OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gouel-Yann
## Brezhoneg
### Anv divoutin

Gouel-Yann
* Gouel Yann-Vadezour, ar gouel katolik a c'hoarvez goude hanter Mezheven (d'ar 24 e 2022).
** Gwellocʼh eo plantañ beterabez eisteiz a-raog gouel Yann evid eisteiz goude. — — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 324.)
* Foar-Ouel-Yann
# antren
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

antren /ˈãntrɛn/ verb gwan (anv-gwan-verb : antreet) (displegadur)
* Tremen eus an diavaez d'an diabarzh, mont e-barzh ul lec'h kloz pe vevennet strizh
** Antren a ra hag e wel un den kozh e-unan e-tal an tan. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 159.)
** Hemañ a spontas, o welet un aotrou gwisket ken kaer oc'h antren en e lochennig paour. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 159.)
** A-rôk an hanter vare, an tarziou-mor a frege war ar Vran a beb a du d'ar Gwennili, enk meurbed ar ganol evit antren er porz, eus a gichen ar Garreg-Kouet betek beg ar Roc'h-Danvad. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 107.)
* (Difetis) Mont don en un dra bennak

#### Stummoù all

* antreal

#### Troioù-lavar

* antren en e Ankoù : bezañ e par ar marv
* antren eus ul lec'h bennak : dont en-dro eus ul lec'h.

#### Divinadelloù

* Petra a rez a-raog antren en ti ? - Tostaad dezañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 329.)

#### Troidigezhioù

* galleg : entrer
# gepard
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus guépard, e galleg, deuet eus gattopardo en italianeg.

### Anv-kadarn

gepard (liester : geparded)
* Loen bras, kazhheñvel.

#### Gerioù heñvelster

* gwepard

#### Deveradoù

* gepardez

## Kroateg
### Etimologiezh

    Eus guépard, e galleg.

### Anv-kadarn

gepard

## Poloneg
### Etimologiezh

    Eus guépard, e galleg.

### Anv-kadarn

gepard

## Tchekeg
### Etimologiezh

    Eus guépard, e galleg.

### Anv-kadarn

gepard
# aonik
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant aon hag -ik.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | aonik |
| Derez-uheloc'h | aonikoc'h |
| Derez-uhelañ | aonikañ |
| Derez-estlammiñ | aonikat |
aonik /'ãwnik/
    Anv-gwan, diwar-benn tud ha loened
* Aes an aon da zont dezhañ ; aes da spontañ, spontik
    Un den aonik.
    Aonik-bras int.
** Ma! N'out ket ur paotr aonik, war a welan; ... — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 14.)
    ... me n'on ket ken aonik-se . — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 109.)
    Evidon da vezañ bihan, n'on ket aonik. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 11.)
** Ar Breizhad, evitan da veza dispont dirak an tan hag an dir, a zo aonik, spontik-meurbet dirak an divroidi ; [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 129.)}
* abaf, lentik.
    Ne vez ket aonik rak (dirak) an holl

#### Gerioù heñvelster

* digalon
* doanik (Treger)
* spontik
* spontidik

#### Gerioù enepster

* dispont
* dizaon
* kalonek
# nes
## Brezhoneg
### Anv-gwan

nes /ˈneːs/
| Derez | Furm |
| Derez-plaen | nes |
| Derez-uheloc'h | nesoc'h |
| Derez-uhelañ | nesañ |
| Derez-estlammiñ | nesat |
* tost (ral)
* ken nes
** — [...], hag abalamour da-ze eo ken nez di-me mont d'ar prizoun gand ar zoudarded evel ma'z eo d'eoc'h c'houi, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 258.)
* war-nes

#### Gerioù heñvelster

* tost
* nepell

#### Deveradoù

* nesaat
* nesadus
* nesaelezh
* nesañ, nesañded
* nesheolvan
* neskar, neskerent
* nested
* nester

## Kembraeg
### Anv-gwan

nes /ˈneːs/
| Derez | Furm |
| Derez-plaen | nes |
| Derez-uheloc'h | nesach |
| Derez-uhelañ | nesaf |
| Derez-kevatal | nesed |
* tost
** Nes iddynt. Tost dezho.

