OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# souezhusañ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an anv-gwan souezhus hag an dibenn-ger -añ.

### Furm anv-gwan

souezhusañ /sweˈzysːã/
* Derez-uhelañ an anv-gwan souezhus
** Kozh e oa ha, — souezhusañ tra, — hanter ziskaret. — (Roparz Hemon, An Ti a Drizek Siminal, Al Liamm, 1956, p. 12.). (A-wechoù, e degouezhioù damheñvel e kaver souezhusat tra.)
* Souezhusoc'h-souezhusañ : muioc'h-mui souezhus
# gourc'hemenniñ
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn gourc'hemenn hag al lostger -iñ.

### Verb

gourc'hemenniñ /ɡurɣẽˈmɛnːĩ/ verb kreñv dieeun ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : gourc'hemennet) (displegadur)
* Gourc'hemenn
** [...] ; gourc'hemenniñ a reas dezho en em deurel warnomp, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 198.)
* erbediñ

#### Deveradoù

* gourc'hemenner
* gourc'hemennidigezh
* gourc'hemennus

#### Troidigezhioù

* galleg : 1) commander , ordonner ; 2) recommander
# sotoc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-gwan sot hag an dibenn-ger -oc'h.

### Furm anv-gwan

sotoc'h /ˈsɔtːɔx/
* Derez-uheloc'h an anv-gwan sot
** — O ! Sotañ da blac'h ! a lâras an drivet. — Un hanter sotoc'h ! eme ar bevare. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 296.)
* Sotoc'h eget :
** Canclaux n'oa ket bet sotoc'h egedomp-ni, da noz an tennañ d'ar sord. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 209.)
** — War a welan, eme an aotrou, a zo sotoc'h egedout er vro ; [...] ? — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 261.)
** Ro peoc'h din, genoù tartez ! rak sotoc'h out eget ar botoù a zo ez treid. — (Klaoda ar Prad, An teir c'had ; Ar mevel laer, Ti-moulerezh Sant-Gwilherm, Sant-Brieg, 1908, p. 15.)
** Koulskoude, e krede din e oa ar c'hizhier loened fin, mes e pep gouenn e vez kavet, emichañs, loened sotoc'h eget ar re all, hag, e feson, hemañ a oa unan anezho. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 63.)
** "[...]. Hag ar re goshañ a zo sotoc'h c'hoazh eget ar re yaouank. [...]," emezañ, goapaer. — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 119.)
** "Ar pour ne vezont ket c'hwennet," a soñjas Sezni Gwegen. "Hemañ a laka ac'hanon sotoc'h eget ur vuoc'h." — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 120.)
* Sotoc'h evit :
** Mad ! te a zo sotoh evid pevarzeg ! — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 52.)
** "[...]. N'eus ket sotoc'h tra 'vit treiñ e gein d'e vad." — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 19.)
** Me zo sotoc'h gant boued-laezh evel-hen evit gant kig." — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 480.)
* Sotoc'h-sotañ : muioc'h-mui sot.
** An azen zoken, en eur sifronellat a douaz ez ea bemdez sotoc’h sota he vugale. — (Kenteliou hag istoriou a skuer vad evit ar Vretoned., p. 471.).

#### Gerioù heñvelster

* sotoc'h eget e votez
* sotoc'h eget e votez kleiz
* sotoc'h eget e votoù
* sotoc'h eget e dreid
* sotoc'h eget pevarzek

#### Krennlavarioù

* Sotoh evid an den hen kelenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 247.)
* Sotoc'h evid an den hén kelenn. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 316.)

#### Troidigezhioù

* galleg : plus folle(s) , plus fou(s) (que)
* galleg : plus niais(e)(s) (que)
* galleg : plus sot(s) , plus sotte(s) (que)
# sifronellat
## Brezhoneg

sifronellat
** An azen zoken, en eur sifronellat a douaz ez ea bemdez sotoc’h sota he vugale. — (Kenteliou hag istoriou a skuer vad evit ar Vretoned., p. 471.).
# panezenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn panez hag an dibenn-ger -enn.

