OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eil pennad — III

| ◄ A-dreuz da Varseilh : an iliz-veur ; ru ar Gannabek, — Penauz e saver d’an Itron Varia Gard | ’Barz iliz an Itron Varia Gard. — Eur brezegen, — Kroajo mezer ru | Itron Varia Gard, pedet evit Kloarek Runan ► |
Koulz, ha tremen koulz, eo mont d’an oferen. Neve grog e ver ganti pan arruomp.
N’eo ket eun oferen war gan a larer. Mes kanan a rer memez tra, ha kanan kaer. Ec’h omp eno tremen 250 pautr ha pep-hini a lausk warni gwellan ma hell. Eun dudi eo dreist-holl kanan ha silaou kanan ar Gredo.
Tevel a reomp goude an aviel evit lezel ar belek a zo ouz an auter, d’ober d’imp eur brezegen. An Au, Kastelan, a gav d’in, ec’h eo e hano, ha bean eo unan deus vikeled vraz Au. ’n Eskop neve Marseilh, a dle erruout arc’hoaz en e gær. Komz a ra d’imp euz hon beaj zantel : « Eun enor braz, emean, eo d’ac’h mont da Jeruzalem ; eun dra meurbed talvouduz ive, hag evidoc’h, hag evit Frans ho Pro garet. Eviti e kinnigfet da Zoue an darn vuian deus ho pinijenno ha deus ho pedenno. » ’N eur gomz evel-se an euz kavet hent hon c’halono ha bevoc’h, tommoc’h eo breman hon fe ’vit heuilh ar rest deuz an oferen.
Pac’h eo diskennet deuz an auter, en em lak da vinnigan ar c’hroajo mezer ru a dleomp stagan war hon *asgre evit bean henvel ouz hon zud koz a gemeraz gwech-all bep a groaz ’vit mont d’ober brezel da Vahometiz, a oaske an Douar Santel. Binnigan ’ra ive anomp hon-unan gant ar Zakramant, ha goude e tostaomp d’ean evit digemer beb a groaz ru.
Eur gir a lavar d’imp d’e dro an Tad Leopold, rey a ra d’imp da c’houd ec’h arruo an Tad Bailly, rener ar Pelerinaj, ’rauk kreiste, ha neuze e lavar dimp mont bep-hini war e du bete div heur : « Meren, emean, a vo war an Itron-Varia-Zilvidigez. »
Arauk mont e-mæz deuz an iliz, e ran d’ei eur zell. Kempennet eo deuz ar c’haeran : bean eo eun desteni euz an devosion o deuz tud Marseilh ’vit an Itron Varia. Seblantout a reont kaout enni kement a fianz ’vel o deuz tud Lyon en o Gwerc’hez a Fourvier.
# Eil pennad — VI

| ◄ Distro d’al lestr. — Ouz taul : ma amezeien. — An Au. Neumagen an Au. Kerjan ; an Tad Beneat ; an Dr Fauvel | Ar prosision kentan war ar vatimant | Piou eo an Tad Bailly ► |
Goude meren, da div heur, ec’h er d’ar chapel a zo ’uz da leur-dre ar vatimant, hag ac’hane e tiskenner en prosision ha ’n eur ganan. Ober a rer eur wech tro al leur ha ’n em vodan ’rer war al leur-greiz, evit klevet eur brezegen a ra d’imp eil vikel-vraz autro ’n Eskop Marseilh kent binnigan kroajo koat ar pelerinaj. Intanet eo e gomzo : ouz o c’hlevet, e tom a neve hon c’halono, hag e kresk ennomp ar volante da c’houzanv hep ’n em glemm, dre garante ’vid hon Zalver, ’pez a hallfe digoueout ganimp a boaniuz epad hon beaj.
Pa ’c’h eo paouzet ar prezeger da gomz, e skuilh dour binniget war ar groaz a zo ’n he zav en e gichen, stag ouz unan eus ar gwernio. Neuze en em hadlakomp da gerzet war diou regen, hag e pozomp dirag an eil kroaz a zo harpet ouz an eil wern : binnigan ’rer homan d’he zro.
