OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# lakez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar lak-, pennrann ar verb lakaat, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

lakez /ˈlakːes/
* Furm ar verb lakaat en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
** — « [...]. Te a vezo paket da gentañ, ma ne lakez ket evezh, [...}. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 75.)
** Na lakez ket ken e-barz, petramant e skuillo. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 158.)

#### Stummoù all

* lakaez

#### Gerioù kevrennek

* adlakez

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) appliques , apposes , fixes ; (tu) attribues ; (tu) fais faire ; (tu) mets ; (tu) supposes ; (tu) transformes
* saozneg : put
* spagnoleg : pones
# krenez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kren-, pennrann ar verb krenañ, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | krenez |
| dre vlotaat | grenez |
| amreizh | digemm |
krenez /ˈkrẽː.nes/
* Furm ar verb krenañ en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** “Te hag a zo ken kalonek ma ne'z peus aon rak netra, bremañ e krenez hag e klaskez tec'hel. [...].” — (Roparz Hemon, Gaovan hag an Den Gwer, 1949 kentañ emb. Embannadurioù Douar ar Yaouankiz (Al Liamm), eil emb. Levrioù Skol al Louarn (An Here), 1988, p. 70.)

### Anagramoù

* renkez

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) trembles
# serrez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar serr-, pennrann ar verb serriñ, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

serrez /ˈsɛrːes/
* Furm ar verb serriñ en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# dilouzez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar dilouz-, pennrann ar verb dilouzañ, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | dilouzez |
| dre vlotaat | zilouzez |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tilouzez |
| amreizh | tilouzez |
dilouzez /diˈluːzes/
* Furm ar verb dilouzañ en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# gallez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar gall-, pennrann ar verb gallout, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | gallez |
| dre vlotaat | c'hallez |
| amreizh | c'hallez |
gallez /ˈɡalːes/
* Furm ar verb gallout en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
** — [...]. Tap unan anezhe, hag o-div mar gallez, rak anez ez omp kollet. [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 176.)

#### Stummoù all

* gellez

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) peux
# gellez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar gell-, pennrann ar verb gellout, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | gellez |
| dre vlotaat | c'hellez |
| amreizh | c'hellez |
gellez /ˈɡɛlːes/
* Furm ar verb gellout en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** — [...]... Gra eveldoun, mar gellez. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 89.)
** — « Ar marv mar gellan, » eme ar c'horf. — « Ya, ar marv mar gellez, » eme Ivon, « [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 149.)

#### Stummoù all

* gallez

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) peux
# galvez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar galv-, pennrann ar verb gelver, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | galvez |
| dre vlotaat | c'halvez |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | kalvez |
| amreizh | c'halvez |
galvez /ˈɡalves/
* Furm ar verb gelver en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
# kouezhez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar kouezh-, pennrann ar verb kouezh pe kouezhañ pe kouezhel pe kouezhiñ, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | kouezhez |
| dre vlotaat | gouezhez |
| amreizh | digemm |
kouezhez /ˈkweː(z)es/
* Furm ar verb kouezh/kouezhañ/kouezhel/kouezhiñ en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Mar kouezez klañv, n'eo ket dit-te e vo ar gwasa. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 127.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) tombes
* italianeg : (tu) cadi
* spagnoleg : (tú) caes
* portugaleg : (tu) cais
# debrez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar debr-, pennrann ar verb debriñ, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | debrez |
| dre vlotaat | zebrez |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tebrez |
| amreizh | tebrez |
debrez /ˈdeː.brɛs/
* Furm ar verb debriñ en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ :
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a) :
       Kement a naon az-pez ken a zebrez 'vel eur vouzellenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 46.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) manges

### Anagramoù

* berzed
* zebred
# komprenez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar kompren-, pennrann ar verb kompren, hag an dibenn-ger -ez.

### Furm verb

komprenez /kɔ̃mprẽːnes/
* Furm ar verb kompren en eil gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb nac'h ne) :
       — Ne welez ket ar gazeg-kornek-mañ ? a hopas Firenze. Ne gomprenez ket perak eo bet lazhet ? Ar planedennoù n'o deus ket diskuliet ar sekred-se dit ? Ya, sevel a ran a-enep d'ar pezh a zo o kuzhat er c'hoad-mañ ; ya, betek mont dorn-ha-dorn gant tud daoudroadek. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 266.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (tu) comprends
# leverjont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus lavarout ha -jont.

