OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ma Vijenn Barz

| ◄ Eunn Tammik Kozeaden | Ma Vijenn Barz | Chapel Zand-Ervoan  ► |
Ha ! Perag n’am euz ket
Ho Telen alaouret,
Marzin, Gwennc’hlan, Rivoal,
Barzed ann amzer all ?
Vel-d-hoc’h, a vouez huel,
Da ekleo Breiz-Izel,
Me a daolje ur c’harm
Skiltr vel hini ann arm.
Gand ur vouez ar skiltra,
E iez Breiz ar gaera,
Hep ehan, me veulje
Oberiou kaer Doue,
Ann Doue braz krouer,
He c’halloud, e vrazder,
He c’hloar, e vadelez,
A bep peur-badelez.
A droc’h askel gant herr,
Me garje vel ann er, Nijal dreisd ar goabren,
Sellet, heb divalven,
Ouz ann heol binniget ;
Gweled ann dud bodet,
Evel eur stroll verien,
O virvi er boultren.
Perak oun ken dister !
Evel ann alc’houeder,
Pa fell d’ez-hi sevel
Er c’houmoul re huel ;
He renk, timad, diskenn
Da guza, en erven,
He askellik feaz ;
Me zo vel-t-hi, siouaz !
N’oun ket Barz ! nann biken
Na vrudo ma zelen,
Ho ! nann ! ha koulsgoude,
E trid ma holl ene
O weled ar c’houmm eonuz,
Gand eur c’hrozmol euzuz ;
O tidarza, diboel,
Dreisd ar c’hereg huel.
Karoud a rann gwelet
Dre ann hoabl al luc’het
Gand ho gourgammou tan,
Klevet trouz ann Taran,
Pa strag er goumoulen ;
Ar ster gand he frouden,
Ar stourm, o c’hwibanad,
Pa zraill derven ar c’hoad.
Karoud a rann, dreist holl,
Arvezti ouz ann heol
Pa strink, euz ar beure,
Dreist kribel ar mene ;
D’abardaez, pa guz,
Barz ar mor islonkuz,
O tana ann envou
Ha kern ar gwagennou.
E pad eunn nozvez han,
Gand eurvad, e karann
Gwelet dremm gaer al loar,
Ar rouanez dispar,
Ar stered hep niver,
Hadet gand ar C’hrouer,
E giz da vleuniou tan,
Dre volzou ann hoabl splan.
Euruz oun, pa welann,
Ar valafennik skan,
Gant he c’hammigellou,
Pa nij, war ar bleuniou,
Pa glevann, er vojen, Al labouset laouën,
O richana dibled,
O zon d’ho farezed.
Me gar, a nerz kaloun,
Kemend a zo gwirioun,
Iaouankiz ha glanded,
Galloud, ijin, spered ;
Gant truez e lenvann,
E dro d’in, pa welann,
Paourentez, dienez,
Gouliou, hag enkrez.
Kazed am euz bepred,
Pilpouzet, trubardet,
Ann teodou binimuz,
Ar vezventi fankuz,
Mignouned diwirioun,
Tostenned digaloun,
Stouet rag al Loue aour,
Didruez ouz ar paour.
Ha ! Perag n’am euz ket
Ho Telen alaouret ?
Heb ehan, me veulje
Oberiou kaer Doue,
Me zraillje, hep-paouez,
Dindan zaol va boutez,
Ann holl amprevaned
A skuill binim er bed.
Eur gwir vugel,
Da Vreiz-Izel
A ra enor
D’he vamm Arvor.
# Ma Farouz

| ◄ Itron-Varia ar Porjou | Ma Farouz | O pa oan Plac’h Yaouank ! ► |
Traouien dispar, parouz santel, Te eo perlezenn Breiz-lzel, Me da garo da virviken, O ma Bonen ! O ma Bonen !
Em c’halon ez eus eürusted, Ma mouezig a zav drant meurbed Da ganan hirie, gand dudi, D’am farouz koant mil meulodi.
Ken kaer ne gavan eul lec’h-all, Nag en Bro-Breiz nag en Bro-C’hall ; Bezañ ’c’h e ma farouz, heb mar, Eun eil Baradoz an douar !