Setu an enor kentan groet d’hon c’hroajo : mes n’eo ket an divezan, nag ar c’haeran : douget e vefont war skoaio ar belerined dre ruio Jeruzalem.
# Eil pennad — I

| ◄ Penauz ha perak ec’h eo nijet adarre ma fantasi ’trezek Breiz-Izel | Marseilh ; ar porz mor. — Lestr an Itron Varia Zilvidigez. — Eur zell war ma c’hamprik | A-dreuz da Varseilh : an iliz-veur ; ru ar Gannabek, — Penauz e saver d’an Itron Varia Gard ► |
Da 6 heur e laran kenavo d’an tren ’vid eun nebeut deio, hag a greiz-kalon. Ken skwiz ec’h on ebarz ! Ha kement a hast am euz da welet Marseilh !
Fe vad, ’pez a welan enni da gentan n’eo ket eun dra bennag a gaer. Ar oetur am euz kemeret en porz ar gar evit dougen anon ha ma fakad betek ar mor, a ra d’in tremen dre hencho meinet fall, goloet a boultr, ha skoaselio enne. Pell-pell avad en em asten kær ’hed ar mor, war du ar c’huz-heol : kaer hon deuz tremen dirak stanko ar Porz Neve, pe ar Goantigen (Joliette), n’arruomp ket dirag an hini eman enni ma lestr : an Itron Varia Zilvidigez.
’Benn eun hanter heur memez tra, e kavan ’nean. Pegen koant eo gant eun drapo braz a dri liou, hag an drapoio bihan a bep sort liou a zo stignet ouz e gerden, hag a c’houe an avel enne. Chom a reont tenn, hag eun dudi eo gwelet ’nê o finval skanv, hag o c’hlevet o trouzan seder. Ar siminal ive a weler e-touez ar gwernio, hag heñ gwenn-sign, nemet eur groaz a zo livet en ru tost d’ar bek, Hir ha ledan e seblant bean ar vatimant ; mes n’am euz ket amzer breman da zellet piz ouz he ment.
Wardro ganin e zo arru eur c’hant bennag a belerined, hast gante ’vel ganin da vean dizammet da vad euz o fakajo ha da lakat ’nê war al lestr. Hag hon lojeiz ’ta, daoust pelæc’h eman, pegen braz, pe gentoc’h, pegen bihan eo ? *Heligentan ’zo etrezomp evit kemer ar paper bihan ec’h eo merket warnan numero hon gwele : en em vodan ’reomp ’vit se endro d’an Tad Atanaz, Tad *danzeer ar pelerinaj. Tapet ganin ma 56, e tiskennan dioustu, hag e kavan ’vit ma digemer eun tamm kamprik moan hag izel ; koulskoude ’zo enni pevar gwele, daou anê a bep tu, an eil a-uz d’egile. Goude ’ve red kavout eur skeul da bignal er gweleo kroec’h, koulskoude e ve muioc’h a glask warne : rak freskoc’h eo kousket enne, o vean ma tremen eno muioc’h a ær. Euz an tu diavez e teu an ær hag ar sklerijen dre eun toull *kelc’hek ha mentek ’vel eun tok : an hublot a rer euz an toull-ze en gallek. Euz an tu diabarz e sko ma lojennik war eur zal vraz ma teu enni neb a gar da skrivan ; ’vit am dispartian diouti e zo eur speuren greet gant laondenno koat tanau, a lez eur bannac’hik avel-zil da dremen etreze.
En tu-ze en em gav ma gweleik, a-uz d’eur gwele-all, Lakat a ran warnan ’pes am euz kaset ganin ha me d’an nec’h dioustu.
