OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kérez Sant Pezr

| ◄ Ar Prat falc’het | Kérez Sant Pezr | Eun Amzer a zo bèt  ► |
Da Varz Roc’h-Allaz,
Rannou. —
D’ar c’houlz m’oa hon Zalwer c’hoas nebeud anvezet,
Ma c’hée dré ann hentchou war droad, en peb amzer,
En eur ober ar vàd, gant hé Abostoled,
Eùn deiz en em gavé tost da eur gèr dister.
Bézan oa trò kreiz-dé : ann heol ’oa lugernuz,
Ha neb-lec’h eùn disheol, neb-lec’h eul lòmik dour !
Ma welaz ann Aotrò, ar Mestr holl-gallouduz,
Eùn ouarn marc’h er poultr, koz, ha tòret, ha flour.
Ma lavaraz da Bezr : — « Sav dìn ann ouarn-zè ! » —
Pezr na rez vàn a-bed, mui ewit eur bouzar :
He speret ’oa troët gant traou-all d’ar c’houls-zé,
Ha na deurvéjé ket ’n em blega d’ann douar.
Petra hunvréé Pezr ? — Rouantelez ar bed !
Ia, ann Abostol braz a glaske hen hé benn
Ar gwella rénadur : — hùnvreou kaer meurbed !
Komz eùz eùn ouarn marc’h, disterra kavadenn !
Eur gùrunenn a-vad !… Neuzè c’hoaz martézé…
Med ’wit eùn ouarn-marc’h, n’ dalvéé ket ar boan. — Ma trémenaz èta, pa glewas ar gomz-zé,
Heb sellet eùz eùn dra ken dister ha ken moan.
Ann Aotro, war he lerc’h, a deùrveaz plegan,
’Wit dastum ann ouarn, heb lavaret netra…
Neuzé, pa dìgwezjònt da vont er gèr vihan,
E voerzaz a-nezhan, bars ar c’hòël genta.
Tri dìner hen goerzaz. — O trémenn ar marc’had,
E welaz kérez kaer ; ma oant ken flour enò,
Ken rù, ma lakaënt zéder ann daoulagad ;
Eùz hò gwelet, heb kèn, ’teué ’n dour er génò !
An Aotrò a brénaz kérez wit tri diner,
Ha, heb laret netra, hen hi vanch hò lakaz. —
Bars eùn nebeud goudé, setu int maès ar gèr,
Hag en hent adaré, pell d’ez-hé d’ober c’hoaz.
Ann heol ’oa tòm bepred, neb-lec’h eur voudenn-flour,
Ken nebeud eur boud-glaz, — med poultr, ha poultr bepred !
Kèr hen dìje roët Pezr ’wit eul lòmik dour :
Ma oant holl poaniet braz gant tòmder ha zec’het.
Ann Aotrò iée a-raog. — Heb ober vàn, loskaz
Eur gérézenn d’an traon. Pezr lammaz war ar frouez
Kerkent, ébars ar poultr, ha buhan he lonkaz,
Ha ma lavaré c’hoaz : — « Gwella tra è kérez ! » —
Bars eur pennad goudé, ’kouez eur gérezenn-all :
Setu Pezr da blega ’wit hi dìzout aré. —
Eùn-all ! eùn-all ! eùn-all ! ha ré-vad, ha ré-fall… P’hen doé pléget kant gwech, ann Aotrò lavaré : —
« N’out ket skuiz c’hoaz, Pezr baour ? Ma karjez bout pleget
» Eur wech, bars ar c’houlz-vàd, ’wit ann dra boùd dister,
» ’Wit kalz disterroc’h c’hoaz n’as bìje ket renket
» ’Vel-sé plega kant gwech, ha ken braz poan kemer ! » —
Setu eur gentel-vàd azè ’wit peb-hini. —
War ar maès ’vel en kêr, tudò a beb-seurt stàd,
Ré binvidik, ré baour, iaoùankiz ha kozni,
M’hò péd, he zelaouet, ’wit ann holl ez è mad ! —
# Eun Amzer a zo bèt

| ◄ Kérez Sant Pezr | Eun Amzer a zo bèt | Fanchik ha Janik  ► |
D’am mignon
Arzur de la Borderie. —
Eùn amzer a zò bèt, ha na vijé klewet
Hon touez nemed iez Breiz : war ar maès vel en kèr,
Holl ’komzemb ar iez kòz gant hon zàdò komzet,
En Gwened, en Kernew, Leon ha Landréger.   Eùn amzer a zò bèt, oamb gwisket ’n eur chìz-all ;
Peb-hini ’n dòa tòk-braz, bragou-braz ha chùpenn,
Ha na oamb ket henvel barz en Breiz eùz ré-C’hall,
Ha na oa ket touzet hon bleò-hir war hon fenn.
