OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# en em astenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rannig-emober en em hag ar verb astenn.

### Verb

en em astenn /Distagadur ?/ verb emober (displegadur)
* Mont en e c'hourvez
** — Kenta hoc'h euz da ober, eme mevel ar bourreo, eo en em astenn a-ze var an douar. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 295.)
* Goleiñ un dachennad vras pe vrasoc'h
** [...], ac'hane ec'h en em astenn ar gweled war ar vro a-bezh, pa vez kaer an amzer da vihanañ. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 15.)
** A-dal dezhe en em astenne an aber. — (Ronan Huon, AR GWENNILI-MOR, Al Liamm niv. 77, Du-Kerzu 1959, p. 408.)
** Souezhet oan bet : war an a-dreñv en em astenne he savadurioù a-hed meur a borzh. — (Pêr Denez, Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re, Al Liamm, 1979, p. 43.)
** Dirak blockhaus Kanaam en em astenne bae Perroz, [...]. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 298.)

#### Troidigezhioù

* galleg : s'étendre
# en em blijout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus en em ha plijout.
    A seblant troet diwar ar galleg :e brezhoneg n'haller ket plijout un den.

### Verb

en em blijout
** Eun aër a ioa en em fourret e kavel eur bugel. En em blijout a rea eno enn domder. — (Eun aër c'hourmand, Le Courrier du Finistère, 31 Eost 1889, p. 2e.)
** Hag ouzhpenn se n'en em blij ket er gêr : addimezet eo e dad. N'eo ket deuet mat gant e lezvamm hag he deus ganet daou vugel all, kalz yaouankoc'h evitañ. — (Youenn Brenn, Lomig Boulomig, Keit Vimp Bev, 2007, p. 31-32.)
# en em c'houlenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rannig-emober en em hag ar verb goulenn.

### Verb

en em c'houlenn /Distagadur ?/ verb kenemober (displegadur)
* Klask gouzout
** (Mar bije erruet se, en em c'houlennan da bet eur en divije hemañ echuet e zevezh !). — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 61.)
** Savet e voe skalieroù gant skolidi o varailhat hag o ruzañ o botoù, ma oa krog Harry d'en em c'houlenn pegeit e vije da gerzhout c'hoazh pa voe graet dezho chom a-sav. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 135.)
* Klask gouzout ha
** Pa deuas en-dro d'e wele e oa krog d'en em c'houlenn ha gwir e oa penn-da-benn ar pezh en devoa disklêriet Dumbledore dezhañ. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 221.)
** Sellout a raent alies an eil e daoulagad egile gant un aer estonet hag, a gave din, un tammig spouronet bep tro, e-giz tud oc'h en em c'houlenn ha huñvreal ne reont ket. — (Roparz Hemon, War ribl an hent (pemzek kontadenn), Al Liamm, 1971, p. 18.)
* Klask gouzout hag-eñ + ar rannig-verb e a-raok ar verb displeget
** <skouer.>

#### Troidigezhioù

(1)
* galleg : se demander
(2)
* galleg : se demander si
(3)
* galleg : se demander si
# en em c'hervel
## Brezhoneg

en em c'hervel
** Ar zoudarded a gleven o vont d'ar red dre an hent braz varzu Guitevede, en eur grial, oc'h en em c'hervel an eil egile hag en eur leusker tennou fuzil. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 136.)
# en em bilat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rannig-emober en em hag ar verb pilat.

### Verb

en em bilat verb kenemober (displegadur)
* Skeiñ an eil gant egile
** Ganto ivez e veze bizhier penn-tev, a servije d'en em bilat pa ne veze ket ar gelennerien o sellout outo. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 38.)

#### Gerioù heñvelster

* en em gannañ

#### Troidigezhioù

* galleg : se battre
# en em bokat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rannig-emober en em hag ar verb pokat.

### Verb

** Amañ a zo daou ouz en em bokat. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 217.) (Peurvuiañ ne gaver ket reizh an droienn, implijet e-lec'h pokat an eil d'egile)
# enebin
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar eneb-, pennrann ar verb enebiñ, hag an dibenn-ger -in

### Furm verb

enebin /ẽˈneːbĩn/
* Furm ar verb enebiñ e kentañ gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
** Ne enebin ket ouzhoc'h gwech ebet ken, lavaret eo. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 55.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (je) (m')opposerai (à)
* galleg : (je) résisterai (à)
# eneoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn ene hag an dibenn-ger -où.

