OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# faou
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus ar ger latin fagus.

### Anv-kadarn

faou /Distagadur ?/ strollder (unander: faouenn)
* Gwez bras eus Europa betek 40 m uhelder gant delioù dibad eus kerentiad ar Fagaceae. Graet e vez finij eus o frouezh a c'haller debriñ.
** Ur pezh den bras a oa en e sav e-tal ar wezenn faou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 64.)
** Goud ouzoud petra a ra tan gwelloc'h evid fao glaz ? - Hini sec'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 332.)
** Meurdezus e oa ar vali-se, ha d'ar gwez ha d'an tiez bezañ dister ha digened, meurdezus evel ur rabinad efl pe un aleziad faou. — (Roparz Hemon, Tasmant ar Vali, Al Liamm, niv. 10, Gwengolo-Here 1948, p. 5.)

#### Gerioù heñvelster

* gwez-faou

#### Deveradoù

* faoued
* faoueg
* faouek
* faouenneg

#### Gerioù kevrennek

* faou-put

### Krennlavar

* Ar faou, panevet d’ar vezh, zo koulz en glas evel en sec’h.

### Gwelet ivez

* Ar pennad « faou » e-barzh Wikipedia
# mont berr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant mont ha berr.

### Troienn verb

mont berr
* Dont da vezañ berr e anal.
** P'ouen azezet var ribl ar ganol, e tenniz va alan ; eat oa berr var-noun ; [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 24.)
** Me a ya berr warnon diouzhtu (pa vezan o sevel ar c’hrav), — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 44.)
** Aet int re verr . — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 362.)
# mont mut
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar mont ha mut.

### Troienn verb

mont mut
* Dont da vezañ mut.
** Mut eo aet — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 362.)
galleg: devenir muet
# yalc'had
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn yalc'h hag an dibenn-ger -ad.

### Anv-kadarn

yalc'had /ˈjalxat/ benel (liester : yalc'hadoù)
* Pezh zo en ur yalc'h.
** Eun devez eta, e roas bep a yalc'had, bep a vantell vouk ha bep a loen-kezek d'ezo ; [...]. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 34.)
* Skoaziad-arc'hant.
** Kaout ur yalc'had-studi.
** Ur yalc'had arc'hant brazik a-walc'h 'zo bet diganti da souten ar raktres. — (Ton d'ar sonerien, e-barzh Ya!, niv. 410, 19/04/2013, p. 5.)

#### Deveradoù

* yalc'hadig
# mont mezhek
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar mont ha mezhek.

### Troienn verb

mont mezhek
* Dont mezh en un den.
** Ken e oan aet mezhek. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 362.)
galleg: [[honteux]
# c'hwezek-ugent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

* Eus c'hwezek hag ugent.
* Menet e Geriadur Vallée, p. 104b, hag e Geriadur Hemon-Huon , e 1978 ha 1993.

### Anv-kadarn

c'hwezek-ugent
* tri-c'hant ugent
# ugent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ucent en henvrezhoneg.
    Meneget er C'hatolikon (ugent).
    Da geñveriañ gant ar gerioù ugain(t) en kembraeg, ugans en kerneveureg, uoconti- en galianeg.

### Anv-gwan pegementiñ

ugent /ˈyːɡẽn(t)/
* Naontek mui unan (dirak an anvioù-kadarn unan).
** N'eo nemet ugent vloaz, ha re yaouank eo c'hoazh evit bezañ tapet brud gant e skridoù. — (Herve Gouedard, Paul Sérusier, ul livour e Breizh, Al Liamm, miz Du 2013, p. 95.)

### Anv-kadarn

ugent /ˈyːɡẽn(t)/ gourel
* Niver 20, etre naontek ha unan-war'n-ugent.
    19 hag 1 a ra 20.
* Sifr 20
    <skouer>.

