OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zon ar c’higer

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Son ar c’higer.
| ◄ Ar miliner dizoursi | Zon ar c’higer | Zon ar c’hemener ► |
Eur c’higer iaouanc deuz ar Roc’h,
(Na larin ket he hano d’eoc’h,)
 Zavas eun de deuz ar beure
Ewit mont d’ar foar da Gorlay.
 Pa antreas ebars ar foar,
varc’hatas eur goz anouar.
 Na ma oa grêt ar bris total
Ar somm deuz a dric’huec’h real.
 Pa oa ’sevel gra ’r Stanc-Newe,
He c’hoz charitel a grene.
 Ar pôtr a chass, ar c’hi a grog,
Mont a ra ’r goz vuc’h war arog.
 Pa oa zavet en crec’h ar c’hra,
Cana ha c’huistellad a ra.
 Na ma lere dre he c’huistel :
« Mar garri ar goz vuc’h er gêr,
« Mar arri ar goz vuc’h er gêr, « Me werzo pemp scoed pep cartier ! »
 Pa oa tremen ’n hosteleri,
Hen staga ar vuc’h deuz ann ti.
 — « Hostis, reit d’in eur chopinad !
Me gred am eus grêt eur foar vad. »
 Hac ann hostis a lavare
Na d’ar c’higer iaouanc neuze :
 « — Pae da scodenn, ha kê d’ar gêr,
Tremenet out da vestr kiger,
 Man da goz vuc’h coueet a blad,
Hac astennet he fewar zroad ;
 Astennet he feder gar ganthi,
Hi anter debret gant da gi !... »
Françoise Bidew, Planiel.
# Zalud d’ac’h hag enor

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ave Maris stella.
| ◄ Ni ho salud, Stereden vor (Ave, maris Stella) | Zalud d’ac’h hag enor (Ave, maris Stella) | Ni ho salud, Rouanes (Salve Regina) ► |
* Zalud d’ac’h hag enor,
* Gwir stereden ar mor,
* Mam Jezus hon Otrou,
* C’houi zo dor an Envou,
* Mam Jezus hon Otrou,
* C’houi zo dor an Envou.
* Gant an èl zaludet
* Hag a c’hrasou karget,
* Hoc’h hano, Maria,
* Zo dreist hini Eva.
* Toret liam ar pec’her,
* Reit d’ar re dal sklerder ;
* ’Vidomp ol goulenet
* Pardon hag eürustet.
* Bezet d’imp eur Vam vad ;
* Gret ma vo hon menad
* En Envou kemeret
* Gant ho mab beniget.
* Gwerc’hes ar gwerc’hezet,
* Dous ha dinam bepred,
* Hon miret gwerc’h ive
* A gorf hag a ine.
* Gret ma kerzimp dalc’hmad
* Divlam war an hent mad,
* Ken a vimp gant Jezus
* Da virviken eürus.
* Gloar d’an Tad hon C’hrouer,
* Ha d’ar Mab, hon Zalver.
* Gloar d’ar Speret-Zantel,
* Ol ners an dud fidel. Amen.
(Levr Bugale Mari).
# Zellet, Ele, euz lein an Envou