### Furm verb

leverjont
** Abalamour da se ne leverjont grik da zen, — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 35.)
** [...], e leverchont e viche great eur marchosi euz ho japel, ha savet speurinier enn-hi evit lakaat o c'hezek pa deuchent enn dro, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 81.)
** N’euz forz ! dihuna rachont founnuz ar c’habiten hag an daou vartolod all, ha kerkent e leverchont petra o devoa klevet ha gwelet. — (Bimbao, p. ...)
# kompren
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus comprehendere.

### Verb

kompren /ˈkɔ̃mprɛn/ verb gwan, verb kreñv dieeun ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : komprenet) (displegadur)
* kompren un dra
** N'eo ket evit kompren e ve bet cheñchet kement dindan pemzek devezh. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 68.)
*   * kompren brezhoneg
** C'hwi ne gomprenit ket a vrezhoneg? — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 266.)
* chom da gompren

#### Deveradoù

* digompren
* komprenadus
* komprenezon
* komprenus
* treuzkompren

#### Troioù-lavar

* kompren en unan bennak
* reiñ da gompren

### Krennlavarioù

* Kompren a ran ha da gompren am eus Ma timezan er bloaz-mañ, a-benn bloaz am bo reuz. — (SAV niv. 27, Nevez amzer 1943, p. 28.)

#### Troidigezhioù

* kembraeg : deall
* galleg : comprendre
* italianeg : capire
* saozneg : to understand
* spagnoleg : entender
# -jont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Dibenn-ger

-jont /ʒɔ̃ɳ(t)/
* Dibenn-ger a dalvez da sevel furm ar verboù e trede gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.
    dalejont
** Ne zalejont ket da vont dre an hent fall. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 11.)
    eurejont
** Dont a eurejont neuze d'o bro ha d'o c'hastell ma kavjont o bugel. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 242.)
    gweljont
** Un deiz ma oant o-zri o chaseal en ur c'hoad e weljont ur vaouez kozh hag a douge ur podad dour war he fenn. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 139.)
** Pa weljont an abostolerien, [...]. — (Lan ar Bunel, Laouig ar Penker eun danvez beleg, Moulerez straed ar C'hastell, Brest, 1929, p. 65.)
    klevjont
** Ar re all, pa glevjont, a redas ivez d'ar gambr, ha ma voe eno neuze trouz ha garm spontus. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 14.)
    diskennjont
# diskennjont
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar diskenn-, pennrann ar verb diskenn, hag an dibenn-ger -jont.

### Furm verb

diskennjont /disˈkɛnʒɔ̃ɲ(t)/
* Furm ar verb diskenn e trede gour lies an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar stagell isurzhiañ pa) :
       Pa ziskennjont en deiz-ze en douar, e voent souezet holl o welet eur vandennad zenved en eur park e-kichen an aod. — (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 50.)
   * Gant ur c'hemmadur mesket (war-lerc'h ar rannig-verb e hag ar stagell isurzhiañ ma) :
       Hag e tiskennjont ar c'helorn, buan, dre ma soñjent ez oa c'hoazh er puñs ur briñsez bennak kaeroc'h eget ar re all. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 22.)
       Kerkent ma oant erruet war ar c’haë, e tiskenchont er vagik, ha buan warzu ar Goulmik. — (Bimbao, p. ...)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elles)/(ils) descendirent
# a-douez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar a ha touez.

