OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sketla Segobrani vol2/Rann 19

| ◄ An eog Orkorix | Arc’houereed an draonienn | Maouez vras ar Menez ► |
Tremen ar gwall-froudou hep pensea n’oa nemet tec’hout diouz unan hepken eus an daou riskl o c’hortoz ar bageer en draonienn-hont. Gwasoc’h eged an daouzek karvan-vaen argadadeg an arc’houereed, daz-strolladennet ar bagadou anezo a-hed daou ribl ar stêr o tiwall ar red anezi. Tra dianat n’eo ket a be vammenn e teu an arc’houereed-ze. Bez’ ez eus anezo an êrevent o warezi ar gouennou du ha drouk eus ar bed, an anaon eus ar gouennou-ze hag eneou ar re o deus torret al Lezenn. Holl en em zastumont en draonienn-hont er C’hornog evit herzel eno an heol bep noz. Stigna rouedou a reont eus an eil menez d’egile, koulma geotennou, toulla trapedou, enaoui tantadou a geuneud glas ha gwall-louzeier da sevel eur moged du, teo, mougus ha flêrius. O saeziou kontammet a ziwaregont ouz evn-roue an Deiz. E c’hloaza a reont hag e ziskar d’an douar. Hag i sailha warnan hag e dacha ouz al leur gant beg o goafiou. A-zruilhad e pignont war e gorf d’e voustra dindan o zreid hag o daoulin, d’e vouga etre o daouarn. Eva e wad a reont. Ha diframma e bluennou liou tan hag aour a gasont ganto da gellïes a envorenn-drec’h. E gorf diwad ha dibourc’h a daolont er stêr hag ar stêr her c’has d’ar mor. Da viken e vanfe ar bed beuzet e tenvalijenn an noz hag ar goanv panevet d’an tri drouiz dont bep beure war varc’h a-dreuz d’ar mor. Hag i chom a-zav e-tal ar c’horf-maro bras, ha dre o c’harmou galloudek gervel en-dro e ene ennan. Gwad, anal ha gor ar vuhez a zaskoront d’ezan.
# Sketla Segobrani vol2/Rann 20

| ◄ Arc’houereed an draonienn | Maouez vras ar Menez | An evned kornek ► |
Raktal ma voe krog da grozal an daboulin-vrezel, eus troad pep gwezenn, eus pep bodad geot, eus pep roc’hell, eus pep toull en douar, e tilammas êrevent morlivet, êrevent du, êrevent ruz, êrevent melen, a rae ged war an draonienn. Diredek a rejont er ribl en eur deurel o garm-emgann. Ha setu ar saeziou, ar goafiou kontammet o teraoui nijal evel kazarc’h a-us d’an douriou. Hep benveg ebet da eilstourm, hep tog-brezel, na skoued, na hobregon d’en em warezi, e zivrec’h hag e ziouhar ez noaz, hep ken kabell nemed e vleo melen hir, hep ken gwiskamant nemed e doneg wenn bevennet a limestra, faezet ez oa Vindosêtlos panevet da groz an daboulin, a ise outan enebourien a-vordilh, beza dihunet war eun dro eur geneilez c’halloudek. An dourni he zennas eus ar vougeo e-lec’h m’edo kousket e lein ar menez. Vindosêtlos, savet e zaoulagad d’ar mare, a welas, e-touez ar gwez-pin, eur vaouez vras he fenn blevek a stoue da sellout outan. Dam-c’houde e voe dazroudennet an oabl gand ar glao, hag ar pil-dour o koueza en-dro d’ezan a guzas outan ar vaouez hag ar menez. Ar rouanez avat he doa bet amzer da welout ar paotr yaouank gwenn e-unan war ar stêr. En arbenn ez oa aet he sell-hi d’e sell-hen glas ha glan evel ar beure. Ar gwel-ze a zihunas enni koun he fried. Al le a reas na c’houzanvje ket gwall-donkadur an Evn. Kaset ganti he daouarn d’he genou, e taolas eur c’harmadenn gourskiltr, lemm, taer, a drec’has war tourni an daboulin ha war garmadeg an armeadou. Ha kant meuriad he foblad, o paouez war ar skourrou pe dindan an deliou, o peuri er frankizennou, o c’hoari war glann an dour, a voe tennet eus o dibrederi. Eilgeria anezi a rejont, pep-hini en e yez, eus raosklegou ar stêr, eus poullou ha lennou ar c’hlann, da geviou ar menez ha da wezegou avelet ar c’hribennou.
