# Isabell Ar C’ham

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Izabel ar C’ham.
| ◄ Al Leanes | Isabell Ar C’ham | Jannedig Ann Titro ► |
’N hini ’welje Isabell Ar C’ham War he daoulinn dirag he mamm !
 Ha dirag he zad ’c’h a iwe, Bennoz ho daou a c’houlenne ;
 ’Wit goulenn ho bennoz ho daou D’eureuji kloarek Krec’h-Menou.
 Isabell Ar C’ham a lâre D’ gloarek Krec’h-Menou, un dez ’oe :
 — Me n’am eûs nemet gwall-vuhe, Balamour d’id, bemde, bemde.
 — Gwall-vuhe ’blamour d’in n’ho pô ket, Rag ganen d’am zi e teufet ;
 Me ’m eus duman ur c’hoar Vari, A zo plac’h fur kerkoulz ha c’hui.
Kloarek Krec’h-Menou a lâre D’ Isabell Ar C’ham, un dez oe :
 — Me ’c’h a brema da Landreger, Da gerc’had ma levrio d’ar gêr.
 — Mar d’ê da Landreger hec’h et, Grêt ma arched, a-rok monet ;
 Ha roët d’in ar groaz-nouenn. Un arched a bewar flankenn.
 — Gant-hoc’h, Isabell, ’on souezet, O welet penoz e komzet ;
 Bikenn offerenn na lârfenn, P’am bô bet ’n hini a garrienn ;
 Bikenn offerenn na lârin, P’am bô bet ’n hini a blij d’in....
Isabell Ar C’ham a lâre D’he c’hoar Vari, un dez oe :
 — Deut-c’hui ganen-me d’ar c’hambrjo, D’ c’hoaz ar c’haera ma abijo,
 Hag un dousenn mouchouero, D’ehan da sec’ha he daero ;
 Dehan d’ sec’ha he daoulagad, Rag goela ’raï’, m’hen goar er-vad.
Kloarek Krec’h-Menou a lâre, Ebars ar gêr pa arrue :
 — Bonjour ha joa bars ann ti-man, Petra ’zo a-newez en-han ?
 Petra ’zo ’n ti-man a-newe, Mar ’man ho koefo er gis-se ?
 N'eo ket en defaot a spilho Eman ho koefo en kanvo ;
 Pa oan bet en foar Landreger, ’M boa digaset d’ac’h tri millier.
 — Nâc’h ouzoc’h, ma breur, n’hallan ket, Isabell Ar C’ham ’zo marwet !
 Kloarek Krec’h-Menou pa glewas, Ter gwez d’ann douar a zemplas ;
 Ar wez diwea m’ê savet, D’ar vered ez ê bet redet ;
 D’ar vered ez ê bet redet, Da disinterri he bried.
 P’ê disinterret, disarchedet, War he varlenn ’n eus hi lakêt ;
 War he varlenn ’n eus hi lakêt, Daou bôk d’ezhi hen eus roët ;
Ur c’hoarzadenn out-han d-eûs grêt ; He galon ’zo daou-hanteret !
 Setu ’n daou gorf war ar varw-skaon, Doue d’ bardono ann anaon !
 Setu int ho daou er memeus be, Pa n’int bet er memeus gwele !
Mar plij ganec’h a selaoufet Ur werz newez a so savet ;
 Ur werz newez a so savet, Da Isabel Ar C’ham eo grêt.
 Isabell Ar C’ham c’houlenne Euz he zad, he mamm, un dez oe :
 — Me c’houlenn ho pennoz ho taou D’ eureuji d’ gloarek Krec’h-Menou ?
 — Hon bennoz da vont n’ho pô ket, Hon malloz ho pô da vonet.
 — Setu komans tièges mad, Kaout malloz mamm ha malloz tad !
 Ni ’zo iaouank, hag a boanio, Jesus ’zo en env hon sikouro....
Isabel Ar C’ham a lâre D’ gloarek Crec’h-Menou, un dez oe :
 — Me na bâdan gant ma ligne, Balamour d’ac’h, ma c’harante.