### Anv-kadarn

panezenn /pãˈneːzɛn/ unanderenn benel (furm vihanaat : panezennig, strollder : panez, liester : panezennoù)
* Plantenn pe wrizienn panez
** Panez ! Panézen ! Eul Léonard na zébr tra kén. — (Aogust Brizeug, Furnez Breiz, 1845, p. 278.)
* (dre skeudenn-lavar) Den pounner a spered, genaoueg
** Pebez ginaouek ! pebez diod ! ne onzoun ket penaoz va mignon Pendolog a c'hell derc'hel en e di eur banezen evel hennez. — (Klaoda ar Prad, Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan, Sant-Brieg, 1907, p. 100.)
** — [...]. Bez' am eus ivez un hanterlur amanenn diwar daol ar prefed. Ar banezenn-se ne ouio seurt. — (Edouarzh Ollivro, troet gant Jakez Konan, Pikoù Mab e Dad, Mouladurioù Hor Yezh, 1983, p. 158.)
** N'eus forzh, biskoazh n'em boa gwelet kaeroc'h jobezenn, kaeroc'h panezenn, vit ar Job-mañ!. — (Erwan ar Moal, w:Pipi Gonto , 1908, p. 88.)
** ... sonjal a ran ez oc’h eur banezen eus ar re deoa. — (Goulven Morvan, Kenteliou hag istoriou a skuer vad evit ar Vretoned., p. 493.)

#### Troidigezhioù

plantenn pe wrizienn panez
* galleg : panais
genaoueg
* galleg : niais , nouille
# jobezenn
## Brezhoneg
### Anv-kadarn

jobezenn
* genaoueg
** N'eus forzh, biskoazh n'em boa gwelet kaeroc'h jobezenn, kaeroc'h panezenn, vit ar Job-mañ! — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto Marvailhou nevez, Saint-Brieuc, 1908, p. 88.)

#### Gerioù heñvelster

* panezenn
# hodie
## Latin
#### Troioù-lavar

hodie
* hirio
** panem nostrum quotidianum da nobis hodie. -Ro dimp hiriv hor bara pemdeziek.

#### Troioù-lavar

* hodie mihi, cras tibi
# Mode
## Alamaneg
### Etimologiezh

    Diwar modus en latin.

### Anv-kadarn

Mode /ˈmoːdə/
* Giz.

### Distagañ

* Berlin, Alamagn: "Mode /ˈmoːdə/"
# wnewch chi gefnogi
## Kembraeg
#### Troioù-lavar

wnewch chi gefnogi
* skoazellañ a rit?
# Mark
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv latin Marcus.

### Anv divoutin

Mark /ˈmark/
* anv-badez brezhonek.

## Saozneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv latin Marcus.

### Anv divoutin

Mark /ˈmark/
* anv-badez saoznek.
* (Relijion) Eil levr an Testamant Nevez, kediad ar c'hwezek pennad.

#### Troidigezhioù

* afrikaans : Markus
* alamaneg : Markus
* aragoneg : Marcos
* asturianeg : Marcos
* bulgareg : Марко (Marko)
* daneg : Markus
* esperanteg : Marko
* estoneg : Markus
* euskareg : Martzel
* finneg : Markus , Markku , Markko , Markkus
* galizeg : Marcos
* galleg : Marc (Bible)
* hawaieg : Maleko
* hebraeg : מרקוס (Marqōs)
* hungareg : Márk
* ido : Markus
* interlingua : Marco
* islandeg : Markús
* italianeg : Marco
* iwerzhoneg : Marcas
* japaneg : マーク (Māku)
* katalaneg : Marc
* kembraeg : Marc
* kerneveureg : Margh
* korseg : Marcu
* latin : Marcus
* latveg : Marks
* lituaneg : Evangelija pagal Morkų
* makedoneg : Марко (Marko)
* manaveg : Markys
* nederlandeg : Mark
* norvegeg : Markus
* poloneg : Marek , Margusz , Markusz , Merkusz
* portugaleg : Marcos
* roumaneg : Marcu
* rusianeg : Марк (Mark)
* saozneg : Mark
* skoseg : Mharcuis
* slovakeg : Marek
* sloveneg : Marko
* spagnoleg : Marcos
* svedeg : Markus
* tagalog : Marcos
* tchekeg : Marek
* waray-waray : Marcos

## Alamaneg
### Anv-kadarn

Mark /maʁk/ (liester : Marken)
* mark, moneiz alaman a-raok an euro.
* Marz ur vro, gwechall dindan c'halloud ur markgrav, pe margrav.

