# Ar raz, ar goulm, ar vaot hag ann heizez

| ◄ Lagad ar mestr | Ann alc’houeder hag ann alc’houedered bihan  ► |
D’ANN AOTROU GUICHON DE GRANDPONT,
Gwechall ar raz, ar goulm, ar vaot hag ann heizez Ho fevar ’vel unan, veve gant karantez. Dudiuz voa ho buez : nemet-ho ne voa ken O choum enn eunn distro ne anaveze den. Siouaz ! dindan ann heol ne deuz bro ’bed kuzet Na vez, eunn deiz pe zeiz, gant mab ann den kavet.
It el leac’h ma karoc’h, ’kreiz ar frostou douna, Du-ze, ’weled ar mor, dreist ar c’hoabr huela, Ne viot ket birviken evit en em viret Dioc’h fallagriez ann dud, na dioc’h ho darempred. Ann heizez a voa eat da c’hoari war ar meaz, Pa zilamm eur c’hi red, drouk-kannad ann dud kriz, Da c’houesa he roudou dre al letounen c’hlaz. Al loen paour a dec’h kuit, evel oan dirak bleiz.  Ar raz, deut poent ar pred, D’ar re all a lavar : — « Asa ! va mignouned, » Petra zo n’omp hirio nemet tri da leina ?  » Ann heizez eo, peleac’h ema ? » Ha ni a ve gant-hi ankounac’heat krenn ? — « N’omp ket, eme ar vaot, hag e leac’h kaout eunn doen, » M’am be, evel ar goulm, diouaskel da nija,  » Me a ve eat dija » Da c’houzout e peleac’h eo dalc’het ann heizez,  » Hor mignounezik kez, » Skanv evel ann avel ; koulz a ma’z eo lijer,  » Ez eo ive tener. » E kever ar galoun, arabad tamall den ! » Ar goulm neuze zispak he diouaskellik-wenn, A nij, hag o welet eo ann heizez paket Gant ann den didruez evit beza lazet, A zistro war he giz da zigas ar c’helou,
Hep goulenn digant-hi penaoz, e pe zoare  Hag ar mare  Ma voa bet eat e gaou.  Ne gollaz he amzer  Gant eur maread komzou, ’Vel ho divije great meur a zen brabanser.  Kaloun vad a ro skiant.  Ar goulm, pa voe distro,  A lavar petra zo ;  Hag ann tri-man affo  ’Zigor kuzul etre-z-ho. Daou a gred e ve mad mont raktal dizamant Da gavout ann heizez ; e-ben choumo er gear ; Rak gant he zreid pounner e ve labour gortoz,  N’en em gafe fenoz ; Ann heizez a varvfe. — Setu voe ho lavar ! Hag ac’hano dioc’h-tu, tis-tis alegenta,  Koulm ha raz a red da denna  Er meaz a boan ho mignounez,  Ann heizez. Ar vaot ia evel-kent, drouk enn-hi dre n’halle  Astenn-hirr he zreid da vale,  Ha distrounsoc’h kerzet, redek.  Mar klemm, n’eo ket heb abek, Rankout mad eo d’ezhi dougenn a-dreuz dre ’r vein
He zi, toen hag all war he c’hein. Ar piltrotik krigner, ar raz leshanvet mad,  Hinchet gant ar goulm wenn,  He zent ’vel eunn eskenn, A drouc’h lemm treuz-didreuz skoulmou krenn ar viad.  D’ezho neuze pebez dudi ! Ar chaseer o tont, o welet ann disgri, A lavar gant skanbenn : — « Piou en deuz va laeret ? »  Oc’h he glevet, Piltrotik enn eunn toull, ar goulm enn eur wezen Hag ann heizez er c’hoad a dec’h evel eunn tenn. Hag ar chaseer paour, enn-han drouk ha kounnar,  O klask he laer a gleiz, a zeou  Hag o sellet oc’h ar roudou, A wel ar vaot o tont. D’ezhi neuze lavar : — « Ha perak d’ann heizez em be kement a zoan ?  » Setu ama peadra d’am c’hoan ! » Ar vaot zo dastumet e sac’h ar chaseer.  Ne vije bet damant d’he ler, Anez ar goulmik-wenn lavaraz dann heizez.  Hou-man deu euz ar c’hoad er mez, Hag, o troadik-kammat, en em ziskouez d’ann den  Ia war he lerc’h da redek, 0 teurel dioc’h he chouk ar zac’h, ar vaot hag all. Neuze ar raz mibin a red ken a findall,
A labour keid ha dek  Gant he dreid gant he vek,  A zraill hag a zispenn  Sac’h ar vaot penn-dre-benn,  Ker brao m’e devoe hed he gar  Ha ma c’hellaz dont d’ar gear.  Ann den, pa voe distro, A gavaz toull he zac’h, ’vel ar roued goullo,  Setu penaoz, a lavarer, E voe ann eilved gweach paket ar chaseer.  Ma tisplegfenn-me hed-a-hed  Ar pez a zo bet c’hoarvezet  Gant ar pevar-man, beb eil tro,  E ve d’in-me kalz re a dro. Ar piltrotik dreist-holl a ve lakeat da vaill  Em marvaill, A ve enn-han hano euz ar re all ive.  Ann eil a dle harp d’egile. Ar vaot hag hi dister, a gomz hag a gelen,  Hag ar goulm wenn Ia da welet dre ’r vro, ha da zigas kemen. Ann heizez ken-nebeud ne deu ket da skuiza O terc’hel ’r chaseer war he lerc’h da skara,  Evit rei d’ar raz amzer Da denna euz ar zac’h ar vaot, war-n-ezhi berr.
Evel-se pep-unan a labour enn he stad, Ha dioc’h nerz he galoun d’ar re all a ra vad.
Evel-se e weler ar re-ze zo bihan O tont da veza kre, dre veza a-unan. Diou galoun zo unan a zibradfe ar bed ; Karantez zo krevoc’h evit loc’h Archimed. Petra zo ar gwella ? Ar galoun eo, me gred. Petra zo na rafe ar galoun c’hoar karet ? Karet, me her lavar, gant eur wir garantez, Evel eur gwir vignoun hag eur gwir vignounez. Petra dalv eur mignoun hag eur vignounez vad ? Kement tra zo er bed hag ouspenn, eur begad ! Karet, beza karet a zo war ann douar Eur Baradoz atao, pa ve poan ha glac’har. Ar garantez, ’vel Doue, a zo hirr ha paduz, D’ar galoun n’euz tra koulz, n’euz netra ker iac’huz. Pa brenn lagad ann den, lagad he garantez A bar, digor atao, war dal he vignounez. Karet, karet zo mad, choum hep karet c’houero : Ar galoun ne gar ket, zo eur galoun varo.