# Catechis Treguer, 1815

* Dre urs an Autro meurbet Illustr
* ha Reverand Jean-Baptiste-
* Marie CAFFARELLI, Escop
* à San-Briec.
APPROBATION
De M. l’Evêque de Saint-Brieuc.
Jean-Baptiste-Marie CAFFARELLI, par la miséricorde de Dieu et l’autorité du S.$^t$ Siège Apostolique, Evêque de S.$^t$-Brieuc, Baron et Membre de la Légion d’honneur.
Permettons au Sieur Gabriël Bourel, Imprimeur dans la ville de Saint-Brieuc, de réimprimer le Catéchisme de Tréguier, composé en breton par les anciens Evêques de ce Diocèse.
Donné à Saint-Brieuc, sous notre seing, notre sceau, le 29 décembre 1814.
† J. B. M. CAFFARELLI, Ev. de S.$^t$-Brieuc.
ABREGE
EUS AN
DOCTRIN CHRISTEN.
Parvuli petierunt panem, etc. Thr. 4-4.
Voar an Doctrin Christen ha sign ar Groas.
Goulen. HA c’hui so Christen ?
Respond. Ya, a drugare Doue.
G. Piou eo an hini a dle beân hanvet Christen ?
R. An hini so badeet, a gred hac a ra profession eus an Doctrin Christen.
G. Petra eo an Doctrin Christen ?
R. Doctrin Jesus-Christ.
G. Нac en so necesser gout a praticân an Doctrin Christen ?
R. Ya, mar fell dimp beân salvet.
G. Pellec’h e tisquer an Doctrin Christen ?
R.. Er C’hatechis.
G. Petra eo ar C’hatechis ?
R. Un instruction familier en pehini e tisquomp pevar zra.
G. Leret din ar pevar zra-se ?
R. Credi, goulen, ober, ha receo.
G. Petra dleomp-nîn da gredi ?
R. An oll articlo a fe, ha principalamant ar re so er Gredo.
G. Petra dleomp-nîn da c’houlen ?
R. Ar pes so er Bater, hac er pedenno all aprouvet gant an Ilis.
G. Petra dleomp-nîn da ober ?
R. Ar pes so gourc’hemennet gant Doue, ha gant an Ilis.
G. Petra dleomp-nîn da receo ?
R. Ar Sacramancho.
G. Piou a dle ober ar c’hatechis en tuont dan dud a Ilis ?
R. An tado, ar mamo, ar mæstro, ar mæstreset hac ar re a ra scol.
G. Piou a dle assistâ er C’hatechis ?
R. Ar vugale, hac an dud vras pervuan.
G. Gred sign ar Groas en Brezonec ?
R. En hano an Tad, hac ar Map, hac ar Speret-Santel.
G. Petra eo sign ar Groas ?
R. Sign ar C’hristen.
G. Perac sign ar C’hristen ?
R. Abalamour dre sign ar Groas e anaveer eur C’hristen.
G. Ha nîn dle ober alies sign ar Groas ?
R. Ya, gant fe ha devotion.
II Quentel
Voar ar perfectiono divin.
G. PEtra a dleomp-nîn da gredi ?
R. An. oll articlo a fe, ha principalamant ar re so er Gredo.
G. Pet articl so er Gredo ?
R. Daouzec pere a dle an oll da c’hout.
G. Leret ar Gredo en Brezonec ?
R. Men gred en Doue, etc.
G. C’hui lavar e credet en Doue, pet Doue so ?
R. Unan epquen.
G. Petra eo Doue ?
R. EurSperet pur ha souveræn, Crouër dan Eên ha dan Douar, leun a bep sort perfection.
G. Doue hac en so éternel ?
R. Ya, nen deus quet bed a commançamant, ha nen deveo quet a fin.
G. Pellec’h eman Doue ?
R. Dre oll.
G. Hâc en so Doue ive amân presant ?
R. Ya sur.
G. Perac ne velomp -nîn quet aneân ?
R. Abalamour ma eo eur Speret pur, n’en deus quet à gorf evid beân guelet.
G. Нac ên voel, hac a gleo, a c’hanomp-nîn ?
R. Ya, clevet a ra tout, guelet a ra tout betec ar sougæsono secretân dimeus hon c’halon.
III Quentel.
Voar Myster an Drindet.
G. Pet pherson so en Doue ?
R. Tri, an Tad, ar Map, hac ar Speret Santel.
G. An Tad, hac-en so Doue ?
R. Ya, an Tad so Doue.
G. Ar Map, hac-en so Doue ?
R. Ya, ar Map so Doue.
G. Ar Speret Santel, hac-en so Doue ?
R. Ya, ar Speret-Santel so Doue.
G. Tri Doue int-y ?
R. Salocroas, nen dint o zri nemert ar memeus Doue.
G. Perac an tri Pherson divin-se nen dint nemert ar memeus Doue ?
R. Abalamour no deus o zri nemert ar memeus natur divin, pe ar memeus divinite.
G. Pehini a ne o zri eo ar c’hossân, hac ar puissantan ?
R. Egal int o zri ên peb tra.
G. Penos e c’hell c’hoarveout ma int unan ha tri assambles ?
R. Eur Myster eo e dleomp da gredi ha da adorin ep gout penos e c’hell c’hoarveout.
G. Leret din bremân petra eo an Drindet.
R. Un Doue en tri Pherson distinct, an Tad, ar Map, hac ar Speret Santel.
G. Gred un act à fe voar Myster an Drindet.
R. Mên a gred ferm tri Pherson en Doue,
О zri distinct an eil deus eguile,
An Tad, ar Map, hac ar Speret Santel ;
Er greden-se e tesirân mervel.
IV Quentel
Voar Myster an Incarnation.
G. Piou eta en deus o croüet ?
R. An Autrou Doue.
G. Petra o c’heus-u bet digant ho crouer ?
R. Eur c’horf mortel hac un ine immortel.
G. Evid petra oc’hu croüet gant Doue ?
R. Evid e anaveout, e garet, hac e servigi er bet-mân, ha dre ze bean evurus gantan er bet-all.
G. Penos e veomp-nîn evurus gant Doue er bed-all ?
R. О sellet Doue, ous e garet, hac o jouissân eternelamant aneân.
G. Petra eo Jesus-Christ ?
R. An eil Pherson an Drindet, Map Doue incarnet.
G. Petra signifi en em incarni ?
R. Da laret eo, en em ober den.
G. Petra eo ta Myster an Incarnation ?
R. Eur Myster eo en pehini an eil Pherson an Drindet a so en em c’hroet den.
G. Leret dîn c’hoas pet Pherson so en Drindet ?
R. Tri, an Tad, ar Map, hac ar Speret Santel.
G. Pehini an tri pherson divin-se, a so en em c’hroet den ?
R. An eil Pherson, Doue ar Map.
G. An Tad hac en so ive en em c’hroet den ?
R. Salocroas.
G. Ar Speret Santel hac en so en em c’hroet den ?
R. Salocroas, Map Doue epquen, an eil Pherson an Drindet a so en em c’hroet den.
G. Pehano en deus Map Doue, pehini so en em c’hroet den ?
R. Jesus -Christ hon Salver, guir Doue ha guir den assembles.
G. Perac e-ân hanvet Salver ?
R. Abalamour men deus sauveteet a c’hanomp dre e varo er Groas.
G. Cals a obligation eta hon heus da J.-C. ?
R. Allas, panevert-ân e oamp oll collet.
G. Piou en defoa collet a c’hanomp-nîn ?
R. Hon Tad quenta Adam er Barados terrestr.
G. Petra eure Adam ?
R. Dibri un tam aval.
G. Perac e voa pec’het deân dibri un tam aval ?
R. Abalamour ma oa difennet outân gant Doue.
G. Gred un act a fe voar Myster an Incarnation. ?
R. An eil Pherson eus an Drindet Santel, Ar Verb divin, Map an Tad eternel, A gredàn ferm a so en em c’hroet den, Ma esperanç a so ennân epquen.
V Quentel.
Voar Myster hon Redamption, ha voar an Ilis.
G. HOn Salver Jesus-Christ hac en endeus soufret cals à boanio evidomp ?
R. Ya, ar re vrassân hac en e ine, hac en e gorf.
G. Evid petra en deus hon Salver soufret quement à boan, hac eur maro quen cruel ?
R. Evid disque dimp e garante hac enormite ar pec’het.
G. Pe da de e varvas hon Salver ?
R. Ar guener ar Groas.
G. Gred un act a fe voar Myster hon Redamption ?
R. Mên a gred fermamant ma Jesus douç ha mat, Penos o c’heus scuillet evidon oc’h oll oat,
Ha nenn deus graç ebed, na merit na pardon Nemert dre ho maro, ha dre ho passion.
G. Pe da de e ressuscitas hon Salver ?
R. Ar Sul Phasq dious ar mintin an drede de goude e varo.
G. Pe da de e pignas-ân en Eên ?
R. Ar Yaou Basq de Oel an Asçansion.
G. Pe da de e tisquennas ar Speret-Santel voar an Ebestel ?
R. Sul ar Pantecost.
G. Petra eo an Ilis ?
R. Аr Bopl Christen unisset assambles dre ar memeus fe, hac ar memeus Sacramancho, ha gouvernet gant ar Pap ha gant ar Esquibien.
G. Pet Ilis so ?
R. Nen deus nemet eur guir Ilis, en pehini epquen e c’heller en em sauvetaat.
G. Pehini eo ar guir Ilis ; en pehini epquen e c’heller enem sauvetaat ?
R. An Ilis Santel, Catholiq, Apostololiq ha Romæn.
G. Gred un act a fe voar an oll guirioneo eus ar fe en general ?
R. Mên a gred ferm, ô ma Doue, An oll articlo eus ar fe : Rac c’hui en deuss-e revelet, Наc a so guirion pa gomset : Наc an Ilis a bropos dîn Аn articlo-se da gredîn.
VI Quentel.
Voar ar beden
G. PEtra dleomp-nîn da c’houlen ?
R. Ar pes so er Bater, hac er pedenno all approuvet gant an Ilis.
G. Leret ar Bater en Brezonec ?
R. Hon Tad pehini so en Eên, etc. (er fin ar C’hatechis)
G. Ous piou e consomp-nîn pa leromp hon Pater ?
R. Ous Doue.
G. En hano piou e tleomp-nîn pedi ?
R. En hano Jesus-Christ, ha dre e verito.
G. Hac en so mat ive pedi hac henori ar Sænt ?
R. Ya, abalamour ma int mignonet da Zoue, ha ma ellont hon sicour dre ho intercession.
G. Piou dimeus ar Sænt a dleomp-nîn da pedi, ha da henori muân voarlerc’h Doue ?
R. Ar Voerc’hes Vari, abalamour de c’halite à Vam da Zoue.
G. Pehini eo ar Beden agreaplân dar Voerc’hes ?
R. An Ave Maria, pehini a dle an oll da c’hout.
G. Leret an Ave Maria en Brezonec. ?
R. M’ho salud, Mari ; etc.
G. Leret din c’hoas un devotion agreabl dar Voerc’hes ?
R. An devotion deus ar Chapelet.
G. Penos e lerer ar Chapelet ?
R. Gredo a lerer oar ar Groas;
Eur Bater oar bep greunen vras : Ha dre ma teu ar greun bian, Eun Ave voar bep unan.
G. Нac en so necesser pedi ?
R. Ya, ar Beden eo unan dimeus hon brassân obligationou.
G. Pegouls e cleomp-ni pedi ?
R. En peb amser, ha principalamаnt dious ar mintin, ha dious an noz.
VII Quentel.
Voar Gourc’hemeno Doue, hac ar Vertuïo Theologal.
G. PEtra dleomp-nîn da ober ?
R. Ar pes so gourc’hemennet gant Doue, ha gant an Ilis.
G. Leret Gourc’hemenno Doue ?
R. Un Doue epquen a adori, etc.
G. Hac-ên so hini a c’hourc’hemenno Doue, impossibl da observi ?
R. Salocroas, nen deus hini, moïennant e c’hraç pehini a dleomp da c’houlen dre verito Jesus-Christ.
G. Нac-ên so red miret oll Gourc’hemenno Doue ?
R. Ya, ha manquout da unan, a so aoalc’h evid meritout an Ifern.
G. Petra eo ar Fe ?
R. Un donæson digant Doue dre pehini e credomp ennân, ha quement en deus revelet de Ilis.
G. Нac ên so necesser ar Fe evid beân salvet ?
R. Ya, anes ar Fe eo impossibl pligeout da Zoue.
G. Petra eo an Esperanç ?
R. Un donæson digant Doue dre behini e esperomp e c’hraç er bed-mân, hac e c’hloar er bed-all, dre verito Jesus-Christ hac hon œuvro mat.
G. Gred un act [a] esperanç ?
R. Ma Doue, ma oll esperanç, Ennoc'h e mân ma oll fianç,
Abalamour ma oc'h bepret Fidel do quir, mat em andræt.
G. Petra eo ar Garante ?
R. Un donæson digant Doue dre behini e queromp aneân dreist peb tra abalamour deân e unân, hac hon Nessân evel domp hon unân abalamour da Zoue.
G. Gred un act a Garante ?
R. Doue leun a berfection, Mên ho car à greis ma c’halon ? Abalamour ma veritet Dreist peb tra-oll beân caret ; Ma Nessân a garân ive Abalamour dec'h ma Doue.
VIII Quentel
Voar Gourc’hemenno an Iiis, ar pec’het ha pevar fin an den.
G. Leret Gourc’hemenno an Ilis ?
R. Cleo devotamant pen-da-ben, etc.
G. Petra eo an Ofern ?
R. Ar Sacrifiç dimeus a gorf hac a oat J.-C.
G. Penos e tleer assistân en Ofern ?
R. Gant modesti ha devotion.
G. Penos e torrer Gourc’hemenno Doue, ha re an Ilis ?
R. Dre ar pec’het.
G. Petra eo ar pec’het ?
R. Quement so a enep Gourc’hemenno Doue, ha re an Ilis.
G. Pet pec’het marvel so red evid beân daonet ?
R. Mervel gant unan so aoalc’h evid beân daonet. G. Petra eo ar maro ?
R. Eur separation entre ar c’horf hac an ine.
G. Petra eo ar Jugeamant particulier ?
R. Ar setanç a ro Doue dan ine evel ma ve maro an den.
G. Petra eo ar Jugeamant general ?
R. Ar setanç public a brononço hon Salver d’an oll en fin ar bed.
G. Petra eo an Ifern ?
R. Eur prison effroïabl carguet a bep sort tourmancho eternell.
G. Petra eo ar Barados ?
R. Eur plaç delicius hac a evurusdet eternel o voelet Doue faç ous faç.
G. Petra so red da ober evid mont dar Barados ?
R. Observi Gourc’hemenno Doue, ha re an Ilis.
IX Quentel.
Voar ar Sacramancho.
G. Petra dleomp-nîn- da receo ?
R. Ar Sacramancho.
G. Penos e c’hell ar Sacramancho rei deimp-nîn ar c’hraç ?
R. Dre verito maro Jesus-Christ.
G. Pet Sacramant so en Ilis ?
R. Seiz, Badiant, Confirmation, Pinigen, Sacramant an Auter, Noüen, Urs, ha Priedeles.
G. Petra eo ar Sacramant à Vadiant ?
R. Eur Sacramant a effaç ar pec’het originel, hac hon gra christenien bugale da Zoue ha dan Ilis.
G. Petra eo ar Sacramant à Gonfirmation ?
R. Eur Sacramant a ro dimp ar Speret-Santel, ha ners da souten hon fe evel christenien barfæt.
G. Petra eo ar Sacramant à Binigen ?
R. Eur Sacramant a effaç ar pec’hejo comettet goude ar Vadiant.
G. Petra eo Sacramant an Auter ?
R. Eur Sacramant en pehini emân en guirione Corf, Goat, Ine, ha Divinite hon Salver Jesus-Christ, dindan ar speç a vara hac a ouin.
