OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# doare-gourc'hemenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an anv-kadarn doare hag ar verb gourc'hemenn.

### Anv-kadarn

doare-gourc'hemenn /ˌdwareɡurˈxemːɛn/ gourel
* (Yezhadur) an doare-gourc'hemenn eo an hini a implijer peurvuiañ da reiñ un urzh, da c'hourc'hemenn.
* tri merk personel zo dezhañ er verboù reizh:
    - (skrivet ø pe 0 a-wechoù), -omp, -it
*   * Kanomp, paotred!
* a-wechoù e konter ivez ar merkoù -et hag -ent : ne vezont ket implijet er yezh ordinal nemet en un nebeud troioù-lavar
** Bevet Breizh!
** — Evel-se bezet grêt! eme an daou den yaouank. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 183.)
** — Bolante Doue bezet grêt! eme ar c'hloareg en eur huanadi. [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 183.)
** Bezet un tric'horn... (pa gomzer eus mentoniezh)

#### Troidigezhioù

* galleg : mode impératif
# doaniusat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « doanius » hag an dibenn-ger « -at ».

### Furm anv-gwan

doaniusat /dwã.ˈnjysː.at/
* Derez-estlammiñ an anv-gwan « doanius ».
# doare
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

doare gourel, liester : doareoù; doareier
* stumm
** un doare mat, fall, brav, kriz, didruez...'
** daou zoare
** un doare da ober, da labourat, da welet, d'en em wiskañ..
** Jilig. — Kalon vat ho peus ! Me am eus ho kwelet en de-man e Montroulez, p'oc'h bet eno o leina e ti ar Bozelleg hag an doare brao a ouiec'h da gemeret da zibri ho pred en deus laket ac'hanon d'ho karet dioc'htu, [...] ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 8.)
** Jilig. — Sellet a rit ouz va gwiskamant a zo dishenvel diouz an hini ac'halen ! met me a zo ginidik eus a Enez-Vaz ha c'hoant am eus da viret gant an 'doare d'en em wiska em farrez ar garantez o deus va c'henvroïz evit ar wirionez. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 9.)
** Kenta medesin. — [...], e teurvezoc'h va lezel da zisplega dirazoc'h, berra ha freasa ma c'hellin, va doare da welet diwar-benn an den-man. [...]. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 20.)
* stad, doare da vevañ
** D'ar mare-se, n'oa ket brav doare an dud war an douar. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 11.)
** M'hen tou deoc'h, n'oa ket brav doare Loull. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 100.)
* neuz (benel)
* doare un den : neuz un den
** kaout doare mat, doare vat
** Jilig. — An aotrou, 'michans, en deus doare eun den hag a dle beza doujet. — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 8.)
* doare an amzer : liv an amzer
* keloù
** klevout an doareoù
    evit doare
    hervez doare
    displegañ, kontañ doare un den
    goulenn doare eus un den
** Kentañ ma c’houlennas eus e dad a voe doare ar pevarzek kazeg. KAB 1/145
* gouzout doare un dra bennak
* kaout doare d'ober un dra bennak
* kontañ doare un den
* en doare-mañ
* en doare-se
* en doare ma
* lakaat, en em lakaat, e doare da ober udb
* Bezañ brav e zoare, ebat e zoare: brav hag aes e vuhez
* (er yezhadur) doare ar verb
** Bez e kaver e brezhoneg daou zoare diberson: an anv-verb hag an anv-gwan-verb, ha tri doare personel: an doare-disklêriañ, an doare-divizout hag an doare-gourc'hemenn . Frañsez Kervella, Yezhadur Bras ar Brezhoneg, pajenn 175

#### Deveradoù

* dizoare
* doareañ
* doareata
* doareataer
* doareenn
* doareer
Patrom:-kvr-
* a-zoare
* doare-skrivañ
* doare-divizout
* doare-disklêriañ
* doare-gourc'hemenn
* e doare

### Troienn

* gouzout doare un dra pe un den
* klevout doare un den : klevout e istor

### Liamm diavaez

* doare e Devri
# doare-disklêriañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant doare ha disklêriañ.

