# Disput etre eun Tregeriad hag eur C’hernevad

* ’Vidon bezan arru koz am eus c’hoant kent mervel,
* D’ober eur zon da ganan ebarz en Breiz-Izel
* Da implian ma spered da riman eun disput
* Etre daou den ansien istimet gant an dud.
* Unan ane so hanvet Jilez an Tregeriad,
* Egile ’zo e hano Pipi ar C’hernevad.
* Seblanti reont ho daou bezan tud a feson,
* Kredi ’ran int istimet pep hini ’n e ganton.
* Me oa êt ar zadorn all d’ar marc’had da Wengamp ;
* Oan ket abred d’arruout, ma c’hoz varc’h n’e ket amp ;
* Pa oa arru ar c’hreiste kasi gret ma marc’had,
* ’N eur vont war draou gant ar ru, kavis eur c’hamarad.
* Antren a rejomp hon-daou ’n eun « hotel » eus ar gêr ;
* Goul a rejomp da evan pep a chopad bïer ;
* Pe oamp azeet eus tôl hon deus klevet raktal
* Eun disput eus ar gwasan er penn-all eus ar zal,
* Entre daou zen ansien ha n’anaveemp ket ;
* Memes tra ’doa plijadur o tonet d’o c’hlevet ;
* Unan aneze a oa Kernevad chupen-ver,
* Egile livitennek, eus a-goste Treger.
* Pep-hini gôzee en langaj mod e vro ;
* Er feson-ze, mar gallan, me o dizrenvelo ;
* seblanti a rent o-daou bezan tud a feson,
* Pinvik hag istimet mad, pep-hini ’n e ganton.
* An Tregeriad a gomans da gentan riotal,
* Mes resevet mad e oe ha digemeret fall.
* AN TREGERIAD
* Me emezan ’m eus anvi eus ar Gernevaded,
* Rak bean ’deus eur vro vad, herve am eus klevet.
* Eno ’zo foen er prajou hag ed er parkeier…
* Ni n’hon deus netra a vad ’barz en koste Treger ;
* Ar re-man ’zo tout pinvik, herve am eus klevet,
* Disket bras, leun a skiant ha karget a spered.
* Eno ’zo zaout ha kesek, loened mad da werzan…
* Ar Gernevaded ac’h eo brao a-walc’h d’e bevan.
* AR C’HERNEVAD
* Fidouac’h feus ket ezom da zont da riotal !
* C’houi marteze sonj ganac’h ac’h e sod ar re-all.
* En Kerne, a dachennou e kaver lanneier,
* Mes bout a ra douar mad kenkoulz ’vel en Treger,
* Bout a ra paour a pinvik a bep sort kalite ;
* Ebarz en koste Treger, e kredan ’zo ive.
* Bezan ’zo tud a feson, bezan ’zo kanailhez,
* Mes ken fall ’vel Tregeris n’an int ket bet jamez ;
* Eus eur c’hernevad a ya da dremen « cour d’assis »,
* Mont a ra ouzpenn ugent dimeus a Dregeriz ;
* Elec’h ma vent kondaonet da vont d’ar galeou,
* Da vervel gant an ezom, da dibri gant ar laou ;
* Te teus ordinal dispriz ’vit ar Gernevaded,
* Ze zo kaos e lavarez n’o deus ket a spered.
* Mes ni ’deus eur seminêr ’barz en Plougerneve,
* Elec’h ma teuez d’ar skol, da vugale ha te.
* ’Vit bezan hirr da chupen, baro dindan da fri,
* Me, mab paour, gonto ganit er feson ma kari.
* Me ’gonto ganac’h en galleg, en latin hag en greg,
* Pe mar deo gwelloc’h ganac’h c’hoariomp en brezoneg ;
* Te a teus serret eur bern eus a pez na goust man,
* Eun hanter mui a voged ’zo ganit ’vit a dân
* AN TREGERIAD
* Ma ine ! Setu aman eun den eus an drolan !
* Evit eur badinerez e deut da ’n em fachan !
* Breman e kredan parfet d’ar pes a meus klevet,
* E zo tud ’barz en Kerne sotoc’h ’vit o loened.
* Te n’an out ’met eur poufer eur pomper, eur gaouiad !
* Ezet e walc’h e gouvet penôs out Kernevad !
* Herve klevet ac’hanout, te zo eun den savant,
* Me zo bet ive ar skol gwechall pe ouan yaouank.
