# Displijadur ur person emigret e bro-Soz

* Pa meus qüittêt ar Franç, me a meus qüittêt oll ;
* Mes o coll Lorança, e meus grêt qer bras coll.
* Ah ! güella tamic plac’h, va Doue, e voa hi !
* Peguement voa soignus da guempen mad va zy !
* Neuze certenamant ne yenn qet gant John Soz,
* Evit va zri güennec, ha ràncout c’hoas gortoz,
* na dy ur c’hos hostiz hac un hostizez lous,
* Galousien meurbet vil ha daoulagad picous ;
* Nan… ne yenn qet gant hast da zêbri un tam boed,
* Souben an tri-draïc, qig ranç ha bara loued.
* Oh ! nan,… em presbital, evit compagnunez,
* Lorança, me en tou, na bertmetje james
* Ec’h antreje em zy ar ganailles falla
* A rouantelez Soz, hac ar re distera :
* Cocher ha dicrotter, maçonner, savater,
* Gant o bragueyer lous o flêryus davancher ;
* Tud hep nep seurt respet, hac a gret gant odaç,
* O tont da c’huitellat, em chever qemer plaç !
* Breugueudi a reont evel moc’h etreze ;
* Hac onspen-ze, mévar ! e sònjont marteze
* E zeo dìn-me, michanç, cavout goal enorabl
* Beza ouz taol azeet gant tud qer meprisabl !
* Mar pris Unan anê sellet pe gomz ouzin,
* E lavaro gant foei, en eur serri e vin :
* Goddam ! Franch-mann, ro deomp buan pebr hac holen,
* Pe me foëltro diouc’h-ta va scudel gant da benn.
* Qerqent m’en em laqa d’o zervich prim ha pront,
* Hac oun evurus bras, m’oc’h assur, mar prizont
* Dont da lavarat dìn : Thank you, paour qèz bêleg,
* En eur serri o dent hac anter clôs o beg.
* O va Lorança guèz ! pelêc’h e ma'n amzer
* Ma vije deut seurt tud vardro va fresbyter,
* E pije, hep dale, gant troad da scubelen,
* Disqet dezo ervad respeti soutanen !…
* Te pije lavaret dê : « Houss ! vil forbanet,
* » Ne zoc’h, etrezoc’h oll, nemet cos paganet :
* » Sònjit ervad penaos atao va Person qèz
* » Voe enoret en kær qercoulz ha var ar mèz. »
* Ia, Lorança guèz, te pije sur neuze
* Foëltret buan da droad e traòn qein an dud-se.
* Oh ! Lorança, ne ràn bremâ nemet hirvout :
* Va c’halonic em c’hreiz a zonch bemdez ennout.
* Nac a boan a zouffràn var bord a c’hoec’h vloas zo,
* Qer pell diouzit-te hac ivez eus va brô !
* Va muzellou dizec’h a lippàn alies,
* Pa zònjàn er frico gueachal dìn a rès.
* Bemdez vije güelet ur yar, ur c’habon lard,
* Qefeleg, pe glujard, pe dindonç, pe canard
* Staguet demeus ar c’hroc ganes-te, Lorança,
* Evit ellout donet ervad d’en em bleustra.
* Sònch ac’h eus, Lorança, e res din avichou
* D’al lun ha d’ar merc’her un dijuni stripou,
* A vije arouzet gant ur pintad güin güenn,
* A deue alies da scànvaat va fenn,
* Ha gant pez plijadur e rès dìn-me goechall
* Debri ur pez bêvin a biqes gant qig-sall ?
* Hac ar ragout qer mad, e pini voa piz glas !
* En eur sònjal hepqen e sàntàn c’hoas ar vlaz.
* Na peguer delicat e vouies, va matez,
* Prepari dìn qer brao frigoussen patatez !
* Oh va brò guèz Castel, ha te ivez, Rosco,
* Pelec’h e mâ, alas ! bremâ da articho,
* Da garotez, col-fleur, asperges, patatez !
* Pelec’h e mâ, dreist oll, Lorança, va matez !…
* Ia, Lorança voa güella qeguinerez
* Adalec kær a Rom bete kær Montroulez.
* Paourez qèz Lorança ! pez plijadur, goechal,
* A vouies ober dìn, pa vijes o farçal,
* Euz va güelet joaüs diouz an daol azeet,
* O têbri ar frico a poa dìn servichet !