* ↑ An Nenv, pe doue an nenv, pried doueez ar glen, Rhys., Celtic Heathendom, pp. 111-6, 645, 669-70.
* ↑ Kenveria doueez ar glen, « itron ar miled » (potnia therôn) gand ar C’hresianed. War hec’h ano keltiek, Litavis, par d’ar sanskriteg Prithivi, sellout Rev. Celt. 1895, p. 116. Roudou an azeulerez anezi e Galia d’ar marevez kelt-ha-roman, Rev. des Et. anc. 1915, pp. 60-2. War doueez ar glen en Iwerzon, Tailtiu', Trogan, Rev. archéol. 1914, pp. 205-27.
# Taervet loden — V.

| ◄ Doue hag ar gonsians arôk, ar politik warlerc'h. — Prozision ar Zakramant en Manchester | Petra an neus talveet ar c’hendalc’h da gatoliked Bro-Zôz | Petra a dalveo c’hoaz ar C’hendalc’h da gatoliked Bro-Zôz ► |
Gallout a rêr eta, goude bean sellet petra an neus talveet d’ar gatoliked difenn direiz an Otro Asquith, laret n’o deus ket en em gavet gwaz eus aze. Ar c’hontrel eo a zo gwir. E tu-hont d’ar gonido o deus bet aboe, e fell d’imp c’hoaz envori an testenio eus ar garante virvidik hag eus an istim hep he far a zo bet roet da gannad ar Pab, ha dre-ze d’ar Pab e-unan, epad ar prozision : eur gentel vat eo bet evit ar brotestanted gwelet pegen start eo an ere a garante doujus a stag o c’henvroïz katolik ouz kador sant Pêr. Kaeroc’h so : laret a rêr zoken e oa eur bern anglikaned hag a zistagê hopadenno a enor wardro gant ar gatoliked pa dremene dirake an Otro ar c’hardinal Vanutelli. Eur forn c’hored, koulz laret, e oa an de-se ar ruio a zo endro da Gatedral Westminster. Penôs neuze n’an dije ket kroget an tan er c’hoad a oa enni, betek er c’hoad glas ?
C’hoaz eur wej, tennet o devo katoliked Bro-Zôz ar brasan mad eus an dismegans grêt d’o Doue ha d’ê-i gant ar C’hentan ministr.
Ha, ma lezomp a goste breman, ar paour kêz Asquith, ma sellomp ouz ar c’hraso a zistro a zo koueet war ineo ar Zôzon digatolik evel eur c’hlizen ken talvoudus ha mac’h eo dous, nag a lec’h hon devo c’hoaz da vinnigan an Otro Doue ! Hen a oar, hag hen hepken, petra a zo tremenet en goeled o c’honsians ha pegement anê o deus en em laket en hent evit kerzet trezek ar wirione. Mes meur a hini ac’h ê dija peurc’hrêt gante o beaj, hag ar re-ze a c’hellomp o anaveout. N’eo ket aman avat e vo laret pet a zo anê, ha piw ec’h int : ne gomzin nemet eus distro eur gouent a-bez.