#### Deveradoù

* ugent- (rakger)
* ugentad
* ugentvedenn
* ugentveder
* ugentvederel
* ugentvet

#### Gerioù kevrennek

* daou-ugent
* tri-ugent
* pevar-ugent
* c'hwec'h-ugent
* seizh-ugent
* eizh-ugent
* nav-ugent
* dek-ugent
* unnek-ugent
* daouzek-ugent
* trizek-ugent
* pevarzek-ugent
* c'hwezek-ugent
* seitek-ugent
* triwec'h-ugent
* naontek-ugent

#### Troidigezhioù

* galleg : vingt (devant des mots au singulier)
* kembraeg : ugaint
* kerneveureg : ugans
* saozneg : twenty
# daou-ugent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus daou hag ugent.

### Anv-gwan pegementiñ

* Peder gwezh dek (dirak an anvioù-kadarn unan).
    <skouer>.

### Anv-kadarn

* Niver 40, etre nav ha tregont ha unan ha daou-ugent.
    39 hag 1 a ra 40.
* Sifr 40
    <skouer>.

#### Deveradoù

* un daou-ugent bennak

#### Troidigezhioù

* alamaneg : vierzig
* galleg : quarante
* hungareg : negyven
* iwerzhoneg : daichead
* lituaneg : keturiasdešimt
* nederlandeg : veertig
* saozneg : forty
* ukraineg : сорок
# arched
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar ger gallek archet.

### Anv-kadarn

arched /ˈarʃɛt/ gourel (liester : archedoù)
* Kased prenn a vez lakaet korf an dud varv ennañ
** Eno, en ur glask an traoù da oferennañ, e kavjont un arched graet, me 'gred, evit kentañ hini a varvje e kêr, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 30.)
** Hag an arched kemeret, en dro gentañ, evit ober ur fars, a deuas, en eil gwech, da vezañ un arched a-zevri, rak, antronoz, ar republikan a voe sebeliet en arched-se. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 31.)
** An arched a voe lamet e c'holo diwarnañ, hag unan anezho a voe lakaet da azezañ e-barzh. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 31.)
** [...] , tri de goude an torfed, ar beleg a zo dizroet d'hen douari, ha, pa eo bet dizoloet ar bez hag an arched, ne oa ken netra ennan : [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 27.)
** A-benn an diwezh, pa voe didachet an arched, e voe savet trumm ar golo anezhañ gant Olier Kerangwenn e-unan, hanter-baket en e liñsel wenn, ruz e benn ha bev-mat. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 25.)
** An dud a veze klevet o tifronkañ en iliz, souchet oa an daou arched dindan ur bern bokedoù ha kurunennoù... — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 29.)
** [...] hag e welas ur vaouez mantellet e-barzh porched an tour hag un arched en he c'hichenn. — (Marsel Klerg, Faltazi an amzerioù kent, Mouladurioù Hor Yezh, 1999, p. 45.)

#### Gerioù heñvelster

* arc'h
* geler
* laour
* serch

#### Deveradoù

* archedad
* archeder
* archediñ

#### Troidigezhioù

* saozneg : coffin
* galleg : cercueil
# dek-ugent
## Brezhoneg
### Etimologiezh

* Eus dek hag ugent.
* Meneget e Geriadur Vallée, p. 104b, e 1931.

### Anv-kadarn

dek-ugent
* daou c'hant
# enez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Anv-kadarn 1 :
    Kavet en henvrezhoneg hag en krennvrezhoneg (enes).
    Da geñveriañ gant ar gerioù ynys en kembraeg, enys en kerneveureg, inis en iwerzhoneg.
Anv-kadarn 2 :
    Kavet en krennvrezhoneg (eznes), stumm benel eus ezn, (evn).