### Distagañ

* Berlin, Alamagn: "Mark /maʁk/"
# dymuniad
## Kembraeg
### Anv-kadarn

dymuniad
* het
** Dymuniadau gorau i chi gyfeillion oll am FLWYDDYN NEWYDD DDA o heddwch! reketiñ a ran deoc'h holl mignoned ur bloavezh nevez mat a beoc'h.
# gorau
## Kembraeg
### Etimologiezh

    Sellet ouzh an etimologiezh e kevrenn ar brezhoneg.

### Anv-gwan

gorau /goraj/ digemm
* gwellañ; derez-uhelañ an anv-gwan da.
** Y pethau gorau : an traoù gwellañ
* dymuniadau gorau : gwellañ hetoù.
** o'r gorau : eus ar c'hentañ , mat-tre
** gwneud ei orau glas : ober e seizh gwellañ

#### Gerioù enepster

* gwaethaf
# eus ar c'hentañ troc'h
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar eus ar c'hentañ ha troc'h.

### Troienn

eus ar c'hentañ troc'h /Distagadur ?/
* Eus an dibab, eus ar gwellañ a c'haller gaout.
** Pep tiad a zo un istor dezhañ, gant noblañsed dezhañ, eus pep hini anezho ez eus deuet sorserien ha sorserezed eus ar c'hentañ troc'h. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 121.)
** — Ho tad a vije bet stad ennañ, emezi. Hennezh a oa ur c'hoarier Kiditch eus ar c'hentañ troc'h. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 159.)

#### Troidigezhioù

* galleg : de (tout) premier ordre
# eus an dibab
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Troienn savet diwar an araogenn eus, ar ger-mell strizh an hag an anv-kadarn dibab.

### Troienn adverb

eus an dibab /ø.zãn.ˈdiː.bap/
* Eus ar gwellañ, dispar.
** Kempennet ez eus evito, e Landerne, ur c'hraouiad kolo ha boued eus an dibab. — (Loeiz ar Floc'h, Trubuilhou ar seiz potr yaouank, 1927, p. 52.)
** Brezhonegerien eus an dibab a oa an daou gozhiad ez on bet savet ganto, met ne ouie lenn nag an eil nag egile. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 8.)

#### Gerioù heñvelster

* eus ar c'hentañ
* diouzh an dibab

#### Troidigezhioù

* galleg : de bonne qualité , de premier choix
# leun
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar lon en henvrezhoneg.
    Meneget er C'hatolikon (leun).
    Da geñveriañ gant an anvioù-gwan llawn en kembraeg, leun en kerneveureg, lán en iwerzhoneg, lanos en galianeg.

### Anv-gwan

leun /ˈlœ̃ːn/ leunoc'h, leunañ , ken leun.
* A zo ennañ kement ha ma c'hell endelc'her.
** Ar pesked avat, eno evel en traoñ, a oa leun o c’hof, [...]. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 12.)
* Implijet da sevel troiennoù-adverb : leun an ti, leun ar c'hof, gwelout a-leizh, e-leizh.
** — [...]. Guelloc'h eo tomma ar c'horf gand banneou leun ar c'hof, eged ne d-eo gand tomder an tan, n'euz forz pegen tomm e c'helfe beza rak nao blavez kraza a ia gant eur sourrad avel. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 280.)
* leun a draoù : a zo kalz traoù ennañ.
** Leun e oa e galon a dristidigezh. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 84.)
** A ! Lom, c’hwi hoc’h eus huñvreet henozh e teñzorioù, e palezioù leun a aour, a berlez hag a vein prizius [...] — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 74.)
** Lom [...] a grogas da lavarout gant ur vouezh leun a druez hag a dristidigezh. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 32.)
** Ne voe trouz ebet en ti. Job a selle ouzh Lom (ha vice versa) gant daoulagad du ha leun a rebechoù. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 35.)
** Sellout a reas ouzh ar C'hor gant daoulagad leun a zour. Ranngalon pe kasoni. — (Jakez Riou, Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all, Al Liamm, 1957, p. 34.)
** un daouarn leun a wad