Bean a oa en Londrez eur gouent, ugent leanez enni, hag a veve herve ar relijion anglikan : roues (rare) eo ar sort kouencho, mes bepret e zo unan bennak hag en em lak dindan renadur eun eskob eus an Iliz Uhel. Ar gouent-man he devoa heuilhet pis ar c’hendalc’h Eukaristik, ha petra a reas ar briolez hag he leanezed, stoket gant gras an Otro Doue, nemet en em lakat, adalek miz here, e skol eur beleg katolik, a roas d’ê arc’heskob Westminster. Ne chomjont ket pell hep reizan o c’hredenno ha, ’benn miz genver 1909, e larjont kenavo d’an anglikaned evit en em lakat en renk ar gatoliked : an Otro Bourne hen e-unan ac’h eas da glevet ha da zigemer o dinac’h.
Vad a ra d’hon c’halon gwelet ec’h eo êt ar fe gatolik en Bro Zôz war grenvaat aboe ar C’hendalc’h hag ec’h eo gwellaet ive stad ar re he heuilh.
# Taervet loden — IX.

| ◄ Eun dro d’an diskoeadeg Gallo-Zôz | D’ar gêr ha buhan, dre Dover, Calais ha Pariz | Stagaden — Keleier digoueet epad ma ver bet o voulan « Ma Beaj Londrez » ► |
Eur wej distro d’hon hotel, e reomp pep hini e bakaden ha da goan. Pa zavomp eus tôl ec’h ê evit pignal en eun omnibus a gas ac’hanomp betek gar Charing-Kross.
Da nav heur hanter e tilec’h hon zrain, eun train hag hon c’has, n’ê ket da Folkestone, mes da Dover. Amzer hepken d’ober eun hun, hag e tiskennomp evit mont war al lestr a zo ouz hon gortoz. Nebeutoc’h evit eun heur goude, treuzet ganimp gwazien vor ar Pas-de-Calais, ec’h omp en Calais, war douar Frans. Doue da vean meulet ! Daoust ma n’ê ken an douar-man, kement ha hini Bro-zôz, eun douar a liberte hag a justis, ec’h ê koulskoude hon douar-ni, ha dre-ze en em zantomp breman evel er gêr. Mar be bolante Doue, e teuio c’hoaz eun de bennak al liberte hag ar justis d’oder o chomaj en hon zouez.
Ar Meurz ar 15$^{et}$ a Wengolo.
C’hwec’h heur eo pan arruomp en Pariz. Mes perak chom da vale er gêr vras ? Gwelet ha klevet awalc’h a dreo neve evidomp hon deus en Londrez : breman eo c’hoant ar gêr a zo ganimp. Ofernian ha leinan, na reomp ken en Pariz. ’Benn nav heur hanter ec’h omp en gar Mene-Parnas ha ’benn pemp heur hanter eus an abarde en hini Gwengamp. Aman en em gwitaomp hag e roomp hon gir an eil d’egile evit en em gavout alies unanet a spered dirak ar Zakramant adorabl eus an Oter. Meulet ra vo da virviken !
# Taervet loden — IV.

| ◄ An O. Asquith gwallgaset gant ar gatoliked : paket gante en eur votadeg, paket gante en eur stourm savet diwarbenn lezen ar skolio | Doue hag ar gonsians arôk, ar politik warlerc'h. — Prozision ar Zakramant en Manchester | Petra an neus talveet ar c’hendalc’h da gatoliked Bro-Zôz ► |
Stad vras a zo emichans en kalon ar Gatoliked. hag ankouaet eo gantê ar boan o devoa kemeret evit sovetaat ineo o bugale. Ma heuilfe o breudeur Frans o skouer, o defe, int ive, o digoll digant an Otro Doue. Mes siouaz ! dizunvaniez ha zoken kasoni a zo etreze, dre ma fell d’eul lod anê miret ar Republik gant tud a spered all d’he blenian, ha ma fell d’al lod all he diskar.
En Bro-Zôz n’eo ket kont evelse. Gwir eo n’eman ket eno an oll gatoliked eus ar memes kosteen bolitik : darn anê, lord Ripon en o fenn, a zo eus an tu whig, ha dre-ze e fell d’ê kriski ar frankiz ; darn all, ouz o renan duk a Norfolk, a zo eus an tu tory, ha dre-ze e fell d’ê he strisaat. Mes d’ê oll e plij ar furm c’houarnamant o deus, da laret ê ar rouelez.