G. Petra eo ar Sacramant à Nouen ?
R. Eur Sacramant instituet evid ar soulageamant spirituel, ha corporel dimeus an dud clân.
G. Petra eo ar Sacramant à Urs ?
R. Eur Sacramant a ro pouvoar dan Dud à Ilis da exerci ar fonctiono sacr, hac ar c’hraç do exerci santelamant.
G. Petra eo ar Sacramant à Briedeles ?
R. Eur Sacramant a ro ar c’hraç dar priejo da vevân santelamant, ha da elevi santelamant ho bugale.
X Quentel.
Voar ar Sacramant a Binigen.
G. Petra eo ar Sacramant à Binigen ?
R. Eur Sacramant a effaç ar pec’hejo commettet goude ar Vadiant.
G. Pegouls e recever ar Sacramant à Binigen ?
R. Pa c’her da govez, mar recever an absolven.
G. Pet poent-so necesser evid beân pardonet er Sacramant à Binigen ?
R. Tri, ar Gontrition, ar Govezion, hac ar Satisfaction.
G. Petra eo ar Gontrition ?
R. Eur glac’har er galon da veân offanset Doue, gant eur propos ferm nen deuer quen de offansi.
G. Gred un Act à Gontrition ?
R. Ma Doue,mên so glac’haret, etc. (er fin ar C’hatechis.)
G. Petra eo ar Govezion ?
R. Un ac’husation dimeus an oll bec’hejo dar C’hovezour, evid cavet an absolven ane.
G. Nep a nac’he eur pec’het marvel epquen er Govezion, hac-ên ve pardonnet deân e bec’hejo all ?
R. Salocroas, ober a raffe eur Govezion nul ha sacrilech.
G. Petra so red da ober quent ar Govezion ?
R. Examina ar gonscianç.
G. Peguement à boân a dleer da lacaat evid ober an examen à gonscianç ?
R. Quement hаc lacaffemp da ober un affer à gonsequanç.
G. Petra eo ar Satisfaction ?
R. Ar reparation dimeus an injur a rа аr pec’het da Zoue ha dan Nessân.
G. Нac ên so red ober ar binigen ordrenet gant ar C’hovezour ?
R. Ya, dindan boan à bec’het.
G. Petra eo ar Purgatoar ?
R. Eur plaç a boan destinet evit un amser dar re so maro en stat à c’hraç ha dleourien dar justiç divin.
XI Quentel
Voar Sacramant an Auter, hac ar Gommunion.
G. Petra eo Sacramant an Auter ?
R. Eur Sacramant en pehini e-mân en guirione Corf, Goat, Ine, ha Divinite hon Salver Jesus-Christ dindan ar speç à vara hac à ouin.
G. Penos e teu ar bara hac ar guin da veân chanchet en Corf hac en Goat hon Salver ?
R. Dre vertu ar c’homso sacr a brononç ar Belec voarne en Ofern .
G. Petra eta eo communiân ?
R. Receo Jesus-Christ er Sacramant adorabl eus an Auter.
G. Nep a receo Corf hon Salver, hac-ên a receo ive e oat ?
R. Ya, гаc e gorf so beo ha leun a voat.
G. Petra so red da prepari quent mont da Gommuniân ?
R. Red eo prepari ar c’horf hac an ine.
G. Pessort preparation so red evid ar c’horf ?
R. Ar c’horf a dle beân voar yun, propr, ha modest.
G. Pessort preparation so red evid an ine ?
R. Eur fe crên, eur gonscianç pur, hac eur garante ardant.
G. Penos e raffac’h -u un Act à Fe quent ar Gommunion ?
R. Mên gred ferm ep, etc. (er fin.)
G. Gred un Act à Garante ?
R. Doue, leun à berfection, etc. (er fin.)
G. Gred un Act à Humilite ?
R. Allas, allas, petra ôn-mê, etc. (er fin)
G. Gred un Act à Desir ?
R. Ah pebes desir ameus -mê, etc. (er fin)
G. Petra dleer da ober goude ar Gommunion ?
R. Adori, trugarecaat, ha pedi Jesus-Christ en hon c’halon, ha beân devot ar rest an de .
EN hano an Tad eternel Jesus e Vap cœlestiel, Наc ar Speret Santel ¡ve, Tri Pherson er memeus Doue. Reid-dîn ma Jesus biniguet, Eur speret douç humbl ha parfæt, Evid gallout disqui er-fat Ar C’hatechis herve ma noat. Reid-dîn ar c’hraç ma comprenîn Ar pes a vo expliquet dîn, Ha goude e moân disquet, Ar c’haç den praticân bepret.
M’Ho trugareca, ma Jesus, Dimeus ho Toctrin precius ; Ispicial eus an hinîn A so bet disquet amân dîn. Pardonet dîn, ô ma Autro, Mo oll dissipationo ; Na sellet quet ouzîn ; allas !. Nen dôn nemert eur buguel c’hoas. Eur c’hroüadur a vo collet Mar goar ar mat, ha ne gra quet : Dre ma tisquer dîn ho lezen, Ma gred ive furroc’h Christen.
CATECHIS TREGUER
Declaratio sermonum tuorum illuminat, et intellectum dat parvulis Ps. 118, 150.
An explication dimeus ho comso, ô ma Doue ! a ro sclerigen hac intendamant dar re vian.
PREPARATION.
I. Quentel.
Voar ar C’hatechis.
Goulen. HA c’hui so Christen ?
Respond. Ya, a drugare Doue.
G. Piou eo an hini a dle beân hanvet christen ?
R. An hini so badeet, a gred hac a ra profession eus an Doctrin Christen.
G. Petra eo an Doctrin Christen ?
R. Doctrin Jesus Christ.
G. Нac en so necesser gout a praticân an Doctrin Christen ?
R. Ya, mar fell dimp beân salvet.
G. Pellec’h e tisquer an Doctrin Christen ?
R. Er C’hatechis.
G. Petra eo ar c’hatechis ?
R. Un instruction familier ên pehini e tisquomp pevar zra.
G. Leret din ar pevar zra-se ?
R. Credi, goulen, ober, ha receo.
G. Petra dleomp-nîn da gredi ?
R. An oll articlo a fe, ha principalamant ar re so er Gredo ?
G. Petra dleomp-nîn da c’houlen ?
R. Ar pes so er Bater, hac er pedenno all aprouvet gant an Ilis.
G. Petra dleomp-nîn da ober ?
R. Ar pes so gourc’hemennet gant Doue, ha gant an Ilis.
G. Petra dleomp-nîn da receo ?
R. Ar Sacramancho.
G. Piou a dle ober ar c’hatechis en tuont dan dud a Ilis ?
R. An tado, ar mamo, ar mæstro, ar mæstreset hac ar re a ra scol.
G. Piou a dle assistâ er C’hatechis ?
R. Ar vugale, hac an dud vras pervuân.
G. Evid petra an dud vras ?
R. Evid empech da ancoaat, ha disqui ar pes ne ouzont quet.
G. Petra so quos dan dar vuân an dizurso a ren er Gristenès ?
R. An ignoranç eus ar Religion gristen.
1.° Exhorti ar vugale da veân assidu er C’hatechis, hac o zud do digaç.
2.° Disque an excelanç, an necessite, hac an avantajo eus ar C’hatechis.
3.° Jesus-Christ hac e ebestel o deus catechiset.
4.° Disqui dar vugale penos en em gomporti quent, ha goude, hac ênpad C’hatechis.
II QUENTEL
Voar sign ar Groas.
G. Gred sign ar Groas en Brezonec ?
R. En hano an Tad, hac ar Map, hac ar Speret-Santel ; evellen beet groët.
G. Gred sign ar Groas en Latin.
R. In nomine Patris, et Filii, et Spiritûs Sancti, Amen.
G. Petra eo sign ar Groas ?
R. Sign ar Christen.
G. Perac sign ar Christen ?
R. Abalamour dre sign ar Groas e anaveer eur C’hristen.
G. Ha nîn dle ober aliès sign ar Groas ?
R. Ya, gant fe ha devotion.
G. Pegouls e tleer ober sign ar Groas ?
R. Pa difuner, pa er da gousquet, pa guemerer dour binniguet, en commançamant al labour hac ar beden, ha pa aru eur spont, pe un danger bennac.
G. Perac ober sign ar groas quen aliès ?
R. Evit disque omp c’hristenien, trec’hi hon adversourien, ha santifiân hon œuvro.
1.° Ober aliès sign ar Groas, principalamant en danger da bec’hi.
2.° Douguen bepret voar nomp eur Groas bennac.
3.° Sign ar Groas a represant tri Myster bras, Myster an Drindet, Myster an Incarnation, ha Myster hon Redamption.
QUENTA INSTRUCTION.
VOAR AR PES A DLEOMP DA GREDI.
I Quentel.
Voar ar Perfectiono Divin.
1. Art. eus ar Gredo. Mên gred en Doue, etc.
G. PEtra a dleomp-nîn da gredi ?
R. An oll articlo a fe, ha principalamant ar re so er Gredo.
G. Petra eo ar Gredo ?
R. Eur profession a fe composet gant an Ebestel.
G. Pet articl so er Gredo ?
R. Daouzec pere a dle an oll da c’hout.
G. Leret ar Gredo en Latin ?
R.Credo in Deum, (er fin.)
G. Leret ar Gredo en Brezonec ?
R. Mên gred en Doue, etc. (er fin.)
G. C’hui lavar e credet en Doue, pet Doue so ?
R. Unan epquen.
G. Petra eo Doue ?
R. Eur Speret pur Ha Souveræn, Crouër dan Eên ha dan Douar, leun a bep sort perfection.
G. Doue hac en so eternel ?
R. Ya, nen deus quet bed a gommançamant ha nen deveo quet a fin.
G. Pellec’h emân Doue ?
R. Dre oll.
G. Emân ive eta en Ifern, er Purgatoar, hac er Barados ?
R. Ya sur.
G. Petra ra Doue en Ifern ?
R. Punissân eternellamant ar re daonet.
G. Petra ra Doue er Purgatoar ?
R. Punissân evid un amser ar re so maro en stat a c’hraç ha dleourien dar justiç divin.
G. Petra ra Doue er Barados ?
R. Recompansi da virviquen arre evurus.
G. Hâc en so Doue ive amân presant ?
R. Ya sur.
G. Perac eta ne voelomp-nîn quet aneân ?
R. Abalamour ma eo eur Speret pur, nên deus quet à gorf evid beàn guelet.
G. Нac en a gleo, hac a oel a c’hanomp-nîn ?
R. Ya, clevet a ra tout, guelet a ra tout betec ar sougæsono secretân dimeus hon c’halon.
1.° Ar sonch a bresanç Doue, remed excelant ous ar pec'het.
2.° Doue presant particulieramant en Ilis.
II Quentel.
Voar ar Gredo.
Suit eus ar 1 Art. An Tad oll galloudec, etc.
Myster an Dreindet.
G. Perac e leret-u, Doue an Tad ?
R. Abalamour ar c’henta Pherson eus an Drindet a so hanvet Tad.
G. Perac e-ân hanvet Tad ?
R. Abalamour men deus eur map egal dean.
G. Perac e leret-u, an Tad oll galloudec ?
R. Abalamour e c’hallout so infinit.
G. Pet pherson so en Doue ?
R. Tri, an Tad, ar Map, hac ar Speret Santel.
G. An Tad, ac-en so Doue ?
R. Ya, an Tad so Doue.
G. Ar Map ac-en so Doue ?
R. Ya, ar Map so Doue.
G. Ar Speret-Santel ac-en so Doue ?
R. Ya, ar Speret-Santel so Doue.
G. Tri Doue int-y ?
R. Salocroas, nen dint o zri nemert ar memeus Doue.
G. Perac an tri Pherson divin-se nen dint nemert ar memeus Doue ?
R. Abalamour no deus o zri nemert ar memeus natur divin, pe ar memeus divinite.
G. Pehini anè o zri eo ar c’hossân, hac ar puissantân ?
R. Egal int o zri en peb tra.
G. Penos e c’hell c’hoarveout ma int unan ha tri assembles ?
R. Eur Myster eo a dleomp da gredi ha da adori, ep gout penos e c’hell c’hoarveout.
G. Leret din bremân petra eo an Drindet ?
R. Un Doue en tri Pherson distinct, an Tad, ar Map, hac ar Speret Santel.
G. Gred un act à fe voar Myster an Drindet ?
R. Mên a gred ferm tri Pherson en Doue, О zri distinct an eil deus eguile, An Tad, ar Map, hac ar Speret-Santel Er greden-se e tesirân mervel.
1.° Myster an Drindet hac ar Mysterio all a so dreist ar ræson, mæs non pas contrœl dar ræson.
2.° An Ine hac e zeir phuissanç, imach sensibl eus an Drindet.
3.° Ober aliès acto a fe voar ar Myster bras-mân, acto a adoration hac a humilite.
III Quentel.
Voar ar Gredo.
Suit eus ar 1. Art. Croüer dan Eên ha dan Doüar.
G. LAret ared eo Doue Croüer dan Eên ha dan Doüar, ha nen deuss-ân croüet nemert an Eên hac an Doüar ?
R. Croüet en deus ive an Æle, an dud, ha quement tra so tout.
G. Piou eta en deus o croüet ?
R. An autrou Doue.
G. Petra o c’heus-u bet digant ho croüer ?
R. Eur c’horf mortel hac un ine immortel.
G. Petra signifi eur c’horf mortel, hac un ine immortel ?
R. Da laret e ar c’horf a varvo, mæs an ine ne ell quet mervel, hac a bado biquen.
G. Evid petra oc’h-u croüet gant Doue ?
R. Evid e anaveout, e garet, hac e servigi er bed-mân, ha dre ze beân evurus gantân er bed-all.
G. Penos e veomp -nîn evurus gant Doue er bed-all ?
R. О voelet Doue, ous e garet, hac o jouisân eternelamant aneân.
G. Laret ared en deus croüet Doue an Æle, petra eo an Æle ?
R. Sperejo int, croüet gant Doue evid e c’hloar hac e servich.
G. Pet sort Æle so ?
R. Daou sort, droug Æle, hac Æle mat.
G. Petra ra an droug Æle pe an droug sperejo ?
R. Tourmanti arre daonnet en Ifern, ha tenti arre veo voar an doüar.
G. Petra ra an Æle mât ?
R. Meuli Doue en Eên, ha cavet sourci ac’hanomp.
G. Piou eo an Æl particulier en deus sourci a bep hini a c’hanomp ?
R. An Æl Gardien.
G. Petra displich muân dan Æl Gardien ?
R. Ar Pec’het.
1.° Trugarecaat Doue d’hon bean croüet hânval outân, hac evid jouissân aneân.
2.° Respeti imach Doue enomp hon unan, hac erre all.
3. ° Respeti presanç on Æl Gardien, ha beân devot deàn.
IV Quentel.
Voar ar Gredo.
2 Art. Hac en Jesus-Christ e Vap uniq hon Autrou
Myster an Incarnation..
