OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Katekiz historik/Eil Gévren - XXVIII Gentel

| ◄ XXVII Gentel. Eûz ann Nouen. | XXVIII Gentel. Eûz ann Urs. | XXIX Gentel. Eûz ar Briédélez. ► |
Sakramant ann Urs a rô d’ann Iliz ôbérourien hollek ha tadou spéréduz a zô lékéad é léac’h ann Ébestel ha Diskibled Jézuz-Krist, évit kenderc’hel ôber Doué bété divez ar c’hantvéjou. Ar c’hrâs eûz ar Sakramant-zé na zantéla két hép-kén ar ré a zigémer anézhan, rei a ra c’hoaz d’ézhô ar galloud da zantéla ar ré all, ô rei d’ézhô ar Zakramanchou. Hôgen n’eûz néméd ann Eskop a gément a helfé hô rei holl ; ar Véleien péré a zô lekéat évid hé ziboania, na hellont rei nag ar Gouzoumen, nag ann Urs. Ann Diagoned a zô lékéad évit servicha ann Eskop hag ar Véleien, enn hô c’hargou, hag évit prédéria ar béorien. Ann ursiou-zé eo ar ré vrasa. Pemp all a zô dindân ar ré-zé, lékéat évid diboania ann Diagoned ; Drs ar Zudiagoned, Urs ann Akolited, péré a zô dileûret évid heûlia ann Eskop, hag enn iliz évid dougen ar goulou, Urs al Lennérien, Urs ann Eksorsisted hag Urs ar Borsierien. Béz’ é kounteur éta enn-holl seiz Urs, pevar dister ha trî Urs brasoc’h pé sakr, péré eo ar Sudiagonach, ann Diagonach hag ar Vélégiach, é péhini é ma ivé ann Eskobiach. Réd eo tréménout dré ann holl zérésiou-zé évid erruout d’ar Vélégiach. Ar c’henta dérez eo ann tonsurach, péhini né kéd eunn Urs, hôgen eul lid santel évit rei ar zaé a iliz da eunn dén lîk, hag évid hé lakaad é renk ar c’hloer : râg gervel a réeur kloer ar ré holl a zô dileûret évit servich ann iliz, ha tûd-lîk ar ré all eûz ar bobl Gristen.
Goulenn. Péhini eo ar c’hrâs eûz a Zakramant ann Urs. Lavar. Rei a ra ar galloud da rei ar Zakramanchou, pé da ôber eur servich hollek-bennâg enn iliz. G. Péré eo ar ré hô deûz ar c’hrâs-zé enn-holl-d’ann-holl. L. Ann Eskeb eo. G. Béz’ é hellond éta rei ann holl Zakramanchou. L. Ia, ar Gouzoumen hag ann Urs zô-kén. G. Ar véleien hag hî na hellont két rei ann daou Zakramant-zé. L. Nann, d’ann Eskop int miret. G. Pétrâ eo dléad ann Diagoned. L. Servicha ar Bélek hag ann Eskop enn hô c’hargou. G. Péré eo ann ursiou all. L. Sudiagoned, Akolited, Lennerien, Eksorsisted ha Porsierien. G. Péd zô anézhô holl. L. Seiz zô anézhô. G. Péré eo ann ursiou sakr. L. Ar Sudiagonach, ann Diagonach hag ar Vélégiach. G. Ha béz’ é helleur dond da vélek râk-tâl. L. Nann, réd eo tréménoud dré ann holl zerésiou all. G. Pétrâ eo ann Tonsurach. L. Eul lid évit kéméroud ar zaé a iliz. G. Pétrâ a ra-hén. L. Pénaoz eûz a zén-lik é teûeur da véza kloarek.
