OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ann Daou Glasker Bara

| ◄ Margod ar Bik | Ann Daou Glasker Bara hag ar graouen | Ar C’hrac’h Koz hag ann Diou Vatez  ► |
Eunn dervez, — daou valeer, — Potred diskuiz ha zeder,
Danted evel daou gi red, Digor ho c’haloun abred, E treseg at gear dosta A gerz skanv, enn eur gana.
Ho daou oant mignounet vraz, Pa weljont, rez ann hent braz, Eur graouen c’houeg ha melen, O koueza ouc’h ar wezen. Setu ann daou botr, doc’h-tu, A red d’ehi d’ann daou lamm ru.
Kenavo, mignouniach ! Savet heskin ha ragach : — « M’em euz gweled da genta ! » — — « Me zo krog enn-hi brema ! » — Da ﬂip ! da ﬂap ! bazadou. Gwad a string euz ar friou.
Kreiz ar gann n’aotrou barner A zispag gand he c’hrefier. — « Holla ! petra zo, potret ? » Perag hoc’h ken kounnaret ? » Peoc’h doc’h-tu d’ar choari pao ! » Ha komzomp evel tud vrao. » —
— « Vel-hen, aotrou, ma ar bed. » — — « Nann ! nann ! n’he zelaouit ket ! » — — « Gaou a lerez, koz targaz ! » — — « Ha te, traitour, min Iuzaz ! » — — « Peoc’h ! awalc’h a sklerijen ! » Roid d’in prim ar graouen. »
— Ar barner brao he debraz Hag ouc’h ho fri, he chakaz. — « Mad eo, me-z-han, ar voeden ; » Setu d’e-hoc’h peb a grogen. » Tud a bluen, tud a zae, » Ni vev ouc’h ho fallente ! »
Silaouid mad, genaoueien, Tud tagnouz, heskinerien : Neb a c’hounez ar breudou A zeu, liez, divragou ; — Ar paour keaz a goll, siouaz ! A zistro d’ar gear enn noaz.
Tud a bluen, tud a zae, Ni vev ouc’h ho fallente.
# Ann Den demezet fall

| ◄ Ann Aer hag ann tamm dir | Penn ar marmouz  ► |
Dioc’h pep troad ne mad peb botez,  Na da bep goaz, mad pep maouez.  Ar c’hrek vad zo didroidel,  Hag he oaled divogidel.
Ma vije koanteri kar tost da vadelez, Warc’hoaz kenta rafenn skoulm ar briedelez. Hogen dre n’ema koant ha mad oc’h en em glask, Em beuz aoun na ve d’in re lusiet va fennask. Lavaret a vez great, ha n’eo ket heb abek, E vez ar gaera merc’h aliez ar falla grek. Kalz dimeziou a zo, nebeud gant tud a skiant. Oc’h mil den a zimez, da vihana nao c’hant Ne gemeront na skouer nag ali e nep lec’h, Ha da noz ho eured ho devez keuz war lerc’h. Enn ho zouez, da gentel, ez ann da gemeret Eur goaz glac’haret holl da veza dimezet. Nec’het, mar boe biskoaz, e kasaz da bourmen He c’hrek, penn digabestr, pizen, berr a lostenn.
Ne gave netra vad, netra ’vel ma voa red ; Gant ar ier e c’hludet, divezad e savet ; Brema gwenn, goude du, kant ha kant tra ouc’h-penn ; Ann dud ia enn egar, ann ozac’h a skanbenn. — « Ar mestr a zo re vak, ar mevel didalvez, » Ne rear nemet redek ha frita ann danvez ; » Evel-hen eo he-man, egile evel-hont. » Deuz ama, te koz paotr ! plac’h louz ; kea te du-hont !» Setu aze, paotred, it ’ta da zimezi, Evit klevet bemdez bourouel, cholori ! Eunn dervez abafet gant trouz ar zoroc’hel, He ozac’h he c’has kuit da ober he zrabel, Da ziouall war ar meaz kezek, ha saout, ha moc’h. Nebeud amzer goude, o kredi voa furoc’h, Ann ozac’h he galvaz. — « Petra reac’h-hu, ’me z-han, » Epad ma voa hep d-hoc’h ken didrouz ann ti-man ? » Da veza brema reiz ha deut oc’h, m’her goulenn ? » — « Roit peoc’h d’in, eme z-hi, bemdez e kounnarenn, » Pa welenn, ’vel ama, ann dud ken didalvez ; » Kousket ha dibri boed, setu a reant bemdez. » Kaer am boa-me prezeg, den ne rea van ebed, » Hag e-leac’h trugarez dismeganz am beuz bet. » — « Ken hegaz hag eur giez oc’h ann holl oc’h harzal, » E kement leac’h ma’z it ne rit nemet krozal, » Ha c’hoaz c’houi ho pe c’hoant da gaout digemer mad !
» Ma ne c’hell ho pried kaout ar peoc’h eur pennad, » Petra raio neuze, lavarit, mevellou ? » Da denna ho alan mar savont ho fennou, » Em oc’h out-ho rak-tal o iudal a-boez-penn ! » Ha me ranko noz-deiz choum sioul enn ho kichen ? » Kenavo evit mad ! Mar teu d’in biken c’hoant » D’ho koulenn a-nevez, grek re fur ha re goant,
» Me fell d’in er bed-all, evit va fec’hejou, » Kaout diou c’hrek evel d-hoc’h d’am brouda gant spillou. »
# Ann Daou Vignoun

