OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bet pégours, inean dissent

| ◄ Doué offancet dré vil folleah | Bet pégours, inean dissent | Distro doh-on ► |
* Jesus.
* Bet pegource, inean dissent
* E resistei-té hemb méh ?
* Hag attàu é vei-té nænt
* Doh en doustér a mem boéh ?
* En inean.
* N’hellan quet torrein a hèr
* Me liameu clommet-mat ;
* Guet truhé doh me misér,
* Men Doué, gorteit un herrad.
* Jesus.
* M’ha solit a bêl-amzér
* D’hum zacor d’em haranté,
* Ha te zispris men doustér
* É terèn a zé de zé.
* En inean.
* Em bout e hran pligeadur
* É héli men goal deicheu ;
* Ha me hum blige é andur
* Er bouis a me rangenneu.
* Jesus.
* Te gâr hemb méh ha sclavaj
* Ha te gav caër hum zallein,
* Hemb sellèt en avantaj
* E gavér doh me hârein.
* En inean.
* Ya, quement-cé e zou gùir
* Ha guet méh en er gùélan :
* Hou cârein zou men desir,
* Neoah er boén e zougean.
* Jesus.
* Hà perac dougein er boén ?
* Douge a la fin me holér ;
* Douge, én un durul termén
* Ne scùéhehé men doustér.
* En inean.
* Er bed zou lan a zoustér,
* Ean e hra me lehuiné ;
* Mar er huittan, me Salvér,
* Ne gavein nameit tristé.
* Jesus.
* Ne huélès-té ar ha goust
* Péh quen trompus-é er bed,
* Ha hoah péh quer kir é coust
* Er folleah ag er péhèd !
* En inean.
* Er joé n’en dé quet dalhabl,
* Mæs vat e hra d’em halon ;
* Ha ma n’en dé véritabl,
* A pe mès-ean coutant-on.
* Jesus.
* O dalledigueah hemb par !
* Un inean crouéet eit Doué,
* Ha ne gav meit ar en doar
* Hé joé hag hé lehuiné !
* En inean.
* Penaus vou d’ein hum ziloui
* A laceu me fallanté ?
* Secouret-mé, m’hou supli,
* Ha reit nerh d’em volante.
* Jesus.
* Ya, inean é glahar,
* M’ha secourou mar carès
* Qùittat faus joéieu en doar
* Ha me hârein de jamæs.
* En inean.
* O faus joéieu ag en doar,
* Quenavo d’oh e laran ;
* Me gârou en Doué em hâr,
* Birhuiquin n’en n’ancoéhan.
* R. Pourchasse.
# Bevet ar Varzed

| ◄ Pa deu an noz | Bevet ar Varzed | Kanaouen-eured ► |
war don : sao breiz-izel
d’an aotro markiz an estourbeillon « hoel broerec’h »
* O ma Breiz-Izel, ma Mam-Vro garet,
* Eveldout eur vro-all n’eus ket !
* Evel da Varzed n’eus ket bugale,
* O bez eta lorc’hus gante…
* Kana e ra an holl dre ar bed :
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
* Adalek ar penn-kentan da amzer,
* War da zouar ar Varzed ter,
* A gemere lod en ez levenez,
* Hag a ouele war da enkrez ;
* Ar Barz ha Breiz a gerz a gevred,
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
* En ez koajou dôn, en amzer goz, goz,
* Ar Varzed bemde ha bemnoz,
* A roe kentel hag a gelenne
* Ar Breizad war ar wirione ;
* Breiziz a zo tud a lealded,
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
* Ar Varzed a zo dimeus o bro Breiz,
* Skeuden ar giziou fur ha reiz,
* War gerden o zelen, en eur gana,
* Ine Breiz-Izel a drida…
* D’o mouez tânet an holl a zired :
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
* Pa waske Sézar hag ar Gall Arvor,
* Pa dreuze ar Zaozon ar môr,
* E teule neuze an delennourien
* War bep mene o galvaden ;
* — « War zao, war zao !… Araok, Bretoned ! !
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed ! »
* Ouz son an delen, en kreiz an argad,
* Arvoriz a skuilhe o gwad ;
* Klevet e vijent spontus o yudal :
* — « D’ar gwasker, torr-e-benn raktal,
* » Ar c’horn-boud arm zo skiltrus meurbed…
* » Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
* Dreuz d’ar c’hantvejou betek fin ar bed,
* Tra vo dre-aman Bretoned,
* Marzin hag Arzur, Gwenklan ha Riwall,
* A rei d’o mibien vel gwechall,
* Nerz o c’halon, tân sakr o spered…
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
* Daoust e da bep tra ar Barz a vezo
* Eun difennour feal d’e vro ;
* En despet d’an holl, da c’hoant e galon,
* E harpo ar frankiz, hep aon,
* E teulo : ar gwir eneb d’ar Bed !
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
* Elec’h vo trubuilh, poan spered, anken,
* Elec’h ma vo an dud laouen,
* E teuïo ar Barz, den madelezus,
* Da zistan pep glac’har mantrus,
* Ha da greski an evurusted,
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
* Hep ar Varzed vad yez kaer Breiz-Izel
* A deufe, siouaz ! da vervel ;
* Eus ar maro e c’hall bezan dinec’h,
* Bleunia a rei arc’hoaz vel dec’h…
* Ar Brezoneg a vevo bepred :
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
* Pa digoue d’eur Barz kousket war e erv,
* Pa gouez e gorf dindan an derv,
* E krog eur Barz all kerkent ’n e delen
* Hag a stenn start d’ei he c’herden,
* Da gana nerzusoc’h d’ar C’helted :
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
* Tra ma vo Barzed ebarz ar vro-man,
* Ar Vretoned vo ar gwellan,
* Ar galloudusan en touez ar poblou,
* Ar furan en touez an dudou !
* Tud a greden start, pennou-kaled,
* Bevet ar Varzed, bevet ar Varzed !
# Buhez ar Sent/1837/Leon II