A wejo avat ne blij ket ministred ar roue d’ê oll, na zoken da hini ebet eus an diw gosteen. Neuze en em glevont etreze hag en em lakont a-dreuz war hent ar gouarnamant. Gwaz da heman ! Rak alies e teuont a-benn, dreist oll mar be roet dorn d’ê gant eur re all bennak, d’hen skoilhan ha d’hen harz da vont pelloc’h.
Ya, gwaz d’ar ministr a deuio, en eun doare pe en eun doare all, d’o gwaskan pe d’o zismegansi, evel ma neus grêt an Otro Asquith e-kerz gouelio an c’hendalc’h Eukaristik. Koustet an nevo da heman bean bet diseven (impoli) en o andret.
Ha c’hoaz ne vo ket bet awalc’h d’ar gatoliked bean bet laket darn eus e venozio da c’houitan. Setu ne reont ken van ebet eus an difenn a reas d’ê ober prozision ar Zakramant evit klozan o C’hendalc’h gwengolo. ’N eur skrivan kement-man, c’hwec’h miz goude, e teuan da c’hoût, dre ar gazetenno, ec’h eo bet douget ar Zakramant Santel en prozision dre ar ruio a ra an dro d’eun iliz, ha ze en Manchester, eur gêr hag a zo enni 600.000 den. Eur mision a oad o klozan an de-se, ar 14$^{et}$ a viz Meurz, en parouz Sant-Patrik. Douget e oa an dê gant tud eus breuriez Sant-Fransez ha, warlec’h, e kerze 2.000 plac’h ha 1.000 pôtr, gant pep hini anê eur c’houlaouen elum. Eur muzik a oa gante ive evit harpan ar mouezio epad ar c’han. Penn da benn e oa kempennet kaer tier ar gatoliked, daoust mac’h eo marteze ar barouz an hini baouran eus Manchester. Ha dizurz ebet : ar person hag e daou gure a oa o lagad war bep tra, hep kaout ezom eus ar polis : « Hirie, eme unan eus ar pevar jesuit o devoa prezeget ar mision, hirie e zo bet grêt marteze da Doue an Eukarist, dirak an oll, brasan enor a zo bet grêt d’ean en Bro-Zôz, aboe amzer ar Refurm. »
# Ar Hent en Hadour/Chapistr 8

| ◄ LODEN VII | LODEN VIII | LODEN IX  ► |
En Aviél. — Er Mestr e laras hoah : « Doh più é ma hanval en dud ag en amzér-men ? Doh bugalé, azéet ar er paùér hag e gri en eil d’égilé :
en apostoled aral, er vugalé, er mammeu. Er mammeu e zou klutet, duhont ha dumen ; er vugalé e hoari.
ER VUGALÉ, d’er mammeu. Ni hun es soñnet soñnenneu bourus, Ne hues chet hoarhet. Ni hun es laret treu melkonius,
Émen é ma, émen é ma ?
Er ré getan É ma duhont, é ma duma ! A ! A ! A !
Ridek e hrant èl érauk er blei, mes ind e za kentéh éndro hag e gan, peb unan é lakat é vreh endro de houg é vam.
Honnen é me mam, er vam e garan Er muian ér bed.
Hi e zihuennou doh er blei fallan
Èl ihuéloh.
Epad en amzér-sé, Iehann e zibouk ar unan ag en tréatreu bihan.
Fé, soéhus é men dint é chikañnal dalbéh Eit gout più en devou un dé er hetan léh En hur mesk.
Jésus e zisoh, en apostoled aral en dro dehon.
En hur mesk.Più é, Mestr ? Unan ag er vugalé e zou deit, en ur ridek, ag en téatr kreis ar en téatr bihan hag ean um gav dirak Jésus.
En hur mesk. Più é, Mestr ?A ! Chetu !…
D’er hroèdur, en ur lakat é zorn arnehon.
