OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Te Deum badeziant

| ◄ Ar person a laras eun offern servijet gant Hon Zalwer J. C. | Te Deum badeziant | Pater ar goulmic wenn ► |
Te Deum laudamus… Canomp meulodi da Jezus, Ha d’he vamm, ar Werc’hès santel, Rouanès ar bed universel !
P’antre ar bugel en ilis, Ar Barados a rejouis. Pa ia war he benn ann hole, A canont holl, Zent hag Ele, Pa lâr ar bêlec ar c’homjo, Pêron ha mêron ar c’hredo ; « Doue, Doue vezo meulet ! « Setu hon fillor badezet ! »
Ar wreg a zo war he guele, Ha, mar be en doujans Doue, Pa glewo ar c’hleïer o sôn, Ec’h ei eur joa vraz ’n he c’halon : « Doue, Doue vezo meulet ! « Setu ma bugel badezet ! »
Ar Werc’hès Vari a c’houlle Euz he mab unic ha neuze : « Salud, ma mab, Salwer ar bed, « Me ê ar vamm ’n eus ho caret, « Hac e poa d’in-me lavaret « N’am refusjac’h a vann a-bed. « Breman, c’hui zeu d’am refus crenn « Ar pardon ’wit ar bec’herrien. — « Zellet, ma mamm, ma goulio, « Offanset gant ho fec’hejo ! — « Pardon ewit ar bec’herrienn ! « Ober a refont pinijen. — « Ma mamm, pardônet a vefont ; « Ober pinijenn a renqfont. — « Me a ia gant ann hent, war draou, « D’annon d’ar pec’her ar c’hêlaou… »
Pa oa gant ann hent o vonet Hi o rancontr ann Drouc-Spered :  — « Tec’h alec’h-se, teod milliget, Teus war ann douar ma zentet !  « Daoust ha, loën fall, fellfe dit-te Trec’hi war ma mab ’bars ann env !…
Anna Drutot. Pédernec.
# Tec’hit diouz ar c’heariou

| ◄ Karantez ar vro (gand eunn ton) | Tec’hit diouz ar c’heariou | Ar vrae hag ar baluc’henn ► |
* Hirio, kalz a labourerien
* A lavar adie d’he zachenn ;
* War ar meaz eo ken fall ann traou
* Ma c’hen em daolont er c’heariou,
* N’ez euz, eme-z-ho, war ar meaz,
* Da zebri, nemed iod gant leaz,
* Eunn tamm bara pounner ha fall,
* Duoc’h eged ar siminal.
* Hogen e kear, da vihana,
* Ez euz boued skanv, gwennoc’h bara,
* Soubenn zruz, rata mad ha gwin,
* E leac’h dour ha soubenn irvin,
* Eur bae vraz ha nebeud a boan,
* Netra d’ober da c’houde koan,
* Rag chatal ebet da goania,
* Lann da bilat, kraou da garza...
* Mad, me lavaro, m’ar kirit,
* Tud keiz, ec’h en em faziit ;
* Gand eiz real, ha zoken eur skoet,
* N’ho pezo ket a gik bep pred ;
* Aliez, gand eunn antreprener,
* Nemed eiz real ne c’hounezer,
* Goude c’hoaz, evel forsaled,
* Labourat pell-braz ha kaled.
* Oc’hpenn, da zul, da c’houel, aliez,
* E tleer labourat ivez ;
* Oferenn ebet a-wechou,
* Nebeutoc’h c’hoaz a c’housperou,
* Hag e-touez ar vansounerien
* Arabad, o sevel ho penn,
* Komz euz a Zoue nag euz ho feiz,
* C’hoarzet e ve d’e-hoc’h, tud keiz !
* Ar c’homzou louz hag ar sakreou,
* Eo relijion ar c’heariou.
* Evel-se chomit war ar meaz,
* Rag gwelloc’h eo iod kerc’h gant leaz,
* Ann ear vad gant kalz a frankiz,
* Bered ho tud hag hoc’h iliz.
# Taulen al lodenno

| ◄ Manko | Taulen al lodenno | Taulen ar skeudenno ► |
(N’eman ket en daolenn)
# Taulen ar c’hanaouenno

| ◄ Taulen ar skeudenno | Taulen ar c’hanaouenno | Kartenn Jeruzalem ► |
# A-vihanik em eus pec’het

