# Drouizez an Arvorik

* Kement-man, c’hoarvezas en amzer a anken
* Ma ruilhe dre-oll gwad ar c’henta merzerien ;
* Er ger a Rom, dreist-oll, impalerien skrijus
* Distruje hep true mibien zantel Jezuz.
* Daoust d’o c’hounnar direiz ouz relijion Doue,
* Ar fe, e lec’h pladan, puilhoc’h a ziwane
* Krenvoc’h evit biskoaz war gwad ar verzerien,
* Dispont dre ar bed-oll e save kristenien.
* ’Tra ma vije eur rumm o kinnig o bue
* ’Vit difenn o c’hreden, evit souten o fe,
* Re-all skignet dre-oll, el lec’hiou kuzeta,
* War riblou ar mor bras, er c’hoajou an dounna,
* Er sperejou dallet hep skuiza a strinke
* War devalder ar gaou sklerder ar Wirione.
* Betek koajou don-don an Arvorikaned
* Doue a zigasas e ebestel karet.
* True ’noa o welet eneou an dud-ze
* Kolet e-kreiz an noz, beuzet er fallente ;
* True ’noa o welet tudou ken galloudus
* O veva ’vel loened ’kreiz dizurzou euzus
* — « Tud Arvor, emean, ken feal d’o c’hredenn,
* Pebez soudarded ter rafent d’ar fe kristen ! »
* Neuze ’vit rei d’eze sklerijenn ha kentel,
* ’N o zouez ’tigasas tud kalonek ha santel.
* E-touez ar zent kenta a zeuas evel-se
* Da brezeg d’Arvoriz lezen ar garante
* En em gavas unan yaouank ha dispouron
* Santel, karantezus, karget a nerz-kalon.
* E galon entanet gant karante Doue,
* Da c’hounid eneou ’noa gouestlet e vue.
* Dont a reas d’hon bro diouz pell a-dreuz d’ar mor ;
* Pell-zo en doa choazet ’vit lodenn an Arvor.
* Karout rae ar bobl-ze ken nerzus ha ken ter,
* Ar vro gant he c’hoajou, he mor bras, he reier.
* Beva a rae kuzet e jijenn eur roc’h vras,
* ’Vit gwele an douar, evit kennerz ar groaz.
* E garg a oa diaez, rak gouzout mat a rae
* Stard, stard d’o c’hredennou Arvoriz a zalc’he.
* Neuze, ’vit o gonid, ar c’hristen a bede
* Hag, e riskl e vuez, noz ha deiz a boanie.
* Koulskoude e labour ’zouge ket prim a freuz ;
* Ar vro a oa drastet gant ar brezel, ar reuz ;
* Arvoriz ’oa pladet dindan ar Romaned ;
* Noz-deiz d’an emgannou e rede ar wazed
* D’al lochennou distro ’lec’h ma veze kuzet
* Marc’hed ha bugale, tud koz ha mac’hagnet,
* Ar zant a ye neuze ’vit rei gant madelez
* D’an dud paour-ze frealz en o zistridigez.
* Koms a rae d’e gant tan eus an Doue ken mat
* A had ar spi nerzus er wasan kalonad.
* Siouaz, diaez e oa stourm ouz ar fals-kredenn,
* Alies gant ar c’holl ’renke dont d’e jijenn.
* Neuze birvidikoc’h ’pede an den santel
* Ha gant fizians neve e talc’he d’ar brezel.
* ’Vitan pebez eurvad pa c’halle d’eun ene
* Dre gras ar vadeiant digor kalon Doue !
* Goneet ’noa ’vel-se eun toullad tud izel,
* Mes penaoz dont a benn eus ar pennou uhel ?
* Ha, da c’hortoz, bemde ar zant a hirvoude,
* Gant anken ha glac’har e galon a ranne
* O welt ober dispriz da Jezuz, e Aotrou,
* Hag azeuli, ’n e lec’h, kroadurien pe diaoulou,
* O welet, noz ha deiz, ’vit ar sakrifisou
* Gwad an dud o redek ’vel an dour er gwasiou.