### Anv-kadarn

doare-disklêriañ /ˌdwaredisˈklɛrjã/ gourel
* (Yezhadur) Doare ar verboù implijet peurliesañ, en diskêriadurioù gwelet evel sur ha gwir.
** An « doare-disklêriañ » a verk oberoù pe stadoù, bezañs dezho. — (Roparz Hemon, Yezhadur berr ar brezhoneg, 1979, p. 90.)
** Evit reiñ da anaout ur gadarnadenn, un nac'hadenn, ur goulenn diarvar e vez graet gant an doare-disklêriañ. — (Frañsez Kervella, Yezhadur Bras ar Brezhoneg, Brest, 1947, 1976, p. 106, §174.)

#### Gerioù kar dre o ster

* doare-divizout
* doare-gourc'hemenn

#### Troidigezhioù

* albaneg : mënyra dëftore
* arabeg : مرفوع (marfuu3)
* esperanteg : indikativo
* finneg : indikatiivi , tositapa
* galleg : indicatif
* greunlandeg : oqaluinnamiut
* hungareg : kijelentő mód
* ido : indikativo
* islandeg : framsöguháttur
* italianeg : indicativo
* japaneg : 直説法 (ちょくせつほう, chokusetsu-hō) , 直接法 (ちょくせつほう, chokusetsu-hō)
* lituaneg : tiesioginė nuosaka
* makedoneg : исказен начин (ískazen náčin)
* nederlandeg : aantonende wijs
* portugaleg : modo indicativo
* roumaneg : mod indicativ
* rusianeg : изъявительное наклонение (iz”javítel′noje naklonénije)
* saozneg : indicative mood
* sinaeg : 直陳語氣 , 直陈语气 (zhíchén-yǔqì)
* tchekeg : oznamovací způsob
* turkeg : bildirme kipi
# doare-skrivañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an anv-kadarn doare hag ar verb skrivañ.

### Anv-kadarn

doare-skrivañ /ˌdwareˈskriːvã/ gourel (liester : doareoù-skrivañ)
* Doare da skrivañ gerioù ur yezh degemeret evel an hini reizh d'ar mare ; reizhskrivadur
** <skouer.>
* Reizhiad arouezennoù a reer ganti evit skrivañ ar gerioù
** <skouer.>
* Doare da skrivañ ur yezh dibar d'ur mare eus hec'h istor pe implijet gant ur skrivagner
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

* galleg : graphie , orthographe
# doare-sujañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant doare ha sujañ.

### Anv-kadarn

doare-sujañ /ˌdwareˈsyːʒã/ hollek gourel
* (Yezhadur) Doare ar verboù, implijet gant yezhoù 'zo, a ziskouez emañ an eil lavarenn e dalc'h eben (sujet gant eben) hag e veizer an eil ober evel e dalc'h egile, ha dre se, evel douetus ha diasur.

#### Gerioù kar dre o ster

* doare-disklêriañ
* doare-divizout
* doare-gourc'hemenn

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Konjunktiv
* esperanteg : subjunktivo
* faeroeg : hugsháttur
* finneg : konjunktiivi , subjunktiivi
* galleg : subjonctif
* gresianeg : υποτακτική (ipotakticí)
* ido : subjuntivo
* interlingua : subjunctivo
* islandeg : viðtengingarháttur
* italianeg : congiuntivo
* iwerzhoneg : modh foshuiteach
* japaneg : 接続法 (せつぞくほう, setsuzokuhō)
* katalaneg : subjonctiu
* koreaneg : 가정법 (gajeongbeop) (假定法 )
* kroateg : konjunktiv , vezni način
* latin : subiunctivus
* lituaneg : tariamoji nuosaka
* nederlandeg : subjunctief , conjunctief , aanvoegende wijs
* norvegeg : konjunktiv
* okitaneg : subjonctiu
* perseg : التزامی (eltezâmi)
* poloneg : tryb łączący
* portugaleg : subjuntivo (Brazil) ; conjuntivo (Portugal)
* rusianeg : сослагательное наклонение (soslagátel’noje naklonénije)
* saozneg : subjunctive
* skoseg : modh fo-leantach
* spagnoleg : subjuntivo
* svedeg : konjunktiv
* vietnameg : lối cầu khẩn

### Gwelet ivez

* Ar pennad « doare-sujañ » e-barzh Wikipedia
# doaniusañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « doanius » hag an dibenn-ger « -añ ».

