OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Loden gentan — XVII.

| ◄ Gwasoc'h gwaz dindan Elizabet. — An Iliz anglikan. — An diasanterien | Skosiz ha Kymriz goneet gant ar brotestanted | Iverzoniz, daoust d’eur waskerez euzus, a chom stard en o c’hredenno katolik ► |
N’ê ket hepken war gatoliked Bro-Zôz e pouezas dorn ar rouane brotestant aboe amzer ar refurm : re Vro-Skos, re Vro-Gymri ha re lverzon a zantas anean ive, hag hen ponner eus ar ponneran.
Ar Skosed, touellet gant eur prezeger a zoare, en em dôlas abret hag a-leiz ebarz ar refurm : mes ne chomjont ket, int, hanter-hent : d’an iliz presbiterian ha n’ê ket d’an iliz anglikan ec’h ejont. O rouanez Mari Stuart a renkas tec’hel hag ac’h eas da c’houlen repu digant he c’hinitervez vat Elizabet. Kouean mat a rê : eur prizon he deus diganti ha ne deu e-mêz, goude seitek vla, nemet evit bean dibennet. Unan eus euzusan torfejo a zo bet grêt biskoaz. Mes eus peurz Elizabet n’ê ket eun dra iskis : n’he deus ken na kalon na mez.
Goude maro Elizabet, e teu roue Skos da ren en he flas ha setu an diou gurunen war ar memes penn (1603).
Bro-Gymri a goueas dindan domani Heri VIII gwir dad an Iliz anglikan, er bla 1526. Ezom ebet da laret e tismantras eno, evel en Bro Zôz, an oll gouencho. Ar veleien, argaset diouz o ilizo hag o zier, a dle, evel ar venec’h, kemer an tec’h ha setu Kymriz hep beleien. Ne c’houlont ket ken nebeut eus eskibien Heri hag Elizabet, dre m’o deus aon da vean kabestret. Hag ar penno tiegez a gemer plas ar veleien gatolik evit kelen o zud war ar relijion. ’Benn ar fin, ec’h asantont d’ar c’hredenno neve, hag e kargont prezegerien da zisplegan d’ê bep sul ar skritur zakr. O relijion o deus eta d’ê o-unan, koulz laret : nan int nag anglikan evel darn eus ar Zôzon, na presbiterian evel ar Skosed.
Diweatoc’h e rofont ar peurvuian o hano da Wesley, evit bean metodisted, mes hep eskibien na beleien. Hirie c’hoaz ec’h int ar peurvuian stag ouz an doare-ze da gridi ha da bidi.
# Siouas dìn, va Doue

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Trizecvet Cantic. Regret da veza offanset Doue.
| ◄ Mall bras eo din disfazia | Siouas dìn, va Doue | Va Doue leun a drugarez ► |
* Siouas dìn ! va Doue,
* E pep oad, e pep amzer
* Ouc’h offanset guenêe,
* Ha c’hui quer mad em c’hever ;
* Mæs perac oc’h offansi
* Eleac’h dont d’ho caret ?
* Pa sonjàn em ingrateri
* Eo va c’halon rannet.
* Evit ur bligeadur
* Vil, dister, ha disprisabl,
* Siouas ! dre un injur
* Quen horrubl, quen detestabl,
* Emeus plantet ar gountel
* Bete caloun va zad,
* Ha dre ur maro cruel
* Lazet va Autrou mad.
* Ah ! den barbar ma zoun,
* Penaos emeus-me gallet
* Caout biscoas ar galoun
* Da ober eur seurt torfet
* En hoc’h enep, va Doue,
* Pini hed va buez,
* Oc’h eus bet evidon-me
* Quement a drugarez ?
* Gouëlomp, va daoulagat,
* N’hon bezet mui quen armou ;
* Rac ma zoump bet quen ingrat,
* Nemet goulvan ha daëlou ;
* Ah ! pec’heurien miserabl,
* E pep leac’h meditomp
* Pe vete queit oump coupabl,
* Muntreurien Doue ma zomp.
* Perac na doum-ni quet
* Anflammet a garantez,
* Evit Crouer ar bed,
* Hon Roue, hon Tad, hor buez ?
* Evit un Doue quer charmant,
* E vemp bet quer sclacet,
* Hac evit traou an neant,
* Quen tom, ha quen hastet !
* E garet eo ar mad,
* Hac ar guir pinvidiguez,
* Ar rest ne deo ervad
* Nemet poan ha paourentez :
* Maleürus eo ar vuez
* Hep carantez Doue,
* Leun eo a dristidiguez,
* Un ifern memes ë.
* Un den a glasq Doue
* En em gaff en assuranç,
* E pep leac’h e ene
* A zo leun a esperanç,
* Ha quement poan a andur
* Epad e oll vuez,
* O vortifia an natur,
* A blich d’e garantez.
* Bremâ-ta, va Doue,
* Me ameus cals a regret,
* Ha queus bras em ene,
* Rac n’ameus quet ho caret ;
* Mæs pelloc’h emeus esper
* Gant ho craç em bezo
* Carantez en ho quever,
* A c’han bete’r maro.
# Sketla Segobrani