| ◄ Diskenet euz an Envou, sperejou | Zellet, Ele, euz lein an Envou (Silence, ciel) | An noz tenval a n-euz ledet (Minuit, chrétien) ► |
1. Zellet, ele, euz lein an Envou, Brasan burzud a oe biskoaz : Ho Krouer, Mest an ol boblou, War an douar zo ganet henoaz ! Bugel paour ha dister ’Neur c’hraou Roue ar rouane A n-euz kuzet e vajeste, A n-euz kuzet e vajeste !
2. E Bethleem an ol a gouske Da hanter-noz e peb tieges, Na oa hini ken war vale Nemet zant Jozep hag ar Werc’hes : Etre daou aneval Zouden e welont dirak-he Eur c’hroadur zo den ha Doue ! (bis). Etre daou... etc.
3. Kenkent en oabl, a greiz eur goabren Splanoc’h eget heol ar c’hreiste, O ninjal trezeg ar Jude Elet a gan ol en eur vanden : « Gloar en Env da Zoue, « Ha peoc’h en douar evit-mad « D’an dud a n-euz bolonte vad ! » (bis). Gloar en Env... etc.
4. Deut, pastoret, deut d’hen adori, Klevet eun èl ouz ho kervel : Tost d’ac’h aze ’man e gavel, C’houi hen c’havo tre divrec’h Mari : Deut raktal ha kanet Ho kanaouenou ar c’haeran, Ha roet ho kalon dezan. (bis). Deut raktal... etc.
5. Kanomp ive, kanomp, kristenien ! Bugel ar c’hraou zo trec’h bepret, Goude ken lies a gantvet, War an ifern hag e vevelien ! Nouël d’ac’h, o Jezus, Mab ar Werc’hes ha Mab Doue, Nouël, enor, ha karante ! (bis). Nouel d’ac’h... etc.
K. G.
# Zon ar c’haz

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Son ar c’haz.
| ◄ Ar Bichic | Zon ar c’haz | Ar logodenn er bod ► |
Me ’m eus eur c’hazic bihan rouz Ha na re ket nemeur a drouz.
 — Gant he dent a wigouro,  Jardi vilgo,  Calz a joa  Wigoura !
 Me raïo gant he zaoulagad Eul lunédo da berson Prat :
 Me a raïo gant he geïn Eur c’har da charréad meïn ;
 Me raïo gant he galon Eur music da rei d’ann itron ;
 Me raïo gant he eskern Pemp cant bulzun ’wit ar stern ;
 Me raï’ gant he vouëllo N’ toullad mad a rubano,
 Me raï’ gant he dreid a-dren Eur skeul da bignal en env ;
 Me raï’ gant he dreid araoc Eur vaz iod hag eur vaz ribot ;
 Me raïo gant he groc’henn Bonet d’lacad war ma fenn ;
Me a raïo gant he deod Eur falzic da droc’han ieot ;
 Me a raïo gant he gof Eul louar da voeta moc’h ;
 Me raï gant he diou scouarn Eur billic hac eur pot-houarn ;
 Me a raïo gant he lost Scubelen da fouetta tost,
Pôlic ar C’halvez, Trévou.
* ↑ Var : hac a zo tignouz ha picouz
* ↑ Gwigoura, c’est grincer, à la façon d’un essieu mal graissé.
* ↑ On ajoute quelquefois : Me a raïo gant he fri Eur c’huistellic da Herri ; Me a raïo gant he dent Eur porrastel war ann hent. Me raï gant he bewar droad Péder vaz da daboulinad.
# Mélodies Kymriques

Pages
| 1 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | Au pied du mont... (bretagne) 1 |
| 1 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | Er gerig wen, traon ar mene (breiz-izel) |
| 2 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | Quand mon mari se fâchera... (bretagne) 4 Penaos gobér dohton ? (breiz-izel) |
| 3 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | Les trois rubans (bretagne) 8 En tér seien (breiz-izel) |
| 4 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | Si vous voulez me marier (bretagne) 12 Mar fal d’oh hui men diméein (breiz-izel) |
| 5 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | Je vais courir le bois (bretagne) 19 Mont e hran de jiboés (breiz-izel) |
| 6 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | A Pontypridd, en Glamorgan (pays de galles) 23 Ym Mhontypridd mae nghariad (cymru) |
| 7 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | Soleil sur la colline (pays de galles) 27 Lliw ’r Heulwen (cymru) |
| 8 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | Celle que j’aime (pays de galles) 27 Tra bo dau (cymru) |
| 9 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | Le premier amour (pays de galles) 30 Y Cariad cyntaf (cymru) |
| 10 | $\left\{{\begin{matrix}\\\ \end{matrix}}\right.$ | Blanche rose d’été (pays de galles) 35 Lliw gwyn rhosyn yr haf (cymru) |
# Mouzeres Schamdachemda

