OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# shan't
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus shall ha not.

### Furm verb

shan't
* Furm berraet shall not, furm nac'h ar verb-skoazell shall.

### Krennlavaroù

* Come and welcome, go by and we shan't quarrel. Deus ha degemeret mat e vi, kae kuit ha ne vo ket tabut etrezomp.

### Pennadoù kar

* can, could
* do, does, did
* may, might
* must
* shall, should

## Liammoù diavaez

* https://en.wikipedia.org/wiki/Shall_and_will
# shank
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

shank /ʃaɳk/ (liester : shanks)
* gar.

#### Gerioù heñvelster

* leg
# teurel ur mallozh
## Brezhoneg

teurel ur mallozh
* milligañ
** E vamm a daol he mallozh warnezhañ neuze. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 182.)
** Neuze, bugale geiz, e savas droug ennoun, ha me teurel va malloz warnañ. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 75.)
# teurel e-barzh
## Brezhoneg

teurel e-barzh
** Hastit lakat dour war an tan da virviñ evit teurel e-barzh. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 200.)
** [...], hag oa brao teuler an oll ebarz, bugale hag all. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 83.)
# teurel evezh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar teurel hag evezh.

### Troienn verb

teurel evezh
* teurel meiz, lakaat evezh.
** — « [...] Chañs vat dit, ha taol evezh ! » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 88.)
* teurel evezh ouzh udb:
** Ne voant nemeur anavezet, ha den ive ne dolas nemeur evez outho. — (G. M., Breiz-Izel, Feiz ha Breiz niv. 34, 1865, p. 266a.)
* teurel evezh war udb:
** Jilig. — Taolit evez warnan ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 44.)
* (gant un islavarenn) teurel evezh na... :
** Taolomp evezh na vefe skrivet diwar hon fenn evel diwar-benn tud Bethleem ; BUAS 833
** Ha teurel evezh mat ne vefe panenn pe suilhet ar bara. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 46.)
* teurel evezh e ...
** Taolit evez e lakafeh ahanon-me da skuilla ma hafe. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 519.)

#### Gerioù heñvelster

* teurel meiz
* teurel pled

#### Deveradoù

* taol evezh
* taolit evezh
# teurel troad
## Brezhoneg
### Troienn verb

teurel troad
* Lakaat e droad (war an douar, en ur vro)
# teurel e bouez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb teurel, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn pouez

### Troienn verb

teurel e bouez /Distagadur ?/
* Azezañ, koazezañ
** Pa oa echu e gaoz gantañ e taolas e bouez endra ma savas Prezidant burev-kreiz an douristelezh (!), [...]. — (Goulc'han Kervella, Lara, Al Liamm, 1989, p. 99.)
** Koan am boa fardet a-raok mont da deurel ma fouez dirak skramm ar skinwel. — (Mich Beyer, Seizh Devezh Warn-ugent, An Alarc'h Embannadurioù, 2006, p. 55.)
** Ha me, dievezh, da deurel ma fouez war strad ar vag [...]. — (Herve ar Gall, Koulz ar c'hastrilhez, Embannadurioù Al Liamm, 2008, p. 79.)
** Taolit ho pouez war ar bank, ma niz. — (Herve ar Gall, Koulz ar c'hastrilhez, Embannadurioù Al Liamm, 2008, p. 163.)
** Teurel e bouez a reas hag hopal d'an tavarnour [...]. — (Youenn Kervalan, Dremmoù Arrasate, Embannadurioù Al Lanv, 2009, p. 22.)
** Teurel e bouez a reas Harry dirak ar volennad piz. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 274.)

#### Troiennoù heñvelster

* lakaat e revr war e c'henoù
* mont en e azez
* mont en e goazez
* teurel e revr

#### Troidigezhioù

* galleg : s'asseoir
# teurel d'ar blotoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb teurel, an araogenn d', ar ger-mell strizh ar hag an anv-kadarn blotoù

### Troienn verb

teurel un dra bennak d'ar blotoù /Distagadur ?/
* Dilezel un dra bennak, en em zizober diouzh un dra bennak
** Hennezh a oa un tog kozh, lous, takonet. E ti Tintin Petunia e vije bet taolet d'ar blotoù, hep mar ebet. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 124.)

