OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# resped

* doujañs
** Pegement a respet ha pebezh referañs A rentfont-i dezhañ soublet en e brezañs.
** — Respet a zo dleet bepred d'ar gozhni, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 241.)
** Pardon d'ar sardon, Resped d'ar gwesped, Ha kaoc'h d'ar merc'hed. Rimadell dizereat.
* en droienn resped deoc'h
* en droienn gant resped
* en droienn gant resped deoc'h
* pennad amzer

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Heuriou Bris, Quimper, Perier, 1768, pp. 214-217, meneget gant H. Pérennès, Guinnanée et Noëls populaires bretons, in Annales de Bretagne, 1928, levrenn 38, niverenn 38-1, p. 69.
# repuidi
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn repuad hag an dibenn-ger -i gant ur pebeiladur vogalennek

### Furm anv-kadarn

| | Unander | Liester |
| Gourel | repuad /reˈpyːat/ | repuidi /repyˈiːdi/ |
| Benel | repuadez /repyˈɑːdes/ | repuadezed /repyaˈdeːzet/ |
repuidi /repyˈiːdi/
* Furm lies an anv-kadarn repuad
** E-touez ar repuidi (réfugiés) diredet war hor maeziou da glask ar goudor hag ar bevans, e kaver a bep seurt tud. — (Tad Medar, Diwar c'hoarzin..., Ar Vuhez Kristen, Rosko, 1945, p. 175.)

#### Troidigezhioù

* galleg : réfugiés
# resisaas
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar resisa-, pennrann ar verb resisaat, hag an dibenn-ger -as

### Furm verb

resisaas /resiˈsɑːs/
* Furm ar verb resisaat e trede gour unan an amzer-dremenet strizh, en doare-disklêriañ
** — Ar gward-chase an hini eo, a resisaas Harry. [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 85.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) précisa
# respekti
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Ger savet diwar respekto, hag al lostger -i a dalvez da sevel an anvioù-verb.

### Verb

| Displegadur respekti | amzer- dremenet | amzer- vremañ | amzer- da-zont |
| Doare-disklêriañ | respektis | respektas | respektos |
| Anv-gwan-verb tu gra | respektinta | respektanta | respektonta |
| Anv-gwan-verb tu gouzañv | respektita | respektata | respektota |
| | Anv-verb | Doare- gourc'hemenn | Doare- divizout |
| | respekti | respektu | respektus |
respekti /rɛs.'pɛk.ti/ verb kreñv
* Doujañ.
# resisaat
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan resis hag al lostger kevrennek -aat (diwar -a hag -at)

### Verb

resisaat /resiˈsɑːt/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : resisaet) (displegadur) I. verb gwan
* Dont da vezañ resis, pe resisoc'h
** <skouer.>
II. verb kreñv eeun
* Ober d'un dra bennak bezañ resis, pe resisoc'h ; spisaat
** — 'M eus ket ezhomm da resisaat. — Resisaat ? Resisaat petra ? Ne gomprenan tra... — (Vefa de Bellaing, Ar peskig ruz, Al Liamm niv. 178, Gwengolo-Here 1976, p. 316.)
** — Ar gward-chase an hini eo, a resisaas Harry. [...]. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 85.)

#### Deveradoù

* resisadenn

#### Gerioù kevrennek

* amresisaat

#### Troidigezhioù

* galleg : (se) préciser
# tabulojn
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tabulo ha merkoù al liester -j hag an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

tabulojn /ta.ˈbu.lɔjn/
* Liester an anv-kadarn tabulo en akuzativ.
# tacere
## Italianeg
### Verb

tacere /ta'ʧere/
* tevel

### Krennlavaroù

* Bocca che tace nessuno l'aiuta. – Genoù tavet gant den ne vez sikouret.
* Chi tace acconsente. Neb a dav a asant (a c’houzant).
* Dove l’oro parla, ogni lingua tace. - E-lec’h ma komz an aour e tav pep teod.

### Displegadur

* https://br.wiktionary.org/wiki/Stagadenn:Stagadenn:_Displegadurioù_italianek_reizh
# tach
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus ar ger henc'hallek tache, dezhañ ar memes ster.