G. PEtra signifi ar c’homso-se hac en Jesus-Christ e vap uniq ?
R. Dalaret eo e credan ive en Jesus-Christ.
G. Perac eleret-u, e vap uniq ?
R. Abalamour nen deus nemert Jesus-Christ a ve dre natur map da Zoue.
G. Perac e hanvet-u Jesus-Christ hon Autro ?
R. Abalamour men deus hon c’hroüet hac hon prenet.
G. Petra eta eo Jesus- Christ ?
R. An eil Pherson an Drindet, Map Doue incarnet ?
G. Petra signifi en em incarni ?
R. Da laret eo en em ober den.
G. Petra eta eo Myster an Incarnation ?
R. Eur Myster eo en pehini an eil pherson an Drindet a so en em c’hroet den.
G. Leret dîn c’hoas pet Person so en Drindet ?
R. Tri, an Tad, ar Map, hac ar Speret-Santel.
G. Pehini an tri pherson divin-se a so en em c’hroet den ?
R. An eil pherson, Doue ar Map.
G. An Tad hac en so ive en em c’hroet den ?
R. Salocroas.
G. Ar Speret-Santel hac en so en em c’hroet den ?
R. Salocroas, Map Doue epquen, an eil pherson an Drindet a so en em c’hroet den.
G. Petra an deuss-ân groet evid en em ober den ?
R. Quemeret eur c’horf hac un ine evel on heus-nîn.
G. Pellec’h en deuss-ân quemeret ar c’horf hac an ine-se ?
R. En coff chast ar Voerc’hes Vari dre operation ar Speret-Santel.
G. Pes hano en deus Map Doue, pehini so en em c’hroet den ?
R. Jesus -Christ hon Salver, guir Doue ha guir den assambles.
G. Pellec’h emân bremân Jesus- Christ ?
R. Evel Doue emân dre oll ; evel Doue ha den assambles emân er Barados, hac en Sacramant an Auter.
G. Perac e-ân hanvet Salver ?
R. Abalamour men deus sauveteet a c’hanomp dre e varo var ar Groas.
G. Cals a obligation eta hon heus da Jesus-Christ ?
R. Allas, panevert-ân e oamp oll collet.
G. Piou en defoa collet a c’hanomp-nîn ?
R. Hon Tad quenta Adam er Barados terrestr.
G. Petra eure Adam ?
R. Dibri un tam aval.
G. Perac e voa pec’het deân dibri un tam aval ?
R. Abalamour ma oa difennet outân gant Doue.
G. Gred un act a fe voar Myster an Incarnation ?
R. An eil Pherson eus an Drindet Santel, Ar Verb divin, Map an Tad eternel, A gredân ferm a so en em c’hroet den, Ma esperanç a so ennân epquen.
1.° Trugarecaat Jesus-Christ dimeus e Incarnation, hac ober aliès acto a fe voar ar myster man.
2.° Cazout ar pec’het marvel pehini so bed caus da valeur Adam, hac ar bed-oll.
3.° Explicân ar suito fall eus ar pec’het originel.
V Quentel.
Voar ar Gredo.
3 Art. Pehini so bet concevet dre c’hraç ar Speret Santel, so bet ganet deus ar Voerc'hes Vari.
Conception ha Nativite hon Salver.
G. PE da dê e eo concevet hon Salver ?
R. Ar bempet de oarnuguent a vis meurs, de oel an Annonciation.
G. Pellec’h oa ar Voerc’hes pa goncevas hon Salver ?
R. En Judée er guer à Nazareth.
G. Sant Joseph hac en so Tad naturel d’hon Salver ?
R. Salocroas, nende nemert e dad maguer.
G. Penos en deus gallet ar Voerc’hes beân mâm ha Guerc’hes assembles ?
R. Quement se a so eur miracl a buissanç Doue.
G. Pegouls e oe ganet hon Salver ?
R. Noz Nedelec da anter-noz.
G. Pellec’h e oe-ân ganet ?
R. Er guer a Vethleem en eur c’hraoüic dister.
G. Pe da de e oe-ân circonciset hac e commanças scuill e voat evidomp ?
R. An de quenta ar bla, eis de goude ma oa ganet.
G. Pehano a oe roet deân ?
R. An hano a Jesus, da laret e Salver ?
G. Pe da de e oe-ân adoret gant ar Rouane ?
R. De oël ar Rouane, ar c’hoec’hvet a vis Guenver.
G. Pe da de e oe-ân presantet en Templ ?
R. An eil de a vis c’hoevrer de voël ar Chandelour.
G. Pellec’h e tremenas hon Salver an darn vuân e vue ?
R. Er guer a Nazareth.
G. Petra eure hon Salver eno enqueit-se gant Sant Joseph hac ar Voerc’hes ?
R. Obeissân dê, ha prezec dre exempl о c’hortos prezec dre gomso.
G. Pe noat en defoa hon Salver pa gommanças da brezec, ha da ober miraclo ?
R. Voar dro an noat a dregont vla.
G. Petra en deuss-ân disquet dimp-nîn dre e bredication ?
R. An hent da vont dar Barados.
G. Na dre e viraclo ?
R. E oa guir map Doue, hac e oa guir e zoctrin.
1.° Prononç gant respect an hano Santel a Jesus.
2.° Imitân an obeïsanç deus ar mabic Jesus. 3.° Aг Famill santel, Jesus, Mari ha Joseph, caërаn exempl dar famillo Christen.
4.° Respeti comso Doue, hac o lacaat ên pratiq.
VI Quentel.
Voar ar Gredo.
4 Art. En deus anduret dindan Ponç Pilat, a so bet crucifiet, maro, аc enterret.
Myster hon Redamtion.
G. Hon Salver Jesus-Christ hac ên endeus soufret cals à boanio evidomp ?
R. Ya, ar re vrassân hac en e ine, hac en e gorf.
G. Pessort poan à lar-ân a souffre en e Ine ?
R. Laret a re oa trist e Ine betec ar maro.
G. Pet poan principal a soufras-ân en e gorf ?
R. Pemp. 1. E c’hoësas an dour hac ar goat 2. E oe flagellet. 3. E oe curunet a spern. 4. E toûgas e groas. 5. E oe crucifiet.
G. Evid petra en deus hon Salver soufret quement à boanio, hac eur maro quen cruel ?
R. Evid disque dimp e garante hac enormite ar pec’het.
G. Ha ne alje quet un den pe un Æl satisfia da Zoue, hac apesi e Justiç ?
R. Salocroas, abalamour d’an offans a ra ar pec’het da Zoue pehini so infinit.
G. Penos en deus gallet hon Salver mervel, hac en Doue ?
R. Nen de maro nemert evel den, hac evel Doue en deus roet eur pris infinit de souffranço.
G. Evid piou e maro hon Salver ?
R. Evid an oll, hac evid peb hini ên particulier.
G. Pe da de e varvas hon Salver ?
R. Ar Guener ar Groas.
G. Piou so bet caus de varo ?
R. Ar Judevien hac ar Bec’herien.
G. Pegueit e oe-ân er groas quent mervel ?
R. Voardro teir heur, ha neuse e tispartias e ine dious e gorf.
G. Nac e Zivinite ?
R. Nen deo jamæs dispartiet na deus e ine na deus e gorf.
G. Gred un act a fe voar Myster hon Redamption ?
R. Mên a gred fermamant ma Jesus, douç ha mat,
Penos o c’heus scuillet evidon oc’h oll oat, Ha n’en deus graç ebed, na merit na pardon Nemert dre ho maro, ha dre ho passion.
1.° Trugarecaat Jesus Christ dimeus hon Redamption. ha renti deân carante evid carante.
2.° Detèsti ar pec’het so bet caus de souffranço ha de varo.
3.° Unissan hon souffranço gant re hon Salver.
VII Quentel.
Voar ar Gredo.
5 Art. So bed disquennet dan Infernio, ha ressuscitet an drede de a varo da veo.
6 Art. A so pignet en Eên, hac azeet en tu deo da Zoue an Tad oll galloudec.
Disquen hon Salver el Limbo, hac e Resurrection.
G. Pellec’h e tisquennas hon Salver goude e varo ?
R. Disquen a eure dan Infernio.
G. Petra: signifi dan Infernio ?
R. Da laret e al Limbo, ellec’h ma oa an Tado Santel.
G. Piou oa an Tado Santel-se ?
R. Ar re oa maro en stat a c’hraç quent donedigues hon Salver.
G. Evid petra e c’hes hon Salver da gavet an Tado santel ?
R. Evid annonç dè ho Redamption hac ho delivranç.
G. Pe da de e ressuscitas hon Salver ?
R. Ar sul Phasq dious ar mintin an drede de goude e varo.
G. Pegueit a chomas-an voar an doüar, goude e Resurrection ?
R. Daou uguent de evid instrui e Ebestel.
G. Pe da de e pignas-an en Eên ?
R. Ar Yaou Basq de Oel an Asçansion.
G. Penos e pignas-an en Eên ?
R. Pignal a eure corf hac ine dre e vertu e hunan.
G. Penos emân hon Salver breman en Eên ?
R. Azeet eo en tu deo da Zoue an Tad oll-galloudec.
G. Petra signifi ar c’homso-se, Azeet en tu deo da Zoue an Tad oll-galloudec ?
R. Da laret eo Jesus-Christ evel Doue, a so quen puissant hac e Dad ; hac evel Den, en deus mui a c’hloar hac a c’hallout evid an oll grouadurien.
G. Evid Petra e pignet hon Salver en Eên ?
R. Evid digueri dimp dor au Eên, beân hon Avocat, ha digaç ar Speret-Santel.
1. ° En em rejouissan gant Jesus-Christ triomphant en he Resurrection.
2.° Huanadi aliès en treze ar Barados ?
VIII Quentel.
Voar ar Gredo.
7 Art. Ac’hane e teui da varn ar re veo hac ar re varo.
8 Art. Mên gred er Speret-Santel.
Ar Varn general, hac ar Speret-Santel.
G. HAc en a retorno c’hoas visiblamant hon Salver voar an doüar ?
R. Ya, de ar Varn general.
G. Pegouls e c’haruo de ar Varn ?
R. Ne ouzer nac ar c’houls паc an amser.
G. Petra raï hon Salver dimp-nîn de ar Varn ?
R. Ober dimp renti cont deus hon drouc hac hon mat.
G. Pessort setanç a roïo-ân dan dud Santel ?
R. Deut, Tud binniguet, da bossedi ar Rouantelès preparet dec’h a boue commançamant ar ded.
G. Pessort setanç a roïo-ân dan dud fall ?
R. Et pell diouzin Tud milliguet, da dan an Ifern gant an diaoulo ho consortet.
G. Laret a red e credet er Speret-Santel, petra eo ar Speret-Santel ?
R. An trede pherson eus an Drindet, guir Doue evel an Tad ac ar Map.
G. Pe da de e tisquennas ar Speret-Santel voar an Ebestel ?
R. Dissul ar Pantecost.
G. En pes form e tisquennas-ân ?
R. En form a deodo tan.
1.° Songeal aliès er Varn general.
2.° Invoqui aliès ar Speret-Santel, ha diouall de gonstristan dre ar pec'het.
IX Quentel.
Voar ar Gredo.
9 Art. Mên gred en Ilis Santel, Catholiq ; Communion ar Sænt.
An Ilis ha Communion ar Sænt.
G. Petra eo an Ilis ?
R. Аг bopl Christen unisset assambles dre ar memeus fe, hac ar memeus Sacramancho, ha gouvernet gant ar Pap ha gant an Esquibien.
G. Piou eo ar Chef [eus] an llis ?
R. Jesus-Christ eo e Chef souveræn hac invisibl, hac e Chef visibl eo hon Tad Santel ar Pap, Viquæl-General da Jesus-Christ voar an doüar.
G. Pet Ilis so ?
R. Nen deus nemert eur guir Ilis en pehini epquen e c’heller en em sauvetaat.
G. Perac nen deus nemert eur guir Ilis ?
R. Abalamour nen deus nemert eur guir Religion hac eur guir Doue.
G. Pehini eo ar guir Ilis en pehini epquen e c’heller enem sauvetaat ?
R. An Ilis Santel, Catholiq, Apostololiq ha Romæn.
G. Perac eo hanvet an Ilis Santel ?
R. Abalamour ma eo Santel e Chef Jesus-Christ, Santel e doctrin, Santel e Sacramancho, ha nen deus guiг santeles nemert enni.
G. Perac eo hanvet an Ilis Catholiq, pe universel ?
R. Abalamour ma eo disperset dre ar bed universel, ha ma pado bete fin ar bed.
G. Perac eo hanvet an Ilis Apostoliq ?
R. Abalamour ma eo fondet gant an Ebestel dre ho goat hac ho Doctrin.
G. Piou en deus conservet bete vreman en Ilis Doctrin an Ebestel ?
R. An Esquibien pere so heriterien d’an Ebestel.
G. Perac eo hanvet an Ilis Romæn ?
R. Abalamour ma eo gouvernet gant ar Pap à Rom.
G. Petra signifi Communion ar Sænt ?
R. Eur Gommunaute a vado spirituel entre ar re deus ar Gristenien a so mempro deus an Ilis.
G. Petra eo ar mado spirituel-se commun da vempro an Ilis ?
R. Merito Jesus-Christ ha re ar Sænt а so en Eên ha voar an doüar.
1.° Trugarecaat Doue do pean gaset er guir Ilis.
2.° Explican petra eo an Iscumunuguen.
3°. Pedi evid ar re so separet dious ar guir Ilis, hac evid ar Gatholiquet à vue fall.
X Quentel.
Voar ar Gredo.
* 10 Art. Remission ar pec’hejo.
* 11 Art. Resurrection ar c’horfo.
* 12 Art. Ar vue eternel.
G. PEtra signifi Remission ar pec’hejo ?
R. Ar buissanç en deus an Ilis digant Jesus-Christ da effaci ar pec’hejo.
G. Hac ên so pec’het impardonabl ebed ?
R. Salocroas, nen deus hini.
G. Petra signifi Resurrection ar c’horfo ?
R. Ar resurrection general a aruo ên fin ar bed.
G. Petra signifi ar vue eternel ?
R. Eur vue all hac a bado birviquen.
G. Hac ên-so necesser evid beân salvet credi an oll articlo eus ar Gredo ?
R. Ya, ha refus da gredi unân epquen a so aoalc’h evid coll ar fe, ha bean daonet.
G. Ha nîn so obliget da gredi un dra bennac ouspen ar pes so er Gredo ?
R. Ya, quement a bropos dimp da gredi hon mam santel an Ilis.
G. Gred un act a fe voar an oll articlo eus ar fe generalamant ?
R. Mên a gred ferm, ô ma Doue, An oll articlo eus ar fe : Rac c’hui en deuss-e revelet, Наc a so guirion pa gomset : Наc an Ilis a bropos dîn Аn articlo-se da gredîn.
1.° Consoli ar bec’herien tentet da gueân en disesperanç.
2.° Prepari hon c’horfo dre ar vortification, dar Resurrection glorius.
3.° Recitân aliès ar Gredo gant devotion.
EIL INSTRUCTION.
Voar ar pes a dleomp da c’houlen.
I Quentel.
AN ОRÆSОN MANTAL.
G. Petra dleomp-nîn da c’houlen ?
R. Ar pes so er Bater, hac er pedenno all aprouvet gant an Ilis.
G. Petra eo ar beden ?
R. Un аntretien gant Doue evid e henori, ha goulen digantân ar pes on heus ezom.
G. Hac en so necesser pedi ?
R. Ya, ar beden eo unan dimeus hon brassân obligationo.
G. Pet sort peden so ?
R. Diou sort, ar beden à galon, hac ar beden. à c’heno.
G. Ar beden a rer da Zoue à c’heno epquen, hac-y so agreabl deân ?
R. Salocroas, er c’hontræl displigeout a ra deân.
G. Petra eo ar beden à galon, pe an Oræson mаntal ?
R. An hini a reomp da Zoue à speret hac à galon epquen.
G. Pehini eo an devotân sujet da ober Oræson à galon ?
R. Maro ha Passion hon Salver.
G. Leret din ar voïen da disqui ober er fat Oræson à galon ?
R. En em custumi de obeг muân ma eller.
G. Нac ên a ell an oll ober Oræson à galon ?
R. Ya, evid e ober ne renquer nemert graç Doue, eur speret hac eur galon.
G. Pessort avantach en deus an Oræson à galon ?
R. Beân eo an agreaplân da Zoue, hac ar profitaplân evidomp.
G. Perac eta ma ra quen neubeut à dud Oræson à galon ?
R. Abalamour neubeut à dud a sant ho phaourante spirituel.
1.° Disque an necessite hac an ners deus ar beden.
