OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Me ho clêo hac ho quel o cana

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout C’huezecvet Cantic. Evit elevi hor c’halon e-treze Doue.
| ◄ Doue en deveus hor c’hrouet | Me ho clêo hac ho quel o cana | Selaouit, tud yaouanq ► |
* Me ho clêo, hac ho quel o cana ;
* Petra ganit-hu, lapoucet ?
* Gant Doue ouc’h quer brao furmet,
* Me sonch er c’hanit bremâ.
* C’hui en ho yez a zeu d’o veuli
* E peb carter, hac e peb coat ;
* Perac na zeu va mouez ingrat
* Da imita oc’h ini !
* Couraich, couraich eta lapoucet,
* Livirit ato er c’houajou
* Ha partout dre ho musicou,
* Doue ra vezo meulet.
* Turzunel chast a glêm hirvoudus
* Varlerc’h ho par, meulit Doue ;
* Muguedoc’h-u e tleffen-me
* Clêm etreze va Jesus.
* Canit-en ive rossignolet,
* Assambles, p’autramant d’ho tro,
* Ma c’hallo ouzoc’h an ecleo
* Respont : ra vezo meulet.
* En eur beuri, entrezoc’h, dénved,
* Meulit Jesus ar Pastor mad ;
* C’hui a so douç hac egarad,
* Me zo rust ha debordet.
* Peb tra oll a ra e dieguez,
* Pe a zoug ur froezen benac,
* Ha me so ur vezen ingrat
* Carguet a lesireguez.
* Boquejou caer, c’hui en un devez
* A veler savet ha maro :
* Souden ho coude me varvo,
* Ha marteze quent ivez.
* Goüaremmou, ha c’hui rivyerou,
* Meulit an Autrou souveren ;
* Allas ! pep tra oll a dremen
* Eguis ho tour dre’r prajou.
* An dour a ya varzu ar sourcen
* P’eus a hini e sortiet ;
* Ha me ive ne dìn-me quet
* Varzu va Doue biquen ?
* M’ar red ar c’haro d’ar feunteuniou
* Gant ar sec’het pa vez presset,
* Davidoc’h, va Doue, me red :
* Va soulagit em poaniou.
* Æzennic leun a frescadurez,
* Meulit an Autrou invisibl ;
* C’hui a zo sioul ha pæsibl ;
* Ha me leun a follentez.
* Môr bras c’hui pa vezit courroucet,
* A zisquez deomp dre ho couagou
* E tleomp caout aoun rac an Autrou,
* Pa hor bez en offancet.
* C’hui a zisquez deomp c’hoas e c’hrandeur,
* Curun horrubl, luc’het ha foultr,
* Pa ell, m’ar car, lacât e poultr
* Hac e ludu ar pec’heur.
* Fisianç ameus ennoc’h, va Doue,
* Bezit favorabl em andret ;
* M’ar emeus calz oc’h offanset,
* C’hui eo va zad gouscoude.
* Trist amzer zo gant glao hac avel,
* Goloet ar goabr, an êvou ;
* Tristoc’h eo calz an eneou
* Goloet a bec’het marvel.
* Eguis ma vir ar c’houabr ive
* Na bar an heaul e peb carter,
* E vir ar pec’het, va Zalver,
* Na bar ho craç em ene.
* Pa bar an heaul, e ro d’hor chorfou
* Sclêrigen hac ouspen tomder,
* An heaul a justiç hor Zalver
* A ro mui d’hon eneou.
* Al loar en noz a ra deomp guelet,
* O chasseal an devaligen ;
* Ar Verc’hes gant he sclêrigen
* A chasse noz ar pec’het.
* Me a vel ar stereden joaüs,
* A lui diouz vintin ha diouz noz ;
* P’eur e zìn-me d’ho parados
* D’ho quelet-hu, va Jesus ?