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout A vianig am euz pec’het.
| ◄ Doue, gwir Bried | A-vihanik em eus pec’het | Selaouit gant spont hag eston ► |
* A vihanik em euz pec’het,
* Ha gwallboaniet ma Doue
* Ma ene paour am euz lazet,
* Pebez gwalenn ’vidoun-me !
* Diskan.
* Gwerc’hez Vari, Mamm druezus,
* O ouela war ar C’halvar,
* Grit ma sello ho Mab Jezuz
* Ouz ma anken, ma glac’har.
* Piou a chencho ma daoulagad
* E diou feunteun a zaerou,
* Ha ma daerou e daerou gwad,
* Da ouela d’am pec’hejou.
* Ya, evit eun netra, siouaz !
* Me am eus bet dispignet
* Madou evel n’eus bet biskoaz
* E tenzoriou bras ar bed.
* Gwechall e oan eur palez aour
* Da dri Ferson an Drinded,
* Ha breman ne doun nemet paour,
* Ha da Satan c’hoaz gwerzet.
* Perak n’eo ket deut, dizamant,
* Ar maro kriz d’am gervel,
* A-ziwar ma maen-badeziant,
* Pe vailhurenn ma c’havell ?
* Neuze evelkent, ma Doue,
* N’em bije ket bet tennet
* Kounnar ma Mestr ha ma Roue,
* Siouaz evel ma ’m eus graet.
* Pellait holl, fals vignoned,
* Rak c’houi gant ho skoueriou fall,
* Ma spered hoc’h eus peurdroet,
* D’hoc’h heul, dre an hentou dall.
* Gant ho komzou lous ha mezus,
* Ma c’halon bet mastaret,
* He stad, na pegen truezus !
* Pegement eo glac’haret !
* Ma Doue, gwalc’hit ma c’halon,
* Gant daerou a binijenn ;
* Roit d’in, ivez, ho pardon,
* M’ho karin da virviken.
* En ho kalon em eus sanket
* Eur c’hleze, o Pastor Mat !
* Grit ma teuy an oan dianket,
* Adarre da gaout e Dad.
# A-vihanik em eus karet

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Kentan komjou a deskis.
| ◄ M’ho kar Gwerc’hez | A-vihanik em eus karet | Mari, Gwerc’hez c’halloudus ► |
* Kentan komzou a zeskis war an oalet, er gêr,
* A voe ’n ano a Vari ha Jezus he Mab ker :
* Ouz ma c’herc’hen e tougen e pign he medalen.
* Ha Me ho salud Mari oa ma c’henta peden.
* Diskan
* A vihanig am eus karet hag enoret ar Werc’hez ;
* Bepret em euz hec’h anzavet evit Mamm ha Rouanez.
* Nag a wech he dourn tener, abaoe ma badeziant,
* ’bellaas diouz ma c’havell pechou an aerouant ;
* Nag a wech he daoulagad, evel diou steredenn,
* War eun dro gant re ma mamm, a baras war ma fenn !
* ’lies em bugaleaj ma mamm d’in lavare :
* « Eur vamm all ec’h eus en Nenv gwelloc’h egedoun-me. »
* Ha p’am douge d’an iliz, biken n’ankounain,
* Dirak aoter ar Werc’hez am lake d’an daoulin.
* Brassat ’rae ma fizians dre ma kresken en oad ;
* Gant aon da boania ma Mamm e talc’his en hent mat,
* Betek an deiz m’am renas ’trezek an daol santel,
* E-lec’h ma tiskenn Jezuz e kalon e vugel.
* Breman pa vezan nec’het gant klenved pe glac’har,
* Pa welan an droukspered o c’hantaat ma diskar,
* Eus kreiz ma c’halon kerkent e sav eur griadenn :
* « O Mari, o Mamm garet, deut eta d’am difenn.
* Eun deiz pa vin daoubleget dindan ar bloaveziou,
* Hag e ve stanket ma mouez ha mut ma muzellou,
* E sonjin bepred ennoc’h, ha da heul ma ene,
* Ez ay, ma Mamm, hoc’h ano ganin betek Doue.
# An Doue Mercur hac ar C’halve.