Ar gurunen a veneiou, A gelc’h tro-dro he douarou, A diwall he maeziou bepred Ouz an aveliou kounnaret.
’Us d’ar bourk, kuzet ’n eur brouskoat, Eun tourig a zav dereat ; War e benn moan e splan bepred Ar groaz, banniel ar Vretoned.
’Touez ar c’hoad stank, war ar maeziou, Eo kuzet ar c’heriadennou, Elec’h ma vev, gant eürusted, Tud a fe grenv, gwir Vretoned !
En draouienn, ’kreiz ar prajou glas, E ruilh sioul ar ganol vraz ; Dous eo, d’an hanv, war he riblou, Bale en eur gutuilh bleuniou.
« Kroaz ar Botan », lein ar roz vras, Daoust d’ar bed fall, a lugern c’hoaz ; En he disheol, ’tre he diouvrec’h, Parouz Bonen a zo dinec’h.
Pelloc’h war douar Lokmaria, E sav chapel Itron ar Joa : Gwechall he zour kaer hag uhel A oa brudet en Breiz-Izel !
En o farouzig dishenvel, Bet a-viskoaz fur ha santel, E tremen buhez Boneniz, ’Vel o zud koz, er gwir frankiz.
Penôz gallout biken kwitât Eul lec’h ken kaer, ken dous, ken mat ? Oh nan ! me a fell d’in, noz-de, Tost d’am c’havel, gortoz ma be.
Ha neuze, pa deuy an Anko D’am skuba gant e falc’h garo, Me a fell d’in mont dianken D’an Nenv, d’az meuli c’hoaz, Bonen !
# Sketla Segobrani vol1/Rann 04

| ◄ Raglavar | LEVR KENTA : Dis Atir | Ganedigez ar bed, ganedigez ar ramzed hag an doueed ► |
Neb a lenno al linennou da heul hag a lakaio evez mat gand ar bugenou-man, ra vo sellet outan a-du gant Mestr ar santual, ra warezo Dis Atir anezan hag e dud, o rei nerz, kadarnded ha meiz d’e vibien, kened, furnez ha yec’hed d’e verc’hed ; o tiwall e chatal hag e barkou, e di hag e oaled, e goadou hag e bradou, e stêr hag e stank ! Ra vo laez d’e vuoc’hed, mel d’e wenan, trevad d’e barkou, mez d’e zervenned, pesk d’e zouriou. Ra droio rodou e girri lenkr ha diwigour, ra vo e-ratre e vinviou-labour hag e vevelien niverek ha doujus. Ra vo dalc’hmat e gaoter leun a gig, e gorn-eva leun a vez, e oaled o tivogedi !
An neb, avat, a nac’ho lenn al linennou-man, pe a viro ouz ar re-all d’o lenn, pe a labezo ar bugenou, pe a rasklo pe a gemmo tra pe dra el linnenadou a zo warno, ra skoio outan Mestr ar santual eur maro buan ha trumm. Dis Atir r’e zevo, r’e vougo, r’e veuzo, r’e gaso da get, r’e skubo a ziwar c’horre an douar, r’e denno a-dre ar re veo, ra stlapo e gorf e koundouniou an douar, ra wano anezan, ennan e-unan kerkouls hag en e vibien, en e verc’hed, en e vevelien, en e chatal, en e vinviou, en e barkou, en e bradou, en e goadou hag en e zouriou !
# Sketla Segobrani vol2/Rann 35

| ◄ An eosterien goularz ha mel | Enezenn an dud bleo-ruz | Enezenn ar Staen ► |
« E-kreiz ar mor, eme an den yaouank, e tiskulias va sellou eun enezenn, roc’hellek, serz ha gouez, kribellet a veneziou, golôet a goadou, marellet a lennou, ervennet a stêriou, a froudou, a wazredennou. E rann hanternoz an enezenn-ze ne gaver na mel na gwenan, gand ar re-yenien. C’houec’h mizvez noz ha c’houec’h mizvez deiz o ren eno. Tud bleo-ruz, mentek, kroc’hennet-gwenn, krenv, nerzek ha gwevn, o veva en enezenn. War run an traoniennou e keviou rec’hier e reont o annez. Kig pevarzroadeged hag evned eo o magadurez. Heiz, kerc’h ha mell a c’hounezont dre nebeut. Dister o bividigez, hag i hag o gwragez gwisket pinvidik gant foulinennou kaer. Seder int, safarus, degemerus ha buanek.