### Furm anv-gwan

doaniusañ /dwã.ˈnjysː.ã/
* Derez-uhelañ an anv-gwan « doanius ».
# doaniusoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « doanius » hag an dibenn-ger « -oc'h ».

### Furm anv-gwan

doaniusoc'h /dwã.ˈnjysː.ɔx/
* Derez-uheloc’h an anv-gwan « doanius ».
** Hag ar pezh zo doaniusoc'h ha mezhusoc'h c'hoazh eo gweleout Bretoned chomet e Breizh oc'h ober evel ar vrizh-Vretoned-se, o teurel ivez dismegañs war o yezh... — (Loeiz ar Floc'h, Trubuilhou ar seiz potr yaouank, 1927, p. 46.)
# doare-bevañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an anv-kadarn doare hag ar verb bevañ.

### Anv-kadarn

doare-bevañ /ˌdwareˈbeːvã/ gourel (liester : doareoù-bevañ)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ) .
** Kement-se eo en deus roet c'hoant din da zisplegañ dezho, ouzhpenn ma eñvorennoù ma-unan, doare-bevañ ha boazamantoù tud ma farrez, da vihanañ betek ar mare ma c'heller lavarout e oa c'hoazh Bretoned en hor bro. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 249.)

#### Troidigezhioù

* galleg : façon de vivre , mode de vie
# displeger
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar displeg-, pennrann ar verb displegañ, hag an dibenn-ger -er.

### Anv-kadarn

* An hini a zispleg.

### Furm verb

displeger /dis'ple:ger/
* Furm dic'hour ar verb displegañ en amzer-vremañ an doare-disklêriañ.

### Furm verb

displeger /disˈpleːɡɛr/
* Furm dic'hour ar verb displegañ en amzer-vremañ an doare-disklêriañ
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb nac'h ne da skouer) :
       Ne zispleger ket petra a c'hoarvezas ganto betek ma weljont eur menez bras, gwenn-kann, war an dremmwel. — (Roparz Hemon, An Aotrou BIMBOCHET e BREIZH, Skridoù Breizh, eil emb. 1942, p. 91.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (on) conjugue
* galleg : (on) déplie , déploie , étale
* galleg : (on) développe , explique , expose , raconte
* galleg : (on) étend
* galleg : (on) montre
# displegañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger dis- hag ar verb plegañ

### Verb

displegañ /disˈpleːɡã/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : displeget) (displegadur)
* Dizober plegoù un dra bennak pleget ; diblegañ
** Ez an da zisplega ma liñseliou da zeha. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 119.)
** Hag eñ da hejañ al lizher en e zorn d'e zisplegañ, ha da lenn. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 41.)
* Dispakañ
* Sevel
* Astenn (diwar-benn izili ar c'horf)
* (Dre astenn-ster) Danevellañ dre skrid pe a vouezh uhel
** Koulskoude em-eus bet klevet displega Buhez ar pevar mab Emon. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 119.)
* (Dre astenn-ster) Reiñ da gompren
** Ar C'haper, a zisplegin d'eoc'h e zoare, ne oa nag eus Kleden nag eus Plogô ; eus an Enez Sizun e oa ginidik. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 130.)
** — [...]. E voereb hag e eontr a c'hallo displegañ an traoù dezhañ pa vo brasoc'h. [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 18.)
* (Dre astenn-ster) Diskouez
* (Dre astenn-ster) (Yezhadur) Dibunañ dre skrid pe dre gomz, hollad furmoù ur verb pe un araogenn (pe gerioù all e yezhoù all)

#### Deveradoù

* displegadeg
* displegadeger
* displegadenn
* displegadur
* displeger
* displegerezh
* displegidigezh

#### Troidigezhioù

* galleg : conjuguer
* galleg : déplier , déployer , étaler
* galleg : développer , expliquer , exposer , raconter
* galleg : étendre
* galleg : faire étalage (de), montrer
# displantañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar dis- ha plantañ.