### Stagell

* ken na
** nes i chi ddod. Ken na deufet (deuoc'h).
# diraki
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn dirak hag an dibenn-ger -i.

### Furm araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | dirakon |
| U2 | dirakout |
| U3g | dirakañ |
| U3b | diraki |
| L1 | dirakomp |
| L2 | dirakoc'h |
| L3 | dirako |
| D | dirakor |
diraki /di.ˈra.kːi/
* Furm an araogenn dirak , displeget en trede gour unan benel (e brezhoneg Treger).
** An Itron, goude neuadenn Gargam, he devoa grêt d'ar c'hure displega diraki doare ar vamm hag hini he hugale. — (Fañch al Lae, Bilzig, Kemper, 1925, p. 91.)
** Honnez a veze da zisfizioud diraki (dirazi). — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 140.)
** Dunvel a welas souden diraki ur pikol tra du, iliz ar bourk. [...]. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 21.)
** E oa eno diouzh he soñjoù pa'n em gavas ar c'hester diraki. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 30.)
** An nor a oa digor ha mestr Kernoter a oa diraki hag a lavare dezhi : [...]. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 56.)
** Dont a reas da gaout ar plac'hig hag o stouiñ diraki e lavaras : [...]. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 57.)
** E oa o vont en porzh Kersaliou pa welas diraki perc'henn ar maner. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 57.)
** Ur groaz tev eo, labouret gros, anv ebet warni na bloaz, 'met ne dremen Ploubêriz gwech ebet diraki hep mont war o daoulin. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 100.)
** Dont a reas da soñj din eus ar bloavezhioù gwezhall ma c'hortozen bezañ diraki ha, [...]. — (Herve Bihan, Traoù kouer, Embannadurioù al Liamm, 2010, p. 19.)

#### Stumm all

* dirazi

### Anagramoù

* karidi

#### Troidigezhioù

* galleg : avant elle , devant elle

### Gwelet ivez

* dirakon, dirakout, dirakañ, dirakomp, dirakoc'h, dirako pe dirake, dirakor
# goude
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kavet en henvrezhoneg guetig.
    Meneget er C'hatolikon (goude).
    Da geñveriañ gant an araogennoù wedi e kembraeg ha wosa e kerneveureg.
    Deuet eus ar ger predenek *wo-tigu-, ger-ha-ger « e-barzh, da ziwezhañ », deveret eus an anv-gwan keltiek *tigus « diwezhañ » aet da tiug en heniwerzhoneg.

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | em goude |
| U2 | ez koude |
| U3g | en e c'houde |
| U3b | en he goude |
| L1 | en hor goude |
| L2 | en ho koude |
| L3 | en o goude |
| D | er goude |
goude /ˈɡuːde/
* Araogenn-amzeriañ goude un darvoud (anv-kadarn, pe anv-verb kemeret evel anv-kadarn )
** Un noz, goude koan, e oant chomet da dommañ e-tal an tan. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 123.)
** Goude Gouel ar Werc’hez e vez tener an amzer ur reuziad. — (TBP?.)
** Goude an troc'hañ bezhin. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 9.)
* goude un den (raloc'h)
** ... an eil a varvas goude egile ... — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 3.)
* dirak un anv-verb → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Goude gortoz [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 174.)
** ... ha goude ho teurel en ur puñs don, ec'h afont gantañ d'ar gêr, buan, hag e larfont d'o zad penaos e vefont bet betek Rouanez an Hongri. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 91.)
* dirak un anv-verb en tremened -> goude bezañ
** Goude bezañ baleet e-pad tri deiz [...] — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 11.)
* goude ma

#### Gerioù kevrennek

* a-goude
* da c'houde
* damc'houde
* goude-se
* goudevezh

#### Krennlavarioù

* D'ar Sadorn goude kreisteiz e teu an diaoul da duta. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 318.)