### Furm anv-kadarn

eneoù /ẽˈneː.u/
* Furm lies an anv-kadarn ene.
** Ha gant ar c'hrouadur-se, e c'hello lorbañ eneoù diniver. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 16.)
** Debret e voe gant ul loa, hep netra all evit silvidigezh eneoù ar re varv. — (Aleksandr Soljenitsyn, lakaet e brezhoneg gant Ernest ar Barzhig, Ti Vatriona, Al Liamm, 1976, p. 74.)

#### Troidigezhioù

* galleg : âmes benel
* italianeg : anime benel
# eneb-
## Brezhoneg

Diwar an araogenn a-enep.

### Rakger

eneb-
    Rakger, a verk un enebiezh.
* enebamerikan, enebenklask
# enemy
## Saozneg
### Anv-kadarn

enemy /.../ (liester : enemies)
* enebour.
# ene
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Kar d'ar gerioù anal, Anaon, aneval.
    Meneget er C'hatolikon (eneff).
    Da geñveriañ gant ar gerioù enaid, enef en kembraeg, enef en kerneveureg.

### Anv-kadarn

ene /ˈẽː.ne/ gourel (liester : eneoù)
* Spered.
    Daonet e vo ma ene! Daonet e vo m'ene! : leoù-touet
** Damen vo ma ene ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 253.)
** Damen vo Jezuz Doue ma ene ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 253.)
* Reiñ e ene d'an diaoul.
** « [...] ! Rei a rafen a-walc'h va ene d' an diaoul ! » — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 15.)
* Korf hep ene : boutailh c'houllo.
** Hola ! c'hwi a zo korvou heb ene ganeoh ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 270.)

#### Stummoù all

    eneñv

#### Deveradoù

* diene (dieneñv)
* dieneiñ (dieneñviñ)

#### Divinadelloù

* Korf heb ene, diouskouarn hep penn, treid heb ivinou ? — Ur pout-houarn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 331.)

#### Troidigezhioù

* galleg : âme benel
* italianeg : anima benel
* kembraeg : enaid
* kerneveureg : enef
* saozneg : soul
# enebiñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn eneb hag al lostger -iñ.

### Verb

enebiñ /ẽˈneːbĩ/ verb kreñv dieeun (anv-gwan-verb : enebet) (displegadur)
* Enebiñ ouzh (un dra bennak) : mont a-enep (un dra bennak) ; pennañ
* (dre skeudenn-lavar) Enebiñ ouzh (unan bennak, un dra bennak) : sevel a-enep (urzhioù unan bennak, gwaskerezh unan bennak, hag all) ; derc'hel penn (da)
** Ne enebin ket ouzhoc'h gwech ebet ken, lavaret eo. — (Yann-Vari Perrot, E-tal ar poull, C'HOARIVA BREZHONEK, Pemp pezh-c'hoari berr, Skridoù Breizh, 1944, p. 55.)
** N'eo ket eveljust dre m'en em gave a-du ganin a-greiz holl, nann, met plijout a rae dezhi enebiñ ouzh he mab-kaer, ha hi dezhañ : [...]. — (Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p. 6.)
** Anzav a ran bremañ ez eo kentoc'h evit enebiñ ouzhin va-unan, da lavarout eo, evit heuliañ va c'hoantoù donañ. — (Roparz Hemon, Mari Vorgan, Al Liamm, eil emb. 1975, p. 28.)
** Garv e oa he dremm, ken e oa, ma soñjas Harry kenkent e oa gwelloc'h chom hep enebiñ outi. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 120.)

#### Deveradoù

* enebadeg
* enebadenn
* enebadur
* eneber
* eneberezh
* enebiezh
* enebour
* enebouriezh

#### Troioù-lavar

* enebiñ ouzh unan bennak da ober un dra bennak : mirout unan bennak a ober un dra bennak

#### Troidigezhioù

* galleg : s'opposer (à), résister (à)
# enemies
## Saozneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn enemy hag -s, merk al liester.

### Furm anv-kadarn

enemies /ˈɛn.ə.miz/
* Furm lies an anv-kadarn enemy.

#### Krennalavar

* False friends are worse than open enemies.
# eneb
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Testeniekaet en henvrezhoneg (enep).
    Meneget er C'hatolikon.
    Da geñveriañ gant ar gerioù wyneb en kembraeg, enep en kerneveureg.