* En ez pro e lavarez e teus eur seminer ;
* Ni hon deus ive unan ebarz en Landreger,
* ’Lec’h ma zo profesourien a oar latin a greg…
* N’e ket red mont da Gerne ’vit bezan studiet.
* Herve klevet ac’hanout, te zo pinvidik bras ;
* Me lavar, herve ma sonj, penôs ec’h out paour-ras.
* Kement gwech e valeer ’bars en koste Kerne,
* Dre-oll e weler skrivet mizer ha paourante.
* Eul lochen an disteran a zervij d’it da di,
* — En Treger ve ket bet mad d’ober eur marchosi, —
* Dibri a rez bara gros, patatez peilh ha tout ;
* Tremen ’reont pez ha pez ebarz en toul da c’houg.
* Da venaj eus ar lousan am eus gwelet james,
* Tud enor na c’houlfent ket antren ’n ez tiegez,
* En Kerne, herve larez, out karget a furnez,
* Ha Treger eo ar feunteun eus ar fallagriez.
* Kouskoude me a zo bet alies er « jure »,
* Gwelet am eus kondaoni kalz dimeus a Gerne
* Da vonet d’ar galeou d’achui ho deiou,
* ’Vit resev ar rekompans dimeus ho vertuiou.
* AR C’HERNEVAD
* Red eo a ves arru meo, petramant innosant,
* Pan-e-gwir e lavarez langaj ken diskiant,
* Me ’m eus baleet pell ’zo, hag a-dost hag a-bell,
* En kement terouer ’zo ebars en Breiz-Izel ;
* Hag ar lousan menajo am eus gwelet biskoaz,
* Am eus kavet ordinal ebars en Treger-Vras.
* Du-ma pan arru an den da gerzet ’barz an ti,
* Dustu a welo e skeud dre oll o lugerni.
* En Kerne e zo merc’hed antrin ha dilikat,
* A so kapabl da zerc’hel eur menaj en etat…
* ’Bars en Kerne a larez e dister an tier,
* Kement den ’zo oar a-walc’h out o laret gevier.
* Rak bout e ra tier kaer, bout e ra noblansou,
* Lec’h ma chom otrone vras mest da gals a vadou ;
* Kement den zo oar a-walc’h rak dre-oll e larer,
* Penôs e pinvidikoc’h bro Kerne ’vit Treger.
* AN TREGERIAD
* ’Gredan ket out ken pinvik, rak ne teus ket an êr
* Da vezan, e nep feson, uheloc’h ’vit Treger ;
* Du-ze ’zo kirri kavel gant en dud o charre,
* Daou goele hag eur c’hoz ros ’zo da stagan warne.
* Gant da gezek diouar-voan hag ho rêrou gever,
* Ar sort-se na vezont ket istimet en Treger ;
* Mar teufes gant da harnez dre du-man da vale,
* Redfe an dud d’he gwelet ’vel dre guriozite.
* Dre du-man kaver kezek ’zo ledan o senvier,
* Kirri bras ’zo war o lerc’h a zo teo ha pounner ;
* Me am eus pemp e gezek da stagan war ma c’harr,
* Pa gomansont da gerzet, krenan ’ra an douar.
* Sur awalc’h mar valefent war paveou Kerne,
* E tigorfes da c’heno da zellet trezek d’e !
* Du-man ’c’h a merc’hed bemde da gas lêz ’barz en kêr,
* Bemde ’teu arc’hant gante en o godel d’ar gêr.
* AR C’HERNEVAD
* Biskoaz n’am eus gwelet den ken aheurtet ha te !
* Te fot d’it laret e ve hanter-noz da greizte ;
* Gredan ket out sot awalc’h da zonjal ’n ez spered
* Da gât kezek a briz ’vel ar Gernevaded.
* Eur jo a ya e-unan betek dek mil liver…
* Marteze da harnez vras n’afe ket d’an hanter ;
* Gant de gezek rerou bras a da c’hrizilhennou,
* Ober a rez kalz a drouz ’n eur vont gant en henchou.
* Du-man ’stager c’houec’h ijen ha pevar a gezek,
* Hag am eus gwelloc’h harnez ’vit an Dregeriaded ;
* Sur awalc’h ma vent staget war da harnez ha te,
* Rafe d’it dont a souz-drenv da vale da Gerne.
* Da verc’hed a ya en kêr da gas koaven bemde,
* An hanter eus an arc’hant lakont ’barz en kafe ;
* En Kerne n’er ket bemde da gas lêz d’ar c’hêriou,
* Pa ve gwerzet an oen ni ’deve yalc’hadou.