# Katekiz historik/Eil Gévren - XXVI Gentel

| ◄ XXV Gentel. Eûz a Zakramant ar Binijen. | XXVI Gentel. Heûl eûz ar Binijen. | XXVII Gentel. Eûz ann Nouen. ► |
Goudé ma eo bét kovéséet ar péc’her, ha goudé ma en deûz rôed hé c’hér é tic’haouô ar bélek a dlé hé absolvi, mar gwél enn-han merkou a-walc’h a zistrô ; anéz é tlé dinac'ha d’ézhan ann absolven, dindân boan d’en em zaoni gand ar péc’her : mar d-éma enn arvar é vé distrôet mâd, é tlé gourzéza. Ann absolven digéméret mâd a lâm ar béc’héjou, bézent pé vézent. É-kénver ar béc’héjou dister, a c’halveur vénial, ha diouc’h péré eo diez brâz tec’houd a-grenn é-pâd ar vuez, é hellont béza distoled dré ar béden, dré ann aluzen, dré ann ôberiou-mâd. Hôgen péger bihan-bennâg é kavomp ar béc’héjou-zé, eo réd bépréd kaoud eur préder brâz d’en em walc’hi anézhô, ha da dec’houd diout-hô. Ar Gristenien a zô marô karged eûz a béc’héjou vénial-bennâg, pé eûz a eunn dilerc’h-bennâg a zic’haou a dléont évid ar béc’héjou distoled d’ézhô, ar ré-zé a c’houzanv er béd all eur boan a c’halvomp ar Purgator ; hôgen dieûbet pé fréalzet é vézont gant pédennou ar ré-véô. Ann Iliz a aotré â-wéchou induljansou, a laka oud ôberiou-mâd-bennâg, évit rei d’é-omp tû da zerc'hel léac’h eûz a ziouer hon dic’haouou.
Goulenn. Ar bélek hag hén a zô rédied da rei ann absolven d’ann hini a ia da govésaat. Lavar. Nann, ma na venn en défé eur gwîr geûz. G. Pé zroug a râ, mar teû da absolvi ré skanv. L. En em garga a râ eûz ann hévélep péc’hed. G. Ar Sakramant a Binijen hag hén a zô réd évit lémel ar béc’héjou vénial. L. Nann, béz’ éz eûz c’hoaz doaréou all, G. Péré int-hi, L. Ar béden, ann aluzen hag ann ôberiou-mâd. G. Pétrâ eo ar Purgator. L. Ar boan eo eûz ar ré a zô marô karget é-kénver Doué eûz a eunn dlé-bennag. G. Pétrâ eo ann dléou-zé. L. Péc’héjou vénial pé dilerc’hiou dic’haouou. G. Pénaoz éc’h hellomp-ni hô fréalzi. L. O pidi évit-hô. G. Pétrâ eo ann induljansou. L. Eur c’hrâs a ra ann Iliz d’é-omp évid derc’hel léac’h eûz a ziouer ann dic’haouou.
# Katekiz historik/Eil Gévren - XV Gentel

| ◄ XIV Gentel. Eûz ann Dékalog. | XV Gentel. Eûz ann tri Gourc’hémenn genta. | XVI Gentel. Eûz ar pévaré, eûz ar pemved hag eûz ar c’houec’hved Gourc’hémenn. ► |
Ar c’henta gourc’hémenn a gémenn d’éomp énori Doué ével hor c’hrouer hag hor mestr brâz, hag ann dra-zé eo a c’halveur azeûli. Hé énori a réomp dré âr feiz, ô kridi stard ar péz en deûz kélennet d’hé Iliz ; dré ann éspérans, ô c’héda gant fisians at madou en deûz gwéstlet d’é-omp ; dré ar garantez,,ô karoud anézhan a-greiz hor c’haloun, hag ô viroud hé c’hourc’hémennou. Réd eo éta senti ouc’h Doué, hé bidi aliez, énori ar grouadurien é gwél anézhan hép-kén, hé énori hé-unan enn doaré mâ en deûz hé c’hourc’hémennet er gwîr lézen. Ann eil gourc’hémenn a zifenn ouz-omp na doufemp é-nép-doaré é-béd, néméd é barn é vé, pé évid ôber eul lé liduz-bennâg. Difenni a ra c’hoaz kréoc’h na vlasfémemp, da lavaroud eo, na gomsfemp gant faé eûz a Zoué pé eûz hé Zent. Ann trédé gourc’hémenn a gémenn d’é-omp lida ann deiz a éhan, da lavaroud eo, ar zûl, é koun eûz a grouidigez ar béd hag eûz a zazorc’hidigez Jézuz-Krist. Réd eo tréménoud ann deiz-zé ô pidi Doué, ô teski al lézen-gristen, oc’h ôber mâd-ôberiou, hag ô tec’hout diouc’h pép péc’hed, ha diouc’h péd labour ha na vô ket réd a-grenn.