# Eil pennad — VIII

| ◄ Piou eo an Tad Bailly | Eun tamm jabadao. — An dilæc’h | Pedomp ! — Kenavo ! ► |
Breman ’vad n’eo ket dare ar velkoni da grigi ennomp. Birvi ’ra an dud war ar pont : ar vartoloded ac’h a hag a deu, an *dreizerien ive da vihanan, darn anê. Darn-all a zo harpet war ar gleud a ra an dro d’al lestr, dirake peadra d’en em diduan : ouspenn ugent Italian, pautred ha plac’hed, koz ha yaouank, a zo o son war ar c’hæ gant bep sort benvio muzik. Gwech ha gwech e ve taulet d’ê gwenneien : « heligrap a dap ! » Ar re vihan a lamp warne ’vit o zapout epad ma talc’h ar re vraz da c’hoari. Tud-all zo o klask gwerzan d’imp bep sort treo, a c’hellfemp kaout ezom anê, war ar vatimant : ’vel plegio lien d’azean, boto lien, freuz, ha me oar petra c’hoaz ? Tostaat a ra koulskoude da daer heur, da goulz an dilæc’h : a-wejo e c’houitel ar siren evit laret d’an dilerc’herien hastan.
« Jechet an dremenerez ! » eme ar c’homandant. Ha dioustu pevar pe bemp pautr a zo war ar c’hæ, a denn davede ar pontik plenken a gerzer drezan ’vit sevel war ar vatimant.
Er memes amzer e trouz ar chadenno, a deu d’en em bakan war eun traouilh houarn a zo kaset endro gant ar vapeur : int eo a zav d’ar kroec’h$^{[sic]}$ an *heor a oa piket e zant en *goeled ar mor evit harz al lestr da vont kwit.
Ekeit-se en em stag ouz hon batimant diou vatimant-all a ve græt anê « *jecherezed », ha setu ni o tistagan a dammigo bihan deuz ar c’hæ.
# Eil pennad — II

| ◄ Marseilh ; ar porz mor. — Lestr an Itron Varia Zilvidigez. — Eur zell war ma c’hamprik | A-dreuz da Varseilh : an iliz-veur ; ru ar Gannabek, — Penauz e saver d’an Itron Varia Gard | ’Barz iliz an Itron Varia Gard. — Eur brezegen, — Kroajo mezer ru ► |
Kentan hini euz ma c’henvroiz a gavan war bont al lestr, eo an Au. C’hwerou : gantan eo ec’h an en kær, ha gantan ’trezek iliz an Itron Varia Gard. Ouspenn eul leo a zo d’ober evit mont di : ha 7 h. eo, hag an oferen a zo eno ’vid ar belerined da 8 h. Evit erruout en koulz e kemeromp eur oetur, ha setu læc’h d’imp da welet eul loden vraz euz kær heb kaout poan.
Hedan ’reomp kæ ar Porz Neve, a zo warnan regennado hir spontuz a lojeiz evit lakat marc’hadourez. Tremen a reomp ive a-biou d’an Iliz-veur, eun iliz neve-flamm, a zo warni eur bern tourelo rond henvel ouz bolzio forn : an doare-ze da zevel ilizo a oa gwech-all doare Byzans pe Gonstantinopl. E-kichen an Iliz-veur eman ar Porz-Koz, ma teu ennan al listri a gerz dre lien elæc’h kerzet dre dan.
Setu breman ru ar Gannabek (Cannebière), kaeran hini ’zo en Marseilh. Mar kredomp ’pez a lar pautred ar C’hreiste, nan euz neblæc’h, nag en Pariz zoken, ru ebed hag a vefe par da homan : mes tremen a reont ’vit bean poufferien.
Prest goude ec’h eomp ’barz ar gær goz ma zo enni ruio kamm, moan ha war zav.
Græt eur bern troio ganimp, e pozomp ouz troad ar funiculer, da laret eo ar « zaverez dre gerden ». Ar mekanik-man a zavo anomp d’Iliz an Itron Varia. ’Vit se e kemeromp plas ’barz unan euz e banero : rak diou baner vraz an euz, stag en daou benn euz eur gorden deo græt gant neud orjal : mont ha dont a reont etre an traou hag ar kroec’h$^{[sic]}$ evel an daou gelorn a weler stag a-wejo ouz an daou benn euz chaden eur puns : pa ve unan o sevel e ve egile o tisken.