### Anv-kadarn

eneb /ˈẽːnep/ gourel, liester eneboù
* Kozh Dremm.
    Me zo ma eneb en pep bro. (krennvrezhoneg)

#### Deveradoù

* enebadenn
* enebañs
* enebarzh
* enebarzherez
* enebenn
* eneber
* eneberezh
* enebiezh
* enebiñ
* eneblavar
* enebouriezh
* enebrann
* enebrezh
* enebwerzh
* enep
* enep-
* a-enep

### Anagramoù

* bene

#### Troidigezhioù

* galleg : visage , face
* kembraeg : wyneb
* kerneveureg : enep
* saozneg : face
# eneboù
## Brezhoneg
### Furm anv-kadarn

eneboù
* Furm lies an anv-kadarn eneb.
    <skouer>.

#### Troidigezhioù

* galleg : visages , faces
# damesaet
## Brezhoneg

** Ne voe ket pell o devoe damesaet ar paotr, e zizarmet hag ereet e zaouarn outañ a-dreñv e gein. — (Jakez Konan, Ur marc'hadour a Vontroulez, Al Liamm, 1981, p. 64.)
# dameuc'her
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

dameuc'her /dãˈmøːɣɛr/ gourel (liester : dameuc'herioù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : réflecteur
# damez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus dames, e galleg.

### Anv-kadarn

damez /Distagadur ?/ benel (liester : damezed, damizien)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
    C'hoari damez.

#### Troidigezhioù

(1)
* galleg : dame (carte)
(2)
* galleg : jeu de dames
# damgeal
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

damgeal /Distagadur ?/ gourel (liester : damgealioù)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : intuition
# damgensonenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger dam- hag an anv-kadarn kensonenn.

### Anv-kadarn

damgensonenn benel
* Hanter gensonenn.
** Al lizherenn y e brezhoneg a servij da skrivañ an damgensonenn /j/ e barzh yen, gray.

#### Gerioù enepster

* damvogalenn

#### Troidigezhioù

* galleg : semi-consonne
# damgeuz
## Brezhoneg

damgeuz
* keuz bihan
# damesaer
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

damesaer /dãmeˈsɛːr/ gourel (liester : damesaerien)
* Doñvaer
** Ne oa ket dispar-dispar gouezvildi an Aotrou Viktor (se oa anv an damesaer) : pemp loen hepken e pemp kaoued renket a-hed ar voger : ul leon, ur bleiz-broc'h, un arzh gell, un arzh gwenn, hag an tigr. — (Roparz Hemon, An tri boulomig kalon aour, Al Liamm, 1961, p. 100.)

#### Troidigezhioù

* galleg : dompteur
# dameuc'h
## Brezhoneg

* Dont a ra danvez ar pennad-mañ eus ar geriadur Freelang.
* Enporzhiet eo bet ent emgefreek.
* Gallout a ra ar pennad-mañ bezañ direizh e framm pe diglok e zanvez.
* Mar gouezit tra pe dra diwar-benn danvez ar pennad e c'hellit reizhañ pe klokaat anezhañ, ha dilemel ar meneg-mañ da c'houde.

### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

dameuc'h /ˈdãmːøx/ gourel
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)

#### Troidigezhioù

* galleg : réflexion (lumière), réverbération , renvoi (son)
# damglevout
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar rakger dam- hag ar verb klevout, gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Verb

damglevout /dãmˈɡleːvut/ verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : damglevet) (displegadur)
* Klevout en un doare dispis

#### Troidigezhioù

* galleg : entendre à demi
# damglozañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    savet gant dam- ha klozañ

### Verb

damglozañ: klozañ un tamm, pe a boan
# autre
### Anv-gwan

autre
* all
** un autre homme, une autre personne: un den all
** une autre fois: ur wech all

#### Deveradoù

* autrefois : gwechall

#### Troioù-lavar

* aller dans l’autre monde
* autre chose :
* autre monde
* autre paire de manches
* autre part : e lec'h all
* autrement : a-hend-all
* d’autre part :
* en voilà bien d’une autre
* l’autre jour : en deiz all
* n’être autre que : na vezañ nemet
Patrom:-ak-fr autre liester: autres
* l'autre : egile
** l'un l'autre : an eil egile
** les uns les autres
# autumn
## Saozneg
### Anv-kadarn

autumn /.../ (liester : autumns)
* diskar-amzer.
# autunni
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn « autunno » hag « -i », unan eus merkoù al liester en italianeg.