* Ra dui assambles an oll astrou,
* Hac eus an oabl an oll stered,
* Ha quement tra so dre ar bed
* D’ho meuli, ô va Autrou !
* Me am be ur joa vras ho velet
* Var quement tra so er bed-mâ
* Scrivet patant ar c’homzou-mâ :
* Doue ra vezo meulet.
* Ya, va Doue, da virviquen
* Ra viot meulet, enoret,
* Glorifiet hac adoret
* Gant an oll grouaduryen.
* Grit domp, va Doue, ni ho suppli,
* Ho caret epad hor buez,
* Ma zaïmp goude hor maro ivez
* D’ar Barados d’ho meuli.
# Me ho salud, Korf

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Me ho salud, korf ma Salver.
| ◄ M’hoc’h ador gant doujans (Adoro te) | Me ho salud, Korf | O Jezus, o Hosti zantel (O Salutaris) ► |
* Me ho salud, Korf ma Zalver,
* Zo diskenet war an Oter ;
* Enoc’h ar bara zo chanchet,
* Ha genac’h e vezin maget
* Me ho salud, o Goad divin,
* Zo er c’halis elec’h ar gwin ;
* C’houi evidon zo bet skuillet,
* Deut d’am goalc’hi a bep pec’het.
# Trede levr - LI

| ◄ Ar re velkoniet a zo red d’ezho en em lakaat etre daouarn ann Aotrou Doue | Trede levr - LI | Ann den ne dle ket kredi e ve e stad vad da gaout frealz digant Doue ; kentoc’h e tle kredi ez eo da veza kastizet.  ► |
1. — Jezuz-Krist.— Va map, ne d-oc’h ket evit kaout bepred eur garantez vraz evit ar mad hag evit ar furnez ; ne d-eo ket ive hoc’h ene evit sevel bepred etreze Doue dre ar beden er stad ann uc’hela ; rak o veza ma’z oc’h bet ganet er pec’hed, dre-ze ez eo red d’e-hoc’h a wechou ober traou dister, ha dougen a-enep d’e-hoc’h ha gant doan, beac’h ar vuez gollidik-man.
Keit ha ma viot er c’horf-man a rank mervel, c’houi ho pezo anken ha poan spered. Endra m’ema hoc’h ene stag ouz ho korf, ez eo red d’e-hoc’h eta hirvoudi enn abek d’ho korf hoc’h euz eur beac’h anezhan, hag a vir ouz-hoc’h d’en em rei hep paouez da draou ann env, ha da zevel hoc’h ene war-zu Doue dre ar beden.
2. — Mad eo d’e-hoc’h neuze en em rei gant eur galoun izel da labouriou ar c’horf hag en em ziskuiza oc’h ober mad-oberiou. Mad eo d’e-hoc’h gortoz gant fisians ma teuinn euz ann env daved-hoc’h ; mad eo d’e-hoc’h gouzanv hep klemm, endra m’emoc’h war ann douar, ar zec’hor a zo enn ho kaloun, ken na zeuinn adarre d’ho kwelet ha da denna peb anken diwar-n-hoc’h.
Rak dre-z-oun, va map, ec’h ankounac’haot ho poaniou hag ho pezo peoc’h ann ene. Digeri frank a rinn d’e-hoc’h dor ar Skritur sakr, evit mac’h hellot a-neuze redek gant karantez enn hent euz va gourc’hemennou enn eur lavaret : Poaniou ar vuez-man ne d-int netra e-skoaz gloar ar vuez da zont a vezo roet d’e-omp.
Trei hon ene war-zu Doue hag he garet, trei adarre hon ene etrezek enn-han hag he garet a nevez, setu aze ar Baradoz. Er bed-man, ann ene a zeu a-wechou da gaout ar gwir levenez ho deuz ar re euruz enn env. Neuze ann ene a zao. dreist-han he-unan, neuze ez eo birvidik holl ha karget a levenez, hag e lavar : na peger mad eo dce-omp beza aman ! A-benn nemeur, siouaz, e teu ar boan, red eo diskenn diwar menez Thabor ha kerzet enn hent euz ar groaz.