* ↑ An enezenn anvet Tule gant Putheas, Skatinavia, Skandia, Skanzia gand an douaroniourien war e lerc’h.
* ↑ Kiepert-Ernault, Manuel de Géogr. anc. p. 321.
* ↑ Kenveria Jornandes, De origine actuque Getarum, 1.
# Sketla Segobrani vol2/Rann 38

| ◄ Enez an Aour | Rann-ved ar brezel | Douar an Impalaerdedou ► |
« Tad, eme an den yaouank, er c’hreisteiz d’ar broiou ha d’ar poblou emoun o paouez komz anezo, em eus gweladennet kalz a re-all, re hir diskleria d’it diwar o fenn. Rak, a-c’haoliad war ar bir, em eus gournijet eus mor-Bras ar Sav-heol da vor-Bras ar C’huz-heol, holl gevrenn-greiz ar bed. Enni eman o veska eun niver dreist-kred a bobladou hag a veuriadou, o prezeg en eun niver dreist-muzul a yezou. An abeg d’al lïested-ze a boblou hag a yezou, d’ar builhded-ze a dud eo klouarded an temz-amzer ha frouezusted an douar. Di e tired tud eus pevar c’horn ar bed, ma tigouez dalc’hmat da neb a berc’henn douar beza argaset ha diberc’hennet gant re-all nevez-deuet. C’hoant a-walc’h ganen da envel ar rann-ved-ze rann-ved ar brezel, rak enni, gwaz eged e nep lec’h, eman ar brezel oc’h ober e reuz. Diarzao e ren eno, hanv-goanv, noz-deiz. Envel ar rann-ved-ze rann-ved an trei-mistri a rafen laouen ouspenn. Rak d’an drec’hourien, d’an dalc’hourien hizio eman tonket beza an drec’hidi, an dalc’hidi warc’hoaz. Kerkent diskaret ha savet, kerkent savet ha diskaret ar c’hêriou eno. Eus eur rummad-tud d’egile e kemm an anoiou warno hag, a-unan gand an anoiou, stumm ha boaziou an dud o veva enno.
# Sketla Segobrani vol2/Rann 40

| ◄ Douar an Impalaerdedou | Enezennou mor ar C’hreisteiz | Bro ar Re-zu ► |
« E mor ar C’hreisteiz ez eus enezennou ha na vez ket a c’hoanv enno. Ker klouar da beb amzer an temz-hin anezo ma vev an dud ez noaz ha ma kouskont e-pad an noz emaez o zïez dindan ar stered hag an amzer. Ker puilh ar frouez en enezennou-ze ma vez a-walc’h anezo da vaga an dud ; poan ken d’ar re-man nemed o c’huntuilh. N’eus na loen fero da stourm outo, na enebour da zizarbenn. N’o devez ken preder an enezidi nemet c’hoari ha dihuedi o amzer. Kurunennou plunv en o fenn, garlanteziou bleunv en o c’herc’hen ez a ganto an holl zervez da gana ha da gorolli ouz son al lourenn hag ar fleütou.
* ↑ Ar mor Kreizdouarek.
* ↑ Dussaud, Civilisations préhelléniques, eil mouladur, pp. 60, 68. Kenveria A. J. Reinach, l’Egypte préhistorique (Paris, 1908), pp. 24-6.
* ↑ Demolins, Comment la route crée le type social, I, p. 293 ; II, pp. 286-308.
* ↑ Diwar-benn kabellou plunv enezidi ar mor Kreizdouarek en eilvet milved kent H. S., A. J. Reinach, le disque de Phaistos et les Peuples de la Mer (Paris, 1910), skeudennou 1, 4-8, 22 ha pajennou 20-8 (tennet diwar ar Rev. arch. 1910, I, pp. 1-65) ; Dussaud, op. cit. taolenn-skeudenn IV ha pp. 72, 446. Henvel ez oa ar c’habellou-ze ouz ar re a veze gwisket gwechall gand Indianed an Amerik. — Korolli ouz son al lourenn, Dussaud, p. 576, sk. 281.