En hur mesk. Più é, Mestr ? A ! Chetu !…Me hroèdur, Ne zoujes chet, n’ha pou droug erbet de andur. Tosta. D’en apostoled. Tosta.E guirioné, mar chomet èl men doh, Ne vou ket léh erbet ér baradouiz eidoh. En nemb um hroei bihan èl er hroèdurig-ma Hannéh e vou én nean er hetan anoh ; ia, Er bihannan e zou amen en ihuélan.
Mont e hrant ol ar en téatr-kreis.
Hañni ne houlen ket più vou en devéhan !
Epad men dint é trezein ag ur léh d’en aral kleuein e hrér :
{{Kreizañ|ER GANNERION Più é hanneh e za get doustér aben d’oh, O bugalé ? Più é hanneh e za, get splandér en é vroh ? Jésus é.
Er mammeu e saù. Er vugalé e za get hirèh én arben de Jésus : ind er groñn.
A ! nag a vugalé ! Petra e hret ? Pelleit !
Kenteh ma hun guélant é mant étré hun treid.
Lausket ind de dostat, rak, m’er lar hoah ur huéh, En nean e vou dehé.
En nean e vou dehé.Ret é plégein dalbéh !
Beniget ind, Jésus.
Beniget ind, Jésus.Mem bénoh arnehé Hag arnoh hui !… Maleur d’en nemb e glaskehé Skandalizein unan ag er ré-men e gred Énnan ! — Guel e vehé dehon, er meliget ! Bout taulet ér mor don get ur mén doh é houg ! Mem bénoh arnoh rah hag ar er ré hou toug ! De unan ag er vugalé. Mes té, ne dostes chet ?
Mes té, ne dostes chet ?Nen des chet anehon Mam erbet. — Nann. — Droug en des d’é galon. Hoand en des.
Hoand en des.M’em es mé, me mignon, ur bara Ha nen des hoah hañni tanoeit ar en doar-ma. Er bara-sé, en ol en dèbrou, memb er ré E zou bihan èloh — ha nañnet èlousté. — Hag er ré en dèbrou, jamés ne varùeint mui. M’er rei d’oh, bugalé, d’en éled ha d’oh hui.
En tenneris e goéh.
# Ar Iouen

| ◄ Ar C’hemener | Ar Iouen | Korbino ► |
* Setu var ann daol
* Souben, kig ha kaol,
* Jaketa ;
* Ar Iouen gand he koutell fall
* A troc’h aman ha kig-sal.
* Setu var ann daol,
* Jaketa ;
* Souben, kig ha kaol.
* Pa ia Iouen d’ar foar
* Ez eo eunn den dispar,
* Jaketa ;
* Evid ober he vourc’hiz
* E pren eur bara gwiniz.
* Pa ia Iouen d’ar foar...
* Hen dibri a rei
* Var-dro ar c’hreiz-dei,
* Jaketa ;
* Hag a viro ann anter
* Da kas d’he vugale d’ar ger ;
* Hen dibri a rei...
* Erru e Iouen
* Gand he femelen,
* Jaketa,
* Bronduet gat taolion dorn,
* Peur dizantet, kasi born ;
* Erru e Iouen...
* Ho daou ’maint er fos
* Betek fin ann noz,
* Jaketa,
* Kuit da uza tan, goulou,
* Ha da saotri liseriou ;
* Ha daou ’maint er fos...
* Pa kler ar c’horn-bout
* O voudel d’ar iout,
* Jaketa,
* Anter maro gad ann naon
* E kers evel d’eunn anaon
* Pa kler ar c’horn-bout...
* Ar iout zo chomet
* A vo astomet,
* Jaketa,
* Ha pasket gant glaour ha kranch
* D’ar paotr bihan leun he vanch ;
* Ar iout zo chomet...
Chantée au diner celtique de Paris, par M. Caurant.