### Verb

displantañ /dis'plãntã/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : displantet) (displegadur)
* Tennañ un dra ha zo bet plantet.

#### Gerioù enepster

* plantañ

#### Deveradoù

* displantadeg
* displantadenn
* displantadur
# displeg
## Brezhoneg
### Anv-gwan

displeg /ˈdisplek/
* Hep pleg
* dispak
* Kerzout a rae er mor e-giz ma kerz ar vagig skañv, displeg he goueliou par da askell eul labous.
# displegadenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar displeg-, pennrann ar verb displegañ, hag al lostger kevrennek -adenn (diwar -ad hag -enn)

### Anv-kadarn

displegadenn /displeˈɡɑːdɛn/ benel (liester : displegadennoù)
* Komzoù, skrid a dalvez da reiñ da c'houzout da unan bennak petra eo abeg an ober-mañ-ober
** Poan en doa ar prezeger oc'h echuiñ e zisplegadenn. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 72.)
** Ken dichek ha tra e kendalc'he an heñcher gant e zisplegadenn : [...]. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 108.)

#### Troidigezhioù

* galleg : explication
# displegadur
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar displeg-, pennrann ar verb displegañ hag al lostger -adur

### Anv-kadarn

displegadur /displeˈɡɑːdyr/ gourel (liester : displegadurioù)
* (Yezhadur) Hollad ar furmoù verb
** 177. DISPLEGADURIOU. N'eus e brezhoneg nemet un displegadur hepken, war skouer ar verb KAROUT. [...]. — (Frañsez Kervella, Yezhadur Bras ar Brezhoneg, Brest, 1947, 1976, p. 108.)
** Ijinet en doa un displegadur nevez evit ar verb ober, hag, a-wechoù, e kemere ur ger evit un all, [...]. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 11.)
** Neo ket o diouer a feiz eo a nac'h seurt displegadur, o feiz an hini eo. (Fañch Kerrain, Keal Doue War-Lec'h Auschwitz, Mouladurioù Hor Yezh, 2013, p.19.)

#### Troidigezhioù

* galleg : conjugaison
# displege
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar displeg-, pennrann ar verb displegañ, hag an dibenn-ger -e.

### Furm verb

| Kemmadur | Furm |
| hep | displege |
| dre vlotaat | zisplege |
| dre c'hwezhañ | digemm |
| dre galetaat | tisplege |
| amreizh | tisplege |
displege /dis.ˈpleː.ɡe/
* Furm ar verb displegañ e trede gour unan an amdremened, en doare-disklêriañ.
   * Gant ur c'hemmadur dr galetaat (war-lerc'h ar stagell isurzhiañ ma, da skouer) :
       Na grik na mik ne zistagas an ofiser-se keit ha ma tisplege ar C'hallez he danevell : [...]. — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 112.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) conjuguait ; dépliait , déployait , étalait ; développait , expliquait , exposait , racontait ; étendait ; montrait
# displanter
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar displant, pennrann ar verb displantañ, hag an dibenn-ger -er.

### Anv-kadarn

* An hini a zisplant.

### Furm verb

displanter /dis'plãnter/
* Furm dic'hour ar verb displantañ en amzer-vremañ an doare-disklêriañ.
# displegas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar displeg-, pennrann ar verb displegañ, hag an dibenn-ger -as

### Furm verb

displegas /disˈpleːɡas/
* Furm ar verb displegañ e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-divizout
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a) :
       − Gwennili-mor, a zisplegas Alan a oa barrek war al laboused. — (Ronan Huon, AR GWENNILI-MOR, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 409.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle) expliqua , (il) expliqua
# displed
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | displed |
| Derez-uheloc'h | displetoc'h |
| Derez-uhelañ | displetañ |
| Derez-estlammiñ | displetat |
displed /ˈdisplet/
* Dinerzh
** — « Tud zo aze ? » — « Ya, va den mat, » eme ur vouezhig tanav ha displed evel mouezh ur bugel, hag a zeue dre zindan an douar. — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 78.)

#### Troidigezhioù

* galleg : faible , sans vigueur
# botoù-riklañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « botoù » ha « riklañ ».