Pajenn
# Sitoyen Molarje

| ◄ Etre daou zen yaouank | Sitoyen Molarje | Son ar c'hemener  ► |
* 1. Ar sitoyen Molarje,
* A zo klanv braz var he vele :
* Seiz zun ’zo n’euz debet tam,
* A zo klanv gant he c’har gamm
* ’Benn disul pa vo maro, chou !
* Ni hi intero, chou !
* Ni hi intero.
* 2. Aotrou prestet d’in ho sal
* Da neubeudik da zansal : (bis)
* Aman a zo tud yaouank
* Hag o deuz kalonou frank,
* A oar dansal e peb giz, chou !
* Evel kerneviz, chou!
* Evel kerneviz.
* 3. Da ened a ve kig saout
* ha kig izen ha kig maout,
* Kig glujar, kig kefelek, chou !
* ar c’habon rostet chou !
* ar c’habon rostet.
* 4. Me ’m euz eun tiik var ar meaz
* A zo toët gant grampoez : (bis)
* Ar mogeriou ’zo great gant ioud
* Hag all leur-zi gant leaz ribod,
* Ar prenesti gant paper fin, chou !
* Evel parchemin, chou, evel parchemin !
# Simon a Vontroulez/Reglamant a Furnez

| ◄ Parabolen Simon a Vontroulez. | Reglamant a Furnez. | Proverbou. ► |
* Rentit oll d’ho Crouer qementso ret renta,
* Examinit arauc antrepreni netra ;
* Na zarempredit qet nemet tud vertuzus,
* Na estimit qet re ho talanchou eurus ;
* En em rentit bepret da rêsoniou re-all,
* Ha dilezit ho re, mar prouver e zint fall ;
* Grit attantion vad ouzoc’h pa vez comzet,
* Ha na affectit qet da gaout calz a speret ;
* Ka antretenit den en tuont eus e stat,
* Hac en ho preposiou bezit leal ha mad ;
* Dalc’hit bepret d’ho qer evel un den guirion,
* Na brometit james evel tud dirêson ;
* Bezit servichus, fur, gracius, douç, affabl,
* Eus a ziguemer vad, laouen ha favorabl ;
* Hep beza familier ; bezit un êr êzet,
* Na zecidit netra qen ho po er poezet ;
* Carit hep interest, pardonit hep sempltet,
* Sujit d’ar re buissant, hep lausqentez ebet ;
* Clasqit gounit gant soign carantez peb-unan,
* Tec’hit ous peb proces, sourcen eus a vil boan ;
* N’en em informit qet ous afferaou re-all,
* Ha tavit var ho re, pe int so mad pe fall ;
* Qemerit a c’hraç vad ha gant anaoudeguez,
* Ha mar recompansit, grit-én gant larguentez ;
* Neus cas e pez seurt stat ec’h alfec’h en em gaout,
* Na deuit qet james d’en em dishanaout ;
* Bezit atao truez ous maleur ho nessa,
* Supportit e zefaut, bezit mignon dezâ ;
* Bezit trec’h d’ar chagrin, mar er santit biqen,
* Ha n’er laqit james da gueza var nep den ;
* Elec’h ma vez drouc-ranç laqit ar peoc’h bepret,
* N’en em venjit nemet dre vad-ober barfet ;
* Reprenit hep c’hoervder, meulit hep flatterèz,
* C’hoarzit modestamant, souffrit ar farcerès ;
* Estimit pep-hini ebars en e vicher,
* Na voapait netra dre bompad divoder ;
* Na reprochit james ar vad ho pezo grêt,
* Ha laqit-e atao e renq an traou secret ;
* Diarauguit ezom ur mignon maleurus,
* Hep beza re brodig, bezit mad, generus ;
* Moderit hoc’h humor qerqent m’en em bresant,
* Ha na gomzit qet fall demeus ar re absant ;
* Na vezit qet ingrat ha bevit hep tamal,
* Hac ebars ho jeuyou bezit atao leal ;
* Sonjit ha comzit mad, na dromplit den ebet,
* Bet contant eus ar pez a vezo dêc’h roet ;
* Na voal-drêtit james ho paour-qeaz dleour,
* Bezit just, serviabl, memes d’hoc’h adversour ;
* Da voneur ho nessa anvi na zouguit qet,
* Ha tavit var ar pez a vo dêc’h confiet ;
* N’en em vantit james, mirit mad ho secret,
* Bezit Doue da sqüer, hac e viot parfet.
# Sketla Segobrani vol1/Rann 02