#### Troiennoù heñvelster

* skeiñ un dra bennak d'ar blotoù
* stlepel un dra bennak d'ar blotoù
* teuler un dra bennak d'ar blotoù

#### Troidigezhioù

* galleg : jeter au rebut
# teurel er-maez
## Brezhoneg

teurel er-maez
** [...], rak aon en deus, mar chomfe dilizher, da vezañ taolet er-maez gant e wreg hag e vugale pa soñjo nebeutañ. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 73.)
** Hag hen digeri ar prenestr ; hag o veza tapet krog e korf Bastian e taolas anezan er meaz hep lavaret ger. — (w:Marvailhou ar Vretoned, w:Glaoda ar Prad, p. ...)
# teurel pled
## Brezhoneg

teurel pled
* teurel evezh, teurel meiz, lakaat evezh.
* Teurel pled rak ober udb:
** Tôl pled rag koueza war da benn er mor. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 221.)
** Taol pled rag koueza. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 273.)
* Teurel pled da ober udb:
** Taol pled mat da ober pep tra holl evel am eus laret dit, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 219.)
** Met taol pled mat da lakaat da daou dorn, pe da benn en dour,-se, pe maleur dit! KAB 2/228
** Taol pled mat da ober pep tra evel am eus gourc’hemennet dit, KAB 2/231
** Taolet pled mat da diskregiñ an dro-mañ, KAB 3/93
* Da zigeriñ un islavarenn, degaset gant e :
** Taolit pled e rafec’h ur wech all kemend-all din-me, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 15.)
** taol pled mat e yafe ar saout da laerezh 519
* Teurel pled ouzh unan bennak :
** Didrubuilha a ra spered ar c’hloc’her, teurel a ra pled (evez) ouz ar beleg da c’houzout hag heñ e c’hello e anaout. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 22.)
** Pa daol pled an aotrou ouz o zruilhou ... — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 29.)
** Taol pled ouz merc’h roue Traonienn-an-Ein. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 189.)
# teurel d'an traoñ
## Brezhoneg

    Diwar teurel ha d'an traoñ

### Troienn verb

teurel d'an traoñ
* Teurel d’an traoñ, skeiñ d’an traoñ
** — Ro din da debriñ pa lâran dit, pe ho taolin d'an traoñ ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 145.)
# skuizh-marv
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant « skuizh » ha « marv ».

### Anv-gwan

skuizh-marv /skɥiz.ˈmarw/ /skɥiz.ˈmɑːro/
* Skuizh-bras.
** ... skuizh-marv on. — (NCB 1857, p. 121.)
** An izili a zo skuizh, skuizh-marv evit lod, met an holl galonoù bremañ a zo laouen. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 91.)
** Skuiz-maro oun! — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 254.)

#### Gerioù heñvelster

* skuizh-bras
* skuizh-divi
* skuizh-faezh
* skuizh-lazhet
* skuizh-marv

#### Troidigezhioù

* galleg : mort de fatigue
# skuizhas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skuizh-, pennrann ar verb skuizhañ, hag an dibenn-ger -as

### Furm verb

skuizhas /ˈskɥiːzas/
* Furm ar verb skuizhañ e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ
** Deut war-dro an oad a ugent vloaz e skuizhas en ti e dad, hag e c'hoantaas mont da vale bro. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 15.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) (se) fatigua
# skuizhder
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan skuizh hag al lostger -der.

### Anv-kadarn

skuizhder /ˈskɥizdɛr/ hollek gourel
* Stad an den skuizh.
** Dihuni a rae gand an distera trouz ; pa vorede adarre gand ar c'housk hag ar skuizder, skeudenn ar paour a veze bepred dirazan. — (Jakez Riou, Lizer an hini maro, Emgleo Sant Iltud, 1925, p. 27.)
** « [...] ; ha nag a labour, nag a skuizder, nag a naon, nag a zec'hed, nag a yuniou, nag a yenien, nag a zienez ; [...]. » — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 474.)
** Meur a hini zo bet em atant, met a-benn ur sizhun e vezent marv gant ar skuizhder. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 207.)