Goulenn. Pétrâ eo azeûli Doué. Lavar. Hé énori eo ével hor mestr brâz. G. Pénaoz éc’h énoromp-ni Doué. L. Dré ar feiz, ann espérans hag ar garantez. G. Pénaoz é tiskouézomp-ni é karomp Doué. L. O viroud hé c’hourc’hémennou. G. Hag aotréed eo énori ar grouadurien. L. Ia, é gwél Doué. G. Hag aotréed eo toui. L. Nann, némed é barn, ha dré lîd. G. Pétrâ eo eur blasfem. L. Eur gér faéuz a-énep Doué pé ar Zent. G. Péhini eo gan-é-omp ann deiz a éhan. L. Ar zûl eo. G. Oc’h ôber pétrâ é tléeur hé dréménout L. O tiski al lézen Gristen. G. Diouc’h pétrâ é tléeur téc’hout. L. Diouc’h al labour ha diouc’h ar péc’hed.
# Katekiz historik/Eil Gévren - XXIV Gentel

| ◄ XXIII Gentel. Eûz a Zakramant ann Aoter. | XXIV Gentel. Eûz ar Goumunion. | XXV Gentel. Eûz a Zakramant ar Binijen. ► |
Na helleur két béva hép dibri, na béza iac’h hép dibri alies. Ével-sé na helleur két kaoud ar vuez spéréduz, péhini eo ar c’hrâs, hép digéméroud a-wéchou ann Eûkaristia santel ; seûl-vui ma koumunieur alies, seûl-vui ar vuez-zé a zô kré ha nerzuz. Hôgen kerkouls ar ré-varô na heliont két kémérout boéd, hag ar boéd a ra vâd d’ar ré iac’h, a ra drouk d’ar ré glanv. Dré-zé évit koumunia enn eunn doaré talvouduz, eo réd béza diskarg a béc’hed marvel, hag é reiz mâd. Ar reisou kenta eo kridi stard ann holl visteriou eûz al lézen Gristen, hag hé-man dreist-holl ; na garoud drouk da zén, béza unvanet mâd gand hé holl énébourien. Piou-bennâg a zigémer ar Sakramant-zé é doaré fall, a év hag a zebr hé varnédigez, ô véza na zishével két kor ann Aotrou diouc’h ar c’higou dister. Dré-zé eo n’her rôeur kôd d’ar vugalé némét goudé ma ind deûed d’ann oad a reiz, ha ma ind desket mâd. Gervel a réeur ar Sakramant-zé Viatik, pé boéd-hent, pa rôeur anézhan d’ar ré-glanv daré da vervel, évit béza hô boéd évid ann hent brâz éz éond da ôber.
Goulenn. Ha réd eo digémérout ann Eûkaristia santel. Lavar. Ia, ô véza ma eo hor boéd spéréduz. G. Pétrâ a c’hoarvez gand eunn éné hé digémer dibaot. L. Ann éné-zé a choum gwân ha môréduz. G. Hôgen ar Goumunion hag hî a ra vâd d’ann holl. L. Na ra vâd néméd d’ar ré a zô reizet ervâd. G. Pé reizou a zô réd. L. Da genta béza é stâd a c’hrâs. G. Pérâg ar péc’hed marvel a noaz-hén d’ar Goumunion. L. O véza na hell kéd eunn dén-marô kémérout boéd. G. Livirid ar reizou all. L. Ar feiz, ann holl vertusiou, ha dreist-holl ar garantez é-kénver ann nésa. G. Hag eunn drouk brâz eo koumunia é doaré fall. L. Dibri hé varnédigez eo. G. Pétrâ eo ar Viatik. L. Ar Goumunion eo a rôeur d’ar ré-doc’hor.