| ◄ Ar Penn-Moc’h | Mouzeres Schamdachemda | Ar Vesverezed ► |
Schamdachemda ’zo mouzet
Perac ? me ne,
Perac ? me ne,
Schamdachemda ’zo mouzet,
Perac ? Me ne ouzoun ket.
Taol mein ouz an dud
A zo c’hoari,
A zo c’hoari,
Taol mein ouz ar dud
A zo c’hoari iud.
Eur bod spern ’zo var e dal,
Ha beg e fri.
Ha beg e fri,
Eur bod spern ’zo var e dal,
Ha beg e fri ’zo tenval.
Chacha var ar bleo
N’eo ket c’hoari,
N’eo ket c’hoari,
Chacha var ar bleo,
N’eo ket c’hoari eo.
Tan ha luc’hed a vezo,
Ha kurunou,
Ha kurunou,
Tan ha luc’hed a vezo,
Ha kurunou a strako.
Diskan : Taol mein…
Va zud, diwallit ho penn
Ha plegit mad,
Ha plegit mad,
Va zud, diwallit ho penn
Ha plegit mad ho touchenn.
Schamdachemda livirit,
Pe ’vit abek ?
Pe ’vit abek ?
Schamdacheinda livirit,
Pe ’vit abek e vouzit ?
Mouzet a grenn pa vezit.
Drolik oll en,
Drolik oll en,
Mouzet a grenn pa vezit,
Drolik oll en em gavit.
Mar doc’h eun den a speret,
Perac ’ta mont ?
Perac ’ta mont ?
Mar doc’h eun den a speret,
Perak ’ta mont da vouzet ?
Koaniit gant eun tam iod kerc’h
Ha c’houi ’ zivou,
Ha c’houi ’ zivou,
Koaniit gant eun tam iod kerc’h
Ha c’hui zivouzo varlerc’h.
Pa grog ar c’hoant mous ennoc’h
Ni ’zans en eur,
Ni ’zans en eur,
Pa grok ar c’hoant mous ennoc’h
Ni ’zans en eur gana deoc’h.
# Méditation ar en hinour d’en Æl-mad

| ◄ Consécration d’er Uériès | Méditation ar en hinour d’en Æl-mad | Ar Agoni Jésus ér Jardrin Olivet ► |
1° CONSIDÉRET er græce bras en dès groeit Doué deoh, én ur rein deoh un Æl ag é Varaouis, eit en dout sourci a hanah a drebi er momant ma hoh crouéet bet er momant a hou marhue. Intantion en Eutru Doué é ma hou pou ur respet bras eit hou ç’Æl-gardién, hac eit en dra-zé en dès en llis consacret ur gouil én é hinour hac aleiget eit er gouil-zé un office cair, eit laquat é calon hé bugalé ur grat bras ha carantéus d’en Eutru Doué, a balamort m’en dès reit demb ur prince ag é balès de vout hun goarnour, hun bugul. Hun Æl-mad en dès hun bréservet é liès a occasion doh er pehet e bresantai er goal-speret demb guet peb sort ardeu. Ean é e fournis demb quel liès a chonge mad ; ean e bed en Eutru Doué ar un dro guenemb ; ean e bresant dehou hun ol dobérieu ; anfin n’en dès dén capabl de gomprenein na d’expliquein er vad e ra demb hun Æl-mad.
2.° Examinet a hui e hoès bet liès chonge a hou ç’Æl-mad, a hui e hoès bet soign ag er honsultein én hou arvareu hac ambarrasseu ; ha hui e hoès credet é ma é sourci carantéus en dès hou tennet ér mæz a fal affærieu, a zangérieu. Goulennet humblemant pardon guet-ou ag er bihan a sourci e hoès bet d’en hinourein, ha d’en trugairécat, hac é special a hou lisidantet é havalein doh t’ou dré er burtæt hac en humilité.
3.° Er moyant de laquat én hou calon ur gùir devotion é quevér hou ç’Æl-mad, e zou quettan tout chongeal ha credein é ma Doué en dès ean reit deoh eit hou secour d’obér hou salvedigueah. Pedet ean d’hou ç’assistein liès a uéh én dé, é special de vitin ha de noz. Hum gomportet attàu guet ur respet bras ha guet ur vodestis jaujabl doh un Æl, rac ma hoh attàu én é bresance. Beah perpet aboeissant dehou én ur héliein er chongeu mat e zegassou deoh. Bihuet pur èl d’ou, rac er vertu-zé e blige bras dehou hac hou rantou havallan doh t’ou. Beah humbl èl d’ou, hac hum zalhet èl d’ou hemb cesse é presance en Eutru Doué. Anfin douguet ol er bed, mar guellet, d’en devotion é quevér en Æl-mad, ha dré-zé hui e reï un dra agreabl d’hou ç’Æl-gardién ha d’en Eutru Doué.
# Mélopée des Mystères et des Drames