’Benn daou vunud goude bean bet *dibradet diouz an douar ec’h omp e kroec’h. N’omp ket arru c’hoaz ’rez an iliz. O vean en em gav war veg eur mene uhel, e zo c’hoaz da zevel eur pennadik. Mes petra eo eur *vinz pe diou ’vit hon diouhar, e-kichen an hent o dije bet d’ober ma vijemp deud war droad penn-da-benn ? Pignal a reomp ’ta seder, en eur drei hon fenn gwech ha gwech ’trezek kær a zo ’vel ledet dindan hon zreid. Euz eun tu e ra ar mor d’ei ’vel eur gouriz glaz-du, hag euz an tu-all e zo en dro d’ei, ’vel eur gouriz glaz-gwer, eur regennad runio gweennek. Na gav ket d’in am be gwelet netra a gaeroc’h en em bue.
# Eil pennad — IX

| ◄ Eun tamm jabadao. — An dilæc’h | Pedomp ! — Kenavo ! | Hinienno klanv. — Ar chapel. — An nozvez gentan ► |
Eur galonad a zantan er mare-ze : rag da c’hout eo d’in ’benn pegoulz e vin distro, da c’hout zoken ha biken e hadgwelin douar Frans. C’hoant am be da laret, war bouez nebeud a dra, ’pez a lar ar bageer breton pa dremen beg ar Raz, ha d’ober ar beden-man :
* « Ma Doue, græt ma rin ma beaj hir hep noaz,
* Rag ma lestr ’zo bihan, hag ar mor a zo braz. »
Mes elæc’h goulen e zikour digant an Au. Doue e-unan, e savan ma mouez, wardro gant hini ar re-all, ’tresek an Itron Varia, a rer anei « Stereden ar Mor. » Kemer a ran lod en kan an Ave Maris Stella. Ha gant pebez dudi ! Na oufer klevet netra a gaeroc’h evit 300 pautr o kanan ar memez tra, dreist-holl pa ganont a greiz-kalon eveldomp, ha pa jechont warni bep-hini gwellan ma hall.
Achu ganimp hon c’hantik, e kimiadomp d’an dud a zo deut d’ambrouk ac’hanomp beteg al lestr, hag a zo chomet war ar c’hæ. « Kenavo ! Kenavo ! » a huchomp d’ê a-bouez hon fenn, ’n eur hijan hon zoko pe hon mouchouero-godel. Hag i d’o zro a lavar d’imp a vouez uhel : « Beaj vad ! Kenavo ! » ha mouchouero ive pe doko o finval ’n o daouarn.
Hon lestr, heñ, a dalc’h bepred da vont, jeched gant ar « jecherezed » a-dreuz d’ar Goantigen. Pac’h eo d’ean da vont e-mæz, ec’h eo lausket da vont e-unan-penn. Eun taul c’houitel neuze da drouzan spontuz, hag heñ war rauk. Mes setu aman eun drouz hag a zo c’hoaz spontusoc’h : leuskel a ra hon lestr eun tenn-kanol pa dremen dirag iliz an Itron Varia Gard, evit he zaludi, ha hi dioustu a respont d’ean gant mouez he c’hloc’h braz.
A gle d’imp e lezomp Kastel-If gant e dourio krenv, hag a zeo, enezen Frioul gant hec’h hospital, savet eno ’vit digemer epad eun nebeud deio an dud a deu dre vor eus broio hag a ve enne kleñvejo staguz : al Lazaret a rer anean en gallek.
Kaer hon deuz mont buhan, koulskoude ’vefomp pell hep koll an douar a wel. Ha mad eo ze : rag dindan an heol a bar warni arauk mont da guzan, ec’h eo henvel Bro-Brovans ouz eur rouanez a vefe ganti eur gwiskamant alaouret.
# Eil pennad — VII

| ◄ Ar prosision kentan war ar vatimant | Piou eo an Tad Bailly | Eun tamm jabadao. — An dilæc’h ► |
Pa na n’euz ken a bedenno *liduz da laret, e roer d’imp eun all bennag gant an Tad Bailly, penn-rener ar pelerinaj, a zo ’paouez arruout euz a Bariz.