| ◄ Kent-skrid X$^3$ | Kentskrid gant Valerius Keltus | Raglavar ► |
An danevellou-man diwar-benn ganedigez hag oad kenta pobl ar Gelted a zo bet skrivet gwechall gant Segobranos, mab Segomaros, kadour brudet eus brôad al Lingoned. O sevel a reas, evel m’hel lavar e-unan, diouz skouer Danevellou Herodotos, mab Luxès, hag ec’h anvas anezo er yez keltiek Sketla Segobrani. D’o skriva e reas gant lizerennou koz ar C’hresianed a oa boaziet, en amzer-ze, e-touez al Lingoned hag an Helveted. Treset e voent gantan war vugenou gand al liou a denner eus ar varantia (gwrizienn-ruz). Diwezatoc’h, dindan an impalaer Tiberius, Caius Julius Iantumarus, a « Branodunum », en deus o eil-skrivet e lizerennou latin ha war rollou papurus evit Banona, merc’h Namatianus, al Lingon. Hag, evel en hon deiziou ez eo aet ar re a oar yez rouanez ha tud-veur Keltia war nebeutaat an niver anezo, Q. Valerius Keltus a gavas d’ezan e raje vad o trei e latin evit brôadou Galia an danevellou-ze bet savet gwechall da veuli o gourdadou…
* ↑ War al Lingoned, Jullian, Histoire de la Gaule II, p. 524-525 ; H. Kiepert, Manuel de Géographie ancienne, trôet e galleg gant E. Ernault, Paris, 1887, p. 297. Sego-, iwerzoneg seg « nerz », goteg sigis « trec’h ». Branos, iwerzoneg bran « bran ». Segomaros, iwerzoneg seaghmhar « ijinek » ?
* ↑ War al lizerennou koz-se, Déchelette, Manuel II, 2$^{vet}$ kevrenn, p. 569, notenn 4, ha p. 570 ; Revue des Etudes anciennes, 1912, pp. 283-284.
* ↑ Branodunum, furm latinaet evit Branodunon, a zo deut hizio da « Brandon » (Saône-et-Loire). War an ano-ze, D’Arbois, Recherches sur l’origine de la propriété foncière et des noms de lieux habités en France (période celtique et période romaine), Paris, 1890, p. 400. Iantumarus, furm latinaet evit Iantumaros, iwerzoneg etmar « gredek » ? Iantu-, iwerzoneg et « gred, kenoaz ». — Varantia, Jullian, Hist. de la Gaule, II, p. 300, n. 5.
* ↑ Er c’henta kantved goude H. S., enskrivaduriou a-berz renerez-bro, kouls lavaret, evel deiziadur arem Coligny, a laka anat e oa manet ar c’heltieg e Galia yez ar renkadou uhela hag e kerze c’hoaz keit-ha-keit gand al latin. En IIIvet hag er IVvet kantved goude H. S., er mare ma veve Keltus, n’oa ket komzet ken nemet gand ar bobl astut a-ziwar ar maez e bro an « Trevired », diouz m’hel lavar sant Jerom, hag e bro al Lingoned, ar Senoned hag an Aedued, evel m’hen testenieka enskrivaduriou war drôellou-neza studiet, n’eus ket pell, gand an aotrou Loth, Remarques aux inscriptions latines sur pesons de fuseau trouvés en territoire gaulois et en particulier à l’inscription celtique de Saint-Révérien (Nièvre), Paris, 1916 (Tennet eus ar Comptes-rendus des séances de l’Académie des Inscriptions et belles-lettres, 1916, p. 168.)
# Sketla Segobrani vol1/Rann 01