| ◄ Irenee | Leon II | Per, abostol  ► |
Ar sant-mâ n’en devoa en e yaouanctis quen studi na quen ambition hemet da avanç er vertuziou hac er squianchou ; hac en effet e teuas da veza unan eus ar re habila ha santela eus e amser.
E garantez evit ar beaurien a oa quer bras ma zistribue dezo e oll vadou, hac e vrassa countantamant oa soulagei an dud reuzeudic hac affliget. Ar garantez-ze quer cristen, gant ar santelez eus e vuez, a reas rei dezàn ar-garg da zistribui an alusennou eus an ilis a Rom, ha goude maro ar pap sant Agaton e voe choaset evit e successor.
Ar Pap santel-mâ en devoa quement a druez ous ar bec’herien vrassa ma recevas gant un douçder carantezus dao heretiq hanvet Anastas ha Leonç ; ha disquez a reas dezo quer sclaer ar virionez ma teuzont da aznaout an errol e pehini e oant chomet bete neuse, ha ma resont abjuration anezi ; mæs ma voa leun a vadelez hac a zouçder evit ar bec’herien pere a aznaye o faut hac a zistroe, n’en devoa quet nebeutoc’h a rigueur e quêver ar re a chomme obstinet en drouc ; hac em servichout a ree eus e oll autorite evit ober dezo rantren en o dever.
E zêl ardant hac e attantion var quement a alle crisqui an devotion etouez an dud fidel, a reas dezâ impligea an oll moyenou propr ha convenabl evit quemense ; n’en devoa quen application na quen sourci nemet evit retablissa dre an ilis universel ar burete a feiz hac ar santelez a vuez, da betra ive e contribue cals e-unan dre e exempl ; rac cundui a re ur vuez mortifiet, rei a ree gant larguentez d’an dud paour hac affliget ; hac e tesire mervel paour e-unan, oc’h assista ar beaurien.
Quement a vertuziou a ree d’an oll dud fidel desirout jouissa pell-amser eus an avantachou a brocure dezo ur pastor quer mad, mæs Doue a zisposas e fæçon-all, hac en em hastas d’er guervel eus ar bed-mâ evit e receo en e c’hloar. Mervel a eure er bloaz 684, dec miz ha seitec devez ebquen goude ma oa bet sacret Pap.
Ar Pab santel-mâ a receve gant ur garantez a dad ar re a oa couezet en ur faut bennâc, mar deuent d’e aznaout ha d’en em gorrigea ; mæs pourchu a ree eb remission ebet ar re pere, goude beza bet avertisset ha quelennet, a chomme obstinet en drouc. Ur Mæstr, un Tad hac ur Vam, evit en em acquita ervad eus o c’harg, a dle beza bepret leun a zouçder hac a vadelez ; mæs ivez e deont beza ferm ha reud e certen occasionou ; ret eo corrigea ar re a fazi. An eol a so ur remed douç hac excellant evit parea ar gouliou, mæs beza ez eus gouliou ous pere e ranquer applica an houarn hac an tân.
Ur mæstr re rust a zeu da revolti ar sperejou ; hac ur mæstr pe un tad re vad ha re indulgeant a goll e vugale pe ar re a so didan e garg ; o autorisa a ra en drouc, o renta a ra ardissoc’h da gommeti fautou-all brassoc’h. Ret eo eta corrigea, mæs gant vadelez ha gant patiantet. Mar gueler quement a vugale direiz ha divergont, immodest en ilis, libertin ha vicius memes, petra so caus a guemense, nemet lesireguez o zadou ha mamou, faut n’o c’hourrigeont ? Respont a raïnt cousgoude dirac Doue eus fautou ar vugale-ze, ha, ma ne lequeont evez, quemense a vezo caus eus o daounation hac eus hini o bugale.
# Buhez ar Sent/1837/Longin