Komzet d’in eus heman, pa po c’hoant da gomz d’in euz eun den. Da gentan, en e yaouankiz, e fellaz d’ean bean eun den a vrezel, ha, fe vad, daoust pegement a oa da ziskrapan, na c’hwitaz ket war skol ar Mil Micher. Serviji ’reaz goude an impalaer Napoleon ’ve eun offiser leal ha gwiziek. Mes c’hoant d’ean da zerviji eur mestr brasoc’h c’hoaz, an Autro Doue, en em oestlaz d’ean, ’vel manac’h, ’barz Urz an Assomption, a oa neuze neve zavet. Hag aboue nan euz ket kollet e amzer. Heñ ’zo bet ambrouger evit kas beb bla euz Frans da Jeruzalem pelerined dre gantcho ha bete dre viliero ; ouspenn ugent gwech eo bet wardro gante.
Heñ ive an euz bet ar boan hag an enor da zevel gazeten Ar Groaz, he deuz graet beteg-hen kement a vad e-touez ar Fransizien, hag a dalc’h c’hoaz d’ober d’ê kalz a vad, goude koulskoude na ’man ken etre e zaouarn. Goasket hep gwir gant ar gouarnamant, marvad ’balamour d’an droug a ræ d’ar Franmasouned, an euz renket, tremen eur bla zo, leuskel e Groaz, e verc’h karet. A drugare Doue, koueet eo etre daouarn tud a benn hag a galon, a oar delc’hen enni bue ha nerz : bemde zoken ec’h a war greski.
Dinec’h ’ta eo an Tad Bailly, — da vihanan, evit ’pez a zell e Groaz ; rag bec’hiet eo e galon o sonjal penauz ’benn an de kentan a viz here, e renko, ’vit harz da vean chadennet ’vel eun den fallagr, kwitaat douar Frans e vro, gant e relijiused.
Da c’hortoz, e ple ganimp ’vel eun tad gant e vugale. Meur a wech hon defo da welet penauz ec’h eo eun den a bouez, ’pez na vir ket outan da vean dalc’hmad seder hag enebour d’ar velkoni. Pa dremen ’n hon mesk, bepred diskabel, e varo gwenn hir hijet gant an avel, e koue warnomp euz e zaoulagad glaz sello eün hag *hegarad, a lak anomp holl da vean *futet.
# Eil pennad — IV

| ◄ ’Barz iliz an Itron Varia Gard. — Eur brezegen, — Kroajo mezer ru | Itron Varia Gard, pedet evit Kloarek Runan | Distro d’al lestr. — Ouz taul : ma amezeien. — An Au. Neumagen an Au. Kerjan ; an Tad Beneat ; an Dr Fauvel ► |
Eur bedennik ive a ran d’ar Virerez c’hallouduz-man, evit ma plijo d’ei mirout an Au. abad Marion, eur c’hloarek yaouank euz a Runan, a zo goall dalc’hed gant ar c’hleñved ; hen parean pe hen zikour epad e dremenvan, setu petra a c’houlennan diganti.
Ennan c’hoaz e sonjan pa deuan e-mæz euz an Iliz ha kas a ran d’ean eur garten-bost, warni skeuden an ltron Varia Gard gant eun nebeut girio. Ober kement-man ’zo eun dever evidon : diskoeet an euz d’in kement a anaoudegez vad ’vit bean zikouret da zioan ha da zevel ar c’hreunen barz a oa bet hadet ennan gant e Grouer ! Fe vad, laboured mad he deuz ar blanten ’boue mac’h eo bet distroadet eus skol-vrezonek kolaj Gwengamp : deut eo da vean eur ween ha douget he deuz freuz : nag a zon a ’zo bet savet gant Herbot ha Zantik, hanoio-barz Alexandr Marion !
Marteze na welin ket ’nean ken en bue. Ze a zonjen neuze, hag aboue, siouaz ! am euz gwelet e sonjen ar wirione.