#### Gerioù enepster

* goullo

#### Deveradoù

* leunaat
* leunded
* leunder
* leuniadur
* leuniañ
* leunidigezh

#### Gerioù kevrennek

* kevleun
* leun-barr
* leun-bri
* leun-brog
* leun-chek
* leun-chouk
* leun-faezh
* leun-klok
* leun-kouch
* leun-raz
* leun-sklok
* leun-tenn
* leunvor
* leun-wad
* leun-win
* peurleun

#### Stummoù rannyezhel

* lan e Bro-Gwened hag e reter ar brezhonegva betek Bro-ouelo (kartenn an ALBB).

#### Troidigezhioù

* alamaneg : voll (~ von; ~er)
* esperanteg : plena
* galleg : plein
* henhebraeg : שָׂבֵעַ , מָלֵא
* ido : plena
* inuktitut : ᑕᑕᑦᑐᖅ (tatattuq)
* kembraeg : llawn
* kerneveureg : leun
* nederlandeg : vol
* perseg : پر (por)
* roumaneg : plin
* saozneg : full
* spagnoleg : lleno
* tchekeg : plný
# Markus
## Daneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv latin Marcus.

### Anv divoutin

Markus /ˈmarkus/
* anv-badez danek.

## Alamaneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv latin Marcus.

### Anv divoutin

Markus /ˈmarkus/
* anv-badez alamanek.

## Norvegeg
### Etimologiezh

    Diwar an anv latin Marcus.

### Anv divoutin

Markus /ˈmarkus/
* anv-badez norvegek

## Nederlandeg
### Etimologiezh

    Diwar an anv latin Marcus.

### Anv divoutin

Markus /ˈmarkus/
* anv-badez nederlandek.

## Svedeg
### Etimologiezh

    Diwar an anv latin Marcus.

### Anv divoutin

Markus /ˈmarkus/
* anv-badez svedek.
# porzh-bered
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an daou kadarn porzh ha bered.

### Anv-kadarn

porzh-bered /pɔrs.ˈbɛː.rɛt/ gourel (liester : porzhioù-bered)
* Tachenn tro-dro d'un iliz, bevennet gant ur voger, lec'h m'emañ ar vered har ar garnel a-wechoù.
** Anavezet eo porzh-bered Gwimilio evit bezañ unan eus ar re vravañ e Breizh-Izel. — (Y.Y. ar Gov, pennad Arc'hant evit iliz Gwimilio, Ya!, niv. 1024, 2025, p. 3.)

#### Gerioù heñvelster

* kloz-parrez
* liorzh-iliz
* porzh-iliz

#### Gerioù kar dre o ster

* bered
* bolz-enor
* iliz
* kalvar
* karnel
* kellann

#### Troidigezhioù

* galleg : enclos paroissial gourel
# blotoù
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

blotoù /ˈblɔtːu/ liester
* → Termenadur da glokaat (Ouzhpennañ)
    Bezañ er blotoù : bezañ dic'houest d'ober tra pe dra.
    Kas d’ar blotoù.
    Teurel d’ar blotoù.

#### Troidigezhioù

* galleg : rebut
# dinerzhus
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « dinerzh- », pennrann ar verb « dinerzhañ », hag al lostger « -us ».

### Anv-gwan

| Derez | Furm |
| Derez-plaen | dinerzhus |
| Derez-uheloc'h | dinerzhusoc'h |
| Derez-uhelañ | dinerzhusañ |
| Derez-estlammiñ | dinerzhusat |
dinerzhus /di.ˈnɛr.zus/
* A zinerzh.
** Egile, taget gant un droug dinerzhus, ha dic'houest evit pell amzer da zougen ur garg a veleg [...]. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 2 ar rakskrid gant F. Falc'hun.)