### Adverb

goude /ˈɡuːde/
* diwezhatoc'h
** Ur pennadig goude.

### Gwelet ivez

* Araogennoù brezhonek, stag

### Krennlavar

* Kerse Ne deu nemet goude. — (Krennlavar.)

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ranko Matasović, Etymological Dictionary of Proto-Celtic, Leyden, Brill, 2009, p. 379.
# araokon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an araogenn a-raok hag an dibenn-ger -on.

### Furm araogenn

araokon /aˈrɔkõn/
* Furm an araogenn a-raok, displeget er c'hentañ gour unan.

#### Stummoù all

* araozon
* em raok

#### Troidigezhioù

* galleg : avant moi , devant moi
# devezhiad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn devezh hag al lostger -iad.

### Anv-kadarn

devezhiad /deˈvezjat/ gourel (liester : devezhiadoù)
* Kementad a zegouezh gant un devezh (dirak un anv-kadarn, un anv-verb spizer peurvuiañ)
** [...], met skuiz e oan ken na oan, goude beza bet e-pad eun deveziad gwengolo o tibab avalou-douar chakez, [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 204.)

#### Troidigezhioù

* galleg : journée
* galleg : emploi d'une journée
* galleg : travail d'une journée
# devezh-arat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn devezh hag arat.

### Anv-kadarn

devezh-arat /ˌdeveˈzɑːrat/ gourel (liester devezhioù-arat)
* Unanenn vuzuliañ an douar a glot gant gorread an dachenn a c'helle arat un den gant e varc'h e-korf un devezh : war-dro un hanter hektar
** [...], hag en deus d'an nebeutañ daouzek mil dervezh arat. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 33.)
** ..., e c'hellas an daou bried nevez sevel ur stalig, da vont da zerc'hel, diouzh feurm, un tiegezh bihan a zaouzek pe drizek devezh-arat, e bourc'h Pleiben, tost d'al Leurgêr -Vihan. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 10.)
** Va zad, roue Poher, a zo ur park a bemp devezh-arat a-dreñv e gastell. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 168.)
** Ar park-se n'eus ket daou zevezh-arat ennañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 23.)
** Div jardin vras a zo er maner, stag an eil ouzh eben, un devezh-arat mat anezho, mogerioù uhel en-dro dezho. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 62.)

#### Troidigezhioù

* galleg : journal
# arat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget er C'hatholicon (arat), deuet eus ar ger keltiek *ar-jo- a zeufe eus ar wrizienn indezeuropek *h₂erh₃-ie- a gaver er gerioù arāre e latin, òrati e serb-kroateg hag aroûn (ἀροῦν) en henc'hresianeg.
    Da geñveriañ gant ar verboù arddu e kembraeg, aras e kerneveureg hag air (lennegel) en iwerzhoneg.

### Verb

arat /ˈɑːrat/ verb kreñv eeun (displegadur) ( aret)
* Treiñ douar gant un arar.
** Unan a vo o kas ar hezeg hag unan a vo o helad : o daou e vint oh arad. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 23.)
** Gwechall e veze lezet a-blasou kreizennou gwenn leh ne veze ket aret. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 204.)
** « Ne gomprenan ket. Mont dindan an amzer c'hast-se da arat hag e Park Konan ouzhpenn ! » — (Youenn Kervalan, Dremmoù Arrasate, Embannadurioù Al Lanv, 2009, p. 43.)
* Mont buan, galoupat.
** Ma 'z-pije gwelet hennez oh arad etrezeg Lokemo ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 24.)