### Anv-kadarn

tach /ˈtaʃː/ gourel (liester : tachoù)
* Bazhig vetal dezhi ur penn begek hag ur penn all ledanoc'h peurvuiañ, anvet tal, hag a dalvez da stagañ traoù dre sankañ anezhi enno.
** Gwelloc'h eo, eme Laou, eun tach a c'heller ober eun dra bennak gantañ eget eur berlezenn n'eo mat da netra. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 58.)
** Un tach a zo aet em rod a-dreñv. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 499.)
** Un tach-marc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 499.)
** – ..., o klask lopañ war un tach gant an tamm gwastell a oa bet degaset dezhañ gant Tintin Petunia. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 46.)

#### Gerioù kevrennek

* tach-botoù
* tach-jenofl
* tach-krog
* tach-marc'h
* tach-meud
* tach-tro

#### Deveradoù

* didach
* didachañ
* tachañ
* tacher
* tacherezh

#### Troioù-lavar

* lakaat an tach da unan bennak
* sevel war e dach
* skeiñ tachoù gant un den

#### Troiennoù keñveriañ

* eeun evel un tach

#### Troidigezhioù

* afrikaans : spyker
* alamaneg : Nagel
* albaneg : gozhdë
* arabeg : مسمار (mismār)
* armenieg : մեխ (mex)
* azeri : mıx
* bosneg : klin , ekser
* daneg : nagle , søm
* esperanteg : najlo
* estoneg : nael
* finneg : naula
* galleg : clou
* gresianeg : καρφί (karfí)
* hensaozneg : nægel
* hindeg : कील (kīl)
* hungareg : szög
* ido : klovo
* indonezeg : paku
* interlingua : clavo
* islandeg : nagli , saumur
* italianeg : chiodo
* japaneg : 釘 (くぎ, kugi)
* jorjianeg : ლურსმანი (lursmani)
* katalaneg : clau
* koreaneg : 못 (mot)
* kroateg : čavao
* kurdeg : بزمار (bizmar)
* latin : clavus
* laoseg : ເລັບ
* latveg : nagla
* lituaneg : vinis
* luksembourgeg : Nol
* makedoneg : шајка (šájka), заковка (zákovka), клинец (klínec)
* malayseg : paku
* malteg : musmar
* nederlandeg : spijker , nagel
* norvegeg : spiker
* ourdou : کیل (kīl)
* poloneg : gwóźdź
* portugaleg : prego
* roumaneg : cui
* rusianeg : гвоздь (gvozd’)
* sámi an Norzh : spiikkár
* saozneg : nail
* serbeg :
** kirilek : клин , ексер , чавао , гвозд
** latin : klin , ekser , čavao , gvozd
* sikilianeg : ghiovu , ghiou
* skoseg : tarag
* slovakeg : klinec
* sloveneg : žebelj , cvek
* spagnoleg : clavo
* svedeg : spik
* tadjik : мех (mex)
* tagalog : pako
* tchekeg : hřebík
* telougou : మేకు (mEku)
* turkeg : çivi , çivi
* ukraineg : цвях (cvjax)

### Gwelet ivez

* biñs, ibil, morzhol

### Daveoù

Roll an daveoù :
* : Lexique Étymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne, p. 258.
# tabulon
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tabulo ha merk an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

tabulon /ta.ˈbu.lɔn/
* Unander an anv-kadarn tabulo en akuzativ.
# tabutal
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tabut hag al lostger -al.

### Verb

tabutal /taˈby.tːal/ verb gwan (anv-gwan-verb : tabutet) (displegadur)
* Bezañ tabut etre tud.
** E-keit m'edo ar baraer, ar varaerez hag ar merc'hed deuet da zegas o zoaz da boazhañ, o tabutal e ti-forn Landremel, Job ha Lom a oa laouen bras an tamm anezho en ur guitaat Lanurgad. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 91.)
** [...], war ar c'hae da skouer, pe e traoñ al leur-gêr, kavet e vije bet abeg da gunujenniñ ha da dabutal un nebeudig, ha fin dre eno. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 55.)
** Tamm ebet ne oa mamm-gozh a-du gant ar re a dabute diwar-benn va micher da zont : « ... ». — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 64.)

#### Stummoù all

* tabutiñ

#### Deveradoù

* tabuter
* tabuterezh
* tabutus

#### Troioù-lavar

* tabutal gant unan bennak

#### Liamm war-du al lec'hienn Devri

* tabutal / tabutiñ v.

#### Troidigezhioù

* galleg : se disputer , se quereller
# tabutoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn tabut hag an dibenn-ger -où.

### Anv-kadarn

tabutoù /taˈbytu/
* Furm lies an anv-kadarn tabut.
** Abaoe m'oa bet kavet an eil korf beuzet e oa bet distanet d'an tabutoù. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 30.)