#### Troidigezhioù

* galleg : affaiblissant
* saozneg : debilitating , weakening
# dic'houest
## Brezhoneg
### Anv-gwan

dic'houest
* Ha n'eo ket evit ober (tra pe dra).
** Egile, taget gant un droug dinerzhus, ha dic'houest evit pell amzer da zougen ur garg a veleg [...]. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 2 ar rakskrid gant F. Falc'hun.)

#### Gerioù enepster

* gouest
* barrek
# presbital
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

presbital /prezˈbi.tːal/ gourel (liester : presbitalioù)
* Ti-annez ur person, en ur barrez
** Ker buan ha m'oa eat ar soudarded d'ar presbital, ec'h en em ruzas er-maez eus an iliz, [...]. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 155.)
** Kerc'hat a ra ar palennou, palennou an aoteriou, eus ar presbital. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 97.)
** Mont a ris 'ta d'ar presbital ha stad e voe er beleg-se dre ma tigouezhe dezhañ lakaat e bav war ur c'hwitell nevez. — (Jarl Priel, Va Zammig Buhez, Al Liamm, 1954, p. 37.)
** Edo el lab, a-dreñv e bresbital, [...]. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 25.)
** An intañvez a yeas raktal d'ar presbital. — (Marsel Klerg, Faltazi an amzerioù kent, Mouladurioù Hor Yezh, 1999, p. 24.)

### Astumm

* prespital

#### Troidigezhioù

* galleg : presbytère
# hailhevoded
## Brezhoneg

hailhevoded
** hailhoned
* livastred
# hailhoned
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar an anv-kadarn hailhon hag an dibenn-ger -ed.

### Furm anv-kadarn

hailhoned /haˈʎɔ̃ːnet/
* Furm lies an anv-kadarn hailhon
** Kerlaban. — Ya ! er vro-man n'eus nemed ailhoned ha lavamanchou diouz an druilh ! — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 35.)
** Pa ziboufas en ti bagad ar merc'hed yaouank kozh pennfollet, o doa tapet krog pep unan en un troad balaenn ha d'ar red war-lerc'h an hailhoned [...]. — (Abeozen, Pirc'hirin Kala-Goañv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 128.)
** Kaledoni hag e hailhoned a oa chomet en ostaleri hag a zalc'he da lonkañ boeson. — (Ernest ar Barzhig, Minna ha danevelloù all..., Mouladurioù Hor Yezh, 1988, p. 105.)
** — ... oc'h ober tizh evel sodien hag o fraoñval evel gwesped, an hailhoned-se, emezañ a-greiz ma oa ur marc'h-tan o tremen anezhañ. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 31.)

#### Gerioù heñvelster

* lamponed

#### Troidigezhioù

* galleg : coquins , vauriens
# hailhon
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    → Etimologiezh da glokaat (Ouzhpennañ)

### Anv-kadarn

hailhon /ˈhaʎɔ̃n/ gourel (liester : hailhoned)
* Den dizonest, divergont, troet d' ober taolioù fall ; lampon.
** Me am-oa roët krabanadou d'an haillon-ze ken e yee e benn a-we bep taol. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 279.)
* (Dre astenn-ster) Den gwisket-dister ; hailhevod

#### Gerioù heñvelster

* hailhevod
* hailhoneg

#### Deveradoù

* hailhonerezh
* hailhoneg

#### Troidigezhioù

* galleg : coquin , vaurien
# a-daol-krenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar an araogenn a-daol hag an anv-gwan krenn.

