# Ma c’horn-bro/War hentjou Breiz-Izel (2)

| ◄ Hotel vras ar steredenn en Meneïo Arre | War hentjou Breiz-Izel | Keranborn ► |
WAR HENTJOU BREIZ-IZEL
Setu me a-nevez war hentjou Breiz-Izel, O klask evel gwechall, gwerz, zon ha rismadell, Ha kontou burzudus ar bobl an amzer goz, Plijadur an tiad, etal an tan, en noz.
Dec’h em eus bet gwelet Treboul, Douarnenez, Pouldavid, ’lec’h ma voe beuzet ar serc’h Ahès, Merc’h ar roue Grallon, ha pelloc’h eun tammig, Pouldregat, bro an den kalonek Ar C’houedik.
Ha setu me brema war hent braz Lokronan. Skrilh ha laboused-nij, alc’hueder, laouenan, Moualc’h, ha drask, ha koukou a gan ken dudius ! An amzer a zo tomm, hag an heol lugernus.
Tremen a ra kirri, gant gwazed bragou-braz, O vont gant koad en kêr, merc’hed korfennou glaz, Davanjer marellet, podou lêz war o fenn, Skanv a droad ha yac’h mad, hag holl ez int laouen.
En daou du eus an hent, ’zo ed kaer er parkou, Bleun c’houez-vad er spern-gwenn, hag er gwez avalou : Meuleudi da Zoue! an eost a vezo kaer, Ha da boan ’vo paeet, hep dale, labourer.
Setu, war lez an hent, setu eur chapel goant, Gant tour uhel ha skanv: mont ebarz am eus c’hoant. Chapel Kerlaz ez eo, eun dreo a Blonevez. Na eus netra enni da welet ’met daou vez ;
Unan, bez eur person, eun all, bez eun aotro ; Tremen daou c’hant vloaz ’zo abaoue m’int maro. Koulskoude setu c’hoaz hag a zo da zellet, Aman, ’n eur c’horn kuzet, adreon dor ar porched :
Eur manac’h koz en mean, baz en e dorn, barvek, Hag e dorn all war skoaz eur plouezant blevek : Ar plouezant a dalc’h, gant eur gordenn staget, Eur bleiz braz, pehini a zo e dent skrignet.
Ar manac’h barvek-ze, ’vel ma ouzoc’h ervad, E ’n aotro Sant Herve: eur bleiz braz eus ar c’hoad A debras e azen : ar sant ’lakâs ar bleiz D’ober d’ezan labour an azen, noz ha deiz.
Eomp arre en hent : setu bugaligou, Seder ha koantik holl, paotrigou, plac’higou, O vont d’ar skol, gorrek, hag a-hed an hentjou, O c’hoari, o kanan hag o klask an neizou.
It d’ar skol, bugale, rak an deskadurez A zo gwelloc’h d’an den ’get ar pinvidigez : « Gwell eo diski mabig bihan » Eget dastum madou d’ezan. »
Evel-se komz furnez hon zadou-koz gwez-all, Hag an ali ’gredan penôs n’ez eo ket fall, Rak mar deo eun tammig c’houero ar c’hrizienn, Hervez lavar an holl, mad-tre eo ar vouedenn.
Kana ’ra ar skrilhed, an heol ’zo lugernus, An oabl ’zo glaz ha skler, an hent a zo poultrus, Ha war vordig an hent, en disheol eur wezenn, E choman da skriva ha zec’ha ma c’houezenn.
Mes setu ma welan begig tour Plonevez, Ar c’hog koeor o sellet dreist ar gwez, ar menez : Eno e tiskuizin hag e tebrin eun tamm, Arôk monet arre en hent, a-nevez-flamm.
« An tamm hag al lomm » A zalc’h an den ’n e blomm. » Debret, evet am eus: emoun arre en hent Etrezek Locronan, ken diskuiz evel kent.
An heol n’ê ket ken tomm; brao ê bale breman ; Kurun am eus klevet: glao a vo, a gredan ;
Glebiet ’vin, marteze, mes ar glao ’raio vad D’an ed, ’barz ar parkou, ha d’ar prad, ha d’ar c’hoad.
En Plonevez ez oa eun eured pinvidik Labourerien-douar. ’Vel ma qa birvidik Lagad ar merc’hedou, hag ive ar baotred Gant son ar benniou hag ar vombard kevret !
Doue ! an dilhad kaer hag ar braoeriou A lugerne en heol, evel mezelouriou ! Koefou dantelezet, kroaziou aour hag arc’hant, Ha broziou ruz-skarlat : Doue, ar plac’hed koant !
Allaz ! an dilhad-ze ’vo dilezet, eun deiz, Heb dale, em eus aoun neuze bugale Breiz A vezo dic’hizet hag evel eur bopl all, P’o devo komeret langach ha dilhad Gall.
Evel bugale mad, a dastum relegou O c’heront tremenet, o zud koz, o zadou, Dastumomp-ni ive, ’rôk ’vo re divezat, Giziou hon zadou koz, o zoniou, o dilhad.
Dastumomp ar c’hontou a zo gante deuet Eus ar broiou pell-ze lec’h kentan int ganet, E-lec’h ma sao an heol, beteg hon bro Armor, Rec’hel ha koad ’n he c’hreiz, hag en-dro d’ezi mor.
Ya, yez koz hon zadou, o gwerziou, o zoniou, O c’honto burzudus, o dilhad, o giziou,
O c’hredenn en traou koz, — setu holl Breiz-Izel, Setu ive perak he deus stourmet ken pell.
Mes as-beva ’raio eus eur vuhe nevez, Ha na dalv ket d’imp stourm an traou-ze ’zo hervez Al lezenn naturel. — An heol a guz bemdeiz, Bemdeiz e sao an heol : bezomp ’ta leun a feiz.
Saludomp gant resped an heol koz ’zo kuzet ; Saludomp gant fizians an heol nevez savet ; Sellomp, nann war hon lerc’h, hogen arôk d’eomp ; An heol a luc’h d’an holl: kalon ’ta, ha kerzomp !…
War an hent etre Douarnenez ha Lokronan, ar 26 a viz mae 1884.