Euruz eo ann hini a oar choum e peoc’h, hep klemm hag heb en em zigalounekaat, pa vez dilezet hag enkrezet, pa vez he ene er zec’hor. Euruz eo ann ene a zo feal da Jezuz o vervel war ar groaz, hag a ia kalounek war he lerc’h war venez Kalvar ; euruz eo ann ene a zo azezet oc’h taol e-kichen he Bried hag a c’hoanta kaout he lod enn he boaniou, enn eur lavaret evel ann Abostol : ha ni ivez, deomp ha marvomp gant-han.
# Trede levr - I

| ◄ War hent santel ar groaz | Trede levr - I | Ar wirionez a gomz ouz hon ene hep na glever trouz he c’homziou  ► |
1. — Ann ene mad — Me a zelaouo ar pez a lavaro d’in ann Aotrou Doue e gweled va c’haloun.
Jezuz-Krist. — Euruz ann ene a zelaou ann Aotrou Doue o komz out-han, hag a zigemer ar c’homziou a frealzidigez a zeu euz he c’henou ! Euruz ann diskouarn a glev mouez ann Aotrou Doue ha ne reont van e-bed euz a draou ar bed !
Euruz-braz ann diskouarn ne zelaouont tamm ar vouez a zeu a-ziaveaz ha ne zelaouont nemet ar wirionez o komz ouz ann ene ! Euruz ann daoulagad a vez serret oc’h ann traou a-ziaveaz ha digor frank d’ann traou a-ziabars !
Euruz ar re a anavez ann traou a-ziabars hag a laka ho foan da zont da anaout mui-oc’h-vui ann traou euz ann env, oc’h ober bemdez ar pez a c’houlen ar feiz digant-ho ! Euruz ar re en em ro a galoun vad da Zoue hag en em zishual euz a sparlou ar bed !
2. — Ann ene mad. — Taol evez oc’h kement-se, o va ene, ha serr da zor oc’h plijaduresiou ar c’horf, evit mac’h helli klevet ar pez a lavaro d’id ann Aotrou Doue.
Jezuz-Krist. — Chetu a lavar ho muia karet : Bez’ ez ounn ho silvidigez, ho peoc’h hag ho puez. Kerzit em c’hichen, hag e kavot ar peoc’h. List da vont e-biou kemend a dremen, ha klaskit ar pez a bado da viken.
Da betra eo mad ann holl draou a dremen, nemet da douella ann den ? Pe seurt skoaz ho pezo-hu digant ann holl draou krouet, mar d-oc’h dilezet gant ho Krouer ? O veza eta dilezet pep tra, likit ho poan da blijout d’ho Krouer ha da veza feal d’ezhan, evit mac’h hellot mont d’ar gwir euruzded.
Selaouomp furnez ann Aotrou Doue : Va holl blijadur, eme-z-hi, a zo beza e-touez bugale ann dud. Siouaz, ann darn vuia euz ann dud n’int ket evit lakaat he c’homziou enn ho spered, pe ne fell ket d’ezho klevet he mouez ; rak-se e pellaont diout-hi evit trei oc’h ann traou krouet. Deuet eo er bed, hag ar bed n’en deuz ket anavezet anezhi. Evit-se eo en deuz gourc’hemennet ann Abostol na garfemp ket ar bed na netra euz a gemend a zo er bed, o veza ma’z eo holl d’ann drouk-spered.