Da nebeut amzer goude bean bet ha lennet gant levenez ma c’harten, e varve goustadik, leun a fians en madelez an Au. Doue hag an Itron Varia. Ha n’eo ket hep gwir : karout a reaz anê dreist pep tra en e vue. En o goude, avad, e karas, a greiz kalon, e vro Breiz, gant he yez, ar brezonek. Diskleriet eo ze er girio-man a lenner war e vin-be en bered Runan : « Doue ha ma Bro ! »
# Doue r’ ho paëo

| ◄ Eun dro e Bro-Wened | Doue r’ ho paëo | Hunvre eur bugel ► |
1. Kement-ma a dremene er bloavez 1870, epad seziz Pariz. An amzer a yoa ker kriz hag ar brezel ; skourni rea ; erc’h a rea ive. Eur vaouez paour he devoa ledet eun tamm pallen koz hag a yoa warnan manegou bourret gant gloan ; hag e klaske o gwerza ; hogen, ne deue den d’o marc’hata. Daou « vobil » Breton digouezet en derc’hent a deuas da dremen, hag a gavas ar manegou eus o doare. Gwisket truilhek oant hag e krenent gant ar riou. C’hoant o doa da gaout ar manegou, pa c’houezent en o daouarn o sellet a-gorn ouz ar varc’hadourez. «Ar manegou-ze a rafe vad d’eomp, a lavarent-i etrezo ! »
2. Eun ofiser a deuas da dremen dre eno hag a welas dioc’htu nec’hamant an daou Vreton. Ya, divinout a reas o c’hoant hag o faourentez. « Va bugale, emezan, kemerit daou re manegou evit pep bini ac’hanoc’h, me eo a baeo. » Ar Vretoned a zo lentik ; an daou zoudard n’oa ket mall ganto senti, hag an ofiser da lavaret evit an eil gwech : « Kemerit ’ta, paotred, eur mignon eo a ro anezo d’eoc’h ! » N’helled mui argila. Kemerout a rejont ar manegou en eur lavaret : « Doue r’ho paeo ! va ofiser. »
3. Eur pennad goude e oe eur c’hrogad e Champigny, hag an daou « vobil » edo eno. Etouez ar vistri ec’h anavesjont o mignon, ofiser ar manegou, evel m’hen hanvent. Hogen, pa oe echu an emgann, kaer o doa klask ha sellet, ne deuent ket a-benn da gaout anezhan. N’edo ket war al leac’h ken nebeut pa oe great ar galv. Glazet e ranke beza eta, pe lazet, unan a zaou.
4. Daoust ma’z oant hanter varo gant ar skuisder, ar yenien hag an naon ; daoust ma c’hellent beza lazet gant tennou ar Brusianed, an daou Vreizad ne jomchont ket da varc’hata. Dizrei a rejont war dachen ar brezel : unan anezo a oe tizet en e c’har gant eun tenn fuzul. Lakaat a eure eur mouchouar da c’holo ar gouli, hag en hent adarre. Kaout a rejont an ofiser astennet en erc’h evel maro.
5. Dioc’htu e krogchont d’e frota gant ar manegou bourret, da zoursial ker brao outan, ma teuas a-benn eur pennad brao a amzer da halani ha da zigeri e zaoulagad : n’oa ket maro ! o pebeus eurvad evid hon daou Vreton !
6. Samma rejont anezan war o diskoaz d’e gas d’ar c’hlanvdi (hospital), el leac’h ma teuas da gaout adarre ar yec’hed… Ar vad en devoa great en doa talvezet d’ezan selaouet oa bet peden an daou Vreton :
Doue r’ho paeo !
# Doue zo a viskoaz (Katekis dre gân)

| ◄ Barados dudius ! | Doue zo a viskoaz (Katekis dre gân) | Setu aman d’ac’h eur reglen ► |
1. Doue zo a viskoaz, unanet e tri Ferson,
Krouet a n-euz pep tra, peb tra a zo dezan ; E zaoulagad a wel bete diabars hon c’halon, Dezan kont a rentimp euz an traou disteran, euz an traou disteran.
2. Roet a n-euz d’an dud e c’hourc’hemenou zantel, Ha war al lezen-ze peb hini vo barnet : D’ar Barados ec’h ei kement den a vo fidel, En ifern e kouezo ar pec’her miliget.
3. Barados hag ifern ho daou a bado dalc’hmad ; An dud e diou loden goude ma vint rannet, A vevo darn er joa hag e-touez an elet mad, Darn e tan an ifern e-touez an drouk-elet.