### Anv-kadarn 1

enez /ˈẽːnes/ benel (furm vihanaat : enezig, liester : inizi)
* (Douaroniezh/Geografiezh) Tachennad douar gronnet a zour, en ur mor, ul lenn pe ur stêr
** P' en em gavchont e-kreiz an enez, [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 60.)
** Edon war ur begad douar fraost ha didud hervez doare, un enez tric'hornek troet ar penn moanañ anezhi d'an hanter-noz. — (Daniel Defoe, lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow, Abrobin, Al Liamm, 1964, p. 27.)
** "Lazhet en deus daou zen yaouank a ouie e oa Toull-Hent en enez hag en aod. [...] ?" — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 189.)
** Ar plac'h yaouank, ken dinerzh ha difiñv ha pa vefe marv, a zo taolet he c'horf war aodoù an enez. — (Langleiz, Enez ar Rod, Mouladurioù Hor Yezh, 2000, p. 17.)
* (Lec'hanv) Termen a vez heuliet gant ul lec'hanv hag a ya da envel an enezenn-mañ-enezenn
** Enez-Hir, Enez-Sun, Enez-Vaz, Enez-Veur, Enez-Vriad, Enez Wenn,

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet enes.

#### Deveradoù

* enezad
* enezat
* enezeg
* enezek
* enezenn
* enezennad
* enezour

#### Gerioù kevrennek

* gourenez
* ledenez
* ragenez
* Enez-Eusa
* Enez-Veur
* Enez-Vriad

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Insel
* daneg : ø
* esperanteg : insulo
* galleg : île
* italianeg : isola
* iwerzhoneg : oileán , inis
* kembraeg : ynys
* kerneveureg : enys
* nederlandeg : eiland
* norvegeg : øy
* portugaleg : ilha
* saozneg : island
* skoseg : eilean , innis
* spagnoleg : isla
* svedeg : ö
* turkeg : ada

### Anv-kadarn 2

enez /ˈẽːnes/ benel (liester : enezed, enezi)
* Yar yaouank n'he deus ket dozvet c'hoazh ; polez

#### Doareoù-skrivañ all

    En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet enes.

#### Deveradoù

* enez lart
* enez ouez

#### Troidigezhioù

* galleg : poulette (jeune poule)
* kembraeg : cyw iâr
* saozneg : pullet

### Gwelet ivez

* Ar pennad « enez » e-barzh Wikipedia
# Kontinent
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

Kontinent /ˈkɔntinɛnt/ /kɔntiˈnɛnt/
* Kevandir, douar-bras.
** <skouer>
# douar bev
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ddiwar an anv-kadarn douar hag an anv-gwan bev.

### Anv-kadarn

douar-bev
* Douar nevez aret
** Pa'z an war an douar beo am-bez poan e pennou ma daoulin. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 40.)
** Me am-bez poan em diouhar pa'z an war an douar beo. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 136.)
** Pa'z an war an douar bew am-bez poan e pennou ma daoulin. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 192.)
# laeron-vor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn laeron ha mor.

### Furm anv-kadarn

laeron-vor /laɛrɔ̃nˈvoːr/
* Furm lies an anv-kadarn laer-mor
** A-vec'h en em gavet etre inizi Kanarias ha douar-bras Afrika, e voemp argadet gant ul lestrad laeron-vor turk eus Sale. — (Daniel Defoe, lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow, Abrobin, Al Liamm, 1964, p. 9.)

#### Gerioù heñvelster

* morlaeron

#### Troidigezhioù

* galleg : pirates
# Meur
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Eus an anv-gwan meur.

### Anv-tiegezh

Meur
* Anv-tiegezh kavet en Breizh dindan ar stumm ofisiel (Le) Meur.
    <skouer>.
# Cantref Coch
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Eus cantref ha coch.

### Anv divoutin

Cantref Coch
* Kantrev ruz, anv ur c'hantrev e rouantelezh Ergyng, en Enez Vreizh, hiriv e Bro-Saoz, war lez kleiz ar stêr w:Gwy.
# Ergyng
## Kembraeg

Ergyng
* Rouantelezh vrezhon vihan en Enez Vreizh, e deroù ar Grennamzer, hiriv e Bro-Saoz, war lez kleiz ar stêr Hafren.

#### Gerioù heñvelster

* Erging

## Pennad kar

* Cantref Coch
* en : Archenfield
# faot
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Deuet eus ar ger gallek faute.