# Ar Jeldron bras

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ar Geldon braz.
| ◄ Son ar boto lezr | Ar Jeldron bras | Ar Vestrez gaouiad ► |
* Et e Jildron vras da Bariz,
* Madelon du pa mariene !
* Hag hen gwisket ’vel eur bourc’hiz,
* Madelon du pa, marie kilze, kilze du pa mariene !
TRADUCTION. — Le grand Gildron est allé à Paris, — Madelon du pa mariène ! — Et il est vêtu comme un bourgeois, — Madelon, etc.
Receuilli à Trévèrec par M. E. Ernault. (Mélusine, t. VI.)
# Ar Hent en Hadour/Chapistr 4

| ◄ LODEN III | LODEN IV | LODEN V  ► |
En Aviél. — Ur huéh ma oé Jésus ar vor, get é apostoled, ur gohad fal amzér e saùas en un taul ; kornal e hré en aùèl ; er mor e houlenné ; strimpein e hré en deur adrest er vag, ha Jésus e oè kousket. Skontein e hré en apostoled muioh mui ; ne hellent ket mui harz ; ind en dihousk enta hag e huch a bouiz ou fen : « É hamb de gol. » — Jésus e reskond : « A betra e hues hui èun, tud a fé distér ? » Nezé, ean e saù, ean e daul ur sel tro-ha-tro ; ha taùein e hra kentéh en aùél hag er mor.
Epad er loden-man en hoari um zalh ar vord er len hag ar er len hi-memb, tostiktra de Gafarnaüm.
Na peger kriù é hueh en aùél !
Na peger kriù é hueh en aùél !Sellet ta Er vag vihan ker pèl duhont !
Er vag vihan ker pèl duhont !Tostat e hra Elkent.
Elkent.Pas goal fonabl !
Elkent. Pas goal fonabl !Hi e goéh marahuéh Ken don ma n’hé guélér ket mui.
Ken don ma n’hé guélér ket mui.Ou devou béh, Me gred, doh um dennein ag en taul bouillard-sé.
Più rah e zou abarh ?
Più rah e zou abarh ?Più ? Mabed Zébédé Hempkin get ré Jonas.
Hempkin get ré Jonas.Sel ta ! Pellat e hrant !
Peurkeh tud ! Kollet int !
Peurkeh tud ! Kollet int !Ker kaer e oé tuchant ! Chonjet ou des merhat é vehé bet chomet En amzér èl ma oé.
En amzér èl ma oé.Difariet int bet !
O men Doué, peger bean é tostant ind brema ! Kollet int, sur erhoalh !
Kollet int, sur erhoalh !A ! Men Doué, pesort tra Blaoahus !
Blaoahus !A !… Boutzou,… tuchant n’er guélemb ket, É kreis er vag, sel ta, unan benak kousket.
Kousket !… Pe gorn er mor en dro dehé, prest-kaer D’ou lonkein !
D’ou lonkein !M’er guél mat.
D’ou lonkein ! M’er guél mat.Fari e hres, me merh.
Pas, me huél er réral doh en dihousk.
Pas, me huél er réral doh en dihousk.Simon En des lausket é ruan hag e stoui dirakton.
Chetu ean en é saù.
Chetu ean en é saù.Er Mestr é, Soara. En hani en des reit er iehed t’ein.
En hani en des reit er iehed t’ein.Petra ! É ma Jésus geté !
É ma Jésus geté !Chetu ean é asten É zivréh, é zehorn ar houlenneu er len.
A ! Mirakl !
A ! Mirakl !Salvet int !
A ! Mirakl ! Salvet int !Ur gonz en des laret Hag er mor digabestr en des kentéh taùet !
Épad ma konzent ar unan ag en téatreu bihan, guélet e hrér ar en téatr-kreis mirakl er bouillard.
Doh é gonz gelloudek er mor en des sentet. Revou eit birhuikin mélet, Rak er Mestr é, er Mestr hemp par, E lak de daùein èl ma kar Er mor, er gurum, en aùél.
Revou mélet, a voéh ihuél,
En tenneris e goéh.