# Katekiz historik/Eil Gévren - XXI Gentel

| ◄ XX Gentel. Eûz ar Zakramanchou. | XXI Gentel. Eûz ar Vadisiant. | XXII Gentel. Eûz ar Gouzoumen. ► |
Dén na hell mond é rouantélez Doué, némét ganet é vé a nevez dré ann dour ha dré ar Spéred-Santel. Râg ann dûd holl a zô marô é Adam dré ar péc’hed orijinal ; hag ar ré holl a zô badézet, a zigémer ar vuez é Jézuz-Krist. Ar Vadisiant a zô réd éta d’ann holl, d’ar vugalé nevez-ganet zô-kén. Ha mar badézeur eunn dén enn oad a reiz, hé holl béc’héjou a zô distoled d’ézhan, ken ar ré en deûz gréat, ken ann hini en deûz digaset pa eo bét ganet : hôgen réd eo é vé desket mâd el lézen-Gristen ; é krétché enn-hi hag é virfé anézhi dirâg ann holl ; é tinac’hché Satan, hé ôberiou hag hé fougéou ; é rôjé hé c’hér da gemma a vuez,ha da virout gourc’hémennou Doué. Mar d-eo eur bugel a vadézeur, ar paéroun hag ar vaérounez péré a gomz enn hé léac’h er vadisiant, a respount hag a rô hô gér évit-han. Badézi a réeur ô skula dour war ann hini a vadézeur, hag ô lavaroud enn hévéleb amzer : Mé az badez enn hanô ann Tâd, hag ar Mâd hag ar Spéred-Santel. Ar Vadisiant a dlé béza gréat, kément ha ma helleur, enn Iliz, gand eur bélek, ha gand ann holl lidou ; hôgen mar d-eo réd a-grenn, pép dén a hell badézi. Na rôeur kéd ar Vadisiant ouc’h-penn eur wéach, ha pép-hini na véz badézet néméd eur wéach.
Goulenn. Ha réd eo ar Vadisiant. Lavar Ia, évit mond é rouantélez Doué. G. Pénaoz é badézeur. L. Skula a réeur dour war ann hini a vadézeur, enn eur lavarout geriou-bennag. G. Pé c’heriou. L. Mé az badez enn hanô ann Tâd, hag ar Mâb hag ar Spéred-Santel. G. Pétrâ a ra ar Sakramant-zé. L. Lémel a ra ann holl béc’héjou. G. Hôgen pé béc’hed a hell béza gréad eur bugel nevez-ganet. L. Ar péc’hed orijinal en deûz. G. A bétrâ é teû ar péc’hed-zé. L. Eûz a béc’hed Adam, péhini a zô trémenet d’hé holl wenn. G. Pétrâ a dlé ôber ann hini a vadézeur enn oad a reiz. L. Kridi ar gélénadurez Gristen, hag hé mirout. G. Pétrâ a dlé da zinac’ha. L. Ann diaoul, hé ôberiou hag hé fougéou. G. Eûz a bétrâ é tlé rei hé c’hér. L. Da virout gourc’hémennou Doué. G. Pénaoz ar vugalé é hellont-hi ôber kément-sé. L. Ar paéroun hag ar vaérounez a ra évit-hô. G. Ha béz’ é helleur azvadézi. L. Nann, na vadézeur néméd eur wéach.
# Katekiz historik/Eil Gévren - XXII Gentel

| ◄ XXI Gentel. Eûz ar Vadisiant. | XXII Gentel. Eûz ar Gouzoumen. | XXIII Gentel. Eûz a Zakramant ann Aoter. ► |
Ar ré nevez badézet a dlé digémérout ar Sakramant a C’houzoumen ; hôgen ô véza n’eo két réd enn-holl-d’ann-holl ar Sakramant-zé, é c’hourzézeur anézhan bété ma véz ar vugalé desket a-walc’h. Ann tadou hag ar mammou a dlé deski gand eur préder brâz d’hô bugalé ann holl gélénadurez Gristen, hag hô c’hâs d’ann Iliz ha d’ar skôliou, hervez hô éaz, évid deski énô ar c’hatékiz ha mar teû hô bugalé da véza kollet dré ziwiziégez, hî a zô kiriek eûz a gément-sé dirâk Doué. Ar vugalé ivé, enn hô zû, a dlé akéti d’ar c’hentéliou-zé, hag hô derc’hel héd hô buez. Ar ré a zô desket a dlé béza kased d’ann Eskop ; râk n’eûz néméthan a gémend en défé ar galloud da c’houzoumenni ; astenna a ra hé zaouarn war-n-ézhô, enn eur bidi ar Spéred-Santel ; goudé é verk war hô zâl sîn ar groaz gand al lardérez eûz ann ôléô sakr gréat gand éôl ha gant balzam. Ar Sakramant-zé hol laka da véza gwir gristenien, évit na zeûimp kéd da rusia eûz a groaz Jézuz-Krist, évit ma énébimp gânt kaloun oud ar gwall-ioulou, ha ma vézimp é-tâl da c’houzanvi évid Doué. Évid diskouéza kément-sé eo é skô ann Eskop war bôc’h ar ré a c’houzoumenn. Na rôeur ar Gouzoumen néméd eur wéach, ken-nébeûd hag ar vadisiant.