* Oh, Lorançâïc qèz ! na te c’heus bet chagrin,
* Pa zout deut da zônjal e vanq dìn amâ güin !
* Rac, allas ! en Brô-Soz n’eller caout Yan-Vourdel
* Nemet rar bras meurbet hac evit pris huel.
* Te po sur lavaret : « En defot eus a win,
* » Va Ferson qèr a zo marvet gant ar chagrin.
* « Ar c’hèz-Doue a voa ganet goal delicat,
* « Hac ur bannac’hic güin a rè dezàn calz vad.
* » Abaoue pell-amzer n’elle a grenn cousqet,
* » Ma n’en dije arauc ul loupennic evet ;
* » Mes hirio, va Doue ! pa deu dezàn da vanq,
* » E tle, allas ! beza e galonic goal blanc.
* » Penos ellout miret na fraillfe e galon ?
* » Ret e vez sur dezàn nonpas beza Person… »
* Nep piou benac a gred c’hoarzin-goab ouzìn-me,
* O tespeigni mercou demeus va c’harante
* Evit ur plac’hic fur a garàn dreist peb tra,
* N’anavezont qet sur va matez Lorança.
* Anter-cant vloas e d’oa ha pêvar en tu-all,
* Ar pez a dle, michanç, berrât an têodou fall.
* Serret em boa o beg da dud leun a valiç :
* Beza e d’oa an oad a bermet an Ilis.
* Lêzit-ta ac’hanòn, va lézit, tud mechant,
* Da vouela Lorança herves va zantimant.
* Perac, calonou fall, e cafec’h-u abec
* Er garantez güirion en deveus eur bêlec
* Evit e vatez vad ?… Permetet ê deomp-ni
* Qemer matez d’ober ar zervich en hon ty.
* Biscoas an esqibien en o mandamantchou
* Na zifenchont deomp-ni da gavet avichou
* Ur vatez qempen mad evit hon servicha ;
* Rac-se, clozit ho peg, tavit da rebacha.
* Goechall, er c’honcilou, pa gomzjot ouz matez,
* Na ententet qet comz eus va Lorança guèz.
* O pebes calonad e devezo-hi bet,
* Pa vezo deut dei sonch er stat ma zoun rentet !
* Humiliet hirio gant tud fall, canaillez.
* Hac o souffr, pell diouz Franç, a bep seurt dienez !
* Cousqet goal fall meurbet en ur c’hos caborel,
* Hep na zeus dindannòn ur vojadennic pell ;
* Hep nep tam sel ebet, hep ur billen ridos,
* Eno eo e cousqàn, Doue a voar penos !
* Var ar c’hôlo hepqen, hep un tam oriller…
* Oh ! neo qet evelse e zoan em presbyter !
* Lorança guèz ! m’em boa eno ur güele plun,
* Hac a voa meurbet soubl, mar boe biscoas nicun.
* Eus a betra eta e zeo-én deut bremâ !
* O va Doue ! piijet en renta dìn amâ !
* Peguer brao, Lorança, e rès-te va güele !
* Ia sur, te er grê dign demeus eur C’hure.
* Ne gouscàn tam ebet bars em güele calet.
* Mar moredàn, e zòn gant un ure spontet.
* Paourez qèz Lorança ! calonic un Doue !
* Petra a lavarfes, ma velfes ar güele
* Ebars pehini oun bemnos en em grafat
* Qer crén, m’en em rentàn oll rusiet gant va goad ;
* Petra a lavarfes, ma velfes al logod,
* Ar melc’houed, ar razet o tont varnòn d'an drot ?
* Deus ive da velet hac al laou hac ar c’hoenn
* Dre oll a vojadou var va c’horf o pourmen.
* Petra a lavarfes, ma teufes d’am güelet,
* Hep va femp tapis gloan hed ar gouân calet,
* Hep cavet casi mann da ellout va golo,
* Nemet un tamic foenn hac un tamic colo ;
* Laqat a ràn ive da domma va zreid qèz,
* Va c’hos habidic paour hac ivez va braguez.
* Allas ! Lorançaïc, petra’ lavarfes-te ;
* Lavar dìn un nebeut, ma velfes da Gure
* Pleguet var bord eul lenn, hac eno gant poan vras,
* Hep ur vruzunen saon, mes a dolliou colvas,
* O clasq goalc’hi ervad gant poan e zillat fanc,
* O laqat da zec’hi dilastre ouz ur branc,
* Evit, d’ar zul vintin, caout propr e surpilis,
* D’ellout modestamant asista en ofiç.