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | |
| U2 | |
| U3g | eus e douez |
| U3b | eus he zouez |
| L1 | eus hon touez |
| L2 | eus ho touez |
| L3 | eus o zouez |
| D | eus an touez |
a-douez /a.ˈdweːs/
* Eus e-touez.
** Ha gorrek out savet a-douez ar vein ruilh. — (Anjela Duval, Troennet ha kildroennet e-barzh Oberenn glok, 2000, p. 641.)
** — « [...]. A-douez va c'herent, ha va mignoned, n'eus nemedoc'h hag o deus priziet dont da welout ac'hanon. » — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 40.)
** Aet int er-maez eus hon touez, met ne oant ket eus hor re. — (Lizher kentañ Yann e-barzh Testamant Nevez hon Aotrou hag hor Salver Jezuz-Krist, troet gant Gwilh ar C'hoad, 1893, adwelet ha lakaet e brezhoneg a-vremañ gant Lukaz Bernikod, 2004.)
** Evel ma hon eus anavezet penaos hiniennoù deuet eus hon touez o deus trubuilhet ac'hanoc'h gant o frezegennoù... — (Oberoù an ebestel e-barzh Testamant Nevez hon Aotrou hag hor Salver Jezuz-Krist, troet gant Gwilh ar C'hoad, 1893, adwelet ha lakaet e brezhoneg a-vremañ gant Lukaz Bernikod, 2004.)
** Jezuz a zo o paouez sevel d'an Neñv eus ho touez, a ziskenno ac'hano un deiz en hevelep doare m'eo pignet. — (Tad Medar, Ar Werc'hez Vari Hor Mamm, 1937.)
** Ha n'oc'h ket, er c'hontrol, bet er glac'har, evit ma vije lamet eus ho touez an hini en deus graet an dra-se ? — (Lizher kentañ Paol d'ar Gorintiz e-barzh Testamant Nevez hon Aotrou hag hor Salver Jezuz-Krist, troet gant Gwilh ar C'hoad, 1893, adwelet ha lakaet e brezhoneg a-vremañ gant Lukaz Bernikod, 2004.)
** Dre-se, deuit er-maez eus o zouez, ha pellait diouto. — (Eil lizher Paol d'ar Gorintiz e-barzh Testamant Nevez hon Aotrou hag hor Salver Jezuz-Krist, troet gant Gwilh ar C'hoad, 1893, adwelet ha lakaet e brezhoneg a-vremañ gant Lukaz Bernikod, 2004.)

### Gwelet ivez

* Araogennoù brezhonek, stag
# glas-louet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-gwan glas ha louet.

### Anv-gwan

glas-louet /ɡlaz.ˈluː.et/
* Arc'hlas.
** [...], kaer en devoa e benn bezañ touzet hag ennañ daoulagad bihan glas-louet atav sklaeriet gant ur c'houlaouennig seder, [...]. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 15.)

#### Troidigezhioù

* galleg : bleuâtre , verdâtre
* saozneg : blue-gray
# flip
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

flip /ˈfliːp/ gourel
* Died graet gant sistr ha hini kreñv peurvuiañ.
** [...] : poan-gof he doa, ken na ride he fri-minaoued, netra nemet o welet ar re all o c'hoarzin en eur domma o zreid hag o bouzellou gant an tan hag ar flip bero. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 184.)
** Al loar a oa sklaer hag ar flip en devoa evet en devoa tommet dezhañ. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 46.)

#### Deveradoù

* flipad

#### Troidigezhioù

* galleg :
# flipad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus flip hag -ad.

### Anv-kadarn

flipad /ˈflipːat/ gourel (furm vihanaat : flipadig, liester : flipadoù)
* Pennad (amzer, hent)
* ur flipad hent,
** Ha Yann a ra ur flipad hent adarre. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 137.)
** Se zo ur flipad mat a hent ac'hann ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 161.)
* Gwall deodad
** Pell ahano ! Flipad ama, flipad a-hont, taolig-teod ama, taolig-teod a-hont, flemmadenn ama, flemmadenn a-hont hag e koll pep-hini eun tammig eus e vrud vad. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 24.)
* Rebech
* Taol skoet
** Me a rofe eur flipad da hennez ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 161.)

#### Deveradoù

* flipadenn
* flipata
* flipataerezh

#### Troioù-lavar

* flipad mat
* en ur flipad : buan-kenañ
* tennañ ur flipad : kaout darempred revel gant unan bennak

#### Troidigezhioù

* galleg : bout (de chemin); coup (de fouet, etc.); coup de langue , pointe
# flipad mat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus flipad ha mat.

### Troienn anv-kadarn

flipad mat
* Flipad amzer : pennad amzer
** abaoe ur flipad mat a amzer : abaoe pell amzer zo.
* Flipad hent : Pennad mat, pennad hir, dreist-holl en droienn ur flipad mat a hent :
** Grêt gant Per eur flipad mad a hent [...], hag ar pôtr a-rôk a yee bepred. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 49.)
** eur flipad mat a hent — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 17.)
** Ze a zo eur flipad mat a hent ahann. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 161.)
** Ahann di a zo (ez eus) eur flipad mat a hent. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 333.)
# flipata
## Brezhoneg

    Diwar flipad hag -a.