Rak-se, mar fell d’e-omp tenna war-n-omp spered Doue, ar spered-ze a zesk pep tra, e rankomp pellaat dioc’h ar bed, dilezel he fals kisiou, he blijaduresiou ne zigasont nemet trouz ha diroll. El leac’hiou distro hep-ken e kaver Jezuz, he vouez ne vez ket klevet e-kreiz ann emgroez nag e-mesk ann dud a vagadou. Pa fell da Jezuz skuilla he vadelesiou enn eunn ene kristen, e kas anezhan d’al leac’hiou distro, hag eno e komz ouz he galoun. A-ioul ec’h hallfenn lavaret peger c’houek eo ar c’homziou a vez etre-z-ho ho daou ! Ann hini en deuz klevet anezho, na pa ve nemet eur weach, ne hell mui klevet komziou ann dud. O va Jezuz, komzit oc’h va c’haloun, hiviziken ne fell d’in selaou nemet ho mouez, ïtell dioc’h trouz ar bed.
# Pemp pezh-c’hoari berr

Pajenn
# Pelerin Santès Anna

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Pelerin Santez Anna.
| ◄ Francès Simon | Pelerin Santès Anna | Ann den nao guech intanv ► |
En Santès Anna, me ’zo bet
O c’houlenn ar maro d’am groeg, Ma groegic, ma groegic, ma groecic.
Itron Santès Anna, me ho ped,
Da rei ar maro d’am groeg,
’Zo clanvic (ter)
Pa wele n’ varwe ket he vroeg,
Ti ar person hen a zo bet,
Coz c’haillon (ter)
Otro ar person, me ho ped,
Da digas ar maro d’am groeg.
’Zo clanvic (ter)
Pa wele n’ varwe ket he vroeg,
Ti ar regester hen ’zo bet,
Coz c’haillon (ter)
Otro regester, me ho ped
Da digas eun arched d’am groeg,
’Zo maro (ter)
P’antreas ’r regester en ti,
A oa ar vroeg o tifuni,
’Zo clanvic (ter)
Ha ganthi eur pladadet iod
Ha daou liardet leas ribot,
Coz c’haillon (ter)
Françoise Bideo. Planiel.
# Pelerinez Rumengol

| ◄ | Kimiad eur zoudard iaouank  ► |
* Ann avel a voa ien, ann douar skornet holl ;
* Penn da benn gand ann hent a ia da Rumengol
* Eur vroegik paour, enn eur grena,
* Pelerinez santel, war he zreid diarc’henn
* A ie, hag enn he dorn eur wialennik wenn,
* Da di ann Itron Varia.
* Arru bet ann aoter : — Deut onn c’hoaz d’ho kwelat
* Gwerc’hez, dre m’ho karann, ha dre ma’m euz sonj mad
* Pa zeuiz kenta d’ho ti santel ;
* Neuze, war va daou-lin teir zro d’ho mur a riz
* Leun euz ho karante, gand daerou ho pediz
* Ma vijenn mamm heb dale-pell.
* Kousket war va c’halon, abenn dek miz goude,
* Evoa eur mab bihan, eunn elik da Zoue ;
* Evel peb mamm, ge e kanenn ;
* Tad-koz e korn ann tan a c’hoarze o selaou ;
* Allaz ! petra voa d’in neuze kana soniou ?
* Ar vue zo c’houerv da dremenn !
* Red eo kaout soudarded, ha warc’hoas hor bugel,
* Ma n’en devez soutenn, mar deut d’hen dilézel.
* Da vrezellour vo kemeret ;
* Ha ni, tud koz mantret, petra raimp er vro ?
* Ha ! kouls e vo hada louzaouenn ar maro
* Dirag hon dor bepret serret !
* Evit va mab em euz gret ar pez a dleienn :
* Peillet em euz huel-var, melchon, ha benterc’henn,
* D’ann noz, war ribl eunn hent distro ;
* Eur walenn sten, er vourc’h, zo d’in benniget mad,
* Enn eur feunteun santel eo gwelc’het ann dillad,
* Pere warc’hoaz vo war he dro.
* Eunn harp a vanke nerzusoc’h ha dousoc’h ;
* Va gwalenn wenn em dorn, onn deut beteg enn hoc’h.