# Sketla Segobrani vol2/Rann 33

| ◄ An diou boblad enebourez | Ar Skoloted hag ar Sueved | An eosterien goularz ha mel ► |
« Deut oun a-zioc’h d’eur vro n’eus enni na menez na krec’hienn uhel, ha hi hanter-goad hanter-brad. Eno eman ar Skoloted hag ar Sueved o peuri o chatal. Er goanv e kleuzont toullou en douar pe e-kreiz an teil hag e c’hourvezont e-barz d’en em virout diouz an anoued. A-vec’h ma c’hounezont douar pa vevont, dreist-holl, diwar kig, laez ha keuz. Dre breizerez ha forbanerez eo e teu d’ezo o holl binvidigeziou. An amzer na da ket ganto da gantren war varc’h a gasont er gêr o ren buhez gadal ha didalvez. Betek mezvi ez evont died, betek stambouc’ha e tebront boued. Endra ma pad an deiz e kouskont hag an noz a dremenont o c’hoari dinsou. War eun taol dins e lakont en arvar o frankiz o-unan ha frankiz o gwreg hag o bugale. Hir ha bras ar c’horf anezo, nemet pounner eo ha gleborennek. Torkulet eo o divesker dre re-varc’hegez, behinek ha gwak o c’hig dre re-zidalveza ; teo o c’hof dre re zibri hag eva. Gwenn-damloued, blouc’h ha yen o c’hroc’hen, talfasek, sklosennek ha chatalek o dremm, marvelen-disked o bleo a gouez en o c’herc’hen hag en o choug dibleg ha dirodell. Damc’hlas o daoulagad bras-bourbell, n’eus er sell anezo na krakted na meiz. Ganas int, skoachet, dizeven, garo, brouezek, dienor.
* ↑ Diwar-benn ar Skoloted, D'Arbois, Premiers Habitants, I, pp. 223-64 ; Dottin, Anciens Peuples, pp. 172-80. Diwar-benn ar Sueved, Jullian, Hist. de la Gaule, III, pp. 49, 52, 146 ; Rev. des Et. anc. 1920, pp. 104-6.
* ↑ Lefèvre, Germains et Slaves (Paris, 1903), p. 29 (dioc’h Tacitus).
* ↑ Ibid. p. 31.
* ↑ Dottin, Anciens Peuples. p. 67-8.
* ↑ Deniker, Races et Peuples, pp. 43-5, 387 ; Dr Topinard, l’Anthropologie, p. 363. — A-enep neuz-fall ar Sueved, Rev. des Et. anc. 1920, p. 106 (Bissula, sklavez Ausonius) ; Schumacher, Verzeichnis der Abgusse und wichtigeren Photographien mit Germanen Darstellungen, trede mouladur (Mainz, 1912), p. 87, luc’hskeudenn 20.
# Sketla Segobrani vol2/Rann 32

| ◄ Debrerien-c’hagnou ar Sav-heol | An diou boblad enebourez | Ar Skoloted hag ar Sueved ► |
« Er c’hornog d’ar vro-ze em eus gwelet eur gompezenn ec’hon divent golôet a c’heot, gwezenn ebet warni. En he c’hreiz eun eienenn na darz an dour enni nemed e-doug eur pennad-amzer hepken da vare kreisteiz. E penn reter ar gompezenn ez eus eur bagad bras a chatal mesaet gand eur strollad tud war varc’h. Bihan ar vent ha disneuz ar c’horf anezo. Melen evel ler koz o c’hroc’hen, du ha diwevn o bleo, bihan hag a-dreuz o daoulagad ha tougn o fri. A-ouenn eo d’ezo beza divaro. Er rann gornog eus ar gompezenn eur strollad all a varc’heien o vesa chatal. Uhel-ventet int ha neuziet ha dremmet kaer. Gwenn ar c’hroc’hen anezo, barvek o elgez ha tri liou war ar bleo en o fenn : ruz bleo eun darn, melen bleo eun eil darn, du rodellek bleo ar re-all. Adalek ma tarz an deiz, dre vouta dirazo o loened, e nesa pep bagad d’an eienenn. Hen diraez a reont etro mare kreisteiz hag en em ganna neuze diwar-benn piaoua an andon. Eun deiz e trec’h tud ar reter, eun deiz all tud ar c’hornog. En endervez e pella an eil bagad diouz egile evit dont war e giz da dremen an noz e penn pella ar gompezenn.