| ◄ Cantique des Missionnaires | Mélopée des Mystères et des Drames | Ronde ► |
# Guerz ar c’hloarek yaouank

| ◄ Son Annaïk Rozmar hag Yvon Guillo | Guerz ar c’hloarek yaouank | Intron ar Faouet  ► |
* 1
* Ha debonjour d’heoc’h ’barz enn ty-man,
* Kerkouls d’ar braz ha d’ar bihan,
* O-rou-lon-la-lon-la :
* Kerkouls d’ar braz ha d’ar bihan.
* 2
* E peleac’h e ma Annaïk Calvez
* Ma iam hon daou d’al leur nevez.
* 3
* E laë e maï na kousket mad
* Diouallet kloarek d’hen difunad,
* 4
* Ar c’hloarek pa ’n devoue klevet
* E laë gant ar skallirou oa pignet.
* 5
* Tri dol var an or enn deuz bet skoet
* Annaïk Calvez ’zo bet difunet.
* 6
* Ha debonjour d’heoc’h Annaïk Calvez
* Savet ma iam hon daou d’al leur nevez.
* 7
* D’al leur nevez me ne ian ket
* Eno a vo ar seiz kloarek.
* 8
* Eno a vo ar seiz kloarek
* Markiz Guarrand zo klask im c’haouet.
* 9
* Drouk ha mad nag a vezo
* D’al leur neve ni a ialo.
* 10
* D’al leur neve ni a ialo
* Gant ton ar zonnerien ni a zanso.
* 11
* El leur neve pa oamp arruet
* Teier dro zanz hon deuz bet groet.
* 12
* Teier dro zanz hon deuz bet groet
* Markiz Guarrand ’n deuz renkontret.
* 13
* Na dibonjour d’heoc’h d’ac’hui kloarek
* C’hui peuz bet ar fleur deuz ar merc’hied.
* 14
* Ma meuz bet ar fleur deuz ar merc’hied
* Gant Doue d’in oa destinet.
* 13
* Ha domp breman d’ar gorinaou
* Da c’houd da biou vo ar gajaou.
* 16
* D’ar gorinaou me ne ian ket
* Capat evitoc’h Markiz me n'on ket.
* 17
* Ranna rafe ar galon
* El leur neve an hini a vefe :
* 18
* Guel goad ar c‘hloarek el leur e skuilla,
* Markiz Guarrand deuz he laza.
* 19
* Annaïk Calvez pa en devoue guelet
* Gant bleo ar markiz e oa lammet :
* 20
* Gant bleo ar markiz e oa lammet
* Deuz-tu d’ar gear e eo bet eet.
* 21
* Ma mammik paour preparit d’in va guele
* Va c’halonik a zo diezet.
* 22
* Mar geo ho kalon diezet,
* Ho abalamour peuz re zanzet.
* 23
* Mar geo ma c’halon diezet
* Va c’hloarek d’in-me a zo lazet.
* 24
* Va c’hloarek d’in-me zo lazet :
* Varc’hoa da zeg heur vo interet.
* 25
* Varc’heo da zeg heur vo interet,
* Enn daou er memez be e vimp lakeet.
Notes. — Le sujet de cette guerz a été souvent traité. II suffit de s’en rapporter au 2$^e$ tome des Guerziou de Luzel pour en trouver des versions. Là il s’agit d’une Fiekka Calvez et d’un marquis de Guerrand (de Plœgat-Guerrand-Finistére).
On peut se rapporter aussi au Barzaz-Breiz de M. de la Villemarqué, p. 310, et l’on fera entre cette pièce-ci et celle de M. de la Villemarqué un rapprochement intéressant.
Nous avons entendu M. Jacques Le Guellec, de Douarnenez, donner une interprétation mélodique intéressante de cette pièce. Nous allons nous contenter de noter les deux premiers couplets selon son style. Les musiciens y trouveront quelque plaisir.
* 1
* Ha debonjour d’heoc’h ’barz enn ty-man,
* Kerkouls d’ar braz ha d’ar bihan,
* O-rou-lon-la-lon-la,
* Kerkouls d’ar braz ha d’ar bihan.
* 2
* E laë e maï na kousket mad
* Diouallet Kloarek d’hen difunad,
* O-rou-lon-la-lon-la,
* Diouallet kloarek d’hen difunad.
# Guerc’hes Vari, Rouanez an ênvou