Goulenn. Peûr é tléeur rei d’ar vugalé ar Gouzoumen. Lavar. Pa ind desked a-walc’h. G. Piou a dlé hô deski. L. Ann tadou hag ar mammou a dlé hé ôber. G. Ha pétrâ a dlé ôber ar vugalé. L. Sélaoui ervâd ar c’hentéliou hag hô derc’hel mâd. G. Piou en deûz ar galloud da c’houzoumenni. L. Ann Eskob hép-kén. G. Pénaoz é ra. L. Astenna a ra hé zaouarn enn eur bidi ar Spéred-Santel. G. Pétrâ a ra c’hoaz. L. Ober a ra sîn ar groaz war ann tâl, gand ann ôléô sakr. G. Pétrâ eo da lavarout kément-sé. L. Pénaoz dré ar Sakramant-zé é tigéméromb ar Spéred-Santel évit bézâ gwir Gristenien. G. Pénaoz é vézeur gwîr Gristenien. L. Pa énébeur oud ar gwall-ioulou, ha pa c'houzanveur pép-trâ évit Jézuz-Krist. G. Ha béz é helleur digémérout meûr a wéach ar Gouzoumen. L. Nann, na zigéméreur ar Gouzoumen néméd eur wéach.
# Loden gentan — XXXIV.

| ◄ Eun dro dre Londrez. — Ar pezio monei. — Ti-Kêr. — Iliz Sant-Pol | Pont an Tour. — Ar porz-mor | En karter an uzinio. — War gê Victoria. — Ar voterezed ► |
A-dal da dour koz Londrez, war ster an Tamez, e zo eur pont hag an neus kalz a neu gant e daou bilier. E pign etreze, daou bont plat, (n’int ket kromm evet hini Lezardre), unan dek metr, egile 42 metr ’us d’an dour pa ve gourlano. An hini kentan a zigor da lezel al listri da dremen, ha neuze e tle an dremenerien war droad sevel betek egile pe gant eur zaverez pe dre eur vinz : ar c’hiri a fell d’ê gortoz ken ma vo êt ar pont-traou en e lec’h. Mes nebeud amzer : eur pemp munut bennak. N’am eus ket laret c’hoaz pegen kaer ê ar pez-labour-man. Ma vijen eur Sôz e larjen d’ac’h hepken : « Koustet an eus ar pont 1.600.000 lur sôz ». Aman, seul-vui ma koust ker eun dra, seul gaeroc’h eo. A drugare Doue, n’ê ket kont evelse en hon bro. Bepred e kavan kaer Pont-an-Tour : e daou bilier a zo daou dour dantelezet. Tôlet ple d’ean, c’hwi hoc’h-unan, mignon lenner, pa welet anean, marellet war baper, en gario Breiz-lzel, hag e vefet a du ganin. An daou bikol pôtr a zo en o zav e-harz unan eus piliero ar pont, gante pep a dok mezer du, a zo daou boliser.
Fe, ezom a zo a bolis war ar pont hag er ruio a sko warnan, evit lakat ar c’hiri da dremen pep-hini d’e dro : kement a zo anê ma larfe an nen eur vodaden verien, loenedigo enni o vont hag o tont dre viliero, pep a zamm gante ha pres warne. Kezeg eo a gas en dro an darn vuian eus ar c’hiri. Ha koulskoude netra, ma zellet ouz an hent, n’hen rofe d’ac’h da c’hoût. A-boan eo d’ar figez glas bean koueet, mac’h int dioustu dastumet gant eur balig ha klenket en eur baner. Kement a blij an netoni d’ar Zôzon ma n’int ket evit lezel tammo paper da began ouz ar pave : pêan a reont tud evit o zapout gant pikejo koad, d’ê bego houarn moan ha lemm. Eun dra ha n’am eus gwej ebet gwelet e lec’h-all.