Eùn amzer a zò bèt, ’vel hon boa hon dillad
Dishenvel eùz ré C’hall, oa iwé hon giziou,
Hag en mesk kant neuzé é kavjac’h eur Breizad,
Heb poan a-bed, raktàl, ébars ann holl broìou.
Eùn amzer a zò bèt, ’weljac’h hon ilizou,
En kèr ’vel war-ar-maès, leùn a dut daoùlinet,
Beb-zul ha beb-gouel berz : — Neuzè er pardoniou
Na vìjé ket danset a-raog beza pédet.
Eùn amzer a zo bèt, ’vìjé klewet en Breiz,
En hentchou, el lannek, ha war lein ar ménez,
A beb-tù, da guz-heol, war drò ann abardeiz,
Kànan ar gwerziou kòz hag ar zòniou newez.
Eùn amzer a zò bèt, zoudarded Breiz-Izell
’Oa doùjet en peb-lec’h, hag ar Saoz milliget
A dêc’hè dira-z-hè, pé é renkè merwell,
(Rag ré Vreiz ha ré Zaoz biskoaz n’int ’n em gàret).
Eùn amzer a zò bèt, na garriemb ket, a grenn,
Gwelet tud dìvròët, — ré Zaoz, pé rè bro-C’hall,
(Rag ni, a-beb amzer, zò bèt kaled hon fenn),
O tont da werza d’imb eur iez hag eur feiz all.
Eùn amzer a zò bèt, hag ez oa eùn énor
Beza gànet en Breiz, beza c’hanvet Breizad,
Hag è vijè làret : — paotred-vad ann Armor !
Ha kément-zé oa gwir. — Henès oa ’n amzer vad !
Pé-lec’h ’ma n amzer-zè ? Pélec’h éma, siouaz !
Ha ni dlé beza holl Saozon pè Gallaoued ?
N’eùz ket a Vreizaded bars en Breiz-Izell c’hoaz,
Ni ar mibienn héna, martézé, eùz ar bed ? —   Marw èz éta Armor ? — Nann, ar paotr kòz, m’hen goar,
Karget hé izili a liammou c’houarn,
’Zò astennet hé gorf brema war ann douar,
Eùz hen diwall Iann Zaoz, ha Gallik al Louarn.
Trò-drò, kornandoned louz ha fall, a vàgad,
A lamm, a dans, a làr : — « Marw ez ar paour Armor !
« Setu-han diskaret ! oh ia, marw eo, marw mad !
» Marw eò ! marw eò! marw eò ! — Taolomb he gorf er mòr ! »
Piou a gomz er gìz-zè ? — Paotred Saoz ha ré-C’hall ?
Nann, nann, n’hen d’è ket marw, med kousket eùn tamik ;
Kànet, kànet izell ; m’hen gwelfac’h ò finwall
He vìz bihan heb kén, gant spont e varwfac’h mik.
Dìwallet ! dìwallet ! mar kànet ré-huël
E c’helfé dishunvi : n’och eùz-c’hui ket gwelet
Klézé braz ar Gwesklen, ar paotr mad er brézel,
He zorn-deò warn-ez-han ? — M’hen làr c’hoaz : diwallet !   Mar dishunv ar paotr-mad (òber rei martézé)
Neuzé hò pezò keuz, neuzè vò eùn dans-all !
Saozon, c’hui hen goar mad, eò poùner he glézé,
Ha c’hui na c’hoarzfet kén er gìz-zé, paotred Gall !
Neuzé vezò klewet : — « Iou ! iou ! dir en awell !
» El lannek, er menez, war-zav, war-zav dré-holl !
» Arzur ’gerzò ganeomb, paotred-vad Breiz-Izell !
» Arzur, Doue ouspenn, kerzomb, n’hellomb ket koll ! »
                                              Plouilliau, miz Eost 1863.
# Fanchik ha Janik

| ◄ Eun Amzer a zo bèt | Fanchik ha Janik | Ar Mederrien  ► |
D’am mignon
Émile Grimaud. —
Deac’h d’abardeiz, goudè ’n tòmder,
Pa oan ò vàlé dré ’r parkou,
’Klewiz eur vouez huël ha sklezr,
O kàna war-duz ar prajou.