### Furm anv-kadarn

botoù-riklañ /ˌbo.tu.ˈri.klã/
* Furm lies an anv-kadarn botez-riklañ.
# both
## Saozneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

both /bɔθ/
* an daou.
** both of them : an daou anezho
* an eil hag egile.
# botoù-koad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet diwar an daou anv-kadarn botoù ha koad.

### Furm anv-kadarn

botoù-koad /ˌbotuˈkwɑːt/
* Furm lies an anv-kadarn botez-koad
** Hi neuze da dapout he botoù-koad en he daouarn ha da redek betek ar bourk, un hanterlev alese. — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 107.)

#### Gerioù heñvelster

* batimañchoù, batimañchoù-fagod

#### Deveradoù

* botaouer-koad

#### Troioù-lavar

* mont e-barzh botoù-koad ha tout : ober un dra bennak en un doare gros pe amparfal

#### Troiennoù keñveriañ

* bezañ ken sot hag e votoù-koad : bezañ sot-mat

#### Rimadelloù

* Douget a vo Perrinig Euz ar vilin ha d'ar c'hoad, Douget a vo Perrinig Gand he botou koad. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 389.)
* Ma mamm zo aet da Gallag, Ha ma zad a zo aet ive Da brenañ din ur botou koad (div wech) Hag ul loerou nevez (div wech) Ha pa arrufont er gêr Me zanso adarre. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 390.)

#### Troidigezhioù

* galleg : paire de sabots
# botoù-kazel
## Brezhoneg

botoù-kazel
* ober botoù-kazel : tec'hel kuit buan
# botoù-lêr
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « botoù » ha « lêr ».

### Furm anv-kadarn

botoù-lêr /ˌbo.tu.ˈlɛːr/
* Furm lies an anv-kadarn « botez-lêr ».

#### Troidigezhioù

* galleg : chaussures de cuir, souliers de cuir

### Anv-kadarn

botoù-lêr /ˌbo.tu.ˈlɛːr/ (liester : boteier-lêr)
* Ur re votoù-lêr.
    En he zreid, ur botoù-lêr melen.

#### Troidigezhioù

* galleg : paire de souliers

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Brogarour, Onenn, 1936, p. 52.
# botoù-ruilh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Furm anv-kadarn

botoù-ruilh /ˌbotuˈryʎ/
* Furm lies an anv-kadarn « botez-ruilh ».

#### Troidigezhioù

* galleg : patins à roulettes
# botezek
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-gwan

botezek /boˈteːzɛk/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : pataud
# botezig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn botez hag an dibenn-ger bihanaat -ig.

### Furm anv-kadarn

botezig /boˈteːzik/ benel (liester : botoùigoù)
* Furm vihanaat an anv-kadarn botez
** Pa voe c'hoantaet lakaat en he zreid an div votezig aour a oa bet kavet er vuoc'h, allas ! [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 170.)

#### Troidigezhioù

* galleg : petite chaussure , petit soulier
# botinez
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

botinez /boˈtĩːnes/ benel (liester : botinezoù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : bottine
# botoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Furm anv-kadarn

botoù /ˈbɔtː.u/, /ˈbɔ.tɔʊ/, /ˈbɔ.to/,
* Furm lies an anv-kadarn « botez ».
* Gwechall, war ar maez, pa veze kaoz eus botoù, e veze eus botoù-koad bep taol; ar botoù-lêr ne oant anavezet nemet e kêr.
** — Lez da votou eta en ti plouz aman, rak diarc'henn eo red d'imp kerzet breman. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 53.)
** Ha me o tapoud ma botou em dorn ha da garza fonnusa ma hallen. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 163.)
** Ar plouz heiz eo ar gwella da blousa ar botou. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 421.)

#### Deveradoù

* botaouiñ
* botaouer
* botaouerez
* botaouerezh

#### Gerioù kevrennek

* botoù-kazel
* botoù-koad
* botoù-lêr
* botoù-ruilh
* botoù-ruzikal

#### Troioù-lavar

* bezañ ront e votoù
* bezañ savet a-zindan e votoù
* bezañ treid leue en e votoù
* dougen e stripoù a-us d'e votoù
* kouezhañ e bluñv war e votoù
* ober botoù
* ober e votoù da unan bennak : ober botoù unan bennak

#### Krennlavarioù

* An hini a ya gant e votoù war an ed A ya diarc'hen da glask e voued. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 304.)