4. Doue, dre vadelez kenver ar bec’herien gez, A n-euz bet digaset e Vab war an douar : En eur c’hraou oe ganet gant eur Vam bepred gwerc’hes ; Goude kals a boaniou e varvas er C’halvar.
5. O kuitat ar bed-man hon Zalver a n-euz lezet An Iliz katolik da ziskuill d’imp kentel : Elec’h Jezus, ar Pab zo pastor an ol denvet ; Eskibien war e lerc’h, e plas an ebestel.
6. An Ilis gant he Mest a n-euz bet evit lezen, Prezek ar Fe gwirion e pevar c’horn ar bed : En eur chilaou he mouez ha dre ober pinijen, Herve an Aviel, e vezimp ol zalvet.
7. Eneb d’ar gwir Ilis a viskoas zo bet brezel A beurs kement hini a blij ar gaou dezan, Hag a beurs an ol re na c’houlont ket ’nem zevel Euz a fank ar pec’het nag a skilfou Satan.
8. Dre ar seiz Zakramant an Ilis a skuill grasou War an ol gristenien enem brepar erfad : C’hoaz e tleomp pedi, a galon hag a c’henou, Ha zantelat ar zul, zo de Doue hon Tad.
9. Ar Werc’hes beniget, an ol zent euz an Envou, A chilaou ouz hon mouez pa c’halvomp aneze : Ni ive, mar karomp, d’an anaon kez er flammou, A ro freskadurez, pa bedomp evit-he.
10. O serviji Doue hag o karet an nesan, Talvoudus a vo d’imp andur ha labourat ; Lec’h enem glem eta, memes er poaniou brasan, Etrezeg hon gwir vro zavomp hon daoulagad.
11. Kredi, goulen, ober, resev, eo ar pevar zra A disker d’ar bugel, dioualomp d’o ankouat : Na chom gant ar c’hristen nemet an trao vad a ra, An traou-al a dremen evel eur zer-lagad.
K. G.
# Dougomp hon sellou

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Dougomp hon zellou dreist.
| ◄ Setu Mamm Doue (Hanter-Eost) | Dougomp hon sellou (An Hollsent) | Allaz ! ne oufe den kompren (an Anaon) ► |
* Dougomp hon sellou dreist an douar
* Etrezek ar sent hon Tadou bremañ,
* Kurunet ha leun a c’hloar
* Emaint gant Doue en Neñvou.(2w)
* N’eus ken evito tristidigez,
* Klenved ebet na trubuilhou :
* Dastum a reont el levenez,
* Ar frouez hadet ’kreiz an daerou.(2w)
* Bet o deus ’veldomp en o buhez,
* Poan kaer o senti, o tevel,
* Dinerz e oant, ha ’veldomp, ivez,
* A bep tu e kavent brezel.(2w)
* Kalz en o zouez ’oa izel o stad,
* Darn labourerien, netra ken,
* Savet abred, kousket diwezat,
* N’eus forz d’an amzer domm pe yen. (2w)
* O Spered ’veze kement troet
* Gant o fedennou, gant Doue,
* Ma tec’hent diouz ar bed milliget,
* Gant aon da walla o ene.(2w)
* Darn, pell er pec’hed, ’deus bet bevet, —
* Na pebez gwallenn d’eur c’hristen ! —
* Betek an deiz m’int bet ’n em walc’het
* E feunteun sakr ar binijenn.(2w)
* O mouez tregernus hon eus klevet,
* E riskl pa vezemp d’en em goll :
* Fizians e Doue dalc’hit bepred,
* Bérr eo ar stourm, kaer an digoll.(2w)
* Holl Sent, d’ho heul ’fell d’imp c’hoaz bale,
* ’veldoc’h dre hent ar gwir furnez :
* Sikourit neuze ho pugale,
* Pa n’int nemet sempladurez.(2w)
# Dougomp hon zellou dreist

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Dougomp hon sellou.