#### Eilstummoù

    ariñ

#### Gerioù heñvelster

* lazhañ touseged
* turiañ

#### Deveradoù

* arad
* aradeg
* aradenn
* aradur
* aradus
* aret
* en em arat

#### Gerioù kevrennek

* devezh-arat

#### Krennlavaroù

* A-raok arat e ranker freuzañ
* Arit a-dreuz, arit a-hed Temzit ervad hag ho-po ed. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 23.)
* Tremenet gouel Sant Andrev Arit don ha hadit tev.
* Pa fring buzhug war-lerc'h arat, 'teu ar gouelan d'ober kofad.

#### Troidigezhioù

* alamaneg : pflügen
* arabeg : حَرَثَ‎ (ḥaraṯa)
* euskareg : goldatu
* galleg : labourer
* gresianeg : οργώνω (orgóno)
* italianeg : arare
* iwerzhoneg : treabh
* kembraeg : aredig
* kerneveureg : aras
* luksembourgeg : plouen
* nederlandeg : ploegen
* okitaneg : laurar , arar
* poloneg : orać
* romañcheg : arar
* saozneg : plough
* skoseg : treabh
* spagnoleg : arar , labrar
* vietnameg : cày

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ranko Matasović, Etymological Dictionary of Proto-Celtic, Leyden, Brill, 2009, p. 44–45.
# aret
## Brezhoneg

    Eus arat hag -et.

### Furm verb

aret
** N'eus ket bravoc'h egeti e neblec'h, gant he zachennoù fresk-aret, [...]. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 14.)
# aradenn
## Brezhoneg

    Diwar arat, hag -adenn.
aradenn
* Ober un den oc'h arat, pennad arat.
** Un aradenn am eus graet
* Bezañ gant e aradenn: bezañ gant e stultenn.
* Bezañ un aradenn en e gorf, ennañ : bezañ kounnar en un den.
# goude bezañ
## Brezhoneg

    Diwar goude ha bezañ.
Patrom:-tr-isl- goude bezañ
** Goude bezañ baleet e-pad tri deiz [...] — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 11.)
** ... goude bezañ lavaret e bedennoù diouzh an noz pe diouzh ar mintin. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 212.)
** Goude beza poked d'he bugel e led d'ezi war he dremm eul lienennig wenn ... — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 75.)
** Goude beza bet seiz vloaz en e vanati, ar manac'h yaouank-mañ a voe roet koñje dezañ da vont da welout e dud. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 131.)
** Goude bezañ tec'het er c'hiz-se, evel dre laer, ez eas e-biou Plouider, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 187.)
* goude bezañ bet
# en he goude
## Brezhoneg

    Diwar en , he , goude.
en he goude
* Epad ma hedomp ar Yon hag, 'en he goude, sterio all bihanoc’h ... MBJ
# en o goude
## Brezhoneg

    Diwar en , o , goude.

### Troienn araogenn

en o goude
* Furm bersonel an arogenn goude en trede gour lies:
* En o goude, avad, e karas, a greiz kalon, e vro Breiz, gant he yez, ar brezonek. MBJ
** Eun tenn kanol, lausket gant hon lestr evid saludi an Douar Santel, an euz dihunet an holl hag ar veleien o deuz savet prest goude evit ofernian. Me ’lar ma oferen war-dro peder heur hanter. Ec’h on o laret, en ho goude, ma feden a drugare, ...
** Ar blenen a dreuzer en o goude a zo enni ive trevajo a dalvoudegez : ...
** Diou pe daer ru moan ha kamm, da zisken enne ’vel en eur pazinier, a gavomp da gentan hag, en o goude, eul leur-vein a dreuzer arauk arruout ouz an nor-dal.
. Setu perak, a van da van, ec’h eaz en kreden ar Judevien, hag en o goude en kreden ar gristenien, e vije dastumet eno an holl dud evit ar varnidigez vraz. MBJ
# pav
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

pav /ˈpaw/ gourel/benel; pavioù, pivier, divbav.
* troad, gar.
* meud (pa gomzer eus kranked pe legistri)
* brec'h (pa gomzer eus morgizhier)
* dorn un den, dreist-holl pa ra un dra bennak a-dreuz :
** pav kleiz!