— « Mé ez ia eur wech c’hoaz béteg ti ma mestrez,
» Ha pa gollfenn ma foan, gret am eùz alièz :
» Ann dud a lavar d’in am eùz amzer gollet,
» Ha mé, ’wit hò c’hlewet, bepred n’ho c’hredan ket. » —
Ha mé ’chôm ’n em zao da zelaou : Ha ma klewiz neuzè zoudenn
Eur vouezik-all, en touez ar faou,
Pehini a gàné, ’vel-henn : —
— « Korfet braò è ma mestrez, bàlé é rà er-fad,
» Ruz eò ével eur rozenn, ha glaz hi daoulagad ! » —
Eùz hò moueziou ’oa anad mad
Na oant c’hoas nemed bùgalé,
O vessà ar zaoud bars ar prad,
Unan oa plac’h, paotr egilé.
— « Jànik, ’skrijé ar paotr Fanchik,
» Pé-lec’h oud-ta, pa n’as gwelan ?
» Sav da vàz d’ann neac’h eùn tamik. —
» — Sell ! sell ! ma gwelet ’rèz breman ? —
— » Na ràn ket da ! deùz ’n kreiz ar prad,
» Duhont en tàl ar vuc’h penn-gwenn. —
» — Sell ! — ah ! bréman as gwelan mad,
» Gant da vròz-c’hlaz, ha diarc’henn. —   — » Diez è da zaoud da diwall ? —
» — Ia ! ma c’hòlé ha ma buc’h-dù
» War ar melchon, bars ar park-all,
» ’Vel ma pellaan, ’vé diouc’h-tu.
— « Pé-goulz ’kassi da zaoud d’ar gèr ? —
» — Pa zònò ’n Angelus ; ha té ? —
» — Ha mé iwé. — Té ’s bé amzer
» D’òber ’vel ma kàrez goudé ? —   — » Zè n’eò ket gwir ; rèd ’vé d’in c’hoaz
» Gwalc’hi patatez, hag ober
» Tàn dindan-hè, beteg boùd poaz,
» Ha ’liès pura ar gaoter. —
— » Ha mé : — lakàd boed d’ar c’hézek,
» Klask ar mòc’h, hò lakàd ’n hò c’hraou, » Klask ann denved bars al lannek, » Eùn hanter-lew, heb làret gaou.
— » Fanchik, deùz aman eùn tamik. —
» — Mònt raë ma zaout da laerez. —
» N’aìnt ket, éwit eur pennadik ;
» Mé ’m eùz avalou, ha kérez !
— » Avalou ? té t’eùz avalou ? —
» Ia, ma faotrik, ré-rù, ré-vad ;
» Mé reï did leiz da c’hodélou,
» Med ’rabad vò làret d’am zad ! »
Ha Fanchik dreist ar c’hleuz er prad !
Setu-han en kichenn Jànik,
Skanv, birvidik he daoulagad,
Ha ’n he greiz ’lamm he galonik.   Ha c’hoarz, ha kàn, ha lévénez !
M’hò gwell bremà duhont, hò daou,
War hò fenn peb a garlantez,
En hò c’hoanzé dindan ar faou.
Gant-ez a leiz beb-seurt bleuniou,
Burlu, bleùn-bàlan ha spern-gwenn, Ha bleuniou-all, a beb-seurt liou,
Hag hi o kànan a boez-penn ! —
Keit-zé ar zaoud ’zò ò laeres,
War ar c’haol ha war ar melchon,
War ann ed hag ar patatès :
Ma dìgwez mamm Fanchik, Fanchon !
Allas ! ha kerkent ann taoliou
Da goeza war ar paotrik kaès,
Ha taoliou dorn, ha bàc’hadou : —
A-walc’h ! a-walc’h ! mamm dìdruez ! —
Ah ! Fanchik paour, ah ! paotrik kaès,
’Neb ’hunvrè kérez, avalou,
Eùz ar merc’hed na dap ’liez
’Med kalounad hag ankeniou ! —
                                     Kerarborn, e mîz Gouéré 1863.
# Ar Mederrien

| ◄ Fanchik ha Janik | Ar Mederrien | Sone  ► |
Da varz Sant Lorans,
ann Aotrò Kémar. —
— « Gwaskomb, paotred, gwaskomb ! — en penn ann erw Fantik
» Gerc’hò eur pichet chìstr ! — Stard, Ervoan ha Gabik ! —
» Gwella da Véderienn ! — Gloeb-dour int gant ar c’houez !
» War hò lerc’h ann irwi ’n em c’hòlò a damoez ! » —
’Vel-zé ’komzé eùn deiz Laou gòz d’he véwélienn,
En eur parkad gwìniz, ’n hé zav war ar wrimenn.