* N’am euz goulou na kurunen ;
* Ni, labourerien paour, n’hon deuz netra ebet ;
* Koulskoude e teuomp ; hon anaout a ret ;
* Gwerc’hez, c’houi zo mam ar beorien !
* C’houi ziwallo va mab, c’houi hoc’h euz hen roet !
* Na fell ked d’hec’h e ve didud ha disvroet,
* Kaset pell euz ar mene-man ;
* Nann, nann, na fell ked d’hec’h e ve ’vel hualet
* E mogeriou eur ger e lec’h na gomzer ket
* Ar brezoneg evel aman.
* Hor bugel a zo d’emp ! Nann ! na gredinn bikenn,
* E ve deut heur ar pred ma na ve em c'hichenn,
* Euz ann daol ho tibri he damm ;
* Her gwelat, evit-omp n’euz ket a vue all !
* Laouen d’e ve debret eunn tamm bara segal,
* P’hen debr ar mab gant tad ha mamm !
* Eunn de, o Mamm Zantel, ho mab heb lavaret,
* (Ha se gand eur belek zo bet d’in goarantet)
* Da Iliz eur ger vraz a iez.
* He glask a rec’h dre holl, he c’hervel gand daerou,
* Evit ho tiboania e klaskec’h ar c’helou :
* Ema ’n aman ! eet heb enkrez !
* O Rouannez ann Ee ! ar gomz-ze a glaskec’h
* Enn amzer ho poaniou, d’ar c’houls ha ma ouelec’h,
* Grit m’he c’havinn brema-souden.
* Leveret d’ho mab ker, pa eo breman Roue,
* Penaoz divoer eur mab a zo digand Doue
* Brasa anken eur vamm gristen.
* Kenavo ’ta, Gwerc’hez, bet em euz va mennad.
* Enn eur gana oc’h braz, ha dreist peb tra oc’h mad,
* Warzu ar ger en em dennann ;
* Sempl e voann o vont tre ; o vont kuit ez onn serz.
* N’ai ket kuit… chom a rai ; hogen, daoust d’am nerz,
* Hag e krenann, hag e ouelann !
* Ann hini ra ar werz zo kristen, zo breiziad,
* Hag ar vamm hag ar mab a voar d’anaout-mad.
* Heman, e Kerenneur merer,
* D’ann noz e harz ar groaz aliez a lavar
* E tle ann eurusded en deuz war ann douar,
* Holl, da batronez he vamm ger.
# Pelerin Santez Anna

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Pelerin Santès Anna.
| ◄ Fransez Simon | Pelerin Santez Anna | An intanv koz ► |
* Eun denig bian deus ar ger-man,
* A zo eat da bardonan,
* Eun denig bian deus ar ger-man,
* A zo eat da bardonan,
* Da bardonan da Lambezellek,
* Da c’houlen ar c’hraz varie ’wreg…
* An hailhon ! An hailhon !
TRADUCTION. — Un homme de rien de cette ville — A été « pardonner » (bis), — Pardonner à Lambezellec — Pour demander la grâce que sa femme meure… — La canaille ! La canaille !
Chanté par P. Coat, Boharz. Phono Croq.
# Pelerinachou brudet e Frans enn henor da Z. Anton a Badou

| ◄ Maro ar Zant | Pelerinachou brudet e Frans enn henor da Z. Anton a Badou | Breuriez enn henor da Z. Anton a Badou ► |
E meur a leac’h, e Frans, e vez pelerinachou hag a zo darempredet kalz gant ar re zo devot da zant Anton.
1° E Brive-La-Gaillarde e vez pelerinach. Eno e veler ar c’herrek kleuz el leac’h ma karie ar zant en em denna pa edo er gear-ze.
