# Lili ha Roz-Gouez/a-bezh

* Evel ar Iuzevien, nac’het hoc’h euz ho Toue,
* Gand aour hoc’h euz ivez savet skeudenn eul leue,
* Hag ar bobl, evel-d-hoc’h, pe douellet, pe deuet dall,
* Ne zelaou mui brema nemed he dechou fall.
* Kriet hoc’h euz kement, war bep ton, e pep leac’h,
* N’eo nemet geier-holl ar pez a grede deac’h,
* Ma ’z eo deuet, enn eunn taol, eur bleiz e leac’h eunn oan,
* Ha goulenn ra, d’he dro, kerment aour, evit-han.
* Ne fell ket d’ezhan mui klevet ho prezegenn,
* Spourounet e chomit pa losk he iouc’hadenn,
* Hag e welit hirio, pa ’z eo re zivezad,
* Hoc’h deuet da gemeret ar bleiz evid eur c’had.
* Eul labour vad, michans, en deuz great ho skouer fall !
* Rag warc’hoaz marteze : dispac’h, goad ha tan gwall,
* Ar Frans enn eunn ifern, noz-deiz ar c’hillotin
* Hag hon enebourien, a bep tu, war eur c’hein.
* C’houi garfe marteze dont brema war ho kiz ?
* Marianna n’he deuz mui nemed eur goz-hiviz,
* Kazi roufennet eo, kement he deuz lammet,
* Ruillet ha korvatet, gand he lakipoted.
* Siouaz ! kaer ho pezo rei d’ezhi dillad gwenn
* Hag eunn hiviz nevez, n’eo nemed eul lorgenn,
* Ken fleriuz, ha ken louz ! ma ve gwelloc’h d’ezhi
* Mervel gand he c’hovad, er c’houer, e-kreiz ar pri.
* Gwelloc’h ve vid hor bro, rag eur vez eo gwelet
* Frans Sant Loiz, Duguesclin, hirio ken sklabezet,
* Hanter vouget oc’hpenn gant krabanou Iudas,
* Ann trubard en deuz great tacha Doue war ar groaz !
* N’hoc’h euz enn ho kinou, bandenn Franmasouned,
* Nemet komzou flemmuz eneb ar Vretouned ;
* Ma karfet ho kredi, Bro-C’hall a ve, pell-zo,
* Dismantret gan-e-omp ha dem-zost he maro.
* M’ho deuz ar Vretouned, gant paotred ar Vende,
* Enebet keit amzer, gant nerz, ouz hoc’h arme,
* Eo vit dalc’her ho gwir : rag, o tifenn ho Roue,
* E tifennent Bro-C’hall, Breiz-Izel hag ho Doue.
* C’houi n’hoc’h euz gwir ebet evit ren er vro-ma ;
* Ar Frans zo d’hon Rouaned ha d’hon dugez Anna ;
* Rag pa roaz Breiz-Izel he dourn leal da Vro-C’hall,
* N’oa ket c’hoaz enn hor bro ganet hoc’h ouenn, tud fall.
* Ho Republik n’ez eo nemed eul laerounsi ;
* Hag ho tispac’h, c’houezet ebken dre gasoni,
* A zo deuet euz Berlin, euz Francfort, euz Londrez,
* Kement eneb d’hor Feiz evel d’hon Rouantelez.
* Treac’h hoc’h bet, gwaz a ze ! gwaz a ze vid ar Frans !
* Abaoue : fallagriez, dispac’h ha dismegans,
* Frouez brein ar Iuzevien hag ar Franmasouned,
* A glask ampoezouni bro iac’huz hon Rouaned.
* Med ho lorgnez ne c’hall dont enn hon izili,
* Enn hor gwazied, bikenn, ho pinim da virvi,
* Nan, biskoaz goad Iuzeo, biskoaz goad Franmasoun,
* Ne d-ei beteg kaloun ar Gall hag ar Bretoun.
* Al leon a zo kousket, he skilfou prennet-holl ;
* Ann anevaled louz a c’hall, enn ho diroll,
* Sklabeza kement tra, lakat ar freuz er vro,
* Hag ar bouc’hed a gred, da-vad, al leon maro.
* Bez ez oa c’hoaz tud vad e-kenver ar re baour ;
* Ne zellent ket diou gweach ouz ar boan, ouz ann aour,
* Kement-se ioa re gaer ; kerkent, a grabanad,
* Al laeroun da zachell mouniz ann emzivad.
* Bez ez oa soudarded a nerz hag a galoun ;
* Saozoun ha Prussianed a grene, gand ann aoun,
* Re galounek ez oant ; buan ar Framasouned
* Da lakat ho c’hraban war hor jeneraled.
* Bez ez oa barnerien troat-holl gand al lealded ;
* Biskoaz war hent ann droug n’ho doa great eur gammed,
* Kement-se ioa re vad ; ar forbaned dostu
* Da lakat, enn ho leac’h, lampouned diouz ho zu.
* O welet kement-se, tud hag a gar ho bro,
* Zo bet eat, mad a reant, eunn tamm kounnar enn-ho ;
* Evid ober d’ezho tevel ar wirionez,
* Buan ez int prizouniet, vid mouga prim ho mouez.
* Med amzer ann dud fall, ma ’z eo kriz, a zo berr ;
* Ar Frans holl a zo skuiz, koust a raio d’ho ler !
* Rag al leon dihunet — Frans nerzuz hon Rouaned —
* A rai distrei d’ho zoull an holl haillevoded.
* Sonj hon euz c’hoaz euz ar re c’hlaz
* A ioa gant Hoche, d’ann dispac’h vraz ;
* Diwallomp, ar ouenn anezho,
* Evel ieot fall, zo chomet beo.
* Dalc’homp d’hor iez vel d’hor penn-baz,
* Ha kriomp holl : harz ar re c’hlaz !
* Ma n’eo ket evit skuill ar goad
* Enn Arvor e taolont ho zroad,
* Em’int o klask, dre bep ardou,
* Lakat ar freuz enn hor meziou.
* Dalc’homp d’hor iez vel d’hor penn-baz,
* Ha kriomp holl : harz ar re c’hlaz !
* Ar pez a c’halvont gwisiegez
* Evid-omp zo trubarderez,
* Ma karont kement ho gwezenn,
* Ni gar gwelloc’h ann oferenn.
* Dalc’homp d’hor iez vel d’hor penn-baz,
* Ha kriomp holl : harz ar re c’hlaz !
* Hag, evit-ho, ma n’ez euz ket
* Baradoz nag ifern ebet,
* Ar Vretouned a gred e Doue
* Ha ne nac’hont ket ann Ene.
* Dalc’homp d’hor iez vel d’hor penn-baz,
* Ha kriomp holl : harz ar re c’hlaz !
* Ar geriou natur ha skiantchou
* Ho deuz ato leun ho ginou ;
* Ma’z eo mad gouzout skriva, lenn,
* Da genta ni gar ar bedenn.
* Dalc’homp d’hor iez vel d’hor penn-baz,
* Ha kriomp holl : harz ar re c’hlaz !
* Euz ar stered klask ann niver
* Ne dal ket eur pennad pater ;
* Perag kemeret lunedou
* Evit sellet ouz ann Envou ?
* Dalc’homp d’hor iez vel d’hor penn-baz,
* Ha kriomp holl : harz ar re c’hlaz !
* Euz ar re c’hlaz kement mastin
* A ra d’ann holl Vreiziz c’hoarzin ;
* Bretouned int, war ho meno,
* Heb gouzout ar iez euz hor bro !
* Dalc’homp d’hor iez vel d’hor penn-baz,
* Ha kriomp holl : harz ar re c’hlaz !
* Setu perag enn hor meziou,
* kanomp d’ezho, leun ar c’hinou :
* Kea da zutal, tamm haillevod,
* Pe diwall ouz troad al loa iod.
* Dalc’homp d’hor iez vel d’hor penn-baz,
* Ha kriomp holl : harz ar re c’hlaz !
* Setu, gand ar bloaz-ma, kant vloaz all tremenet,
* D’hen gwelet o vervel, avad, ne lenvinn ket,
* Rag kement en deuz great a droiou divalo,
* M’em befe c’hoant, kentoc’h, dansal pa vo maro.
* Rag bloaz ebet n’en deuz, war hor bro gaer a Frans,
* Chouezet muioc’h a zraill, a vez, a zismegans ;
* Hor bugale vihan a vo sebezet braz
* Pa lennint ann histor euz eunn hevelep bloaz.
* Lenn a rint enn histor : eur ministr kornandoun,
* Ministr republikan, gand aoun ouz ar Zaozoun,
* En deuz, evel eur c’had, kemeret buan ann teac’h,
* Enn despet d’eur zoudard kalounek d’ezho treac’h.
* Eunn offisier iuzeo, gwerzet hor bro gant-han,
* A zo bet barnet mad, diou weach e leac’h unan,
* Med Panama kenta, mignoun al lampouned,
* Buan hen lez da redet, evel he genseurted.
* Epad ann amzer-ze, Fransisien a galoun,
* Evid eunn torfed faoz, zo stlapet er prizoun ;
* E leac’h tud leal, ez euz roet d’ezho barnerien
* Pere da Varianna n’int nemet mevelien.
* Epad ma vez miret ouz Doue da vont er meaz
* Hag ouz ar vugale kuzet, er skol, ar groaz,
* Ann dispac’herien ruz a freuz ann ilizou
* Hag a c’hall, e pep leac’h, ober prezegennou.
* Ar Frans holl great nerzuz gand ouenn iac’h hon Rouaned,
* A zo sturiet, o mez ! gant pep seurt forbaned ;
* Pevarzek kant vloaz gloar zo mouchetet brema,
* Ha tron Frans sklabezet gant pri louz Panama.
* Setu petra lennint hor bugaligou geiz :
* Histor ar bloaz heuzuz, histor ann dud direiz.
* Ra deuint, pa vint goazed, da zevel drant ho fenn,
* Ha ra garzint ar Frans euz kement a vouillenn.
* Skuiz gand eul labour donn, evit chom ato paour,
* Pa bourmen al laeroun, ken lorc’hek gand ann aour,
* Glac’haret o sonjal e teu da veza treac’h
* Ar re fall d’ar re vad, e pep stad, e pep leac’h,
* Ha kounnaret, dreist holl, o welet Fransisien
* O tont d’en em stleja dirag ar Iuzevien,
* Va dourn, enn eunn taol kount, a gren gand ar gounnar.
* Ha va fluenn kerkent zo diskaret d’ann douar.
* Koll a rann, eur mare, nerz-kaloun, spered lemm,
* Evel eur bugelik e venn klevet o klemm :
* « Perag taoler pelloc’h a bep seurt malloziou
* War gement a vouillenn, war gement falloniou ?
* A-walac’h a labour, hag a-walac’h a boan !
* Me fell d’in a vrema tec’het diouz ann emgann. »
* Er gampr dosta kerkent e klevann eur vouez gae,
* Ken dudiuz ha mouez al labousik er c’hae ;
* Va bugel iaouanka, ken koantik hag eunn El,
* A ioa, seder ha sioul, kousket enn he gavel ;
* Hogen, a-boan m’en deuz klevet ar breur hena
* Mouez ar c’hrouadurik, dihunet mad brema,
* Heb chom da varc’hata, da gaout he vreur bihan
* E lamm, enn eur gammed, evit poket d’ezhan.
* Bugaligou dinam, c’houi ne c’houzoc’h ket c’hoaz
* Perag ez eo rannet kement kaloun eur goaz,
* Dont a reoc’h da greski, c’houi c’houzanvo, d’ho tro,
* Evel-d-oun marteze, meur a boaniou garo.
* Hag e venn digaloun da derri va fluenn,
* Heb ho lakat da gaout kas ouz ar Iuzevien ?
* Evel kement a dud e iafenn da guzet,
* Heb herzel, ha gand aoun da veza chadennet ?
* O ! nan, nan, evid-oc’h ez euz meur a varzaz
* Grisiennet em empenn, hag em dourn eur penn-baz ;
* Ha ma teuann da vervel, mac’hagnet enn argad,
* Lennit kement barzaz en deuz skrivet ho tad,
* Ho spered vo lemmoc’h, nerzusoc’h ho kaloun,
* Hag ez eoc’h, evel-d-oun, enn araok, hag heb aoun.
* Al leac’h m’omp deuet er bed, ann ti soul, ar c’hastel,
* Ann hent el leac’h m’hon euz c’hoariet p’ed-omp bugel
* Ar c’hoat hag ar foennok, ar menez, ann draonienn,
* Ann tour a zao ken huel a-zindan ar goabrenn,
* An daol euz ann ti-skol ha kador ann Iliz,
* Hor iez, hor giziou, kement re zo kenvroiz,
* Ar goad c’houek a ro buez ha nerz d’hor c’halounou,
* Goad ann hevelep tud, ha feiz koz hon tadou.
* Abalamour da ze ni gar kement hor bro !
* Kement ! ma iafemp holl evit-hi d’ar maro.
* Abalamour da ze ni fell hor be kaloun
* Da vale d’ann emgann, pa vo red, hag heb aoun.
* Dalc’her penn d’ar Zaozoun evel d’ar Brussianed,
* N’eo nemed eur c’hoariel, evid-omp, tud kaled ;
* Med ar re-ma n’int ket ann enebour brasa ;
* Eunn enebour gwasoc’h a dleomp da ganna,
* Eunn enebour fallakr, krisoc’h eged eur bleiz,
* Enn hor bro diskennet, hag a vev enn hor c’hreiz,
* Eunn trubard hag a sko dre guz hag adre-kein :
* Ar Framasoun-Iuzeo, ann den a galoun vrein !
* Dalc’homp hiviziken digor hon daoulagad,
* Savomp ann dourn d’hon tro : bazad evit bazad !
* Na lezomp ket da skuill e-touez hor bugale
* Ar skridou milliget, ken louz ha m’int dizoue ;
* Skridou Satan a dle beza taolet enn tan,
* Rag ar fall er galoun a c’hall grisienna buan.
* Hogen ezomm hon euz, muioc’h eget biskoaz,
* Da zalc’her start d’hor feiz, rag heb ar feiz, siouaz !
* N’ez euz ket a lealded na karantez ar vro,
* Kag eur bobl heb kredenn a zo tost d’he varo.
* Hon enebour her goar ; setu perag e klask
* Mouga feiz hon tud koz, vit berraat hon nask.
* N’en em lezomp pelloc’h da veza ken touellet
* Gand ho frezegennou trubard ha milliget ;
* Goad ann tad a red c’hoaz e gwazied ar bugel,
* Gant ma chomo iac’huz, n’eo ket tost da vervel ;
* He feiz ivez zo krenv, ha gouzout rai, d’he dro,
* Evel gwech’all he dad, difennn nerzuz he vro.
* Epad ma’z oud iaouank, o barz, lez das spered
* Ato lemm, ato leal, e pep leac’h da redet ;
* Sko war ann dud e karg, pa skrivont lezennou
* Da zachel war da vro kement seurt gwall reuziou ;
* Med ma teuez enn eunn taol, troidellet gand ann aour,
* Da werza da goustians, kentoc’h eget chom paour,
* Ma teuez ivez trubard, kentoc’h eged herzel,
* Adrenv eur seurt torfed ! gwelloc’h ve d’id mervel.
* Sko war ann teodou louz, war ann dud a skouer foll
* A glask ampoezouni kalounou didamall,
* N’ho lez ket da brezek, na da ziskouez ho flemm
* Heb taoler, ma ve red, kren da zourn war ho dremm ;
* Med ma teuez da lakat eunn deiz da c’hwisiegez
* E skridou divergount hag e levrou divez,
* Enn da galoun ma teu techou fall da c’henel,
* Adrenv eur seurt torfed ! gwelloc’h ve d’id mervel.
* Difenn feiz da dud koz oc’h ar Franmasouned ;
* Vit Jezuz hag he groaz kea d’ann emgann bepred,
* Hag evit dont a-benn euz ar skridou difeiz,
* Kan nerzusoc’h da Zoue, skriv eb ehan noz-deiz ;
* Med euz das feiz ma teuez eunn dervez da ruzia,
* Heb kaout aoun da lakat da vamm baour da lenva.
* Ma nac’hez ar bedenn desket enn da gavel,
* Adrenv eur seurt torfed ! gwelloc’h ve d’id mervel.
* Pa’z ez d’ar skol, va bugel ker,
* N’eo ket a-walc’h deski da gentel,
* Goulenn ivez, enn da bater,
* Beza dinam ato vel eunn El ;
* Rag evit beza den eunn deiz,
* Ha chom dispount dirag ar maro,
* Da genta dalc’h start mad das feiz,
* Muioc’h a ze te garo da vro.
* Diouz ar re baour ha mac’hagnet
* Na zistro bikenn da zaoulagad,
* Difenn kentoc’h, m’eo disprizet,
* Gant kaloun, ar paour keaz emzivad ;
* Ar bugel ha n’en deuz ket truez
* Ouz ann nep a skuill daelou c’houero,
* Abred pe zivezad a vez
* Disprizet ha kastizet d’he dro.
* Arabad d’id ruzia bikenn
* Euz ar pez a lavar da goustians,
* Gra fae war goaperez ann den,
* Enn da gredenn ebken bez fisians ;
* Bez ez euz mignouned hirio
* Hag a c’hallfe beza treiz warc’hoaz,
* Pa vezi dilezet gant-ho,
* Pa goustians a vo da vignoun c’hoaz.