* — « O pegouls, emean, pegouls, o ma Doue,
* E tomfet o yenien ouz tan ho karante ? »
* Hag ar Mestr bras, kousket, eur pennad dizeblant,
* A leze an den mat e poan, e nec’hamant ;
* Mes e galon a dad ’n oa laket eun termen
* Evit rei d’e vugel ’n eur vurzud, e c’houlen.
* Eun nozvez, ma oa c’hoaz poanietoc’h ’vit biskoaz,
* Ar zant a valee e skeud an dero bras.
* Al loar a bare splan, an nenv steredennet
* A c’holoe, dispar, ar c’hoajou morgousket.
* ’Us d’e benn en deliou an aezenn a dride ;
* Er brouskoajou didrouz an estig a gane.
* Hag ar zant huvreus a valee bepred,
* Dizeblant ouz pep tra, poaniet bras e spered.
* Digouezout a reas war ribl eur ster ledan
* Arc’hantet dudius gant bannou al loar-gann ;
* War eur garrek kalet goloet a ilh glas,
* Dirak ar ster goant-se ar zant a azeas ;
* Hag e bedenn nerzus a zavas adarre,
* Evit e bobl karet, betek kalon Doue.
* A-greiz ma oa ’vel-se en e labour santel
* Mouez didius eur plac’h, flour ’vel mouez an aezenn,
* A zeblante tostât ouz an tu-all d’al lenn.
* Souezet bras ar zant da chilaou a chomas
* Ar vouez a zihune hekleo ar c’hoajou bras.
* E galon en e greiz, ’n e desped a lamme
* Ha war ar ster ledan e zellou a furche…
* Ouz sklerijenn al loar e welas o tostât,
* War wagennou ar stank eur vagig dereat.
* En he zav ’kreiz ar vag, eur plac’hig he sturie ;
* Dinec’h ouz an avel, d’ar ribl e tostae ;
* Douari a reas e-kichen ar garreg
* Hag e stagas he lestr ouz eur bodig haleg.
* Tremen ’reas ar zant hep gwelet anezan,
* Hen avat a halle he gwelet reiz breman :
* Pep tra a oa dispar ’n he stum a rouanez,
* He ment a oa uhel, he c’herzet skanv hag aez.
* He zellou a oa don, eur pennad bleo melen
* A rae eur gwiskamant d’he diouskoaz noaz ha gwenn.
* ’N he goug ’oa eur c’holhier raden gouez ha gwial ;
* Eur bodig dero glas a gurune he zal ;
* E pign ouz he gouriz eur falc’hig alaouret
* A lugerne skedus dindan zell ar stered.
* Kemer ’reas er c’hoad eur wenojenn denval ;
* Ar c’hristen huvreus hec’h heuilhas hep sonjal.
* Ar plac’h a gerze prim daoust d’an denvalijenn
* ’Dreuz d’ar brouskoajou stank hep hent na gwenojenn.
* Ar c’haouenned spontet ’us d’o fenn a youc’he,
* Al loened gouez ’n o rôk ’n eur yudal a dec’he,
* Hag e kerzent bepred ha, goude ar c’hoad don,
* E treuzjont eul lanneg hadet a rec’hier son.
* War ribl eur c’hoad tenval, e penn al lanneg-ze,
* War vez eur vrezelour eun daolven a zave.
* ’Tal ar roc’h-ze ar plac’h en he zav a chomas
* Hag en he daouarn gwenn dre der gwech a skoas,
* O lavaret, sul gwech, gant eur vouez ter meurbed :
* « Setu ar bloaz nevez. D’an uhel-var, paotred ! »
* Kerkent eus ar c’hoad don ’lec’h ma oant niverus,
* Ar vrezelourien goue a ziflukas doujus
* Hag eur you kalonek, eur you a levenez
* A ruilhas eus o c’hreiz ’vel salud d’o drouizez.