#### Troioù-lavar

* bezañ taer, pounner, e bav : skeiñ kreñv
* bezañ war bav : bezañ war-sav
* kaout ur pav kleiz : bezañ amparfal
* kouezhañ etre pavioù unan bennak : etre [[krabanoù] ub
* lipat e bav : kavout mat ar boued
* ober pav(ig) da unan bennak : skeiñ gant ar pav
* reiñ un taol pav : reiñ ur pavad, un taol troad

#### Deveradoù

* pavad
* pavata
* pavataerezh
* paveg
* pavek
* pavgamm
* pavig

#### Gerioù kevrennek

* lip-e-bav
* pav-bran
* pav-kaol
* pav-kazh
* pav-leon
* pav-marc'h
* pav-yar
# Bourdel
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Meneget e 1732 en Dictionnaire françois-celtique ou françois-breton gant Grégoire de Rostrenen (p. 928a ha 605a) : Bourdell.
    Diwar an anv okitanek Bordèu, deuet diwar an anv latin Burdigala, a deufe eus *burd- ha *gala, « ouf » ha « geun » en akitaneg pe euskareg (c. 1100) Burdele, ca. 1135 Bordels.

### Anv divoutin

Bourdel /ˈbur.dɛl/
* Kêr eus Okitania, kumun ha prefeti departamant gall ar Gironda ha pennlec'h rannvro Akitania-Nevez.
** A-benn dilun e vi aet kuit en dro da Roazon ha me war du Bourdel. — (Abeozen, Hervelina Geraouell, Skridoù Breizh, Brest, 1943, p. 119.)
** Hag ac'hano penn en norzh, etrezek Bourdel. — (Frañsez Kervella, Dindan Gouriz ar Bed, Mouladurioù Hor Yezh, 1985, p. 202.)
** Un donnell vin ê Bourdell hac e Naunet a ſo pedér barricquennad. — (Grégoire de Rostrenen, Dictionnaire françois-celtique ou françois-breton, e ti Julien Vatar, mouler ha levrdier, 1732, p. 928a.)

#### Deveradoù

* Bourdelad (liester : Bourdeliz)
* Bourdeladez (liester : Bourdeladezed)
* bourdelat
* kistin-Bourdel

#### Troidigezhioù

* galleg : Bordeaux

### Gwelet ivez

* Ar pennad « Bourdel » e-barzh Wikipedia

### Daveoù

Roll an daveoù :
* ↑ Grégoire de Rostrenen, "TONNEAU" & "MARRON", Dictionnaire françois-celtique ou françois-breton, Roazhon, e ti Julien Vatar, mouler ha levrdier, 1732, p. 928a ha 605a (war lec'hienn Levraoueg Vroadel Bro-C'hall)
# prederour
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn preder hag al lostger -our.

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | prederour /pre.deːrur/ | prederourion /prede.ruːrjɔ̃n/ |
| Benel | prederourez /prede.ruːres/ | prederourezed /prederu.ˈreː.zet/ |
prederour /pre.deːrur/ gourel
* Den a gas labourioù prederouriezh, pe a ra studioù war an danvez-se.
** Kudenn Doue a zo e-touez ar c'hudennoù a vez meret ar muiañ gant ar brederourion a-vremañ. — (Fañch Kerrain, Keal Doue War-Lerc'h Auschwitz, Mouladurioù Hor Yezh, 2013, p. 49.)