Neuzé pìjé gwelet ar falz ò vònt en drò,
Ha war ann erw ken stank ’koezan ann ed dàrò !
Ar skrilled a gàné a béb-tuz hò zòniou,
Hag ann evned bihan, er gwez, mesk ann deliou : —
Hag ann heol ’oa ken tòm ! ha gant ar c’houez treuzet,
Ho rochedou kanab war ho c’hein ’oa peget.
Neb gir na lavarent. Fanch-vraz ez oa er penn,
Ha distaolet gant-han ha bòtou ha chupenn ;
Fanch-vraz, gwella mewel ez oa neb-lec’h er vrò ;
Na vijé ket kavet hé bàr dek lew trò-drò. —   Goudé Fanch-vraz ’teué kerkent Ervoan ar Meur,
Ha war hé lerc’h, Iannik ann Tàlek hag he vreur,
Paotred-vad bars eur park, pè gant tranch pè gant falz,
Labourerienn kaled, ’vel ma zò ’n hon brò kalz.   Eùn tàmik war hò lerc’h Efflam Kerborio
’Boaniè stard, ’n hé gichenn Fantik Kerlohio.
Allaz ar plac’hik pàour n’helljé c’heuill birwikenn
Mar na ràjé Efflam ann hanter hi-lòdenn.
Ha ma luc’hé ann heol, ma kàné ann evned,
Hag ar falz, ’vèl eùn aer, ’ruzé en mesk ann ed,
Hag ar gwiniz tròc’het, ken poùner, ken mélenn,
’C’hòloé ann irwi, war hò lerc’h, penn-da-benn. —
E maint en penn ar park ! Sétu tònt ar vàtez,
Ha war hi fenn gant-hi laès-kaoulet ha krampoez.
Ah ! gwella ma kavfònt bremaïk hò mérenn,
’N hò c’hoanzez war ar ieod, en skeud eur c’hòz derwenn !
Eur c’hornaded bùtun vezò gret goudé-zé,
Eul lòmik gwin-ardant vò iwe, martézé.
Holl hò gwellfet laouenn, ha heb damant d’hò foan ; Ha d’all labour kerkent, béteg ma vò koulz koan ! —   Labourerienn ma brò, Méderienn kalonek,
Pé-ré a bed Doue bemdez en brezonek,
Warc’hoas éman ar zul : goudé ann oferenn
Er pardon e tansfet, lammfet war ar c’hlazenn ;
Ha pa gùzò ann heol, e teufet holl d’ar gèr,
O c’hoarzinn, ò kàna, laouenn ha dibreder.
Efflam a breenò kraon-amandez da Fantik,
Hag Ervoan ha Iannik ’ambrougò hò dousik.
Ha d’al lùn labourfet aré, heb keuz na klemm,
Mar bé mad ar c’hrampoez, ha mar bè hò falz lemm ;
Ha ’vel-sé, arrufet ken braò gant ar Màrò,
Heb keuz a-bed, na spont, digwezò pa gàrò ! —
                                     En Plouaret, miz Eost 1864.
# Sone

| ◄ Ar Mederrien | Sone | Jannédik koant  ► |
Tri aval rù, tri avalik
Am eùz, hag a ’zò ken koantik ! Hag ann neb am c’hàrò raktàl,
’Roïn d’ez-han ma zri aval. —
Ma avalou a zò ken flour !
Eùz hò gwelet heb kèn ann dour
’Deù en gènô ar baotred koant,
Hag holl e varvont gant ar c’hoant !
Gab Rosmad ha Laouik Guillou,
A garfè kaout ma avalou ;
Hogenn unan ’zò kéméner,
Hag égilé eur messaër
Ann holl a làvar ez oùn koant,
Ha koantiri a dalv arc’hant :
Me a fell d’ìn kaout eur mabik
Eùz a di mad, ha pinvidik. —
Pa oann ò kanna war all lenn,
Eùn evnik ’làraz uz d’am penn :
« — Oc’h avalou ’wenvò, merc’hik,
» Hò roët bùhan da Laouik ! »
Kenavò d’am zri avalik,
Kèn flour, kèn ruz ha kèn koantik !
Da Laouik hò c’hassan raktàl,
Henès ’debrò ma zri aval !
Tri aval rù, tri avalik
Am eùz, hag a ’zo ken koantik !