| Kent-skrid X$^3$ | Kentskrid gant Valerius Keltus ► |
Ker gwaz ha m’eman aet ar bed war an tu-gin gand ar brezel ma n'eo ket souez e vije bet unan eus hor c’henvroïz harluet beteg e bro-Ejipt, du-hont pell-pell, etre an Azi hag an Afrik. Eno, hor c’henvrôad, eun Tarzek hervez, hag hen eur furcher, en dije dizolôet, e strad bez eur Faraon bennak, e bro-Fayoum moarvat e-lec’h ez oa gwech-all eun drevadennad a Gelted, eur « papurus » poultrennek, ha warnan dournskrid ar « Sketla ». Penaos ha pe dre hent ez eo deut an danevellou diwarnan beteg ennomp, kement-se avat n’ouzomp ket ;… hag, a zo gwaz, n’her gouezimp biken, steuziet-mik ma ’z eo an Tarzek, ha kollet da viken evel eus kel lïes hini all er brezel, pep roudenn anezan !… Daoust-pe-zaoust, pe wirion-rik pe wirhenvel hepken ez eo, fizians hon eus e vezo al levr-man deut-mat gant Breiziz. Rak ma kavint ennan ar pep reta-holl da bep pobl evit he blenia war-du hec’h Amzer-da-zont, — evel ar Steredenn a vlenias gwechall ar rouanez-Vajed war-du ar Silvidigez — : taolenn o Ganedigez, ma kemerint diouti Emskiant o Brôadelez keltiek. Emskiant o brôadelez hag o Galvedigez a bobl eo a renas hon Tadou p’o deus, a-ziwar an distera hadenn, astennet a-us d’ar bed-holl skourrou ar Vrôad Illur, gouez d’ezo, da lavarout eo Brôad holl-vrudet ar Gelted koz. Eun dlead d’eomp-ni, o gournizien, kerzout war o roudou hag ober hor galloud ma vo Keltia-da-zont par — ha dreist zoken ! — da Geltia-’zo-bet.
Keltia da viken ! !
X$^3$
Da ziluzia e hent d’al lenner a-dreuz d’ar Sketla, e kavor e dibenn al levr pe aman hag ahont war ar pajennou anezan :
1° taolennou-douaroniez ;
2° eun daolenn-amzeroniez a ray da sklerijenni ar pell-amzeriou evel ma ra an taolennou-douaroniez da skeudenni ar pell-vroiou ;
3° notennou e-leiz e traon an enebennou d’an neb a fellfe d’ezan studia al levriou a ouiziegez diwar-benn hon Tadou, ar Gelted koz ;
4° eur geriadur eus ar geriou diaes.
DA EVESAAT : Dreist-holl, lennerien ger, na ve ket e vefec’h souezet pa welot hor gourdadou oc’h ober en o buhez, en o menoziou, en o oberou, evel paganed. Paganed ez oant-i e gwirionez, ha n’oufed gortoz anezo da gomz ha d’en em ren evel kristenien, pa n’oant ket ! Bravoc’h a ze n’eo ken an taoliou-kaer o deus graet !
# Bosenn Elliant

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Bosenn Eliant.
| ◄ Baron ar C’hoad hag Ivona ann Hamon | Bosenn Elliant | Markizes Degange (gwes kenta) ► |
— Anter-kant nozwes ez on bet
’N ur parkik bihan balanek ;
 ’N ur parkik bihan balanek,
O klask laeres kleïer ’nn Drindet.
 Ar c’hleïer a zone ho zri,
— Olier baour, krouget a vi !
 ’Ma ’r Vosenn-wenn e penn da di,
Pa garo Doue, ial’ en ti. —
 — Pa deui en ti, me ial’ e-mez.
Meur da galon a gra diez !
 Kalon intanv hag intanves,
Kalon minor ha minores !… —
Et eo ar vosenn a Elliant,
Et ’zo gant-hi seiz mill ha kant !
 Kriz ’vije ’r galon na oelje,
E borc’h Elliant nep a vije,
 O welet seiz mab ’n un tiad
O vont d’ann douar ’n ur c’harrad !
 Ar vamm baour euz ho charread,
Ann tad war-lerc’h o c’huibanad ;
 Ann tad war-lerc’h o c’huibanad,
Kollet gant-han he skiant-vad !…… . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 Red ’oe arreti ’nn ofern-bred,
Gant trouz ar c’hiri houarnet…… . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 — Aotro sant Jili, eme-z-hi,
Lojet ma bugale ’n ho ti ! —
 — Penaoz hallfenn-me ho lojo,
Karget m’iliz bet’ ann treuzou ;
 Karget m’iliz bet’ ann treuzou,
Ha ma bered, bet’ ar muriou !
Dao e benniga ar parkou,
Wit lakad lod euz ar c’horfou :
 Dao e benniga ar c’hroaziou,
Ewit arreti ann Ankou ! —
E’borc’h Gourin, war un doal-wenn,
Ez oa skrivet gwerz ar vosenn ;
 ’N dimezell iaouank hi c’hane,
Ur c’hloarek iaouank a skrive.
Kanet gant Gaït, maoues a 70 vloaz, en paroz Plomeur (Finistère) en miz Ewenn, 1868.
# Boteu koed