* Na zelaou ket prezegennou
* Al lakipoted fall a vrema,
* Krial a reont, leiz ho ginou,
* N’ez eo karantez ar vro netra !
* Gra skouarn vouzar ha lenn histor
* Duguesclin, Janned d’Arc ha sant Loiz
* Da galoun a jomo digor
* D’ar garantez evit da genvroiz.
* Ar gwiniz a zo druz hag huel enn dachenaou,
* Gouel ar Zakramant zo, med ar vugaligou
* Ne c’hallint ket, er meaz, meuli Krouer ar bed,
* Prizouniet eo brema dre ioul hor gannaded ;
* Ar baniel ruz avad enn ear zo displeget,
* War he lerc’h e weler, o iouc’hal souniou louz
* Lampouned ann dispac’h a lezer da redet
* Ha da lakat ar freaz er vro gwech’all didrouz.
* Na kement-se zo brao !
* Marianna, lip da bao !
* Evel ann Ebestel, ar Relijiuzed
* War ar Relijion a brezege bepred,
* Enn hon Iliz-parrez, pa veze Jubile,
* Miret ez euz out-ho brema prezek morse ;
* Med ann dispac’herien, e pep leac’h, a c’hallo,
* Skoazellet ha paeet gand ar Franmasouned
* Krial eneb ar Feiz ha karantez ar Vro,
* Eneb ann dud didrouz bag ar Gatoliked.
* Na kement-se zo brao !
* Marianna, lip da bao !
* Nag a blac’hed iaouank, eun despet d’ho gened,
* Ho deuz, a galoun vad, kimiadet diouz ar bed !
* Ia, troet ho deuz ho c’hein d’ar blijadur, d’ann aour,
* Evit beza mammou d’ann emzivad, d’ar paour ;
* Ar re goz, ar re glanv, ar vugaligou geiz,
* Euz ho divreac’h, m’oar vad, a vezo diframmet,
* Rag houn-nez eo lezenn al laer hag ann difeiz,
* Taolet vezint er meaz hag ho c’houentchou prennet.
* Na kement-se zo brao !
* Marianna, lip da bao !
* Tud lorc’hek ha tud heb kredenn
* A lavar n’ez euz ket a Zoue,
* E pep leac’h ann Natur, ebken,
* Eme c’houi, war bep tra zo Roue ;
* Med kaer ho pezo, c’houi vezo,
* Evel ar re ziot ho kredo,
* Asinus asinum fricat,
* Azened oc’h en em lipat.
* Ar Relijion zo krouet,
* Eme c’houi, gant ar Veleien
* Pere gar dalc’her kabestet,
* Vel loened, ar c’hinaoueien ;
* Med kaer ho pezo, c’houi vezo,
* Evel ar re ziot ho kredo.
* Asinus asinum fricat,
* Azened oc’h en em lipat.
* Ar Baradoz ivez a zo
* Eur zorc’henn great evid ar paour,
* Evit war ann douar ma poanio,
* Heb biskoaz kaout he lodenn aour ;
* Med kaer ho pezo, c’houi vezo,
* Evel ar re ziot ho kredo,
* Asinus asinum fricat,
* Azened oc’h en em lipat.
* Ann Ifern a zo c’hoaz ivez
* Eur spountaill, mad d’ar vugale,
* Med ann den n’en deuz ket evez
* Da daoler oc’h ar spountaill-ze ;
* Med kaer ho pezo, c’houi vezo,
* Evel ar re ziot ho kredo,
* Asinus asinum fricat,
* Azened oc’h en em lipat.
* Rag heb Aviel hor Zalver
* Ne vo nemet freuz e pep Leac’h,
* Enn ho lavariou ma kreder,
* Ann drouk d’ar mad a vezo treac’h,
* Med kaer ho pezo, c’houi vezo,
* Evel ar re ziot ho kredo,
* Asinus asinum fricat,
* Azened oc’h en em lipat.
* Kear Vrest he deuz savet, enn deiz all eur skeudenn
* Evid hor zoudarded maro war ann dachenn
* Hag hor vartoloded beziet ebarz er mor.
* D’ar re zo bet er boan eo dleet ann henor.
* Med daoust hag eur skeudenn da-viken a bado
* Evit digas da zonj perag ez int maro ?
* Nan, Bretouned nerzuz, netra barz er bed-ma
* Ne bad oc’h ann amzer, rag pep tra rank uza.
* Marvet int vid ho bro, med gwir vugale Breiz,
* Oc’hpenn ann nerz-kaloun ho deuz ivez ar feiz.
* Perag int ken dispount war dachenn ann emgann ?
* Perag, evel leoned, ez eont e-kreiz ann tan ?
* Perag ? Abalamour ma kredont enn eunn Doue,
* Hag e c’houzont ho deuz vid ann Env eunn ene.
* Ha perag enn deiz all, e-c’harz troad ar skeudenn,
* Ar ministr n’en deuz ket komzet euz hor gredenn ?
* Daoust hag e kav d’ezhan e ve bugale Breiz
* Nerzuz, ma ve lammet euz ho c’haloun ar Feiz ?
* O ! nan, aotrou ministr ; ar Vretouned a dle,
* Evit karet ho bro, da genta karet Doue.
* Ho prezegenn dizoue, dirag hon re varo
* Ho deuz skuillet ho goad evit difenn ho Bro,
* A zo bet evid-omp, Bretouned a feiz kren,
* Evel eunn taol kountel roet gand eur iud, adren.
* Andre, dalc’h evid-oud, enn distro da Baris,
* Das spered franmasoun, ni zalc’ho start d’hor Feiz !
* Ober vad d’ann nesa, n’euz fors euz pe leac’h eo,
* Euz a berz eur c’hristen n’ez euz netra ken brao,
* Pe ve gwenn pe zu-pod, pe ve ruz pe velen ;
* Eur gwir gristen a wel ar garantez ebken.
* Med da genta, michans, araok kemeret truez,
* E tleer sellet mad ha beza war-evez ;
* Rei, war ar boull-galoun, tomder d’eunn aer-viber
* Ho flemmo da c’houde, zo beza re dener.
* Ni, Bretouned, a zo re vad vid meur a dud
* Pere c’hoarz dira-z-omp hag adre-kein zo iud ;
* Ma teuont re c’hallouduz, re lorc’hek, enn hor bro,
* Hon drantel heb dale vezo lipet gant-ho.
* Ni ioa ken euruz gwech’all gand hor giziou,
* Gand hor feiz katolik ha gant iez hon tadou,
* Ma chomomp sebezet o welet divroidi
* O komz brema gronsoc’h eged-omp enn hon ti.
* Ia, brema pa c’houzont ho deuz enn hon dachenn
* Kemeret, start da-vad ha doun braz, ho grisienn,
* E fell d’ezho beza kalz muioc’h c’hoaz enn eaz,
* Ha gant-ho, marteze, ni vo taolet er meaz.
* N’hon defe nemet lenn eunn nebeud ann histor
* Vit gwelet peur d’ann drouk hon euz bet roet digor :
* Adaleg ar mare m’omp bet diot a-walac’h
* Da jom sioul, heb herzel oc’h spered ann dispac’h.
* Hag oc’h ar spered-se, spered republikan,
* Ma n’hon euz ket kaloun da vale d’ann emgann,
* Heb dale ni vezo sklaved-holl, Bretouned,
* Dindan ann dud difeiz hag ann haillevoded.
* Bretouned, diskouezomp hon euz c’hoaz nerz-kaloun,
* Dalc’homp d’hor spered koz, ha bazad d’al laeroun ;
* Breiz-Izel zo d’e-omp, hor iez hag hor gredenn ;
* Evel Jezuz, enn Templ, kemeromp ar gordenn.
* Anavezout a rann e-touez ar Gannaded
* Kalz tud a vuez direiz, eur rumm haillevoded,
* Pere gwech’all a ioa, vel eur c’hrisienn heb dour,
* Dizec’het gand ann naoun, truillek, laouek ha paour ;
* Med ma ne garent ket labourat vit beva,
* Ho deuz kavet ann tu da festa mad brema,
* Ha n’eo ket sebezuz, teod ar c’hlabouserien
* A deu ken eaz a-benn euz ar c’hinaoueien !
* Elektourien, m’ar plij ! digorit ho kinou
* Ha gwelit pe gen braz e teu kov hoc’h Aotrou.
* Anavezout a rann e-touez ar Gannaded
* Kalz a bennou goullo, ken diot hag azened,
* Ne gouient ped favenn a ia vid ober nao.
* Ho baz a gemerent ato pa veze glao ;
* Ha koulskoude, gwelit, kavet ho deuz, d’ho zro,
* Ann tu da vont e-touez pennou brudet ar vro ;
* Ma n’ho doa ket spered eunn nebeud enn ho fenn
* A-leiz ho c’hov ho doa kas oc’h ar feiz kristen.
* Elektourien, m’ar plij ! digorit ho kinou
* Ha gwelit o tremen, goapauz, hoc’h Aotrou.
* Anavezout a rann e-touez ar Gannaded
* Tud hag a lavarfet dinam evel eled,
* Roet e vije, m’oar vad, heb kovez, absolven
* D’ann dud-se deread-holl gand al labourerien ;
* Hogen, tra sebezuz ! n’oant nemet iudazed
* Gwerzet d’ar Iuzevien ha d’ar Franmasouned ;
* Brema, pa m’int e karg, gan-e-hoc’h savet huel,
* E lounkint kement tamm zo c’hoaz war ho trantel.
* Elektourien, m’ar plij ! digorit ho kinou
* Ha gwelit, digor braz, kraban laer hoc’h Aotrou.
* E-kenver da wir vugale,
* Frans, te vez aliez didalvez,
* Diwall da gaout keuz, heb dale,
* Ha da veza goloet a vez ;
* Lezet ec’h euz ar Iuzevien,
* Ho c’henseurted Franmasouned,
* War ho lerc’h ann dud heb kredenn
* Hag a bep seurt haillevoded,
* Da flastra dindan ho zeuliou,
* E Bro-C’hall kerkoulz hag e Breiz,
* Kement frankiz, kement gwiriou,
* Das lezennou koz ha das feiz.
* Dall a-walc’h oud bet d’ho lezel
* Da daoler er meaz euz ho bro
* Tud leal pere, beteg mervel,
* Enn despet da ze, das karo,
* Rag hon Roue, Lur-Salus ha Buffet
* Ne zonjent nemed enn eunn dra :
* Klask, araok ma vijez kouezet,
* Das talc’her c’hoaz drant enn da za ;
* Ho c’haloun a rann gant glac’har
* Enn eur welet ho mamm ken ker,
* Brudet e pep korn euz ann douar,
* O tont da veza ken dister.
* Siouaz ! chomet oud pounner-gleo,
* D’ho zelaou p’oa koulskoude red,
* Hag ar pez a zelaouez, eo
* Prezegenn iud ar forbaned
* Pere da zuno, da zraillo,
* Hag evel ar Pologn gwech’all,
* Gwasket a bep tu, te ranko
* Mervel, kaer e pezo iudal.
* Araok ma teuaz war hor meziou
* Spered ann dispac’h da dremen,
* Ni ioa lorc’hek euz hor giziou,
* Euz hor iez hag euz hor gredenn ;
* Ar bragou braz, ann tok ledan,
* A ioa gwiskamant ar goazed,
* Ar c’hoef gwenn hag al lostenn c’hloan,
* Ebken, a blije d’ar merc’hed.
* Brema ne c’hallfet ken anaout ar Vretouned,
* Evel ar vourc’hisien ar goazed zo gwisket,
* War gern ar penn, m’ar plij ! e weler ar merc’hed
* O spillenna tokou gant roz faoz kurunet.
* Hor iez koz ha kaer n’oa ket c’hoaz
* Gand iez all ebet sklabezet,
* Gwenn a ioa gwenn, glaz a ioa glaz,
* Brezounek mad veze komzet,
* Da bep eured, d’ar pardouniou,
* Enn ho za war eur varrikenn,
* Ar barzed a gane souniou
* Ha gwerziou Breiz-Izel ebken.
* Brema Per ne gredfe mui prezek evel Iann,
* Abalamour ma c’hoar, eunn nebeud, iez Bro-C’hall,
* Lavaret a rei’ta non, kentoc’h eged nan,
* Ha lorc’hek braz oc’hpenn eo gand he c’hallek fall.
* Ne veze ket ruziet neuze
* Euz feiz krenv ar vamm hag ann tad
* Nan, biskoaz, rag ar vugale
* Ne garent nemed ho skouer vad ;
* Evel-se, buez holl ar Bretoun
* A ioa didamall ha difre,
* Hag enn he dremevan, heb aoun,
* E c’hede barnedigez Doue.
* Brema gwir ann den zo laket er renk kenta,
* Euz hor C’hrouer, avad, e nac’her ar gwiriou ;
* Kement azen a gred eunn den gwisiek beza,
* Pa ne c’hoar ket ped dant en deuz enn he c’hinou.
* Ann heol a zo kuzet, hag ar meneziou glaz
* A zo ruziet ho lein gant liou ruz ar pardaez,
* Ann holl meziou zo sioul, a-boan, war ann hent braz,
* Ma klever trouz eur c’harr, a-boan ma kren ar gwez.
* Ann ed er parkeier a zo sounn enn ho za,
* Med ho fennou melen a lavar int dare,
* Hag e rankint, warc’hoaz, dindan ar falz koueza,
* Kerkent ha ma vezo goulaouet ar beure.
* A-boan ma vez gwelet enn Env eur steredenn,
* Ma c’hen em zastumer enn dro d’ann daol zero,
* Abretoc’h ema koan, abretoc’h ar bedenn,
* Rag warc’hoaz, mintin-mad, labour denn a vezo.
* Ia, warc’hoaz, hag oc’hpenn pemzek dervez goude,
* Ar c’houezenn a ruillo diouz tal al labourer,
* Euz he bouez e tle koll ugent lur, marteze,
* Med daoust hag hen, d’ann eost, a zell ouz ar skuizder ?
* Nan... rag gant ma vezo klozet-mad er c’hrignol
* Ar greun enn deuz hadet, teilet ha dastumet,
* Gant ma c’hoar e vezo bara vid ar Frans holl,
* Micherour ann dachenn euz he boan ne glemm ket.
* O ! pa zellann ouz-id, labourer va mignoun,
* Pa welann ez euz c’hoaz euz da seurt enn hor Bro,
* E sonjann gant fisians : enn despet d’al laeroun
* Ha d’ann dispac’herien, ar Frans n’eo ket maro !
* Klevet hoc’h euz Botrel o iouc’hal he zouniou ?
* Her c’hlevet hoc’h euz c’hoaz o vous-kan he werziou ?
* Ne gan ket enn hor iez, e iez ar Vretouned,
* Med he galoun zo tomm hag he benn zo kaled ;
* Bez en deuz eunn dremm leon, gand daoulagad eunn er,
* Eunn tal huel, eur jestr braz, eur vouez nerzuz ha kaer ;
* Heb klask hentchou distro, e lavar krenn, heb aoun,
* Ar wirionez ebken, hag a-greiz he galoun.
* Epad ma’z oud iaouank, kan heb skuiza, Botrel,
* Lavar d’ar C’hallaoued eo c’hoaz beo Breiz-Izel,
* E kar ar Chouanted ato kement ho Roue,
* Ha ne fell ket d’ezho nac’h ho feiz hag ho Doue.
* D’ezho lavar oc’hpenn ez euz c’hoaz enn Arvor,
* Goazed dispount war zouar ha bleizi koz war vor ;
* Ne garont ket avad lampouned ann dispac’h,
* Herzel a raint out-ho varc’hoaz, kement a deac’h,
* Kentoc’h eget lezel, a-zindan ho skilfou,
* Mouga feiz ho zud koz, goapaat ho giziou.
* Lavar d’ar C’hallaoued e kar ar Vretouned
* Frans Sant Loiz, Duguesclin, kement hag hi bepred,
* Rag bikenn ar Zaozoun n’ho lako da blega,
* Evel m’ho deuz pleget hi, deac’h, e Fashoda.
* Lavar d’ar C’hallaoued, pa vint skuiz a-walac’h
* Gand ho follenteziou, gant klenved ann dispac’h,
* Ha pa vezint gwasket gand ann enebourien
* Ez euz e Breiz-Izel tud a galoun, a benn,
* Pere ielo d’ann tan evit difenn Bro-C’hall,
* Eun despet m’ho deuz sonj euz ann dispac’h gwech’all.
* Setu Hoche ann disleal, enn araok adarre,
* Dre re c’hlaz Breiz-Izel ! (ma’z eo gwir ann dra-ze !)
* Nan, n’euz ket eur Breizad hag a vefe dibenn
* Da c’houlenn e ve great d’eunn disleal eur skeudeun.
* Ar re c’hlaz-se n’int ket gwir ouenn hon tadou koz,
* Ho frezegenn zo iud hag ho dremm a zo faoz ;
* War digarez beza mignouned ar frankiz,
* N’int nemet trubarded e-kenver hor c’henvroiz.
* Selaouit, Bretouned : ann dud a ro skoazel
* D’ar re, war ho meno, zo re c’hlaz Breiz-Izel,
* Ho deuz enn ho gwazied goad ann dispac’herien,
* Ha, dre-ze, d’ar Frans holl int gwir enebourien.