#### Gerioù heñvelster

* skuizhded
* skuizhnez
* skuishentez
* skuizhvez

#### Troidigezhioù

* galleg : fatigue
* saozneg : weariness
# skuizhe
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skuizh-, pennrann ar verb skuizhañ, hag an dibenn-ger -e.

### Furm verb

skuizhe /ˈskɥiː.ze/
* Furm ar verb skuizhañ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
** Kouezhañ a ra d'an daoulin dirazi, ha ne skuizhe ket eus he sellet. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 103.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) (se) fatiguait
# skuizhus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar skuizh hag -us.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | skuizhus |
| Derez-uheloc'h | skuizhusoc'h |
| Derez-uhelañ | skuizhusañ |
| Derez-estlammiñ | skuizhusat |
skuizhus /ˈskɥiː.zys/
* A laka an dud da vezañ skuizh.
** Tri devezh kannañ evel-se a vez skuizhus. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 215.)

#### Gerioù heñvelster

* bec'hius
* brevus
* faezhus
* labourus
* terridik

#### Gerioù enepster

* didorr
* diskuizhus

#### Troidigezhioù

* galleg : fatigant
# skuizhan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « skuizh- », pennrann ar verb « skuizhañ », hag an dibenn-ger « -an ».

### Furm verb

skuizhan /ˈskɥiː.zãn/
* Furm ar verb skuizhañ e kentañ gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Na skwizan ket o sellet ouz an holl dreo-ze hag o sonjal ennon ma-unan en o c’hærder dispar. — (Loeiz ar C'hlerg, Ma beaj Jeruzalem, Prud'Homme, 1903, p. 354.)
# skuizh-kenañ
## Brezhoneg
### Anv-gwan

skuizh-kenañ /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** — « Ar voereb a zo skuizh-kenañ he fenn, ha ne fell ket dezhi bezañ direnket gant den. [...]. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 39.)
# skuizhañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn skuizh hag al lostger -añ.

### Verb

skuizhañ /ˈskɥiː.zã/ verb gwan (displegadur)
* Dont da vezañ skuizh.
** Skuizhañ a ran buan (diouzhtu). — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 479.)
* Skuizhañ gant un pe gant un dra:
** Nepred ne skuizhan gant al labour. — (Geriadur Gregor Rostrenenn, p. 564.)
** Alo, pôtred, n'eo ket skuiza ganeoc'h a ran, mes « Eur c'hard-eur ha daou Ha setu an hanter-eur genta eat e-biou ! » — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 24.)
* Skuizhañ en e blijadur : kaout c'hoant da vevañ en un doare all.
** Ne skuizhan ket em flijadur.
* Skuizhañ oc'h ober un dra bennak
** Ne skuizhe ket an den o klevet anezho o kanañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 479.)
** [...]... Skuiza 'ran o c'hortoz, ha penoz ne rafen ket ? [...]. — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 2.)
skuizhañ verb kreñv eeun
* Lakaat da vout skuizh.
** Skuizhañ a rez ma fenn gant da gaozioù.

#### Deveradoù

* en em skuizhañ
* skuizhus

#### Gerioù enepster

* diskuizhañ

#### Troidigezhioù

* esperanteg : laciĝi
* galleg : fatiguer , se fatiguer
* esperanteg : lacigi
* galleg : fatiguer

### Gwelet ivez

* skuishañ
# skuizhnez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus skuizh ha -nez.
    Meneget er C'hatolikon (1499) e w:Geriadur Gregor (1732), e w:Geriadur Hemon-Huon (1993).
    Skrivet skuizhnezh e Devri.

### Anv-kadarn

skuizhnez
* Stad an den skuizh.
** Gwell va yec’hed. Tamm ha tamm e souz ar skuizhnez hag ar jilgammerezh. — (Lavar 19, 2016, p. 248.)

#### Gerioù heñvelster

* skuizhded
* skuizhder
* skuishentez
* skuizhvez

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Müdigkeit benel

##### Notenn

* ↑ skuizhnezh [mbr scuiznez < skuizh + -nezh]
# skvamo
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | skvamo | skvamoj |
| akuzativ | skvamon | skvamojn |
skvamo /ˈskva.mɔ/
* Skantenn.
# silot
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar sil-, pennrann ar verb silañ, hag an dibenn-ger -ot.