* ↑ An Huned eo, Demolins, Comment la route crée le type social, I, p. 94-102 ; L. Cahun, Introduction â l’histoire de l’Asie : Turcs et Mongols des origines à 1405 (Paris, 1896), pp. 45-118.
* ↑ Sakoi, Massagetai, Tokhari ha pobladou all, neuz-korf Europiz warno hag o komz yezou arianek, a zalc’he ar Siberi hag an Turkestan kent argadadeg an Huned, an Durked hag ar Vongoled, Zaborowski, les Peuples aryens d’Asie et d’Europe, pp. 276-91. Diwar-benn yez an Tokhari, Rev. des Et. anc. 1909, p. 265 ; 1912, p. 443 ; Rev. arch. 1912. Tud kroc’hennet-gwenn ha neuziet evel Europiz e-metou Tibetiz, Mongoliz ha Sinaïz hon amzer, Deniker, Races et Peuples, pp.424, 443-4 ; Bonvalot, l’Asie inconnue, pp. 280-1, 283, 330 ; D’Ollone, les Derniers Barbares, pp. 264, 276, 309-10 ; Dr Legendre, Deux années au Setchouen, pp. 212-3, 248, 296-7, 303-5, hag all ; Kien-tchang et Lolotie (Paris, 1910), passim ; Au Yunnan et dans le Massif du Kin-Ho (Paris. 1913), passim.
# Sketla Segobrani vol2/Rann 36

| ◄ Enezenn an dud bleo-ruz | Enezenn ar Staen | Enez an Aour ► |
« Eun enezenn all a zo er mor diouz tu ar c’huz-heol da houman, eme an den yaouank. Bras eo ha frouezus, nemet distuz ha dic’hounid e vez lezet an douarou enni. Tud verr-ventek eo an enezidi, striz ha hir an dremm anezo, hag o bleo du-pod ha rodellek. Glas-holl o c’horf, o dremm, o izili ar re o chom er rann-greisteiz ; ruz-gwad o c’horf, o dremm, o izili, ar re o chom er rann-hanternoz. Gand ar glaston (pastez) en em liv ar re genta ; en em libistra a ra ar re-all gant bloneg gavr ha dourennou diwar doareou-irin a gaver stank en o c’hoadou.
« Er mervent d’an enezenn-ze eul ledenezenn vras oc’h en em astenn e-kreiz ar mor. Hag er c’hrec’hiennou, e rec’hier an aod ouz he bevenni toullou ha toullou c’hoaz a-ganchou. Ac’hano eo e tenner ar staen eus goueled an douar. En enezennouïgou nes da veg al ledenez-se ez eus plegiou-mor hag oufou gwaskedet-mat ma vez heoriet enno eun engroez bigi ha listri.
* ↑ Tud neuziet evel-se a gaved an aliesa e Breiz-Veur en oadvez an armou hag ar binviou e maen lufret (XXX-XX$^{vet}$ kantved kent H. S.). Etro dibenn an oadvez-se hag en oadvez an arem e teuas da veva en eur gichen gand ar re-ze tud neuziet-dishenvel. Ar pep dishenvela enno ez oa o ment uhel, o framm-korf nerzus-dreist hag o dremm talfasok. A vro-Danmark e tiskouezont beza genidik hag e kav d’an aotrou Loth ez oant Kelted, Rev. des Et. Anc. 1916, p. 285 ; 1921, p. 327-8 ; Rev. celt. 1920-1, pp. 259-88. Krennbennek eo an neuz-tud-ze. Kelted ar c’henta oadvez houarn, studiet gand an Doktor Hamy (Anthr. 1906, 1907), hag i ivez mentet-uhel-tre ha frammet-nerzus, a zo peurliesa hirbennek ha striz-dremmet.