Hag ann neb am c’hàrò raktàl,
’Roïn d’ez-han ma zri aval. —
# Jannédik koant

| ◄ Sone | Jannédik koant | Kenavo !  ► |
D’ann Aotrò Troude,
Reizer iez Breiz. —
En hanv, da viz ewenn, pa vé koulz ar falc’her
Da falc’had ar prajou, pa gàn ann alc’houeder,
Ar goulm, ann durzunel, pa vé leùn ar parkou
A ed-glaz, a velchon, a c’houez-vad ann henchou ;
Pa luc’h ann heol en oabl, pa rà peb evn hé neiz,
Er c’harz pé er wezenn, eul lùn, da abardeiz,
Jannédik koant làré da Yvòna Rosmad,
Pa oant ò c’hòrò ’r zaoud, hò diou, en korn ar prad : —
— « Bezet drouk, bezet mad gant ann neb a gàrò,
» Na ràn némeur a forz, mè làr hag a làrò,
» Er bloas-ma ’tìmezin ! » — Tortet gant ar gozni,
Hag ar boan, Gaodik-kòz neuzé làraz d’ez-hi : —
— « C’hui-vad a zò klasket dreist ann holl, Jannédik.
» Gant tud iaoùank ar vrò ! med diwallet, merc’hik,
» Rag c’hoas oc’h iaoùankik ; dibabet d’ìn bepred
» Eur penn-tiègez mad, gant parkou ha loëned.
» Iannik al Lagadek ’zò eur paotr stumed-mad,
» Nerzuz ha kalounek, koulz ’vel ma ’z eo he dad ;
» Na ev ha na c’hoari ; hennez ’zo dèn a-benn,
» Leùn he zaolier a ed, hag he graou a oc’henn.
» Ann holl er vrò hen goar, he dud ’zò pinvidik,
» Ha mar kàret selaou, ’larin dec’h pòlezik : —
» Heb màdò, peurvuia, ’vé bezr ar garantez !
» Diwezatoc’h welfet ha mè làr gwirionez. » —
— » Iannik al Lagadek ! eur genaouek ’vel-sé !
» Ha da bétra dàlfé d’ìn-mé boùt koant neuzé ?
» Kement ’kàr hé gezek, he zaoud, ar paotr Iannik,
» Na gavfé ket amzer d’am c’haroùt eun tammik !
» Komzet d’in eùz Jobik, a velinn ar stank-vraz,
» Gant he vleò melenn-aour, hag he daoulagad-glaz !
» ’Wit eur gir-mad eùz-han, pé ’wit eur zer-lagad,
« Mé a ròfé kant gwech Iannik hag he holl vad ! —
— » Oh ! plac’hik hi fenn skanv ! diwallet, ann amzer
» ’Zò kriz ha didruez, hag a diskar en bezr
» Karantez iaoùankiz ; ha goudè, aliès,
» Na chòmm med paourentez, ankenn ha dienès ! » —   — » Lavaret d’in, mamm gòz, pétra rinn gant arc’hant
» Keit ha ma vìnn karet, ha iaoùank flamm ha koant ?
» Préena kézek ha zaoud, dastum eur ialc’had aour ?
» Ah ! gwell eo karantez, pa dléfenn beza paour ! »
Dimèzet eo brema, Jannedik d’hi Jobik,
Ha pell-amzer a zò eò tremenet Gaodik : —
Bennoz Doue gant-èz, ha komzou ar wrac’h-kòz
Ra deùint ket d’ankenia speret Jannet en nòz !
# Kenavo ! (Bepred Breizad)

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Kenavo.
| ◄ Jannédik koant | Kenavo ! | Marc’hait ann Néerez  ► |
D’am mignon ha kenderv,
P. al Luyer, — Kabitenn en Gward ann Impalaër. —
Kenavò, Mari, ma dousik,
Kenavò, mé ’ia bremaïk
Dùhont, dindan ar mògerò,
Da verwel, ò tifenn ma brò !
A-beb-tù ’tenn ar c’hanonou,
A-beb-tu ’soon ann trompillou,
Rèd è mònet a galon vad,
Hag heb aoùn, ’vel eur gwìr Vreizad !
Mé ieï gant eur galon laouenn,
Er renk kenta, huël ma fenn ;
Me varwò heb keuz, ’wit Doué,
’Wit ma brò ha ’wit ma Roué.
Kimiad, kimiad ewit ar bed,
Lec’h na dleomb ken ’n em welet,
Ni ’n em gavò en Env eùn deiz,
Gant holl zoudarded vad ar feiz.
Ar bouledou a uz d’am fenn,
En ear, a c’huistel ò trémenn,
Holl ’ma en tàn ar mògerò,
A-beb-tu ’welan rè vàrò.   Setu, setu deiz ann eured !
