# Avel ar yaouankiz

| ◄ An Anaon | Avel ar yaouankiz | Daou lizer ► |
* Daoust ha bezan a zo eur potr yaouank hepken,
* Ha n’en deus hunvreet frankiz, avel, frouden ?
* Pelec’h eman hennez n’an eus gwech pe amzer,
* Savet war ribl an dour kestell uhel ha kaer ?
* Pelec’h eman hennez n’an eus ket c’hoantaet,
* Bezan eur reder-bro, pe c’hoaz eun den brudet ?
* Neblec’h ! — An ugent vla, ar vue o strinkal,
* A lak pep den yaouank da gana, da nijal…
* Eur sec’hed braz a ve d’anavezout ar bed,
* Ha netra n’hall terri c’hoant direiz ar spered.
* Ar servij da gentan ; goude kêr ha broiou,
* Kargou, pinvidigez da leunia kalonou ;
* An diezamanchou na vezont ket kontet,
* Gant tân ar yaouankiz pep tra a dle kerzet !
* Daerou eun tad, eur vam a gont nebeutoc’h c’hoaz :
* Daerou a ruilh hirie a baouezo warc’hoaz…
* Setu ar c’hoantaden a grog en pep kalon,
* Hag ar c’hoantaden-ze n’ espernas ac’hanon.
* Pevar bla warn-ugent ha ma servij achu,
* Em gwaziou yaouank ar gwad a ruilhe dru ;
* Baleet am oa bro, redet am oa môriou,
* Eur martolod n’hall ket chom en kreiz ar c’hoajou…
* Hed an de ha dre-holl e hunvreen d’ar môr,
* Ha pa digoueze d’in, ouz tosennou Arvor,
* Furchal ar vro tro dro ha zellet er pellder,
* E vijen evurus… Rak eur voren dener
* Ledet war an dremwel evel eur vantell vraz
* A vije evidon eur zeblant a vôr glaz ;
* Pell, pell dimeus an aod, vel eur pesk war ar sec’h,
* Ma c’halon a wenve… Na gaven peuc’h neblec’h !
* Ar môr a zo eur vam evit ar merdead,
* Ha pa gar he bugel he c’harante a bad ;
* Bezan ez eo ouspenn eun dousig, eur vestrez
* Hag a dalc’h he c’hoantiz hep ober d’ezan lez…
* He c’hân a bep eil tro a zo garv ha tener,
* Ha liou he gwiskamant a dro gant an amzer ;
* Evit ar c’halonou dalc’hmad lec’h karante,
* Evit an daoulagad taolen bepred neve,
* Neb an eus chilaouet mouez tener ar Vorgân
* Gwaz eo ze evitan, kelc’hiet vo gant ar c’han !
* Ha ne vezo ket brao outi hen distaga,
* Kredet mad ac’hanon, gouzout e ran an dra.
* Rak mar karen ar môr eo e klasken ennan
* Frankiz ha levenez ar muian ar gwellan…
* Frankiz ha levenez !… Evned o tarnijal,
* Listri o horjellat, o gwerniou o strakal ;
* Gwagennou zod ar mor o sailhat, fuloret,
* Avel a-us d’ar penn o yudal kounaret ;
* Berniou pounar a zour o koueza war ar pont,
* Ha martoloded gweon o vonet hag o tont !…
* Pe c’hoaz môr dudius, ster vraz ha mezellour,
* War behini e red eun ezennig flour, flour,
* War behini eul lestr dispak e oueliou gwenn,
* O zeblantout kousket o c’hortoz korventenn,
* O zeblantout henvel, henvel ouz gouelan faez,
* A zec’h e ziou-eskell goude môr digompouez ;
* War gwerniou al lestrig merdeidi evurus
* Luskellet o ine gant zon karantezus,
* Hag o feden dener douget war an avel,
* O nijal evitê betek bro Breiz-Izel,
* O nijal evitê betek eun draouiennig
* Evit sec’ha eno daoulagad eun dousig.....
* Piou eta a c’hallfe stourm ouz eur seurt hunvre
* Hadbezan martolod oa ma c’hoant adarre !
* Hag eun devez, doanik, e lavaris d’am zud ;
* War an tôl, eur pennad, e chomchont o daou mud…
* — « Sonj c’hoaz, eme ma zad… M’hen goar, yaouank ez out
* » Ar môr a c’hall bezan talvoudus evidout ;
* » Ne gav ket d’it ive penoz war an douar
* » En em dennfes ervad ? — Gwelloc’h ! war ma lavar,
* » C’hoaz eur wech, gra da sonj ; da c’hoant vo ma hini,
* » Ha me a gavo mad evel ma tibabi… »
* Ha ma zad a dec’has, mes e gomz diwean
* A oa muioc’h mouget eget ar re gentan…
* Ha dre ma pellae, p’hen gwelen o tec’hel,
* Eur vouez a lare d’in : — Perak hen dilezel ?