### Verb

flipata
* Skeiñ taolioù bihan.
* Ober un trouz bihan
** bannieloù o flipata en avel.
** pesked o flipata en dour
* Reiñ taolioù en ur ober trouz.
** flipata tud : droukkomz diwar o fenn.
# blue-gray
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus blue ha gray .

### Anv-gwan

blue-gray /blugrej/
* glas-louet.
# mallozh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Da geñveriañ gant ar gerioù melltith en kembraeg, molleth(yans) en kerneveureg, mallacht en iwerzhoneg.

### Anv-kadarn

mallozh gourel pe benel, liester mallozhioù
* Ar mallozh, pe ar vallozh, zo ur stad a walleur didrec'hus taolet gant un doue pe ur galloud dreistnaturel bennak, hini ur beleg pe ur sorser a-wechoù, da zegas droukchañs pe wallblanedenn d'un den pe ur strollad tud, a-wechoù evel kastiz. Taolet e vez ar mallozh gant un estlammadenn pe ur bedenn, gant huderezh pe strobinellerezh.
** mallozh ruz
** Mallozh Doue!
** mallozh an doue
** mallozh ma Doue
** Mallozh an doupenn!
* Mallozh da unan bennak .
    Ha mallozh ruz d'ar C'hallaoued, Barzaz Breiz
    Ha malloz d'an hini a grede enebi. — (Tad Medar, Diwar c'hoarzin..., Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1945, p. 16.)
** Mallozh din ma-unan, pa'z on bet gay a-walc'h Da heuilh c'hoantegezhioù ma c'halon ken diwalc'h. — (An Tremener, Mouezhioù ar vered, 1898, e-barzh An Tremener, An Tour Tan, 1995, p. 37.)
* Mallozh war unan bennak .
    Mil mallozh warnout, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 80.)— (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 22.), — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 230.)
    Mil mallozh warne o-daou, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 86.)
* leuskel mallozhioù
* mil mallozh

#### Gerioù heñvelster

* milligadenn

#### Gerioù enepster

* bennozh

#### Deveradoù

* mallozher
* mallozhiñ
* ma mallozh

#### Troioù-lavar

* a-vil-vallozh-kaer

#### Troidigezhioù

* galleg : malédiction ; juron , blasphème
* kembraeg : melltith
* kerneveureg : mollethyans
* saozneg : curse ; blasphemy

## Notennoù

* ↑ Ger gourel hervez Geriadur Hemon 1993, benel hervez Geriadur Istorel ar Brezhoneg ha Geriadur Hemon-Huon 2005, gourel pe benel hervez Geriadur brezhoneg An Here.
# marmouz
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn 1

marmouz /ˈmarmus/ gourel (furm vihanaat : marmouzig, liester : marmouzed, marmouzien)
* Bronneg eus an isurzhad Simili, diorroet e empenn, divlev e zremm, dezhañ treid ha daouarn hegrog, a vev er broioù tomm peurvuiañ, ha zo meur a spesad anezhañ
** [...] rak ar marmouz a grap war n'eus forzh peseurt gwezenn, [...]. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 118.)

#### Troidigezhioù

* galleg : singe

### Anv-kadarn 2

marmouz /ˈmarmus/ gourel (furm vihanaat : marmouzig, liester : marmouzien) ((dre skeudenn-lavar), diwar-benn an dud)
* Paotr bihan
** Ur wech e klevis ur vamm-gozh all o teskiñ e bater d'he mab-bihan hag a zistage evelhen Fiat voluntas tua : « Lavar evelton 'ta, mab ar c'hast marmouz : Fiakr a lonkas Tual ! » — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 75.)
* Paotr bihan diseven (dre zismeg):
** − Kerzh da gac'hat 'ta, marmouz bihan ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 21.)
** Ur marmouz bennak en devoa libistret ar prenestr a gaoc'h-saout. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 317.)
** Ar marmouz a zo anezhañ . — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 99.)
** Klev ar marmouz fall-mañ 'ta! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 342.)
** Hennezh zo un tamm mat a varmouz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 342.)
** Memes tra eo euzhus klevet ur marmouz evel-se o leuskel kement-se a vallozhoù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 342.)
** Ar mallozh-ma-Doue marmouz-mañ a zo laer evel an dour! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 254.)