* ↑ Poseidonios, Anthr. 1909, p. 201, not. 1.
* ↑ Ar strolladou listri o tont eus Galia pe Iberia a ehane ouz an enezennou-ze ha di eo e tigased d’ezo ar staen.
# Sketla Segobrani vol2/Rann 39

| ◄ Rann-ved ar brezel | Douar an Impalaerdedou | Enezennou mor ar C’hreisteiz ► |
« Pelloc’h er c’hreisteiz, en arvoriou ha war c’hlann ar stêriou, em eus gwelet kêriou bras savet en o fez a vaen hag a bri. Ker stank enno an tïez ha bili en teven-mor pe en naoz-froud ! Trec’h d’an tïez-se anneziou-meur an doueed hag ar roueed, evel krec’hiou da vein-bili ! Gand an heol e vez tommet o mogeriou d’ezo, ma teuont tomm-grizias. En diabarz-vro, war an henchou, ez eer ebiou da dud a gant ha kant gouenn, digaset di dre genwerz pe vrezel. Armeadou, enno soudarded dre viliadou a viliadou, a vez dastumet gant roueed ar c’hêriou. O beli a skignont da bell hag e savont impalaerdedou bras. En em dremen a reont da roueed ar bed.
* ↑ Petra a gave da Gelted ar Gwalarn diwar-benn an doare-savadurez-se, Gougaud, Chrétientés celtiques, eil mouladur, pp. 315-6. — Kêriou bras ar bed en eilvet milved kent H. S. : — Chouchan (Suza), Agadê, Kich, Ourouk, Babilou (Babilon), Assour, Ninoua (Niniva), e bro an Diglat (Tigr) hag ar Bourattou (Eufrat) ; — Zidounou (Sidon) ha Zourou (Tyr) en arvor an Ouazït-Oîrît (mor Kreizdouarek) ; — Tanis, Haka-Phta pe Mennofer (Memphis) ha Theba e traonienn an Nil. Sellout ouz De Morgan, op. cit. p. 286 ha passim ; G. Le Bon, les Premières Civilisations de l’Orient (Paris, 1889), p. 422-3 ha passim.
* ↑ Keltiek eo an doare-lavar-ze, bituriges, unander biturix. E semiteg (babiloniek) e levered sar-mâtâti « roue ar broiou », J. Halévy, la Correspondance d’Aménophis III et d’Aménophis IV, lettres babyloniennes trouvées à El-Amarna, transcrites et traduites (Paris, 1899), pp. 205, 207 ha passim ; F. Martin, Lettres néo-babyloniennes (1909), pp. 148, 157 ha passim. E phenikianeg Melek melakim « Roue ar roueed » a veze graet eus roue ar Bersed, Rev. arch. 1905, p. 3. En hevelep rannyez, Adon melakim « Aotrou ar roueed » e oa troïdigez ar gregach kurios basileiôn « Aotrou ar rouanteleziou » er reiz-lez ptolemaek. En eun enskrivadur rôet gant Seignobos e kaver implijet an daou c’her assiriek a dalveze kement ha « roue », sar ha siltan : Hanunu sar ir Haziti « Hanon, roue kêr Gaza », Sabe siltan mat Musuri « Sebecchus, roue Bro-Ejipt », Hist. narrative et descriptive des anciens Peuples de l’Orient, p. 202.
# Sketla Segobrani vol2/Rann 41

| ◄ Enezennou mor ar C’hreisteiz | Bro ar Re-zu | Dilisma ► |
« En tu-hont da vor ar C’hreisteiz ha da zouar an Impalaerdedou en em astenn gouelec’hiou dizour ha garo. Eno e teraou bro ar Re-zu. Aour da zastum a zo enni, ha glazarded ha naered kement anezo ma c’hellont lonka kirvi hag oc’hen. E dalc’h ar Re-zu eman holl gevrenn-greisteiz ar bed, adaleg arvor ar mor-Reter beteg arvor ar mor-Kornog. D’ezo, en o fenn diweuz teo war astenn, eur fri tougn, fronellou ledan, kroc’hen du, bleo du, daoulagad du. Du pep tra enno nemet o dent ha gwenn o daoulagad. Diwar gozed, logod, merien ha kilheien-raden e vevont, hag ouspenn, diwar kig ar gurlazed hag an naered emoun o paouez komz anezo. Ez noaz-dibourc’h ez eont, rak ker bras tommder a zo er rann-ved ma vevont n’oufe an den gouzanv eno dilhad war e gorf. Tud a wall-vuhez ez int, lontek, diek, erezus da welout. A-ouenn d’ezo dougen en o fenn arouez ar sklavelez.