* Ia ! m’am güelfes, te, gant va c’hos boutou coad,
* Lorança guèz, petra e ve da galonad !
* Ha ma velfes, dreist oll, tud a Ilis a stoc
* Oc’h ober niver traou na rent qet diaroc ;
* O ticroti gant soign o-unan o boutou,
* Hac oc’h oza memes alies o bragou ;
* Traou a rencont d’ober, gant un nebeut a vez,
* En defot a arc’hant ha demeus a vatez.
* Deus d’am güelet amâ ; antre em paour qêz ty,
* Hac e veli petra hon deveus da zebri :
* Sell ha én na dle qet ur seurt coan, ur seurt lein
* Laqat hor c’halonou da antren en hor c’hein !
* A vec’h e servicher un tam boed var an dol ;
* Bemdez hor bez panez, pe patatez, pe gol.
* Va diadreic paour zo qignet gant ar scaon,
* Va estomac a gri cré venjanç var an naon.
* Oh ! ma velfes eta gant pebes ear mesqin
* Strouillennou Saoz a ra deomp-ni hor c’heguin !
* N’eus nemet glaou-douar, ne zeus qet a gueuneud,
* Pe ma ellomp-ni caout e zeo atao nebeut.
* N’hon eus qet a zoufflet, ni c’houez gant hor guinaou ;
* Coulz ebars el ludu hac ive var ar glaou,
* Ha gant qement a nerz e rencomp en ober,
* Ma teuomp da zifonç, sivoas, hor bragueyer.
* Anfin, dre forç c’hoeza an tân dindan ar pod,
* E za hor zouben baour qen a danfoëltr d’an drot ;
* Strincal a ra en tân, qement’ ra o saillat,
* Hac hep ecumouer e zeo ecumet mat.
* Cochard qerqent neuze a dol er pod holen,
* Irvin, pour, carottez, ha diou pe deir golen ;
* Neuze gant e zaouarn e patouill an draze,
* Hac e lip gant joa vras e viziet goude.
* Hep donet da c’houzout hac ar zouben zo mad,
* Eo devoret dija eno gant peb lagad.
* Hac e tlefe’r zouben beza c’hoas anter cri,
* Creizde a zon… alòn, ret ê deomp e dêbri.
* Hor bouzellou a gri : dêbromp, dêbromp souben ;
* Dêbromp buan eta. Goas a ze ma vanc den.
* Neuze, hep dale pell, hac en ur ser-lagad,
* E zeo lounqet ganeomp, pe hi zo fall pe vad.
* Evit an tamic qig, ne zeus qet d’en espern,
* Grigònchet eo diouc’h-tu coulz evel an esqern ;
* Ha pell da filbouchat vel ar pesqet er môr,
* E leinfemp un eil güech erru etal an nôr.
* Ha possubl eo leina, Lorança, hep cafe,
* Ur banne jigoden hac un tamic paste !
* Sònjal a rêr michanç, n’hon eus qet a rêson
* Clasq dont da zoulaji un nebeut hor c’halon !
* O va brô qer caret, va farros, Lorança,
* Hac evelse goechal em boa-me da leina,
* En amzer qen eürus eus va oll jouissanç,
* Em parros, en Breiz qer, caêra contre a Franç ?
* Gouscoude, va Doue ! e zeo c’hoas ur boneur
* Ellout caout ur repu en amzer a valeur ;
* Rac anes an hini hon eus bet e Brô-Zos,
* Mardouchic ! pell a zo e zoa hon reor er fôs.
* Mes, lézomp an draze… Pignomp d’ar c’halatres
* Da velet ar gourach coulz evel an adres
* A zisqib Sain Cripin, pleguet dindan e stol,
* Güelet a rêr eno, autrou Person Marol :
* (Rac potret Sant Cripin a hanv ur stol ur scleuq,
* Evit rêi da entent sclêramant da Yan Gleuq.)
* Pebes dudi a zant pa vani e dranchet !
* E troc’h ur zol ervad, ec’h arranj ur rivet !
* Ha gant pebes adres e tremen e reunen
* Ar brava a ouffet e beg e ligneulen !
* Ha prest ha pront qerqent m’en deveus bet toullet
* E zol hac e rivet gant un tol minaouet,
* E chass en eur gana, hac e regl e boentchou,
* En eur scrigna e zent, a nerz e grabanou.