### Furm verb

silot /ˈsiːlɔt/
* Furm ar verb silañ en eil gour lies an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ.
# silvion
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn silvio ha merk an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

silvion /sil.ˈvi.ɔn/
* Unander an anv-kadarn silvio en akuzativ.
# silzig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Amprestet sur awalc'h digant latin ar bobl (salsicia).
    Meneget er C'hatolikon (silsiguenn).
    Da geñveriañ gant ar gerioù selsig(en) en kembraeg, selsyk, selsygen en kerneveureg.

### Anv-kadarn

silzig strollder, unanderenn silzigenn
* Aozadenn kig miñset ha druzoni, temzet ha lakaet en ur vouzellenn.
    Poazhat silzig
    Mogediñ silzig
** Debriñ kig en silzig.

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e veze skrivet silsig(enn).

#### Deveradoù

* silzigañ
* silziger

#### Troidigezhioù

* esperanteg : kolbasoj
* galleg : saucisses
* kembraeg : selsig
* kerneveureg : selsyk
* saozneg : sausages
# silviojn
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn silvio ha merkoù al liester -j hag an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

silviojn /sil.ˈvi.ɔjn/
* Liester an anv-kadarn silvio en akuzativ.
# silvidigezh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar salv hag -idigezh

### Anv-kadarn

silvidigezh /silviˈdiːɡɛs/ hollek benel
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** E-kreiz ar c'hoad-se, ouzhpenn daou c'hant vloaz a yoa, an Aotrou Olier Lambal, kont Penteür, en doa savet ul leandi, un abati pe ur gouent, mar kavit gwell, hag en doa lakaet eno menec'h da bediñ Doue evit silvidigezh e ene. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 33.)
** Micher an hostiz a zo unan ha n'eo ket eus ar re êsan, evit gellout ober enni ar zilvidigez, ha dibôt eo an hostizien vat. — (Yann-Vari Perrot, Erwan ar Moal, Bue ar Zent, Montroulez, 1912, p. 370.)
** Ur c'hreñvlec'h, ya ! un dig divrall o wareziñ porzh ar Silvidigezh, ma ra o annez ar gristenien chañsus, bet dibabet gant Doue. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 37.)
** Debret e voe gant ul loa, hep netra all evit silvidigezh eneoù ar re varv. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 74.)

#### Troidigezhioù

* galleg : salut (en religion)
# silzigenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar silzig hag -enn

### Anv-kadarn

* Ur silzigenn
    Debriñ a rafen a-walc'h ur silzigenn all.
# silor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar sil-, pennrann ar verb silañ, hag an dibenn-ger -or.

### Furm verb

silor /ˈsiːlɔr/
* Furm dic'hour ar verb silañ en amzer-da-zont an doare-disklêriañ.
# silvio
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | silvio | silvioj |
| akuzativ | silvion | silviojn |
silvio /sil.ˈvi.ɔ/
* Rouzegan, labous rous.
# silvioj
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn silvio ha merk al liester -j.

### Furm anv-kadarn

silvioj /sil.ˈvi.ɔj/
* Liester an anv-kadarn silvio en nominativ.
# silwink
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus gwinkal?

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | silwink |
| Derez-uheloc'h | silwinkoc'h |
| Derez-uhelañ | silwinkañ |
| Derez-estlammiñ | silwinkat |
silwink /ˈsilɥĩŋk/ (furm vihanaat : silwinkik)
* Fall e gempouezh ha, dre se, war var da gouezhañ, da droc'holiañ ; brallus, distabil, horellus
** Sachañ ganti he c'harrigell divrodek ha kas he c'hammedoù silwink gant skoazell he bazh-prenn. — (Herve Bihan, Traoù kouer, Embannadurioù al Liamm, 2010, p. 7.)
* A ya da fall alies pe aes (diwar-benn ar yec'hed)
** <skouer.>
* (dre skeudenn-lavar) A c'haller kompren e meur a zoare ; forc'hellek
** <skouer.>
* (dre skeudenn-lavar) Zo en entremar, war var (diwar-benn an dud)
** <skouer.>