* ↑ Rev. arch. 1906, p. 339 (Sahara). Anavezet e oa Morianed ar Soudan gant Kretiz ken abred hag ar bloaz 1600 kent H. S. Skeudennet ez int a-gevret gand eun doare-marmouz eus o bro war livaduriou-war-vur Knossos, Rev. arch. 1923, II, pp. 168, 325-6.
* ↑ Ejiptiz a denne o aour, poultrenn pe c’hreunennou, eus bro-Nubia a dalv da vad an ano anezi (nub « aour ») kement ha hini an El Dorado.
* ↑ Kenveria Livingstone, Explorations dans l’intérieur de l’Afrique australe (Paris, 1881), p. 451.
* ↑ Da lavarout eo : a-ouenn d’ezo beza berr o fennad-bleo. E-touez ar Gelted ar sklaved hepken a oa tous o fenn. An dud en o frankiz hag an uhelidi a zouge o bleo hir pe hiroc’h.
# Sketla Segobrani vol2/Rann 34

| ◄ Ar Skoloted hag ar Sueved | An eosterien goularz ha mel | Enezenn an dud bleo-ruz ► |
« War glann ar mor, eme Vindosêtlos, em eus gwelet paotred ha merc’hed o c’hoularsa. Gwenn gant brizennou e-leiz ar c’hroc’hen anezo ; henvel o bleo ouz aour melen-gwenn ; kunv ha dic’hoarz o dremm, n’eo tamm dic’hrad da arvesti. E logellou krenn-begek graet a rusk bezo e vevont.
« Peurc’holôet eo ar vro en he diabarz gant koadou teo a vezo, a dilh, a zero. O redek dre ar c’hoadou-ze tud henvel ouz eosterien-c’hoularz an arvor. Nemet mel an hedou gwenan gouez eo a vez eostet gand ar re-man. Artos a spisa d’ezo ar gwella ruskennou. Gant-se e gehelont hag e reont anezan Viduklevos.
« Diskennet em eus e-touez an dud-ze, eme Vindosêtlos, dre ma ’z int eeun ha dizrouk. Ken gwazed, ken maouezed, ken paotred, ken plac’hed yaouank, holl ez int mat, habask ha degemerus. En difraostadennou, er parkou hag er c’hêriadennou anezo eman eur peoc’h bras o ren, pa na glever ganto na garm na dael. Mammou a zeuas da ginnig d’in o bugaligou a oa klanv. Outo e stekis ar bir, evel m’oun bet kelennet ganez, hag o farea. Ha sed ar vugaligou o c’hoarzin ouzin en eur ober daïk, ar mammou o pokat d’am daouarn ouz va envel dêvogenos ; an henaourien o kinnig va azeuli. — « Na azeulit ket mevel ar bir, a liviris d’ezo. Hogen, azeulit ar bir ha mistri ar bir, ar re o deus hen stummet, doueed peurouiziek an nenv. »
* ↑ Goularsaerien ar Samland war ar mor Baltik, gourdadou Aested Tacitus, Borussed ar Grenn-amzer, Letted ha Lituaniz breman. Arabad o drouk-veska gant goularsaerien ar Frisland war vor Hanternoz, a oa, henvel a-walc’h, Kelted.