Eun dra souezus c’hoaz eo en niver spontus a listri konverz, a zo en daou du d’ar pont ha dreist-oll war hon dorn kle, da laret ê en tu dinaou eus ar ster. Homan avat n’eo ket dour dous hepken a red enni : diou wej bemde e sav ar mor drezi betek Londrez, evel ma sav betek Pontreo, Ar Roc’h ha Lanuon dre sterio disteroc’h. Ya, breman hen kredan hep poan, dleout a ra porz-mor Londrez bean ar brasan eus porzio konvers ar bed-oll.
# Loden gentan — XXXII.

| ◄ Digemer kalonek en kêr Londrez hag en Hotel Tudor. — Tri Vreizad yaouank | Dre zindan an douar trezek ar gatedral : he diabarz | Eun dro dre Londrez. — Ar pezio monei. — Ti-Kêr. — Iliz Sant-Pol ► |
Beure mat, d’ar merc’her, e kemeromp bilhejo evit mont en tube (lennet tioub), hag en em vodomp en eur gaoued houarn : kenkent, hep kaout da finval, e tiskennomp eün d’an traou, evel en eur punz a dregont troatad (ar Zôzon ive a gont dre droatad, elec’h kontan dre vetr, dre m’eo fê gante kemer hon sistem metrik, a zo koulskoude kalz gwelloc’h). Pan ê pozet ar mekanig, e tibrenner ar nor warnomp ha setu ni e-kenver kê eun hent houarn, a zo ’us d’ean eur volz ront : en eur gir, bean ec’h omp aman dindan an douar evel eur go en e rouden. Sklerijen avat hon deus, da dallan hon daoulagad, ha kerzet a refomp bremazouden evel an avel gant eun drouz iskis pa vefomp êt en hon bagon. Taken voged ebet, ’blamour ma kerz an tren dre nerz an elektrisite. Koulskoude an êr n’ê ket mat d’alani : c’hwez ar c’hloz ganti, ken ma zo. Setu petra ec’h ê tube Londreziz, memes tra, pe wardro, ha metro ar Barizianed.
Ha brernan war rôk, ha buhan, buhan ! Mes ’benn eur pennadig e renkomp chanj a dren : disken, sevel, dre vinso pe dre vanello, epad pemp munut, setu ar labour a c’houlomp digant hon diouhar paour. En Pariz ne ve gwej ebet gwelet kement-all. Setu ni digoueet, ’benn ar fin, ha hep bean kollet hon hent, gant eur gar-all, hag eun tren dioustu o sevel ac’hanomp ac’hane hag o kas ac’hanomp tost da iliz-veur Westminster.
Prestik goude ec’h omp enni. Dre ma tle ar veleien en em lakat daou ha daou evit respont an oferen an eil d’egile, en em lodennomp en daou rum, ar pevar yaouankan ac’hanomp. An otro person, hen, a gemer gantan an otro Neumager, a oar, ken reiz ha kloareg, serviji an oferen hag a zell kement-se evel eun enor eus ar brasan.
’Benn seiz heur hanter ec’h omp pare. Eur zell neuze war diabarz an iliz : evel mac’h ouzomp dija, uhel ha ledan meurbet ec’h ê. Kaer ê ive, mes dreist-oll kaer e vo : ar pez anei a zo achu da gempen hen diskoue. Ar c’heur bras, ar gador-brezeg ha diou chapel, hini ar Zakramant ha hini ar Werc’hez, a weler endro d’ê mozaikenno, da laret e tôlenno grêt gant meinigo a bep sort liou hag int luc’h evel marbr : an tôlenno liwet war lien na zereont ket kement ouz temps-amzer ar vro-man a ve mouest kazi dalc’hmat.
Peurc’hrêt ganimp hon zro, ec’h eomp da gemer eun omnibus (gwetur dre gezeg pe dre betrol), hag hon c’has betek hon hôtel.