| ◄ Batild | Longin | Abraham  ► |
Sant Longin, eo ar Soudard pehini a zigoras gant un taul lanç costez adorabl hor Salver, pa voa crucifiet var Menez Calvar. Guelet a reas Jesus-Christ o vervel, hac e galon a voe touichet o velet ar burzudou bras a c’hoarveas neuse ; mæs en em gonvertissa a reas parfet, pa velas e voa ressuscitet Jesus-Christ en amser ma tivoalle e bez gant ar soudardet-all eus a bere e voa ar c’habiten.
Coumanç a reas a-neuse da bublia Resurrection hor Salver ; ha petra bennâc ma reas ar Scribet hac ar Farisianet evit e c’hounit, dre bromessaou ha dre presanchon, ne alzont biscoas ober dezàn tevel. Preseg a ree bepred hac e pep-lec’h penaus e voa Jesus ressuscitet ; hac evit gallout e ober gant muy a liberte ez eas, gant daou eus e soudardet, da Gapadoç, e pelec’h e prezegas gant quement a nerz Passion ha Resurrection Mab Doue, ma cargas a gonfusion hac a vez ar yuzevien pere o devoa e grucifiet. Ar re-mâ evit en em vengi a zeuas d’e accusi dirac Pilat ; pehini evit pligeout dezo a gassas archerien d’e glasq gant urz d’ê lacât d’ar maro.
Ar c’habiten santel-mâ o c’housout er c’hlasque an archerien dre guær, elec’h en em guzet evel m’en devize gallet, a gomsas out-o, heb cousgoude en em rei da aznaout dezo neuse. Ober a eureu dezo offr eus e servich, hac o fidi a reas gant cals a civilite da antren en e dy. Goude beza roet dezo da zibri ha da eva, hac o zretet en ur fæçoun carantezus, e lavaras dezo : ma mignonet vad, deut oc’h amâ a berz Pilat evit en em sesia eus a Longin, chetu-me amâ, me va-unan eo, ma c’hemeret hardi, ha grit din mervel. Salocras, èment-y, ne raïmp quet quemense, rac a-nes tremen evit tud ingrat, ne ellomp quet ober displigeadur ebet deoc’h. Displigeadur ebet, a respontas ar Sant : me e lavar deoc’h hac hoc’h assur penaus ar brassa pligeadur a illit da ober evidon eo ober din mervel Merzer. O veza lavaret quemense, evit disquez e gontantamant hac e joa, e quemeras un habit venn, presanti a reas e c’houzouc, hac e voe dibennet var ar plaç.
# Ann deillen zeac’h

Distak dioc’h ar vezen
Deillennik keaz melen
Da beleac’h ez es-te ? N’ouzoun. Eur barr arne En deuz fraillet, torret,
Brevet ha diskaret Enn eun taol ann derven A ioa oc’h va dougen
Abaoue ann deiz-ze Ez oun du-ma du-ze Euz ar grec’hen d’ar c’hoad.
Ann ezen, ar gaouad,
Va c’has ha va distro Gant he alan edro ; Morse ne ehanann ;
Gant an avel ez ann,
Hep herzel, nag harpa,
El leac’h ma ’z a pep tra
El leac’h ma ’z a ’r gened
Ar iaouankiz, ar sked
Ann den braz, pinvidik,
Ar paour keaz reuzeudik
Ar roue hag ar merer
Tud ha traou en eur ger.
                               Gabriel MILIN.
# Ann delienn bod-roz