### Furm anv-kadarn

autunni /awˈtun.ni/ gourel
* Dibennoù-eost pe Dibennoù-hañv, liester an anv-kadarn autunno.

#### Gerioù kar dre o ster

* estati, inverni, primavere, stagioni
# außerdem
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Adverb

außerdem /ˈaʊ̯sɐdeːm/ /aʊ̯sɐˈdeːm/
* Ouzhpenn.
# autochtone
## Galleg
### Anv-kadarn

autochtone

### Anv-kadarn

autochtone
# autorizzare
## Italianeg
### Verb

autorizzare
* aotren

#### Gerioù heñvelster

* permettere
* concedere
# autunno
## Italianeg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn latin autumnus.

### Anv-kadarn

autunno /awˈtun.no/ gourel liester : autunni)
* Dibenn-eost, dibenn-hañv, dilost-hañv, diskaramzer, diskar-amzer, marvamzer.

#### Gerioù kar dre o ster

* estate, inverno, primavera, stagione

#### Deveradoù

* autunnale

#### Krennlavar

* A caldo autunno segue lungo inverno.

### Liamm diavaez

* Dizionario Italiano in linea/Geriadur italianek enlinenn Olivetti
# autóctono
## Spagnoleg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| | gourel | benel |
| unander | autóctono | autóctona |
| liester | autóctonos | autóctonas |
autóctono /aw.ˈtok.to.no/ gourel (liester : autóctonos)
* Henvroad.

#### Gerioù heñvelster

* aborigen

#### Gerioù enepster

* alóctono

### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | autóctono | autóctona |
| liester | autóctonos | autóctonas |
<noinclude>
autóctono /aw.ˈtok.to.no/ gourel (liester : autóctonos)
* Henvroat.
# damskeud
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger dam- hag an anv-kadarn skeud

### Anv-kadarn 1

damskeud /ˈdãmskøt/ hollek gourel
* Amc'houloù

#### Troidigezhioù

* galleg : demi-obscurité , pénombre

### Anv-kadarn 2

damskeud gourel
* Skeudenn dispis eus unan bennak/un dra bennak
** IVONA (en eur drei war-du he mab). — Aze emaout, Fulup ? Abaoe kreizteiz, va faotr, n'am boa ket gwelet zoken eun damskeud ac'hanout ! — (Jarl Priel, Ar Vatez vihan, Sav niv. 29, Diskar-amzer 1944, p. 7.)
** [...], o vezañ ma 'z eo bet un aozer gwerzioù, gwell dister emichañs, met da vihanañ un damskeud, ur raktres eus un arzour. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 24.)
** Ar maouezed, Kaourintin, e-giz ar bleunioù o livioù koant, a zo anezho, e melezour ar bed-mañ, un damskeud eus Kened an Aotrou Doue. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 56.)
* (Dre astenn-ster) Gweledigezh unan bennak zo marv pe zo o vont da vervel

#### Troidigezhioù

* galleg : aperçu , esquisse
# damsklaer
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant ar rakger dam- ha sklaer.

### Anv-gwan

damsklaer /ˈdãmsklɛr/
* Hanter sklaer, sklaer a-walc'h.
** Damsklaer an noz. — (Abeozen, Dremm an Ankou, Skridoù Breizh, Brest, 1942, p. 119.)
** Al loar, o sevel, a strink war an douaroù, sklêrijenn c'hwek ha damsklaer. — (Brogarour, Onenn, Gwengamp, 1936, p. 94.)

#### Deveradoù

* damsklaerder

#### Troidigezhioù

* galleg : à moitié clair , assez clair
* saozneg : bright enough, clear enough
# damsklaerder
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan damsklaer hag al lostger -der.

### Anv-kadarn

damsklaerder /dãmˈsklɛrdɛr/ gourel
* Perzh ar pezh a zo damsklaer, ha n'eo ket sklaer da vat.
** Un damsklaerder a ziver dre ar prenestr, ha beuzet eo diabarzh an ti en un amc'houloù doanius. — (Herve Gouedard, Paul Sérusier, ul livour e Breizh, Al Liamm, miz Du 2013, p. 74.)