2° E Lyon e vez pelerinach. Enn iliz sant Bonavantur ez euz eun aoter dediet da zant ar miraklou. An niver bras a dud fidel a ia di, hag an testeniou heb niver digasset gant ar belerinet evit kaerat anezhi, a ziskuez ar fizians o deuz tud Lyon er zant-ma.
3° Er Hautes-Buttes, e kichenn Montherme, e departamant an Ardennes, ez oa pelerinach guechall hag a zo savet adarre a nevez eun nebeut blaveziou-zo. Deiz gouel sant Anton, e vez guelet eno ouspenn 3,000 pelerin deuet euz ar Beljik hag euz a goztez an anter-noz d’ar Frans, da c’houlenn grassou digant ar zant~ze, gloar Urs Sant-Frances.
4° E Paris, impasse de Saxe. An niver bras a draou a veler e chapel seurezet santes Clara, lakeat enn dro da imach ar zant evit he drugarekaat, a ziskuez sklear e plij da zant Anton rei ho goulenn d’an dud fidel en em erbed outhan.
5° C’hoarezet hon Urs, konsakret da Vari, hag a ia d’ar Missionou o deus, e Vanves, tost da Baris, eun Iliz savet en henor da S. Anton. Enn ho zi e vez moulet skridou Urs S. Frances. S.Anton eo ho Fatron, hag enn he Iliz eo e tigemerer ar bara a vez roet d’ar paour.
# Pelerinach Pont’n abad

| ◄ Miraclou all | Pelerinach Pont’n abad | Pelerinach Breiz (1872) ► |
Kement ma a voa er bloas 1634. Eur c’hlenvet stagus a zistruje kær hag a greske bemdez. Ar re binvidic, gant ho aoun, o doa kemeret an teac’h, hag ar re baour, dilezet e creiz ho dienez, a varve evel kellien. An tadou Carmez, deut di da chom eun nebeut a voa, a rea ho oll gallout evit sourcial eus an dud reuzeudic ; mes ar c’hlenvet a zammas ive cals anezo, ha ne jome mui gantho netra da rei. Neuze an tad Priol, pehini a voa bet ive priol e santez Anna, en em vouestlas da vont di e pelerinach en hano he oll vreudeur. Pa voue clevet kementse, oll dud kaer en em vouestlas da vont ive d’he heul ; ha kerkent e c’heanas ar c’hlenvet. Leun a anaoudegez vad e fallas dezo ober ho felerinach dioc’htu ; ha setu ama penaus :
Eur zulvez, mintin mad, e voue canet an oferen en ilis Carmez, hag an oll belerinet a gommunias eno. Eur brezegen a voue great evit deski d’an oll pe seurt sonjou a dlient da gaout o vont da zantez Anna, ha neuze en em lekejont en hent. E penn ar brocession e voa ugent manac’h, hag ar groas en ho raog. Goudeze e teue daou berson mad eus an amezegez, gantho pep a baniel da zantez Anna. Ar voazed a voa renket tri ha tri, hag en ho fenn e voa ar Senechal pehini, evithan da gaout deg vloas ha triugent, a falvezas dezan ober ar veach var droat. Varlerc’h e voa ar merc’hed, renket ive teir ha teir. Mont a rejont da genta da chapel sant Roch, eleac’h ma voat boas da vont en deiz-ze, ha neuze e valejont bete Kemper.
E Kemper edot oc’h ho gortoz, hag e vouent digemeret gant an Aotrou’n Escop hag ar chaloniet, gant an noblans hag ar vourc’hizien. Escop Kemper oa neuze an Aotrou Leprêtre. An tad Priol her pedas da vennigen ar belerinet hag ho fanielou, hag e kemeras tro ac’hano da ober dezo eur brezegen, hag an tad Priol a brezegas dezo ive goudeze. Netra caeroc’h evit guelet Kemperis, da noz, o clasc gouzout piou en devije eur pelerin bennag da loja en he di. Antronoz e tiblasas gantho meur a hini evit mont ive da Zantez Anna. Epad oll ar veach e talc’hjont ar reolen hon eus comzet anezhi, ha ne voue dizurs ebet. Ne eanent, en eur vont, da gana salmou ha da lavaret pedennou pere ho dizenoue. Pa zigouezent gant eur chapel pe eun ilis, e reant eno eun ean evit diskuiza, hag e veze lavaret dezo eur ger mad bennag.
