varnan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus barnan gant ur c'hemmadur dre vlotaat (b > v)

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | barnan |
| dre vlotaat | varnan |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | parnan |
| amreizh | varnan |
varnan /ˈvarnãn/
* Furm kemmet ar verb barn pe barnañ pe barniñ e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