* Ar re-ma, da-viken, zo gwerzet da Zreyfus ;
* Kollet ho deuz ho foan o labourat dre guz,
* Rag e Breiz e Bro-C’hall, ez int brema barnet ;
* E Brest, vel e Paris, ne vezint mui kredet.
* Harz ar re c’hlaz ! ato, Breiziz, va mignouned,
* Ha ma’z euz tud penn-foll a-walc’h d’ho darempred,
* Chomit bepred nerzuz, dalc’hit ho kaloun iac’h,
* Ha lakit ar re ziot gand ar re c’hlaz, er zac’h.
* Eunn avel fall a c’houez, skrijuz, war hor bro garet,
* Eunn ampoezoun marvel, beteg mel ann eskern,
* A vrein ar bobl a Frans diouz feiz he dud koz distroet,
* Gant prinsed ann ifern.
* DISKAN
* Enn araok tud a feiz, enn araok Katoliked,
* Eneb ann enebour a glask hor chadenna,
* Eneb ar Iuzevien, eneb ar Franmasouned,
* Evid ho diskara.
* Hon Arme gallouduz, ha ken brudet a-viskoaz,
* Brema zo disprizet, goapeet a bep giz,
* Kollet gant-ho fisians, hor zoudarded keiz, warc’hoaz,
* A ielo war ho c’hiz.
* N’ez euz e nep leac’h mui, nep frankiz ha nep lealded,
* Kement tiez-barn a zo dindan galloud ann aour,
* Evid ar varnerien n’ez euz nemet daou dorfed,
* Beza den leal, pe baour.
* Hor bugale gristen, ganet evid ann Envou,
* Er skoliou milliget a deui da nac’h ho Doue,
* Ne zelaouint, siouaz ! nemet mouez treiz ar ioulou,
* E leac’h mouez ann Ene.
* Heb dale ne vo mui badisiant na dimezi
* Ouz-omp e vo prennet dor ann holl ilizou,
* E giz relijion ne vo gwelet, e pep ti,
* Nemet dans ann ankou.
* Re bell amzer int bet chomet kroaziet hon divreac’h.
* Poent-braz eo d’ann oaned koueza war ar bleizi,
* Euz ho fallagrieziou, Breiziz ho deuz a-walac’h,
* Hag euz ho laerounsi.
* Gwech’all goz, e bro Gress, skridou kaer ar barzed
* Gant paour ha pinvidik oa prizet dreist pep tra ;
* Hep bloaz, e-kreiz eur gouel, e veze kurunet,
* Gant lidou braz-meurbed, ar barzed gwisieka.
* Dudiuz oa neuze gwelet ho tiredet,
* Niveruz hag a bell, enn ho dillad kaera,
* Ar boblou, laouen-holl, gand ar c’hoant da glevet
* Rimadellou dispar hag euz ar re goanta.
* Neuze spered ar barz e pep leac’h a ioa Roue,
* N’euz fors pe c’halloud all a dlie dont goude,
* Ia, neuze c’hoaz e gouient tridal ar c’halounou.
* Oc’h ar barzed e Frans e prenner ann diouskouarn ;
* A-walac’h eo gouzout pignat war eur marc’h-houarn ;
* D’ann divesker ebken e vez savet priziou.
* Hor breudeur euz Tramor, euz ouenn ar Vretouned
* Dindan ar Zaozoun griz, a c’houzomp, zo sklaved ;
* Bretouned Breiz-Izel ivez a rank diwall
* N’en em gafe gant-ho, marteze, kement all.
* D’hor frankiz ann dispac’h en deuz roet eunn taol braz ;
* Da Roue Frans hon Dugez Anna, pa zimezaz,
* A reaz meur a varc’had, touet, ha dre skridou,
* Evit ma ve da Vreiz dalc’het meur a wiriou.
* Hogen, ar Republik, frouez brein al lac’herien,
* Enebourez touet d’e-omp, labourerien,
* He deuz, iud ha trubard e-kenver al lealded,
* Freuzet kement marc’had miret gand hon Rouaned.
* N’eo ket’ta sebezuz he defe Breiz-Izel,
* Hon tadou Chouanted, gant nerz, klasket herzel
* Oc’h ar Varianna dreiz ; rag enn eur goll ho Roue
* E kollent ho gwiriou. Daoust ivez hag ho Doue
* Gand ann dispac’herien n’ez eo ket bet harluet ?
* Daoust hag hon Ilizou n’int ket bet dismantret,
* Hag hor gwir veleien, a grede chom er vro,
* Redet evel gidoun vid ho c’has d’ar maro ?
* Mad, evel d’ann dispac’h e klasker a-nevez
* Ober brezel d’hor feiz ha goapaat hor iez.
* Ar re, war ho meno, zo re c’hlaz Breiz-Izel,
* Evel em euz gwelet, a zigor ar brezel.
* Enn deiz all e welenn imach louz Marianna,
* War eul levr digristen, o tiskouez o para,
* M’oar vad, heol ann dispac’h, adrenv d’hor meneziou.
* Hag ar goz loudouren, glaourenn leun he ginou,
* E justin eur Breizad gand he c’hraban deou krog,
* A gred iouc’hal d’ezhan hor ger nerzuz « araok ! »
* « Araok ! » evit petra ? Lavar’ta, loudouren !
* Eneb d’he iez, m’oar vad, hag eneb d’he gredenn !
* Rag imach ar Breizad a zo, dre c’hoaperez,
* Laket, e-c’harz da dreid, war he zaoulin gan-ez ;
* Eur c’houlaouenn danet enn eunn dourn a welann,
* Eur chapeled oc’hpenn enn dourn all, a gredann,
* Breizad, chom daoulinet vid achui da bedenn,
* Goude vezi krenfoc’h enn eur zevel da benn ;
* A wir galoun goude, prim ha drant enn da za,
* Kri nerzuz : « Enn araok ! Bazad da Varianna ! »
* Enep Iudas, ar Franmasouned
* Hag holl dispac’herien ar vro,
* Savomp drant enn hor za, Bretouned,
* Evit gallout herzel out-ho ;
* Enn hon touez, evel aered-viber,
* Ec’h en em ruzont niveruz,
* Diwallomp ouz ho zeod flemmuz,
* Ha flastromp, enn eunn taol, penn ann aer.
* DISKAN
* Enn araok, Bretouned, vid hor iez hag hor feiz,
* Bazad d’ann enebour a daol he droad e Breiz.
* Ouenn ann dud nerzuz hag a galoun,
* Biskoaz n’oud bet eat war da giz ;
* Daoust ha dont a rafez da gaout aoun ?
* Ne garez mui’ta da frankiz ?
* Ar goad a red a-dreuz da c’hwazied,
* Daoust ha n’en defe mui tomder ?
* Da zourn ne ve mui ken pounner,
* Ma kren dirag ann haillevoded ?
* Petra ! tud fall leun a c’hwarisi,
* A du gand hon enebourien,
* E Breiz-Izel a deufe mistri,
* A rafe d’e-omp al lezenn ?
* Bugale iaouank ar Chouanted,
* Kentoc’h eget difenn ho bro
* Ha redet d’ann tan evel-d-ho,
* A ve jugellet evel loened ?
* Taolomp er meaz euz a Vreiz-Izel
* Ann den difeiz hag ann divroad,
* Enn hor bro ne lezomp ket sevel
* Bugel ebet euz eur seurt goad ;
* E Leon, d’ar moc’h ne roer ket gwiniz,
* Na sistr, e Kerne, d’ar bleizi,
* D’ho bro ni rai d’ezho distrei,
* Breiz-Izel, holl, a zo da Vreiziz.
* Enn eur gampr louz, war eur c’holc’hed hanter vrein,
* Ar Iuzeo kriz zo war-nez da vervel ;
* War he ialc’h aour, kuzet gant-han adre-kein,
* Bep eunn amzer, gand aoun, e taol eur zell ;
* Med spez Lazar kerkent a zo dira-z-han :
* « Ar madou-ze, frouez euz da falloniou,
* « Eme Lazar, evid-oud, vel a welann,
* « Ne c’hallont ket prena buez ann Envou.
* DISKAN
* Hag evit klask, pellaat ar gwell skrijuz,
* Ec’h astenn prim he zivreac’h laosk ha treuet,
* He zaoulagad, da welet, a zo spountuz,
* He zent a stlak evel pa ve daonet.
* Gwasket brema dindan pouez he dorfejou,
* Enn he c’houzouk ar gomz a jom mouget,
* Kerkent e wel c’hoaz o tont a vandennou
* Ar re gwech’all en deuz bet kastizet :
* Bugaligou, mammou geiz, hanter e noaz,
* En deuz taolet er meaz euz ho lojenn ;
* Skrijal a ra, rag, war-laez, e kred, siouaz !
* Gwelet ivez eur c’hleze dreist he benn.
* Evid achui, war dachenn ruz ann emgann
* E wel breudeur enn ho goad astennet ;
* Na pebez spount ! krial holl a reont war-n-han :
* « Trubard ! trubard ! en deuz bet hon gwerzet. »
* Dre ma kriont, enn he c’hwazied hag eskern
* E kred e rinkl prenved, enn eur grignat,
* Kaout ra d’ezhan e kouez e puns ann ifern,
* Hag er flammou beza devet vel Coat
* Koummoul loued ha pounner a zo, leun ann Envou,
* Euz ann holl diez e kear ez eo gwenn ann doennou,
* Ann amzer a zo ien, hag a dammou ledan
* Ann erc’h, gand ann avel, a nij evel gwenan.
* Ebarz enn eur vantell, spillennet dreist ar penn,
* Ann nep enn eunn tavarn a gar chom a-ziaskren.
* Ne ia ket enn noz-ma da redet ar ruiou,
* Ha mont a ra d’he gampr, prim-meurbed he baziou.
* Med epad ma kouez puill ann erc’h, heb ehana,
* E-kreiz eur pondalez, enn eur huanada,
* Ez euz eur paour keaz koz, heb tan hag heb goulou ;
* Med den ne zonj enn-han, den ne glev he glemmou,
* Rag ar fae pinvidik, kousket tomm heb dale
* A ra fae war ann nep n’en deuz ket a wele.
* Evel-se, d’ar mintin, pa deu troad he vatez
* Da vale war eur c’horf a-dreuz ar pondalez,
* E lavar, o floura gand ann dourn he varo :
* « Eur vad enn he genver en deuz great ar maro ! »
* Euz a diez ar re glanv ar skolaerien, d’ar red,
* A gouez war gorf ar paour ; araok mont d’ar vered,
* Evel eunn aneval, ar c’horf gand ar re-ma
* A zo digoret-holl ; ho daouarn, heb krena,
* A deu da zizolei kaloun ha bouzellou ;
* Goude beza war-n-ho taolet mad ho zellou,
* Enn eur welet n’euz ket a voued er vouzellenn :
* « Marvet eo gand ann naoun ! a zonj ar skolaerien.
* A-boan ar gigerien ho deuz great ho labour,
* Ma teu karr ann ankou, karr bered ar re baour ;
* Ar c’horf, brema stripou, zo stlapet enn arched,
* Heb na ve, war he-ma, kurunenn na boked ;
* Na kerent, na mignoun, war-lerc’h enn eur ouela,
* N’euz nemet pevar den, paeet vid hen bezia,
* Pere ia, laouen-holl, a-hed hent ar vered,
* Heb doujans hag heb feiz, enn eur ziviz bepred.
* Kerkent war ribl ann toull, digor enn eur c’hougn-tro,
* Ar re-ma, d’hen diskenn a zo mall-braz gant-ho,
* Ha den, enn eur dremen, ne lavaro varc’hoaz,
* Piou zo beziet eno, rag n’euz hano na kroaz !
* A-boan me ioa ken huel ha botez eunn archer
* Ma’z oann kaset d’ar skol evit deski gallek
* Hag euz ar iez-se c’hoaz ne gouienn ket eur seurt ger
* Ne gouienn evel va mamm, nemed ar brezounek.
* M’ho pije va gwelet diskabel ha diarc’henn,
* Oc’h en em gaout er skol, holl ho pije c’hoarzet.
* Va ginou, digor-braz, e pep leac’h e sellenn,
* Gand em fenn daoulagad eur bugelik dianket.
* Renket oc’h eur voger, evel ar zoudarded,
* Tro-war-dro d’ann ti-skol, me wele taolennou
* Warn-ho livet e du pep seurt anevaled
* Gand ann aotrou skolaer hanvet lizerennou.
* Med ne jomiz ket pell eur c’hrouadurik gouez ;
* Sonjezonou nevez a deuaz buan em spered ;
* Ann anevaled du, kentoc’h hag eiz dervez,
* A ioa deuet da veza va brasa mignouned.
* Ma vijenn bet ken fur ha m’oann mad da zeski,
* N’em bije ket skubet ann ti-skol d’ar pardaez,
* Med evel m’oann dibenn, ha ma karenn c’hoari,
* Em euz skubet, siouaz ! leur ann ti-skol allez.
* Biskoaz n’em euz klemmet o chom e pinijenn
* Da c’houde beza great eur farserez-bennag,
* Lenvet em euz avad o kaout ar zimbolenn
* Evit komz brezounek ; goulenn a rit perag ;
* Ra zigoro Sant Per d’in dor ar baradoz,
* M’em euz hen gounezet dre gement a zaelou ;
* Med penaoz pardouni d’ann aotrou skolaer-koz
* D’am beza kastizet vit komz iez hon Tadou ?
* Bugel, bez war evez, dreist holl ouz ann teod flour
* A lavar ez eo mad ar pez a rez a fall,
* N’ez euz ket war ann douar eur brasoc’h enebour,
* Ma n’oud c’hoaz nemed born, he-ma das lako dall.
* Ma’z eo bet, e Cana, distroet e gwin ann dour,
* N’eo ket eunn den er bed a rafe kement all ;
* Vel eur c’hillek, eta, gwintet war beg eunn tour,
* Ma troez gant pep avel, ouz ann teod flour diwall.
* Rag hen-nez, adre-kein, heb dale da werzo,
* Muioc’h-mui, dira-z-oud, ann trubard a vezo
* Bep gweach a du gan-ez, vit gwelloc’h d’as plega.
* Setu perag, kerkent m’ec’h euz en em faziet,
* Kred ann nep hen lavar krenn, heb troidell ebet,
* Rag hen, e gwirionez, eo da vignoun gwella.
* Pa ieaz Janned e kear, n’he doa nemet koefou,
* Med evid heul ar c’hiz e tougennaz tokou.
* Gant Janned, ken nebeut, n’oa nemed eul lostenn,
* Kemeret a reaz diou, ruz unan, he ben gwenn.
* He c’herc’henn oa ken eaz a-zindan he zae c’hloan !
* En em c’hwaskel a reaz evit kaout kerc’henn voan.
* E brezonnek ebken e kane kantikou,
* Enn eur gallek divez e kan brema souniou.
* Klevet a rea bep sul oferenn, gousperou,
* Hogen ar zul brema zo roet d’ann ebatou.
* Iann, ne dal mui gouela Janned da zousik koant,
* Rag e kear-veur Paris e kav goazed, dre gant.
* Med heb dale weli Janned, war hor meziou,
* Roufennet raok ann oad ha goloet a druillou.
* Anavezet hoc’h euz Biel ?
* Ia, Biel euz ar C’hozkastell ?
* Er skol eo bet chomet pemp bloaz,
* Heb n’en defe gallet biskoaz
* Ar skolaer lakat enn he benn,
* Stag-oc’h-stag, peder lizerenn.
* Evel-se pa’z eaz d’ann arme
* Oe truezuz-meurbed he zoare.
* Rag kaer en doa klask ober mad,
* Digeri braz he zaoulagad,
* E teue da zevel a-wechou
* He zourn kleiz e leac’h he zourn deou.
* Al lampouned Parizianed
* A gav abeg er Vretouned ;
* Ha diwar-benn Biel, bemdez,
* E reant a bep seurt farserez ;
* Dreist holl, eur c’hoz tamm lakipod
* A ioa c’hoaz flemmusoc’h he deod.
* A-benn eunn nebeudik miziou
* Biel a zeskaz meur a c’heriou.
* Hogen er c’hazarn, eunn dervez,
* Edeur o kignat patatez.
* Hag ar Parizian da gana,
* O c’hoapaat, ann diskan-ma :
* « Ar patatez vid al loened
* « Hag ar c’hroc’henn d’ar Vretouned ! »
* Ruzder a deuaz e penn Biel ;
* Hag hen da daoler eur gwall zell
* War eur batatezenn bounner
* Ha, da c’houde, war ar goapaer.
* Biel euz ar batatezenn
* A zalc’he gant-han ar c’hroc’henn ;
* Med ar batatezenn kignet
* Kerkent gant Biel a zo stlapet
* Oc’h ginou braz al lakipod,
* Ken kren, ma chaokaz beg he deod.
* Ann holl zoudarded a c’hoarze
* Ha, d’he dro, Biel a gane :
* « Ar patatez evid-oud-te
* « Hag ar c’hroc’henn evid-oun-me ! »
* War ribl ann hent, e-skeud ann deliou
* Poultrennet euz eur c’harz,
* Mantret ha beuzet enn he zaelou,
* Em euz gwelet ar barz ;
* He dal a ioa tenval ha soublet,
* Ha gand eur vouez truezuz
* E roaz, heb dale, d’in da glevet
* Ar c’homzou-ma klemmuz :
* DISKAN
* Brema, siouaz ! ne vez mui kanet,
* E Breiz-Izel, gwerziou, souniou,
* Hon amzer gaer a zo tremenet,
* Marvomp eta, paour keaz biniou !