#### Deveradoù

* prederourel
* prederouriañ
* prederouriezh

#### Troidigezhioù

* galleg : philosophe
* saozneg : philosopher
* spagnoleg : filósofo
# erru
## Brezhoneg
### Anv-gwan

erru /Distagadur ?/
* Deuet, pa gomzer eus un den en ul lec'h, pe eus ur c'houlz:
** Pa oa erru en-toull an nor, — (Fañch an Uhel, Soniou Breiz-Izel 2, Pariz, 1891, 1971, p. 228.)
** « Erru an abardaez warnomp », eme Roparzh Menguy ; « [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 146.)
** Erru oa an abardavez ha mall oa d'eomp klask hol lojeiz enn tu pe du. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 5.)
** Edon erru er meaz pa gleviz tud o tont, enn eur gaozeal, var an hent braz, a-hed bali maner Keraouell. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 24.)
** GOD. – « N'eo ket erru c'hoaz an Aotrou Skouarneg ?... Kit d'e gerc'hat 'ta !... » [...]. — (Jarl Priel, Ar Baleer-Bro, Sav niv. 26, Goañv 1943, p. 74.)
** Sell piv zo erru amañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 354.)
** E koulz vat oc'h erru ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 354.)
* Deuet da vezañ:
** Ar venajerien zo erru kalz anezho dindan zle.. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 129.)
* Dirak un anv-gwan all:
** -N'omp ket erru tost c'hoazh?- Eo, tostaat a reomp; ne welet ket a-raok deoc'h ur voger uhel? . — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 156.)
** Me zo erru prest da goll ma skiant ganit-te, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 472.)

### Troienn

* erru ar gont a vez
* erru eo poent
* erru oas
* nevez-erru

### Furm verb

erru

#### Krennlavaroù

* Pa erru ur c'holl en ti Ez erru daou pe dri.
# Fañch
## Brezhoneg

Fañch /Distagadur ?/
* Berrstumm d'an anv-badez brezhonek Frañsez.
** Fañch-mañ zo ur pabor. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 62.)
** Fañch e-nevoa lakeet mez din-me e-ti ar mêr. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 303.)
* Implijet evel anv-badez.

#### Troidigezhioù

* Francesco
* Francis
* François

## Galleg

Fañch
* Berranv brezhonek , a glot gant an anv-badez gallek François.

#### Troidigezhioù

* Francesco
* Francis
* François
# peseurt
## Brezhoneg

    Eus pe ha seurt.

### Anv-gwan goulennata

peseurt /Distagadur ?/
* anv-gwan goulennata : pesort, petore:
** — Marc'hata ne ran ket, met c'hoant gouzout am befe peseurt vi da glask. — Eur vi dozvet, filhor. [...]. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 20.)
** Ne reont forzh peseurt gevier da skignañ en-dro dezho . — (SKKR, p. 245.)
** Monika, e-lec'h fallgaloniñ o welet en peseurt toull e oa kouezhet, a glaskas an tu da wellaat he gwaz. — (BUAS, p. 331.)
** Peseurt tamm az pezo ? — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 182.)
** ... peseurt marvailh a gontin deoc'h — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 280.)
* (lec'hel) Evel raganv-goulennata : petra.
** Atao ar saouzan-se... Me a c'houvezo peseurt eo ar c'hoari-se. — (Claude Bernard, troet e brezhoneg gant Yann-Vari ar Gov, Arzhur Breizh, eil emb. Ti-moul. J.-B. Baillère, Pariz, 1949, p. 55.)

#### Gerioù heñvelster

* pesort
* petore
* petra

#### Troioù-lavar

* n'eus forzh peseurt
# en-dro
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant en ha tro

### Adverb

en-dro /Distagadur ?/
* ober un dra bennak en-dro
** dont en-dro
** mont en-dro
** kas en-dro
* e-barzh an droienn araogennel en-dro da
# mestr-skol
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn mestr ha skol
    Meneget er C'hatolikon (maestr an scol).