| ◄ Ar Geillenen. | An Doue Mercur hac ar C’halve. | Ar Bugel hac e Vam.  ► |
FABL 81.
An Doue Mercur hac ar C’halve.
Eur c’halveer o troc’ha coat
Var vord eur rinvier voa e droad
Consacret d’an doue Mercur,
Ma c'harruas dre avantur
E vouc’hel eus e zorn strinqet
Da fons an dour e voa lancet.
Pa ne aille ober qen sort
E c’haze neuse var ar bord
Gant anqen da huanadi,
Deus e goll d’en em gonzoli.
Mercur gant truez a c’houlle
Petra voa caus m’en em gleme.
Evel m’en deus anaveet,
D’ar c’halve en deus disquelet,
Savet gantàn demeus an dour,
Eur vouc’hel gred a vetal aour,
Ha diontàn e c’houlenne :
Ar vouc’hel-màn a so dide ?
Ar c’halve en deus respontet :
Allas ! emezàn, n’en dê qet.
Mercur arre en eun instant
A zisquel eun all a arc’hant
Hac adarre e c’houlenne :
Nac hommàn n’en dê qet ive ?
Ar c’halve a lar : qen neubeut ;
N’e c’hanval na cals na neubeut.
Mercur a zisqueas timad
Unan ouarn troadet en coat.
Ar c’halve, p’en deus-hi guelet :
Honnes ê, en deus lavaret.
Mercur neuse en deus jujet
En deus libr ha just disqleriet
Ne voa qet a speret contrel,
Ma ro dezàn an teir bouc’hel.
Ar c’halve a deuas joaüs
Deus a eur fortun qen evrus,
Ma c’ha da gaout e gonsortet
Ha tout deze en deus contet.
Unan deus anê, pa glevas,
Ar fantazi a gemeras
Mar boa possubl approu ive
Caout eun avantur evel-ze.
Mont a eure ta evit ze
Da gichen ar rinvier ive.
A volonte vad e taolas
E vouc’hel diontàn pell bras.
Er bord e teu da azea
Oc’h ober zeblant da voela.
Mercur a deu en un istant
Gant eur vouc’hel aour lugernant,
Oc’h anaout an hypocrizi
Eus ar gallant gant e c’hoari.
Digantàn neuse e c’houlle :
Hommàn e c’heo da hini-de ?
An impostor a respontas :
Honnes e sur manific bras.
An doue da denna venjanç
Eus e c’hevier hac imprudanç
Ne roas nac an hini aour
Nac an hini taulet en dour.
Sans moral.
N’eus fors petra a arruo,
Pe var vad pe fall e vezo,
Gueno an den honest bepret
Deus ar voirione vo carget :
E goms ferm, eun tammic volant,
O tenna var an arrogant.
Pa arru eun dra a henep
E rayo qent eul le-douet
Evit ne rayo juntrenes
A zorn nac a ben plegeres.
Dre ar signo-ze, mar qeret,
An oll dud francq a anvefet.
Mæs ar c’hontrel, an impocrit
A gause brao ha manific :
Qent ma teuint e mes e c’heno,
E royo dê qement a dro
Ma ho lavaro qen subtil,
Memeus da entent difficil.
Aon en devo en e galon
Ne gemerfac’h tentation.
Ne ouzoc’h qet en ep fesson
Petra en deus en e galon.
Fiet en den-ze, ma c’hredet,
P’ho po c’hoant da veza tromplet :
Ennès so capabl, ma c’halfe,
Da drompla an otro Doue. :
# An Dreindet