Ann delienn dro gant ann avel,
Koz eo hag evlene ganet ;
Kaloun ar Barz ne d-eo hevel,
Hag hoc’h hini, muia karet ?
Tri labouz hag a zo bihan
E-kreiz ar c’hoad ra kaer ho neiz,
Kevoad int hag ho zri unan :
Madelez, Karantez ha Feiz.
Selaou ’r galoun, kredi ’nezhi,
A gass da Zoue ne fazi ket.
Kaera heol c’hellfe goulaoui
Zo ene Barz, muia karet.
Kalet ar vein, ar mor zo doun,
Ar glao vez efet gant ann douar ;
Anken a sko enn eur galoun
Ne d-eo karet gant nep he c’har.
Blench ann halek a zo gwenn-kann
Ha c’houek d’ar bodik ar c’hlizenn ;
Ar verc’h a gar, denn nerz pep poan
O trei he c’haloun oc’h ann den.
Mad etouez kant, muia-karet,
’Vel eur bod-roz e roez c’houez-vad ;
Bodik roz, ous Barz glac’haret
Tro da galoun, tro da lagad !
Lavar eur ger trugarezuz
D’ar Barz as kar ker kalounek ;
Lavar, mar d-oud karantezuz,
Ha selaou he gan anaoudek.
Kan ar Barz, va guir vignounez,
A nij alc’houeder d’ann envou,
Da skuill ac’hano levenez
Ha karantez er c’halounou.
Ar bed n’oar petra he ene
Ha pegen dudiuz he delenn ;
Er bed. mignounez, ha te ve
Gant peb avel o trei, delienn ?
# Ann den

| ◄ Jezuz hag ar pinvidik | Ann den | Ar c’holonel euz Villebois-Mareuil ► |
* Bihan vel eur c’houibuenn a-zindan ar c’hoabr glaz,
* Enn draonienn, er menez, pe c’hoaz war ar mor braz
* Ann den, petra c’hallfe talvezout war ann douar ?
* Daoust hag ar zonjezonn a nij euz ho spered
* Ne c’hallfe ket pignat dreist ann heol, ar stered,
* Beteg eur sklerijenn ha n’he deuz ket he far ?
* Euz a vil vloaz da vil vloaz pa weler ar reier
* O chom heb uza tamm a-zindan ann amzer,
* Perag e vrein ann den evel eunn amprevan ?
* Ha perag beza roet d’ezhan kaloun ha penn ?
* Perag he vuez zo berr evel eul luc’hedenn
* A red er c’houmoul du d’ann derveziou taran ?
* Perag ? Abalamour n’eo ket great vid ann douar,
* Ganet eo vit gounit eunn deiz ar vro dispar
* Ho doa kollet hon tad hag hor mamm dizentuz.
* Bepred ann den a dle sevel hueloc’h he benn,
* Bez en deuz eunn Ene, bez ez eo dioc’h eur ouenn
* Ha ne c’hall ket mervel ; ouenn ann Doue gallouduz.
# Ann den gouez hag ann tremeniad

| ◄ Al louarn tamallet gant ar bleiz dirak ar marmouz | Ar gwin mad hag ar gwin fall  ► |
Gourvezet a zindan eur roc’h Eunn den gouez, a-bell dioc’h ama, Hag he vugale dizoroc’h A voa o vont da verenna
Eno e-dont war ar glasder Hen, he c’hrek hag he re vihan ; N’ho doa taol e-bed na tousier, Naoun a-vad en doa peb-unan.
Glao a rea : d’en em zisklavi, Eunn den o vont a ia d’ho c’haout. Pedet voe gant-ho da zibri, Petra-bennag n’oa fest ar maout.
Ann ostiz n’en doe ket ar boan Da eil-bedi ann tremeniad : He-man, a-raok, gant he alan C’houez da domma e viziad.
Evel-kent, adarre e c’houez Abars kas ann tamm enn he stal. — « Ha perak, eme ann den gouez, » E rit, va mignoun, kemend-all ? — »
— « Da domma va dourn e c’houezann, » Ha da iena va boed goude. » — « It, eme ’nn ostiz, it ac’han, » It enn hoc’h hent buan da vale ! »
Ra viro bepred va doueou Na vec’h tost d’in, na noz na deiz !
Er meaz, ar re a zo ho genou Tomm a zeou ha ien a gleiz !
# Ann den diazez hag ann diou intanvez