2.° Disqui ar fæçon da ober Oræson à galon.
3.° Exhorti an oll de ober, dre exampl Jesus-Christ hac ar Sænt.
II Quentel.
Voar an Oræson vocal.
Explication eus ar Bater.
G. Petra eo ar beden à c’heno, pe an Oræson vocal ?
R. An hini a reomp da Zoue à c’heno hac a galon.
G. Pehini eo ar gaerân eus an oll Bedenno vocal ?
R. Ar Bater.
G. Piou en deus composet ar Bater ?
R. Hon Salver Jesus-Christ.
G. Pet goulen so er Bater ?
R. Seiz, pere a dle an oll da c’hout.
G. Leret ar Bater en latin hac en brezonec ?
R. Pater noster, etc. Hon Tad pehini so en Eên, etc. (er fin ar C’hatechis.)
G. Ous piou e consomp-nîn pa leromp hon Pater ?
R. Ous Doue.
G. Perac e hanvet-u Doue hon Tad ?
R. Abalamour men deus hon c’hrouet hac hon choaset evid e vugale.
G. Evid petra e leret-u hon Tad, ha non pas ma Zad ?
R. Evid disque an oll Gristenien a so breudeur.
G. Perac e leret-u Hon Tad pehini so en Eên, pa eo guir emân Doue dre oll ?
R. Abalamour an Eên eo an Tron dimeus e c’hloar.
G. Petra ch’oulennomp-nîn dre ar c’hentân goulen, ho hano beet sanctifiet ?
R. Goulen a reomp ma vo Doue caret, henoret, ha serviget gant ar bed oll.
G. Petra c’houlennomp-nîn dre an eil goulen, ho rouanteles deut dimp ?
R. Goulen a reomp digant Doue e c’hraç er bed-mân, hac e c’hloar er bed-all.
G. Petra c’houlennomp-nîn dre ân drede goulen, ho polonte beet groet voar an doüar evel en Eên ?
R. Goulen a reomp digant Doue ar c’hras da ober e volonte er bed-mân evel ma eo gred en Eên.
G. Petra c’houlennomp-nîn dre ar bevare goulen, reid dimp hirie hon bara pemdiec ?
R. Goulen a reomp digant Doue ar bara necesser d’hon Ine ha d’hon C’horf.
G. Pehini eo ar bara necesser dan Ine ?
R. Comso Doue, graço Doue, hac ar Gommunion ?
G. Petra c’houlennomp-nîn dre ar bempet goulen, pardonnet dimp hon offanso, evel ma pardonomp dar re en deus hon offanset ?
R. Goulen a reomp bean pardonet gant Doue, evel ma pardonomp d’hon ennemiet.
G. Petra c’houlennomp-nîn dre ar c’hoec’hvet goulen, na bermettet quet e coëssemp en tentation ?
R. Goulen a reomp beân preservet dious an tentation, pe ar c’hraç de zrec’hi.
G. Нac en so pec’het cavet tentation ?
R. Salocroas, mæs pec’het eo consаnti dan tentation.
G. Petra c’houlennomp-nîn dre ar seizvet goulen, mæs on delivret a bep drouc ?
R. Goulen a reomp beân preservet dious ar pec’het, ha dious quement droug a ouffe da ober dimp er bed-mân, hac er bed-all.
G. Perac ne obtenomp-nîn quet aliès ar pes a c’houlennomp ?
R. Ne c’houlennomp quet gant ar c’honditiono necesser.
G. Ped condition so necesser evid ober eur beden vad ?
R. Peder: an attantion, an humilite, un intantion pur, hac ar berseveranç ?
G. En hano piou e tleomp-nîn pedi ?
R. En hano Jesus-Christ, ha dre e verito.
1.° Trugarecaat Jesus- Christ da vean disquet dimp pedi.
2.° Explicân ar c’hondition requis evid pedi.
3.° Ne dleer goulen nemert treo mat.
III Quentel.
Invocation ar Sænt, Devotion dar Voerc’hes.
G. HAc ên a so mat ive pedi hac henori ar Sænt ?
R. Ya, abalamour ma int mignonet da Zoue, ha ma ellont hon sicour dre ho intercession.
G. Petra so red da ober evit henori ar Sænt ?
R. Celebri er-fat ho Goëlio, hac imitàn ho vertuio.
G. Perac e c’henoromp-nîn imajo ar Sænt ?
R. Abalamour ma tigaçont dimp memoar eus ar Sænt.
G. Piou eta a henoromp-nîn, pa saludomp eur Grucifi, pe Imach eur Sant bennac ?
R. Nen de quet ar Portræt a henoromp, mæs an hini so represantet dre ar Portræt.
G. Perac e henoromp-nîn Relego ar Sænt ?
R. Abalamour ma ïnt portion dimeus o Horf Santel.
G. Piou dimeus ar Sænt a dleomp-nîn da pedi, ha da henori muân voarlerc’h Doue ?
R. Ar Voerc’hes Vari, abalamour de c’halite a Vam da Zoue.
G. Pehini eo ar brassân henor a ouffemp da ober dei ?
R. Imitan e vertuio.
G. Pere eo ar vertuio principalân a dleomp da imitân er Voerc’hes ?
R. Ar garante, an humilite, ar chаstete.
G. Petra dleomp-nîn da c’houlen muân dre intercession ar Voerc’hes ?
R. Ar pardon deus on pec’hejo, hac eur maro mat.
G. Нac en so aoalc’h cavet un devotion bennac dar Voerc’hes evid beân Salvet ?
R. Salocroas, red eo ive beân guir serviger da Zoue.
G. Pehini eo ar Vreuriez communân instituet en enor dar Voerc’hes ?
R. Breuries ar Rosæra.
1.° Digant Doue e c’houlenomp graço, hac ar Sænt a bedomp d’ho obteni.
2.° Peb hini a dle cavet un devotion particulier de Æl mat, de Baëron, da Batronet è Baros.
3.° En em lacaat ên Breuriez ar Rozæer, ha choas ar Voerc’hes evid Мam.
IV Quentel.
An Ave, Maria, hac ar Chapelet.
G. Pehini eo ar beden agreaplan a eller ober dar Voerc’hes ?
R. An Ave, Maria, pehini a dle an oll da c’hout.
G. Leret an Ave, Maria, en Latin hac en Brezonec ?
R. Ave, Maria… M’ho salud, Mari, etc. (er fin ar c’hatechis.)
G. Piou en deus composet an Ave, Maria ?
R. An Æl Gabriël, Santès Elisabeth, hac hon Mam Santel an Ilis.
G. Perac e lerer an Ave, Maria, incontinant goude ar Bater ?
R. Evid obteni dre intercession ar Voerc’hes ar pes hon eus goulennet er Bater.
G. Leret din c’hoas un devotion agreabl da Zoue ha dar Voerc’hes ?
R. An devotion dimeus ar Chapelet.
G. Penos e lerer ar Chapelet ?
R. Gredo a lerer oar ar groas ;
Eur Bater oar bep greunen vras ; Ha dre ma teu ar greun bian, Eun Ave oar bep unan.
G. Petra dleer da songeal ên pad ar Chapelet ?
R. Songeal en unan bennac a Vysterio ar Rosæra.
G. A betra eo composet ar Rosæra ?
R. Ar Rosæra so composet a dri Chapelet.
G. Pêt Myster so er Rosæra ?
R. Pemzec ; pemp a joa, pemp a gueûn, ha pemp a c’hloar.
G. Leret ar pemp Myster a joa ?
R. 1. E oë saludet ar Voerc’hes gant [an] Æl. 2. E visitas e c’hininterv Santès Elisabeth. 3. E c’hanas e Map. 4. En presantas en Templ. 5. En c’havas o tispud ous an Doctoret.
G. Leret ar pemp Myster a gueûn ?
R. E c’hoesas Jesus an dour hac ar goat. 2. E oe flagellet. 3. E oe curunet a spern. 4 E toûgas e groas. 5. E oe crucifiet.
G. Leret ar pemp Myster ar c’hloar.?
R. 1. E ressuscitas hon Salver. 2. E pignas en Eên. 3. E tisquennas ar Speret-Santel. 4. E oe douguet ar Voerc’hes en Eên gant an Æle. 5. E oe curunet en Eên gant an Drindet.
1.° Explican an Ave, Maria.
2.° Exorti an oll da gavet peb a Chapelet.
3.° Disque ar fæçon den laret devotamant.
V Quentel.
Pedenno dious ar mintin.
G. En petra è consist an Exerciç christen ?
R. O pedi, hac ô sanctifiân hon euvro.
G. Pegouls é tleomp-nîn pedi ?
R. En peb amser, ha principalamаnt dious ar mintin, ha dious an noz.
G. Petra dleer da ober dious ar mintin pa difuner ?
R. Ober sign ar Groas, ha laret, ma Doue, ma C’hrouer, mên ofr dec’h ma c’halon.
G. Ha goude beân savet ha guisquet ?
R. Quemer dour binniguet, ha laret ar pedenno voar an daoulin.
G. Leret ar beden dious ar mintin ?
R. Ma Doue, mên gred fermamant, etc. (en fin ar c’hatechis.)
1.° Enem vouiscân modestamant.
2.° Explicân an acto dar vugale ha dar re vras.
3.° Pedenno dious ar mintin, dever important.
VI Quentel.
Exerciç eur Christen en pad an de.
G. PEtra dleer da ober pa gommancer eur labour bennac ?
R. Ober sign ar Groas, ha laret, ma Doue, mên ofr dec’h al labour-mân, reid voarnei ho penediction, mar plich guenec’h.
G. Petra dleer da laret pa souffrer eur boan bennac a gorf pe a speret ?
R. Laret, ma Jesus, mên ofr dec’h ar boan-mân evid henori ho maro hac ho passion.
G. Petra dleer da laret pa santer un dentation bennac ?
R. Laret ep dale da viana a galon, Jesus, ha Mari ma sicouret.
G. Petra dleer da ober pa santer beân coeet en eur pec’het bennac ?
R. Ober un act à gontrition ha covessaat quenta ma eller.
G. Petra dleer da ober quent ar repas ?
R. Ober sign ar Groas, ha laret, ma Doue, binniguet ar boët pehini e c’hân da guemer evid en em antreteni en ho servich.
G. Petra dleer da laret goude ar repas ?
R. Laret: Ma Doue, m’ho trugareca dimeus ar boet ameus quemeret evit en em antreteni en ho servich.
G. Petra dleer da laret pa dremener un Ilis el lec’h ma ve ar Sacramant ?
R. Laret : meulet da veo Jesus er Sacramant adorabl deus an Auter.
G. Petra dleer da laret pa dremener eur Chapel ?
R. Laret : Mên ho ped Sænt ha Sænteset da veân ma avocadet.
G. Petra dleer da laret pa dremener eur Groas bennac ?
R. Mên ho salud, croas vinniguet, Ha quement croas a so er bed, Balamour dam salver binniguet So bet er Groas crucifiet:
G. Petra dleer da ober pa glever an horoloch о son ?
R. Ober sign ar Groas, ha laret : ma Doue, reid din ar c’hraç no c’hoffansi jamæs.
G. Petra dleer da ober pa guesser ar Sacramant da un den clân ?
R. Mont gantân, mar gueller ; ha ma na eller quet, stouet dan daoulin da adori ar Sacramant, ha pedi evid an den clân.
G. Petra dleer da laret pa zon ar c’hlaz ?
R. Laret an De profondis, pe eur Bater evid an anaon.
1.° An disteran рoan, an disteran maneur, a ell bean sanctifiet.
2.° Laret an Angelus teir gues bemde evid gonit an indulgeanç.
3.° Bean moderet en dibri hac en efan.
VII Quentel.
Pedenno dious an nos.
G. PEtra dle eur Christen da ober dious an noz ?
R. Ober e bedenno evel dious ar mintin. G. Leret ar pedenno dious an noz ?
R. Ma Doue, mên gred fermamant, etc. (en fin ar c’hatechis.)
G. Ha n’a neo quet mat neuse laret Litanio ar Voerc’hes ?
R. Ya, eur beden excelant eo evid obteni eur maro mat.
G. Pehini eo ar guellan fæçon da ober ar beden dious an noz ha dious ar mintin ?
R. Ober anei ên commun.
G. Petra dleer da ober quent mont er guele ?
R. Quemer dour binniguet hac ober sign ar Groas.
G. Ha pa veer er guele prest da gousquet ?
R. Ober adarre sign ar Groas, ha laret : Ma Doue, mên recommand dec’h ma ine.44
1.° Recommandi ar beden gommun.
2.° Aг guele a reprenant ar be ; ar c'housquet so un imach dimeus ar maro.
3.° Cousquet voar eur songoeson vad bennac.
TREDE INSTRUCTION.
Voar ar pes a dleomp da ober.
Explication a C’hourc’hemenno Doue.
I Quentel.
Préparation.
G. PEtra dleomp-nîn da ober ?
R. Ar pes so gourc’hemennet gant Doue, ha gant an ilis.
G. Pet gourc’hemen en deus gred dimp-nîn an Autro Doue ?
R. Dec, pere a dle an oll da c’hout.
G. Leret gourc’hemenno Doue ?
R. Un Doue epquen a adori, etc. (en fin.)
G. Hac-ên so hini a c’hourc’hemenno Doue, impossibl da observi ?
R. Salocroas, nen deus hini, moïennant e c’hraç pehini a dleomp da c’houlen dre verito J. C.
G. Нac-ên so red mired oll gourc’hemenno Doue ?
R. Ya, ha mancout da unan, a so aoalc’h evid meritout an Ifern.
G. Petra bromet Doue dar re a viro e c’hourc’hemenno ?
R. Ar vue eternel.
G. Na dar re o zoro ?
R. £ur malheur eternel.
G. Leret-dîn an abrege a c’hourc’hemenno Doue ?
R. Caret Doue, ha caret an Nessân.
1.° Laret Bemde Gourc’hemenno Doue, hac ober eur propos mat d’ho observi.
2.° Disqui dar re all Gourc’hemenno Doue.
3.° Pessort pec’het eo laret evellen : nallân quet miret da vont en coler, da doüet Doue.
II Quentel.
Voar ar c’henta gourc’hemen..
* 1. Un Doue epquen a adori,
* Ha dreist peb tra oll a guiri.
G. Petra eo adori Doue ?
R. E aneveout hac e henori evel ar Mestr souveгæп.
G. Gred un act a Adoration.
R. Moc’h ador, Doue ma C’hroüer, Moc’h ador, Jesus ma Salver; C’hui eo ma Mestr ha ma Roue, Ha dec’ h ôn tout corf hac ine.