* Sonj ec’h euz, gwech’all ar Vretouned
* A galoun a ioa gae,
* Hag er pardoun koulz hag enn eured
* Ann dud holl a zanse ;
* Me, gant va mouez, ha te, gant da zoun,
* A skuille levenez,
* Evel ann heol, ebarz e kaloun
* Tener ann den-nevez.
* Evit gallek draillet eunn hanter
* E lozer ar iez koz,
* D’en em vezvi, da zul, e chomer
* Er bourg beteg ann noz ;
* E leac’h dansal hag e leac’h kana,
* Ann dud iaouank, hirio,
* Ne c’houzont mui nemed azeza
* Da c’hoari domino.
* Ne garomp nemet iez Breiz-Izel
* Biniou, va mignoun ker,
* E-touez Breiziz, ma teu da vervel,
* Petra c’hallfemp ober ?
* Doue ra viro n’ho defe keuz-braz
* D’ar barz ha d’he viniou,
* Sklaved vezint ma kollont, siouaz !
* Ho iez hag ho giziou.
* Med, petra lavar mouez ann ekleo,
* War eunn ton kaer-meurbed ?
* Klevet a rann, e iez c’houek ar Vro,
* O kana c’hoaz barzed ;
* Daoust ha Gwenned, Leon, Treger, Kerne
* En em glev vid herzel,
* Daoust e ve dihunet adarre
* Spered koz Breiz-Izel ?
* DISKAN DIVEZA
* A ! m’eo gwir e tle beza kanet,
* E Breiz-Izel, gwerziou, souniou,
* Hon amzer gaer n’eo ket tremenet
* Hag e vevimp c’hoaz, va biniou !
* Evel eunn huvre kaer, evel eul luc’hedenn.
* Va iaouankiz a zo tremenet da-viken,
* Hag evel-d-hi, brema, levenez ha frankiz
* A zo nijet a bell, heb mui dont war ho c’hiz.
* Setu perag, siouaz ! euz ann nevez-amzer
* Ne c’hallinn mui karet ann derveziou ken kaer,
* Ar bokejou n’int ket, a gav d’in, ken skeduz
* Ha kan al laboused n’eo mui ken dudiuz.
* Euz ann diskar-amzer ann derveziou tenval,
* Ar mor braz e-kounnar, ann avel o iudal,
* A blijo d’am spered leun a denvalijenn
* Ha d’am c’haloun beuzet er glac’har, enn anken.
* Perag em euz klasket en em zevel ken huel,
* Evit koueza dostu, torret va diouaskel ?
* Feiz, kaloun ha frankiz, ann aour a zo brema,
* Gant Satan, mestr ar bed, c’houi ne dalit netra.
* Ne glaskenn koulskoude nemed ober ar mad,
* Digeri d’am c’henvroiz muioc’h ho daoulagad,
* Hogen gwell eo gant-ho sellet oc’h ann tu kleiz
* Ha mont, diot ha dallet, war-lerc’h ann dud direiz.
* Nac’het ho deuz, siouaz ! ho zadou Chouanted,
* Euz ar re C’hlaz, o mez ! e reont ho mignouned !
* O Bretouned ! dre druez, ne nac’hit ket ho pro,
* Evel ho tadou koz kit kentoc’h d’ar maro.
* Euz ar sklavaj m’eo bet diframmet ar boblou,
* M’eo deuet ar garantez e leac’h ar gasoni,
* M’euz levenez el leac’h n’oa nemed ann daelou
* Ha m’eo dleet lezel he wir gant pep hini.
* Eo dre m’en deuz Jezuz, gand he brezegennou,
* Trec’het ar bed paian, mougot ar gwarisi.
* Ha dre m’en deuz, gwelloc’h c’hoaz eget dre gomzou,
* Skuillet, dre garantez, he c’hoad evid-omp-ni.
* Med eunn ober ken kaer ne blij ket da Zatan,
* Er bed kristen n’eo ket mestr vel er bed paian,
* Setu perag e klask, a-nevez, diskibien.
* Kavet en deuz he c’hoant ; rag ar Franmasouned
* Ho deuz touet da rei, da Brins ann drouk, ar bed ;
* Med eur C’hrist franmasoun ne vo kavet bikenn !
* Treflez, perlezenn Leon, ken koant gant ster ar Zeaz,
* Gand eunn aot ken ledan, leun a reier, a dreaz,
* Siouaz ! gouela rann c’hoaz ann amzer dremenet,
* Amzer va iaouankiz, evid ato nijet.
* Bugelik, war ann aot pa redenn, skanv, diarc’henn,
* Enn eur daoler enn ear, er mor, mean ha krogenn
* E chomenn enn eunn taol, vel eunn den, da zonjal,
* O welet eul lestr-tan o tremen er penn all ;
* Rag enn despet d’am oad, ar c’hoant braz da welet
* Ar pez a ioa larkoc’h a skuize va spered ;
* E fraillou reier huel ann avel o iudal,
* A-uz ann houlennou laboused o krial,
* Ar goabrenn a stoke, du-hont, oc’h ar mor doun,
* Pep tra, deue da lakat da dridal va c’haloun,
* Hag eur vouez, treiz m’oar vad, a grie din ato
* Kimiada diouz Treflez ha mont da redet bro,
* Ster ar Zeaz, me gare, ken sklear ez oa da zour,
* Dont da zellet enn-oud, evel er mellezour,
* Evit gwelet va skeud, ken koantik o krena,
* Pa deue gand ann avel ann dour da roudenna !
* Hogen, e ribl ar ster evel e ribl ar mor,
* D’ar vouez treiz me zalc’he, siouaz ! va skouarn digor ;
* Ar c’hoant braz da veza brudet ivez eunn deiz
* A gemeraz grisienn, ken doun, ebarz em c’hreiz,
* Ma n’am oa ket gallet out-han pelloc’h herzel,
* Ha me da vont enn hent, digor va diouaskel.
* O mouez ! te lavare : « bugel leun a spered,
* « Evit chom er vro-ma n’oud ket ebken ganet,
* « Da c’hwisiegez eunn deiz a dle rei d’id ar brud,
* « Ha lorc’hek ac’hanod vezo Breiz ha da dud. »
* O ! pegement oann diot, o sonjal e c’hallfenn,
* Evel ar pinvidik, paour keaz, sevel va fenn,
* O sonjal oa brema gwelloc’h tud war ann douar,
* Hag e tigemeret oc’h taol ar paour Lazar !
* Geier holl kement-se ! rag ebarz er c’heariou
* Em euz gwelet ato Lazar war ann treuzou,
* Enn despet d’he c’hlac’har, ar pinvidik a-boan
* Ma taole, gant dispriz, he zaoulagad war-n-han ;
* Dirag ann aour ivez, prins gallouduz ar bed
* Ar barner a stoue, troet he gein d’al lealded.
* Mouez, te lavare c’hoaz, em c’henver ato treiz :
* « Kemer delenn ar barz, heb ehan kan a-leiz
* « Ar garantez dispar, ar feiz hag al lealded,
* « Hag e vezi meulet e pep leac’h, ha bepred. »
* Siouaz ! va c’hanaouenn zo chomet heb ekleo ;
* D’ar re lorc’hek ha diot va c’han oa re c’haro,
* Ne c’hallenn ket kana vit c’houeza ioulou fall,
* Na mouga va c’hounnar dirag eunn dra disleal,
* Setu perag, ato, daelou puill a skuillan,
* Er paour keaz barz Gilbert, em gwall-eur, pa zonjann.
* Delenn, va mignounez, perag chom er c’heariou
* El leac’h n’euz Doue, nemed ann aour hag ar ioulou ?
* D’am bro Treflez, gan-ez, me fell d’in mont raktal ;
* Eno ni gano c’houek, pa glevimp o voudal,
* E menez ann Toupet, eunn avel iac’h er gwez,
* Hirvoud dour ster ar Zeaz a-dreuz halek Pountlez,
* Ha du-hont, enn aot braz, e-c’harz tevenn Arvor,
* A-dreuz ar reier huel, krosmol ann tarsiou mor.
* Enn eur zonjal em iaouankiz
* Hag em bro gaer ha karet,
* E taolann eur zell war va c’hiz,
* Gand eur galoun glac’haret ;
* Gwelet a rann, noz ha beure,
* E lojennik ar menez,
* Va mamm, evid he bugale,
* O pedi gant karantez.
* Pa vez dister eur bugelik
* Ez eo diez-braz da zevel.
* Me ioa, siouaz ! gwall reuzeudik,
* Ato war-nez da vervel ;
* Da va distera klemmadenn,
* Va mamm a veze gwelet,
* He c’haloun beuzet enn auken,
* Enn eunn taol, o tiredet.
* E-kichenn va c’havel aliez
* (Me gav d’in he gwelet c’hoaz)
* Pell-braz e veze war-evez,
* Heb en em skuiza biskoaz,
* Ia, beteg ma vije prennet
* Gand ar c’housk va daoulagad,
* Hed ann noz e vije chomet
* Ato dihun, va mamm vad.
* Nag a gerent, a vignouned,
* Hon euz karet war ann douar !
* A-boan er meaz euz ar vered,
* M’hon euz mouget hor glac’har ;
* Med, da-viken barz em c’haloun,
* Eunn dra jomo grisiennet,
* Bepred doun-braz : ar zonjezoun
* Euz va mamm muia karet.
* Ann erc’h a zo deuet da deuzi,
* Ha kerkent, enn holl prajou,
* Ar ieot da zevel a-zrevi,
* Da ziwann ar bokejou.
* Al labourer, drant en he za,
* A zigor dor he lojenn,
* Hag al laboused, o kana,
* Hen galv da vont d’he dachenn.
* Al labourer ivez a gan,
* Rag he galoun zo laouen,
* O kerzet a-dreuz ar balan,
* E mogidel ann draonienn.
* Ar werelaouen lugernuz
* A jom, beteg ar beure,
* A jom, beteg ann Angelus,
* Da goinmz d’ezhan euz he Zoue.
* Da c’houlou-deiz, ann alc’houedez
* A nij huel dreist ar meziou,
* Pedenn al labourer ivez
* A zao beteg ann Envou.
* Ha nerzusoc’h gand ar bedenn,
* Hed ann deiz, al labourer,
* A labour kement ha daou zen,
* Heb sonjal enn he skuizder.
* Evel-se me lavar d’e-hoc’h :
* Na d-it bikenn war-zu kear,
* Rag n’ez euz den eurusoc’h
* Eged al labourer-douar.
* Enn eur goaremm alaouret
* Gant bleun melen al lann,
* Ar c’honikl a zo ganet
* Etre daou skourr balan ;
* Puchet ez eo ken braoik
* War eur gwele raden,
* Hag he benn zo ken koantik
* Gant daoulagad melen !
* Her gwelet rann a-wechou,
* Kerkent deuet ar beure,
* O redet er c’hrinennou,
* Ken seder ha ken gae !
* Mad a ra lammet, c’hoari,
* P’en deuz, evit netra,
* Ar ieot tener da zebri,
* Ar gliz evid eva.
* Euruz epad c’houeac’h miz,
* E-kreiz he rouantelez,
* En deuz bevet e frankiz,
* Heb anaout ann enkrez ;
* Hogen eunn dervez, siouaz !
* Evit-han pebez gwall,
* Enn he goaremm pa glevaz
* Eur rumm chas oc’h harzal
* Brema n’eo mui ken kuzet
* E-touez ar bodennou,
* Ar chas ho deuz hen c’houeset
* Em’int war he roudou ;
* Dreist ar c’hleuz, evit tec’het,
* E lamm er wenodenn,
* Kerkent ez eo diskaret,
* Maro-mik, gand eunn tenn.
* Ema war daol ar c’higer
* Ar c’honikl, evit-mad,
* Astennet he zivesker,
* Tenval he zaoulagad ;
* Achuet en deuz da lammet,
* Hag e-verr, evit koan,
* E vo poazet ha fritet
* War ar billik-vihan.
* Diskabel evel diarc’henn,
* Bugelik gae pa redenn
* Er c’hrinenn leun a vokejou,
* Va c’halounik a dride,
* Enn eur wezenn pa gane
* Rouanez ker ann hanv, ar goukou.
* Ouz breac’h va muia karet
* A dlie beza va fried,
* Pa zistroenn euz ar pardouniou,
* Va c’haloun, krenv, a lamme
* Em c’hreiz, bep gweac’h ma kane
* Rouanez ker ann hanv, ar goukou.
* Med abaoue, war ann douar,
* Em euz bet meur a c’hlac’har,
* E-kreiz ar grevusa poaniou ;
* Dilezel a rann va foan,
* Enn eur mare, pa glevann
* Rouanez ker ann hanv, ar goukou.
* Euz a wezenn da wezenn,
* Koukou, losk da ganaouenn,
* Dindan ann envou ken skeduz ;
* D’ar galoun e levenez
* Ha d’ar galoun enn enkrez,
* Da ganaouenn zo dudiuz.
* Va bro garet Treflez, perlezenn gaer Breiz-Izel,
* El leac’h ma’z ounn ganet, el leac’h ma karfenn mervel !
* Enn eur goll va frankiz, eunn dervez em euz siouaz !
* Kimiadet diouz das ster, da devenn, da vor braz.
* Bez ez ounn kastizet evit ken braz follentez,
* Em spered, em c’haloun, mui n’ez euz a levenez
* Ha gant keuz divezat, enn eur ouela noz ha deiz,
* Meur a weach e tistroann war-zu va iaouankiz.
* Gwelet rann va zi soul, va breudeur, va c’hoarezed,
* Gant va zad ha va mamm, bodet enn dro d’ann oaled,
* Hag epad ma vez hed ar goanv, ann nozveziou,
* Dirag euun tan balan holl e kanomp gwerziou.
* Gwelet a rann ivez ar gelerenn er prajou
* Hag ar c’horriganed o lammet er meneziou,
* Klevet rann ar zabbat ebarz enn dachenn dosta
* Hag ar gannerez-noz e Pountlez o kanna.
* Setu deuet ar zadorn araok sulvez ar Bleuniou ;
* Da venez ann Toupet ez eont ar vugaligou,
* Skourrou pin gant teir voul, evid ann oferenn bred
* A deu da goueza stank e daouarn ar baotred.
* Setu c’hoaz ar mare vid ar foenn hag ar medi ;
* Labourat a rer start ha kalz e ranker c’houezi,
* Med da noz ar perzourn e leuner ar gwerennou
* Ha dindan ar stered e sao kanaouennou.
* Da c’houde gousperou, pa deu miz ar c’hraon-kelvez,
* Paotred ha paotrezed a ia da goajou Koatlez ;
* Ar c’hodel zo ken leun ha ken pounner ar vruched,
* E,n eur zistrei d’ar gear, ma vez beac’h o redet.
* Evel-se kement sonj euz va bloaveziou gwech’all
* A laka va c’haloun, enn eur mare, da dridal,
* Med ann huvre zo berr, henvel ouz eul luc’hedenn
* A weler o finval, eunn nebeud, er goabrenn.
* Va bro garet Treflez, perlezenn gaer Breiz-Izel,
* El leac’h ma’z ounn ganet, el leac’h ma karfenn mervel !
* Evid-oud e vezo va diveza sonjezoun,
* Rag ne varvi bikenn em spered, em c’haloun.
* Hirio, kalz a labourerien
* A lavar adie d’he zachenn ;
* War ar meaz eo ken fall ann traou
* Ma c’hen em daolont er c’heariou,
* N’ez euz, eme-z-ho, war ar meaz,
* Da zebri, nemed iod gant leaz,
* Eunn tamm bara pounner ha fall,
* Duoc’h eged ar siminal.
* Hogen e kear, da vihana,
* Ez euz boued skanv, gwennoc’h bara,
* Soubenn zruz, rata mad ha gwin,
* E leac’h dour ha soubenn irvin,
* Eur bae vraz ha nebeud a boan,
* Netra d’ober da c’houde koan,
* Rag chatal ebet da goania,
* Lann da bilat, kraou da garza...
* Mad, me lavaro, m’ar kirit,
* Tud keiz, ec’h en em faziit ;
* Gand eiz real, ha zoken eur skoet,
* N’ho pezo ket a gik bep pred ;
* Aliez, gand eunn antreprener,
* Nemed eiz real ne c’hounezer,
* Goude c’hoaz, evel forsaled,
* Labourat pell-braz ha kaled.
* Oc’hpenn, da zul, da c’houel, aliez,
* E tleer labourat ivez ;
* Oferenn ebet a-wechou,
* Nebeutoc’h c’hoaz a c’housperou,
* Hag e-touez ar vansounerien
* Arabad, o sevel ho penn,
* Komz euz a Zoue nag euz ho feiz,
* C’hoarzet e ve d’e-hoc’h, tud keiz !
* Ar c’homzou louz hag ar sakreou,
* Eo relijion ar c’heariou.
* Evel-se chomit war ar meaz,
* Rag gwelloc’h eo iod kerc’h gant leaz,
* Ann ear vad gant kalz a frankiz,
* Bered ho tud hag hoc’h iliz.
* Ar vrae nevez lemmet gant gwer
* A zo da Iann al loc’h all ;
* Harpet eo gant daou vean pounner,
* Evit na c’hallfe finval.