* N’eo red abed d’it-te kwitât da dud, da vro,
* Mar ve red d’it biken… Abred awalc’h e vo !
* Ha ma mam, o ouela, a lavaras ive :
* — « Na gredan ket, ma mab, e rafes an dra-ze…
* » Petra ta e vank d’it en ti da vam, da dad,
* » Evurusted e teus ha plijadur, marvad !
* » Petra e talv d’eur vam bezan bet bugale,
* » Mar tigoue d’ei beva hec’h-unanig goude ?
* » Mar ne chom eur bugel da harpa he c’hozni,
* » Kalz well a vije d’ei n’he defe bet hini !
* » Oh ! pa glevin d’ar goanv an avel o krozal
* » E teuin, gant glac’har, bemnoz da gunudal…
* » True ouz ma daerou… Kalon mam zo tener,
* » O chom en han Doue, chom gant da dud er gêr ? »
* Ma mignoned, d’o zro, warlerc’h en em gave :
* — « Petra hon deus klevet ?… Gwir mad eo kement-se ?
* » Kwitât a rez da dud, kwitât a rez da vro ?
* » Red eo d’it bezan zod, ya zod, war hon menno !
* » Bezan e teus kalon, ive anaoudegez,
* » Petra ’ri elec’h all ? Koll da dalvoudegez,
* » Ha bezan ankouaet en touez eun toullad tud ;
* » Aman da vihanan, hep kavout kalz a vrud
* » E c’halli ober vad… Ne gav ket d’it ouspenn
* » He deus ezom da vro tud evit he difenn ?
* » Perak neuze tec’hel ? Chom aman da veva
* » Ha kas da sorchennou pell diouit da stoupa ! »
* En despet d’aliou leun a boell, a furnez,
* Roet gant tad ha mam, gant mignoned a bouez,
* Ma sonj e oa groet mad : martolod e vijen,
* Ha netra, nan netra, n’am distroche biken !
* Hag eul lunvez-beure, en kreiz ar boan-spered,
* Ar marc’h-du am c’hasas en trezek ker Naoned.
* Ah ! pa oan ma-unan warlerc’h an disparti,
* Ma daerou a ruilhas dourek, poanius ha kri ;
* Neuze hepken, neuze ec’h anveïs ervad
* Glac’har ma zudou kez, o foan, o chalonad…
* Tra ma skrinje roudou an trên war an hent dir,
* Tra ma loske ar marc’h c’houistelladennou hir,
* Tra ma tec’he gant herr ar gwe hag ar c’heuniou
* Ha tra ma tremene prajeier ha parkou ;
* Tra ma welen o trei ha mene, ha traouen,
* Ha ma Breiz o c’houlen : — Na distroï ket ken ?
* Ma sonj a deue c’hoaz, a deue d’an ti-gar,
* Ha taolen ar beure a greske ma glac’har…
* Oh ! ebarz an ti-gar, gant ma zad briatet,
* — « Ma fotr, ne greden ket, az pije kwitaet…
* » P’eo red dispartia… Kenavo, kenavo !
* » O perak ne chomez… Ne chomez.... Deus en dro !
* Ha ma mam ha ma c’hoar, beuzet en o daerou,
* O zellou truezus ha stanket o moueziou…
* Eus ar beure o doa groet d’in ma fakaden,
* Urziet enni pep tra, roet kant gourc’hemen.....
* Chom a rent dilavar… Eur galon vruzunet
* N’hall nemed hirvoudi : ar gomz he deus kollet !
* … Eun tôl c’houistel garo… Diwean kenavo !
* Daerou a ruilh puilloc’h… — Pegoulz e teuï en dro ?
* — Kenavo !… — Kenavo !… Betek ma oant kuzet,
* Ma zellou na dec’has diwar ma zud karet…
* Hag an tren a ruilhe… Ha, hini da hini,
* Mouez ma zad, mouez ma mam ha mouez ma c’hoar Mari
* Mesket gant an drouz all, a gleven poaniusoc’h
* Hag a re d’ar c’himiad bezan d’in kalz krisoc’h,
* Meur a sonj a verve neuze ebarz ma fenn :
* Awalc’h eo, pa ve red, gouzanv mestr ha perc’henn ;
* An neb a c’hall kavout eur vue a frankiz,
* O plega da vestrou a zo gwall diaviz…
* — Kenteliou ar furnez, a dra zur, kement-se,
* Mes, dimeus eun tu-all, dilezel ma c’hunvre ?
* Dilezel eun hunvre maget ganin keit-all !