G. Penos e adoromp-nîn an Autro Doue ?
R. Dre ar vertuïo Theologal, ha dre ar vertu a Religion.
G. Pet vertu Théologal so ?
R. Teir, ar Fe, an Esperanç, hac ar Garante.
G. Perac int-y hanvet Theologal ?
R. Abalamour ma conduont an ine directamant da Zoue.
G. Petra eo ar Fe ?
R. Un donæson digant Doue dre behini e credomp ennân, ha quement en deus revelet de Ilis.
G. Нac en so necesser ar Fe evid beân salvet ?
R. Ya, anes ar Fe eo impossibl pligeout da Zoue.
G. Gred un act a fe voar an oll guirioneo a fe generalamant.
R. Mên a gred ferm, ô ma Doue, etc. (en fin ar c’hatechis.)
G. Petra eo an Esperanç ?
R. Un donæson digant Doue dre behini e esperomp e c’hraç er bed-mân, hac e c’hloar er bed -all, dre verito Jesus-Christ hac hon œuvro mat.
G. Pere eo ar viço contræl dan esperanç ?
R. An disesperanç hac ar bresomption.
G. Leret dîn ar voïen da antreteni ha da grênvaat hon Esperanç ?
R. Ober erfat Oræson.
G. Gred un act a Esperanç ?
R. Ma Doue, ma oll esperanç, etc. (en fin ar c’hatechis.)
G. Petra eo ar Garante ?
R. Un donæson digant Doue dre behini e queromp aneân dreist peb tra abalamour deân e unân, hac hon Nessân evel domp hon unân abalamour da Zoue.
G. Petra eo caret Doue dreist peb tra ?
R. Rei dean ar breferanç hac ar plaç quenta en hon c’halon.
G. Piou eo hon Nessân ?
R. Ar bed oll, ha quement so capabl da veân Salvet.
G. Petra eo caret hon Nessân ?
R. Souhæti hac ober vad deân evel dimp hon unân.
G. Petra eo ar Religion ?
R. Eur vertu excelant dre behini e henorer Doue evel ma eo dleet.
G. Petra gommand c’hoas ar-vertu-mân, ouspen henori Doue ?
R. Commandi ra c’hoas henori ar Sænt hac an Dud Sacr, ha respeti an treo Sacr ha binniguet.
G. Pere eo ar pec’hejo a gommetter a enep ar Religion ?
R. An Idolatri, ar Sorcerès, an Divinerès, ar Superstition, hac ar Sacrilech.
1.° Ober aliès acto a fe, a esperanç, hac a garante.
2.° Explicân ar pec’hejo a enep ar Religion.
3.° Inspirân horreur ouz al levrio fall.
III Quentel.
Voar an eil hac an drede Gourc’hemen.
* 2. Doue en væn па doui quet па netra all dimeus ar bed.
* 3. Ar Sulio Santel a vri evid Doue ma Servigi.
G. PEtra difen Doue ouzimp-nîn dre an eil Gourc’hemen, Doue en væn, etc. ?
R. Difen a ra ouzimp ar blasphemo, аr goal leoudouet, hac an droucpedenno.
G. Petra eo eur blasphem ?
R. Eur goms injurius da Zoue, dar Sænt pe dar Religion.
G. Petra eo touet Doue ?
R. Quemer Doue da dest.
G. Hac-ên so eur profit bras dan dud touet Doue ?
R. Salocroas, quent-se attirân reont oarne coler an Autro Doue.
G. Hac-ên oar ar Vugale ive touet Doue ?
R. Ya, couls hac a re vras, rac gante e tisquont.
G. Nep en deus touet ober un drouc bennac, obliget e-ân de ober ?
R. Salocroas, ober a raffe eur pec’het all.
G. Petra eo an imprecation pe drouc pedi ?
R. Souhæti drouc dimp hon unân, pe dar re all.
G. Pa ve gred vœu da Zoue, obliget oar de accomplissân.
R. Ya, mæs ne dleer quet ober vœuïo re vuân.
G. Petra gommand Doue dimp-nîn dre an drede Gourc’hemen, ar Sulio Santel, etc. ?
R. Commandi ra dimp tremen an deïo-se santelamant.
G. Petra so red da ober evid sanctifiân ar Sulio ?
R. Servigi Doue, ha lezel ep labourât.
G. Petra eta a dle eur C’hristen mat da ober an deïo-se ?
R. Beân assidu dan offiço divin, frequenti ar Sacramancho, pedi Doue, hac ober œuvro mat.
G. Petra leret-u dimeus ar re a dremen an deïo-se er marc’hajo, er c’hoario, en tavernio ?
R. Christenien fall int, ha profanatourien an Deïo Santel.
1. Disquoë an enormite eus ar blasphemo, al leoudouet, hac an imprecationo.
2.° Trec'hi ar goler sourcen eus al leoudouet.
3.° Goulen permission, mar deus necessite, da labourât da Sul pe da Oël.
IV Quentel.
Voar ar bevare hac ar bempet Gourc’hemen.
* 4. Da Dad, da Vam a henori evid pell amser ma vivi.
* 5. Muntrer na vi en nep fæçon паc a effet паc a galon.
G. PEtra gommand Doue d’ar vugale dre ar bevare Gourc’hemen, da Dad, da Vam, etc. ?
R. Caret o zud ; ho respeti, senti oute, hac e assistân en ho ezomo spirituel pe gorporel.
G. Hac-ên a dle eur buguel senti ous e Dûd en peb tra tout ?
R. Ya, nemert commandet ve deân un drouc bennac.
G. Petra dle ive an Tado hac ar Mamo do Bugale ?
R. Ho mesur, ho instrui, ho corrigea ha disquoë de exempl vad.
G. Hac-ên so commandet henauri re all ouspen an Tado hac ar Mamo ?
R. Ya, ar Mæstro ha Mæstreset, hac an oll Superioret.
G. Pessort obligation en deus ar Mæstro, ar Mæstreset, hac an domestiquet, an eil en quênver eguile ?
R. Quasi ar memeus obligation evel so entre ar vugale hac ho zud.
G. Obliget eo ar vugale ive da henori ho lestad, ho lesvam, o c’hurator, ho zad-caër, ho Mam-gaër, hac ho c’herent, hervé ho noat hac ho autorite ?
R. Ya, obliget int.
G. Pere eo ar Superioret-all a dleer da henori ?
R. Ar Pap, an Esquibien, hac an oll Dud à Ilis ; ar Roue hac ar re o deus lot eus e autorite.
G. Obliget omp-eta da obeissan dar Roue pa gommand ?
R. Ya, rac e autorite a so digant Doue.
G. Petra difen Doue ouzimp-nîn dre ar bempet Gourc’hemen, Muntrer na vi en nep fæçon, etc.
R. Difen a ra ouzimp laza, na blessân den ebed en he gorf nac en he ine, na cavet ar volonte de ober.
G. Penos e lazer spirituelamant ine an Nessân ?
R. О reîn deân goal exempl, pè ous è sollicitân dar pec’het marvel.
G. Penos e c’heller beân muntrer a galon ?
R. Dre ar valiç, ar vengeanç, ar gassoni, hac an anvi.
G. Obliget omp-eta dre ar bempet Gourc’hemen da garet an oll ?
R. Ya, memeus hon enemiet.
G. Petra dleomp-nîn da ober ên quênver hon ennemiet ?
R. Pardoni deze a galon, Coms oute gant affection ; Ouspen balamour da Zoue Caret hac ober vad deze ; Lezel ep drouc coms aneze, Ha pedi Doue evite.
1.° Disquoë o c’harg dan Tado, Mamo, ha dar Vugale ; dar Mæstro, Mæstreset, ha domestiquet, etc.
2.° Ar c’herello, an injurio, indign memeus deus eur Païen honest.
3.° Soufr, an injurio abalamour da J.-C.
V Quentel.
Voar ar c’hoec’hvet ha naovet Gourc’hemen.
* 6. Dioual ous al lubricité hac a gorf hac a volante.
* 9. Ne c’hoanta dre luxur pec’hi, паc ên sonch vil nen em blichi.
G. Petra difen Doue ouzimp-nîn dre an daou Gourc’hemen-mân ?
R. Difen a ra ouzimp ar songeo, an desirio ar c’homso, hac actiono dishonest, hac an occasion da gueân enne.
G. Pec’het eo eta cavet songeo dishonest ?
R. Ya, mar consant ar galon deze.
G. Peгe eo an occasiono goassân dimeus ar pec’het à impurete ?
R. Ar goal gompagnunès, an ebato, ar fæneantis, hac ar gourmandis.
G. Hac-ên so drouc bras ive cana, lenn, pe sellet treo impudic ?
R. Ya, rac en em lacaat a rer en danger bras da goll ar burete.
G. Leret-dîn eur voïen bennac da conservi ar burete à gorf hac à galon ?
R. Mortifiân ar c’horf, bean devot dar Voerc’hes, choas eur c’hovezour mat, hac evitân an occasion.
1.° Inspirân un horreur vrâs eus an impurete :
2.° Trec’hi ar væs fal er govezion.
3.° Disquoë ar prix eus ar vodesti, hac an .excelanç eus ar chastete.
VI Quentel.
Voaг аг seizvet hac an decvet Gourc’hemen.
* 7. Domac’h ebed da zen na ri, mar a c’heus groet hast repari.
* 10. Mado re-all na desir quet d’ho c’hemeret ep lealdet.
G. PEtra difen Doue ouzimp-nîn dre an daou Gourc’hemen-mân ?
R. Difen a ra ouzimp ober gaou ebed ous den, na cavet ar volante de ober.
G. En pet fæçon e c’heller ober gaou ous an nessân ?
R. En teir fæçon, o tomagi, o laëres, pe о viret e dra injustаment.
G. Hac-ên so aoalc’h covessaat ar gaou a ve gred ous an nessân ?
R. Salocroas, red eo restitui mar gueller, pe veân daonet.
G. Pegouls eo red restitui ?
R. Quenta ma eller.
G. Piou so obliget da restitui ?
R. Quement hini so bet caus d’an domach.
G. Nac an Usuillerien ?
R. Obliget int ive da restitui dindan boan a daonation.
G. Petra eo an Usuilleres ?
R. Ar profit a denner eus ar prest.
G. Obliget omp-nîn ive da ober an aluson ?
R. Ya, peb hini erve e zanve ha necessite ar Paour.
G. Hac ar re baour da betra int-y obliget ?
R Da veân contant eus ho stad, eр cavet anvi ous ar re all, ha da bedi evit ar re a ro deze an aluson.
1.° Explicân an obligation da restitui.
2.° Explicân da biou e tleer restitui.
3.° Disquoë an injustiç dimeus an Usuilleres.
4.° Disquoë an obligation da ober an aluson.
VII Quentel.
Voar ar eisvet Gourc’hemen.
* 8. Guevier na nep fals testeni,
* Mir birviquen na liviri.
G. PEtra difen Doue ouzimp-nîn dre an eisvet Gourc’hemen, Guevier na nep fals testeni, etc. ?
R. Difen a ra ouzimp ar guevier, ar fals testeni, an detraction, hac ar jugeamancho temerer.
G. Petra eo eur gaou ?
R. Eur guir contræl dar pès a songer, gant intantion da drompla.
G. Hac-ên so permettet a oëzio laret guevier ?
R. Salocroas, non pas memeus evid sauvetaat ar vue.
G. Hac-ên so pec’het bras douguen testeni faus ?
R. Ya, eur c’hrim eo, eur parjur, hac eur c’has reservet.
G. Hac-ên so obliget un test faus da repari ar gaou en deus gret ?
R. Ya, mar guell en nep fæçon.
G. Petra eo an detraction ?
R. Eur goal deodat injust, ha noasus d’an nessân.
G. En pet fæçon e c’heller detracti, pe drouc coms ?
R. En diou fæçon, en guir hac en gaou.
G. Hac-ên so pec’het bras detracti, nac ên guir пac ên gaou ?
R. Ya, rac an henor a so pretiussoc’h evid an arc’hant ac an aour.
G. Pec’het eo ive chelaou or goaldeodo ?
R. Ya, principalamant pa assanter gante.
G. Hac-ên so aoalc’h covessaat an detraction ?
R. Salocroas, red eo ive repari guellân ma eller.
G. An ini en deus drouc comset en gaou, petra dle-ân da ober ?
R. En em dislaret.
G. Petra signifi eur jugeamant temerer ?
R. Drouc songeal re vuan dimeus an nessân.
1.° Inspira horreur ous ar guevier, hac an detraction.
2.° Beân guiriou en hon c’homso hacen hon œuvro.
3.° Disquoë an enormite eus an hypocrisi.
EXPLICATION.
A c’hourc’hemenno an Ilis.
VIII Quentel.
Voar ar c’henta Gourc’hemen.
* 1. Cleo devotamant penn-da-ben,
* Вeр sul, bep goël an ofern.
An Ofern..
G. Hac-ên so aoalc’h miret Gourc’hemenno Doue evid beân Salvet ?
R. Salocroas, red eo ive miret Gourc’hemeno an Ilis.
G. Digant piou e teu autorite an Ilis ?
R. Digant Jesus-Christ.
G. Pet Gourc’hemen en deus gret dimp-nîn an Ilis ?
R. C’hoec’h principalamant, pere a dle an oll da c’hout.
G. Leret Gourc’hemenno an Ilis ?
R. Cleo devotamant pen-da-ben, etc. ((en fin ar c’hatechis).)
G. Petra gommand dimp-nîn ar henta Gourc’hemen, Cleo devotamant, etc. ?
R. Clevet an Ofern pen-da-ben dar Sulio ha dar Goëlio bers.
G. Petra eo an Ofern ?
R. Ar Sacrifiç dimeus a gorf hac a oat J.-C.
G. Petra signifi Sacrifiç ?
R. Un offranç gred da Zoue.
G. Piou a ofr ar Sacrifiç-se da Zoue ?
R. Jesus -Christ en em ofr e unân dre daouarn ar belec.
G. Jesus- Christ eta a so belec ?
R. Ya, beân eo ar belec principal, hac ar victim assambles.
G. Evid petra en deus instituet Jesus-Christ an Ofern ?
R. Evid represanti ha continui e Sacrifiç voar ar Groas.
G. Evid piou en em ofr Jesus-Christ en Ofern ?
R. Evid ar re veo hac ar re varo.
G. Un action gaër eta eo an Ofern ?
R. Ya, nen deus netra admiraploc’h en doüar hac en Eên.
G. Penos e tleer assistân en Ofern ?
R. Gant modesti ha devotion.
G. Gant pessort intantion e tleer assistân en Ofern ?
R. Gant intantion an Ilis.
G. Pessort intantion neus an Ilis ?
R. Adori Doue, e drugarecaat, goulen e c’hraço, ha calmi e goler.
G. Gred un Act evid conformi oc’h intantion da hini an Ilis.
R. Mên ofr da Zoue ar Sacrifiç. Gant intantion an Ilis, Наc a desir communiân Gant ar Belec en Ofern-mân.
G. Pehini eo guellân tra o ouffet da veditân ên pad an Ofern ?
R. Maro ha Passion hon Salver.
G. Pessort Act a leret-u er Goureo ?
R. Mên och ador, o ma Jesus,
Ho Corf sacr, ho Coat pretius ;
Quesset guenec’h betec an Eên
Homach ma c’horf ha ma ine.
G. Pessort Ofern a dleer da glevet dre breferanç, liessân ma eller ?
R. An ofern bred.
G. Leret dîn en daou c’hir dever eur Paroissien mat ?
R. Caret e Ilis Paros, ha respeti e Bastor hac e Veleïen.
1.° Disquoë ar fæçon da glevet devotamant an Ofern.
2.° Explicân an excelanç hac an utilite dimeus an Ofern.
3.° Disquoë an obligation da assistân en Ofern bred, ha da frequenti an Ilis Paros.
IX Quentel.
Voar ar pemp Gourc’hemen all.