| ◄ Pautred iouank | Boteu koed | Rah koed ► |
| 1. Hinui é é asséan mem boteu koet, m’ou doug eit er hueh ketan, mem boteu koed, Hag ind e son ker braù, klik klak, o gé lan la, Hag ind a zon ker braù, ma hou skoan heb arsau ! 2. Breman m’ou lakei bamde, mem boteu koet Hag ind e hrei dalbeh — klik klak, o gé lan la Eit monet d’er skol geté — — Hag ind e hrei dalbeh — klik klak, a beb eil hueh 3. Er parkeu, hag er lanneu — mem b. k. Me iei de glah neihadeu, m. b. k. En ened e gleuou: klik klak, o gé lan la Me gargou mem boteu a blu hag a uieu. 4. Pe vou ur fest mé er ger, m. b. k. Ne choméin ket mé er gér, m. b. k. Me iei en ur hober : klik klak, o gé lan la De grol ar en dachen — De heijein me hrohen. | 1. Hizio eo ec’h eséan va boutou koad, m’o doug vid ar wech kentan, va boutou koad, Hag int a zon ker brao, klik llak, o ge lan la, Hag int a zon ker brao, ma ho skoan heb arzao ! 2. Bemdez, breman m’o lako, va botou koad, Vit monet d’ar skol ganto, va botou koad, Hag int a ray dalc’hmat, klik klak o ge lan la. Hag int a ray dalc’hmat, klik klak, va botou koad. 3. Er parkou hag el lannou, va botou koad, Me ’z aio da glask neiziou, va botou koad, An evned a glevo : klik klak, o ge lan la ! Me gargo va botou a blu hag a viou. 4. Pa vo eur fest er pennker, va botou koad, Me ne jomin ket er ger, va botou koad, Me iei en eur ober : klik klak, o ge lan la, Da goroll d’an dachenn, da heja va c’hroc’hen. |
| 5. Pe vou dré-zé ur pardon, mem boteu koed ’En ur hober, « orezon » — m. b. k. Me eie eué d’ino, dousig — o gé lanla ! Hemb gober trouz erbet — ér chapel beniget. 6. Pe vou achui mem buhé, m. b. k. Mar arriù genein un dé — Neijal d’er baraouis — klik klak, o gé lanla Me skoei d’oh en trezeu-get penneu mem boteu. | 5. Pa vo dre-ze, eur pardon, va botou koad, En eur ober orezon, va botout koad Me iei ivez eno, dousik, o gé lan la, Heb ober trouz ebet, — er chapel venniget. 6. Pa vo echu va buhez, va botou koad, Ma ’c’h erru ganen eun dez, va botou koad, Nijal d’ar baradoz, klik klak, o gé lan la, Skei ’rin ouz an treujou, gant pennou va botou. |
# Bout e zou seih péhèd