 — Mar na bâded gant ho ligne. Me ho kaso da-vèd ma re ;
 Me ho kaso da Landreger, Da-vèd ma breur, a zo greffier ;
 Pe c’hoas da-vèd ma c’hoar Vari, ’Zo plac’h onest kerkouls ha c’hui.
 — Da-vèd ho ligne me n’inn ket, Ac’hanomp hon daou ve komzet.
 — Me ’c’h a d’ar studi da Baris, Na dâleïnn ket en nep gis.
— Mar et d’ar studi, ’vel m’ lâret, Grêt ma arched, a-rok monet;
 Grêt ma arched, a-rok monet, Rag en-han vinn, pa zistrofet.
Isabel Ar C’ham a lâre D’he c’hoar Vari, un dez a oe :
 — Na ma c’hoar-gaer, mar am c’haret, Da Sant-Hillion ’wit-on ’c’h efet ;
 Lâret d’ar bêlek dont en gwenn, Digas sakramant ann nouenn.
 He c’hoar-gaer Mari a lâre, En ti ar person p’arrue :
 — Aotro ’r person, mar am c’haret, Da welet ma c’hoar-gaer ’teufet;
 Lâret zo d’hec’h donet en gwenn, Digas sakramant ann nouenn.
 — Petra gant da c’hoar-gaer ’zo c’hoarveet, Disul diwea ’m boa hi gwelet,
 Disul diwea ’m boa hi gwelet O pariant gant he dous kloarek ?
 Person Sant-Hillion ’lâre Da Isabel Ar C’ham, en de-se :
 — Tawet, Isabel, n’ oelet ket, Pa vefet iac’h, ’vefet eureujet ;
 Pa vefet iac’h m’hoc’h eureujo Da vraoa den iaouank ’zo er vro.
 Person Sant-Hillion ’lâre D’ Vari Crec’h-Menou, eno, neuze :
 — Hastet enaoui ar golo, Aoun braz am eus vefe maro.
 Hastet enaoui golo binniget; Aoun braz am eus vefe desedet !
Kloarek Crec’h-Menou c’houlenne, ’N ti he c’hoar Vari, p’arrue :
 — Demad ha Joa holl en ti-man, Ma dous Isabel pelec’h ’man ?
 — Et eo d’ Sant-Hillion, war un dro, Da lavaret he gouspero.
 — En Sant-Hilllon p’on tremenet, Mad ma Doue n’am eûs gwelet ;
 Mad ma Doue n’am eûs gwelet, Met ur goz pâl ’oa er porched.
 Petra ’zo a-newez aman, M’eo distrons ar c’hoeffo er gis-man ?
 N’eo ket en defaot a spilho, Na ra d’ac’h staga ho koeffo.
 Rag, ’raok mont-kuit, en foar Dreger, Am boa prenet d’ac’h tri millier ?
 — Abredig a-walc’h a klewfet, Ho tous Isabel ’zo marwet !
 Kloarek Crec’h-Menou, p’hen eûs klewet, D’ vourk Sant-Hillion ’zo redet ;
 D’ vourk Sant-Hillion eo redet, Da digerri ar bez em lakêt.
 Hag ar bez p’hen eûs digorret, War he varlenn ’n eûs hi lâket :
 A-vriad en-hi eo kroget, Ha war al lec’h ez eo marwet !
 Doue d’ bardono ann anaon, E-maint ho daou war ar varw-skaon ;
 Et int ho daou en pep a ve, Bennos Doue war hoc’h ine !
Person Sant-Hillion ’lâre En pron he offern-bred, ar sul goude :
— Me n’achufenn ket ma offern-bred, Mar wifenn ’ve ’r C’ham koz euz ma c’hlewet !
 Mar wifenn ’ve ’r C’ham koz euz ma c’hlewet, Da varo daou ez eo kiriek !
Kanet gant Marc’harit Fulup, à Blunet — 28 a viz Here, 1871.