G. PEtra gommand an eil Gourc’hemen, Santifiân ri ar Goëlio, etc.
R. Commandi ra dimp sanctifiâ ar Goëlio bers, evel ar Sulio.
G. Petra gommand an drede Gourc’hemen, Coves da bec’hejo, etc. ?
R. Covessaat eur voes ar blа da neubeuta, dindan boan à bec’het marvel.
G. Da bes noat e tleer cass ar vugale da govessaat ?
R. Voar dro an noat a seiz vla, pa vent capabl da bec’hi.
G. Petra gommand ar bevare Gourc’hemen, Corf da Salver, etc. ?
R. Communia da Basq en hon Paros, ha non pas en plaç all eр permission.
G. Da bes noat e tle ar vugale ober ho C’hommunion guenta ?
R. Voar dro an noat a daouzec vla, pa vent instruet mat, ha parfæt.
G. Petra gommand ar bempet Gourc’hemen, Yun a ri, etc.
R. Yun ar c’hoaraïs, an daouzec deïo, ha certen vigilo commandet.
G. Piou so obliget da yun ?
R. Ar re o deus eur bla-oar-nuguent ha no deus quet a empechamant legitim.
G. Petra so red da ober evid yun ?
R. Ober abstinanç a guic, ha tremen gant eur pret bemde, hac eur golation leger dious an noz.
G. Nep ne-ell quet ober ar yunio voar ho heet, hac-ên so exant eus an oll,
R. Salocroas, peb hini a dle ober herve e c’hallout.
G. Petra gommand ar c’hoec’hvet Gourc’hemen, Da voëner quic, etc.
R. Ober abstinanç a guic da voëner ha da sadorn.
G. Perac da voëner ?
R. Evid henori maro hа Passion hon Salver.
G. Perac da sadorn ?
R. Evid henori ar Voerc’hes, hac en em prepari dar sul.
G. Ha-nîn so obliget da viret Gourc’hemenno an Ilis ?
R. Ya, гаc nep ne sent quet ous an Ilis hon Mâm, na ell quet beân guir vuguel da Zoue.
G. An Ilis hac-y a ell en em dromplân en e doctrin ?
R. Salocroas, abalamour ma eo assistet gant ar Speret-Santel.
1.° Exhorti da goves ha da gommuniân aliès.
2.° Disquoë an obligation da obeïssan dan Ilis, ha de jugeamancho.
X Quentel.
Voar ar pec’het.
G. PEnos e torer Gourc’hemenno Doue, ha re an Ilis ?
R. Dre ar pec’het, pehini eo brassân drouc so er bed.
G. Petra eo ar pec’het ?
R. Quement so a enep Gourc’hemenno Doue ha re an Ilis.
G. Petra eo ar pec’het originel ?
R. An hini a deu guenemp voar an doüar, evel bugale da Adam.
G. Penos e ve effacet ar pec’het originel ?
R. Dre ar Vadiant .
G. Petra eo ar pec’het actuel ?
R. An hini a gommettomp ac’hanomp hon unan.
G. En pet fæçon e c’heller pec’hi ?
R. En peder, dre sonch, dre goms, dre œuvr, ha dre omission.
G. Petra eo pec’hi dre omission ?
R. Manquout da ober ar pes so commandet.
G. Pet sort pec’het actuel so ?
R. Daou sort, ar pec’het veniel, hac ar pec’het marvel.
G. Petra eo ar pec’het veniel ?
R. Ar pec’het ne lem quet diguenimp graç Doue, mæs e diminui a ra.
G. Petra eo ar pec’het marvel ?
R. Ar pec’het a lem diguenimp graç Doue hac hon rent dign a boanio an Ifern.
G. Pet pec’het marvel so red evid beân daonet ?
R. Mervel gant unan epquen a so aoalc’h evid bean daonet.
1.° Pedi Doue d’hon preservi dious ar pec’het marvel.
2.° Evel ma santer beân coeet er pec’het marvel, ober un act à gontrition, ha covez quenta ma eller.
3.° Dioual ous ar pec’het veniel pehini a rent an ine lac’h a fragil.
XI Quentel.
Voar ar pec’hejo capital.
G. PEtra eo eur pec’het capital ?
R. Eur viç, eur goal habitud, hac ar sourcen à gals a bec’hejo.
G. Pet pec’het capital so ?
R. Seiz.
G. Pere int-y ?
R. Ourgouill, avariç, luxur, anvi, gourmandis, coler, ha diegui.
G. Petra eo an ourgouill ?
R. Un estim re vras ac’hanomp hon unan, hac a ra dimp meprisân ar re all.
G. Petra eo an avariç ?
R. Un attach direglet ous mado an douar.
G. Petra eo al luxur ?
R. Ar pec’het ifam dimeus ar impurete.
G. Petra eo an anvi ?
R. Un dristidigues deus à vad hon nessân, dre ma credomp on eus mui à verit evitân.
G. Petra eo ar gourmandis ?
R. Un affection direglet da zibri, pe da ifân .
G. Petra eo ar goler ?
R. Un transport violant, hac un desir direglet d’en em vengi.
G. Petra eo an diegui ?
R. Un degout volontær eus ar vertu, hac eul lachete da ober hon dever.
G. Pehini eo ar c’henta remed ous ar pec’hejo capital ?
R. Praticân ar vertuïo contræl deze.
G. Pessort vertu so contræl dar superbite ?
R. An humilite.
G. Ha dan avariç ?
R. Liberalite.
G. Ha dal luxur ?
R. Chastete.
G. Ha dan anvi ?
R. Carante.
G. Ha dar gourmandis ?
R. Temperanç.
G. Ha dar goler ?
R. Dousder.
G. Ha dan diegui ?
R. Devotion.
1.° Pec’hi a eller venielamant dre ourgouill, avariç, etc.
2.° En matier an impurete, ral eo ar pec’hejo veniel.
3.° Explicân vertuïo contræl dar pec’hejo capital.
4.° Studiân ha combatti ar pec’het mignon.
Voar ar pevar fin divoeân eus an den.
G. LEret din c’hoas eur remed excelant ous ar pec’het ?
R. Songeal aliès er pevar fin divoeân eus an den.
G. Pere eo ar pevar fin divoeân eus an den ?
R. Ar Maro, ar Jugeamant, an Ifern, hac ar Barados.
G. Petra eo ar maro ?
R. Eur separation entre ar c’horf hac an ine.
G. Leret-din ar voïen da gavet eur maro mat.
R. Condui eur vue vat.
G. Pet sort Jugeamant so ?
R. Daou sort, ar Jugeamant particulier, hac ar Jugeamant general.
G. Petra eo ar Jugeamant particulier ?
R. Ar setanç a ro Doue dan ine evel ma ve maro an den.
G. Petra eo ar Jugeamant general ?
R. Ar setanç public a brononço hon Salver d’an oll ên fin ar bed.
G. Leret din ar voïen da obteni neuse eur setanç favorabl ?
R. Dioual da varn den re vuan, hac en em varn hon-unan.
G. Petra eo an Ifern ?
R. Eur prison effroïabl carguet à bep sort tourmancho eternel.
G. Pehini eo brassân poan so en Ifern ?
R. Beân privet a voëlet hac a garet Doue da jamæs.
G. Leret-din c’hoas unan bennac à boanio an Ifern ?
R. Beân o lesqui corf hac ine ên pad an eternite.
G. Leret-din ar voïen da evitân poanio an Ifern ?
R. Songeal aliès en Ifern, hac evitân ar pec’het marvel.
G. Petra eo ar Barados ?
R. Eur plaç delicius hac a evurusdet eternel o voëlet Doue faç ous faç.
G. Petra so red da ober evid mont dar Barados ?
R. Observi Gourc’hemenno Doue, ha re an Ilis.
1.° Peguen dangerus eo diferi ar gonversiom betec ar maro.
2.° En em jugea bemde dre an examen à gonscianç.
3.° Petra eo beân collet Doue ! Petra eo lesqui, disesperi, arragi, blasphemi, eternelamant.
4.° Barados ! ô caërân guir !
G. PEtra dleomp-nîn- da receo ?
R. Ar Sacramancho.
G. Petra eo eur Sacramant.
R. Eur sign visibl dimeus ar c’hraç invisibl instituet gant Jesus-Christ evid sanctifiân hon ineo.
G. Pehini eo ar sign visibl er Sacramant à Vadiant ?
R. An dour pehini a ouelc’h ar buguel, hac ar signifi ar c’hraç a deu er memeus amser da ouelc’hi e ine.
G. Piou en deus instituet ar Sacramancho ?
R. Jesus-Christ pa oa voar an doüar ?
G. Penos e c’hell ar Sacramancho rei dimp-nîn ar c’hraç ?
R. Dre verito maro Jesus-Christ.
G. Hac-ên a ro Doue e c’hraç da quement a receo ar Sacramancho ?
R. Ya, mar ho recevont evel ma eo dleet.
G. Нac ar re ho receo indignamant, pessort pec’het a reont-y ?
R. Ober a reont eur sacrilech.
G. Petra eo eur sacrilech ?
R. Eur brophanation dimeus un dra Santel.
G. Pet Sacramant so en Ilis ?
R. Seiz, Badiant, Confirmation, Pinigen, Sacramant an Auter, Noüen, Urs, ha Priedeles.
G. Pet dimeus ar Sacramancho ne eller da receo nemert eur voech ?
R. Tri, ar Vadiant, ar Confirmation, hac an Urs.
G. Perac ne eller receo ar tri Sacramant-se nemert eur voech ?
R. Abalamour ma c’himprimont en ine eur c’haracter pehini ne al quet beân effacet.
1.° Trugarecaat J.-C. da veân instituet quellies à Sacramant evid hon sanctification.
2.° Inspirân un horreur vras ous ar sacrilech.
II Quentel.
Voar ar Vadiant.
G. PEtra eo ar Sacramant [a] Vadiant ?
R. Eur Sacramant a effaç ar pec’het originel, hac hon gra christenien bugale da Zoue ha dan Ilis.
G. Petra bromettom-nîn en hon Badiant ?
R. Prometti reomp renonç da Satan, de œuvro, ha de bompo, ha beân christenien vat.
G. Нac ên a ell den badei nemert ar veleïen ?
R. Ya, peb den ræsonabl ên cas à necessite.
G. Petra so red da ober evid badei ?
R. Scuill an dour voar ben ar buguel, ha laret er memeus amser, mên as bade en hano an Tad, hac ar Map, hac ar Speret-Santel.
G. Pessort intantion so red evid badei ?
R. Intantion an Ilis.
G. Pessort dour so red evid badei ?
R. Dour naturel.
G. Нac ên so permettet differi ar Vadiant da eur buguel evid gorto ar Paëron, pe ar Vaërones ?
R. Salocroas, rac lacaat a rer ar buguel ên danger da vervel ep Badiant.
G. Pessort obligation en deus eur Paëron hac eur Vaërones ?
R. Obligation da instrui ho fillor pe fillores, mar manq de instruction abeurs o zud.
G. Pet Sacramant à Vadiant so ?
R. Nen deus nemert unan pehini eo ar Vadiant dre dour.
G. Petra eo eta ar Vadiant dre oat, hac ar Vadiant dre desir ?
R. Diou voïen da veân salvet en defaut ar Sacramant.
G. Hac-ên so necesser ar Vadiant evid beân salvet ?
R. Ya, anès ar Vadiant nen deus Barados ebed.
1.° Renouveli promesseo ar Vadiant da viana eur Voech ar bla.
2.° Disqui ar foeçon da vadei.
III Quentel.
Voar ar Gonfirmation.
G. Petra eo ar Sacramant a Gonfirmation ?
R. Eur Sacramant a ro dimp ar Speret-Santel, ha ners da souten hon fe evel Christenien barfæt.
G. Hac-ên so necesser ar Gonfirmation evid beân salvet ?
R. Salocroas, mæs pec’het eо negligeân den receo.
G. Piou a ro ar Sacramant à Gonfirmation ?
R. An Escop.
G. Perac e ra an Escop eur groas voar an tâl, er Gonfirmation ?
R. Evit disquoë ne dleomp quet ruïan dimeus à Groas Jesus-Christ.
G. Perac [e] ro an Escop un tolic bian voar ar jod ?
R. Evid disquoë e tleomp beân prest da soufr an oll afroncho, hac ar maro memeus evid difen ar fe.
G. Pessort disposition so red evid beân confirmet ?
R. Red eo beân en stad a c’hraç ha gout er fat ar c’hatechis.
G. Pessort pec’het a gommette nep a ve confirmet en stad à pec’het marvel ?
R. Commetti raffe eur sacrilech, ha ne receffe quet ar Speret-Santel.
G. Pegueit e renquer chom en Ilis goude ar Gonfirmation ?
R. Red eo chom da viana quen nen deve roet an Escop e venediction.
G. Da betra eo obliget ar re so bet confirmet ?
R. Obliget int da difen hardimant caus Jesus-Christ, ha da heuil maximo an Aviel.
1.° Diouall da gontristân ar Speret-Santel dre ar pec’het.
2.° Eur C’hristen confirmet a dle beân eur soudard courajus da Jesus-Christ.
EXPLICATION
eus ar Sacramant a binigen.
IV Quentel.
Voar ar Gontrition.
G. PEtra eo ar Sacramant à Binigen ?
R. Eur Sacramant a effaç ar pec’hejo commettet goude ar Vadian.
G. Pegouls e recever ar Sacramant à Binigen ?
R. Pa c’her da govez, mar recever an absolven.
G. Quement a ïa da govez hac-y so pardonnet ?
R. Salocroas, rac an oll ne observont quet ar Poëncho necesser evid beân pardonnet er Sacramant à Binigen ?
G. Pet poent-so necesser evid {M: -it; C: ivid} beân {M: bezàn} pardonet {C: -nnet} er Sacramant à {M: a} Binigen ?
R. Tri, ar Gontrition, ar Govezion, hac ar Satisfaction ?
G. Pehini an tri phoënt-se eo ar principalân ?
R. Ar Gontrition.
G. Petra eo ar Gontrition ?
R. Eur glac’har er galon da veân offanset Doue, gant eur propos ferm nen deuër quen de offansi.
G. Pet sort Contrition so ?
R. Diou sort, ar Gontrition barfæt, hac ar Gontrition imparfæt.
G. Petra eo ar Gontrition barfæt ?
R. Eur glac’har da veân offanset Doue, abalamour de vadeles infinit.
G. Petra eo ar Gontrition imparfæt, pe an Attrition ?
R. Eur glac’har da veân offanset Doue, gant aon гаc e justiç.
G. Ha-nîn a ell beân pardonet gant ar Gontrition parfæt epquen ?
R. Ya, ma na ellomp quet cavet an absolven ?
G. Ha-nîn a ell beân pardonet gant ar Gontrition imparfæt epquen ?
R. Salocroas ep an absolven.
G. Gred un Act evid goulen ar c’hraç dimeus ar Gontrition.
R. Ma Jesus, dre ho Passion, Reid eur guir glac’har d’am c’halon, Наc eur propos ferm da viquen Da veân fidel d’ho lezen.
G. Ouspen ar glac’har eta, eo red ive cavet eur propos ferm ?
R. Ya, rac ar propos ferm a so lot eus ar Gontrition.
G. Ar re a bropos bemde en em gorigeân ha ne reont quet, hac-y o deus eur propos ferm ?
R. An dra-se so quasi impossibl.
G. Hac-ên so mat ho c’hovesiono ?
R. Danger so na reont quellies à sacrilech.
G. Pegouls è anaveer ar re o deus eur propos ferm ?
R. Po gueler o c’hanch à vue hac o quitaat an occasion.
G. Leret-dîn ar voïen da derc’hel mat dar pes on heus proposet ?
R. Pedi Doue, quitaat an occasion, ha terri ar goal habitud.
G. Gred bremân un Act à Gontrition ?
R. Ma Doue, mên so glac’haret D’ho peân quement offanset, Abalamour d’ho madeles, D’ho Majesté, d’ho Santeles. Mên a brotest den em viret, Gant ho sicour, ous ar pec’het, Specialamant ous ar re Ma ôn muân custum deze.