#### Troidigezhioù

* galleg : gamin ; chenapan

#### Deveradoù

* marmouzañ

#### Gerioù kevrennek

* butun-marmouz
* fri-marmouz
* kraoñ-marmouz

#### Troiennoù keñveriañ

* kurius evel ur marmouz
* skañv evel ur marmouz
# laer
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    (Anv-kadarn) Eus ar ger krennvrezhonek lazr, kar d'ar gerioù lader (liester ladron) e kerneveureg, lleidr (liester lladron) e kembraeg, h.a. Amprestet digant al latin : latrō (liester latrōnēs).
    (Furm verb) Savet diwar « laer- », pennrann ar verb « laerezh », hep dibenn-ger.

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | laer /ˈlaɛr/ | laeron /ˈlaɛ.rɔ̃n/ |
| Benel | laerez /ˈlaɛ.rɛs/ | laerezed /laɛˈreː.zet/ |
laer /ˈlaɛr/ gourel
* Den a laer, a berc'henn madoù tud all hep o asant.
** Ya, c’hwi, c’hwi ; laer oc’h sur, rak n’eus nemet al laeron hag a zeu pinvidik. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 110.)
** Al laer-se a zo mab din. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 18.)
** Aliañ a eure heritourien Pêr da lakaat ar Sant da laer, ha da c’helver anezhañ dirak ar Justis en ur lavaret n’en doa biskoazh paeet an tamm leve en doa staget ouzh e iliz. — (Gabriel Morvan, Buez ar Zent, Brest, 1894, p. 320.)
* implijet evel anv-gwan
** Mar larez ur ger ken, leanez gast ha laer Ec'h aio ma botez didamant ouzh ho revr. Louis Eunius, p. 571-572.
** — « Ne lavaran ket deoc'h e vec'h laer ; evelato e kav din e ve brav, pa 'z eo bet furchet an holl, e vec'h furchet ivez. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 168-169.)
** Paour on, met laer n'on ket. TBP 3/75
* ober udb dre laer: e kuzh
* laer-e-amzer, laer-e-vara : kunujenn taolet d'un den lezirek ha didalvez.

#### Deveradoù

* laeradenn
* laer-e-amzer
* laer-e-vara
* laer-e-voued
* laerez
* laerezh
* laer-mor
* laeroñsi
* laeroñsi-a-fiziañs
* morlaer

#### Krennlavaroù

* Chench a viliner, Chench a laer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 307.)

### Anv-gwan

laer
* Troet da laerezh.
** Paour on, met laer n'on ket. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 75.)

#### Troioù-lavar

* bezañ laer evel an dour

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Dieb
* arabeg : سارق (sārq)
* daneg : tyv
* esperanteg : ŝtelisto
* euskareg : lapur
* galleg : voleur
* gresianeg : κλέφτης (kléftis)
* ido : furtanto
* italianeg : ladro
* japaneg : 泥棒 (dorobō)
* koreaneg : 도둑 (doduk)
* kroateg : lopov
* latin : latro
* lingala : moyíbi
* makedoneg : крадец (kradec)
* nederlandeg : dief
* poloneg : złodziej
* portugaleg : ladrão
* roumaneg : hoț
* rusianeg : вор (vor)
* saozneg : robber , thief
* serbeg : крадљјивац (kradljivac)
* sinaeg : 賊 (zéi)
* spagnoleg : ladrón
* svedeg : tjuv
* swahili : mwizi
* tchekeg : zloděj

### Furm verb

laer /ˈlaɛr/
* Furm ar verb laerezh e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
** Miliner gwenn e veg A laer ar bleud, a laer an ed, Hag o gounit ne ra ket. Krennlavar.
* Furm ar verb laerezh en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
** Laer al laeron pa c'halli : int-i az laer bemdez hep na oufes.

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Ar c'hCatholicon
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 178.
# bezañ laer evel an dour
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb bezañ, an anv-gwan laer, an araogenn evel, ar ger-mell strizh an hag]an anv-kadarn dour.

### Troienn anv-gwan

bezañ laer evel an dour /Distagadur ?/
* Bezañ laer-kenañ
** Poan avoualac'h am beuz gand va saout, rak a-ze, sellit, eman ar vioc'h vriz hag a zo laer evel an dour. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 157.)
** Honnez a zo laer 'vel an dour. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 31.)
** Hennez a zo laer evel an dour. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 288.)
** Ar mallozh-ma-Doue marmouz-mañ a zo laer evel an dour! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 254.)

#### Gerioù heñvelster

* bezañ laer evel ur c'hazh
* bezañ laer evel frav, bezañ laer evel ur frav

#### Troidigezhioù

* galleg : être voleur comme une pie