### Adverb

a-daol-krenn /aˈdɔːl/
* En un taol

#### Gerioù heñvelster

* a-daol-trumm
# koll penn e gudenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb koll, an anv-kadarn penn, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn kudenn

### Troienn verb

koll penn e gudenn /Distagadur ?/
* Chom berr da zelc'her gant e gaoz, da gendelc'her da gomz
** <skouer.>

#### Troiennoù heñvelster

* koll e boell
* koll e neudenn
* koll e oremus
* koll e skiant
* koll penn e neudenn
* koll poell e gudenn

#### Troidigezhioù

* galleg : perdre le fil de ses idées , perdre le fil de ses pensées
# koll e skiant
## Brezhoneg
### Verb

koll e skiant
** Me zo erru prest da goll ma skiant ganit-te, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 472.)

#### Troidigezhioù

* galleg : perdre la tête
# koll
## Brezhoneg
### Verb

koll /ˈkɔlː/ verb gwan ha verb kreñv eeun (anv-gwan-verb : kollet) (displegadur)
* Mont tra pe dra digant un den
** Gwelloc'h e vije bet gant Marc'h, roue Poulmarc'h, koll e rouantelez eget koll e varc'h Morvarc'h. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 39.)
* koll e hent
* koll e benn, koll e spered:
* koll e skiant, koll e skiant-vat : koll e spered
* koll ul lagad
** Hennezh a zo o paouez koll ul lagad, — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 394.)
* koll e vrezhoneg
* koll amzer, koll e amzer
** Met koll amzer a raen ha kenderc'hel a reas va gwreg d'ober buhez d'an apotiker, [...]. — (Jarl Priel, An Teirgwern Pembroke, Al Liamm, 1959, p. 16.)
* koll e boan
* koll sont
* koll ur bugel: moumounañ ur bugel betek re:
* Mervel den pe zen digant un den:
** Koll e dud, koll ur bugel
** koll e vuhez : mervel
** koll e enor: bezañ dizenoret
* mont da goll : bezañ kollet
* chom da goll: chom da vreinañ, pa gomzer eus legumaj, boued
* koll ar gwel eus un den

#### Deveradoù

* kolladenn
* peurgoll

#### Krennlavarioù

* Abred na goll jamez. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Troisième Partie, 1974, p. 302.)

### Rimadell

* Yec'hed deomp holl, Hemañ zo 'vont da goll!

#### Troioù-lavar

* koll e anaoudegezh
* koll e neudenn
* koll e oremus
* koll e benn
* koll e spered
* koll pasianted
* koll penn e gudenn
* koll penn e neudenn
* koll poell e gudenn
* mont da goll

#### Troidigezhioù

* kembraeg : colli
* galleg : perdre
* italianeg : perdere
* saozneg : lose
* portugaleg : perder
* spagnoleg : perder

### Anv-kadarn

koll gourel; liester : kolloù
** Herve. — Na pebez koll e vije bet ar maro-ze ? — (Yann-Vari Perrot, An Aotrou Kerlaban Pez farsus e 3 Arvest, Brest, 1922, p. 12.)
** Ne vije ket ur gwall goll.
** Me am eus bet un tamm mat a goll war ma buoc'h. — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 265.)
** Evel a welit , e soñjen er c'holl kerkoulz hag er gounid. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 81.)

#### Deveradoù

* digoll
* kollad
* kolladenn
* kolladenniñ
* koller
* kollidigezh
* kollidik
* kollus

#### Gerioù kevrennek

* koll-bugale
* koll-boued
* koll-kalon
* koll-mezh
* koll-skiant
* koll-sont

#### Troioù-lavar

* mont da goll

#### Krennlavarioù

* Pa erru ur c'holl en ti Ez erru daou pe dri

#### Troidigezhioù

* galleg : perte

### Anv-gwan

koll
* O koll:
** En dro-mañ omp koll — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Deuxième Partie, 1970, p. 265.)
** Piv zo koll?
** Bezañ en tu-koll

#### Troidigezhioù

* galleg : perdant
# koll e neudenn
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Diwar ar verb koll, an anv-gwan perc'hennañ e hag an anv-kadarn neudenn.

### Troienn verb

koll e neudenn /Distagadur ?/
* Chom berr da zelc'her gant e gaoz, da gendelc'her da gomz

#### Gerioù heñvelster

* koll e boell
* koll e oremus
* koll penn e gudenn
* koll penn e neudenn
* koll poell e gudenn
* koll e benn

#### Troidigezhioù

* galleg : perdre le fil de ses idées , perdre le fil de ses pensées
# peadra
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet gant « pe », « a » ha « tra ».

