# abardaez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatholicon (1499): abretdahez.
    Savet diwar abred hag ahez (hez).

### Anv-kadarn

abardaez /ˌabarˈdaɛ(s)/, /ˌabarˈdeː/; gourel (liester abardaezioù)
* Mare eus an devezh etre an enderv hag an noz.
** « Erru an abardaez warnomp », eme Roparzh Menguy ; ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 146.)
** Met deuet e oa an abardaez pa zegouezhas eno hag, a-barzh m’en devoe amzer da gaout ar voujedenn ha d’ober un nebeud troioù all e kêr, e oa diwezhat mat hag en em gavet an noz. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 48.)
** Un azen yaouank e oa, ha ken hir, ken fonnus, ken start e trompilhas e joa-bevañ : madelezh ar peuriñ, ha levenez heol an abardaez e natur Doue, ma voe stad en iliz kozh moredet en he zeñvalijenn. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 7.)
** Un abardaez hañv, edo azezet el liorzh. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 31.)
* Ar mare eus an deiz goude kreisteiz (e Treger da skouer):
** Un devezh d'abardaez, ... — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 1.)
** Ma ne diaez ket se ac'hanoc'hn me 'afe 'walc'h dar pardon 'vit an abardaez. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 3.)
** Ar meurz, an 8et a Wengolo, war dro taer heur eus an abarde, e lakjomp troad war douar an enezen vras, ha kenkent en eun tren hag a gasas ac’hanomp ’trezek Londrez. MBL
* d'abardaez
** D'abarde an eizved devez, e sonje an nevoa grêt war-dro pemp kant leo. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 3.)
** O welout Ifig ha Katell atav an eil gant egile, o vont brec'h-ouzh-brec'h da ober troioù hir alies d'an abardaez, ... — (Roparz Hemon, Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all, Al Liamm, 1970, p. 12.)
** Seizh pe eizh vloaz he doa Levenez pa'z eas, ur sulvezh d'abardaez, gant he zad hag he mamm, da ober un dro war al Lenn. — (Roparz Hemon, Mari Vorgan, Al Liamm, eil emb. 1975, p. 81.)
* diouzh an abardaez
** Mont a eure atao, hag eun dervez, dioc'h an abardaez-noz, ec'h en em gavas, ... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 69.)

### Stummoù all

* abardae
* abardahez
* abarde
* pardaez

#### Deveradoù

* abardaevezh
* abardaeziñ
* abardaez-noz

### Troienn

* d'abardaez
* diouzh an abardaez
* evit an abardaez

#### Krennlavarioù

* An diaoul a deu da duta d'ar Sadorn d'abardaez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 318.)
* Diouzh an abardaez heol toull En deiz war-lerc'h glav (ken) a boull. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 326.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Abend
* bambara : su
* esperanteg : vespero
* finneg : ilta , ehtoo
* galleg : fin d'après-midi , soir
* gresianeg : βράδυ (vrádhi)
* hindeg : शाम
* henhebraeg : ערב
* hungareg : este
* ido : vespero
* inuktitut : ᐅᓐᓄᒃ (unnuk)
* italianeg : sera
* japaneg : 晩 (ban), 夕方 (yūgata)
* koreaneg : 저녁 (jeonyeok)
* latin : vesper , vespera
* nederlandeg : avond
* norvegeg : aften , kveld
* poloneg : wieczór
* portugaleg : tarde , noite
* rusianeg : вечер (vetcher)
* sámi an Norzh : eahket
* saozneg : evening
* sinaeg : 晚上 (wǎnshàng)
* skoseg : feasgar
* spagnoleg : tarde
* svedeg : kväll
* tchekeg : večer

### Daveoù

Roll an daveoù :
* ↑ Jehan Lagadeuc, Abretdahez, Le catholicon en troys langaiges scavoir est breton franczoys et latin, 1499, war lec'hienn ar Bibliothèque nationale de France.