Ma goad-mé eò gwin ruz ar pred,
Hag ar c’hanon hag ar c’hlèzron,
En lec’h ar biniou, a zoon ! —
Deuz ta, deuz ta, ma c’halonik,
Ma trémenin war da vìzik
Ar walenn a briadèlez,
Kaeroc’h wit hini Rouanez.
Kimiad c’hoas, kimiad wit ar bed,
Bez koûn eûz da zoudard bépred,
Marwet ’wit he vrò hag he feiz,
’Vel peb bugel mad euz a Vreiz !
# Marc’hait ann Néerez

| ◄ Kenavo ! | Marc’hait ann Néerez | Iez koz hon Zado  ► |
Da Varz Laouenanik Breiz,
Milin. —
War gwenojen ar bourk, bemdé, pa dréménan,
E welan eur plac’hik war he c’harr ò nezan,
Eur plac’hik koant ha fur, lagad dù, bleo melon,
Hag en hi zí bàlan ken zéder hi c’halon !
Atò war dreuz hi dòr e kàn ’vel eùn estik,
Eur zòn newez bennag, eur werz kòz, eur c’hantik,
Hag ò kàna zoniou ha gwerziou-kòz ar vrò,
Hi dornik skanv ken braò a gass hi c’harr en drò !
En deiz-all ’n em gùziz ’wit selaou ar plac’hik,
A-dreg eur voujenn c’hlaz, ’zò ’n kichenn hi c’hèrik,
Ha setu ar zònik a gàné hi mouez sklezr,
’Vel eul laouenanik, pé ’vel eùn alc’houeder.
« Ma c’harr, ma gwerzid, ma c’heïell,
» Ha ma neùd-lin war ma c’hànell,
» Gant-ez oùzon gònid bara,
» ’Wit-zé hò c’hàran dreist peb-tra. —
» Dreist peb-tra, goudé ma mammik,
» Ma mammik paour ha ma zàdik,
» Ha goudè hon Zalwer Jezuz
» Hag ar Werc’hez madelézuz.
» Ma c’harr, té a ró d’in dillad,
» Eneb ar goanv krìz ha dìvad,
» Hag er marc’had me werz ma neud,
» Ha, d’ober krampoez, a brén bleud.
» Mé brénò c’hoas gant ma c’harik
» Eur c’hòg ruz hag eur bolezik,
» Ha martézé eùn oanik gwenn,
» Kerkoulz ha Soezik Liboudenn.
» Néomb ta, néomb kalònek,
» Kéràd ez ann neud, daou wennek
» Al livr, er marc’had dìveza…
« Ann heol n’eò ket prest da gùza.
» Foenerienn ’zò dùhont er prad,
» Treuzet gant ar c’hoez ho dillad…
» Gwelloc’h, gwelloc’h kalz eò bea
» War dreuzou ma dòr ò néa !
» Dre-holl a zò bréma bleùniou, » Bars ar parkou, war ar c’hleuziou ;
» Bleùn bàlan, spern-gwenn ha burlu
» ’Welan en drò d’ìn, a-beb-tu.
» Ann evned a gàn uz d’am fenn,
» Er wezenn faou hag en derwenn,
» Ha pelloc’h dùhont ar goukou,
» Hag ann durzunel, er choajou.
» Eùz hò c’hlewet, ha tost ha pell,
» Mé gàn iwé a vouez huël,
» Hag al lin di-war ma c’heïell
» Ez ia en neud war ma c’hànell.
» Med kùzet èz ann heol, me gred,
» Ha war ma c’harr ez oùn bépred : —
» Bara zégal, laès ha krampoez,
» Ha setu koan ann néerez !
» Ré-all ’zò a debr bara-gwenn,
» A debr kik-bìr, ev chistr melenn,
» Ann dud pinvidik ar ré-zé, —
» N’int ket eurusoc’h, martézé. —
» ’Liès hò gwelan ò trémenn,
» Dibaot ez hò gwelet laouenn,
» Ataò ’zò eùn dra hò nec’han,
» N’hò c’hlewan morsé ò kànan.
» Mé c’houlenn eùz Zalwer ar bed
» C’heuill he c’hourc’héméno bépred,
» N’ c’hoùlennan ket pinvidigez,
» Bewan ha merwell néerez.