#### Troidigezhioù

* galleg : disputes , querelles
# tach-meud
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger kevrennek savet gant « tach » ha « meud ».

### Anv-kadarn

tach-meud /ˌka.dɔr.ˈvrɛx/ benel (liester tachoù-meud)
* Tach berr, dezhañ un tal plat ha ledan, hag a sanker gant ar biz-meud evit stagañ ur follenn baper, ur gartenn, ul luc'hskeudenn, h.a. ouzh un daolenn.

#### Troidigezhioù

* alamaneg : Reißnagel
* esperanteg : prempinglo
* finneg : nasta
* galleg : punaise
* japaneg : 画鋲 (gabyou)
* nederlandeg : duimspijker , punaise
* perseg : پونز (punez)
* poloneg : pinezka
* saozneg : thumbtack
* spagnoleg : chinche , chicheta
* svedeg : häftstift
* tchekeg : připínáček
# tachad
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus tach hag -ad.

### Anv-kadarn

tachad
* pennad amzer
** e-pad un tachad
* tamm tachenn
** un tachad douar

## Spagnoleg
### Furm verb

tachad
* Furm eus ar verb tachar.
# tachañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-kadarn tach hag al lostger -añ.

### Verb

tachañ /ˈta.ʃːã/ verb kreñv eeun (displegadur)
* Sankañ tachoù en un dra bennak.
** Koulskoude n'oa ket tachet golo an arched evel ma vez graet war ar re varv. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 31.)
** Bez' e oa ivez en e di ur groaz, hag ur pikol hini gant un Aotrou Doue tachet warni evel m'eo dleet, ... — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 22.)
** Krenañ a rae an douar dindan o solioù tachet mat ha houarnet, ... — (Jarl Priel, Amañ hag Ahont, Al Liamm, 1957, p. 26.)
** Poent eo din tachañ ma botoù. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 499.)
** En darn a veze c'hoazh implijet da di-annez e oa kuzhet ar mogerioù, damstanket ar prenester gant iliav ha plant gouez, hag ar gwerennoù torret a oa bet tachet tammoù plenk ha paper en o lec'h. — (Roparz Hemon, Mari Vorgan, Al Liamm, eil emb. 1975, p. 82.)

#### Deveradoù

* didachañ

#### Troidigezhioù

* galleg : clouer
# pejoratively
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus pejorative ha -ly.

### Adverb

pejoratively /Distagadur ?/
* En un doare dismegus.
# pejzaĝoj
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

pejzaĝoj /pɛj.ˈzɛ.dʒɔj/
* Liester an anv-kadarn pejzaĝo en nominativ.
# peidiwch
## Kembraeg

peidiwch
* Liester doare-gourc'hemenn ar verb peidio.
** Peidiwch gofyn imi ddangos fy ochr. Dafydd Iwan. Arabat deoc'h goulenn ouzhin diskouez ma zu (e pe du emaon).
** Peidiwch â chredu neb. Arabat krediñ den ebet.
# pejzaĝojn
## Esperanteg
### Furm anv-kadarn

pejzaĝojn /pɛj.ˈzɛ.dʒɔjn/
* Liester an anv-kadarn pejzaĝo en akuzativ.
# peier
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus paou hag -eier.

### Anv-kadarn

peier
* Furm lies an anv-kadarn paou.
# peilh
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus peilh-, pennrann ar verb peliat, deuet eus ar verb gallek peler

### Anv-kadarn 1

peilh /ˈpɛʎ/ hollek gourel
* Obererezh peliat
* Kroc'hen frouezh ha legumaj 'zo
** Setu aze berniou peill... d'ober eur skudellad patatez ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 400.)
* Rusk diframmet diouzh gwez (derv hag all) evit ober kivij
* Gwechad peliat (frouezh, legumaj)

#### Deveradoù

* peilhast

#### Troioù-lavar

* kaout ur peilh : kaout ur roustad
* ober un dro beilh da un dra bennak : lemel ur bluskenn danav en-dro da un dra bennak

#### Troidigezhioù

* galleg : épluchure
* galleg : écorce de chêne (à faire le tan)
* galleg : pelure

### Anv-kadarn 2

peilh /ˈpɛʎ/ hollek benel
* Obererezh preizhañ
* Paotred ar beilh : tud en em gann, a blant reuz
** Tonkedegiz yaouank a oa kontet paotred ar beilh : bep Sul da noz e veze kann. — (Añjela Duval, Anjela Duval Eil embannadur reizhet, Mignoned Anjela 2005, p. 1107.)