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Gwerc’hez Vari, Rouanez an Neñvoù.
| ◄ Etrezomp-ni, Bugaligou | Guerc’hes Vari, Rouanez an ênvou | Me a laqa va fizianç ► |
* Guerc’hes Vari, Rouanez an ênvou,
* Mam d’hon Zalver ha Mam d’an oll gristenien,
* Plijet guenêc’h chelaou ar pedennou
* Pera ra d’êc’h, (bis) bremâ ho servicherien. (bis)
* Obtenit demp, ô Mam a garantez,
* Graç da garet eveldoc’h Doue bepret,
* De servicha fidel hed hon buez,
* Ha d’observi (bis) ar pez en deus commandet. (bis)
* O Mam dener, ô Mam drugarezus,
* On preservet deus a bep pec’het marvel,
* A varv subit hac a varv hirvoudus ;
* En ho tivrec’h, (bis) eo e teziràn mervel. (bis)
* O Guerc’hes pur, ô Guerc’hes an humpla,
* Disqet demp-ni imita ho vertuziou,
* Beza pur, chast, humpl hac oboissa,
* Evit cavet, (bis) lod er gloar goude’r maro. (bis)
# Guerzen en eotrou Nouel

| ◄ Er voraerion | Guerzen en eotrou Nouel | Eit en enan  ► |
Deit, O Groayis, ha chiléùet Our uerzen neùé-so zaùet, O mem brois deit de chiléo Our ùerzen béor greit get dareo.
D’en oad a zew-uigent ha eih E kreiz er blay nandek-kant seih Miz Evén, er bouarzek, e oay, Our bèleg e zo marw é Groay.
Er hloh én tour e zonné garw : En Eotrou Nouel e zo marw ! Hag, a p’hi hleuent, get er spont En oll e chomé heb respont.
Marw o gobérour-mat hour bro, Bèleg er vadeleh, marw o Zikour guallan er vorérin, Ueit o d’er bé Tad er béorin.
Porkeh péorin er barrès-man, Penost e reet-hui borman, Hep bennèh, e ré, pe oa béo Boued ha d’hou korf ha d’hou-h-inéo ?
Piw e chileuo hou klemmeo, Piw yei de zehet hou tareo ? Allas, a pe vehet ér boén, D’hou konfortign ne vo mu dén.
D’oh-hui éh é, é guirionné, El lod vrasan ag é zanné ; Pén dès Doui genoh her lammet, Piw en é lèh e gaùehet ?
Hui, morèrin, n’ankoéniet ket Pigement hen des hou karet, Eh oa dalbéh é labourat Uit ansay guellat d’oh hou stad.
’N é galon e oa bras hou lod, Yon-men oa hantér-vartelod, Biskoah ne jonjé heb truhéy De dristedigeh hou puhéy.
Tud yaouank ha hui, bugalé, Dalhet jonj zo n’hon, hui eùé, Mar doh bet krichén dezaùet E ma dehon hen deliet.
Tri skol krichén e zo é Groay, Yon e biùé deo zo-n’hay ; Trugaré dehon houn énez E zo chomet hoah krichénez.
Peh e vat hoah, en eotrou dous, Nen dès chet greit en ’hon hep trouz ! E largantéieu, é pep léh, Um streùé dré er vro abéh.
E ma borman kousket douzay En é vé doñn, é béared Groay ; E gorf e gousk, met é-h-inéo E zo é tarnéjal én néo.
D’our bed urusoh é ma ùeit ; Lénwamp ar er holl hour bès greit, Met laramp eùé pédenneo Uiton, agreis hour haloñneo.
Pe dimp de bédign d’er uéared, Ar relegeo houn tud karet, Eotrou Nouel, ar hou pé-hui, Uidoh eùé ni bédo Doui.
Ni e bédo Doui, pé kentoh « Pédet ùidomb », e larimp d’oh, Rag én amzér me oah ér bed Our vuhé zantel hou pès bet.
Hui e zo zur ér barouès Etal Jézus hag er Uirhiez, Get sant Lorans, get sant Tudi, Ha get oll zéant koh hour bro-ni.
Borman ’ta, én nénù lan a joay N’ankoéniet ket hou prou a Hroay, Ha dirag en Dreinded santel Pédet ùidomp, eotrou Nouel !
1907. Mézevén-er 15.
En enor d’en E. abad Lorans Nouel.
# Guerzen groeit-aveid ur gongregation a verhed iouank