| ◄ Er péhèd véniel ne lah quet en inean | Bout e zou seih péhèd | En avarice e zou ► |
* Bout e zou seih péhèd e hanhuér capital,
* Rac a nehai é ta er péhedeu aral ;
* Peb christén e zeli, ma ne ven col en nean,
* Doh er péhedeu-cé goarantein é inean.
* En orgueil maleurus, pèn-caus ag er péhèd,
* Ag en nean én ihuern e daulas en Ælèd,
* Hag e lacas mab-dén de gol é lehuiné,
* Rac ma vennas donnèt de vout ingal doh Doué.
* Er péhèd a orgueil, péhèd mignon Satan,
* E hra credein é vér guel aveid en nessan ;
* Un orgueillus hum sàu a galon, a sperèd,
* Ha n’en dé meit misér, peurante ha péhèd.
* Doué ne hel quet cârein ur galon orgueillus ;
* Ean hi sel guet hirris èl un dra dongerus ;
* Mæs mar gùél ur galon lan a humilité
* É scùil guet pligeadur én-hi é garanté.
* Eit feahein en orgueil, ag er gloër ihuellan
* Hur Salvér e choégeas ér bed er stad peurran ;
* Queméramb enta scùir ar é humilité,
* Mar vennamb bout câret hag inouret guet Doué.
* J. G.
# Bosenn Eliant

    Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll testennoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ an destenn emaoc'h o klask.
Er Barzhaz Breizh, gant Kervarker :
* Bosen Elliant (1846)
* Bosen Elliant (1867)
* Bosen Elliant (1883)
E Gwerziou Breiz-Izel, gant Fañch an Uhel:
# Botmeur

| ◄ Yun Elez | Botmeur | Va laeraden e kastellin ► |
Da Fanch Menez, maer hoz.
* Da vourc’h e kostez
* Ar yun, ar menez,
* Dindan ar vorenn
* Pe er sklerijenn,
* Bepred a gavan
* Hetus d’am ehan.
* Bez’ eo evidoun
* Eur blijadur doun.
* En da iliz koz
* Pennou ar barroz
* En-dro d’an aoter
* D’ar zul a weler
* ’Kana ’n oferenn
* A-grerz o c’herc’hen.
* Ze ’oa evidoun
* Eur blijadur doun.
* Da zeiz ar pardon,
* Da heul o ferson,
* C’heont daved al lenn,
* Ar maer en o fenn,
* ’N eur veuli o zant,
* O c’halonou drant.
* Ze ’oa evidoun
* Eur blijadur doun.
* Deut da zen yaouank
* Em peded hep mank
* Da zikour dorna
* E1 leuriou brasa ;
* Ha da beb eured
* E vezen galvek.
* Ze ’oa evidoun
* Eur blijadur doun.
* Pet gwech d’ar goueliou
* Zoken d’ar foariou
* Em eus o tansal
* Laket da fringal
* Plac’higou seder
* ’Ambrougen d’ar gêr.
* Ze ’oa evidoun
* Eur blijadur doun.
* Breman war an oad,
* ’C’han lïes war droad
* A-hed da henchou,
* Eürus em sonjou,
* Rak moueziou gwechall
* ’Glevan o sourral.
* Ze ’zo evidoun
* Eur blijadur doun.
* Ra vevo Botmeur
* Hep gloaz, hep gwalleur !
* En eur stad uhel
* ’Vo e Breiz-Izel
* Keit ha ma viro
* Boaziou kaer hor Bro.
* Ze ’ve evidoun
* Eur blijadur doun.
# Botrel

| ◄ Eunn nebeut fisians | Botrel | Adarre Hoche ► |
* Klevet hoc’h euz Botrel o iouc’hal he zouniou ?
* Her c’hlevet hoc’h euz c’hoaz o vous-kan he werziou ?
* Ne gan ket enn hor iez, e iez ar Vretouned,
* Med he galoun zo tomm hag he benn zo kaled ;
* Bez en deuz eunn dremm leon, gand daoulagad eunn er,
* Eunn tal huel, eur jestr braz, eur vouez nerzuz ha kaer ;
* Heb klask hentchou distro, e lavar krenn, heb aoun,
* Ar wirionez ebken, hag a-greiz he galoun.
* Epad ma’z oud iaouank, kan heb skuiza, Botrel,
* Lavar d’ar C’hallaoued eo c’hoaz beo Breiz-Izel,
* E kar ar Chouanted ato kement ho Roue,
* Ha ne fell ket d’ezho nac’h ho feiz hag ho Doue.
* D’ezho lavar oc’hpenn ez euz c’hoaz enn Arvor,
* Goazed dispount war zouar ha bleizi koz war vor ;
* Ne garont ket avad lampouned ann dispac’h,
* Herzel a raint out-ho varc’hoaz, kement a deac’h,
* Kentoc’h eget lezel, a-zindan ho skilfou,
* Mouga feiz ho zud koz, goapaat ho giziou.
* Lavar d’ar C’hallaoued e kar ar Vretouned
* Frans Sant Loiz, Duguesclin, kement hag hi bepred,
* Rag bikenn ar Zaozoun n’ho lako da blega,
* Evel m’ho deuz pleget hi, deac’h, e Fashoda.
* Lavar d’ar C’hallaoued, pa vint skuiz a-walac’h
* Gand ho follenteziou, gant klenved ann dispac’h,
* Ha pa vezint gwasket gand ann enebourien
* Ez euz e Breiz-Izel tud a galoun, a benn,
* Pere ielo d’ann tan evit difenn Bro-C’hall,
* Eun despet m’ho deuz sonj euz ann dispac’h gwech’all.
# Buhez ar Sent/1837/Richard