# VI. — Herry Kerzuliek a haddimez

| ◄ V. — Dizesper Herry | VI. — Herry Kerzuliek a haddimez | VII. — Ar verc’hik Gwennola, e Mellak  ► |
An intanv, epad reujad e glenved, na roaz da zen deuz e gelou, mes kerkent ma oa pareet, e skivaz eul lizer d’e dad ha d’e vam, evit lavaret d’ezo n’o devoa ket ezom da zonjal ken ennan, en devoa graet e sonj da vont da chom d’ar Gear-Benn.
E gwirione, a veac’h e oa sec’het ar c’hleizennou en e c’houk, ma lakeaz staga deuz ar wetur, e zaou varc’h kaër, hag e kemeraz penn an hent evit mond da Bariz.
Eiz de oa bet oc’h ober an hent, ha kerkent ha ma oa digoueet, kenta tra reaz, oa gwerza e zaou loën hag e garronz kaër.
Neuze e kommansaz da ren eur vuez diboch, buez an dud dizesperet.
Bemde o c’haloupat deuz an eil toull fall d’egile, e kolle e iec’hed, ec’h en em revine. Ar c’hoariou kartou a blije d’ezап, hag enno gwech e c’honee, gwech e kolle arc’hant braz.
Eur bla oa bet o ren ar vue-ze, pa zonjaz dimezi en dro.
En unan deuz an tiez ze a hanver e gallek café-concert, Herry a gavaz eur plac’h iaouank deuz ar re gaëra, hanvet Héloïse Clamort.
Ar plac’h-ma a oa deuz eul lignez izel, he zud a zalc’he eun tammik konverz en eur gaerik vihan deuz Sao-Heol Franz.
Dimezi a rejont eta, ha chom a rechont er Gear-Benn. Asamblez gant e itron iaouank, an aotrou Herry a renaz eur vuez fur, na vije ken gwellet o tremen nozveziou en toullou born, na golle ken e arc’hant er c’hoariou braz. Mes avad, ma rene Herry eur vuez fur, na rene ket eur vuez kristen, heg e wreg na roe ket d’ezan aliou mad, rak hi e-unan a oa koueet abred en dizurz.
Prestik goude ma oa marvet Gwennola, he zad heg e mam a varvez ive en Huelgoat.
Ar boan o devoa bet o klevet ar maro spontuz e devoa bet o merc’h, a gasaz anezo buan war o fenn, ha peurgaset e oant bet, pa glevchont ar vuez fall a rene e Pariz o mab kaër Herry.
An aotrou Kerzuliek koz, o chom e maner Tymeur e Poullaouën, a varvaz o koueza diwar e varc’h. Na jome mui deuz an diou famill, nemed an itron goz Kerzuliek, mam an aotrou Herry.
Houma, pell a ioa, a oa stag war he guele gant ar remm hag ar c’hoënvadurez, hag eun devez, Herry a resevaz eul lizer vit lavaret d’ezan oa maro e vam.
Abenn eur bla goude ma oa arruet an darvout-ze, Herry a roaz e zonj da zont adarre da chom da Vreiz, dindan an hano a Alphons Clamort.
Dek vla a zo abaoue ma z’eo douaret du-ze e Mellac, Gwennola Kerzuliek, eiz vla zo tremenet, abaoue ma z’eo dimeet vit an eil gwech, Herry Kerzuliek.
Hen-ma, evel heritour d’an daou vaner, hini e wreg kenta en Huelgoat, hag e hini e-unan e Poullaouën, a deu da chom da Vreiz, da vaner Tymeur, el leac’h oa ganet.
# Va Fask kenta e Plougastell

| ◄ Parrez Plougastell | Va Fask kenta e Plougastell | Kerzadiou ha Plougastell ► |
D’am mignoun, an Abad Vigouroux,
beleg e Montroulez.
* En deiz araok, va moereb vad
* Abred am c’hasas da gouskat,
* Gand aoun n’am bije ’n eur c’hoari
* Saotred va ene o pec’hi.