| ◄ Doue | An Dreindet | Doue Crouer ► |
Dre ar guer a Vister, e c’hententer ar guirioneo eus ar religion, pere so dreist hon ræson : rac ar pez a gomprener n’en deo quet myster. Douguen a reomp pep hini ac’hanomp ur represantation eus ar myster adorabl eus an Dreindet : hon ine, e songeo, e desir, e garantez, pere so tri zra distinct en unan hepquen. Mæs credomp, adoromp hep curiosite. Ar myster eus an Dreindet adorabl eo ar principala eus hon religion santel. Ranfermi a ra cals a articlo a fe ; chetu amàn ar re principala.
1.° Bezàn a so un Doue en tri pherson, da c’houzout eo penaus n’en deus en Doue nemet un natur divin, non-obstant ma so tri pherson en natur divin-se, an Tad, ar Map, bac ar Speret-Santel. Jesus-Christ pa gassas e Ebestel evit instrui ha badezi an nationo, a lavaras deze en ober en hano an Tad, hac ar Map, hac ar Speret-Santel ; ar pez a discoe sclær e c’heus tri pherson en Doue, hac un natur divin hepquen.
2. Pep hini eus an tri pherson divin a so veritablamant Doue peguement benac na vent o zri nemet un Doue hepquen.
3. An tri pherson divin a so egal en pep tra tout.
4. Ne dleer quet separi an natur divin eus an tri pherson : quement-se a ve un erreur condaonet ; pep person eo an natur divin hep division na separation.
5. Ar map a so angeandret gant an Tad, da laret eo, n’en deus quen princip nemet an Tad.
6. Ar Speret-Santel a deu eus an Tad hac ar Map.
Alies e ve attribuet d’ur person epquen eus an Dreindet adorabl, ar pez so commun deze o zri. Dre exempl, d’an Tad e ve attribuet an oll c’hallout, abalamour ma zeo ar princip eus ar Map hac ar Speret-Santel, da bere e communiq e oll c’hallout hac e oll berfectiono, en ur gommunica e natur divin. D’ar Map e ve attribuet an œuvro eus ar furnez divin, abalamour ma zeo ar furnez eternel eus an Tad. D’ar Speret-Santel e ve attribuet an œuvro a vadelez hac a garantez, abalamour ma zeo carantez an Tad hac ar Map. Mæs an obero-se tout a so commun d’an tri pherson ; rac an natur divin na ell quet bezàn partaget evel-se : pa recevomp Jesus-Christ er gommunion, e recevomp ive an Tad hac ar Speret-Santel.
An Ilis dre ar formulen-màn peini a hanver Doxologie, Gloria Patri, etc., pe gloar d’an Tad, ha d’ar Map, ha d’ar Speret-Santel, a rent san-cess henor ha gloar d’an Dreindet adorabl. Ar c’hantico, an hymno, ar psalmo, an oræsono a so tout adresset d’an Dreindet. An oll Oferenio, an oll Sulio ha Goelio a so tout evit henori an Dreindet adorabl. Ar Sul goude ar Pentecost a so specialamant consacret evit excita hon fe, hon c’harantez, hon adoration evit an Dreindet adorabl. Stephan Escop a Liege (910) a eure dressa an ofiç a Sul an Dreindet. Doue an Tad en deus hon c’hrouet, Doue ar Map en deus hon frenet, Doue ar Speret-Santel hon rent santel. Fe, enor, gloar ha meuleudi d’an Dreindet santel hac adorabl epad an amser hac an etemite. Amen. Greomp eta alies acto a fe, a adoration hac a garantez voar ar myster bras-màn, evit m’or bezo un deiz ar bonheur da gontempli epad an etemite, hon Doue muya caret, en palæs an Dreindet. Amen.
# An Diou Voundrask