| ◄ Zellomp Mam Doue | Dougomp hon zellou dreist | Porjou an Env, digoret (Diviz) ► |
An de kentan a viz Du a zo bet dibabet gant an Ilis evit enori an ol Ele hag an ol Zent a zo gant Doue en e Varados. Lod euz ar re-man a n-euz bevet genimp war an douar, bugale maro gant zae wen o badeiant, kerent ha mignonet a bep oad hag a bep stad. Mari eo o Rouanes. Patronet hon bro, Tual, Kaourantin, Gweltas, Maudez, etc. : patronet hon parojou ha re peb-hini ac’hanomp, a zo eno pel zo amzer, hag a dalc’h warnomp o daoulagad meurbet damantus. An daou gantik-man a rei d’imp evel eun diskeudaden euz an eürusted a danveer e Palez an Dreindet : muioc’h c’hoaz mar kaner ive diou werz ar Barados : Jezus pegen bras e, ha Barados dudius, 92, 93.
Diskan. Dougomp hon zellou dreist an douar, Etrezek ar Zent hon tadou ;
Breman, kurunet ha leun a c’hloar Emant gant Doue en Envou, Emant gant Doue en Envou.
1. N’euz ket evit-he tristidiges, Klenvet ebet na trubuillou : Dastum a rant kreiz al levenes Ar froues hadet kreiz an daerou.
2. Veldomp o deuz bet en o bue Poan o senti, becJh o tevel, Diners a oant, ha veldomp ive A bep tu e kavent brezel.
3. ’N o zouez kals a oe izel o stad, Micherourien, labourerien, Zavet mintin, kousket divezad, Gwej en domder, gwej er ieinien.
4. Kement ha ma vije o speret Gant ar beden ha gant Doue, Ha ma tec’hent pel dimeuz ar bed, Aon da gaillaran o ine.
5. Er pec’het zoken darn aneze, Zo bet kouezet, a n-euz bevet, Beteg an de m’o deuz ’nem oualc’het, Dre binijen ha karante.
6. O mouez a glevan d’imp o laret, Pa grenomp, e risk d’enem gol : « Bezet fians en Doue bepret, Bèr eo ar stourm, braz an digol. »
7. Ol Zent, pelloc’h ni vank d’imp kerzat War ho lerc’h dre hent ar vertu, Hon zikouret breman ha dalc’hmad, Ken a vezimp genac’h erru !
K. G.
# Doue (Bocher)

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Doue.
| ◄ Kroaz-al-Lannek | Doue | Ar Vilin gouezet ► |
* N’an eus Doue abed ! e lavar an dud fall,
* Doue a oa mad-tre d’ar gwrac’hed koz gwechall…
* Mes da dud a skiant, da dud eveldomp-ni,
* Doue n’an eo netra, na dalv ket hen pedi !
* Penoz en eun amzer ken kaer hag hon c’hantved,
* Komz d’imp a zoueou… ? Ar gwir evurusted
* Ez eo bepred beva en kreiz ar blijadur,
* Herve ar vue frank hag ar vue distur !
* Hag evelse an holl a dremen o bue :
* Bugale, tud yaouank ha tudou koz ive,
* Pell, pell dimeus Doue ebarz an dizurzo…
* An hunvre a achu ; pep tra ’n eus e amzer ;
* Dirak falc’h an Ankou eo kouezet ar gevier :
* Doue a ve klasket pa dosta d’ar Maro !
# Doue a zo sklerijen

| ◄ Ar vuez | Doue a zo sklerijen | An Dimezi ► |
* 1. Eternel, Aotrou hon Doue,
* Te a zo gwir sklerijen,
* Ro d’am spered eta hirie,
* Nerz da gompren da lezen.
* Tad santel — Eternel,
* Ro d’in da Spered Santel.
* 2. Ma c’hellin kompren ar c’homzou
* Euz da Vab Santel Jesus,
* Hen deuz diskleriet d’ar boblou,
* Evit ho lakat eurus,
* Ha pere — m’euz kavet.
* Ra vo da hano meulet.
* 3. Eur c’helou mad c’heuz diskleriet,
* Dre urz an Tad Eternel,
* Hag em euz he gavet skrivet
* En da Aviel santel.
* Komzou mad — grasius,
* Diskleriet demp gant Jesus.