#### Troioù-lavar

* bezañ ar beilh war un dra bennak : bezañ diskrap
* lakaat ar beilh en ul lec'h bennak, ober ar beilh en ul lec'h bennak : preizhañ ar pezh zo e-barzh

#### Troidigezhioù

* galleg : pillage
# peilhusk
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Ger a vefe savet diwar kendeuz peil (eus peliat), ha plusk.

### Anv-kadarn

peilhusk
* kroc'hen ar frouezh ha legumaj

#### Gerioù kevrennek

* dibeilhuskiñ

#### Rimadelloù

* Jakez, debrer ar patatez Ha reiñ ar peillusk d'e vatez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 377.)
# peirr
## Gallaoueg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

peirr benel
* Perenn (frouezhenn).
# peito
## Portugaleg
### Anv-kadarn

peito
* bruched
** Meu coração bate sem saber Que meu peito é uma porta que ninguém vai atender.
# pejzaĝo
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | pejzaĝo | pejzaĝoj |
| akuzativ | pejzaĝon | pejzaĝojn |
pejzaĝo /pɛj.ˈzɛ.dʒɔ/
* Dremmvro, gweledva.

#### Deveradoù

* pejzaĝisto
# tristàu
## Kembraeg
### Verb

tristàu
* tristaat
# tritikojn
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tritiko ha merkoù al liester -j hag an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

tritikojn /tri.ˈti.kɔjn/
* Liester an anv-kadarn tritiko en akuzativ.
# triton
## Brezhoneg
### Etimologiezh

Patrom:ak triton
* Loen bihan a vev en dour

## Galleg
### Etimologiezh

Patrom:ak triton
* triton
# tritiko
## Esperanteg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

| Troad | unander | liester |
| nominativ | tritiko | tritikoj |
| akuzativ | tritikon | tritikojn |
tritiko /tri.ˈti.kɔ/
* Ed.
# trivet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar tri ha -vet

### Anv-gwan petvediñ

trivet /ˈtriːvet/
* Anv-gwan war-lerc'h ar ger-mell strizh, implijet dirak un anv-kadarn, hag a dalvez da verkañ ur renk, un niverenn urzhiañ hag a glot gant an niver tri.
** [...], hag, an drivet deiz an êgl a distroas da gludañ a-us d'an nor-borzh, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 20.)
* Anv-gwan war-lerc'h ar ger-mell amstrizh (ral),
** Ma ne skrivit ket dezhañ un trivet lizher dizale, o lavarout e c'hell dibab da bried ar plac'h a gar, ne adkavo ket ar yec'hed. — (Roparz Hemon, Ho kervel a rin en noz ha marvailhoù all, Al Liamm, 1970, p. 31.)
raganv
* war-lerc'h ar ger-mell strizh (gant ar c'hemmadur)
** Fañch e oa anv ar mab henañ, Erwan anv an eil hag Arzhur anv an drivet. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 15.)
** [...], hag an drivet a oa tort, kamm ha penngamm. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 83.)
* war-lerc'h ar ger-mell amstrizh (ral), hep kemmadur
** Ha setu souden, e-kreiz ar ouezoni, skeud un den en em diskouezas, hag un all da-heul, ha goude un trivet. — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 75.)

#### Troidigezhioù

* galleg : troisième
# triwec'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar tri ha c'hwec'h.

### Anv-gwan pegementiñ

triwec'h /ˈtriɥːex/
* Dek mui eizh (dirak an anvioù-kadarn unan).
    triwec'h vloaz
       Ur verc'h en doa, oadet a driwech vloaz, hag a oa ur plac'h kaer ha koant. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 25 .)
       Ur mab en devoa bet ivez, met marvet e oa d'an oad a driwech vloaz. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 25 .)

#### Krennlavaroù

* Na pa ve triwec'h gavr en ur vandenn Ar bouc'h eo ar c'habiten. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 304.)

#### Rimadell

* Ma Doue benniget ! Pebezh torad filiped ! Triwec’h vi am boa laket Ha naontek filip am eus bet.

### Anv-kadarn

triwec'h /ˈtriɥːex/ gourel
* Niver 18, etre seitek ha naontek.
    10 hag 8 a ra 18.
* Sifr 18

#### Gerioù heñvelster

* eitek

#### Troidigezhioù

* alamaneg : achtzehn
* galleg : dix-huit
* nederlandeg : achttien
* saozneg : eighteen
# tritikoj
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tritiko ha merk al liester -j.