* Cana ra var e scaòn, bemnos ha bep mintin,
* Ur ganaouen benac, qer guyê hac ur pincin.
* Dired, Lorança guèz, da velet Grebuchon
* Oc’h ober, güella m’ell, var ar furm ur chosson ;
* Rac Bêleyen Franç eo a ziscas ar voyen
* D’ar Zozon da ober chossonou lizieren.
* Yan-Zoz a gar ive en em zervich oute,
* N’oun qet pe dre gapriç, pe dre utilite,
* P’evit rêsoniou all ; mes na fors zo deomp-ni !
* Prena brao a reont, ha paea pepini,
* Ispicial pa deu an erc’h, ar yenien,
* Hac an amzer glaoec da c’houlen boutou prenn ;
* Rac, ar grizill, ar frim ar glao hac ar gurun,
* Hor zicour avichou da ober hor fortun.
* Hac evit amzer gaër james ne c’hoantaomp :
* Seulvuia e vez fall, seulvüia e werzomp.
* Hanavezet oc’h eus, michanç, Person Bodral !
* Ar paour qès maleürus a gueuz e amzer all ;
* Ar c’hèz-Doue a zo qer douç evel un oan,
* Hac a zouffr paciant un niver bras a boan.
* Na peguen drol e zeo gant e vestennic bêr,
* Gant e voutinezou hac e gos bragou lêr !
* Gouscoude e zeo sur , m’en tou, qemener mad,
* Mes preferi a ra e gôf paour d’e ziliad.
* E viqel zo meurbet eürussoc’h eguetàn,
* Ha gouscoude en deus eveltàn calz a boan ;
* Ober a ra bemdez tamic scoliouigou,
* Ha qer douç eo atao ouz e vugaligou.
* Ma ell trap avichou, qent ma vez fin d’ar bloa,
* Ur güenneguic benac hac en laqa en joa.
* Clêo, va Lorança guèz, c’hoas detaillouigou :
* Amà e rêr ivez avelouerigou,
* A zervich da frescât bizach ar Zozezet ;
* Ur pez an utila, ha precius meurbet.
* Te ne poa qet ezom güechall em presbyter,
* Lorança, e nep tra caout un avelouer.
* Me meus güelet amà pêvar mignon bêleg,
* O c’hounit d’o ober, assur, meur a wenneg.
* Unan a faoute coat demeus an Inizi,
* Ha gant ul limic douç o laqe d’ajusti ;
* Un all gant calz a c’hout, evit o renta coant,
* O goarnisse gant soign a damou olifant.
* Ar vicher-ze a zo ha profitapl ha mat,
* Ha n’ouzòn qet perac e zint deut d’e güittât.
* Oberour avelouer pe un apotiqer
* Zo, hervez va speret, cazi ’r memes micher,
* Rac ar frescadurez, m’en assur, n’en deo qen,
* Qemeret dre araoc pe roet dre adrén.
* Nemet e vo bevet atao honestamant,
* Qement micher a rêr zo mad certenamant.
* Me a garfe ivez ober unan benac ;
* Mes, caër a meus essât, ne ouzòn qet perac
* Ne deuàn qet abenn james eus a netra :
* Hep injin oun eston ha feneant un dra ;
* Ha caër a meus ivez, goude ma meus essêt,
* Na ellàn ober mann evel ma zeo dleet.
* Penos e counnerràn eus va zestinadur,
* Pa velàn ne meus qet ivez ar blijadur
* na c’hounit avichou un nebeudic arc’hant,
* Evit ellout qemer un tam soulajamant !
* Güelet a ràn amâ hac a voar tressi plous,
* Da ober tocou brao güernisset a voulous,
* A werzer pris huel da zemezeled Soz,
* Hac o rent qer coantic evel ur boqet roz ;
* Beza e zeus darn all hac a ra poltrejou,
* Darn all hac a bint fleur evit ar merc’hejou :
* Oll e c’houzont ervat tenna dour d’o melin,
* En eur laqat hep cess en uzach o injin.
* Mes me, paour qèz yan-zot ! sotoc’h egueto tout,
* Ne meus qet ellet c’hoas dont abenn da c’houzout
* Dont da ober ervat ur paour qèz chapeled
* Hac a dalfe ar boan evit beza güerzed ;
* Mes, pell da zont d’ober ur vicher vad benac,
* Evit ellout crénvât va zamic estomac,
* Ne meus nemet an tiq d’ober paour qèz rimou,
* An treuta, m’en assur, eus an oll vicheriou ;
* Ha ne ràn cazi tra, epad va oll amzer,
* Nemet o c’houch dre renq ha gant poan var baper.