Mari, hur mam karantéus,
Ah ! taulet ur sel truhéus
Ar-n-amb, él leh-mem beniget,
Aveid hou melein dastumet.
Dober en dès én é nehig
A askel é vam en einig :
Édan hou tivaskel ewé,
Mari, lakeit hou pugalé.
D’en han, p’en dé bras en tuemder,
En doar a hlaù en des dober :
Eid omb goulennet gloueh en nean,
Mari, seh-korn é hun inean.
Dober en dès er geih denved
Doh er bleidi a vout goarnet :
Ni, Guerhiès, ni hun nès dobér
A vout goarnet doh Lusifer.
Er hroadurig, a p’en dé klan,
P’en dé losket get en derhian,
A lar d’è vam : ah sekour mé !
Klan omb, sekouret-ni, mam Doué.
A p’en dé arfleuet er mour,
En é vagig, en heah peskour,
Get en houlenneu vou lonket
Ma n’en dé get Doué sekouret.
Er bed a zou ur mor éahus
Lan a garreg ha houlennus,
Hag hur bag a zou ken dister :
Trué doh-emb, ô Mam tiner.
Abbé LE JOUBIOUX.
# Sketla Segobrani vol3/Rann 08

| ◄ Ar Vro skournet, ar c’haouenned-erc’h hag an arzed ramzel | Kanienn ar Guped | Ar Ramzez he c’hi trifennek ► |
Kaset e voe gand an hent ar plac’h yaouank hag ar roue da dreid ar meneziou. Eno, e-kreiz dizac’hadou rec’hier bras-divent etre diou skournredenn diskennet eus ar c’hribennou lemm o toulla an oabl du, e tigore eur ganienn enk ha doun ma ’z ae an hent e-barz. Guped bras a c’hournije en aer e toull-dor ar ganienn. Souezet e voe ar roue o welout an hent, eur wech er ganienn, e lec’h mont war sevel da dremen ar venezeg dre eun ode bennak a-dreuz d’ar gribenn, oc’h en em lakaat da ziskenn evel p’en dije bet c’hoant da ziarez koundouniou an douar. Eun noz tenval a rene el lec’h-se, nemet e stlapas ar plac’h d’an douar ar voull-dan a oa ganti en he dourn, hag ar voull-ze ha ruilha dirag ar jaoed en eur strinka goulou bras. A-zehou hag a-gleiz e save ar rec’hier evel diou voger serz d’eun uhelder souezus ha, dre ma tiskenne an hent, an oabl n’oa ken d’her gwelout a-ziouto nemed evel eur riblennadig o vont strisoc’h-strisa. Kriz edo, moarvat, ar yenien en islonk-se diouz an hinkiniou-skourn a zistribilhe ouz pep roc’hell. Gwaz a ze n’oa ket, avat da Atepomaros. Eus ar plac’h yaouank en e gichen hag an daou jao dindano e save eun tommder klouar a vire outan da c’houzanv anoued.
Pell e varc’hekajont e doun ar ganienn-ze, o heulia holl blegdroiou an hent drezi. Ha setu, a-greiz-holl, ar stankenn o ledanaat, an oabl oc’h en em ziskouez a-ziouto ha dirazo, hag e welas Atepomaros, a-gleiz d’ezan e tor ar menez, o tigeri toulI eur c’heo bras.
# Sketla Segobrani vol3/Rann 14

