# dec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kar sur awalc'h d'ar ger brezhonek deiz.
    Meneget er C'hatolikon (dech).
    Da geñveriañ gant ar gerioù doe (alies kemmet ddoe) en kembraeg, de en kerneveureg.

### Adverb

dec'h /ˈdeːx/
* D'an deiz diouzhtu a-raok hiziv (gant an amdremened, ar peurdremened, pe an tremened strizh)
** Dec'h e oan bet e Brest.
** Dec'h e falveze dezhañ ur wezenn divalo. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 19.)
** — [...]. Deac'h e oan bet ouz he gwelout gant va noun, hag e lavare 'oa gwelloc'h. » — (Lan ar Bunel, Laouig ar Penker eun danvez beleg, Moulerez straed ar C'hastell, Brest, 1929, p. 29.)
** Koulskoude e lavarec'h dec'h e oac'h skuizh gant an Aotrou Herve. — (Yann-Vari Perrot, An aotrou Kerlaban, Brest, 1923, p. 33.)
** Deh am-oa (!) tapet eur zillïenn keit-mañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 28.)
** Ar barveg braz a oa amañ deh. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 33.)
** Deh e oam o c'hoari gand keuneud. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 77.)
** Deh d'ar c'houlz-mañ e oa déoc'h (deisoh) evid hizio. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 92.)
** Deh e oam bet o leina e-ti ar person. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 313.)
** Deh em-oa greet marhad gand Job da rei plouz din e-plas an teil a zo aze. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 341.)
** Yar Jañn a oa eet deh gand al laer. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 366.)
** Dec'h he devoa dozvet un ui kement ha ma dorn. — (TBP?, p. ?.)
* gant ur verb en amzer dremenet kevrennek (verb-skoazell en amzer-vremañ)
** An Ankoù en deus skoet dec'h war dor vras an Ifern hag en deus lavaret deomp... An ti satanazet gant Jakez Riou
** Da genderc'hel gant an dic'harzh am eus boulc'het dec'h", a respontas eñ. An ti satanazet gant Jakez Riou
** Ha n'hoc'h eus ket lavaret din dec'h ar c'hoant bras ho poa da zebriñ un troad pemoc'h ? Torfed ar frer Juniper gant Henri Ghéon, troet gant Jakez Riou
** Tri dervez zo, eme ar brinsez, euz savet naoun du gant ar zarpant ; deac'h dreist-holl eo bet gwall gaset hag he ene a zo bet lazet e Spagn. Marvailhoù ar geriadur Troude gant Gabriel Milin ha A.-E. Troude
** Me zou bet déh é huélèt me mèrh, ha me mès hé kavét changét bras Magasin spirituel er beurerion
** Quemènt-ce e vehai èl pe larehèn deoh : trugairicait mé ag er glàu e zou bet déh. Magasin spirituel er beurerion
** An itron he deus ganet dec'h daou vugel ker kaer hag an erc'h Barzhaz Breizh
** Bet 'mañ bet dec'h tan ar marv, ha skarzhet mat an holl bodoù Barzhaz Breizh
** Dec'h ez on bet dimet hag hiziv am eus keuñv Kanaouennoù pobl
** Dec’h en deus lazet va gwreg karet. Troioù-kamm Alanig al louarn gant Jakez Riou
* Na vezañ ganet dec'h: na vezañ genaouek.
* etre dec'h hag arc'hoazh: hiziv

#### Troioù-lavar

* abaoe dec'h
* deiz a-raok dec'h
* dec'h d'abardaez
* dec'h da noz
* dec'h vintin
* dec'h beure
* dec'h diwezhañ
* derc'hent dec'h

#### Troidigezhioù

* esperanteg : hieraŭ
* galleg : hier
* galizeg : onte
* kembraeg : doe
* kerneveureg : de
* nederlandeg : gisteren
* saozneg : yesterday