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | mestr-skol /mɛst(r)ˈskoːl/ | mistri-skol /mistriˈskoːl/ |
| Benel | mestrez-skol /mɛstresˈskoːl/ | mestrezed-skol /mɛstrezetˈskoːl/ |
mestr-skol /mɛst(r)ˈskoːl/ gourel (liester : mistri-skol)
* Den zo e vicher ober skol en ur skol-vamm pe en ur skol kentañ derez
** Patern. — Ah ! re eo an dra-man, hag hiviziken n'ho pezo ket a ezom da lavaret ken e laoskan ac'hanoc'h hep mestr-skol. Ho pedi ran, Herve, da skolia ar penn-skanv-ze ha da deuler evez war va maner. [...] ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 46.)

#### Stummoù all

* mestr a skol

#### Gerioù heñvelster

* skolaer

#### Deveradoù

* mestrez-skol

#### Troidigezhioù

* galleg : maître d'école , instituteur
* kembraeg : ysgolfeistr
* saozneg : schoolmaster
# labous-mor
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus labous ha mor.

### Anv-kadarn

labous-mor /Distagadur ?/ gourel; liester laboused-mor
* Evn a vev war an aodoù.

#### Gerioù heñvelster

* evn-mor
# lamm
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn) Meneget er C'hatolikon (lamm).
    Da geñveriañ gant ar gerioù llam en kembraeg, lam en kerneveureg ha léim en iwerzhoneg.
    (Furm verb) Savet diwar lamm-, pennrann ar verb lammat, hep dibenn-ger.

### Anv-kadarn

lamm /Distagadur ?/ gourel, liester lammoù, lemmen
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
    <skouer>.
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
    <skouer>.
* tapout, pakañ ul lamm
    Rak keit ma oa-hi o tañsal he deus tapet ul lamm. Kanaouenn "Ar c'hozh paotr yaouank kozh".
* dihuniñ en ul lamm
    Nann avat, ma zad, a laras Fanch o em dishunañ en ul lamm…, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 15.)
* ul lamm-revr
*   * Ul lamm revr a dalv nav. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 310.)

#### Deveradoù

* dilamm
* dilammadenn
* dilammat
* lammat
* lammedigenn
* lammedikaat
* lammer
* llammerezh
* lammeta

#### Gerioù kevrennek

* a-lamm
* daoulamm
* daoulammat
* dazlamm
* dazlammat
* gourlamm
* gourlammat
* harz-lamm
* harzlammat
* harzlammer
* lamm-chouk-e-benn
* lamm-dour
* lamm-faraon
* lamm-froud
* lamm-fuzuilh
* lamm-gad
* lamm-gavr
* lammgresk
* lammgroaz
* lamm-kaer
* lamm-krenn
* lamm-lave
* lamm-ouzh-lamm
* lamm-penn
* lamm-pik
* lamm-revr
* lamm-sailh
* lamm-skoaz
* lamm-sont
* lamm-treuz
* pevarlamm
* pevarlammat
* piklamm
* piklammat
* pimperlamm

#### Troioù-lavar

* kaout ul lamm
* reiñ lamm

#### Krennlavarioù

* Un drezenn daoubennek a ro lamm d'ar glaourenneg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 315.)
* Un drezenn daoubennek a ro lamm d'an treuzelleg. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 315.)

#### Troidigezhioù

* galleg : saut , bond ; chute , battement (de coeur)
* kembraeg : llam
* kerneveureg : lam
* saozneg : jump ; leap ; bound

### Furm verb

lamm /ˈlãmː/
* Furm ar verb lammat e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** He c'halon birvidik a lamm c'hoaz 'n he c'hreiz, Dihunet out brema, ma Breiz ! — (Taldir, Bro Goz ma Zadou, in Dihunamb!, 15$^{vet}$ niverenn, miz Gwengolo 1906, p. 248-249.)
** Ar soudarded, pep hini en e renk, a lamm warnomp. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 142, 198.)
* Furm ar verb lammat en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.