| ◄ Ann azen eur c’hroc’hen leon enn-dro d’ezhan | Ar maro hag ann den reuzeudik  ► |
Paotred, plac’hed iaouank ha c’houi oll a zimez, Kemerit hoc’h amzer, taolit, taolit evez !
 Eunn den war eunn oad diazez  O welet he vleo deut glas-wenn,  A ia eur zorc’henn enn he benn
Da vont e bag ’r briedelez.  Arc’hant en doa ha, dre ’nn hent-se,  Merc’hed dioc’h ann druill a gave,  Merc’hed, trizek evit dousen.  Hou-man a voe eunn abaden Gwelet anezho holl o c’hober d’ezhan ’l lez. Setu perak hor goaz, evit teurel evez,  A gemer he amzer,  Enn aoun da wall ober. Dibaba eur c’hrek vad ne rear enn eunn dervez. He galoun a rannaz etre diou intanvez. Ar genta, enn he brud a voa sounn he c’hribell ; Ann eil, aval krinet, etre poaz ha pezel, Gant liou ha kinklerez a guze ar fraillou A skarnile d’ezhi he zal hag he chotou. Ann diou intanvez-man, war zigarez c’hoarzin, 0 c’hoari, o vragal, dioc’h noz ha dioc’h mintin,  War ho meno ’vit he gempenn,  A rea bemdez flourik d’he benn. Ann hini goz krinet kant gweach, dre ma tize, A denne a gil-dourn ar bleo du a wele, ’Vit lakaat he den, emez-hi, dioc’h he giz. Ar c’hrek iaouank d’he zro, o c’hober he diviz,  Ne lezaz ket eur vlevenn wenn  Etouez ar re zu war he benn,
Ho diou, evel diou iar, dre skrabat penn ho goaz, A lakeaz anezhan ’vel eunn irvinen noaz. P’en em welaz distruj, hep bleven wenn na du, Ec’h anavezaz mad ho gwiridik, ho zu. Neuze e lavaraz : — « Ho trugarez, merc’hed ! » Setu me, evit mad, piz ha kempenn touzet ; » Gwerzet ho peuz d’in-me kalz skiant evit va bleo. » Birviken pig e-bed em diskouarn ne grogo ! » Ann hini gemerfenn garfe, dioc’h he fazi, » E rafenn-me pep tra. Va bennoz-me d’ezhi !  » Ar pennou moal, ar re darval  » A gar ho roll, ’vel ar re all. » D’hoc’h-hu ’ta c’hoaz, merc’hed, bennoz ’vit ho kelenn, » It d’ar gear ha choumit ken a d-inn d’ho koulenn. »
 O paouez lenn ar marvaill-ma, Meur a zen demezet, stag oc’h eur pennask fall,  A lavaro m’ar d-int gwirion  Enn ho c’halon :  Me a garfe ive beza great kemend all,  Eurusoc’h venn brema !  Nann ! ne d-eo ket eur gaou :  Ma ve great eunn aoter evit dizemezi  Ar re n’int euruz daou ha daou, E ve eno engroez mui ’vit da eureuji.
Perak ema ’l lezen,  E ve red da zaou zen  Hag a zo reuzeudik ann eil gant egile,  En em gasa gwasoc’h evit ar c’hi ar c’haz,  Evel fust ha gwalen  O sacha a bep tu, noz ha deiz en em laz ;  Ia, perak m’her goulenn, Ne c’hellfent ket terri pe drouc’ha ar skoulm-ze,  Beza vak anezho hag euruz adarre ? Perak ? dre n’euz kaloun euruz er stad m’ema :  Neuze ve fall ar bed, falloc’h evit brema.  Evit beza euruz, atao, atao ann den  Rank beza hualet ha stag gant eur gorden.
# Ann den en deuz a-walc’h a vezo va ferc’hen