* Eur bod dero ’n eun dourn, ’n egile eur golo,
* Dastumet en-dro d’ei, e klevjont he c’homzo.
* Houman eur pennadig ’gomzas gant madelez
* D’an dud ter-ze o doa he choazet ’vel mestrez ;
* Ha pep-hini goude en em urzias doujus
* Lec’h ma verkas d’ezan an drouizez galloudus,
* Ar prosesion neuze er c’hoad a antreas ;
* Souezet mui-ouz-mui ar c’hristen a heuilhas.
* Kerzet a raent didrouz en eun urz ar vrasan,
* Eur brezelour brudet o ren ar penn kentan.
* Ar bobl holl a heuilhe, ha barzed niverus
* War o zelennou aour a gane ankenius
* Kaerder, glac’har o bro, meuleudi o doue.
* D’o c’han hekleo ar c’hoad klemmus a responte.
* En diben, gant enor, an drouizez a dalc’he
* Lec’h an arc’hdrouiz maro dioutan ma tiskenne
* Kreiz ar c’hoad e kavjont en eul lec’hig dispar
* An derven tregont vloaz gant he bod uhel-var.
* Kenkent war ar man gwer, tro-war-dro d’ar ween,
* E oe gant preder bras laket eul linsel wenn ;
* Hag unan a bignas da drouc’ha gant evez
* An uhel-var sakret gant fals aour an drouizez.
* Houman, gant eur fe grenv, tre ar bobl evurus
* A lodennas neuze ar bodig burzudus.
* Ha gant ar memes urz, dre ’r memes gwenojen
* E teujont war o c’hiz da gavet an daolven.
* An noz kent digatar, kent splan ha dudius,
* A oa deut da veza tenval ha koummoulus.
* Dindan ar vorenn du al loar a oa kuzet
* Ha gwech-ha-gwech an oabl a faoute gant luc’hed.
* Mes tenvalder an noz, ar gorventenn o tont,
* A leze an dud goue didrubuilh ha dispont.
* War an daolven ledan, goleit a wad duet,
* E wadjont daou gole d’an doue kinniget.
* Neuze war eur roc’h vras an drouizez a bignas,
* Tro-war-dro d’he silaou an dud en em vodas ;
* O teurel war he fobl eur zell leun a anken,
* Gant eur vouez o krenan, e komzas evel-hen :
* « Bugale Teutates, brezelourien dispar,
* Pa zonjan en ho stad e ouelan gant glac’har.
* Petra eo deut, siouaz, da veza pobl Arvor
* ’Doa gwechall ’vit lezenn an trec’h hag an enor ?
* Kouezet oc’h ken izel ma n’hoc’h eus mui eta
* ’Met mouez gwan an drouizez evit ho kentelia,
* Ha ma rankomp, en noz, lidan ’n eur c’hoad tenval
* Ar goueliou a lidemp ’kreiz an enor gwechall.
* Pelec’h man an drouized a stumme ’n ho mibien
* An nerz kalon dispar ho prudo da viken ?
* Siouaz, pell diouz o bro an darnvuia ane,
* Stlejet gant an estren, zo taolet hep true
* Da skilfou loened goue, ’vit terri, eur pennad,
* D’eur bobl kri ha fallakr, sec’hed direiz ar gwad.
* Mar chom unan bennak war douar o mamm-vro,
* He c’hoajou an douna a guz o hirvoudo,
* Hag an nenv hon dilez, kouls evel an douar.
* Petra a refomp-ni ’vit terri o c’hounnar ?
* Herve ma c’hredenn-me, Teutates a c’houlenn
* Gwad unan ac’hanoc’h ’rôk silaou hon fedenn,
* Gwad eur brezelour ter, euz ar re vrudetan.
* Piou ac’hanoc’h ’zo prest d’en em ginnig d’ezan ? »
* An holl eur pennadig a chomas dilavar.
* Ar gorventenn breman a yude gant kounnar ;
* Gwech-ha-gwech er pellder yud ar bleizi war yun
* En em veske en noz gant tarziou ar c’hurun.