| ◄ An Daou Vaout | An Diou Voundrask | Ar C’hreg iaouank ho luskellat ► |
Diou voundrask a zo e’n ti
Hag a ra d’an oll avi ;
Eun drugar eo ho c’hlevet
E sutal e’n ho c’haouet,
Unan a zo da Jozon
Ag eben ’zo da Zelton.
Eun devez hini Jozon
A ziruillaz d’an traon ;
He morzad a voue torret
Hag e chommas mac’hagnet.
Var lerc’h eun henveleb lamm Eo bet lezhanvet gar-gamm.
Eun deis all hini Selton
Hon lakeas oll e kaon ;
Astennet var he flanken
Oa var nez rei e c’hroc’hen,
Abaoue ’r seurt agsidant,
N’her galver nemet droug-sant.
Mez pehini ar vella ?
An dalc’h a goummans ama :
Gar-gamm eo, ervez Jozon,
Droug-sant eo, ervez Selton.
Ha bemdez e sao glabouz
Divar benn an daou labouz.
Sell eta, sell mad, Selton,
Ouz gar-gamm, eme Jozon,
Eun doen rouz va he choug
Ha marellet e gouzoug.
Anez m’eo torret e garr
Sûr ne gavjed ket e far.
Sell kentoc’h, sell mad, Jozon,
Ous droug-sant, eme Selton :
Pe gel lemm eo e lagad
Pe ger skanvik eo a droad ;
Daouzek all a da hini
Ne dostaffent ket oud-hi.
Selaou ! selaou mad, Selton,
Ouz drouk-sant, eme Jozon :
Mouez va hini ’ zo ken drant
Ha mouez eur c’hloc’hik arc’hant ;
He zutaden zo ken flour
Ha ma z’eo hiboud an dour.
An dra-ze, paour keas Jozon,
N’eo netra, eme Selton ;
Selaou brema va hini ;
Houma ’vad a sko var-n-hi ;
Neuz ket unan, e Bro-C’hall,
Hag a sutfe ker brao all.
Hag e respounte Jozon,
Gaou a leverez, Selton,
Flouroc’h e kan va milfid,
Zoken me lavaro d’id
E kollan kalzik amzer
O selaou va ograouer.
Ha Selton a respounte
Me ’ goll amzer koulz ha te ;
A veac’h ma koumans droug-sant
Dispaka e zoniou koant
Ma chom a zav ya fluen
Sorset gant e c’hanaouen.
An hini a reaz ar zoun
A roio kentoc’h rezoun
D’an hep ’ hen do ’r galon vad Da baea eur voutaillad
Hag ar bount a vo staget
Evit pris ous he gaouet.
Me baeo, eme Jozon,
Me ivez eme Selton,
Ag e leac’h eur voutaillad
Setu diou e’n eur strollad.
Ha pep milfid ouz he dor
He deuz eur bount a henor.
# An Distro d’ar vro

| ◄ Gwestell an Nedeleg | An Distro d’ar vro | Roc’h sant Yann ► |
D’am Mignoned divroet.
* O tremen er bed-man hon eus plijaduriou
* Er c’horn douar m’emomp mesk ar c’hrouaduriou,
* Met nikun anezo ne dalvez an distro
* A reomp bep hanvez da goulz an eost d’ar vro.
* En hon Arre garo e-kenver ar rec’hier
* ’N em gavomp a unvan gant dremm al lanneier.
* ’Vidomp e van digemm : gwelit er gwaremmou
* Ar gouzer, ’vel gwechall, astennet a zrammou ;
* Aman bidebou friant ; du-hont, bandennou saout,
* ’N o c’hichen o peuri tri pe bevar benn maout.
* Dalc’helez an Amzer ne verzit gwell ’nep lec’h :
* D’o holl enebourien hon lorgennou ’zo trec’h ;
* Evel-se o skeudenn ’jom e deun hor c’halon ;
* Ar boud ’zav diwarno ’n hon c’herc’hen a zason.
* Penn-da-benn d’hon buhez ar mene hon luskell,
* Moarvat muioc’h breman eget pa ’z oamp bugel.
* E wel, a-dost, a-bell, a ra d’eomp lenerât :
* Warnan ne gouez morse dizeblant hon lagad,
* Ha, michans, mignoned, ho peus ’lïes laret :
* « Eurus an den a c’hell beva ’lec’h m’eo ganet !… »
# An Distro eus a Vro-Saoz

    Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll testennoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ an destenn emaoc'h o klask.
Er Barzhaz Breizh, gant Kervarker :
* Ann distro euz a Vro-Zaoz (1846)
* Ann distro euz a Vro-Zaoz (1867)
* Ann distro euz a Vro-Zaoz (1883)
# An Difiner.