* Na dalve ket termal… Pe rin mad, pe rin fall
* Red a vo d’in monet ; ma c’hoant eo bale bro,
* Mar na gerz ket an traou goude me a welo…
* An noz a dostae ; en kreiz gwiniennou
* Ar marc’h-du a nije, a dreuze plenennou ;
* Eun heol miz-gwengolo o tiskenn en dremwel,
* A roe c’hoaz eur pok d’an devez o vervel ;
* Ha d’ar c’houlz-ze an de pa dav er bed peb brud,
* Pa nij a denn-askell al lapousig d’e glud,
* Pa ziskwiz an douar ha pa gas an ine
* En trezek ar C’hrouer eur zell a drugare,
* Ma Doue, nag eo kri d’an den dispartiet
* Sonjal ebarz ar gêr, er re a zo chomet !
* Ha ma fenn em daouarn me a ouele bepred…
* … Eun drouz-ifern ha bec’h : — Naoned, Naoned, Naoned !
* Naoned… Penn ar veaj ! — Ouz sklerijen al loar,
* E tiskennis en kêr touez an drouz, ar safar ;
* Dirakon listri kaer gant o gwerniou uhel,
* A zeblante dispar dindan loar o sevel ;
* En despet d’o c’haerder ha daoust d’o bravente,
* Evitê n’am oa ken ar memeuz karante…
* An de warlerc’h-vintin, penn-rener ar bureo,
* P’en em gavis gantan, a lavaris : — « Gwir eo,
* » Betek dec’h diwean e klaskemp merdeidi,
* » Hirie hoc’h diwead, n’hon deus ezom hini…
* » Gortozet, mar karet, abenn eur pemzek de
* » Eul lestr o tont en Franz a c’houll tud adarre… »
* — Gortoz eur pemzek de !… War an tôl en em c’hreiz,
* E tihunas beo, beo, karante ma bro Breiz,
* Marvad n’eo ket red d’in redek ruïou Naoned,
* Pegwir en ti ma zud e zo labour ha boued !
* — Dec’h ho poa ezom tud, perak n’ho peus hirie ?
* … Kenavo ar c’hentan, aotro ker, trugare !
* Ha ma fak war ma chouk evel Yan dizoursi :
* — Demp d’ar gêr da hada levenez ha dudi !
* Penoz laret ar joa a grogas em ine,
* Hag an evurusted e chouzanvis neuze !
* Ma spered dizammet dimeus e fec’h pouner
* A deuas adarre skanv, dinec’h ha seder…
* — Ma Jezus, emeon, red oa d’in bezan zod,
* Hag e kanis kerkent Distro ar Martolod !
* Pa deule ar marc’h-du e c’houistelladennou,
* E krede d’in klevet bombard ha biniou…
* — Bale, bale, ma fotr, bout ha term, chach ha red,
* Kaer az pezo frinkal ne vefomp re abred !
* Hag an holl blenennou dirakon a droe,
* Hag e tistroen c’hoaz da veneou Kerne…
* Pa welen bro Kerne… Me gred n’am oa ket c’hoaz
* Anavezet anei ken seder-all biskoaz ;
* Ar pez a oa gwechall evidon divalo
* A deue, war an tôl, eur mignon a bell zo :
* Adalek ar mene gant e benn hunvreer,
* Betek an draouien dôn, karget a brajou gwer ;
* Adalek ar c’hoat braz o hirvoudi klemmus,
* Betek ar park ed-du gant e vleuniou melus ;
* Adalek al lapouz o kaaa ken lirzin,
* Betek ar wazig dour o hirvoudi mibin ;
* Adalek al loened o peuri ’barz ar roz,
* Betek, en toull e zor, eur C’hernevad koz, koz ;
* Pep tra a vouskane eur zonig ar c’hoantan,
* Hag a lavare d’in — O chom ganimp breman !
* Biskoaz n’am oa klevet peden dudiusoc’h,
* Biskoaz ma Breiz-Izel n’am oa karet welloc’h !
* Dre-ze p’ en em gavis war ma c’hiz evit mad
* Ne oan mui martolod : Bezan oan eur Breizad !
* Ne dalve ket laret plijadur ma zud kez :
* Distro an dianket, devez a levenez !
* Elec’h bezan kollet, beuzet er c’heriou braz,
* Evel ma c’hoarve stank gant eur bern tud, siouaz !
* Breman ebarz ma Breiz e choman da vevan
* Ha ma foan, ma amzer a zo d’ei da gentan.
* Ar C’hrouer da bep den an eus groet eur rouden,
* Hag etre ma daouarn e lakas eun Delen ;
* Avel ar yaouankiz ha nerz eur c’hoantegez
* Am c’harzas da glevet mouez ma galvedigez ;
* Mes en e vadelez, en e furnez divent,
* Dorn Doue am lakas adarre war ma hent.
* Trugare d’ezan ! Freuz frouden ma yaouankiz
* A dalvezo breman d’am Bro, d’am c’henvroïz ;
* Hag enpad ma bue ne vevo en em c’hreiz
* Nemed diou garante : Hini Doue ha Breiz !