# Loden gentan — XXXV.

| ◄ Pont an Tour. — Ar porz-mor | En karter an uzinio. — War gê Victoria. — Ar voterezed | Ti ar Parlamant ► |
Treuzet ganimp Pont-an-Tour, en em gavomp en eur c’harter eus Londrez hag a zo dizanav evidomp : en tu-all d’an Tamez eman, en tu ar c’hreiste. Ouspenn daou vilion a dud an neus hag ouspenn daou vil chiminal uzino, du du an tier gant ar moged glaou-douar a goue warne noz-de. Netra a vrao na gavomp war hon hent nemet eun iliz goz hag an neus dispignet ar gouarnamant, eme hon ambrouger, e tu-hont da gant mil lur evit he neveaat : sonjet eta pegen kaer e tle bean evit ar Zôzon !
Mes ne diskennomp ket eus hon c’har evit mont d’he gwelet. O klask had-tapout kêr an hanter-noz ec’h omp, ha ni da dreuzi adarre an Tamez.
Setu ni, ar wej-man, war bali Victoria. Nebeud nebeud a valio a dle bean aman, rak, evidomp da vean bet baleet epad taer heur, n’hon deus c’hoaz gwelet hini ebet. Homan a larer ec’h ê ar vravan : ha c’hoaz n’he deus nemet eur regennad we. An hano a gê a dlefe an nen kentoc’h rei d’ezi dre ma heuilh penn-da-benn an Tamez epad tri c’hart lê. Ha mar gê hir, ec’h ê ledan ive hep bean koulskoude barek da c’hoari gant balio Paris. Londreziz n’o deus koulz laret nemeti ha warni e tleont diredek pa fell d’ê dispakan eur meeting (laret : miting) bennak, da laret ê eur gerzadeg a ra, pevar ha pevar, miliero pôtred, c’hoant d’ê da damall eun dra bennak d’ar gouarnamant, ha da gaout o mennad ’n eur ziskouel ec’h int krenv ha ’n eur ober aon d’ean. Ha setu ar merc’hed, a neve so, krog d’ober evel ar bôtred. Diwean meeting a zo bet, e oa hini ar voterezed, merc’hed o deus laket en o fenn kaout ôtre da votan evel ar bôtred. E kerz hanv 1908 ec’h eas enne ar sort frouden hag aboe emaint o c’hortoz ma vo laret ya d’eze. Mar o deus pasianted, ec’h ê mat se evite. Demp ni war rôk bepret.
# Loeiza hag Abalard

    Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll testennoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ an destenn emaoc'h o klask.
Er Barzhaz Breizh, gant Kervarker :
* Loiza hag Abalard (1846)
* Loiza hag Abalard (1867)
* Loiza hag Abalard (1883)
# Loden gentan — XXXVI.

| ◄ En karter an uzinio. — War gê Victoria. — Ar voterezed | Ti ar Parlamant | Iliz abati Westminter ► |
’N eur vont penn-da-benn, gant kê Victoria, ec’h arujomp ouz an daou bez lojeiz kaeran a zo en Londrez : ti ar Parlamant hag iliz abati Westminster. Ne weljomp ket an diabarz anê ar merc’her d’ar beure dre ma vanke d’imp amzer evit-se ; koulz meren a oa digoueet evidomp.
Koulskoude, evit distagan da vat diouz ’pez na zell ket ouz gouelio ar Zakramant, e fell d’in lâret breman, ’n eun daou pe dri c’hir, petra a dalv an ti hag an iliz se.
Ti ar Parlamant a zo eur palez bras iskis (6 devez arat douar dindanan), grêt gant mein kizellet eus ar finan : mes hast am eus da laret ec’h ê kalz gwakoc’h ar mein-ze evit mein-menerez Gwenezan pe re Enez Veur, ha dre-ze êzetoc’h da labourat. Padout ’vat refont ket pell : n’eus ket en tu-hont da dri-ugent vla aboe m’eo savet ar palez, ha setu ec’h ê krog dija ar mein a zo en diavêz d’en em dibri ha da gouean en poultr.
En diabarz a vat e chom pep tra en e blomm ha pep tra a zo kaer dispar, koulz pez en em gav en kambr al Lorded (hini an noblans) ha pez en em gav en kambr ar C’homuno (hini ar vourc’hizien). Mont a rêr eus an eil d’eben hep mont e mêz, elec’h en Pariz e zo eur pennad mat a hent etre kambr ar Senedourien ha hini an Deputeed.