* Difunet pell abarz an deiz.
* Va c’haloun a lamme em c’hreiz,
* Gand hast da vonet d’am Zalver
* Am gorloze war an aoter.
* Teod lemm an den na c’heli laret,
* Pluen ebed n’he deuz skrivet
* Mesventi dudiuz an ene
* Deuet da veza ti he Doue.
* Devez eüruz e peb doare,
* Sklereat gand an eol a bare ;
* Iliz sant Per a ioa gwisket
* Gand bleun en derc’hent kutuillet.
* Em spered e chommo bepred
* Ar c’houn euz an deiz benniget
* Ma reseviz d’ar veach kenta
* Jezuz, ar mignoun tenera.
* O devez kaer va Fask kenta,
* Hep hini henvel er bed-ma,
* Evidoun c’houi voe luc’heden
* An deiz a bado da viken.
* Tridal a ra gand levenez
* Va c’haloun pa daolan evez
* E prosesion ar Feunteun-Wenn,
* En deiz-se skeduz ha laouen.
* Tregern a rea ar parkeier,
* An hentchou doun, ar prajeier,
* Gand mouez nerzuz ar vugale
* O kana meuleudi Doue.
* E chapelik hor Mamm Mari,
* Savet gand hon tud koz d’ezhi,
* Ni douaz chomm atao fidel
* D’hor Zalver ha d’he Vamm zantel.
* Na traou ar bed, nag an amzer,
* Daoust d’ezho da veza pounner,
* N’hellint euz va spered tenna
* Sonj dudiuz va Fask kenta.
# V. — Dizesper Herry

| ◄ IV. — Eur bugelik a zo ganet er be | V. — Dizesper Herry | VI. — Herry Kerzuliek a haddimez  ► |
Lezomp brema da gousket e peoc’h, ar vam er vered, lezomp da greski an ælik koant Gwennola e ti Varc’harit an Naour, ha gwelomp du-ze en eur gambr en hotel Santez-Anna, an aotrou Herry.
Eur miz a zo ema en hotel, bemde ar medisin a deu da louzaoui e c’houliou.
Etre peder moger e gambr, ar c’hlanvour a ra meur a zonj evit e amzer da zont.
— « Birviken, emezan, nan birviken, na zizroin d’ar gaer dre an hent-ze em euz groet dont. Nan, nan, ne z’in ket da Vellak, rak ar veraden diveza deuz va gwad a ruillfe war an douar-ze dindan pehini ema korf va fried…
Ah ! brema e c’houzon petra eo ar garante, brema c’houzon petra eo beza dipartiet deuz eur pried karantezuz. Va c’halon a zo fraillet, pa zonjan ez oun bet kri e kenver an hini a zo hirio du-ze kuzet en douar ien…
Brema n’ouzoun mui petra d’ober. Dizrei du-ze da Boullaouën ?…
Nan, nan !
Kement tra a zo eno, a rebechfe d’in krizder va c’halon ! Pa welfen va mam-gaër, e sonjfe d’in klevet anezi ato o rebech d’in maro he merc’h muia karet…
Nan, nan, ne fell ket d’in chom ken en Breiz-lzel, ha red eo d’in ankouat leac’hiou kaër va yaouankiz, pere a zo brema evidon, leac’hiou a rebech a hed va bue…
Mont a rin da dremen ar rest deuz ma amzer da Bariz. Er Gear-Veur-ze o teuin buan da ankouaat an traou doaniuz a zo tremenet, eno e kavin ebatou, hag a zistroio ma spered diwar ma ankeniou… »
Setu ar sonj a rede e penn Herry Kerzuliek. Mont a rank da glask diduamant, ankouaat a rank e bried, e dud, e vro gaër Breiz-lzel. Na chomo ket da reseo huanad diveza e dud e Poullaouën nag en Huelgoat. Mont a raio d’en em guzat ha d’en em goll da Bariz.