### Anv-kadarn

* pec'hed, e yezh ar relijion gristen.
*   * Dre va faot, dre va brasa faot ! — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 93.)
* diouer, mank
*   * ne vo faot a netra
* naon, e brezhoneg Goueloù

### Furm verb

    Eus ar verb faotañ.
faot
* Trede gour unan ar verb dibersonel faotañ:
** Stanc ha feunteun am eus ive, Met eur plac'h coant n' fot ken d'in-me. — Mar dê eur plac'h coant a fôt d'eoc'h, 'Wit-on-me n'on ket evidoc'h : — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 1, Pariz, 1890, 1971, p. 146.)
** Petra 'faot deoc'h? — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 152.)

#### Troidigezhioù
### Daveoù

Roll an daveoù :
* : geriadur brezhoneg-saozneg Delaporte, p. 517
# Archenfield
## Saozneg

    Eus an anv hensaoznek Ircingafeld; krennsaoznek "Irchenfield".

### Anv divoutin

Archenfield
* Rouantelezh saoz er Grennamzer, adalek an VIIIvet kantved, savet diwar-goust rouantelezh kembraek Ergyng, en un dachenn a zo hiziv e mervent Herefordshire e Bro-Saoz, etre ar stêrioù Monnow ha Wye.
# Treger Vras
## Brezhoneg
### Anv divoutin

Treger Vras
* Treger Vihan
# komz da unan bennak

komz da unan bennak
# komz brezhoneg
## Brezhoneg

komz brezhoneg
** Komz a rez brezhoneg evel ur gazeg (Troude, Nouvelles conversations en breton et en français, 1857, p 117)
** Difenn zo komz brezhoneg dezhe en neb doare. — (Juluan Godest, Dastumaden gwerziou poblus, Sant-Brieg, 1904, p. 16.)
# Sant-Tegoneg
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    S. o. Etimologiezh anvioù kumunioù Breizh el lec'hienn geobreizh.bzh.

### Anv divoutin

Sant-Tegoneg /sãn.te.ˈɡɔ̃ː.nek/
* Kumun gozh eus Bro-Leon, bodet e 2016 gant Logeginer-Sant-Tegoneg d'ober ar gumun nevez Sant-Tegoneg-Logeginer.
** — Mat neuze, kabiten, eme an eilmestr, me a ya da zibabañ daou-c'hant den ha ne greno ket o dorn evit tennañ war goueriaded Sant-Tegoneg. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 121.)
** Va zad-koz a oa ganet e Sant-Thégonek, el leac’h e oar an holl ar brezonek. — (Bimbao, p. ...)

#### Deveradoù

* Santtegonegad (liester : Santtegonegiz)
* Santtegonegadez (liester : Santtegonegadezed)
* santtegonegat

#### Troidigezhioù

* galleg : Saint-Thégonnec

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Sant-Tegoneg » e-barzh Wikipedia
* Stagadenn:Kêrioù ha tud
# Cemais
## Kembraeg

{{-ad- Cemais
* Anv daou gantrev e Kembre.
** Cemais (kantrev e Dyfed)
** Cemais (kantrev e Môn)
* Anv meur a gêriadenn
** Cemais (Powys)
** Cemaes, kêriadenn e Môn
** Cemais Comawndwr, e Sir Fynwy.
# sevel uhel ar c'herc'h da doull e c'houzoug
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb sevel, an anv-gwan uhel, ar ger-mell strizh ar, an anv-kadarn kerc'h, an araogenn da-doull, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn gouzoug.

### Troienn verb

sevel uhel ar c'herc'h da doull e c'houzoug /Distagadur ?/
* Dont da vezañ lorc'hus.

#### Troidigezhioù

* galleg : se prendre pour le nombril du monde
# rastell
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

rastell /ˈrastɛl/ benel (furm vihanaat : rastellig, liester : rastelloù, rastilli, restell)
* Benveg da zastum war an douar traoù bihan skañv (delioù, douar ...) → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Me a oa aet da zeliaoua gant ma rastell. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 435.)
** Dastum ar plouz-mañ gant ar rastell. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 435.)
* Seurt kaoued lakaet ouzh moger ur marchosi da zerc'hel foenn d'ar c'hezeg dreist-holl.
** Ar c'hezeg a vez lakaet foenn dezho en o rastell. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 435.)
* Seurt benveg lakaet er genoù da zerc'hel dent faos. => rastell-dent