* Rag Iann, en deuz divreac’h ken teo,
* Ken nerzuz ha limouniou ;
* Dira-z-han, braeerien ar vro
* N’int nemet bugaligou.
* Med hirîo n’eo ket ouz eur goaz
* En devezo da c’hourin,
* Rag el leur, ivez, setu Soaz
* Deuet, adalek ar mintin.
* A-c’haolliad war he faluc’henn,
* Soaz a zalc’ho penn da Iann,
* Rag kerkent braeet ar stec’henn,
* Paluc’het ez eo ken buan.
* Iann o welet eo gleb he dal
* A daol he dok gant kounnar
* Koef Soaz ivez a ia raktal,
* Evel ann tok, prim d’ann douar.
* Ann heol a deu tommoc’h tomma ;
* Iann a ziskar he justin,
* Ha korf-sae Soaz, kerkent ha tra,
* Zo stlapet war ar bern lin.
* Ne jom mui nemed eur stec’henn,
* Gant Iann nemed he vragez,
* Ha gant Soaz nemed he lostenn.
* Pebez goaz ! Pebez maouez !
* Pa zistroaz Fanch d’he vro
* Ne gouie mui brezounek
* Ne gouie, war he veno,
* Nemet chaokat gallek.
* Edeur gand ar gwiniz
* El leur p’en em gavaz,
* Hag evel eur bourc’hiz
* Fanch, lorc’hek, a stouaz.
* Hag ann holl sebezet,
* Dirag kement a stran,
* Buan ha buan da redet
* Evit diviz gant-han.
* D’ar genta prezegenn
* E klask digareziou,
* Enn eur hejal he benn,
* Digor-braz he c’hinou.
* Ne c’hallann ket kredi,
* A lavare Biel,
* Mastin, ne gouifez mui
* Hano forc’h ha rastel.
* Lavar da vihana,
* Enn eur glask enn da benn,
* Petra c’halver hou-ma
* Great gant euun tamm plankenn ?
* Fanch a stok er blankenn,
* Oc’h ober arveziou.
* Ha troad ar benvek, krenn,
* A lamm ouz he c’hinou.
* Neuze Fanch e-kounnar,
* Dostu da lavaret,
* Oc’h he zaoler d’ann douar,
* « Sapre Rozel daonet ! »
* Ar Rozel a ziskouez
* Da gement den lorc’hek,
* Ne dleer ket kaout mez
* O komz e brezounek.
* Lavar gwenneli bihan,
* Euz a be leac’h e teuez,
* Ama, kemer eunn hean,
* Komz a fell d’in gan-ez,
* Euz va bro muia karet
* Digas a rez kelou ?
* Va c’haloun a zo rannet
* Ha skuill a rann daelou.
* Rag adalek ar mare
* M’em euz, ô follentez !
* Evit keariou ken dizoue,
* Dilezet va farrez,
* Hed ann noz hag hed ann deiz
* Ne rann nemet sonjal
* Em zi soul hag em c’henvroiz,
* En amzer gaer gwech’all.
* E-touez ar bobl hag ann trouz
* Va fenn a zo torret,
* Henvel ounn ouz eul labous
* Laket enn eur gaoued ;
* Dont a rann da gastiza,
* Gwennaat ra va bleo,
* Beac’h em euz o chom em za,
* Dem-zost eo va maro.
* M’em bije, va gwenneli,
* Evel-d-oud diouaskel,
* Me nijfe kerkent d’am zi,
* Eno ve kaer mervel ;
* Rag e bered va farrez
* Euruz ve beza
* Beziet, beteg ann dervez
* Euz ar varn diveza.
* D’ar zadorn araok ar Bleuniou,
* A vandenn ar vugaligou,
* Kerkent ha m’oa peder heur skoet,
* A veze gwelet o redet
* Etrezek eur c’hoat a wez pin,
* Rag pep hini, d’ar zul vintin,
* A felle kaout, da vihana,
* Eur skourr pin evit benniga,
* Eur skourr kaer, gant teir voul e kroaz
* Med tizout ar skourr n’oa ket eaz.
* Hogen, c’hoarvezet oa gan-en,
* O pignat oc’h beg ar wezenn,
* Enn dra skrijuz-meurbed, eunn dra
* Hag em lakaz buan da grena.
* Va bragez, er skourrou speget,
* Enn eunn taol kount oa gwall roget ;
* Eur bragez nevez-flamm, ken kaer,
* Ha trouc’het er gwella mezer !
* Eur bragez, gant roudennou gwenn,
* Prenet e marc’had Lesneven !
* Va skourr, gand he zeir voul e kroaz
* A deuaz da veza ker, siouaz !
* Rag kerkent war dreuzou va zi,
* Setu va mamm, droug-braz enn-hi,
* D’am gourdrouz, ha zoken, oc’hpenn,
* D’am skei kement gand ar gordenn,
* M’oant bronduet-holl va divesker.
* Ha setu perag ar paotr Per
* Abaoue, da zul ar Bleuniou,
* E leac’h eur skourr pin gant boulou,
* Ne zoug mui nemed eur skourr beuz,
* Easoc’h da dizout ouz ar c’hleuz.
* Avelik ann abardaez,
* Euz Breiz-Izel dont a rez,
* Da gomz d’in ouz va bro garet ?
* Daoust e Breiz ez euz ato
* Bruk, balan ha gwez dero,
* Tud kalounek, pennou kaled ?
* Da guz-heol, er strejou doun,
* Klevet ec’h euz bet eur zoun,
* War eunn ton ann dudiusa ?
* Ann dud iaouank, vel gwech’all
* Gwelloc’h eo gant-ho dansal
* Eget chom er bourg vid eva ?
* Gwelet ec’h euz bet ivez,
* E lojennik ar menez,
* Ann hini gwech’all a garenn ?
* Daoust ha sonj he defe c’hoaz
* Euz hor iaouankiz, siouaz !
* Tremenet vel eul luc’hedenn ?
* Daoust hag e korn ann hentchou
* Ann holl, dirag ar c’hroaziou,
* Heb kaout mez a ra sin ar groaz ?
* E kaloun ar Vretouned
* Ar feiz koz n’eo ket mouget,
* Daoust ha ken krenv e vefe c’hoaz ?
* Tud ha meziou Breiz-Izel
* N’int ket mui, siouaz ! henvel,
* Nag enn Arvor, nag er Menez ;
* Evel gwech’all goz, hirio,
* Ne zalc’her ket enn da vro
* D’ar giziou, d’ar feiz ha d’ar iez.
* Klemmit, klemmit, klemmit, dourigou ster Pountlez,
* Enn eur redet a-dreuz ar raoz hag ar c’hressoun,
* Kag er bloaz-ma, siouaz ! ne d-inn ket da Dreflez ;
* E kear, e-kreiz ann trouz, e rank chom ho mignoun.
* Sonj hoc’h euz, warlene, d’ann abardaez ez eann,
* Evit gwelloc’h huvreal, aliez e ribl ann dour,
* Hag e welenn va skeud, ivez skeud ar pount mean,
* Ken freaz ebarz er ster eged er mellezour.
* Evel p’oann bihanik va c’haloun a dride
* Perag ? Ne c’hallfenn ket avad hen lavaret ;
* Eul levenez ken braz er galoun, enn ene,
* E komzou nag e skrid ne vez ket displeget.
* O welet ar frankiz a gollann er bloaz-ma,
* Tenvaloc’h ha strisoc’h o kavinn va frizoun,
* Noz-deiz va daoulagad n’ehanint da ouela
* Enn eur zonjal er ster, enn tevenn, er mor doun.
* O ! perag e rankann beva pell diouz va bro !
* Rag me blij d’in kement c’houez ar bizin, ar foenn,
* Ann avel zall ha c’houek euz ann tevenn a zao
* Hag a zo ken iac’huz d’ar galoun ha d’ar penn !
* Klemmit, klemmit, klemmit, dourigou ster Pountlez,
* Enn eur redet a-dreuz ar raoz hag ar c’hressoun,
* Rag er bloaz-ma, siouaz ! ne d-inn ket da Dreflez ;
* E kear, e-kreiz ann trouz, e rank chom ho mignoun.
* Gand eur galoun ha kazi displet,
* E teuann das kaout, va bro ger Breiz-Izel,
* Douar ann Arvor em euz eunn deiz dilezet,
* Enn eunn taol penn, evit redet a bell ;
* Sonjet em oa gounit eunn dervez, d’am zro,
* Eunn hano braz hag e pep leac’h brudet,
* Siouaz ! gwelloc’h e ve bet d’in chom em bro,
* Ato dinam, euruz ha kuzet.
* Rag er c’heariou, dirag ann dud gallouduz
* Em euz kanet noz-deiz, med heb ekleo,
* Ha glac’haret, enn eur skuilla daelou druz,
* E teue d’in sonj euz douar ar gwez dero ;
* Nag a bed gweach, evit mouga va foaniou
* Em euz ivez, evel eunn den nec’het,
* Klasket kana goustadik gwerziou, souniou !
* Ankounac’heat, siouaz ! oant em spered.
* Neuze, mantret, ounn en em laket enn hent ;
* Bro Breiz-Izel, truez vid ar map dianket !
* Rag me fell d’in dont da vugel evel kent
* Ha nevezi va feiz hanter vouget ;
* Evel gwech’all, va c’haloun iac’h a-nevez,
* E redinn skanv ha gae dre da veziou,
* A-dreuz ar bruk, e-touez balan ar menez,
* E-tal ann aot hag enn da draoniennou.
* Pa vez kuzet ann heol adre d’ann torgennou
* Me gar mont da bourmen, sioul, a-dreuz hor meziou.
* Klevet rann er goaremm kanaouenn ar grilled
* Da behini, kerkent, respountont ar raned.
* Eunn avel fresk a voud a-dreuz ar gwez dero,
* Trouz ann dourigou-red a deu d’in enn ekleo.
* Ar steredenn enn Env a zo skeduz ha koant.
* Al loar a skuill er ster he sklerijenn arc’hant.
* Ha va c’haloun em c’hreiz a zo neuze ken gae,
* Ma teu d’in c’hoant kana meuleudi da va Doue.
* Rag enn nozveziou sioul, pell diouz trouz ar c’heariou,
* Ann den a gav d’ezhan eo tostoc’h d’ann Envou.
* Ne lakit ket bikenn enn ho penn, Breiziz ker,
* Dilezel ho ti soul, ho meziou zo ken kaer !
* Ia, nozveziou keriz zo nozveziou torr-penn,
* E leac’h ho nozveziou zo gae, labourerien.
* Sell mad, paotr and alar, rag ann ero zo kamm,
* Toull ama, tort du-hont ; souc’h ann alar a lamm.
* Mousik, dalc’h tost Pichoun, diwall da vont a-gleiz,
* Rag Bouji da vlenier, a welann, zo direiz.
* Jakez, paotr ann alar, pe leac’h ema da benn ?
* Perag e tiskrogez pell diouz al letonenn ?
* Ha te mousik penn skanv, perag oud eat a-dreuz,
* E leac’h beza bleniet eeun beteg ar c’hleuz ?
* Ne venn ket sebezet e ve Iann e-kounnar,
* Rag gand al lodenn-benn, pa ziskrog ann alar
* Keit diouz al letonenn, e ranker hast affo,
* Palat, araok ma vez ar c’hezek enn distro.
* Krogit heb koll halan, krogit start, Fanch ha Per,
* Ma chomit da dermal, dem-zost vefot re verr ;
* Taolit a-leiz ar bal ann douar a vruzunou,
* Buan, vit ma ne vo ket al loen war ho seuliou,
* N’euz nemed Alanik ha ne ra ket he lod,
* Nerzusoc’h e vefe ma karfe debri iod,
* Ne dal ket ar butun a zev dindan ar c’harz,
* Pec’hed e ve d’he goan rei d’ezhan kik ha fars.
* Pichoun, a lavare va zad,
* A ioa glaz enn he iaouankiz ;
* D’ar foar, kerkoulz ha d’ar marc’had,
* Pa’z eann gant sac’hadou gwiniz,
* Ann holl a jome sebezet
* Enn eur welet eul loen ken kaer ;
* Ma n’em bije ket her c’haret,
* Pichoun a ve bet gwerzet ker.
* — Ma n’oa ket falvezet d’am zad
* En einm zizober ouz Pichoun,
* Me gav on doa great ennn dra vad,
* Rag n’oa ket, o giz loen limoun,
* Loen all ebet er Finister
* Evid, evel-d-han, dibrada
* Heb mouzat, enn eunn taol kolier,
* Eur c’harrad euz ar re vrasa.
* Me n’em euz ket anavezet
* Pichoun, p’oa c’hoaz glaz he vlevenn ;
* Her gwelet em euz ato treuet,
* Koz kenan, ha gand eur bleo gwenn ;
* Med ma ne veze starnet mui,
* Da vihana, beteg mervel,
* En deuz bet alo da beuri,
* Ivez ato leun he rastel.
* Karet oa gant braz ha bihan.
* Euruz e venn c’hoaz hirio,
* Ma c’hallfenn gwelet anezhan
* Koz kenan evel kent, ha beo.
* — Med eur vintin, pebez anken,
* Pebez glac’har ha rann-galoun,
* Pa weliz, e-c’harz he speurenn,
* Maro-mik ar paour keaz Pichoun !
* Eunn heol skeduz d’ar mintin a lugern,
* Ar pesketer a bign oc’h beg ar vern.
* Ha dreist ar vag, henvel ouz diouaskel,
* Al lien a zo digor-braz d’ann avel.
* Ar pesketer a ia war ar mor doun,
* Leun a fisians ha laouen he galoun,
* Rag dreist he benn n’euz ket a goabrennou,
* Dindan he dreid eo berr ann houlennou.
* War ann tevenn he bried, he vugale,
* War ho daoulin, evit-han a bed Doue,
* Ha ne zistroint ket war ho c’hiz d’ar gear,
* Epad ma vo chomet a wel d’ann douar.
* Pesked, er vag, a ziskenn a-zoare ;
* E-verr e vo bara d’ar vugale,
* Chom a ve c’hoaz eunn nebeud gwenneienn
* Ha sistr iac’huz a vo leun ar werenn.
* Siouaz ! du-hont, setu deuet eur goabrenn ;
* Al labous-mor a losk eur griadenn ;
* Eur barr-amzer a gouez euz ann envou ;
* Ar vag a zo dizroet gand ann tarsiou.
* E-tal ann aot e weler d’ar beure,
* Enn dro d’eur c’horf, ar pried, ar vugale ;
* Med e leac’h klemm ha nac’h ann Aotrou Doue,
* E c’houlennont baradoz d’ann ene.
* Kerkent ar mab, oajet a bemzek vloaz
* A lavar krenn : « Daoust ha me n’ounn ket goaz !
* Evid-omp holl pa ’z eo va zad maro,
* War ar mor doun brema me ia d’am zro ! »
* Ar mor a lamm dreist ar reier
* Ar c’hoabr zo leun a luc’hed,
* Kezek, er meaz, euz ho kreier,
* Kemeromp hor c’hrog, paotred.
* Ann noz a zo ien ha tenval,
* Kazarc’h zo gand ar barron,
* Med ann avel a c’hall iudal
* Pa vez bizin a verniou.
* Ar bizin a zo da genta
* Teil karet ann Arvoriz,
* Rag heb bizin n’ez euz netra,
* Na patatez, na gwiniz.
* Deomp er mor beteg ar gerc’henn
* Ha krogomp holl, a-zoare,
* Ma’z ei dek gweach war ann tevenn
* Ar c’harr, araok ar beure.
* Ann treaz gand ar gourventennou
* A stag ouz hon divesker.
* Ne garomp ket dougenn lerou,
* Kroc’henn hon euz evel ler.
* Dindan ann dillad n’eo ket klouar,
* Pa vez gleb, lost ar roched,
* War ar bragez, o vont d’ar gear,
* Me vez ket hanter zec’het.
* Med perag ober arveziou ?
* Daoust ha n’omp ket tud kaled ?
* N’omp ket kizidik ouz ar riou
* Aun douar a vezo teilet.
* Euruz int keriz : gwenn ho dourn, flamm ho fenn !
* Gwisket gant dillad du, ken kaer ha bourc’hisien,
* Labourerien ar porz, labourerien war gear
* Pa ’z eont enn tu-bennag, da zul, a zo dispar,
* Henvel oc’h aotrounez ; rag ervez ho doare
* E lavarfac’h ho deuz eur c’hastell a leve.
* Mad, tostait eunn nebeud, sellit pell ha gwelloc’h :
* Enn taol lagad kenta, me gav d’in, e weloc’h
* E kuz fall ann dillad ar pez a zo dindan,
* Hag pa vez eul liou flamm aliez e vez kov moan,
* Eur iec’hed reuzeudik a ra d’e-hoc’h sonjal
* Ez eur araok ann oad da welet ar bed all.
* Ia, labourerien-douar, arabad eo kredi
* E ve buez paotred kear gwell eged hoc’h hini,
* Arabad barn ann den dioc’h gwelet he zillad,
* Kement-se ne c’hall ket diskouez en deuz kovad ;
* Dillad hirr ha lostek a zo war meur a gein,
* Siouaz ! ar c’hov n’eo ket diroufenn goude lein.
* Ebarz e liorz, e-kichennik va lojenn
* Gwelet hoc’h euz eur wezenn gaer dero ?