| ◄ Bro ar Ramzed Du | An distro | Diwar-benn al Linvadenn-Veur anvet « Beuzadeg ar Ramzed » ha pe abeg a voe d'ezi : muntr Belos, mab Liros hag Anatla ► |
Treiza ar mor a rejont. Pa skôas an daou jao o c’harnou en enezenn, edo an heol war izelaat. Ar roue a lammas d’an traon hag e tiskennas ivez ar plac’h yaouank diwar he marc’h da gimiadi dioutan. Nec’h bras ha gwall-gerse d’ar c’himiad-ze a savas er roue, hag e lavaras d’ar plac’h yaouank :
« Garo ganen mont diouzit, pa veizan n’az kwelin mui.
— Red eo evelkent, emezi.
— Her gouzout a ran », eme ar roue.
Ar plac’h yaouank a sellas outan eur predig-amzer, dilavar. Atepomaros a oa anezan eur gwaz mentet-dreist, rak uhela gwazed ar ouenn eo roueed an enezennou. Hogen ker mentek-all ez oa ar plac’h yaouank. Hag ar bleo rodellek en he fenn a skede en-dro d’an dremm anezi evel eun dolzennad aour digemmesk kizellet-flour. Hag evel diou steredenn he daoulagad glas ha glan. Ha gwenn-kann evel an erc’h he divrec’h noaz emaez he zoneg gwenn ha glas.
« Eur c'hevredad a zo a hellan siella ganez, emezi. Deus aman da c’hougleze. »
Eun trouc’h a reas en he brec’h ha degemer ar gwad e boz he dourn. D’e dro e lakeas ar roue e wad da redek e dourn ar vrezelourez. Eva o gwad kemmesket a rejont, hag e rôas ar plac’h eur walenn aour d’ar roue. Kel lïes taol ha m’az pezo ezomm a guzul pe a skoazell, emezi, e ri d’ar walenn trei teir gwech en-dro d’az piz en eur lavarout va ano. Pe bred bennak e vefe war an noz pe war an deiz, nemet d’ar goulou-deiz pe d’ar pardaez e ve, e vezin ez kichenn. »
Neuze ez eas Atepomaros diouz ar plac’h yaouank. Evit beza m’oa bet dudius ar varc’hekadenn edo o paouez kas da benn a-gevret ganti, kement a draou en doa gwelet en eur ober ar pennad-amzer ma hanvale gantan ez oa manet eur bloavez war e hed er-maez eus an enezenn. Hogen e lavaras d’ezan ar roueed all n’he doa ket padet zoken e ziankadenn hed eur redadenn-heol. Aet en e raog dambrest goude sav ar Rod, e teue en-dro pell a-raok ar c’huz anezi.
* ↑ Gwenn ha glas ez oa daou liou sae an doueezed a anved Vilas e slaveg, Léger, Mythol. slave, p. 170. An doueezed-ze eo, gwirhenvel, ar re ma rae ar Gelted anezo en oadvez kelt-ha-roman Komedovae, Suleviae, Dusiae, Matres, Matrones, Dominae, Fatae, hag all, D’Arbois, Civilisation des Seltes, pp. 182-4 ; Renel, les Religions de la Gaule, pp. 270-91.
* ↑ Rev. celt., 1908, p. 106. Ar Slaved a grede d’ezo e c’halle eun den-meur kemerout eun doueez da posestrima « adc’hoar », Léger, Mythol. slave, p. 172. Ha n’helle ket eun den eureuji an adc’hoar m’en doa evet eus he gwad ? Hen rei da gredi a rafe a-walc’h danevell Cuchulain ha Derborgaill, Rhys, Celtic Heathendom, p. 465.
# Sketla Segobrani vol3/Rann 11