#### Deveradoù

* rastellad
* rastellat
* rasteller
* rastellerez
* rastellerezh
* rastellour

#### Gerioù kevrennek

* rastell-aod
* rastell-dent
* rastell-doenn
* rastell-doull
* rastell-gaolaj
* rastell-garr
* rastell-goad
* rastell-hir
* rastell-siminal
* rastell-vor

#### Troioù-lavar

* bezañ bazhet uhel e rastell
* bezañ foenn a-walc'h er rastell
* bezañ foenn er rastell
* lakaat foenn en e rastell da unan bennak
* bezañ uhel ar rastell e ti unan bennak, Pa vez uhel ar rastell e ti un den ne ro ket kalz tra da zebriñ d'an dud.
* kaout dent hir evel ur rastell

#### Troidigezhioù

* galleg : râteau ; râtelier
# Enez-Veur
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn enez hag an anv-gwan meur.

### Anv divoutin

Enez-Veur /Distagadur ?/
* Enezenn, stag hiriv ouzh an douar-bras gant ur pont, e kumun Pleuveur-Bodoù, e Treger, etre Trebeurden er c'hornôg, ha Tregastell er reter.
** Pont an Enez-Veur.

#### Troidigezhioù

* galleg : Île-Grande

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Enez-Veur » e-barzh Wikipedia

### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn enez hag an anv-gwan meur.
    Diwar skouer an anv gallek Lillemer a vefe bet savet diwar ar ger latin insula hag ar ger brezhonek meur.

### Anv divoutin

Enez-Veur /Distagadur ?/
* Kumun eus Breizh e Bro-Zol hag e norzh an Il-ha-Gwilen.
** <skouer>

#### Deveradoù

* Enezveuriad (liester: Enezveuriz)
* Enezveuriadez (liester: Enezveuriadezed)

#### Troidigezhioù

* galleg : Lillemer

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Enez-Veur » e-barzh Wikipedia
# trev
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar treff e krennvrezhoneg, meneget er C'hatolikon.
    Tostaat ouzh tref en kembraeg, tre en kerneveureg, treibh en gouezeleg, treb- en galianeg.
    Kar d'an anv latin tribus.

### Anv-kadarn

trev benel; (liester : trevoù)
* Rann eus ur barrez.

#### Deveradoù

* kantrev
* trevad
* trevadenn
* trevadennad
* trevadenner
* trevadennerezh
* trevadenniñ
* trevañ
* trevidig
* trevidigezh
* Trebabu
* Trebeurden
* Trec'horanteg
* Tredion
* Tredraezh
* Treduder
* Trêgad
* Tregaranteg
* Tregarvan
* Tregastell
* Tregeneg
# kantrev
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus cantref, e kembraeg.

### Anv-kadarn

kantrev (liester : kantrevoù)
* Rann eus ur gontelezh e Kembre, er Grennamzer, a veze kant trev, pe kêriadenn, enni.

### Pennadoù kar

* Cantref Coch
* Cantre'r Gwaelod
# cantref
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Eus cant ha tref.

### Anv-kadarn

cantref liester cantrefi.
* kantrev

### Pennadoù kar

* Cantref Coch
* Cantre'r Gwaelod
# tref
## Kembraeg
### Anv-kadarn

tref
* kêr
** Mynd i'r dref. Mont e kêr.
# en kêr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant en ha kêr.

### Troienn adverb

en kêr
** Dre-holl e trec'he war e enebourien ; ha setu ne oa kaoz nemet anezhañ en arme hag en kêr. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 38.)
** Glaouerien a deuas da dremen prestik goude, o vont en kêr gant o c'hezeg sammet. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 206.)

#### Gerioù heñvelster

* e kêr
# prestik goude
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus prestik ha goude.

### Troienn adverb

prestik goude
* ur pennadig goude:
** Glaouerien a deuas da dremen prestik goude. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 206.)
** [...], ha prestik goude e welas ar vatezh o tont er-maez an ti gant ur picher evit mont da gerc'hat dour d'ar feunteun. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/5, Al Liamm, 1994, p. 19.)
** Prestik goude e oa halet ar vuoc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 107.)