* Enn he disheol, va mamm ger, war he barlenn,
* He deuz desket d’in komz e iez va bro ;
* Karet a reann klevet a-dreuz ho skourrou
* Eunn avel iac’h o voudal d’ar pardaez,
* Hag o kana, kuzet e-touez he deliou,
* Epad ann deiz laboused a bep mouez.
* Gwezenn dero, da zisheol ec’h euz ivez,
* Enn ho c’hozni, roet d’am mamm ha d’am zad,
* Da bep eured e veze d’ann dud-nevez,
* Atlo savet ann daol e-c’harz da droad ;
* Nag a bed neiz n’ec’h euz-te ket bet kuzet,
* Enn amzer gaer, ouz ar vugaligou !
* Al laboused n’ho deuz ket das tilezet,
* Ha meulet oud enn ho c’hanaouennou.
* Goude beza treuzet ken aliez ar mor
* Oann kastizet, eunn deiz, o redet bro ;
* Kavet em euz ar iec’hed e-tal va dor
* Hag a-zindan va gwezenn gaer dero ;
* Ma tle koueza va gwezenn, gand he c’hozni,
* Araok ma ’z inn da gousket d’ar vered,
* Er gwella koat me fell e ve great enn-hi
* Peder blankenn vid ober eunn arched.
* Klevit hoc’h euz d’ann diskar-amzer,
* E-kreiz ann nozveziou tenval,
* Pa lamm ar mor braz dreist ar reier,
* Pa vez ann avel o iudal,
* Klevet hoc’h euz, enn traon d’ar menez,
* Eur jabadao ken kounnaret,
* Ma ro d’ar spered spount hag enkrez ?
* Tec’hit diouz ar c’horriganed.
* Dourn-oc’h-dourn a-dreuz ar bodennou,
* Enn eur zansal, enn eur gana,
* Ez eont da glask er wenodennou,
* Eunn tremeniad evit laza ;
* Diwall, diwall paour keaz tremeniad,
* Rag gant-ho ma’z oud dizoloet,
* Evit redet eo divezad,
* Tec’hit diouz ar c’horriganed.
* He zaoulagad a den da zrelli,
* Heb dale ne wel ket ann hent,
* Ne ra neuze nemet trei, distrei,
* Ha gand ar spount e skrign he zent ;
* Rag enn eur c’helc’h ledan, ar vandenn,
* Enn dro d’ezhan a zo bodet,
* Ema kabestet gand ho jadenn,
* Tec’hit diouz ar c’horriganed.
* Ar c’horrigan braz a daol eur zell,
* Enn eur c’hoarzin, war ar paour keaz ;
* Enn he zourn eo digor eur gountel,
* Gand goad eunn all ruz-tan eo c’hoaz :
* Hag e-kreiz trouz ar mor, ar gurun,
* E kriont holl : « ra vo lazet !
* Rag keit amzer zo ma’z omp war-iun ! »
* Tec’hit diouz ar c’horriganed.
* Gand eunn taol kountel, enn eur vodenn
* Eo diskaret war he c’hinou ;
* Ker buan int deuet enn eunn anduillenn
* He galoun hag he vouzellou ;
* Ha d’ar mintin euz ann tremeniad,
* Ebken, sotu zo bet kavet :
* HHe dok ledan hag he voutou koat.
* Tec’hit diouz ar c’horriganed.
* E-kreiz eur vodenn lann, pemp labous, enn eunn neiz,
* Digor ho daoulagad abaoue goulou-deiz,
* A c’hed didrouz ho mamm eat, kerkent ar beure,
* Da glask eunn nebeud boued evid he bugale.
* DISKAN
* Bugaligou, na rit kel a vrezel
* Bikenn d’al laboused,
* Sonjit, p’edoc’h gwech’all enn ho kavel,
* Gand ho mamm oac’h karet.
* Enn eunn taol er goaremm e lamm bugaligou,
* Bugaligou fallakr, dibouferien neiziou ;
* Al labousigou keiz, a-boan ma’z int marbluet
* Ma ’z int euz ho bodenn, neiz hag all, diframmet.
* Setu boued leun he beg, sederik ha laouen.
* Ar vamm o tont brema, du-hont, hed ann draonienn ;
* Ober ra troiou kamm, evid en em guzet,
* Ha gallout mont enn neiz, heb beza bet gwelet.
* Evid ar vammik keaz, siouaz ! pebez anken,
* Pa wel ez eo laeret ann neiz euz ar vodenn !
* Hag abaoue, noz-deiz, a-uz d’ar bodennou,
* Heb ehan ha truezuz e klever he c’hlemmou.
* Mamm baour ne c’halli mui gwelet das laboused,
* Adalek ar mintin em’int enn eur gaoued ;
* Kouik.... das kervel a reont, enn eur grena gand aoun,
* Hag ho beg a zigor gand ar zec’hed, ann naoun.
* Sionaz ! re iaouank int evit gallout beva,
* Rag ne c’houzont ket c’hoaz na debri, nag eva.
* Bugale griz, warc’hoaz ho gweloc’h o vervel,
* Araok m’ho devezo plu war ho diouaskel.
* Gwelet hoc’h euz, hed ann nozveziou,
* Pa bar al loar hag ar stered,
* Ar c’hornandouned er goaremmou,
* Kendirvi d’ar c’horriganed ?
* Ne lazont ket ann dremenidi,
* Karet a reont avad farsal ;
* Na zistroit ket divezad d’ho ti,
* Ma n’hoc’h euz ket a c’hoant dansal.
* Klevit mad ann dra burzuduz-ma
* Arruet gant Jakez, eunn nozvez ;
* D’ar bourg ez eaz da brena bara,
* Eur foultren tor a galz a bouez ;
* Hogen, enn eunn tavarn e chomaz
* Keit amzer dirag eur werenn,
* Ma n’oa ket gwall abred pa zistroaz,
* Gand ann dorz pounner war he benn.
* Arruet o goaremm ar c’honikled,
* Pell diouz ann tiez hag ann hentchou,
* E kouez e-touez ar c’hornandouned
* Hanvet ivez ar viltansou ;
* Kerkent enn he zaou zourn eur kroget,
* Ha Jakez, e-kreiz ar vandenn,
* A rank, sentuz, dansal ha lammet,
* Gand ann dorz pounner war he benn.
* Kement e lammaz hag e tansaz,
* Hed ann noz, gand ar viltansou.
* Ma teuaz da ziskenn enn he ziskoaz
* He c’houzouk, he c’hronch, he c’hinou
* Da c’houlou-deiz ann amezeien
* A gavaz Jakez enn he za,
* Nemed, o burzud ! e leac’h he benn
* N’oa mui nemed ann dorz vara !
* Setu neuze gwella ma c’hallont,
* Hi, da zachell kren war ho vleo.
* Gant fisians d’hen lakat, evel kent,
* Da vihana ma’z oa c’hoaz beo ;
* Euz he c’houzouk n’ho doa ket gallet
* Diframma nemed ann hanter,
* Setu perag eo bet leshanvet
* Er vro : Jakez ar c’houzouk verr !
* Eur vintinvez, da foar vras Lesneven,
* Ar paour keaz Tom a dorraz he jadenn.
* Hogen he vestr, adalek ar beure,
* A ieaz enn hent, gand eul loen, d’ar foar-ze.
* Dihun abred, ar c’hi Tom ho gwelaz
* O vont er streat, etrezeg an hent braz.
* Tenval he benn, hag he lost war-ziskenn,
* Enn eur c’houesa, setu da Lesneven
* Hen da redet ; buan e c’hen em gavaz,
* Louz e vlevenn gant poultrenn ann hent braz.
* Pell e klaskaz a-dreuz, a-gleiz, a-zeou,
* He zaoulagad beuzet gant an daelou,
* Pa deuaz kerkent eur fallakr da grial ;
* Harz ar c’hi klanv ! Bazad d’ann aneval !
* Enn eun taol kount, evel ar chas taget,
* Haillevoded war-n-han a zo saillet.
* Iudal a ra, rag ar bisier, ar vein,
* A gouez skrijuz, a bep tu, war e gein.
* Gallet en deuz evelato tec’het ;
* Er meaz a gear, leun-c’hoad ha mac’hagnet,
* Ec’h en em stlej, a-dreuz ann dachennou,
* Faoutet he benn, er maez e vouzellou,
* Gant, war e lerc’h, an holl haillevoded.
* Setu kuz-heol, enn eun dachennad ed,
* Ar paour kaez Tom a deu d’en em astenn,
* Kuzet da-vad e-touez ar greun melen.
* Eunn nebeud c’hoaz ha mui ne vezo klanv.
* Pep tra brema zo ruz enn dro d’ezhan :
* Ruz-tan ar goad dindan he vouzellou,
* Ruz ar roz-ki, ruz oc’hpenn ann Envou.
* Enn dro d’ezhan pep tra zo sioul ivez :
* Al laboused ne ganont ken er gwez
* Hag enn Envou, pa zao skeduz al loar,
* Epad ma kousk muntrerien kriz ar foar,
* Ar paour kez Tom a zo kousket d’he dro,
* He zaoulagad prennet gand ar maro !
* E Breiz-izel,
* Gwir douar ar barzed hag ar feiz,
* Me zo ganet, hag e gwir vugel,
* Vit Breiz em bezo, beteg mervel,
* Kaloun em c’hreiz
* Hag eur gwir garantez a-leiz ;
* O tiwall va loened er strejou
* Hag er meneziou,
* Ounn euruz da gauut eur vuez didrouz
* Evel buez al labous ;
* Euz ar menez beteg ann draonienn,
* Ann avel a gas va c’hanaouenn,
* Enn hor iez kaer,
* Epad ma redont war va delenn,
* Prim-meurbed, va bizied tener.
* Ha ha ! ha ha ! ha ha !
* Ouz ann domder
* E-kreiz ann anv em euz ato
* Ann dour-red, fresk ha sklear, euz ar ster ;
* Evit disheol, a-uz ar reier,
* Ar gwez dero
* Baradoz karet ann ekleo ;
* Bez em euz, pa deu d’in c’hoant mori,
* Eur gwele kinvi
* War behini m’en em ro da gousket
* Oc’h kan al laboused ;
* Ober a rann huvreou kaer-meurbed :
* Huvreal a rann ounn euz va loened
* Ivez ar Roue,
* Ha n’em euz er bed-ma mestr ebet
* Nemet va c’houstians ha va Doue.
* Ha ha ! ha ha ! ha ha !
* Malloz, malloz war-n-oud, ia, malloz da-viken,
* Euz a berz kement den en deuz ar feiz kristen,
* Mezventi, mezventi, mezventi milliget,
* Binim gwasoc’h eget binim ar chas taget,
* Poezoun deuet, a zaillad, euz a buns ann ifern,
* A zev ar boull-galoun, a vrein mel ann eskern !
* Ar grevusa vosenn, ar gwasa brezeliou,
* A zo pell-braz da gaout niver da c’hwall-euriou ;
* Te laz goaz ha maouez araok hanter ann oad,
* Hag ar pez zo skrijuz, da vinim, eat er goad.
* Euz eur rumm d’egile grisiennet er gwazied,
* Euz ar vugale geiz a ra kornandouned.
* N’eo ket ebken d’ar c’horf ann tech hudur, siouaz !
* A ra drouk, heuz ha spount, d’ann ene gwasoc’h c’hoaz,
* D’ar re zo war ho tro, kerent ha mignouned,
* Pere gand ho skouer fall enn enkrez zo bepred.
* Nag a diegeziou kaer, n’euz ket pell c’hoaz brudet,
* Gant tech ar vezverien a zo buan diskaret !
* Nag a vugale fall, enn eur en em vezvi,
* A ra mez ho c’herent enn amzer ho c’hozni !
* Rag tan ar gwin-ardant, a-boan ma sao d’ar penn,
* Ma c’houez ar ioulou louz e kov ann den oc’hpenn.
* Malloz, malloz war-n-oud, ia, malloz da-viken,
* Euz a berz kement den en deuz ar feiz kristen,
* Mezventi, mezventi, mezventi milliget,
* Binim gwasoc’h eget binim ar chas taget,
* Poezoun deuet, a zaillad, euz a buns ann ifern,
* A zev ar boull-galoun, a vrein mel ann eskern !
* Ato Fanch, enn he iaouankiz,
* A ioa bet eunn den a skouer vad,
* Karet kenan gand he genvroiz,
* Evel m’oa bet karet he dad.
* Setu perag e timezaz
* D’eur benn-herez iaouank ha koant,
* Rag gwelloc’h eo dibaba goaz
* Gant furnez, eget gand arc’hant.
* Ken euruz e vije bet,
* Hed he vuez, enn he vereuri !
* Med siouaz ! eur pardaez, touellet,
* E c’hen em daolaz da c’hoari,
* Da c’hoari gant Iann ar mezvier,
* Eunn amezek, brudet er vro
* Evit beza brasa lounker
* Euz oc’hpenn dek leo tro-war-dro,
* O tont euz ar bourg, eunn nozvez,
* Iann a varvaz gand he govad,
* Med pleg ar mezvier a zo diez
* Da lammet, eur weach eat er goad,
* E leac’h dont da veza furoc’h,
* Goude maro Iann ar mezvier,
* Fanch a lounke brema gwasoc’h,
* Muioc’h eget dek glabouser.
* Ha stal Fanch a iea da stalik,
* A-nebeud, ferm ar benn-herez,
* Oe gant-han gwerzet-holl, prestik,
* Vit kendelc’her he lountregez.
* He bried keaz hag he vugale
* A vije bet er baourentez,
* Pa falvezaz eunn deiz da Zoue
* Ouz ann dud keiz kemeret truez.
* Eunn nozvez, Fanch, mezo-meurbed,
* Hag ar glaourenn leun he c’hinou,
* A ioa, gant gadik ar vered,
* Bet dianket e-touez ar beziou.
* Pa deuaz goulou-deiz, ar c’hloc’her
* A gavaz astennet, d’he dro,
* Fanch, a-dreuz bez Iann ar mezvier,
* Gand he govad ivez maro.
* O Bretouned ! va mignouned,
* Tec’hit krenn diouz ar vezverien ;
* Ar vezventi, siouaz ! er bed,
* A gas kement tra da dorgenn.
* It d’ar gear goude gousperou,
* Hag evit ebken sistr iac’huz ;
* Ho pried hag ho pugaligou
* Evid-hoc’h vo trugarezuz.
* Adalek ar mintin, da foar vraz Lesneven,
* Al leue bihan a zo dispartiet diouz he vamm,
* Hag abaoue, Min-du, tenval-meurbed he fenn,
* Ne ra nemet blejal ha ne beur ket eunn tamm.
* Paotr ar zaout, nec’het-braz, ne c’hall ket he diarbenn,
* Rag enn despet d’ezhan, dreist kement kleuz e lamm ;
* O klask he leue bihan er menez, enn draonienn,
* E red, vel penn-follet, a-hed ar strejou kamm.
* Man ! man ! man ! a respount truezuz-holl ann ekleo,
* War ribl ar prajou glaz, e-kreiz ar c’hoat dero
* Euz al leac’h ma tec’hont al laboused, spountet.
* Man ! man! man! a glever c’hoaz, hed ann noz, er c’hraou ;
* Ha beteg ar beure, Min-du, gand he c’hlemmou,
* Ne lez ket, eur mare, tud ann ti da gousket.
* Bugel, da zaoulagad a c’hall chom digor-braz
* Evit sellet ouz ann Envou ;
* Da dal zo ken dinam ! a-zindan ar c’hoabr glaz,
* Ken lugernuz eo da zellou !
* Ar pec’her, evel-d-oud, ne gred ket digeri
* Braz he zaoulagad, gant frankiz ;
* Enn ober he Grouer e c’hoar ne c’hall ket mui
* Lenn, evel enn he iaouankiz.
* Bugel, vel eunn Elik, gant da vouez dudiuz,
* Kan eur werz da Grouer ar bed,
* Hag enn da galoun flamm n’euz netra sklabezuz,
* Evel ann erc’h eo gwenn bepred.
* Mouez ann den fall avad a douaz ken aliez,
* Ma rank tevel hivizikenn ;
* Ar vouez-se ne dle ket kana gand ann Elez ;
* Iudal a ra gand ann anken.
* Bugel, lak gant fisians, e daouarn ann El mad,
* Da bedennou, mintin ha noz,
* Rag pedenn El ann douar, gand hor Mamm hag hon Tad,
* Zo selaouet er Baradoz.
* Kement Iudaz avad, pa deu deiz ar c’hastiz,
* Kaer en deuz pedi gant glac’har.
* Ne vez ket selaouet ; oc’h pedenn ann den treiz
* E vez great ato skouarn vouzar.
* Bugel, te c’hall mervel, heb krena gand enkrez,
* Hag ar baradoz zo da vro,
* Ha beteg kador Doue, da vreudeur ann Elez,
* Holl enn eur gana, da zavo.
* Siouaz ! ann den difeiz, hag a nac’h he Grouer,
* N’en deuz da c’hedal, d’he varo,
* Nemed ann nec’hamant, ann ifern enn eur ger,
* E-kreiz ann holl boaniou garo.
* Bugel dinam ha gae, gwelloc’h eta mervel,
* Ma teuez eunn dervez da ziroll ;
* Er Baradoz, dostu, kentoc’h ober eunn El
* Eged beva vit mont da goll.