* Mes ar baganed paour, sammet gant nec’hamant,
* Ouz arne ha bleizi a chome dizeblant.
* An drouizez, en he zav ’tal an daolven bepred,
* A c’hortoze sioul ar respont goulennet.
* A-benn eur pennadig eur c’hoziad e vleo gwenn,
* E armou en e zorn, a dostaas d’an daolven :
* — « Drouizez veur, emean, kemeret ma buez
* Ma fenn gwenn eo a doug ar muian a lore. »
* Hag e zellou dinec’h a bare hep krenan
* War gleze an drouizez warnan prest da gouean.
* Souden, eur vouez nerzus a zavas en noz don :
* Hep aon eus e vue, ar c’hristen dispouron
* Betek treid an drouizez renet gant dorn Doue
* A lammas ’n eur youc’hal : » Na rit ket an dra-ze ! »
* A voemas war an taol an holl vrezelourien ;
* Kement-se c’hoarvezet ken dizonj ha ken krenn
* ’Vel dalc’het gant ar spont pe eun nerz galloudek,
* Hini ne respontas ar c’hristen kalonek.
* Neuze heman gant tan ha kalon a gomzas
* A urz, a garante, a Jezus hag e groaz ;
* En eur vue da zont eus gloar ar gristenien,
* Ha gwalleur ar re fall en ifern da viken.
* E vouez a oa ken c’houek, e gomz ken grouezus,
* E stumm ken kalonek ha ken karantezus
* Ma chomas an dud goue, hep gout d’e, eur pennad
* Sebezet da zilaou komzou ar c’hristen mad.
* Mes moueziou a zavas fuloret ha garo :
* — « D’ar maro ar c’hristen ! Enor d’hon doueo ! »
* Hag eur bagad tud ter, o youc’hal gant kounnar,
* A gelc’hias gant armou ar c’hristen dilavar.
* Heman a c’hortoze, eur mousc’hoarz war e dremm,
* Ar maro garv ha kri savet a-us d’e benn.
* Souden, ’touez ar yudou, e oe klevet eur vouez :
* — « Lezet-han en buez ! Me a vo kristenez ! »
* Ha drouizez an Arvor, o ouelan gant glac’har,
* Ouz treid soudard Jezuz ’n em strinkas d’an douar.
* — « Kristen mat, emezi, en goueled ma c’halon
* Ho komzou birvidik a zo siellet don ;
* Ho nerz kalon ha skouer ho karante kristen
* ’Deus strinket em ene tomder ha sklerijenn.
* Dirak ma daoulagad heol splann ar Wirione
* ’Neus savet eur voren a c’haou, a zallente.
* O desket d’in, m’ho ped, karour an Doue-ze
* A garet hoc’h-unan muioc’h ’vit ho pue !
* Brezelourien Arvor, n’ez oun mui ho trouizez.
* Heuilhet ive ma skouer… Me a vo kristenez ! »
* An drouizez a davas, mes dirak he c’homzou
* ’Oa koueet ar gounnar ha tavet ar yudou.
* Pez na vije biken graet gant galloud an dud
* Galloud ha gras Doue hen greas ’n eur burzud :
* Dirak skouer o mestrez kalz, kalz a baganed
* A zante eur c’hoant dous o tiwan ’n o spered ;
* Heol tomm ar fe gristen o tispak e vannou
* A deuze en o c’hreiz sklas ar fals kredennou.
* Ar c’hristen hen gwele ha, dour ’n e zaoulagad,
* ’N eur zellet ouz an nenv gant anaoudegez vad :
* — « Ma Doue, emezan, ra vezo, en pep lec’h,
* Meulet ho madelez, doujet galloud ho prec’h !
* Plijet hoc’h eus silaou pedennou ho pugel ;
* Gret ma achuo prim eul labour ken santel,
* Ha ma vo hepdale hoc’h hano gant enor
* O tregerni dre-oll, e koajou an Arvor ! »
KOULMIG ARVOR.