* Calz a rimerien paour zo goapêt alies :
* Oh ! clêmomp anezo, o micher zo dies.
* Mes n’eus fors, goude oll, pa ràn reflexion,
* E zeo ret dìn ivez caout ur vocation.
* Petra vezìn-me-ta ?… Güerzer alumettez !…
* Foëi !… a lavaro darn : N’oc’h eus-u qet a vez ?
* Petra eta fell deoc’h, ha perac va zamall ?
* Qemeret eo bremâ an oll vicheriou all.
* Na veler tro vardro ebars en oll stalliou,
* Da baqat traou nemet paper leun a rimou.
* Amâ abat Chicard a verz blonec, qig-sall,
* Abat Finault, butun, patalez ha traou all :
* Pepini en em denn eus a zindan e zam ;
* Anfin, an oll amâ a glasq gounit e dam.
* Dre oll eus o staliou ec’h ellit mad güelet
* Un anseign paper güenn var bini zo scrifet :
* Amâ e vez cavet drogach eus a bep sort,
* Evit arc’hant pe aour, coulz d’ar c’ham vel d’an tort.
* Mes, ma carfen ivez, ha ne alfen-me qet
* Qercoulz hac int-i oll clasq beza implijet ?
* Sot avoalc’h oun, assur, eprouv an dienez,
* Pa elfen-me qer brao güerza alumettez !
* Ha na chomfe ganén evit va oll brofit
* Nemet c’hoezec güennec bemdez : additionit,
* An draze a rafe just bep mis ul louis-aour,
* Ha n’ en em gredfen qet sur neuze beza paour.
* Mes, perac beza bet qer divezat sònjet ?
* Me grede e voan fur. Oh va faour qèz speret !
* Ma vije, a gredàn, bars em plaç un Normant,
* En devije pell zo destumet calz’ arc’hant…
* Peoc’h aze, têodic fall, ha serrit ho qenaou,
* Rac me a vel unan a zo eus va zelaou.
* Nac evit pez rêson e clasqfen-me affer
* Ouz tud leal ha fur a ra mad o micher ?
* Ha ret e zeo dìn-me, enep d’am ordinal,
* Clasq cos troidellou, elec’h dont da farçal ?
* Mes farçal ! mes c’hoarzin !… Oh ! pebes ser-galon
* Da Lorança, o sonch en e faour qèz Person !
* « Oh ! emei (o stlapal en ér he lunedou,
* Hac éncrezet meurbet, o leusqel hirvoudou),
* » Ha possupl ve eta va Mestr, va Ferson qèz,
* » Reduizet da veza güerzer alumettez !…
* » Ha beva’ ràn-me-ta evit ur seurt affront !
* » Maro cruel ! dired d’am c’hemer prest ha pront…
* » Va Mestr ! va Ferson paour ! ur penn eus an Ilis,
* » N’en deus, nemet a boan, da zul, ur surpilis !
* » Ha ràncout, an den qèz ! evit gounit e voed,
* » Donet c’hoas da verza pacajou coad souffret !
* » Eur c’hommerç meurbet treut ; ia, ur goal vicher,
* » Ebars pini ne zeus nemet poan ha mizer.
* » Ha possupl ve dezàn beza etal un nor,
* » Evel ur reuseudic evit goulen digor,
* » Da offr da dud an ty, hac én ruz gant ar vez,
* » Gant un êr truezus, e oll alumettez !
* » Oh ! pebes goal lamp fall en deveus-én bet grêt !
* » Deomp buan da Vrô-Zoz… Ne vimp qet re abret.
* » Güerzomp tout evit caout un nebeudic arc’hant ;
* » N’eus fors ouz nep danjer ; ambarcomp en istant.
* » Va Ferson paour a zouffr… Netra amâ n’am dalc’h.
* » Na ouffen birviqen beza abret avoalc’h. »
* Ah ! güella calonic e deus Lorança guèz !
* Ia, meritout ra certen beza mestrez.
* Nan, biqen na elfen dont da ancounac’hât
* Ur plac’h bet evidòn e peb amzer qer mad,
* Ia, Lorança guèz, n’espet d’ar fals tamal,
* Atao e lavarìn : Harrao d’an têodou fall !