Ne laran ket evit-se en em glevfe gwelloc’h an daou rum kannaded en Parlamant Londrez evit ne reont en hini Pariz.
Ne reont ket, ha gwell a ze, en eun doare. Pa digoue da bôtred ar C’homuno botan eul lezen bennak hag a zeblant eun nebeudig diboell, al Lorded a zispenn o labour, pe gentoc’h e lezont anean en perch hep rei d’ean o mouez. En Frans siouaz ! e tigoue gant diou Gambr ar Gannaded evel gant daou gar hag a gerzfe dalc’hmat an eil en roudenno egile ; êt an hini kentan en eur grenegel, an eil na c’houito ket da vont war e lerc’h. Nag a lezen a zo bet botet a neve-zo gant hon deputeed enep da vad hon bro (enep d’o hini, ne laran ket !) hag a dleje hon senedourien bean harzet ’nê da dremen ! En gwirione, re eo en em glev an daou rum eus hon Farlamant, penegwir ne ve alies nag an eil nag egile a-du gant ar vad.
En Bro-Zôz n’ê ket kont evel-se. Al lezen vat a zo bet grêt breman ’zo pemp pe c’hwec’h vla evit ar skolio, a glask breman kannaded ar C’homuno he dispenn ; mes eur skoilh a gavont war o hent, bolante al Lorded, ha setu ’nê sac’het.
# Instruction evit Gousperou ar Sænt

| ◄ Canticou nevez var ar Pater, Ave, Credo | Instruction evit Gousperou ar Sænt | Gousperou an Ebestel hac an Evangelistet ► |
GOueliou ar sænt eo an deiziou pere a so consacret da Zoue gant an Ilis en memor hac en enor d’ar sænt. Intantion an Ilis er goueliou-ma eo trugarecât Doue eus ar graçou en deveus grêt d’ar sænt ha d’he Ilis dre ho moyen, ha proposi deomp en personaij ar sænt exemplou da imita, hac intercessouret da invoqui, oc’h en em adressi dezo a galon.
Ar sænt pe veus a re e teu an Ilis da celebri ar goueliou varlerc’h goueliou ar Verc’hes sacr mam da Zoue ha re an Ælez eürus, eo particulieramant : 1. sant Ian-Vadezour ; 2. an Ebestel hac an Evangelistet santel ; 3. ar Verzerien eürus ; 4. ar sænt Gonfessoret quen ar re so bet Esqueb quen ar re ne d’int quet ; 5. ar Guerc’heset santel ; 6. ar Graguez pe an Intaveset pe ar Benitanteset eürus. Ajouti a ran da seizvet, gouël an Dedi pe an Dedicaç eus a un ilis bennac.
Ar goueliou-ma’ta, particulieramant ar re so berzet, ho deveus, couls hac ar solenniteou all, daou re Gousperou, pere n’ho deveus quet ato ar memes salmou. En ho Gousperou quenta, pere a vez lavaret nosquent an deiz eus ho goueliou, e vez lavaret ato ar pevar salm quenta eus a Gousperou ar Sul, ha d’ar pempet ar salm bian, Laudate Dominum : Meulit an Autrou benniguet, pehini so eno v[a]rlerc’h.
Mar gu’erru’ta ur gouel doubl bennac erguis-se hac e ve grêt an ofiç anezan da lun, e leverrot d’ar sul ar Gousperou ar pemp salm am eus lavaret ama brema, gant an hymn hac an oræson a vezo propr d’ar gouel-se, hac a gueffor ama varlerc’h diouz renq ; mæs neuse goude oræson ar gouel e leverrot ive oræson ar sul pehini a gueffot tu-ma diaraoc etouez oræsonou an oll suliou eus ar bloaz, hac e finissot ar rest evel ma ê merquet araoc. Complidou ar Sul, varlerc’h ar Gommemorationou commun. Evit Gousperou ar Verc’hes hac ar sænteset ha Gousperou an Dedi, e vez lavaret ivez hac er re guenta hac en eil-re anezo ar memes salmou pere am eus merquet evito en ho flaç hac en ho renq.
An eil-re Gousperou eus ar sænt eo re a vez lavaret d’an deiz memes eus ho gouel ; hac ar re-se eo am eus brema da lacât deoc’h ama varlerc’h evit peb seurt sænt.