» Ma c’harr, ma gwerzid, ma c’heïell,
» Ha ma neùd-lìn war ma c’hànell,
» Gant-èz ouzon gònid bara,
» ’Wit-zé hô c’hàran dreist peb-tra ! » —
# Iez koz hon Zado

| ◄ Marc’hait ann Néerez | Iez koz hon Zado | ► |
Piou lavar ez è marw en Breiz
Speret ar rè-gòz hag ho feiz,
Hag é kollomb hon iez beb-deiz ? —   Piou lavar vezò ar Gallek
A dréc’hò war ar Brézònek,
War ann derw kàled ann hàlek ? —   Beò-mad è speret hon zàdô,
Ha keit hag ar bed é pàdò,
Rag mui hen kàromb ’wit màdò.
Hon gwerziou kòz, ni hò c’hàn c’hoaz,
Er menez, war aod ar mòr-glaz,
’Vel hìriò, ho c’hànò warc’hoaz.
Keït ma vò bruk en Breiz-Izell,
Hag en aod ar mòr glaz rec’hell,
Hon iez koz na hell ket merwell.
Kasset skolerienn war ar maès,
En peb bourk, en peb tiègez,
Ewit òber brézel d’hon iez ;
Kaer ho pèzò kass skolerienn,
Paotred Breiz ’zò kaled ho fenn,
Ha n’hò zelaoufònt ket a-grenn.
Mar na dròchet teod ar bùgel,
Kerkent ha ma teù da c’hénel,
’Vézò poan gollet hò brézel.   Ha mar bé hon beg alc’houezet, —
Eùz hò beziou, en peb béred,
Ar ré-gòz ò sével ’wellfet ;
’Wit deski d’hon bugaligou
Komz hò iez, kàna hò gwerziou,
Ha darempred ar pardòniou.
Leusket tud Breïz, paotred Brò-C’hall,
Leusket-hè, na reònt tra fall,
Troët hò spéret e lec’h-all.
Leusket ganeomb hon c’hòz-kiziou,
Hon ilizou hag hon c’hroaziou,
Ha iez ar rè ’gousk ’n hò beziou.
Hon c’hontadellou tàl ann tàn,
Goudé al labour hag ar boàn,
En pàd ar goanv, a-c’houdé koàn.
Leusket ganeomb hon béleïenn,
’Wit làret d’imb ann òférenn,
A glew peb-unan penn-da-benn :
Ar pardòniou pa deù ann hanv,
Lec’h ma ’z aimb holl, ha iac’h ha klanv,
Da bédi, dansall hag evfàn. —
Ar rè-iaoùank d’òber al lez,
D’ar plac’hik koant, ar benn-herez
’C’hoantaònt d’hanter tiègez.
M’hen tou’ bugalè Breiz bìkenn
Na raint dizurz en neb tàchenn,
Ha na em glemfònt ket a-grenn.   Hogen làzan hon iez kàret,
’Wit-zé, tud Gall, na réefet ket,
N’hò pézò med amzer gollet.
’Vel ar bleùn bàlan er parkou,
En doùar Breiz ’sav ilizou,
Kroazou-mén, zòniou ha gwerziou !
Keit ’vo gerrek en aod ar mòr,
’Kànò ’r barz-kòz war dreuz hé zòr,
Bépred en iez-kòz ann Armòr ! —
# Guerzenneu Breih-Izel/Er Grillan hag er Velionen

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ar C’hok-Raden hag ar Verienen.
| Er Grillan hag er Velionen | Er Vran hag er Luhern ► |
* En amzér ag en han,
* Hemb arsaù, noz ha dé,
* E kañnè er Grillan,
* Ha bourus é kavé.
* É kreiz en deverrans,
* Ankoéheit mat en doé
* A cherrein é viùans
* Eit en amzér goudé.
* Mes tremén e hra béan
* En imbad, en hoari.
* Chetu deit er gouian
* Ha deit er gerteri !
* Ne gavé mui nitra
* De rein d’é gargusen,
* Na prinùed, na bara,
* Nag um tam kelionen.
* Er Grillan disoursi,
* Gouli kaèr é voelleu,
* Kalz a hoant n’en doé mui
* De laret sonnenneu.
* De di er Velionen
* Ean oeit, er hèh Grillan.
* De houlen ur hrañnen
* Aveit torrein é nan.
* — « Me lar d’oh a vremen,
* « A galon, emé éan,
* « M’hou péou, en est-men,
* « Diú krañnen eit unan. »
* Mes er Vélionen kri
* E reskond d’er Grillan :
* « Bara ne hues chet mui !
* « Petra hrèh hui d’en han ?
* — Pe oé kaër en amzér,
* « Eit konz get guirioné,
* « Er méz hag én tiér
* « Me gañné noz ha dé.
* — Ah ! ia, hui e gañné
* « Pe oé ret labourat !