* ↑ Artos « an arz », iwerzoneg art « arz » ha « doue », D’Arbois, Recherches sur l’origine de la propriété foncière et des noms de lieux habités en France, pp. 381-9. — Viduklevos « brud ar c’hoad », D’Arbois, Noms gaulois, p. 54-5. Kenveria Frazer, I, p. 387-8. Diwar-benn ar mela gand an arzed, Brehm, les Mammifères, I, pp. 652, 666. Kenveria les-ano kembraek an arz, melfochyn « moc’h-mel ». En hen-slaveg e veze graet anezan « debrer-mel », e lituaneg « al liper » (lokis), Anthr. 1906, p. 620.
* ↑ Kenveria an Aested meneget gant Tacitus hag, er Grenn-amzer, ar pez a lavar Adam a « Brême » eus ar Samli vel Pruzzi : Homines humanissimi... Multa possent dici ex illis populis laudabilia in moribus, Rev. des Et. anc. 1915, p. 112 ; 1919, p. 105, not. 1. Ar boblad-ze eo a zo bet diouennet kriz-mantrus gant marc’heien an Urz Teutonek hag he deus lezet hec’h ano d’ar Brus, A. Lefèvre, Germains et Slaves, p. 193-4 ; L. Léger, Russes et Slaves, trede levr (Paris, 1899) p. 172.
* ↑ « Ganet eus eun doue », d’Arbois, Civilisation des Celtes, p. 179.
* ↑ Kenveria an ano-den hen-geltiek Ivomagus « mevel Ivos ». En iwerzoneg hag e brezoneg ez eus geriou furmet en doare-ze : Mael-Uimi « moal (sklav) an arem », Mog-Nuadat « mevel Nuz », Mao-Doue « servus Dei » (kenveria Gwazdoue), Mao-Deiz « mevel an deiz », hag all.
# Sketla Segobrani vol2/Rann 37

| ◄ Enezenn ar Staen | Enez an Aour | Rann-ved ar brezel ► |
« Eun drede enezenn am eus gwelet er mor, er c’hornog d’an hini emoun o paouez komz anezi. Ar bella eo a gaver pa gerzer war-du ar c’huz-heol. Enni e tastumer a-varr al leur-zouar eur c’halz aour souezus. Mailhed eo tud an enezenn da deuzi ha da labourat ar metal-ze. Troiou-gouzoug a dalvoudegez vras a reont gantan. Briz-liou ar bleo hag ar c’horf anezo dre m’en em livont e lïes doare gant dourennou diwar louzaouennou o kreski en o enezenn.
* ↑ Iwerzon, Rev. Celt. 1900, pp. 166-72. Eus 1500 da 1000 kent H. S. ez eo bet Iwerzon, e gwirionez, eun El Dorado, eur « vro an aour ».
* ↑ Montélius-Reinach, Temps préhistoriques, p. 118-9.
* ↑ Joyce, Social History, II, pp. 176-7, 356-63 ; D’Arbois, Epopée celtique, pp. 111, 113, 115.
# An Den coz.

| ◄ Al Louarn hac e Gompagnunes. | An Den coz. | Ar C’heginer ha daou Scolaër.  ► |
FABL 119.
An Den coz.
Eun den ancien, oajet mad,
En eur mene o troc’ha coat,
Var e choug gantàn voa zammet :
Eur pennat an ent en deus gred.
Dreist ordinal en devoa nec’h ;
Scuiz hac accablet gant e vec’h.
E vemprou a voa scarnilet,
E groc’hen sec’het ha ridet,
Carget a oad hac a anvi,
Fall ha simplêt gant ar gozni.
Pa dol e vec’h var an douar,
Neuse e clemm hac e lavar,
O chaly var e oll souffranç,
Er maro e lacq esperanç,
Evel pa vije enaouet
Pelloc’h o veza var ar bed.
Mæs ar maro en eun istant
D’e zaou-lagat en em brezant.
Diontàn en deus goulennet :
Petra oc’h eus c’hoant a ve gred ?
En a respont gant cals a nec’h :
Sicour da ad gouren ma bec’h.
Sans moral.
An den ordinal en deve
Inclination d’ar vue,
Memeus en creis an anvio,
Er boan, en afflictiono.
Cousgoude alies dre glemm
Ar maro a zeblant goulen.
Evit qement-ze e car guel
Chom en bue evit mervel,
Ha mar roër dezàn da choas
Ne vo qet an ancqo e voaz.