#### Gerioù heñvelster

* damc'houde
* dambrestik goude
# koulm
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn 1

koulm /ˈkulm/ gourel (furm vihanaat : koulmig, liester : koulmoù)
* Skoulm
** Enn eun taol-kount e santiz lost ar gordenn, a ioa eur c'houlm teo enn-han, o rikla a-biou va boutou hag o tont betek pennou va glin. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 134.)

#### Gerioù kevrennek

* koulm-par

#### Troidigezhioù

* galleg : nœud

### Anv-kadarn 2

koulm /ˈkulm/ gourel (furm vihanaat : koulmig, liester : koulmed)
* Evn.

#### Deveradoù

* Koulman
* Koulmig

#### Gerioù kevrennek

* koulm-c'hlas

#### Troidigezhioù

* galleg : nœud

#### Troidigezhioù

* galleg : {{tro|fr|colombe}
# Koulm
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget en w:Dictionnaire français breton Roparz Hemon, p. 416.
    Diwar an anv-kadarn boutin koulm.

### Kentanv

Koulm
* anv-badez brezhonek roet d'ar merc'hed.

#### Gerioù heñvelster

* Koulma

#### Deveradoù

* Koulmig
# Cantre'r Gwaelod
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus cantref, 'r, ha gwaelod e kembraeg.

### Anv divoutin

Cantre'r Gwaelod
* kantrev mojennel , e Kembre, e Bae Ceredigion, er Grennamzer, a vije bet aloubet gant ar mor.

### Pennadoù kar

* Cantref Coch
# pep a wele
## Brezhoneg

    Eus pep a ha gwele.

### Troienn anv-kadarn

pep a wele
** Mar gell an aotrou manac'h reiñ deomp pep a damm ha pep a wele, me 'garfe chom amañ da lojañ e-kreiz ar c'hoadoù. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 48.)
** Mar karez ez aimp da glask peb a wele e kêr. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 121 ha 122.)
# d'e di
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant d'e ha ti.

### Araogenn

d'e di
| Gour | Furm |
| U1 | d'am zi |
| U2 | d'az ti |
| U3g | d'e di |
| U3b | d'he zi |
| L1 | d'hon ti |
| L2 | d'ho ti |
| L3 | d'o zi |
| D | |
** — Gwir a leverez », eme kabiten ar soudarded ; « deomp d'e di da zebriñ pep a damm ha da evañ pep a vanne evit kreñvaat ac'hanomp. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 155.)
** ... holl hen anavezent , ha den ne falveze dezhañ na mont d'e di, na komz ur ger hepken outañ , na zoken teuler e zorn war ar pezh a vije bet etre e vizied. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 217.)
** Herve. — Ya ! Mat ! Mont a reamp d'e di bep gwech m'hor bije c'hoant da gaout eun tammig lip-e-bao gwelloc'h eget kustum. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 11.)

## Pennadoù kar

* d'am zi, d'az ti, d'e di, d'he zi, d'hon zi/d'hon ti, d'ho ti, d'o zi.
* ez ti, en e di, en he zi, en hon zi/en hon ti, en ho ti, en o zi.
# pep a damm
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus pep a ha tamm.

#### Troioù-lavar

pep a damm
** — [...]. Setu eno petra 'zo, anez ni a vije bet en em gavet ama gant ar re all, o deus bet peb a damm diganeoc'h. [...]. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 78.)
** Mar gell an aotrou manac'h reiñ deomp pep a damm ha pep a wele, me 'garfe chom amañ da lojañ e-kreiz ar c'hoadoù. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 48.)
** ... ober pep a damm kousket , — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 110.)
** — Gwir a leverez », eme kabiten ar soudarded ; « deomp d'e di da zebriñ pep a damm ha da evañ pep a vanne evit kreñvaat ac'hanomp. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 155.)
# lakaat an tamm e-kichen an toull
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb lakaat, ar ger-mell strizh an, an anv-kadarn tamm, an araogenn e-kichen, ar ger-mell strizh an hag an anv-kadarn toull.