| ◄ Adaqi, merc’h Noux | Ar pontou-klezeier a-dreist d’ar stêr Zu | Bro an dud Dibreder ► |
P’edo o tont eus ar meneziou e welas ar roue o sevel dirazan en oabl eur bomm bras a uloc’h evel morlusenn. Eus eur gompezenn ec’hon e teue ma tregerne enni an aer gand aroun armou ha garmadeg c’haro emgannerien. Eno e tizas ar roue treizidi al lestradou en e raog, hag e kavas anezo dalc’het en eur c’hrogad ouz armead an êrevent. Ar re-man o diskolpe a daoliou kleze, o zreuze a daoliou goaf, o flastre a daoliou bataras hag o argase da benn kuz-heol ar gompezenn. Eno e red ar stêr Zu, uhel ha serz an daou ribl anezi, hag o veriena e douriou he naoz naered, baoted ha gurlazed ker mentek, ken euzus ha ker fero hag ar re a zo o pobla stêriou an Azi hag an Afrik. E douriou ar stêr-ze hag e kerreg an diouc’hlann anezi e kaver kement amprevan kontammus, kement gwall-loen-stlej a vez o founna e kevrenn c’hrizias ar bed. An dud n’oant ket evit tizout ar pontou a veze taolet diwar an tornaod er stêr, hag e lamme an holl loened-euz ganto d’o flaouia. Evid ar re a dize ar pontou n’oa ket nemeur o flanedenn da veza aviet war hini ar re-all, rak pep pont n’oa anezan nemed eur c’hleze bras war e led a-dreuz d’ar stêr eus an eil glann anezi d’eben, ha gant laonenn lemm-skejus ar c’hlezeier-ze e veze trouc’het o zreid beteg an askourn. Meur a hini, pa n’oant ket evit padout gand ar boan, a goueze er stêr kent diraez an tu-hont.
Ar plac’h yaouank a reas da Atepomaros peur-redek an holl dachenn-emgann eus an hanternoz d’ar c’hreisteiz hag eus ar reter d’ar c’hornog. E gas a reas war glann ar stêr ha diskouez d’ezan an daouzek pont-kleze en em astenne a-dreist d’he douriou skrijus. An holl droiad-ze a rejont hep poan nag arvar, rak ne harze netra ouz bountad araogenn an daou varc’h ruz. Pep tra a ziskarent dirazo o flastra a-gemmesk dindan o c’harnou kalet an dud hag an êrevent. Ha n’helle an eil re nag ar re-all o gloaza na gloaza ar re a oa war o c’hein.
P’en devoe Atepomaros arvestet ouz ar gwel-ze piz hag a bep tu, e terenas ar plac’h yaouank an daou varc’h e-harz ar meneziou.
« Stard mat da varc’h gant da ziouhar ha krog da zaouarn er moue anezan, emezi. Emomp o vont da lammat dreist ar stêr. »
Ar plac’h a reas eur youc’hadenn a voe klevet e bed ar Sav-heol kouls hag e bed ar C’huz-heol, ha kerkent an daou varc’h en o raog evel eur barr-avel. Treuzi ar gompezenn a rejont dre o daoulamm krenv, galloudek, gouez, kounnaret, diboell. Diwar an herr-dreist a oa aet enno nijal eo a rejont a-us d’ar stêr evel daou evn ha plava war ar c’hlann-hont.
* ↑ An ano hen-geltiek e vije Dubis e keltieg Galia (ac’hano ano breman an « Doubs », stêr a Vro-C’hall), ha Dubos e keltieg enezennou ar Gwalarn, Dottin, Langue gauloise, p. 253.
* ↑ Rev. celt, VI, p. 269-70.
* ↑ Dottin, Contes irlandais, p. 199.