### Anv-kadarn

peadra /pe.a.ˈdrɑː/ hollek gourel
* traoù a-walc'h
* bezañ peadra (da ober tra pe dra)
** "0-0 ! Goneri ! N'eo ket liñselioù a vank amañ ! Amañ zo peadra da lieniñ kant korf marv ! Deus da welet !" — (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, Mouladurioù Hor Yezh, 1986, p. 68.)
* kavout, kemer, tennañ peadra
** Ha bremañ, yac'h ha salv, ne dajen ket diouzhtu gant an dienez, rak peadra evit ur pennad mat a amzer am boa tennet eus ar peñse. — (Daniel Defoe, lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow, Abrobin, Al Liamm, 1964, p. 28.)
** — « Ne raimp ket, » emezañ ; « kavout a raimp, a-barzh an noz, peadra da vevañ, ha ti da chom e-barzh. Bezet amañ diouzhtu, » eme Gristof, « ur maner kaeroc'h evit ne deo lez ar roue Grallon e Kêr-Iz, [...]. » — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 162.)
** Kaout peadra da glemm.
* peadra un den : madoù un den
** Kement hini ha n'eo ket gouest a-walc'h da viret ar pezh en deus a dle klask un all da viret dezhañ e beadra, ... BUSE 386
** Peadra ar re-mañ a zo bet fiziet gantañ en un ti-bank rusian, war lavaroù brav tud a lezenn, en doa bet re a fiziañs enno. — (Tad Medar, An Tri Aotrou, 1981, p. 71.)

#### Troioù-lavar

* tud a beadra
* bezañ peadra
* kaout peadra

#### Troidigezhioù

* galleg : 1 de quoi , 2 suffisamment 3 possessions
# kaout peadra
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Eus kaout ha peadra.

### Troienn verb

kaout peadra
* kaout trawalc'h
** -Peadra hoc'h eus da reiñ deomp ? eme ar roue. -Peadra a-walc'h a zo, ... — (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 166.)
** Oh ! sac'h an dien ! na me zo diot ! bez' em eus aze er baner peadra da zibri... — (Klaoda ar Prad, Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan, Sant-Brieg, 1907, p. 91.)
** Met kaer am boe poufañ e giz-se, ne baouezas ket E-Mari Dremel da c'hrignouzat : « Hag an arc'hant, nom de va ene ! Digant piv az pefe peadra da... » — (Jarl Priel, Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p. 6.)
# kaout poan
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar « kaout » ha « poan ».

### Troienn verb

kaout poan /Distagadur ?/
* kaout droug
** red eo kaout poan en un doare pe zoare ... — (BUAZ1912, p. 168.)
* kaout poan gant un dra bennak: kaout bec'h
** Poan avoualac'h am beuz gand va saout, rak a-ze, sellit, eman ar vioc'h vriz hag a zo laer evel an dour. Ouc'hpenn-ze, kas a ra d'he heul va ounner Min-du, hag e tesk anezhi da veza ker goaz hag hi. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 157.)
* kaout poan-benn
* kaout poan-spered

#### Troioù-lavar

* kaout poan en ul lec'h bennak
* kaout poan oc'h ober un dra bennak
# kaout tabut gant unan bennak
## Brezhoneg
### Etimologiezh

    Savet diwar ar verb kaout, an anv-kadarn tabut, an araogenn ouzh hag unan bennak.

### Troienn verb

kaout tabut gant unan bennak /Distagadur ?/
* Klevet trouz gant unan bennak.
** Ron en devoa bet tabut dija gant Dean Thomas, ur paotr hag a oa en o sal-gousket, diwar-benn ar vell-droad. — (J.K. Rowling, lakaet e brezhoneg gant Mark Kerrain, Harry Potter ha Maen ar Furien, An Amzer embanner, 2012, p. 151.)

#### Troidigezhioù

* galleg : avoir maille à partir avec quelqu'un