#### Troioù-lavar

* bezañ e silwink, bezañ war silwink : na vezañ start war an treid, e ziazez, bezañ war var da gouezhañ

#### Troidigezhioù

* galleg : mal en équilibre , qui menace de se renverser
# tristañ
## Brezhoneg

    Eus trist hag -añ

### Furm anv-gwan

tristañ /ˈtristã/
* Derez-uhelañ an anv-gwan trist.
** Tristañ daou dra zo er bed: Koll ar gweled hag ar c’herzhed.
# tristement
## Galleg
### Etimologiezh

    Eus triste ha -ment.

### Adverb

tristement
* en un doare trist, tristik.
# tristidigezh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan trist hag al lostger -idigezh

### Anv-kadarn

tristidigezh /ˌtristiˈdiːɡɛs/ hollek benel
* Stad unan bennak zo trist ; santad a laka unan bennak da vezañ trist
** — [...] ; Abaoe n'am eus ho kwelet, n'am eus graet nemet gouelañ ha bevañ en dristidigezh, gant an aon e vijec'h marv ; den ebet na deue d'am gwelet amañ. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 130.)
** Kenta medesin. — [...] ; n'ho peus nemed sellet ouz an dristidigez-se a zo war e dal, [...]. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 20.)
** Ni a oa krog da c'hoarzin, n'on-oa ket soñjet e oa tristidigez en tu all d'ar zan. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 90.)

#### Gerioù enepster

* laouenidigezh

#### Troidigezhioù

* galleg : tristesse
# tristaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan trist hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at).

### Verb

tristaat /trisˈtɑːt/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : tristaet) (displegadur) I. verb gwan
* Dont da vezañ tristoc'h
** Me a gav anezi tristaet. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 542.)
* (Dre astenn-ster), (Rannyezh) Dont da vezañ treut, treutoc'h ; kastizañ, treutaat
** <skouer.>
* Teñvalaat (diwar-benn an amzer)
** Tristaad a ra an amzer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 542.)
* Dizeriañ (diwar-benn ar plant)
** <skouer.>
II. verb kreñv eeun
* Lakaat (unan bennak) da vezañ tristoc'h
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : (s')attrister
* galleg : (s')assombrir
* galleg : devenir maussade , devenir triste
* galleg : rendre maussade , rendre triste
# triste
## Galleg
### Etimologiezh

    Eus tristis e latin .

### Anv-gwan

Patrom:fr-taol-ag triste {
* trist

## Italianeg
### Etimologiezh

    Eus tristis e latin.

### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | triste | triste |
| liester | tristi | tristi |
triste
* trist

## Portugaleg
### Etimologiezh

    Eus tristis e latin .

### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | triste | triste |
| liester | tristes | tristes |
triste {
* trist

## Spagnoleg
### Etimologiezh

    Eus tristis e latin .

### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | triste | triste |
| liester | tristes | tristes |
triste {
* trist
# tristez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan trist hag al lostger -ez.
    Meneget er C'hatolikon (tristez).
    Da geñveriañ gant ar ger kembraek tristedd.

### Anv-kadarn

tristez benel
* Stad unan bennak zo trist, tristidigezh.
    <skouer>.

#### Troidigezhioù

* galleg : tristesse
* kembraeg : tristedd , tristwch
* saozneg : sadness
# trist-meurbet
## Brezhoneg
### Troienn anv-gwan

    Eus trist ha meurbet.

### Troienn anv-gwan

trist-meurbet
** E daou vreur a oa trist-meurbet. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 12.)
# trist
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger latin tristis.
    Meneget er C'hatolikon.
    Da geñveriañ gant an anvioù-gwan trist en kembraeg, tryst en kerneveureg.
| Derez | Furm |
| Derez-plaen | trist |
| Derez-uheloc'h | tristoc'h |
| Derez-uhelañ | tristañ |
| Derez-estlammiñ | tristat |

### Anv-gwan

trist /ˈtrist/ ; ken trist
* Diwar-benn un den.
** Ne vefe den trist ebed o weled ahanout oh ober da jolori evel-se. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 542.)
* Mont trist.
* Diwar un dra, un dra da ober.
    Ma n'eo ket trist!
** Guerz trist, son dudius a ziwan eno, O ! pegen kaër ec'h out, ma Bro ! — (Taldir, Bro Goz ma Zadou, in Dihunamb!, 15$^{vet}$ niverenn, miz Gwengolo 1906, p. 248-249.)
** Ma n'eo ket trist gweled mehieien ar sort-se oh ober goap euz eun den koz ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 542.)
* Diwar-benn an amzer.
** Trist eo an amzer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 542.)