* Meur a weach ma’z euz dienez
* Enn hor stad,
* Ec’h euz, enn distro, karantez
* Da vamm vad ;
* Ma n’ec’h euz ket, va bugelik
* Ken karet,
* Gwele vel ar re binvidik
* Da gousket,
* Da gavelik n’eo ket ien
* Ha kempenn eo great gan-en.
* Gra da gousk, sioulik evel eunn El,
* Rag ato,
* Da vamm vad, e-kichenn da gavel,
* A jomo.
* Ma ne welez enn eunn huvre
* Paleziou,
* E welez digor marteze
* Ann Envou,
* A-zindan ann heol ken skeduz
* Greun melen,
* Er c’hrinennou bokejou ruz,
* Glaz ha gwenn.
* Ha laboused a bep liou
* O nijal dreist ar meziou.
* Gra da gousk, sioulik evel eunn El
* Rag ato,
* Da vamm vad, e-kichenn da gavel,
* A jomo.
* Da zillad prenet gant va foan
* A zo paour,
* N’em euz ket evit da zae c’hloan
* Spillenn aour,
* Ha pa zihunez, va bugel,
* Ne c’hallann
* Diskouez d’id nemed eur c’hoariel :
* Ar groaz stean
* Euz va japeled, bemdez
* Chapeledet d’ar Werc’hez.
* Gra da gousk, sioulik evel eunn El,
* Rag ato,
* Da vamm vad, e-kichenn da gavel,
* A jomo.
* Tri bloaz en deuz Paolik, abaoue miz genver,
* Oc’h ann daol ec’h azez brema, koulz hag eur goaz.
* Med vit tizout ar pod,he vreac’h a zo re verr,
* He vamm a vesk eta iod enn he skudellad leaz.
* N’eo ket figuz nemeur ar Paolik, mab da Ber,
* Leun al loa veuz ar iod, euz ar skudell er meaz,
* A zo stlapet gant-han, a-dreuz hag a benn err ;
* Med enn he gornaillen ne rinkl ket holl, siouaz !
* Hag ar pez ne ia ket, avad, enn he c’hinou,
* Zo stag ouz he zivoc’h hag ouz he vuzellou,
* War he vruched ivez e kouez eul lodenn vraz.
* Koulskoude, den enn ti n’hen gourdrouzo bikenn
* D’hen gwelet gand ar iod hag al leaz digempenn,
* Rag ar glanded a verv enn he zaoulagad glaz !
* Laboused koant ar c’hoat, ehanit da gana,
* Bezit truez ouz anken hag ouz glac’har ho mignoun,
* Kuzit ho levenez, hirio da vihana,
* Va lezit da vervel, heb kreski va rann-galoun.
* Rag ne d-inn ket hivizikenn,
* Gant levenez, e-skeud ann deliou,
* Da c’hourvez e-c’harz eur wezenn
* Evit klevet ho kanaouennou.
* Gwez a garenn gwelet glaz, d’ann nevez-amzer,
* Dindan avel ann hanv a-boan ma teuec’h da finval ;
* Evit diskouez warc’hoaz ho kaon d’ho mignoun ker,
* Lezit eunn avel grenv enn ho skourrou da voudal.
* Hag hivizikenn ne d-inn ket
* E-c’harz ho troad, dindan ho teliou.
* D’en em astenn evit klevet,
* A-dreuz d’e-hoc’h, pep seurt hirvoudou.
* Sterik arc’hant ar prad, sklear vel eur mellezour,
* Gwelet a reann va skeud enn-oud oc’h en em dreza ;
* Dindan eur goabrenn zu ra vo tenval da zour
* Warc’hoaz, pa lavarinn adie da vuez ar bed-ma,
* Hivizikenn, er ieot livriz,
* N’em gweli ket enn-oud o sellet,
* D’ar pardaez-noz pa gouez ar gliz,
* Pa’z oud gand al loar sklerijennet.
* Mor, enn derveziou kaer ez eann em bagik skanv,
* Gand he lien digor-braz, du-hont, pell da besketa ;
* Pa vezinn tremenet, gra vel e-kreiz ar goanv,
* A-zindan da darsiou, d’ann holl reier braz krena.
* Rag heb dale, va bagik keaz
* War ann aot a vezo dilezet,
* Kazi goloet holl gand ann treaz
* Hag he lien gwenn, evel-d-onn, breinet.
* Enn dervez-se Jezuz, skuiz gand he brezegenn,
* A reaz eunn ehanik e-c’harz troad eur wezenn ;
* Ar bobl oa niveruz, mesket enn dro d’ezhan,
* Ar publikan a ioa dem-zost d’ar farizian.
* Ar c’helc’h, heb dale pell, a ioa deuet kalz strisoc’h,
* Rag ann holl a glaske gwelet Jezuz tostoc’h ;
* A-boan ma c’halle Per, e penn ann diskibien,
* Dalc’her eunn dachennik frank enn dro d’ar wezenn.
* Prinsed ar veleien a lavare da Ber :
* « Ni fell eunn nebeudik diviz gand ho mestr ker,
* « Evit gouzout hag hen zo profed war ann douar. »
* Hogen, ouz ho fedenn Per a rea skouarn vouzar.
* Klask stourm out-han pelloc’h, ne dale ket ar boan ;
* Pennek vel eur Breizad, ha kazi drouk enn-han,
* Per a jomaz ken mud ouz ar farizianed,
* Mud ato, mud ivez ouz ar publikaned.
* Hogen, setu merc’hed, gant-ho peb a vugel :
* « Lezit hor bugale da bokat d’he vantell. »
* Ha kerkent oe klevet eur vouez karantezuz.
* Skiltroc’h eged ann ear ; houn-nez oa mouez Jezuz :
* « Simoun Per, eme-z-han, bezit madelezuz,
* « Lezit ar vugale da zont beteg Jezuz,
* « Rag den, e gwirionez, ne ielo d’am Envou,
* « Ma n’eo ket ken dinam hag ar vugaligou. »
* Ar brud euz a Jezuz a ioa skignet a bell ;
* Hogen, eunn den iaouank, pinvidik braz-meurbed,
* A deuaz da c’houlenn mont e renk ann Ebestel.
* « O Mestr ! hoc’h heul a rinn e pep leac’h, ha bepred. »
* Jezuz, goude m’en doa taolet war-n-han eur zell,
* A respountaz d’ezhan : « Kimiadit diouz ar bed,
* « Roit d’ar paour ho tanvez, roit beteg ho mantell,
* « Goude-ze m’em bezo mall d’ho tigemeret. »
* Ann den iaonank a ieaz war eeun d’he vro,
* Med evid heul Jezuz ne deuaz ket enn distro,
* Rag he galoun a ioa re stag ouz he zanvez.
* « Easoc’h eo d’eur c’hanval mont dre doull eunn nadoz
* « Eged d’eur pinvidik gounit ar Baradoz. »
* A lavaraz Jezuz. Doujans d’ar baourentez.
* Bihan vel eur c’houibuenn a-zindan ar c’hoabr glaz,
* Enn draonienn, er menez, pe c’hoaz war ar mor braz
* Ann den, petra c’hallfe talvezout war ann douar ?
* Daoust hag ar zonjezonn a nij euz ho spered
* Ne c’hallfe ket pignat dreist ann heol, ar stered,
* Beteg eur sklerijenn ha n’he deuz ket he far ?
* Euz a vil vloaz da vil vloaz pa weler ar reier
* O chom heb uza tamm a-zindan ann amzer,
* Perag e vrein ann den evel eunn amprevan ?
* Ha perag beza roet d’ezhan kaloun ha penn ?
* Perag he vuez zo berr evel eul luc’hedenn
* A red er c’houmoul du d’ann derveziou taran ?
* Perag ? Abalamour n’eo ket great vid ann douar,
* Ganet eo vit gounit eunn deiz ar vro dispar
* Ho doa kollet hon tad hag hor mamm dizentuz.
* Bepred ann den a dle sevel hueloc’h he benn,
* Bez en deuz eunn Ene, bez ez eo dioc’h eur ouenn
* Ha ne c’hall ket mervel ; ouenn ann Doue gallouduz.
* Du-hont, enn Afrik ar c’hresteiz,
* E veve didrouz, e frankiz,
* Eur bobl nerzuz hag a galoun,
* War-n-han pa gouezaz ar Zaozoun.
* Gand eunn nerz vraz, unan oc’h dek,
* Heb ehan, ar bobl kalounek
* Ouz ar Zaozoun a gred herzel ;
* Frankiz ! eme-z-han, pe vervel !
* Enn eur welet kement a nerz
* Kement a lealded er Boers,
* D’ann Transvaal e ia Fransisien,
* Villebois-Mareuil enn ho fenn.
* Villebois zo pinvidik-braz,
* Tad d’eur plac’hik a bemzek vloaz ;
* Euruz e c’halle beza
* Enn he vloaveziou diveza.
* Med Villebois-Mareuil n’eo ket
* Eunn den hag a c’hall chom kousket,
* Epad ma lazont, forbaned,
* Bugale kement ha merc’hed.
* Kenavo, merc’h ! kenavo, Frans !
* Hag hen enn hent, leun a fisians
* Enn he c’hwiziegez, enn he nerz,
* Evit difenn gwir ar Boers.
* Noz-deiz, e penn he zoudarded,
* E koueze war ar forbaned :
* Nag a bed kant, e Colenso,
* En deuz terc’hennet, anezho !
* Siouaz ! war dachenn ann emgann
* Ez eo skoet, gand eunn tenn forban ;
* Med da c’hoad, enn Afrik skuillet,
* O Villebois ! n’eo ket kollet.
* Da c’hoad, soudard nerzuz euz Frans,
* Da-viken a grio venjans !
* Rag, enn despet d’ar Zaozoun kriz,
* Bevet ar gwir hag ar frankiz !
* Eur gounnar vraz a verv e kov ann aneval ;
* Bezomp war hon evez, Breiz-Izel ha Bro-C’hall,
* Rag Bro-Zaoz, a-nevez, a ziskouez he dent lemm,
* Ar c’hoant braz d’hon lounka zo skrivet war he dremm.
* Chomomp ato dihun, Bretouned, noz ha deiz
* Rag, evel a c’houzomp, ar Zaozoun a zo treiz,
* Ma n’hon euz ket bepred hon daoulagad digor,
* Ho listri buan a vo dem-zost d’hor porsiou mor.
* Ma ne vezomp ket treac’h, ann histor hen diskouez,
* N’euz netra da c’hedal, diouz ar Zaozoun didruez,
* Nemed eur maro kriz, goude kalz a boaniou,
* Er prizouniou tenval ho deuz war ho bagou.
* Enn da za ! pesketer, ha te, labourer douar,
* Ha bazad d’ar Zaozoun, war vor evel war zouar ;
* Bouc’hal ar martolod a dle faouta pennou,
* Ha talc’h al labourer diframma bouzellou.
* Pesketerien Arvor n’int ket kornandouned,
* Vel Cornic ha Surcouf int gwir vartoloded ;
* Tud ar menez ho deuz, gant kaloun Duguesclin,
* Penn ann tregont Breizad euz emgann Josselin.
* Eiz dervez, noz ha deiz, gand he bevar mil leoun,
* Al leoun Kronj a zalc’h penn d’hanter kant mil Saozoun
* Enn despet d’ho niver, ha da galz kanoniou
* Pignet gand ar re-ma e lein ar meneziou,
* Epad ma chome c’hoaz gand ar Boers eunn tenn
* Ar Zaozoun a goueze niveruz vel kelienn.
* Med siouaz ! petra dal kement a nerz-kaloun,
* Pa vez enn hoc’h eneb ann niver hag ann naoun ?
* Hag ar pez zo gwasoc’h, ar boan skrijuz, garo,
* Da gaout ann halan, brein, gant c’houez ar re varo !
* Rag ar Boers ivez a goueze puill brema,
* Evid en em zifenn pa n’ho d’oa mui netra.
* Merc’hed ha bugale, beuzet holl enn ho goad,
* A goueze maro-mik, kement ha pried ha tad.
* Kronj, evid ho bezia, da c’honlenn’ta neuze,
* Digant Roberts ar Zaoz, eunn nebeudik mare.
* Hen gwech’all, pa’z oa treac’h, den leal hag a galoun,
* En doa lezet ober kement-se d’ar Zaozoun.
* Bretouned, selaouit ar pez a respountaz,
* D’ar jeneral leal Kronj, Roberts ar muntrer braz :
* « Evit bezia da dud, ne dal ket d’id ar boan
* « Goulenn, eunn heur ebken, da devel ann emgann !!!
* Ouz ar Zaozoun ken kriz, ha leun a c’hwarisi,
* Piou’ta n’en defe ket, leiz kaloun, kasoni ?
* Hon lestr a rog ar mor ; ann douar zo pell, da-vad ;
* Eur c’hougn euz ar Provans, e liou ruz ar pardaez,
* A jom c’hoaz eunn nebeud dirag hon daoulagad
* Leun a zaelou tener, leun a dristidigez.
* Tenval, ha ken pounner eged hor c’halounad,
* Eur pennadik goude, war-n-omp ann noz a gouez !
* « Kenavo ! bro gaer Frans ! mamm ar gwir hag ar mad ! »
* A ganomp holl kerkent, enn eur zevel hor mouez.
* Kenavo !... ger tener, hag ivez kriz-meurbed,
* Enn nozvez-se dreist holl, e ginou soudarded ;
* Koulskoude ni gouskaz, heb sonjal er maro.
* Daou vloaz zo tremenet ; med nag a bed, o Frans !
* Euz ar re gane d’id « kenavo », gant fisians,
* Zo marvet evid-oud, heb klemm, pell diouz ho bro !
* Hanter varo kazi gand ann naoun, ar skuizder,
* Enn eul leac’h dibabet, d’ann noz, p’en em gaver,
* Louz holl gand ar vouillenn,
* War eur c’holo fleriuz astennet war ar pri,
* Araok en em daoler eur mare da vori,
* Me lavar eur bedenn.
* Ann hini lavarenn gwech’all, noz ha mintin,
* P’oann c’hoaz eur bugelik, war bennou va daoulin
* Ha va daouarn e kroaz,
* Ar bedenn desket d’in gant va mamm em c’havel
* Hag a deue da gerc’het enn eur c’halir, eunn El,
* Gand eul levenez braz.
* Me bed Mestr ann Elez ha Mestr ar zoudarded
* Da gemeret enn Env eneou va mignouned
* Maro war an dachenn,
* Hag pa’z eo gwir, siouaz ! ne c’hallint er bed-ma
* Beza didamallet, Doue, ro da vihana
* D’ezho da gurunenn.
* Goude, me zouj er gear, er c’hougn goullo, siouaz !
* Oc’h pehini va mamm a zell gant glac’har vraz,
* O ouela d’he bugel,
* Hag em c’housk e kav d’in gwelet va mignounez
* O tont beteg enn-oun, gwisket vel ar Werc’hez,
* Gant diouaskel eunn El.
* Mignoun, te pehini zo bet test euz va foan,
* Pa goueziz mac’hagnet war dachenn ann emgann,
* Hag evel eur gwir vreur ec’h euz va dastumet,
* Heb aoun ebet, das tro, da veza diskaret,
* Araok mervel, mignoun, me da drugareka
* Ha da bed da zelaou va c’homzou diveza :
* — Euruz te c’hallo war douar Frans diskennet,
* Da vihana mervel el leac’h ma’z oud ganet ;
* Kerkent ha ma laki war douar hor bro da droad,
* Lavar d’ann ekleoiou, da gement tremeniad,
* Ounn e-kreiz ann emgann, e gwir zoudard, maro,
* Enn eur zalc’her bepred ar zonj c’houek euz va bro.
* Ma teufez da dremen eunn deiz dre va farrez,
* Etrezek va zi soul e karfenn e iafez ;
* Pell da veza maner, bihan eo va lojenn,
* Med koantik eo kenan, gand he mogeriou gwenn,
* E disheol gwez dero leun a ganaouennou,
* E-c’harz troad ar menez ha war ribl ar prajou.
* Kea pelloc’h, er jardrin kelc’het gand eur c’harz beuz ;
* Tro-war-dro d’eur feunteun a zour iac’huz, ez euz
* Eul letonen glaz-kaol, dindan gwez avalou ;
* Diou vaouez a weli beuzet enn ho daelou ;
* Ann diou vaouez-se n’ho deuz nemed eur zonjezoun,
* Nemed eur garantez e gweled ho c’haloun :
* Unan a c’hed he map, holl fisians he c’hozni,
* Hag he ben ar mignoun dlie beva gant-hi.
* O va mamm ken tener ! O va gwir vignounez !
* Er Baradoz ebken ho kwelinn eunn dervez.
* Med te, va mignoun ker, ma iafez euz va ferz
* Evit rei d’ho c’haloun eunn nebeudik a nerz,
* Lavar em euz em feiz dalc’het ato fisians,
* Hag ounn marvet, enn eur grial : « Bevet ar Frans ! »
* Ne jom mui seurt ebet euz va zi soul Pountlez,
* Nag eur pennad moger, nag eur mean enn he bez,
* Ann douar am euz flastret em iaouankiz, diarc’henn,
* Ann oaled, leur ann ti, zo brema letonen.
* Ato me zalc’ho sonj euz ann dervez m’oann bet,
* O tont euz ann Tonkin, d’am bro Treflez distroet ;
* A-boan arruet e Brest, heb chom da varc’hata,
* Setu me, war va zroad — rag em ialc’h n’oa netra —
* Da gemeret ann hent a gas war-zu va bro,
* Heb sonjal lavaret da Vrest kenavezo.