### Furm anv-kadarn

tritikoj /tri.ˈti.kɔj/
* Liester an anv-kadarn tritiko en nominativ.
# triwec'hvet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan pegementiñ triwec'h hag an dibenn-ger -vet.

### Anv-gwan petvediñ

triwec'hvet /triˈɥeɣvet/
* Anv-gwan hag a dalvez da verkañ ur renk, un niverenn urzhiañ hag a glot gant an niver triwec'h.
** Anat eo e teuas er bed e-kerz an eil hanter eus an triwec'hvet kantved, da lavarout eo ur pennad a-raok an Dispac'h Bras a reas kement a reuz e-barzh ar vro. — (Yeun ar Gow, E Skeud Tour Bras Sant Jermen, eil emb. Al Liamm, 1978, p. 7.)
** Un ti savet emichañs gant un denjentil pe ur bourc'hiz bras e derou an triwec'hvet kantved. — (Roparz Hemon, War ribl an hent (pemzek kontadenn), Al Liamm, 1971, p. 13.)

#### Troidigezhioù

* galleg : dix-huitième

### Gwelet ivez

| Niver a-raok : seitekvet | Niveroù petvediñ e brezhoneg | Niver war-lerc'h : naontekvet |
# tristáu
## Kembraeg

* Eus trist ha -hau.

### Verb

tristáu
* tristaat, dont trist

#### Gerioù enepster

* llawenhau
# tritikon
## Esperanteg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn tritiko ha merk an akuzativ -n.

### Furm anv-kadarn

tritikon /tri.ˈti.kɔn/
* Unander an anv-kadarn tritiko en akuzativ.
# tommderenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus tommder hag -enn.

### Anv-kadarn

tommderenn benel; liester tommderennoù.
** Me zo deuet un dommderenn em bizaj, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 523.)
# tommdourenniñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus tommdourenn hag -iñ.

### Verb

tommdourenniñ /tɔmduˈrɛnːĩ/
* Flourañ
** Gwechall ne veze ket tommdourennet ar vugale evel ma vezont bremañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 524.)

#### Gerioù heñvelster

* kaezhañ
* kaezhigañ

#### Troidigezhioù

* galleg : dorloter
# tommheoliañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Verb

tommheoliañ /tɔmˈhɛwljã/ verb gwan (anv-gwan-verb : tommheoliet) (displegadur)
* Heoliañ (diwar-benn an dud, al loened)
** Gwelet e veze o hedañ ar c'hleuzioù, o tastum bodoù sec'h diwar an douar, pe, azezet er gwasked, o tommheoliañ. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 31.)
** [...] : daoust d'e vlev gwenn e oa stignet dindan e fri melloù mourroù du, e-giz ur valafenn-hañv o tommheoliañ war un aval. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 16.)

#### Gerioù heñvelster

* sorañ

#### Troidigezhioù

* galleg : (se) dorer au soleil , se chauffer au soleil
# tommo
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar tomm-, pennrann ar verb tommañ, hag an dibenn-ger -o

### Furm verb

tommo /ˈtɔmːo/
* Furm ar verb tommañ e trede gour unan an amzer-da-zont, en doare-disklêriañ
   * Hep kemmadur :
       Hag e ve ien da wad, en-berr ni as tommo. — (Fañch an Uhel, Sainte Tryphine et le Roi Arthur, Presses Universitaires de Rennes, Terre de Brume, 2002, p. 446.)
   * Gant ur c'hemmadur dre vlotaat (war-lerc'h ar rannig-verb a da skouer) :
       — [...]. Jobig a dommo brav-tre e dreid hag a sec'ho e loeroù ouzh mein klouar an oaled. [...]. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 74.)

#### Krennlavarioù

* C'hoarïo meurz pez a garo, ur c'hostez euz ar c'hleuz a dommo. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 322.)