| ◄ Ar c’heuneutaer hag ar maro | Ar Serfil hag ar c’hegit  ► |
War dor eur maner kaer, ar c’haera a zo bet, E lizerennou aour eunn deiz e voe skrivet : Ann den en deuz a-walc’h a vezo va ferc’hen. — « Me eo hen-nez, e-feiz ! » ’me unan o tremen. Hag hep marc’hata tamm e tarc’ho war ann or A zibrenn, ’vel eunn tenn, ha diraz-han zigor.
Mont a ra er maner, pignat ra er c’hamprou Leun a aour a arc’hant ; enn unan, eunn aotrou A voa azezet kaer war eur gador wenn-kann. Ann den d’ezhan lavar : — « Da berc’hen e teuann, » Hervez ma’z eo skrivet e lizerennou aour ; » Rak me am beuz a-walc’h, petra-bennag ounn paour. » — « Neuze, eme ’nn aotrou, perak klask kaout ouc’h-penn, » Kaout ar maner-ma c’hoaz ? Eur gaouiad oc’h, va den ! »
Ar maner-man a zo ti kaer ar Baradoz  Ne vezo roet da zen,  Kaer a vezo goulenn.  Red eo, oc’h her gortoz, Distaga ar galoun dioc’h kement zo krouet,  Ha lavaret : A-walc’h ! a-walc’h ! a-walc’h ! N’em beuz ken da c’houlenn,  Nemet, goude mervel,  Mont euz a Vreiz-Izel Da vaner kaer ann Env, gant Doue da berc’hen.
# Buhez ar Sent/1912/Pardon ha pelerinaj Itron-Varia-a-Wir-Mane

| ◄ Itron-Varia-ar-Sklerder | Itron-Varia-a-Wir-Mane | Itron-Varia-Rochefort  ► |
Mari eo ar gwir mene, dre m’he deus ganet eur mab hag a zo Doue. Evit enori he brasder, ar Vretoned o deus kustumet sevel d’ezi chapeliou war ar meneziou ; brudetan hini zo aneze eo chapel Itron-Varia-a-Wir-Mane, en parouz Perret, etre eskopti Gwened hag eskopti Sant-Brieg. Savet a oe, war a lavarer, breman zo c’houec’h kant vla, gant menec’h abati Bon-Repos. Darempredet eo bet a-viskoaz, hag en pep koulz eus ar bla. Ar zul kentan ar miz ha da oueliou ar Werc’hez, e ve lavaret enni an oferen ; ne vank gwech ebet pelerined, en deiou-ze, eus Gourin, eus Langonnet, eus Klegerek.
De ar pardon bras, ar 15 a viz eost, e teuont a dek leo diwar-dro. An de-ze, ar mene goloet a gristenien a ve ’vel santelaet gant o devosion. Darn aneze a ve dierc’hen hag en korf o roched ; darn-all a bed war o daoulin noaz ; holl en em vodont gant prez endro da skeuden ar Werc’hez da bokat d’he zreid pe da gorn he mantel.
Lod aneze a ra tri belerinaj er memes de : an oferen-veure a glevont en Kelven, an oferen-bred en Gwir-Mane, hag ar gousperou en Rostren.
Parousianiz Perret n’o deus ken rikour en o holl ezommou nemet Gwerc’hez o mene. Forz pesort darvoud a digoue, klanv tud pe loened, d’ezi en em westlont hag e kasont prof hag oferen.
Peurvuian o fedennou a ve chilaouet : evelse, madelezou ar Werc’hez a dalc’h beo ha birvidik fe ha karante he bugale.
Itron-Varia-a-Wir-Mane, diwar lein ho mene, diwallet ho pro Breiz-Izel ; pellaet diouti pep gwalen ; miret d’ezi he fe.
# Buhez ar Sent/1912/Pardon ha pelerinaj Itron-Varia-ar-Goz Yaudet