* Klevet reann enn ekleo kanaouenn ar goukou ;
* O ! na me rede skanv, enn eur dreuzi Gouesnou,
* Plabennec, Lesneven, heb aoun d’en em skuiza,
* Rag du-hont, em zi soul, e sonjenn ehana.
* C’hoaz eur pennadik hent, hag e welfenn ar mor,
* Euz meziou Plouider, ha dor va zi digor,
* E-kichenn ar menez, e ribl ster koant ar Zeaz
* A ruill he dour arc’hant a-dreuz ar prajou glaz.
* Evel eur pesketer, tizet war ar mor doun
* Gand eur gwall barr-amzer, hag a drid he galoun
* Pa wel, enn eunn taol kount, ann avel o koueza,
* Hag ar pors mor el leac’h ma c’hallo c’hoaz douara,
* Evel-se me, kerkent eat war-laez ar meziou,
* Enn araok ha dillo da daoler va zellou :
* War menez ann Toupet, a wez pin goloet holl,
* Dindan pere gwech’all e c’hoarienn enn disheol,
* War halek ster ar Zeaz, tro-war-dro da Bountlez,
* War di soul ann draouienn, e-c’harz troad ar menez.....
* Siouaz ! ann huvre kaer, siouaz ! al levenez,
* A nijaz a-zindan halan griz ann enkrez,
* Rag eunn avel diroll a ioa bet tremenet
* El leac’h-se, kaer araok, ha brema dismantret.
* Na kriadenn, na kan, enn ear dreist ar meziou
* Al laboused a ioa tec’het a vandonnou,
* Rag dindan ar vouc’hal ar gwez oa diskaret
* Hag a-douez ar skourrou kement neiz diframmet ;
* O veza ma n’oa mui gwez evit rei disheol,
* Leton glaz ar menez oa brema gwevet holl ;
* Ar ster, e pehini, iaouankik e welenn
* Skeud ar raoz, ann halek hag ar gwiniz melen,
* Skeud kement a loened pere, diouz ar pardaez,
* Enn eur vlejal, a deue da zoura da Bountlez,
* Ar ster, ken kaer gwech’all, gant skeud kement a draou,
* Oa dizolo, siouaz ! a-zindan ann Envou,
* Hag er ioul, diwanet el leac’h m’oa leur va zi,
* Eunn amprevan, enn heol, a weliz o vori !...
* Kollet gan-en fisians, ha va c’haloun rannet,
* Setu me da bignat war menez ann Toupet
* Euz al leac’h ma weler a-bell ar meziou braz ;
* Azezet war eur roc’h, ac’hano me daolaz,
* Mantret, war ann draonienn, euz zell hirr ha truezuz.
* Ha va zal em daou zourn, neuze me lenvaz druz !
* Sonj ec’h euz va c’hoar ger, euz Treflez ?
* Euz hon lojennik a Bountlez
* El leac’h m’hon euz, gand hon tud karet,
* Hor iaouankiz gaer tremenet ?
* Eiz bugel ez oamp d’ar mare-ze,
* gwiziegez, seder ha gae ;
* Aliez brema, pa zonjann em bro,
* E teuann da skuill daelou c’houero.
* Rag ann amzer-ze diouz-omp zo pell,
* Ha ni, digor hon diouaskel,
* A-gleiz, a-zeou, siouaz ! zo nijet,
* Heb mui gallout en em welet.
* Rag du-hont p’ounn bet o pardouna,
* N’em euz anavezet netra ;
* Hor meziou ken glaz, ken dudiuz,
* Hirio zo melen ha truezuz.
* Gwez ar menez holl zo diskaret
* Hag he leton a zo gwevet ;
* Euz hon ti ne jom ket eur voger,
* Ha trouc’het int halek ar ster.
* Evel enn eunn huvre, koulskoude.
* Em euz ho kwelet adarre
* E ribl ar ster, e ieot ar prajou,
* O redet evel oanigou.
* Ha diouz ann noz, enn em d’ann oaled,
* Dirag eunn tan balan bodet,
* Ho kleviz, a vouez huel, o kana
* Eur werz kaer da Zantez Anna.
* Siouaz ! ann huvre n’eo ket padet,
* Ha va c’haloun zo bet rannet
* O lavaret, gant tristidigez,
* Kenavo da veziou Pountlez.
* Va c’hoar ger, plijadur ar bed-ma,
* Evel a welann, n’eo netra,
* Setu perag sec’homp hon daelou ;
* En em welet raimp enn Envou.
* Nemed, e-skeud ar c’hleuz, eur roudenn a zisheol,
* Heoliet kaer-meurbed oa, mintin mad, ann hent holl ;
* Ann dud, a strolladou, re vraz ha bugale,
* Dibreder, hed ann hent, vel ann heol a ioa gae ;
* Eur zulvez oa, m’ar plij ! deiz eur pardoun oc’hpenn ;
* Ar merc’hed, gwisket kaer, a zivize laouen,
* Ar goazed, ken kaer all, puret gwenn ho boutou,
* A glevet o farsal hag o kana souniou,
* Hag a bep tu d’ann hent al laboused ivez,
* Evel vid heul ho c’han, a zavo skiltr ho mouez.
* Klevet a reat oc’hpenn ar chas stag, oc’h harzal,
* Ann anevaled korn, enn draonienn, o vlejal,
* Hirvoud ann avelik e lein ar meneziou
* Ha klemmadenn ann dour a-dreuz mein ar goueriou.
* Kanaouenn, hirvoud, trouz, a-dost koulz hag a-bell,
* Enn ear a zave skanv war askel ann avel.
* Kement a levenez, a reaz, evel gwech’all,
* D’am c’haloun enkrezet, enn eur mare tridal.
* Evel da c’houezek vloaz, setu me da gana
* Ha da farsal kement eged ar rt c’haea ;
* Ne zonjenn ket en doa dourn ann amzer, siouaz !
* War va zal roufennek skrivet ann oad, doun-braz.
* Enn eur zellet ouz-in, ar re iaouank, m’oar vad,
* A deue da vous-c’hoarzin ha da va goapaat,
* O lavaret izel : « Sellit, ar c’heazik koz
* Ne zonj ket eo ken tost, euz he vuez berr, ann noz ! »
* Petra ra-ze, p’eo gwir em oa c’hoaz, eunn dervez,
* En eur vont d’ar pardoun, tanvet al levenez,
* Hag ann amzer didruez, siouaz ! a vale buan,
* Hag ar gozni n’eo ket pell diouz ar re vihan.
* Nemed, e-skeud ar c’hleuz, eur roudenn a zisheol,
* Ann hent a vezo c’hoaz, da bep hanv, heoliet holl,
* Ha pa vezinn maro, dreiz-han e vo gwelet,
* O vont gae d’ar pardoun, koz ha iaouank bepred.
* A baziou prim hag hirr kement bloaz a dremen,
* Amzer griz ar gozni zo dem-zost d’in siouaz !
* Em bleo, gwech’all ken du, meur a vlevenn zo gwenn,
* Beac’h ar bloaveziou zo pounner vid va diskoaz.
* Dizale me ranko kimiada, gand anken
* Diouz ar c’hoajou dero, diouz ann draoniennou glaz,
* Va daoulagad prennet ne c’hallint gwelet ken
* Ar mor o lammet huel dreist reier ann aot braz.
* M’em euz kement a geuz o tilezel ann douar
* Ma’z eo va c’haloun baour rannet gand ar glac’har,
* O sonjal eo ken tost ar mare da vervel,
* N’eo ket n’am befe mall da welet va C’hrouer :
* Aoun em euz na ve ket ar Baradoz ken kaer
* Eged va bro Treflez, perlezenn Breiz-Izel.
* Al loar, ann heol hag ar stered enn Envou,
* Ar mor ken doun, ann draonienn, ar menez,
* Ar ieot er prad, er c’hrinenn ar bokejou,
* O Doue krouer ! holl a zo great gan-ez ;
* Labourer-douar, dirag eunn ober ken braz,
* War-dro kuz-heol pa zoun ann Anjelus,
* Va mouez dister a bign euz ann dachenn glaz,
* Beteg enn-oud, o Doue ken gallouduz !
* Diskan
* Me gred enn-oud, Mestr, rag gand eur c’houezadenn,
* Enn eunn taol e peb leac’h, da bep tra te ro buez ;
* Doue gallouduz, en deuz bet krouet ann den,
* Me gred enn da vrazder hag enn da vadelez.
* Enn eunn ero, digoret gand ann alar,
* Va dourn ledan a daol ann had a-leiz,
* Evel ieot druz buan e tiwanont enn douar,
* Ha war bep had e sao pennou gwiniz ;
* Divezatoc’h ma teu, gand eur barr-amzer,
* Ann dachennad holl da veza stoket,
* E leac’h sevel va fenn eneb d’am c’hrouer,
* Evit pedi, kentoc’h, ez eo soublet.
* Ann douar a ro, goude va labour bounner,
* Magadurez d’am fried d’am bugale.
* Ne rofenn ket evid ar paleziou kaer.
* Va lojennik ha va meziou ken gae !
* Rag holl, da zul, enn dro d’ann daol dastumet,
* Etre va fried, va merc’h ha va mipien,
* Em euz fisians da veva pell d’ho c’haret,
* Ha va c’haloun em c’hreiz a zo laouen.
* Eunn dervez c’hoaz, evel gwech’all ma teufe
* Enebourien da goueza war hor bro,
* Kerkent, du-hont, gant va mipien me iafe
* E-kreiz ann tan, evid herzel out-ho ;
* Evit difenn va bro garet, er brezel,
* Me garfe rei, ma vije red, va buez,
* Hag a vouez huel e kanfenn, enn eur vervel,
* Eur weach all c’hoaz, araok diskenn er bez :
* Hor c’holach, er c’huz-heol, a skoe war ar meziou.
* Ha diouz ann hanter-noz, oc’hpenn, oa mogeriou
* Ken huel, ma ne c’hallo lagad ebet, gwelet
* Kear Lesneven, na skouarn, trouz ar ruiou klevet.
* Ann or, ato prennet, a ioa war eur ru striz,
* Den o tremen enn-hi, nag enn noz nag enn deiz,
* Da zeiz ar loar ebken, da lun, tadou, mammou,
* A lezet eunn nebeud da vont dreist ann treuzou,
* Hag enn eur zal, a-gleiz, e c’hedent ar mare
* Da c’hallout eur pennad gwelet ho bugale.
* Er c’holach oa daou bors : war unan e welet,
* E tri renk, ar zaliou vid ar skol, ar c’housked,
* Hag enn eur c’hougn, a-zeou, delesiou da bignat
* D’eur chapelik el leac’h, kent eget labourat,
* E taoulinemp bemdez, mistri-skol, bubale ;
* Eno, pedennou c’houek a zave war-zu Doue.
* Dre zor vraz ann ti-kreiz e kouezet er pors all ;
* O ! na me blije d’in ar pors braz-se, gwech’all !
* Ar pors-se ioa karet, a gav d’in, gand ann holl,
* Rag he gwez huel, enn hanv, a roe d’e-omp disheol.
* Eur voger, eur c’hael houarn goloet holl a zeliou,
* A ioa d’ann traon d’ar pors ; goude-ze jardrinou,
* Gand a bep seurt gwez frouez e pere laboused,
* Euz ar beure d’ann noz, a gane kaer-meurbed,
* Heb, dirag hor mistri, na spounta, na nijal,
* Pa’z eant er vali glaz, sioul, da lenn ho brevial.
* Eunn deiz, o kimiada diouz va c’holach karet,
* E leziz war va lerc’h mistri vad, mignouned
* Pere ouelann, siouaz !
* Taolet ha distaolet er bed vel eunn divroad,
* Euz mignouned ken ker e c’houzounn, divezad,
* Em euz dienez braz !
* Siouaz ! neuze me ioa ken iaouank, ken dibenn.
* Ma n’am oa ket gwelet, e-touez mel va gwerenn,
* Ivez eur vestl c’houero ;
* Aliez ar c’homzou flour a guz kalz a c’heier ;
* A-zindan eur mor sioul ar paour keaz pesketer
* A c’hall kaout ar maro.
* Evel-se, va spered faziet gant kalz huvreou,
* P’az iz diouz Lesneven evit redet broiou
* Hag evit klask ar brud,
* Ne zalechenn ket pell d’anaout em oa kollet
* Al levenez, ar peoc’h hag em oa selaouet
* Euz ar bed ar vouez iud.
* Evel-se, ken koantik a-zindan ann Envou,
* Eur ster a ruill he dour a-dreuz ieot ar prajou,
* Skeduz evel ann heol
* Beteg ma c’hen em gav war ann aot da redet
* El leac’h e-touez ann treaz, eo kerkent killaret,
* El leac’h ma ia da goll.
* Meur a vloaveziou zo tremenet abaoue,
* Med bemdez e sonjann, a vare du vare,
* E kolach Lesneven ;
* Hag evel pa welfenn dirag va daoulagad
* Ann amzer dremenet ha va mignounned vad,
* E lavarann laouen :
* O ! distroit a-nevez, va bloaveziou ken kaer,
* Kalz re gaer marteze, vit beza bet ken berr,
* O ! me fell d’in : nijal dreist menez ha traonienn,
* Evit das kwelet c’hoaz, o kolach Lesneven !
* Klevet va mistri-skol o komz euz Roum, Athen,
* O tiviz e daou iez Siseron, Demosthen,
* Me lavar... med kerkent e klevann enn ekleo
* Eur vouez o c’hoapaat, o respount : « kenavo,
* « Kenavo da-viken !
* « Ar pez ec’h euz kollet, zo kollet evit mad,
* « Ha ne dle chom gan-ez mui nemet kalounad
* Mui nemed ann anken ! »
* Kenavo da-viken eta, p’eo gwir eo red,
* Amzer va iaouankiz, va gwella mignouned
* Ha va mistri karet ;
* Kalz ac’hanoc’h brema marteze zo maro,
* Em c’holach marteze ne gafenn, enn distro,
* Mestr na mignoun ebet.
* Med n’euz fors e pe leac’h hoc’h eat ivez brema,
* Em c’haloun e talc’hann ar fisians ar vrasa
* D’ho kwelet eunn dervez,
* Rag holl omp bet maget gant leaz ar feiz kristen ;
* Enn despet d’ar maro, skolaerien Lesneven
* Ne gollint ket ar vuez.
* C’houi pere zo brema pleget war ann taoliou
* El leac’h ma labouremp, ô c’houi, bugaligou
* Ken dinam a galoun !
* Deskit kement kentel a zispleg ho mistri,
* Evit gallout eunn deiz ouz ann drouk enebi,
* Gant nerz vraz hag heb aoun.
* Ho iaouankiz a zo vel ann nevez-amzer,
* Dirag ho taoulagad pep tra zo brema kaer,
* Kement tra zo laouen ;
* Labourit vid herzel oc’h ann amzeriou kriz
* Ho pezo da dremen, rag al luc’hed eunn deiz
* A lintro dreist ho penn.
* Hag evel-d-omp, d’ho tro, c’houi vo treac’h d’ar ioulou,
* C’houi vezo vel reier pere, dindan tarsiou
* A jom sounn, heb krena,
* E leac’h beza, siouaz ! ruillet ha diruillet
* Evel meinigou skanv pere ne gavont ket
* Netra d’en em harpa.
* Ia, kredit ac’hanon, ennn deiz ar zonjezoun
* Euz kolach Lesneven a roi d’e-hoc’h kaloun
* Da zalc’her d’ho kredenn ;
* Gand ho mignouned ker ec’h en em weloc’h c’hoaz,
* E disheol ar gwez huel ha glaz euz ar pors braz,
* Enn eur ziviz laouen.
* Meur a weach e sonjoc’h enn ho mistri karet
* Pere, vel tad ha mamm, ho deuz d’e-hoc’h desket
* Beza mad ha nerzuz,
* Hag a-uz ann aoter, e weloc’h er chapel,
* Digor-braz he divreac’h, evel vid ho kervel,
* Ho Mamm karantezuz !
* Pa vezo deuet ar mare
* Evid-oun da vervel,
* Va lezit c’hoaz, em gwele
* Da gana Breiz-lzel.
* Lakit etre va bizied
* Kroaz hor Zalver Jezuz
* Ha, gand he groaz, chapeled
* Ho Vamm karantezuz.
* D’am dremenvan, heb dale,
* Tanit eur c’houlaouenn
* Me zonjo gwelet neuze
* Enn Env eur steredenn.
* Pedit holl war ho taoulin
* Evid-oun, hed ann noz,
* Vit ma vo roet, d’ar mintin,
* D’am ene Baradoz.
* Ha kerkent barz enn Iliz
* Al Libera kanet,
* Va lakit er bez, kenvroiz,
* War menez ann Toupet.
* El leac’h, p’oann c’hoaz eur bugel,
* E pignenn ken aliez !
* Vid gwelet holl, enn eur zell,
* Va bro garet Treflez.
* Marteze, beteg enn-oun
* E teui, bep eunn amzer,
* Trouz ann houl euz ar mor doun
* O skei war ar reier.
* ↑ Ar Protestant euz Tremel
* ↑ Mestr-skol.
* ↑ En em faziet em euz,er penn kenta euz va levr, gand ar ger gwiziegez : he-ma a dle kemeret al lizerenn z, e leac’h al lizerenn s.