* Pevar pe bemp mil liver, c’houec’h pe zeiz alies…
* Ken-ma fo bet kement-se fo labour da gas lez !
* Pa vo dastumet an est ’barz en koste Treger,
* ’C’h i bemde gant da harnez da gas da ed en kêr.
* Mes pa vo arru gouel Yan ha krog ar Vadelen,
* E vi gwelet o vale, da zac’h en gwadegen ;
* Ar c’hernevad n’e ket red d’ezan gwerzan e est,
* Gant arc’hant an oen bras a ve paeet ar mest.
* Mar garru ’n ed da vankout eur blavez bennaket,
* En zolier ar c’hernevad e vo kavet bepred.
* AN TREGERIAD
* Klevet am eus alies koseal eus Kerne,
* Biskoaz den n’am eus klevet o veuli ar vro-ze.
* En Treger e zo dre-oll soliou eus a c’haeran,
* Bara gwiniz zibri, jist ha gwin da evan ;
* En Kerne ec’h out o klask ober tud hep danve,
* En eun Tregeriad e zo danve daou he sort-se.
* Henvel int eus klianted blouket ho brageier,
* Da evesat ar loened e vent mat en Treger ;
* Du-man ’zo gwerset yaouank ha bleo war ho bruched,
* A rafe nebeut a forz eus ar Gernevaded.
* Kredi e ran, mar krogfent kolierou darn ane,
* he c’halfent sonjal hardi ’barz en eternite.
* AR C’HERNEVAD
* Biken n’am ije sonjet a vijes bet ken diot,
* Na ken hardi da laret kement a langaj sot.
* Nep a gredfe ac’hanout, sur mat, a lavarfe,
* Ebarz en koste Kerne n’eus nemet bugale ;
* Gredan ket ’c’h out bet biskoaz ’mesk ar Gernevaded ;
* Ar re ze o deus tromplet kalz a Dregeriaded.
* Dre zu-man ’zo pôtred vihan a zo leun ho dilhad,
* He lakafe boutonou Tregeriz da zailhat,
* En nostant e lavarez ez int gret hep danve,
* Biskoaz n’e bet Tregeriz gouest da c’hoari gante.
* Mar ve savet eun arme eus ar Gernevaded,
* Da vont da ober brezel ouz en Dregeriaded,
* Gwelet a rafes timad, arôk fin ar barti,
* Kas Tregeris a-souz-drenv ’barz ar mor da veuzi.
* An nep a ve sot awalc’h da gredi ac’hanout,
* a larfe ’barz en Treger e ves tudjentil tout,
* Dibri a res bara flour, evan gwin ar finan…
* Goude-ze ho pe labour o vonet da blegan.
* Herve klevet ac’hanout, te zo eun diaoul a bôtr,
* Mes ne gredan ket ’zo kalz arc’hant ’barz de chakod,
* ’Vit derc’hel laurens ar grand gant enor ’barz ar zal,
* E ve da borte-moneï gant famin ho yudal.
* AN TREGERIAD
* Pa ne c’houllez konsanti ar c’holl gant da bôtred,
* Gwelomp breman, ma karez, diwar gont ar merc’hed ;
* Me a oa bet ar zun all en Kerne o vale,
* A wele merc’hed gwisket gant neubet a zanve.
* Gant o chupen war valans ha gant o chignoned,
* Oan ket ’vit harz da c’hoarzin na pa vijen krouget ;
* Gredan ket e ve moyen d’ober netra gante,
* En Treger vent ket bet mat da gempen bugale.
* AR C’HERNEVAD
* Mar deufes eur vech bennak da foar Sant-Nikolez,
* Te ve laket souezet gant ar Gernevadez,
* Pa ve honnez o tansal ha dall Korlê o son,
* E oar just diouz an noten labourat he zalon.
* Korfet ken moust ha ken skanv, ken yê ha ken lijer,
* Kredi ran a rafe mez da flakennou Treger,
* Chignonet ganti he bleo, seder he daoulagad,
* Kozeal umbl ouz an holl, karget a feson vad.
* Da re zo leun a orgouilh hag a c’hloriusted,
* Ze zo kaos da galz ane ’gavont ket a bôtred,
* Gwelet am eus Tregeris ’barz en Bre o tansal,
* Henvel int ouz berniou teilh, poan d’e o ’n em finval.
* AN TREGERIAD
* ’Teus ket ezom da bompi kement gant da verc’hed !