#### Gerioù heñvelster

* damsklaerded
* damsklerijenn

#### Troidigezhioù

* galleg : demi-clarté
# damsklerijenn
## Brezhoneg

    Meneget e w:Geriadur Hemon-Huon, 1993.
damsklerijenn
# damsklav
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant ar rakger dam- hag an anv-kadarn sklav

### Anv-kadarn

damsklav /ˈdãmsklaf/
* N'eo ket sklav-tre
** Ar roue a c'halvas neuze un niver bras a gouerion damsklav evit kleuziañ an douar. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 30.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# damsklêrijenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger dam- hag an anv-kadarn sklêrijenn

### Anv-kadarn

damsklêrijenn /dãmsklɛˈriːʒɛn/ hollek benel
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** Dindan damsklêrijenn ar c'hantolioù e oa selloù an daoulagad warno evel leternioù disliv. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 123.)

#### Troidigezhioù

* galleg : demi-clarté
# damstouet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger dam- hag an anv-gwan stouet

### Anv-gwan

damstouet /dãmˈstuːet/
* N'eo ket stouet da vat
** [...], damstouet gantañ e valvennoù, [...]. — (Youenn Drezen, Sizhun ar Breur Arturo, Al Liamm, 1971, p. 16.)

#### Troidigezhioù

* galleg :
# damvarv
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar rakger dam- hag an anv-gwan marv

### Anv-gwan

damvarv /ˈdãmvarw/, /dãmˈvɑːro/
* N'eo ket marv da vat
** An tan a boufas, damvarv. — (Divi Kenan Kongar, Evel ma c'hoarvez a-wechou, e-barzh Gwalarn, niv. 26, 1931, p. 22.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : halbtot
* galleg : à demi mort
* saozneg : half-dead
# damvelen
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant ar rakger dam- hag an anv-gwan melen, gant ur c'hemmadur dre vlotaat.

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | damvelen |
| Derez-uheloc'h | damvelenoc'h |
| Derez-uhelañ | damvelenañ |
| Derez-estlammiñ | damvelenat |
damvelen /dãmˈveːlɛn/
* A denn e liv war al liv melen
** [...] ha bez' e oa e-mesk ar strouezh-se ur stank deut da vezañ ul lagenn hanter-leun a zour damvelen ha flaerius diveret eno moarvat diouzh piñsin ar saout. — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 221.)
** Tev ha ponner e oa ar golo-lizher, graet gant parch damvelen, hag en ul liv glas-emrodez e oa skrivet ar chomlec'h. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 40.)

#### Gerioù heñvelster

* arvelen

#### Deveradoù

* damveleniñ

#### Troidigezhioù

* galleg : jaunâtre
* saozneg : yellowish
# damvent
## Brezhoneg

    Eus dam- ha ment.

### Anv-kadarn

damvent
* Bezañ en damvent gant ub pe udb.
** Ur gwaz en damvent ganeoc'h. TBP
# fortunato
## Italianeg
### Etimologiezh

    Diwar fortuna, hag al lost-ger -ato.

### Anv-gwan

| | gourel | benel |
| unander | fortunato | fortunata |
| liester | fortunati | fortunate |
fortunato
* chañsus
** essere fortunato : kaout chañs.

#### Gerioù enepster

* sfortunato

### Krennlavar

* Fortunato al gioco, sfortunato in amore.
# foto
## Spagnoleg
### Anv-kadarn

foto benel, liester fotos
* poltred (pa gozer eus un den)
** tomar una foto del rey - kemer ul poltred eus ar roue
* luc'hskeudenn

#### Gerioù heñvelster

* fotografía
# fortun
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus an anv latin fortuna.

### Anv-kadarn

fortun benel, liester fortunioù
* pinvidigezh
** lezel ur fortun vrav war e lerc'h
* planedenn
* * ur fortun gaer
** — Jezuz, pebezh da fortun ! [...] ! — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 94.)

### Liamm diavaez

* http://devri.bzh/recherche/?q=fortun&submit=
# fortuna
## Italianeg
### Anv-kadarn

fortuna
* chañs
** avere fortuna, kaout chañs
** Non ho fortuna mai! -N'em bez ket chañs gwech ebet.
** Buona fortuna. Chañs vat.

#### Deveradoù

* fortunato

### Krennlavaroù

* Beni di fortuna passano come la luna. Madoù ar chañs a dremen evel al loar.
* La fortuna è cieca.
* La ruota della fortuna gira.
* Mancò la fortuna, non il valore . A vez lavaret pa voe stourmet kalet, hogen en aner.