| ◄ Ar C’heginer ha daou Scolaër. | An Difiner. | Ar Paün hac al Lapoucet.  ► |
FABL 121.
An Difiner.
Eun difiner a lavare
Ho chach d’ar re a dremene ;
En em ambuz da laret tout
Qement a gleye arruout.
Mæs en em gaout a ra eun den
Hac en avertis evellen :
Al laëron so antreet prest
Ebars e ty dre ar prenest
Ho deus casset treo gante.
En gommanças redec neuse.
Gant e eston, a greis redec,
E rancontr eun den en arret,
Pini deàn a lavaras :
O ! mestr an difinerien vras,
Te en em vel da lavaret
Ar pez a ve bet tremenet
En ty an eil hac egile,
Na ne ouzout qet evit ze
An treo a ve gret a fall
E ty da-unan gant re-all.
Sans moral.
Disqet eo demp dre ar fablen
Cals a dud a laca ho fenn
Gant ar re-all d’en em veli
D’ho c’hourija hac istrui,
Hac alies ne ellont qet
Mont dre al lec’h ma zeo gleet :
Reï an ent guella d’ar re-all
Ha qemeret an hini fall.
# An Dimezi

| ◄ Doue a zo sklerijen | An Dimezi | Ar vuez zantel ► |
1. Eun urz eo an dimezi,
Gant ar C’hrouer eo ordrenet.
Multiplia ha kreski,
D’hor zud koz ni a oa laret.
Goulennomp digant Doue Benniga ’r re a zime.
$\left\$
(bis)
2. Euz an env, Tad eternel,
Doue leun euz a garante,
Bennig ’ta da zaou vugel
A zeu dirazout te hirie.
Lak da Spered ’n ho c’halon Ha bennig ho union.
$\left\$
(bis)
3. Bez ho nerz, ho sklerijen,
En pad holl deiziou ho bue,
Gra d’hei heul da wir lezen
Ha kresk meurbed ive ho fe
Evit ma talc’hfont huel Drapo kaer an Aviel.
$\left\$
(bis)
4. Mar bec’h klanv ha glac’haret
Pe dre ar gwalheur eprouvet,
En Doue ar peoc’h klasket;
Dalc’hmad ho taou ’n em zoutenet.
Ha Doue ho silaouo Ha zur Hen ho frealzo.
$\left\$
(bis) :
# An Doganed

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ann doganed.
| ◄ Gwreg an neer stoup | An Doganed | Kovizion Janed ► |
* Naontek dogan ha pevar ugent,
* O kamaraded, ma mignoned !
* Naontek dogan ha pevar ugent
* ’Zo ’nem rankontret ’n eur c’hroaz-hent.
TRADUCTION. — Dix-neufs cocus et quatre-vingts — O Compagnons, mes amis ! — Dix-neuf cocus et quatre-vingts — Se sont rencontrés dans un carrefour.
Chanté par Maryvonne le Flem, Port-Blanc.
* Naontek dogan ha pevar-ugent,
* O kamaradez, ma mignonez !
* Naontek dogan ha pevar-ugent
* ’Zo ’nem rankontret ’neur c’hroaz-hent.
TRADUCTION. — Dix-neuf cocus et quatre-vingts — O compagne, mon amie ! — Dix-neuf cocus et quatre-vingts — Se sont rencontrés dans un carrefour.
X…, Skrignak. Phono F. Vallée.
# An Dradition

| ◄ Ar Scritur sacr | An Dradition | Ar C’honcilo ► |
Comzo Doue pere ne dint quet scrivet er levro sacr, mæs pere a so bet communiquet a c’heno gant J. C. ha conservet gant an Ebestel pere a c’heno da c’heno o deusse disquet dimp, eo ar pez a henver tradition. An Ebestel, instruet gant Jesus, o deus instruet an Esquibien o heriterien, hac ar re-màn a re da re o deus ordrenet hac instruet re-all. Erguisse en em gonserv ep chanchamant comso Doue ; rac an Ilis a so asistet gant ar Speret-Santel peini n’e c’habandono jamæs ha ne bermeto jamæs e alfe en em drompla voar ar fe ha comportamant ar gristenien. Un usaich generalainant recevet en Ilis ep ma anaveer e gommançamant a so a dradidon, evel ma zeo yun ar cnoraïs, sign ar groas, badiziant ar vugale quent an usaich a ræson, observation pe sanctification ar Sul, etc.,
# An Dic’hriziennet