* « Ama, krollet eùé.
* « Kenavo ! iéhed mat ! »
* Grillan, n’ankoéhet ket,
* Més dalhet chonj erhat
* De bep unan ér bed
* E’ ma ret labourat.
* Ha hui gouiet eùé,
* Mélionen digalon,
* Cheleuet get truhé
* Goulen er beurerion !
# Ar C’hok-Raden hag ar Verienen

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Guerzenneu Breih-Izel/Er Grillan hag er Velionen.
| ◄ Ann Daou Vignoun | Ar C’hok-Raden hag ar Verienen | Da ziveza  ► |
Pad ann domder, ar c’hok-raden A gane nerz he gorzaillen ; N’en doa preder nemed bragal, Boeta c’houek, heoli ha tumpal.
Ken a venne al loenik kez, E padje n’hanv hed he vuez, E parje ann heal binniget, Hag e vleunje ar prad bepred.
Na daolit ked ar mean gant-han, Ann den zo dievez vel-t-han. Pad m’eo iaouank, iac’h ha laouen, Piou wel erru ar gozni ien ?
Setu deued ar goan kri, Gand dend-Genveur dindan he fri, Ann avel a groz gant kounnar, Ar glao a zilav ann douar.
Loenik Doue, na ganez mui ; Krena ra da holl izili, Krena gand naoun ha paourentez, N’ez teuz med eunn ezen vuez.
Mond a ra, mantred a enkrez, Da di he nez-amezegez, Eur verienen flour vel eur go, Ar binvidika euz a vro.
— « Iec’hed doc’hu, ma itroun vad ! (Ar bevien geaz zo deread.) » Enn han’ Doue, ma zikouret, » N’am euz ken, er gear, fulen voed.
» Prestid d’in, pad pemb pe c’houec’h miz, » Eur rennad kerc’h, eunn tamm gwiniz, » Me zaskoro (feiz kok-raden), » Greun evid greun, ha kalz ouc’h-penn. »
— Ar merien, war a leverer, Da bresta, da rei, n’int ket kaer. Gand eur bek rog : — « Petra, mez-hi, » Hoc’h euz-hu gread e leac’h medi ? »
— « Me gane lirzin vid ann holl, » A darz ann deiz betek kuz-heol. » — « C’houi a gane ! ho ! mad awalc’h ! » Dansit breman, dansid ho kwalc’h ! »
Falz pinvidik, koz verienen, Zinac’h d’he vreur ann aluzen, Te iudo enn tan gant kounnar : Eul lommik dour, Lazar ! Lazar !
N’omp ket merien, ni, tud Arvor ; D’ar paour eo digor frang hon dor ; Bepred he kav gware ha boed, Eur skabel e kourn ann oaled.
* ↑ Ar c’hrill-zouar.
* ↑ Aiguilles de glace qui pendent aux toitures des maisons.
# Guerzenneu Breih-Izel/Er Vran hag er Luhern

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ar Vran hac al louarn..
| ◄ Er Grillan hag er Velionen | Er Vran hag er Luhern | Er Chignan ag en Ejon ► |
* Intron er Vran ar ur bar azéet
* E oé geti un tam kranpoèh lardet.
* Deit en eutru Luhern de dremén édan-di,
* Er vlaz ag er hranpoèh e za betag é fri,
* Hag er guél anehou e ra hoant d’é galon ;
* Mes penaus er lemel a bigos er pichon ?
* Er Luhern, a viskoah karget a finesseu,
* Ne chom ket pèl amzér de gavouit pen d’é dreu
* Arlerh en dout lipet é veg,
* El-men é komans é bredeg :
* « Deùeh mat d’oh, intron er Vran !
* « E lar ean get é voéh dousan,
* « Na braù hiniù hou kavan mé !
* « Pe vehé hou poéh braù eùé,
* « Ne vehé ket, pèl tro-ha-tro,
* « Ur pichon sort genoh ér vro. »
* Intron er Vran nezé
* Ne bed mui get er joé.
* Eit diskoein d’er Luhern penaus é ma hé boéh,
* Hi zigor ur beg bras, e lausk hé zam de goéh.
* Er Luhern er skrap bean, e lar d’er Vran goudé :
* « Ur mélour, gouiet mat, e zou lipour eué.
* « En diskein, Intron kéh,
* « E dalv un tan krampoèh. »
* Er Vran koart ha méhus e lar, mès devéhat :
* « Ne vein ket mui lorbet a vamen d’un herrad. »
* Liés mat én ur mélour
* E kavéet un treitour.