## Spagnoleg
### Anv-kadarn

fortuna
* chañs

#### Gerioù heñvelster

* suerte, acaso, azar, hado, sino, destino.
# forte
## Portugaleg

forte
* A chi batte forte si aprono le porte.
* Batti il ferro finché è caldo.

## Portugaleg

| | gourel | benel |
| unander | forte | forte |
| liester | fortes | fortes |
forte
# fortuniañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn fortun.

### Verb

fortuniañ /fɔrˈtynjã/ verb kreñv (displegadur)
* dimeziñ
** P'en em gavas adarre er gêr, emede an oad da fortuniañ. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 9.)
** Hogen ne zaleas ket da fortuniañ, daoust ma n’he devoa c’hoazh nemet triwec’h vloaz. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 52.)

#### Troidigezhioù

* se caser
* se marier
* trouver un époux/une épouse
# forza
## Italianeg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ) .

### Anv-kadarn

forza /ˈfɔr.t͡sa/ benel (liester : forze)
* Nerzh.
* per amore o per forza : dre gaer pe dre heg

#### Krennlavaroù

* L'unione fa la forza.
* La giustizia è la forza dei re, la furbizia è la forza della donna, l'orgoglio è la forza dei pazzi, la spada è la forza el bandito, l'umiltà è la forza dei saggi, le lacrime sono la forza del bambino, l'amore di un uomo e una donna è la forza del mondo.
# fortunately
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus fortunate ha -ly.

### Adverb

fortunately /Distagadur ?/
* En un doare chañsus, dre chañs.

#### Gerioù enepster

* unfortunately
# fosti
## Italianeg
### Furm verb

fosti /ˈfos.ti/
* Furm ar verb essere en eil gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ.

#### Furmoù all essere en amzer-dremenet strizh

* (io) fui, (lui/lei) fu, (noi) fummo, (voi) foste, (loro) furono
# gar nicht
## Alamaneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Troienn adverb

gar nicht /Distagadur ?/
* Tamm ebet.
# garagardo
## Euskareg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

garagardo /ga´ɾa.gar.do/
* Bier.
# gaouiad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn gaou hag al lostger -iad.

### Anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | gaouiad /ˈɡɔwjat/ | gaouiaded /ɡɔwˈjɑːdet/ pe gaouidi /ɡɔˈwiːdi/ |
| Benel | gaouiadez /ɡɔwˈjɑːdes/ | gaouiadezed /ɡɔwjaˈdeːzet/ |
gaouiad /ˈɡɔwjat/ gourel (furm vihanaat : gaouiadig, liester : gaouiaded, gaouidi)
* Den a zo gaouiat, hag a lavar gevier pe zo boas d'hen ober
** — Perak ne gredit-hu ket ac'hanoun ? — Abalamour ma'z oud eur gaouiad. — Me gaouiad ? — Ia, ker braz gaouiad ha kear Vrest enn he fez. » — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 282.)
** — « Un dra gaer e ve, » eme un all, « klevout fallañ gaouiad a zo er vro (nemet me e ve) o vont da brezeg deomp, [...], diwar-benn ar wirionez ! » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 8.)

#### Gerioù heñvelster

* gaouier

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Lügner gourel
* galleg : menteur gourel
* saozneg : liar
# gaouiadez
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn gaouiad hag an dibenn-ger -ez.

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | gaouiad /ˈɡɔwjat/ | gaouiaded /ɡɔwˈjɑːdet/ pe gaouidi /ɡɔˈwiːdi/ |
| Benel | gaouiadez /ɡɔwˈjɑːdes/ | gaouiadezed /ɡɔwjaˈdeːzet/ |
gaouiadez /ɡɔwˈjɑːdes/
* Furm venel an anv-kadarn gaouiad
** [...]... Da zen, Miriam, hen touiñ a ran, ha mar don me ur c'haouiadez, ra vezo war ho penn ur... — (Jarl Priel, Gwener ar Groaz, Al Liamm niv. 25, Meurzh - Ebrel 1951, p. 76.)
** Honnez a zo gaouiadez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 170.)
** Honnez a zo gaouiadez : honnez a zo kap da ivantiñ ar vosenn ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 55.)

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Lügnerin benel
* galleg : menteuse benel
* saozneg : liar