#### Troidigezhioù

* galleg : (elle)/(il) (se) chauffera
* galleg : (elle)/(il) (s')échauffera
# tommoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan tomm hag an dibenn-ger -oc'h

### Furm anv-gwan

tommoc'h /ˈtɔ̃mːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan tomm
** Ar gwel-se a lakae e galon da lammet en e greiz, hag e bedenn a save tommoc'h war-zu an neñv. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 165.)
** — Hump ! n'eo ket gant Braventez emaomp ; Gwennig a zo tommoc'h ar garantez en he c'halon. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 31.)
* Tommoc'h eget :
** Tommoc'h e tiskouezit beza ouz ar pez a roër d'eoc'h eget ouz an hini a ro ? — (Ivon Krog, Klenved ar Medalennou, Ti-moulerez Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1909, p. 52.)
** Un degemer kalz tommoc'h ha kalz hegaratoc'h c'hoazh eget n'o dije kredet int o-unan a zleent kavout e Kastell al Lagennoù. — (Langleiz, Romant ar Roue Arzhur/levrenn I : Marzhin, Al Liamm, 1975, p. 114.)
* Tommoc'h evit :
* Tommoc'h-tommañ : muioc'h-mui tomm

#### Gerioù enepster

* yenoc'h

#### Krennlavarioù

* Seul dostoc'h, seul dommoc'h, seul nebeutoc'h a blas. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 312.)

#### Troidigezhioù

* galleg : plus chaud(e)(s) (que)
# tommderioù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tommder » hag an dibenn-ger « -ioù ».

### Furm anv-kadarn

tommderioù /tɔmˈdɛ.rju/
* Furm lies an anv-kadarn tommder.
# tommheolig
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

tommheolig /tɔmˈhɛwlik/ gourel (liester : tommheoligoù)
* Bleunienn vihan, Bellis perennis an anv spesad anezhi, a vez gwelet o varellañ an tachennoù geotek.
** An tommheolig a varelle ar peurvanoù ha letonennoù an hent ; [...]. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 13.)

#### Troidigezhioù

* galleg : pâquerette
# tomorrow
## Saozneg
### Etimologiezh

    Eus to ha morrow

### Adverb

tomorrow
* arc'hoazh.

### Krennlavaroù

* Tomorrow is anotherday. - Arc’hoazh e savo un deiz all.
* Tomorrow never comes. Arc’hoazh ne deuy biken.
# tommder
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan « tomm », hag al lostger « -der ».

### Anv-kadarn

tommder /ˈtɔmdɛr/ hollek gourel (liester tommderioù)
* Stad un den pe un dra a zo tomm.
** — [...]. Guelloc'h eo tomma ar c'horf gand banneou leun ar c'hof, eged ne d-eo gand tomder an tan, n'euz forz pegen tomm e c'helfe beza rak nao blavez kraza a ia gand eur sourrad avel. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 280.)
** Me a zo faezh gant an tomder mañ. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 523.)
* Mont, chom en e dommder.
** Ken na n'an em zommder ne waskennan ket. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 523.)
** Pa vi arwezet, chom ez tommder hag e tiarwezi. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 523.)

### Divinadelloù

* Pegeid a zo etre an tommder hag ar yenïon (yenijen) ? — Hed ur c'hi : ur c'hi a vez tomm e revr ha yen e fri. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 334.)

### Krennlavar

* Ret-mat e vez d'an den ... klask an tommder pa vez yen. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 388.)

#### Troidigezhioù

* galleg : chaleur
* saozneg : heat
* spagnoleg : calor

### Gwelet ivez

* tommded
* tommderenn
* tommijenn
* gwrez
# tommet
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « tomm », (eus ar verb tommañ ) hag « -et ».

### Furm verb

tommet, anv-gwan-verb ar verb tommañ.
* lakaet da dommañ
    Tommet em eus dour deoc'h.
* badaouet gant ar boeson

#### Troioù-lavar

* bezañ tommet d'e fri
* tommet-mat
# roued
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar roit en henvrezhoneg.
    Amprestet moarvat digant al latin (rete).
    Meneget er C'hatolikon (roet).
    Da geñveriañ gant ar gerioù rhwyd en kembraeg, ros en kerneveureg.

### Anv-kadarn

roued /ˈruːet/ pe /ˈrweːt/ benel, liester rouedoù, rouedeier
* Benveg pesketa
** If a zo bet drailhet e roued gant ur vorc'hast. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 447.)
** Ar wrac'h, ken dinec'h ha tra, a ro diouzhtu he roued dir da Rozenn ... — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 128.)
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
** <skouer>.

#### Deveradoù

* dirouedañ
* diroueder
* rouedad
* rouedañ
* rouedenn
* rouedenniñ
* roueder

#### Gerioù kevrennek

* bazh-roued
* roued-antell
* roued-bras
* roued-poz
* roued-sac'h
* roued-sil
* roued-stegnañ
* roued-stlej

#### Troidigezhioù

* galleg : filet ; rets (au pluriel)
* kembraeg :rhwyd
* kerneveureg : ros
* saozneg : net