* Eman liou ar pistoutou war da zimezelled ;
* Henvel int ouz bugale livet gwen morfoennet ;
* Kredi awalc’h a rafen devent ket hanter-voed.
* Hon re ’zo teo ha lart ha ru ho lipenno,
* Merc’hed o deus elokans dre en arsambleo !
* Eur plac’h a Dreger ’zo trec’h da ziou eus ar sort-se :
* Dougen a rafent unan dindan pep gazel d’e !
* AR C’HERNEVAD
* Me am oa klevet laret aboue pell ’zo amzer,
* E oa kalz a dud diod ’barz en koste Treger.
* Te ’velkent a renk bezan en hini diotan !
* ’Teus ket finaet ’boue oas bet sodet ar vej kentan !
* Gant da verc’hed ec’h arru evel gant da bôtred,
* Biskoaz ne dint bet evit ar Gernevadezed !
* Tregeriz o deus merc’hed ’zo koustus de zalc’hen ;
* ’Gav ket d’e ve kaer awalc’h james o zoaleten :
* O c’houef ’zo boutet a-drenv, o bleo ’zo bletonnet ;
* 'Ouiont ket penôz d’ober ’vit plijout d’ar bôtred.
* Hon re ’zo gwisket dereat ha karget a furnez ;
* Mest ar merc’hed ’barz en Frans eo ar Gernevadez ;
* Gant he doare ken lirzin hag he zellou ken drant,
* Lemel e ra mab e vam ermêz a zen yaouank.
* Pa deuio pôtred yaouank er vro de glask gwrage,
* ’Vo dalc’hmad ar breferans evit merc’hed Kerne.
* AN TREGERIAD
* Marteze eo poent awalc’h achui ar prosez,
* Tud ’veldomp vo ket kavet alies asambles.
* Setu ni pell ’zo aman hon daou o prosezi,
* Pep hini ’tifen e vro ha kuit a fachiri ;
* Biken n’am ije sonjet e vije bet kavet
* Tud ken dereat ha c’houi ’mesk ar Gernevaded.
* Evomp c’hoaz pep a vanac’h da derri hon sec’hed,
* Strinkomp hon daou asambles evel gwir vignoned.
* AR C’HERNEVAD
* C’houi ho peus bet da gentan komanset ar barti,
* Mar ’peus c’hoant da achui me zo ken prest ha c’houi.
* C’houi an evoa ordinal stum eun den a fêson ;
* Biken n’am ije sonjet ho pije kouls kalon ;
* Mar ’m e biken an enor d’ho kwelet en Kerne,
* Me deuio d’ho saludi gant pep humilite.
* Joa a refe d’am c’halon ho kwelet bars ma zi,
* Eus ar sort gwellan am mes donet d’ho regali…
* O-daou o deus glac’har vras o tont da ’n em guitat
* Ken e rede daero dimeus o daoulagad.
* Prometi a rent o-daou, an eil hag egile,
* E vijent gwir vignoned betek fin o bue.
* An neb an eus gret ar son ’zo arru gwen he varo ;
* Kollet an eus e envor, n’e ken evit rimo.
* Mar vijen bet studiet ’vel kalz a dud desket,
* ’Mije bet muioc’h a stum da riman brezoneg ;
* Gret am eus bet meur a zon ’boue mac’h on er bed-man,
* Marteze a vo houman an hini divezan.
* Arru eo pleget ma choug, kleuzan ’ra ma bisaj ;
* Me am o ’vit an deiou en douar ’vit partaj ;
* Santout e ran an Ankou en kichen ma zeuliou,
* ’Zo prest da lakat e falz d’achui ma deiou.
* Pa glevfet e vin maro, ho pedan, ’n han’ Doue,
* De lavaret eur beden ’vit repoz ma ine,
* Mar ’m eus lavaret netra a zroug ebarz ma zôn,
* Ouz Doue hag ouz an dud goulen e ran pardon.
* Karget a humilite, o tonet d’ho kuitât,
* Goulen he ran ’vidomp holl digant Doue, hon Tad,
* Ar yec’hed ar gwellan da hedan hon bue,
* Peuc’h hag evurusted, chans ha prespolite.
* Ma vo en Dregeriaded hag ar Gernevaded
* Mignoned da virviken e palez an Drinded,
* En kompagnonez ar Zent, an Ele, ar Werc’hez,
* Kurunet en kreiz ar gloar da virviken james !
* Evelse bezet gret.
* LE NEINDRE, J.-M.