##### Notenn

* ↑ Skrivet boto en embannadur 1902 (memes frazenn), p 106.

#### Troidigezhioù

* galleg : chaussures , souliers

### Anv-kadarn

botoù /ˈbotː.u/ (liester : boteier)
* Ur re votoù.
    En he zreid, ur botoù-lêr melen. — (Brogarour, Onenn, 1936, p. 52.)

#### Troidigezhioù

* galleg : paire de chaussures
# e-tu
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Araogenn gevrennek savet diwar e, ha tu.

### Araogenn

| Gour | Furm |
| U1 | em zu |
| U2 | ez tu |
| U3g | en e du |
| U3b | en he zu |
| L1 | en hon tu |
| L2 | en ho tu |
| L3 | en o zu |
| D | en tu |
* araogenn a verk al lec'hiañ
* Bezañ, chom, mont, e-tu an hanternoz.
*   * Setu ama eur pennad lizer scrifet gant eun tad a gompagnunez Jesus missioner er Bengal, e tu ar c'hus-heol. F&B n° 321 25/03/1871
*   * En tu ar Sav-Heol, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 190, 191.)
** [...], e tu ar sav-heol, el lec'h ma 'z eus ur vengleuz hag a ya don a-zindan an douar. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 85.)
** — [...], it du-hont da gorn ar jardin, e tu ar zao-heol, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 266.)
** Koad-an-Deiz a zo e tu ar Sav-heol ha Koad-an-Noz a zo e tu ar Huz-heol. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 263.)
** E tu an hanter-noz. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 379.)
* Lakaat udb en e du kleiz, dehou:
*   * An aotrou … he lakaas en e du kleiz, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 241.)
* 'e tu udb: en tu m'emañ an dra
** Mez an neb en deus c'hoant e gwirionez d'o dizoloï, hennez a alian anezan d'o c'hlask e tu ar boued. — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 19.)
* Mont pep hini en e du
*   * Tud a bep seurt … hag ac’h ae… pep hini en e du, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 216.)
*   * …ma ‚c’h eont pep hini en e du da glask o chañs, — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 141.)
*   * Kemenerien ez oant o-daou, ha bemdez ec'h aent da labourat d'an tiegezhioù war ar maez, pep hini en e du. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/4, Al Liamm, 1989, p. 17.)
* a verk ur gostezenn bolitikel
** — Me a zo e tu ar Franz. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 95.)

## Troioù-lavar

* Bezañ e tu pe du

##### Notenn

* Peurvuiañ e vez skrivet "e tu" e-lec'h "e-tu", evel ma skriver "e ti" aliesoc'h eget "e-ti"; koulskoude e skriver aliesoc'h "e-kichen" eget "e kichen".
* Met gant un tired pe hep hini n'eus kemm ebet etreze.

#### Troidigezhioù

* galleg : du côté de
# e babourzh
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Troienn adverb

e babourzh /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : à bâbord
# e bev unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn e, an anv-kadarn bev hag unan bennak.

### Troienn

e bev unan bennak /Distagadur ?/
* Tra m'eo bev.
** Lavarout a rafent ar bedenn noz gant tud an ti evel en o bev. — (Erwan Berthou, En bro Dreger a-dreuz parkoù, Mouladurioù Hor Yezh, 1985, p. 9.)

#### Troidigezhioù

* galleg : du vivant de quelqu'un
# e-tro
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn eeun e hag an anv-kadarn tro

### Araogenn

e-tro /eˈtroː/
* War-dro
** Er-maez anezhi e tiflukas da gentañ ur gwaz e-tro daou-ugent vloaz, [...]. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 11.)

#### Gerioù kevrennek

* e-tro-pad

#### Troioù-lavar

* bezañ e-tro da ober un dra bennak
* e-tro ma

#### Troidigezhioù

* galleg : autour de , aux environs de , environ , vers
# e barr
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Troienn araogenn

e barr /Distagadur ?/
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : au comble de , au summum de