| ◄ An dihun keltiek | An Dic’hriziennet | Dihun Breiz ► |
* — Pelec’h ’oud o vond, ’vel eun dall ?
* ’C’houlenn Kezar digant ar Gall.
* — Me n’ouzoun ket, eme heman,
* Kollet ’m euz ma hent, e gredan.
* — Ac’hanta, doug ma bec’h dioustu ;
* Mez na vefomp ket ni arru
* En penn ma hent ’raog pemp kant bloa,
* Rag c’hoaz am euz da vroïata.
* Ha pemp kant bloa ’n euz ar Gallo
* Douget zamm ar Roman garo.
* — O vont pelec’h ’out, ’vel eun dall ?
* ’C’houlenn ar Jerman ’gant ar Gall.
* — O vont pelec’h ? me n’ouzoun ket :
* En henchou treuz me ’zo kollet.
* — Hag a belec’h ec’h oud o tont ?
* Eme ar Jerman divergont.
* — Ankoueet ’m euz hano ma bro,
* Ankoueet ive ma hano.
* — Kemer ma bec’h ha kerz buan,
* Pa n’ouzout an hent da-unan.
* Ha trizek kantved, dre e vro,
* Ar Gall a dro hag a zistro ;
* Forbann en e vad e-unan,
* Gwalleuruzet gant ar Jerman.
* — Pelec’h ’oud o vont, skanvelard ?
* Eme ar Judev krom ha lard.
* — Me n’ouzoun ket, eme ar Gall,
* D’in me an holl henchou ’zo fall.
* — Fall an henchou ? Na welez ket
* ’Int gant da vreudeur re bleustret ?
* Set’ eur gountel : kerzomp, ha ni
* O lazo, hini hag hini.
* Ha fuloret e zaoulagad,
* Ar Gall en euz skuilhet ar gwad.
* — Ro d’in brema, o ma aotrou,
* Talvoudegez ma zorfejou.
* — Stouv da c’henou ha labour stard :
* Herez ebed ’vit ar bastard !
* Ganet ec’h oud evit dougen
* O bec’h d’an holl dud a dremen.
* Na vi biken nemet mevel
* D’in pe d’eun all, bete mervel.
* Hogen tremen ’reaz eur Breizad,
* Uhel e benn, sklaer e lagad :
* — O vont pelec’h ec’h oud, ma breur,
* Daoubleget dindan ar gwalleur ?
* — Me n’ouzoun ket, eme ar Gall…
* Na pe mond ama pe lec’h-all ?…
* Eur mestr neve am eus herie,
* Falloc’h kant gwech ’vit egile.
* — ’M euz aoun ec’h eus ankounac’het
* Piou oud ha pelec’h ’out ganet :
* Deus petore gouenn ’zailh da wad ?
* Pehini eo herie da noad ?
* — Laret ’zo d’in ’oun bastardet
* Gant Romaned ha Jermaned.
* — O gwalleuruz ! o gwalleuruz !
* O planeden pegen euzuz !…
* Skouer d’ar re ’dro o daoulagad
* Diwar sklaerijen gwir ar Glâd !…
* Ar vro-ma eo bro da Dadou,
* Lec’h ’oud o poania en druilhou.
* Ma ’z pije dalc’het d’he difenn,
* Herie vefe uhel da benn.
* Na oud na Roman na Jerman :
* Kelt ’oud eveldoun ma-unan,
* Ha mar heuillez ma c’henteliou,
* Te ’gavo c’hoaz da goz roudou.
* — Ro peuc’h, ha na dor ket ouspenn,
* Gant da gomzou tenval, ma fenn.
* Kerz d’an tu-ze, me d’an tu-all :
* Skourje ma mestr ’zo o strakal.
* — Kerz ’ta ! Kerz ’ta ! bete mervel,
* Dindan an Estranjour mevel !…
* Ankounac’het ec’h euz, paour kez !
* Yez santel hon tadou, ma yez.
* Na glevez ’med ar yez gaouiad,
* Kelennet gant an Ermeziad.
* Hep bro ! hep koun ! hep glâd ! hep yez !…
* Diskenn, paour kez Gallo ! er bez.
# Ar razed kuzul gant-ho