An eil nozvez a dremenjont e Pont-Aven, hag an drede en Hennbont. Erfin antronoz e veljont a bell tour huel Santez Anna. Neuze gant ar brassa laouenidigez e stoujont oll d’an douar evit saludi ar chapel. Ep dale e veljont o tont a ziarben an tadou Carmez a deue da zigemeret ho breudeur ; hag ec’h errujont er chapel eleac’h m’edo ar c’hleier o volea ha tud ar c’harter en em zestumet evit ho receo. Den ne zante mui he skuisder, petra bennag ma voant eat di oll var droat. Daelou a joa a voa e daoulagad an oll, hag an deis varlerc’h hed ha hed a voue a veac’h hir avoalc’h dezo evit contanti ho devosion.
# Simon a Vontroulez/Proverbou

| ◄ Reglamant a Furnez. | Proverbou. |
1. Depordit d’an abardaez da lavarat hac én so bet caer an devez, ha d’ar maro evit jugi ervad eus ar vuez.
2. Hentit tud honest, hac er vezot ivez.
3. Ar fêçon da rêi a dalvez muioc’h eguet ar pez a roer.
4. Bezit mud pa roit, ha comzit pa roer dêc’h.
5. Ne zeus qet a adversour dister.
6. Gant al lagad, na gant ar religion, na vadinit james.
7. Ar feneant, abred pe divezat, a deu da veza paour.
8. An den avaricius n’en deveus a guerent nemet d’e varo.
9. Na zeus daoulagad nemet evit defautou an nessa ; den na anavez e re e-unan.
10. lagad ar mestr a larda ar marc'h.