### Troienn verb

lakaat an tamm e-kichen an toull /Distagadur ?/
* Faziañ
** <skouer.>

#### Troiennoù heñvelster

* lakaat an tamm pell diouzh an toull
* lienañ ar biz kontrol

#### Troidigezhioù

* galleg : se tromper ; être à côté de la plaque
# Douron
## Brezhoneg
### Anv divoutin

Douron
* Stêr eus Treger. Ruilhal a ra eus Skrignag war-du an hanternoz ha mont da aberiñ etre Gwimaeg ha Plistin.
# Treger-Izel
## Brezhoneg

    Eus Treger hag izel.

### Anv divoutin

Treger-Izel
* Anv roet a-wechoù d'al lodenn eus Eskopti Treger aet d'ober departamant Penn-ar-Bed.

#### Gerioù heñvelster

* Treger-Vihan
# Bro-Dreger
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn bro hag an anv Treger.

### Anv divoutin

Bro-Dreger /broˈdreːɡer/
* Unan eus nav bro gozh Breizh hag eskopti kozh en hanternoz Breizh, etre Leon ha Bro-Sant-Brieg.
** N'heller ket komz eus Bro-Dreger a gav din, hep lavarout ur ger bennak diwar-benn pilhaouerien ha toerien maen-glas ar Roc'h-Derrien. — (Y. an Dred, Bro-Dreger a-wechall da vremañ, Al Liamm niv. 113, Du - Kerzu 1965, p. 392.)

#### Gerioù heñvelster

* Treger

#### Anvioù tud

* Tregeriad (liester: Tregeriaded, Tregeriz)
* Tregeriadez (liester: Tregeriadezed)

#### Troidigezhioù

* galleg : Trégor

### Gwelet ivez

* Nav bro gozh Breizh: Bro-Zol, Bro-Gwened/Bro-Wened, Bro-Gernev/Kernev (pe Bro-Gerne/Kerne), Bro-Leon/Leon, Bro-Naoned, Bro-Roazhon, Bro-Sant-Brieg, Bro-Sant-Maloù, Bro-Dreger/Treger
* Ar pennad « Bro-Dreger » e-barzh Wikipedia
# Tregeriad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant ar ger « Treger » hag al lostger « -iad ».

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | Tregeriad /tre.ˈɡe.rjat/ | Tregeriz /tre.ˈɡeː.ris/ |
| Benel | Tregeriadez /tre.ɡe.ˈrjɑː.des/ | Tregeriadezed /ˌtre.ɡe.rja.ˈdeː.zet/ |
Tregeriad /tre.ˈɡe.rjat/
* Den eus Bro-Dreger.
** Evit laret ber, ar garante-ze a boulz ac'hanoc'h, en eneb, da glask Kerne, rak en Kerne e kaver, war an dro, penn-kaled ar Gwenedour, fe al Leonad ha dizeblanter eun tam faëus an Tregeriad. — (Filomena Kadored, Mouez Meneou Kerne, Moulerez ar Gwaziou, 1912, p. Kenskrid.)

#### Gerioù kar dre o ster

* Landregeriad
* landregeriat
* tregeriat

#### Troidigezhioù

* galleg : Trégorrois

### Gwelet ivez

* Stagadenn:Bro ha tud
* Ar pennad « Tregeriad » e-barzh Wikipedia
# Landregeriad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv divoutin Landreger hag al lostger -iad.

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | Landregeriad /lãn.dre.ˈɡe.rjat/ | Landregeriz /lãn.dre.ˈɡeː.ris/ |
| Benel | Landregeriadez /Distagadur ?/ | Landregeriadezed /Distagadur ?/ |
Landregeriad /lãn.dre.ˈɡe.rjat/ gourel
* Den eus Landreger.

#### Gerioù kar dre o ster

* landregeriat

### Gwelet ivez

* Stagadenn:Kêrioù ha tud

#### Troidigezhioù

* galleg : Trégorrois