| ◄ Ann dorgenn o c’henel | Al louarn tamallet gant ar bleiz dirak ar marmouz  ► |
Eur c’haz paotr-mad, goaz ha ne voa tano,  Krign-migourn he hano, A zidoulle ker brao ar razed a bep korn, Na welet anez-ho nag hini kamm na born, Kement en d-oa lakeat d’ober er baill ho lamm. Ann nebeud a voa c’hoaz, evit tizout ho zamm,  Ne gredent mont er meaz,  Gant aoun na vijent gwaz. Gant-ho edo ar brud voa deut d’ho c’has d’ar bern, E kroc’hen Krign-migourn, diaoul brasa ’nn ifern. Eunn noz m’edo he-man o c’hoari he daoliou Gant kisier all ar vro, paotred ar ribouliou,  Endra edo gant-ho ’r zabad, Ar vozadik razed, dastumet a vagad, A zigoraz kuzul war-benn voa da ober.  — « Staga eunn ourouller » Oc’h gouzoug Krign-migourn, a gredann, ne ve fall, » Eme ’r c’hosa ’nez-ho, ha pa deui d’hor gedal,
» E vo klevet o tont hag ez aimp da guzet. » Ha gwelloc’h tra a zo ? » — « Gwelloc’h, eme ’r razed, » N’euz ali all e-bed ; neuze vemp dibreder ; » Gwasa a zo siouaz ! eo staga ’nn ourouller. » Unan a lavaraz : — « ’Vid-oun-me ne d’ann ket, » Tra ! n’ounn ket ken diod-ze ! » — « Va lost ne vo paket, » Eme ’nn all anez-ho, o vont di war va lerc’h, » Rak n’em beuz ket a c’hoant da c’hounid c’hoas va c’herc’h. » Ker brao en em dennjont ar re-man, ar re-ze,  Er meaz euz ar wask-ze, Ma’z ejont enn ho zro heb ober tra e-bed.
Evel ar razed-man, tud e-leiz zo er bed Brudet er c’huzuliou, evel ar re wella : Azeza a garont er gador huela ; Ha pa vez red d’ezho kas ho ero da benn, E rikl ho lost adre er meaz euz ann dachen.
# Ar re dimezet

| ◄ Ar mitizien hac ar-re dimêt | Ar re dimezet | Ann tiad bugale ► |
Didostaët, tud iaouanc,
Da glevet farso coant,
— War sujet ar re dimêt,
’Zo ho speret chagrinet,
Darn gant paourente,
Darn gant bugale,
Darn-all gant marc’hamon,
’Zo eur gwall gompagnon.
 Ewit un daou pe eun tri bloaz,
C’hui na ouzoc’h netra c’hoaz,
Ken arri ar famill d’ho chagrina,
Eun tri pe bevar
En-dro d’ac’h o crial,
Dour pe bara.
 Neuze defo keuz ar vroeg d’he amzer dremenet ;
P’arrio ar pried er gêr, hi a vezo fachet.
Hen a c’houlenno out-hi
A c’hoarvezo d’ezhi ?
Hi a responto evel da eur c’hi :
— Cleo ann dogan kez,
Ême ar vil-bez,
Petra a lavar ! Hac hen euz ho c’hlevet
Endro d’in o c’harmet ;
Mantret on gant glac’har,
Euz ho c’hlevet !
Etrezomp goazed dimêt,
Na omb pelloc’h caret,
Er pardonio, gant ar merc’hed.
Mar na ve desir,
Na vô lâret gir.
— Te a zo reputet, kerz d’ar gêr, coz fallaer,
Kerz d’ar gêr da luskellad ;
C’houez ar pod-iod a zo ant da dillad.
 Etrezoc’h, merc’hed dimêt,
Na oc’h pelloc’h clasket,
Er pardonio, gant ar voazed,
Balamour d’al liou pâl
’Zo war gorn ho tal,
A zo kiriec n’ho pezo mui a graou,
Bars ar pardoniou,
Na den evit ho ren d’ann ebatou.
 Etrezomb tudo iaouanc,
’Meumb mui a soulajamant
Er pardonio divertissant,
Nin a hell a-wezio
Eva takenno, iwe fumi, Dansal hac ebatti,
Hac em divertissa,
Caressi merc’h he mamm hac hi godissa.
 Chantera de haut Duparc, Mr de Vir de roa ?
Demb da servich ar Roue,
Etre pad hon buhe ;
Mar caromb lezel ar merc’hed,
Tremenn heb dimi,
Ni a vevo paotred disouci,
Rac ar merc’hed a ve caoz d’hon hol anvoui.
Canet gant Guill Turco, euz a barros Pédernec.