11. Ur respont ceder a zouça ar goler.
12. Na gassit qet da varc’hoas ar pez a ellit ober hirio.
13. Piou benac na gar nemetàn e-unan, n’en deo caret gant den.
14. Ennes a so pinvidic, pebini na zezir netra.
15. Ar mestr mad a ra ar mevel mad.
16. Nep a ra cheric dêc’h muioc’h eguet d’an ordinal, a glasq ho trompla, pe en deveus ezom diouzoc’h.
17. Pa gousqer re bell-amzer, na deuer qet da veza savant.
18. An hini na voar qet oboissa, na voar qet commandi.
19. Guelloc’h eo tec’hel eguet caout affer diouc’h tud mechant.
20. N’en em reposomp qet var vertuz hor c'herent, bezomp hon-unan tud honest.
21. Na guzit james netra, na d’ho côvessour, na d’hoc’h avocat, na d’ho medicin.
22. An hini en em gorrich en eur velet defautou e nessa, na ell qet mancout da zont da veza den honest.
25. Guelloc’h eo deomp beza ganeomp hon-unan eguet e compagnunez fall.
24. An dud sot hac ar pennou fall a binvidica an avocadet.
25. Evit gouzout talvoudeguez an arc’hant, e zeo ret beza obliget da ampresta.
26. Ne zeus ezom nemet un danvad galous evit ampoesoni ar vanden.
27. Guelloc’h eo plega eguet terri.
28. Guelloc’h eo broncha ous an troad eguet ous an teod.
29. Na zeus nep rosen gaer, na zeu da goezvi.
30. An hini a voar parlant, a voar calz ; mes muioc’h a voar c’hoas an hini a voar tevel.
# Simon a Vontroulez/Histor Jacqettic Kerbabu

| ◄ Chab. XII. Simon a Vontroulez a gont histor ur plac’h labourerez hac hini ur plac’h dissipet. | Histor Jacqettic Ꝃbabu. | Histor Jannedic an Traon. ► |
Gouzout a rit oll, eme Simon a Vontroulez, penaus Jacqettic Ꝃbabu a voa ur plac’h honest, a voa coant, ha ne devoa nep pretantion, mes calz a furnez, a zevotion, hac a attachamant evit al labour. Evelse, pa bartias evit an Naonet, he brassa c’hoant a voe da labourat guella ma elje, evit gounit arc’hant, ha gallout soulagi he zad, pehini a voa côs hac infirm. En eur erruout er guær gaer-se, en em bresantas en un ty e pehini e voa bet recommandet gant Mêr ar gommun-mâ, hac ouspen-se, ec’h elle disqeuz un testeni mad digant an autrou Person. Recevet mad e voe, var ar seurt rapportjou, da guenta evit goualc’hi ar vesseliou hac ober al labouriou gros eus an ty. Jacqettic ne voa na fier na feneantes, hac a rê hep murmuri qement tra a gommande memes an domistiqet all dezi, ar pez a reas d’an oll e c’haret. Dre m’e devoa c’hoant bras da zisqi ober ar gueguin, e pedas qeguiner an ty da gaout ar vadelez da zisqi dezi penaus en em guemer, ha da rei dezi un instruction benac var e vicher. Ar c’heguiner a voe contant bras eus a se, hac e nebeut aoüalc’h a amzer, Jacqettic a deuas da veza ur gueguinerez vad. Qement se a so facil, gant nebeut a volonte vad. Jacqettic a voa fur ; cuntinui a rê da ober e dever a gristenes, evel a voa dleet, ha person ar barres a anavezas mad anezi.
P’en en em santas capabl da occup ur plaç diessoc’h, mes avantajussoc’h, a yas da gaout e mestrez, hac e lavaras dezi : Itron, anaoudec mad oun eus ar vadelez oc’h eus bet d’am receo en ho ty ; deoc’h emeus an obligation da c’houzout ober un dra benac, ha da veza en etat da c’hounit va buez. Me garfe nonpas ho quittât ; mes va zad a zo côs hac en deus ezom e zicourfen anezàn, hac e zeo ret dìn labourat evitàn. Bremâ ec’h ellàn beza placet evit qeguinerez en un ty disterroc’h eguet hoc’h hini : beza e vec’h-hu c’hoas mad aoüalc’h evit va recommandi d’ar re o devezo c’hoant d’am c’hemer ? N’en deo qet falvezet dìn clasq ur plaç all, arauc beza goulennet va c’honge diganêc’h.
An Itron a voe meurbet contant eus ar santimanchou mad-se a Jacqettic ; prometi a reas recommandi anezi, hac e miret en he zy, qen e devije cavet ur plaç mad dezi. Jacqettic a yas da velet ar Person evit goulen e brotection digantàn. Hoguen diguezout a reas justamant un itron gôs pehini e devoa ezom ur gouarnerez, hac evel ma anaveze ar person Jacqettic, e sonjas na elle qet ober vell, eguet e flaci en he zy, ha cetu hi deut qenta qeguinerez. He mestrez so contant bras diouti, e pep fêçon. Gounit a ra arc’hant aoüalc’h ; ha ma na devije qet bet ar maleur da goll e zad, evel a ouzoc’h, ec’h alfe ervad e renta eurus bremâ. Sonjit ivez penaus an itron gôs, hep douet, na ancounac’hayo qet anezi en e zestamant ; mes Jacqettic e deus ur galon re vad evit sonjal soqen en se, hac evit ober ur seurt calcul. »
Hac ar ar baourez qèz Jannedic ? eme ur plac’h yaouanq ; peguent coant, peguen êmabl e voa hi ! A betra e zeo-hi deut ive ?
Ah ! eme Simon, en eur hija e benn, se eo ar pez e zeomp da c'houzout.