1.° Disquoë an necessite obsolu eus ar Gontrition.
2.° Explicân ar c’haliteo eus ar Gontrition.
3.° Нac ar voïen den em excitan dar Gontrition.
4.° Renouveli bemde ar propos ferm.
V Quentel.
Voar ar Gonvezion .
G. PEtra eo ar Gonvezion ?
R. Un ac’husation dimeus an oll bec’hejo dar C’hovezour, evid cavet an absolven ane.
G. Perac eo ar Govezion un ac’husation ?
R. Abalamour nep a ïa da govez a dle en em ac’hus, ha non pas en em excus.
G. Evid petra e leret-u un ac’husation dimeus an oll bec’hejo ?
R. Evid disquoë ne dleer nac’h pec’het marvel ebed er Govezion.
G. Nep a nac’he eur pec’het marvel epquen er Govezion, hac-ên ve pardonet deân e bec’hejo all ?
R. Salocroas, ober a raffe eur Govezion nul ha sacrilech.
G. Pessort remed so evitân ?
R. Adober e Govezion, ha covez e sacrilech.
G. Petra so red da ober quent ar Govezion ?
R. Examinân ar gonscianç.
G. Gred un Act evid goulen sclerigen den em examinân ?
R. Ma Jesus, reit dîn sclerigen
Evid ober ma examen, Наc eur gontrition barfæt A guement pec’het a meus gred.
G. Voaг betra e tleer en em examinân ?
R. Voar gourc’hemenno Doue, ha re an Ilis ; voar ar seiz pec’het capital, hac hon techo fall ; ha voar an obligationo dimeus hon stat.
G. Peguement à boan a dleer da lacaat evid ober an examen à gonscianç ?
R. Quement аc lacaffemp da ober un affer à gonsequanç.
G. Leret-dîn ar voïen da renti fаcil an examen à gonscianç ?
R. Е Ober bepnos quent mont da gousquet.
G. Petra dle ar benitantet da ober o c’horto ho renq da govez ?
R. Songeal en ho pec’hejo, hac ober Acto à Gontrition.
G. Petra dleer da ober pa veer aru en quichen treid ar c’hovezour ?
R. Ober sign ar Groas, ha laret gant humilite, Ma zad, reit din ho penediction, mar plich guenec’h, rac eur pec’haer bras ôn.
G. Petra dleer neuse c’hoas da laret ?
R. Laret ar Gonfiteor bete meâ culpâ.
G. Leret ar Gonfiteor en Latin hac en Brezonnec ?
R. Confíteor Deo... Mên govez ous Doue, etc. (en fin ar c’hatechis.)
G. Dre pessort pec’hejo e tleer commanç ?
R. Mât eo commanç dre ar re vrassân.
G. Mar deu mez dar penitant, petra dle-ân da songeal ?
R Songeal eo un dra vil commetti ar pec’het, hac eur vertu e govez.
G. Hac-ên so aoalc’h laret on heus gred cals à bec’hejo ?
R. Salocroas, red eo laret ar speç, ar galite, hac an nombr à ne, guellân mа eller.
G. Goude beân achüet ar govezion, petra dleer da ober ?
R. Achüi ar Gonfiteor, ha chelaou attantivamant ar C’hovezour.
G. Mar quef ar C’hovezour à propos differi dimp an absolven pe ar Gommunion, penos e tleer en em gomporti ?
R. Red eo obeissan humblamant dar C’hovezour en peb tra tout.
G. Hac-ên so mat à voezio ober covezion general ?
R. Ya, hac aliès necesser.
G. Petra dleer da ober goude ar govezion ?
R. Trugarecaat Doue, ha renouvelli ar propos ferm.
G. Petra leret-u dimeus ar re ne govessaont nemert eur voes ar bla ?
R. Laret à rân int tud negligeant no deus quet à soign eus ho silvidigues.
1.° Disqui ar fæçon den em examinân, ha da govez.
2.° Diouall, mar de possibl, da discleria pec’hejo ar re all ?
3.° Disquoe da biou eo necesser ar govezion general.
4.° Exhorti da govessaat aliès.
VI Quentel.
Voar ar Satisfaction.
G. PEtra eo ar Satisfaction ?
R. Ar reparation dimeus an injur a га аr pec’het da Zoue ha dan Nessân.
G. Penos repari an injur a ra ar pec’het da Zoue ?
R. Dre ar binigen.
G. Pessort pec’het a ra eur penitant a receo eur binigen ep intantion de ober ?
R. Ober a ra eur sacrilech.
G. Нac ên so red ober ar binigen ordrenet gant ar C’hovezour ?
R. Ya, dindan Boan à bec’het.
G. Hac ên so aoalc’h ober ar binigen ordrenet gant ar C’hovezour ?
R. Salocroas, bue eur c’hristen a dle beân eur vue à binigen.
G. Red eo eta ober pinigen ?
R. Ya, rac hon Salver à lar, ma na reomp pinigen e viomp oll collet.
G. Leret-dîn an œuvro à binigen ?
R. Ar Yun, an Oræson, an Aluson, pere a hanver ive œuvro mat.
G. Obliget omp eta da ober œuvro mat ?
R. Ya, rac hon Salver a lar, ar voën ne dougo quet à freus mat, a vo troc’het ha strinquet en tan.
G. A bellec’h e tenn an œuvro mat ho merit ?
R. Eus à verito Jesus-Christ .
G. Ar re a varo en stad-vad quent achüi o pinigen er bed-mân, pellec’h eheont -y ?
R. Dar Purgatoar.
G. Petra eo ar Purgatoar ?
R. Eur plaç a boan destinet evit un amser dar re so maro en stat à c’hraç ha dleourien dar justiç divin.
G. Hac-ên a soufr an ineo poanio bras er Purgatoar ?
R. Ya, brassoc’h evid oll boanio ar bed-mân.
G. Penos e c’hellomp-nîn ho soulagi ?
R. Dre an ofern, an œuvro mat, hac an Indulgeanç.
G. Petra eo an Indulgeanç ?
R. Ar remission dimeus ar boan damporel dleet dar pec’het.
G. Petra so red evid gonit an Indulgeanç ?
R. Red eo beân en stat à c’hraç, hac ober ar pes a gommand an Ilis evit se.
G. An indulgeanço hac-y a exant à c’hanomp da ober pinigen ?
R. Salocroas, mæs sicour a reont ar pec’her paour da beân e zle .
G. Hac-ên so dleet ive reparation d’an Nessân ?
R. Ya, mard ’eus gret gaou outân en he vado, en he henor, pe en he bersonnach.
G. Petra renquer eta da ober evid repari dan Nessân ?
R. Ober ar restitution,
Repari an detraction : Rei exempl vat, goulen pardon, Ha pardoni à greis calon.
1.° Ober ar Binigen en stad à c’hraç.
2.° Ofr al labour hac an oll boanio da Zoue, pinigen excelant.
3 ° Disquoe ar priç eus an oeuvro mat.
4.° Beân trueüs ous an anaon.
EXPLICATION
Eus ar Sacramant adorabl eus an Auter.
VII Quentel.
G. Petra eo Sacramant an Auter ?
R. Eur Sacramant en pehini e-mân en guirione Corf, Goat, Ine, ha Divinite hon Salver Jesus-Christ dindan ar spes a vara hac a ouin.
G. Evid petra en deus Jesus-Christ instituet Sacramant an Auter ?
R. Evid mesur hon ineo, ha disquoë dimp e garante ardant.
G. Penos e teu ar bara hac ar guin da veân chanchet en Gorf hac en Goat hon Salver ?
R. Dre vertu ar c’homso sacr a brononç ar Belec voarne en ofern.
G. Ar bara hac ar guin goude ma vent consacret, hac-y so bepret bara ha guin ?
R. Salocroas, ne chom à ne nernert ar spes epquen.
G. Petra eo ar spes à vara ?
R. Al liou, ar vent, hac ar vlas à vara.
G. Petra eo ar speç à ouin ?
R. Al liou, ar vent, hac ar vlas à ouin.
G. Petra eta eo communiân ?
R. Receo Jesus-Christ er Sacramant adorabl eus an Auter.
G. Ar veleïen pere a gommuni dindan an daou spes, hac-y a receo mui evid an dud all ?
R. Salocroas, Jesus-Christ so en antier dindan an eil spes hac e guile.
G. Nep a receo Corf hon Salver, hac-ên a receo ive e Oat ?
R. Ya, гаc e gorf so beo ha leun à oat.
G. Hac-ên so ive Corf hon Salver er c’halei assemblès gant e Oat ?
R. Ya, nen deus separation ebed entre e gorf hac e oat.
G. Hac-ên so hon Salver antier en un hosti biân ?
R. Ya, quen antier evel en un hosti bras.
G. Pa dor ar Belec an hosti sacr, hac-ên a dor ive Corf hon Salver ?
R. Salocroas, ne dor nemert ar spes epquen.
G. Pa ve torret an hosti, pellec’h en em guef Jesus- Christ ?
R. Jesus-Christ en em guef antier en peb tam dimeus an hosti torret.
G. Jesus-Christ, hac-ên a guita an Eên evid dont er Sacramant adorabl ?
R. Salocroas, en em gavet a ra en Eên hac er Sacramant assambles.
G. Penos e c’hell ar memeus Corf beân en Eên hac en oll hostio sacr assambles.
R. Dre eur miracl a buissanç Doue.
1.° Sacramant an Auter eo ar Sacramant à garante.
2.° Bisitân aliès hac henori Jesus-Crhist er Sacramant.
3.° Heuil ar Sacramant pa ve casset dan dud clân.
VIII Quentel.
Voar ar Gommunion.
G. PEtra so red da prepari quent mont da gommuniân ?
R. Red eo prepari ar c’horf hac an ine.
G. Pessort preparation so red evid ar c’horf ?
R. Ar c’horf a dle beân voar yun, propr, ha modest.
G. Pessort preparation so red evid an ine ?
R. Eur fe grên, eur gonscianç pur, hac eur garante ardant.
G. Penos e raffec’h-u un act à Fe quent ar Gommunïon ?
R. Mên gred ferm ep doutanç e bed
E c’han da receo en effet Jesus guir den ha guir Doue Er Sacramant à garante.
G. Petra ententet-u dre eur gonscianç pur ?
R. Eur gonscianç net à bec’het marvel da viana.
G. Penos netaat ar gonscianç ?
R. Dre eur govezion vat.
G. Ar re a gommuni en stat à bec’het marvel, hac-y a receo Jesus -Christ ?
R. Ya, mæs commetti reont eur sacrilech enorm.
G. Gred un act à Garante?
R. Doue, leun a berfection, Mên ho car à greis ma c’halon, Ahalamour ma veritet Dreist peb tra oll beân caret : Ma nessân a garan ive Аbalamour dec’h, ma Doue.
G. Gred un act à Humilite ?
R. Allas, allas, petra ôn-mê Da dostaat ouzoc’h ma Doue ! Nen don nemert eur рec’heг quæs, Mæs c’hui so leun à vadeles.
G. Gred un act à Desir ?
R. Ah pebes desir ameus-mê Da тecео bага an Æle ! Disec’hân rân gant ar sec’het О c’horto mon[e]t dar banquet.
G. Petra dleer da ober goude ar Gommunion ?
R. Adori, trugarecaat, ha pedi Jesus-Christ en hon c’halon, ha beân devot ar rest an de.
G. Leret-dîn ar voïen da ober er fat hon oll Gommuniono ?
R. Ober peb hini à ne evel pa ve an dioeân dimeus hon bue.
G. Hac-ên so aoalc’h communia eur voës ar bla ?
R. Eur C’hristen mat ne læs quet queit-se e ine da yun.
G. Pegouls e-mân an obligation vrassân da gommuniân ?
R. Da basq hac en danger ar maro.
1.° Explicâ an effejo dimeus ar Gommunion vat.
2.° Represanti an enormite dimeus ar Gommunion indign.
3.° Disquoë an obligation da gommuniân en Viatiq.
IX Quentel.
Voar ar Sacramancho à Noüen, Urs, ha Priedeles.
G. Petra eo ar Sacramant à Noüen ?
R. Eur Sacramant instituet evid ar soulageamant spirituel, ha corporel dimeus an dud clân.
G. Hac-ên so necesser an Noüen evid beân salvet ?
R. Salocroas, mæs dangerus eo mervel epti.
G. Ar Sacramant mân hac-ên ra noaz e bed dar c’horf ?
R. Er c’hontræl rei a ra deân ar yec’het pa guef Doue à propos.
G. Hac-ên so permettet gorto an heur dioeân evid receo an Noüen ?
R. Salocroas, red eo er receo, mar gueller, queit à mon eus anaoudegues vat.
G. Petra dle ar c’hlanvour da ober ên-pad-an Noüen ?
R. Ober acto a Gontrition.
G. Нa goude an Noüen ?
R. Ancoat treo ar bed-mân, ha songeal er Barados.
G. Petra eo ar Sacramant à Urs ?
R. Eur Sacramant a ro pouvoar dan dud à Ilis da exerci ar fonctiono sacr, hac ar c’hraç do exerci santelamant.
G. Digant piou e teu pouvoar an Dud à Ilis ?
R. Digant Jesus-Christ.
G. Hac-ên so dleet mui à respet dar Veleïen evid d’arre-all ?
R. Ya, abalamour ma telc’hont plaç Jesus-Christ.
G. Petra eo ar Sacramant à Briedeles ?
R. Eur Sacramant a ro ar c’hraç dar priejo da vevân santelamant, ha da elevi santelamant ho bugale.
G. Petra represant ar Sacramant à Briedeles ?
R. Represanti ra an union so entre Jesus-Christ hac an Ilis è bried.
G. Hac-ên so permettet dar vugale dimei ên despet do zud ?
R. Ar sort dimeïo se peur-vuiân ne vent quet binniguet gant Doue.
G. En pessort stat e renquer beân evid receo ar Sacramant à Briedeles ?
R. Red eo beân en stat à c’hraç.
G. Petra dle daou bried da ober evid en em sanctifiân ?
R. En em garet, elevi er fat ho bugale, ha beân fidel an eil de guile betec ar maro.
G. Ar re so goal vue entrezë, petra dleont y da ober ?
R. Choas eur C’hovezour mat, ha goulenn ar c’hraç dimeus ar briedeles .
G. Ha nen deus quet eur stat-all parfætoc’h evid ar briedeles ?
R. Ya, ar stat à virginite.
1.° Disquoë an effejo caër dimeus ar Sacramant à Noüen.
2.° Pedi evid an Dud à Iiis, ha goulen digant Doue Pastoret ha Beleïen vad.
3.° Recommandi ar vodesti en eureujo hac er banquejo à euret.
РЕDЕNNО
DIOUS AR MINTIN, НА DIOUS AN NOZ.