| ◄ Itron-Varia-Feunteuniou | Itron-Varia-ar-Goz Yaudet | Itron-Varia Guiaudet  ► |
Ar pelerin a bleustr, ’vit ar wech kentan, douar santel ar Goz-Yaudet, a wel eno unan eus ar c’haeran tolennou a oufe Breiz-Izel dispakan dirak an daoulagad.
Ne oar, da gentan, ouz petra sellet, pe ouz ar mor bras kompez henvel ouz eur vantel c’hlas divent, eur voulouzen wenn war he zro ha steredennou arc’hant o lintran a vilierou, war he c’horre, pe ouz an douar, kosan tam en Breiz, marteze, bet pleustret gant kristenien.
War ar gourenezen vihan-man, ar Beg-Leger, ’vel ma ve grêt anezi, e oa gwechall eur gêr, he hano Lexobi, bet savet gant ar C’hallaoued koz. Ar Romaned he c’hemeras, rak eul lec’h brao da zifenn a oa, gant mor ha traouiennou tro-dro, hag eun hent enk o stagan anezi ouz an douar-bras. Roudou a bep seurt o deus lezet war o lerc’h, magorennou koz, feunteun bolziet kaer, danve studi ’vit an dud a ouiziegez.
Ar gristenien, d’o zro, he gonezas d’ar fe gristen nebeut amzer goude donedigez Hon Zalver, hag a zavas enni eur chapel d’ar Werc’hez hag eun eskopti. Ar pelerin, en de a hirie, a dro dreist-oll e zellou warzu ar chapel-ze, kaeroc’h c’hoaz en he zav, en kreiz kemend-all a zismantrou stlabeet endro d’ezi.
Gwir eo, adgrêt eo bet meur a wech ; er bla 1858, eun tiegez kristen eus ar vro o vezan roet prof awalc’h, e oe savet a-neve, nemet e oe miret kement a gaer a oa ’barz an hini goz, ’vel al lein-ôter dero kizellet, ’barz ar c’hreiz anezan gwele ar Werc’hez hag ar Mabig Jezuz.
Abred eta e oe anavezet er Goz-Yaudet devosion ar Werc’hez, p’eo gwir e lavarer e oa distrujet kêr, gant an Normaned, ’benn ar bla 837, hag e oa ’benn neuze tremenet enni 72 eskob.
War-lerc’h an dismantr, an eskopti a oe kaset da Landreger, en amzer sant Tual ha sant Ruelin, dre urz Nomenoe, roue Breiz ; mes ar Werc’hez ne dec’has ket, ha hirie, war-lerc’h ar C’hallaoued, ar Romaned, war-lerc’h an Normaned ive, n’eus ken eno perc’hen nemeti.
Breman zo eun daou-c’hant vla bennak, ne oa ket, war bouez diou pe der leo eus ar Yaudet, eun tiegez kristen ha ne yaje da bardonan da di ar Werc’hez, koulz pe goulz epad miz mae ; rak anez bezan grêt en miz mae, ar pelerinaj ne dalveze netra.
Er mare ma oe adsavet ar chapel, (1858), e vije kanet enni eun oferen-bred, an 30 a viz ebrel, da hanter-noz, dirak pelerined deut a-bell bro, kouls a Leon ’vel a Dreger. Breman eo kollet ar c’hiz-ze, mes da viz mae e ve oferen ha gousperou bep sul.
Ar Yaudet a zo hag a vo bepred eul lec’h devot ha darempredet gant kristenien Breiz-Izel, a yelo di da bedi ’barz en kentan ti a zavas ar Werc’hez en o bro.
Ouspen en Breiz ez eo brudet. Eus a bep korn a Frans, e teu tud da ’n em westlan d’an Itron-Varia ha da lakat pedi evite dirak he skeuden.
# Buhez ar Sent/1912/Pardon ha pelerinaj Itron-Varia Glerin

| ◄ Pardon ha pelerinaj an ôtrou sant Matilin Montkontour | Pardon ha pelerinaj Itron-Varia Glerin | Pardon Itron-Varia-ar-Vur  ► |
En parouz Sant-Kleve, ar Werc’hez ha sant Kado o deus eur chapel brudet dre ar vro. Savet er XVI$^{et}$ kantved gant an ôtrou du Bourgblanc, perc’hen maner Klerin, laket en gwerz gant ar Revolusion, prenet ha adprenet, e oe roet erfin da fabrik ar barouz gant an divezan perc’hen.
Daou bardon ar bla a ve grêt enni ; ar pardon bihan, de Lun-Fask, n’eo ket gwall darempredet ; kalz muioc’h eo ar pardon-all a ve grêt sul war-lerc’h an Asansion.
An de-ze, n’eo ket dibôt gwelet en Klerin pelerined betek eus Kerne.
Bezan zo eur c’hlenved, arwez Klerin, hag a ve pareet aman. Dont a rêr ive ’vit ar gouliou hag ar goriou ; ne dremen devez, kouls lavaret, na ve gwelet pelerined endro d’ar chapel, o pedi hag o kemer dour eus hini pe hini eus ar pemp feunteun a zo en he c’hichen hag a ra o hiboud hag o c’han endro d’ezi ’pad ar bla : feunteun ar Werc’hez, feunteun sant Kado, feunteun sant Eler, hini sant Bleaz ha hini sant Anton.