| ◄ Athanaas | Richard | Monica  ► |
Canomp ur C’hantiq a c’hloar da Zoue, dre m’en deus græt triomfa ar garantez e calon Sant Richard, he m’en deus-èn rentet an den eürus-ze a behini e parlant ar Profet David, pa lavar : Eürus eo an hini a gonsider ar paour hac an ezomec.
Ar Sant-mâ, guinidic a Vro-Saus, en devoa en e yaouanctis ur galon quer mad ha quen truezus na elle quet guelet miseriou nac affliction e nessa heb beza e-unan affliget. E vreur o veza bet prisonniet abalamour d’e zle, ne vancas quet da vont d’e gonsoli guella ma ellas. C’hoant bras en devoâ d’e sicour ha d’en dilivra eus ar gaptivite-ze ; mæz e-unan e voa dibourvez a arc’hant, ha ne voa moyen ebet d’e zilivra a-nes pêa evintâ, rac affer en devoa ous un den tenn ha rust, pehini ne accorde termen ebet, hac a C’houlenne beza pêet en ur beamant ha var al lec’h. Piou n’en devize quet songet ez oa impossubl d’ar Sant sicour e vreur en un hevelep occasion ? Mæs ar garantez a antrepren pep-tra hac a zeu a benn a bep-tra. En em lacaat a reas da labourat nos ha deiz, hac, o veza gounezet var boes e zivrec’h gant cals a boan hac a fatig, an arc’hant necesser e pêas evit e vreur hac a reas dezàn sortial eus ar brison.
Goude beza sicouret ha consolet e vreur, ez eas da Baris da studia. Cals a zienes en devoe eno, mæs quemense ne viras quet na reas ur profit bras er squianchou ; hac, o veza recevet an Urzou sacr, e tistroas da Vro-Sauz, e pelec’h da benn neubeut amser e voe choaset evit Escop a Cicestr, abalamour d’e squiant ha d’e vertuziou bras.
Ar Prelat santel-mâ ne espernas quet e boan evit sanctification e bobl ; ha beza ez oa quer charitabl ma roe d’an dud paour bete e veubl, ha memes au traou necesser evit e usaich hac e servich. Rei a ree gant larguentez d’ar beaurien mezus, heb deport memes ma teuzzent de exposi deza o ezomou, evit espern dezo ar boan o devize da ziscleria o necessite. Ouspen-ze e reas sevel un hospital evit a re goz hac evit ar re ne oant quet e stad da c’hounit o boed.
En e glènvet diveza, pa santas e oa prest e heur e reas cana dirazâ an Hymn caër a lavarer en Ofiç an Itron Varia : Mari, Mam a c’hraç, Mam a visericord, hon difennit eus hon adversour, hac hon recevit en heur ar maro.
En ur poquet d’e Grucify e rentas, gant ur peoc’h hac ur fizianç vras, e Ene d’e Grouer, er bloaz 1255 ; d’an oad a c’huec’h vloaz hac hanter-cant.
Ar Sant-mâ en deus poaniet ha c’hueset evit sicour e vreur en e affliction hac en e baourentez. Pebes rebeich ne ra quet an exempl-mâ da gals a dud pinvidic. pere n’o deus truez ebet ous o c’herent paour, evit-o d’o guelet e poan hac e necessite ! Pet so hac a zispris o c’herent, abalamour ma zint paour, ha ne fell quet dezo memes o aznaout evit o c’herent ! Mæs an orgouill-se a zisplich meurbet da Zoue ha d’an dud memes.
Obliget oump da sicour ar beaurien, ha dreist pep-tra ar re a so eus hor c’herent.