Ar pedenno a eller da ober er memeus fæçon dious ar mintin, ha dious an noz, nemert ar Bater, an Ave, ar Gredo hac ar Gonfiteor a dleer da laret en Latin dious ar mintin, hac en Вrezonec dious an noz ; Litanio Jesus dious ar mintin, ha Litanio ar Voerc'hes dious an noz.
| Act a fe voar bresanç Doue. MA Doue, men gred fermamant Penos e oc’h amân presant ; Rac se gant guir humilite Mên rent homaich d’ho Majeste. Act a Adoration. MOc’h ador, Doue ma C’hrouer, Moc’h ador, Jesus ma Salver ; C’hui eo ma Mæstr ha ma Roue, Ha dec’h ôn tout corf hac ine. Act a Drugare. M’Ho trugareca, ma Autro, | Dimeus oc’h oll madelezo ; D’am beân crouet, ha prenet, Нaс en hoc’h Ilis recevet ; D’am beân (*henvoas) conservet, Ha dious peb piril diouallet. * Diouz an noz leret hirio. Act a Ofranç. QUement a rin, hac a lirin, A songin, hac a andurin, A ofran oll da c’hloar Doue Dreizoc’h, Mari, mam à Zoue. Examen a Gonscianç. MA Jesus, reid din sclerigen Evit, ober ma examen, |
| Наc ur gontrition barfæt A guement pec’het ameus gret. En em arretomp amân da examina hon c’honscianç. Act à Gontrition. MA Doue, mên so glac’haret D’ho peân quement offanset, Abalamour d’ho madelès, D’ho Majeste, d’ho santelès. Resolution. MEn a brotest den em viret Gant graç Doue ous peb pec’het, Specialamant ous ar re Ma ôn muan custum deze. Act a C’houlen. SEllet ouzin ô ma Jesus ! Ha reid dîn ur c’hraç pretius ; Ar c’hraç d’ho servigi fi- | del, Ha d’ho caret bete mervel. Peden d’ar Voerc’hes. GOerc’hes ma Mam caranteus, Ma recommandet da Jesus ; Goerc’hes ma Mam ha ma Itron, Mên recommand dec’h ma c’halon. Peden d’an Æl-mat. MA Æl mat, messager Doue, Miret ma c’horf ha ma ine. Ma miret ous an drouc speret, Ha dreist pep tra ous ar pec’het. Peden d’an oll-Sænt. MEn ho ped, Sænt ha Sænteset, Da veân ma Avocadet ; Obtenet dîn digant Jesus Eur maro mat hac evurus. |
| 1. PAter noster qui es in cœlis, sanctificetur nomen tuum. 2. Adveniat regnum tuum. 3. Fiat voluntas tua, sicut in cœlo et in terrâ. 4. Panem nostrum quotidianum da nobis hodiè. | 1. HOn Tad pehini so en Eên ; oc’h Hano beet sanctifiet. 2. Ho Rouanteles deut dimp. 3 O polonte beet gret oar an douar evel en Eên. 4. Reit dimp hirie hon bara pemdiec. |
| 5. Pardonet dimp hon offanso, evel ma pardonomp dar re o deus hon offanset. 6. Na bermettet quet e coëssemp en dentation. 7. Mæs hon delivret a drouc. Evellen beet gret. | 5. Et dimitte nobis debita nostra , sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. 6. Et ne nos inducas in tentationem. 7. Sed libera nos à malo. Amen. |
| M’Ho salud, Mari, leun oc’h à c’hraç, an Autro Doue so guenec’h ; binniguet oc’h dreist an oll groague, ha binniguet ar freus dimeus ho corf, Jesus. Santès Mari, Mam da Zoue, pedet evidomp nin pec’herien, bremân hac en heur ar maro. Evellen beet gret. | AVe, Maria, gratiâ plena, Dominus tecum ; benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui Jesus. Sancta Maria, Mater Dei, ora pro nobis, peccatoribus, nunc et in horâ mortis nostræ. Amen. |
| 1. MEn gred en Doue an Tad oll-galloudec, Crouer d’an Env ha d’an douar. 2. Hac ên Jesus-Christ e Vap uniq hon Autro. 3. Pehini so bet concevet dre c’hraç ar Speret-Santel, ganet gant ar Verc’hes Vari. 4. En deus anduret dindan Ponç-Pilat, a so bet crucifiet, maro hac interret. 5. So bet disquennet d’an Ifernio, à so resuscitet an drede de a varo da veo. 6. A so pignet en Eên, hac azeet en tu deo da Zoue an Tad oll galloudec. | 1. CRedo in Deum patrem omnipotentem, Creatorem cœli et terræ. 2. Et in Jesum-Christum Filium ejus unicum Dominum nostrum. 3. Qui conceptus est de Spiritu Sancto, natus ex Mariâ Virgine. 4. Passus, sub Pontio Pilato, crucifixus, mortuus et sepultus. 5. Descendit ad inferos, et tertiâ die resurrexit à mortuis. 6. Ascendit ad Cœlos, sedet ad dexteram Dei Patris omnipotentis. |
| 7. Indè venturus est judicare vivos et mortuos. 8. Credo in Spiritum Sanctum. 9. Sanctam Ecclesiam Catholicam, Sanctorum communionem. 10. Remissionem peccatorum. 11. Carnis resurrectionem. 12. Vitam æternam. Amen. | 7. A c’hane e teui da varn arre veo hac ar re varo. 8. Mên gred er Speret-Santel. 9. An Ilis Santel, Catholiq ; Communion ar Sænt. 10. Remission ar pec’hejo. 11. Resurrection ar c’horfo. 12. Ar vue eternel. Evellen beet gret. |
| COnfiteor Deo omnipotenti, beatæ Mariæ semper Virgini, beato Michaëli archangelo, beato Joanni-Baptistæ, Sanctis apostolis, Petro et Paulo, omnibus Sanctis (et tibi, Pater), quia peccavi nimis cogitatione verbo et opere : meâ culpâ, meâ culpâ, meâ maximâ culpâ. Ideò precor beatam Mariam semper Virginem, beatum Michaëlem Archangelum, beatum Joannem Baptistam, Sanctos Apostolos, Petrum et Paulum omnes Sanctos, (et te Pater) orare pro me ad Dominum Deum nostrum. Amen. | MEn govez ous Doue oll galloudus, ous ar Voerc’hes glorius Vari, ous an autro sant Michæl Arc’hæl, ous an autro sant Jan-Badeour, ous an Ebestel sant Per ha sant Paul, ous an oll Sænt ha Sæntasset (hac ouzoc’h, ma zad Covezour *) abalamour ma meus pec’het bras, dre sonch, dre goms, dre œuvr : dre ma faut, dre ma faut, dre ma brassa faut. Racse e pedàn ar Verc’hes glorius Vari, an autro sant Michæl Arc’hel, an autro sant Jan Badezour, an Ebestel sant Per ha sant Paul, an oll Sænt ha Sænteset * (ha с’hui, ma zad Covezour) da bedi Doue evidon. |
* Ar c’homso-mân, hac ouzoc’h, ma zad Covezour Ha c’hui ma zad Covezour, ne dleer da laret nemert er Govezion.
| Gourc’hemeno Doue. 1. Un Doue epquen a adori, Ha dreist peb tra oll a guiri. 2. Doue en væn na doui quet Na netra-all dimeus ar bed. 3. Ar Sulio Santel a viri Evit Doue ma servigi. 4. Da dad, da Vam a henori Evit pell amser ma vevi. 5. Muntrer ne vi ên nep fæçon, Nac à effet, nac à galon. 6. Diouall ous al lubricite Nac à gorf, nac a volonte. 7. Domach e bed da zen ne ri ; Mar a c’heus gred, hast repari. 8. Guevier, na nep fals testeni Mir birviquen na liri. 9. Ne c’hoanta dre luxur pec’hi, Nac en sonch vil nen em blichi. 10. Mado re all na desir quet D’ho c’hemeret ep lealdet. | Gourc’hemeno an Ilis. 1. CLeo devotamant pen-da ben Вep sul, bep Goël an Oferen. 2. Sanctifiân ri ar Goëlio Voar ho heed, evel ar Sulio. 3. Coves da bec’hejo ep mès Da viana bep bla ur voés. 4. Corf da Salver a recevi En amser Basq ep differi. 5. Yun a ri an Daouzec deïo, Ar c’hoarais, ar Vigilo. 6. Dar Voener quic ne zibri quet, Nac ive da Sadorn nep pret. Litanio Jesus. KYrie eleïson. Christe, eleïson, Kyrie, eleïson. Jesu, audi nos. Jesu, exaudi nos. Pater de Cœlis Deus, miserere nobis. Fili, redemptor mundi Deus, miserere nobis. Spiritus Sancte Deus, miserere nobis. Sancta Trinitas unus Deus, miserere nobis. |
| Jesu Fili Dei vivi, Jesu splendor Patris, Jesu candor lucis æternæ, Jesu Rex gloriæ, Jesu sol justitiæ, Jesu Fili Mariæ Virginis, Jesu amabilis, Jesu admirabilis, Jesu Deus fortis, Jesu Pater futuri sæculi,. Jesu magni consilii Angele,. Jesu potentissime, Jesu patientissime, Jesu obedientissime, Jesu mitis et humilis corde, Jesu amator castitatis, Jesu amator noster, Jesu Deus pacis, Jesu auctor vitæ, Jesu exemplar virtutum,. Jesu zelator animarum,. Jesu Deus noster, Jesu refugium nostrum,. Jesu pater pauperum, Jesu thesaurus fidelium, Jesu bone pastor, Jesu lux vera, miser. Jesu sapientia æterna, Jesu bonitas infinita, Jesu via et vita nostra, Jesu gaudium Angelorum, Jesu, magister apostolorum, miserere nobis. miserere nobis. | Jesu Doctor Evangelistarum, Jesu fortitudo Martyrum, Jesu lumen Confessorum, Jesu puritas Virginum, Jesu corona Sanctorum omnium, miserere nobis. Propitius esto, parce nobis Jesu. Propitius esto, exaudi nos Jesu. Ab omni malo, Ab omni peccato, Ab irâ tuâ, Ab insidiis diaboli, A spiritu fornicationis, A morte perpetuâ, A neglectu inspirationum tuarum, Per mysterium sanctæ Incarnationis tuæ, Per nativitatem tuam, Per infantiam tuam, Per divinissimam Vitam tuam, Per labores tuos, Per Agoniam et Passionem tuam, Per crucem et derelictionem tuam, Per mortem et sepulturam tuam, Per sanctam Resurrectionem tuam, Per admirabilem Ascensionem tuam, libera nos Jesu. |
| Per gaudia tua, libera nos Jesu. Per gloriam tuam, libera nos, Jesu. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, parce nobis, Jesu. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, exaudi nos, Jesu. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis, Jesu. Jesu, audi nos. Jesu, exaudi nos. | ℣ Sit nomen Domini benedictum. ℟ Ex hoc nunc et usque in sæculum. Oremus. DOmine, Jesu-Christe, qui dixisti : petite et accipietis, quærite et invenietis, pulsate et aperietur vobis ; quæsumus, da nobis petentibus divinissimi tui amoris effectum, ut te toto corde, ore et opere diligamus, et à tuâ nunquam laude cessemus. Qui vivis, etc. |
| KYrie eleïson., Christe eleïson. Kyrie eleïson. Christe audi nos. Christe exaudi nos. Paler de Cœlis, Deus, miserere nobis. Fili Redemptor mundi Deus, miserere nobis. Spiritus Sancte Deus, miserere nobis. Sancta Trinitas unus Deus, miserere nobis. Sancta Maria, ora pro nobis. Sancta Dei genitrix, ora pro nobis. Sancta Virgo Virginum, ora pro nobis. | Mater Christi, Mater divinæ gratiæ, Mater purisima, Mater castissima, Mater inviolata, Mater intemerata, Mater amabilis, Mater admirabilis, Mater Creatoris, Mater Salvatoris, Virgo prudentissima, Virgo veneranda, Virgo prædicanda, Virgo potens, Virgo clemens, Virgo fidelis, Speculum justitiæ, Sedes sapientiæ, Causa nostræ lætitiæ, ora pro nobis. |
| Vas spirituale, Vas honorabile, Vas insigne devotionis, Rosa mystica, Turris Davidica, Turris eburnea, Domus aurea, Fœderis arca, Janua Cœli, Stella matutina, Salus infirmorum, Refugium peccatorum, Consolatrix afflictorum, Auxilium Christianorum, Regina Angelorum, ora. Regina Patriarcharum, Regina Prophetarum, Regina Apostolorum, Regina Martyrum, Regina Confessorum, Regina Virginum, ora. Regina Sanctorum omnium, Ora pro nobis. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, parce nobis, Domine. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, exaudi nos, Domine. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis. Oremus. GRatiam tuam, quæsumus, Domine,, mentibus nostris infunde, ut | qui, Angelo nuntiante, Christi filii tui incarnationem cognovimus, per passionem ejus et crucem ad resurrectionis gloriam perducamur. Per eumdem Christum Dominum nostrum. Amen. Peden evit an Anaon. DE profundis clamavi ad te, Domine ; Domine, exaudí vocem meam. Fiant aures tuæ intendentes in vocem deprecationis meæ. Si iniquitates observaveris, Domine, Domine, quis sustinebit. Quia apud te propitiatio est, et propter legem tuam sustinui te, Domine. Sustinuit anima mea in verbo ejus, speravit anima mea in Domino. A custodiâ matutinâ usque ad noctem, speret Israël in Domino. Quia apud Dominum misericordia, et copiosa apud eum redemptio. Et ipse redimet Israël ex omnibus iniquitatibus ejus. Requiem æternam, etc. ℣ A portâ inferi. ℟ Erue, Domine, animas eorum. ℣ Requiescant in pace. ℟ Amen. ℣ Domine, exaudi orationem meam. ℟ Et clamor meus ad te veniat. Oremus. FIdelium Deus omnium conditor et redemptor, animabus famulorum famularumque tuarum remissionem cunctorum tribue peccatorum, ut indulgentiam quam semper optaverunt, piis supplicationibus consequantur. Qui vivis, etc. ACTO EVIT GONIT AN INDULGEANÇ. Act a Fe. MEn gred ferm, ô ma Doue ! An oll articlo eus ar Fe ; Rac c’hui en deuss e revelet, Нaс a so guirion pa gomset, Нaс an Ilis a propos dîn An articlo se da gredîn. Act à Esperanç. MA Doue, ma oll esperanç, Ennoc’h emân ma oll fianç, Abalamour ma oc’h bepret Fidel d’ho quir, mad em andræt. Act à Garante. DOue leun à berfection, Mên ho car a greis ma c’halon ; Abalamour ma veritet Dreist peb tra oll beân caret, Ma Nessân a garan ive Abalamour dec’h, ma Doue. An Angelus. ANgelus Domini nuntiavit Mariæ. Et concepit de Spiritu Sancto. Ave, Maria, etc. Ecce ancilla Domini. Fiat mihi secundum verbum tuum. Ave, Maria, etc. Et verbum caro factum est. Et habitavit in nobis. ℣ Ora pro nobis, sancta Dei Genitrix. ℟ Ut digni efficiamur promissionibus Christi. Oremus. GRatiam tuam, quæsumus, Domine, mentibus nostris infunde, ut qui, Angelo nuntiante, Christi Filii tui incarnationem cognovimus, per Passionem ejus et crucem ad Resurrectionis gloriam perducamur. Per eumdem Christum Dominum nostrum. Amen. Teir Phater ha teir Ave ; unan evid hon Tad Santel ar Pap ; an eil evid ar Autro n'Escop a San Briec, an drede evid ar Roue. MAria Mater gratiæ, Mater misericordiæ, Tu nos ab hoste protege, Et horâ mortis suscipe. Gloria tibi, Domine, Qui natus es de Virgine, Cum Patre et Sancto Spiritu, In sempiterna sæcula. Amen. FIN. |
* ↑ Ouzhpennet diwar skouer an embannadurioù all. [Notenn gant Wikimammenn]
* ↑ Ret eo mont gant un "e" evit kaout an niver reizh a silabennoù. [Notenn gant Wikimammenn]