#### Gerioù enepster

* gwiv
* laouen
* lirzhin
* sart
* seder

#### Gerioù heñvelster

* dilaouen
* malañjerek
* melkonius
* teñval e benn
* tristidik

#### Deveradoù

* didristaat
* tristaat
* tristadenn
* tristez
* tristidik
* tristidigezh
* trist-marv

#### Troioù-lavar

* trist evel doue Pleuveur

#### Troidigezhioù

* galleg : triste
* kembraeg : trist
* kerneveureg : tryst
* saozneg : sad

## Kembraeg
### Etimologiezh

    Eus tristus e latin.

### Anv-gwan

trist /Distagadur ?/ ( cyn dristed, tristach, tristaf; mor drist, mwy/mwyaf trist)
* Trist.
    <skouer>.

#### Gerioù enepster

* llawen

#### Deveradoù

* tristwch
# tristoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan trist hag an dibenn-ger -oc'h

### Furm anv-gwan

tristoc'h /ˈtristɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan trist
** [...] ; ma en divije graet, oa bet tristoc'h c'hoazh e zoare, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 102-103.)
* Tristoc'h eget :
* Tristoc'h evit :
* Tristoc'h-tristañ : muioc'h-mui trist
** Ne wellaas ket d'ar gwez klañv : tristoc'h-tristañ da welout e teuent da vezañ. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 100.)
* Trist pe dristoc'h :
** Met dre ma teue en oad, an aotrou a deue trist pe dristoc'h bemdez, hag alies e ouele pa selle eus e vab. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 60.)

#### Gerioù enepster

* joausoc'h

#### Troidigezhioù

* galleg : plus triste(s) (que)
# troidelloù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn troidell hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

troidelloù /tro.i.ˈdɛ.lːu/ benel
* Furm lies an anv-kadarn troidell.
** Hag an hini a zo war-n-han beac'h pounner e zle, hennez a rank klask finesaou, korvigellou, troidellou ha troiou kamm. — (Adrien de Carné, Saïk ar paotr fin, Moullerez 4, ru ar C'hastel Brest, 1912, p. 36.)
** Gwasad ma zo (ma 'z eus) troïdellou er viñs-mañ ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 546.)

#### Troidigezhioù

* galleg : finesses benel

#### Troidigezhioù

* galleg : détours ; machinations , manigances , manœuvres , ruses ; tourbillons ; tournants
# troidigezhioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn troidigezh hag an dibenn-ger -ioù.

### Furm anv-kadarn

troidigezhioù /ˌtro.i.diˈɡɛ.zju/ benel
* Furm lies an anv-kadarn troidigezh.

#### Troidigezhioù

* italianeg : traduzioni benel
# troienn adverbel
## Brezhoneg

    Diwar troienn hag adverbel.
troienn adverbel
* Troienn hag a dalvez evel adverb, savet alies diwar un araogenn heuliet gant ur renadenn (anv-kadarn pe raganv):
** abalamour da se, troienn adverbel abegiñ
** anez da se
** e-pad an deiz
** ouzhpenn, a vije lakaet da droienn adverbel ma vije skrivet "ouzh penn", a zo lakaet da adverb peogwir e vez skrivet en ur ger;
*** ouzhpenn-se, zo lakaet da adverb.
*** ouzhpenn da se zo lakaet da droienn adverbel. Kenster int, peurheñvel o implij. N'eus nemet niver ar gerioù a ra ar c'hemm etrezo.

## Evezhiadenn

Ne vez lavaret troienn nemet peogwir eo splann eo savet gant meur a c'her: peurheñvel eo an implij.

#### Troidigezhioù

* galleg : locution adverbiale