| ◄ Ar Miliner, he Vab hag ann Azen | Ann Daou Vignoun | Ar C’hok-Raden hag ar Verienen  ► |
E Breiz-Izel, — p’el leac’h all, — Daou wir vignoun oe gwechall. — Enn hevelep kear zavet, — Ho faskou doa gread kevret, — Tenned d’ar zord hevel de, — Peb tra oa boutin gant-he. —
N’ouzonn ho hano, ma fe ! Unan Iann, — Fanch egile. Iann, — eunn nozvez, a zav, krenn Ha strafillet braz he benn ; Redeg a ra, diskabel, Da di he vignoun fidel.
Hanter-noz a oa neuze, Kousked ann holl a zoare. — — A nerz he vrec’h Iann a sko Ken a spount kisier ar vro. — — Fanch a lamm euz he wele Dihunet kreiz eunn huvre. —
Euz he vignoun e c’houlenn Perag eo ker diskempenn : — « Kollet peuz e c’hoari flu ? » Ma ialc’h a zo d’id, doc’h-tu ? » Bed az teuz kroz gand eure ? » Setu ma brec’h, ma chleze ! »
— « N’euz ger, — Fanch, — a gement — » Med me meuz bet eunn huvre : » Da weloud reann — dizlivet, — » Koazet, — kastiz, — diflaket, — » Gant spount ounn redet rak-tal » D’az kwelout, mignoun leal. »
P’hini oa gwella mignoun ? — P’hini doa gwella kaloun ? — — Kaera tra eur mignoun mad ! Lenn a ra n’ho taoulagad, Ho c’hezomm a ziarbenn Vid espern d’e-hoc’h ar goulenn. —
Na n’int ket stang enn nep bro, — Kolled ar moul a bell zo. — Ar vignouned, peur-vuia, — Na geront nemed ho tra. — Stang ann hano a vignoun, — Boull ann hini zo gwirioun. —
Pad zo leaz gand ar vioc’h, Ez-int stoued dira-z-hoc’h ; Ober reont chiboudou D’ar c’hi, d’ar c’haz, — d’al loueou. Mar teu d’ar vioc’h dileazan, Kenavo mignoun, ha skan !
# Ann Den Hanter-Hoad

| ◄ Ar Bleiz hag ann Oan | Ann Den Hanter-Hoad hag e ziou vestrez | Raz Kear ha Raz Kouer  ► |
Na heller ket beza bepret, Beza bepred ha beza bet : Houn-nez zo eul lezen digar A bado keid hag ann Douar.
Jakez zo bet, siouaz ! n’eo mui, Eur potr frammed a izili, Breman eo daoubleged he chouk, Loued he vleo, kremenned he c’houk.
Ar merc’hed a gare kenan, Hi a rae chiboudou d’ezhan, Hogen, euz he holl vestrezet. Diou hep-ken n’euz gallet miret.
Ann diou-man oa intanvezet, Gragez a don (kredi hellet) : Unan out-ho zo bepred glaz, — Majorez, velken, a bell braz ; —
Eben oa eunn tammik melget, Hag eunn nebeudik dislivet, Roud ann hoad a wie kuzat Hag a zek vloaz n’em iaouankaat.
Ann diou man, — enn eur gaketa, Enn eur c’hoarzin, n’eur c’hogeza, Adaleg ar beure d’ann noz, A bente bleo ar marmouz koz.
Ann hini goz a ziframme Eunn toullad bleo du a choume, — Vit ma vije out-hi henvel ; — Eben d’ar bleo gwenn rea brezel. —
— Kemend e rejond o c’houenna, O tiluia, o tismanstra, Ma teu moal vel eunn irvinen Pe eur penn loue digroc’hen.
Pa weljond ar c’heaz, er stad-se, Gant-ho oe kazed da vale, C’hoaz e rejont goab diou-t-han, Goude beza peillet n’ezhan.
Jakez a lavaraz neuze : « Itrounezed, bennoz Doue ! » Digoret c’h’euz ma daoulagad, » Skiand a brener da beb hoad :
» M’am bije kemered, dre wall, » Unan ac’hanoc’h e oann dall : » Marvad he dije ma c’hoeffet, » Goude beza ma direunet. »
— Ped killek pinouz skamp d’ar ger ? Ped danvad touzed a weler ?
Euruz pa virond ho c’hroc’hen, Ho daoulagad hag hoc’h empenn !
# Ann Den koz hag ann Evnik

| ◄ Ann Durzunel | Ann Den koz hag ann Evnik | Son ► |
* I.
* Na dec’h, d’ann noz diveza,
* Ha pa oa koaniet d’in,
* Ha me o vond em jardin
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Ha me o vond em jardin
* En aviz pourmenin.
* II.
* Ha me o vond em jardin
* En aviz pourmena,
* Ha me’klevet eunn evnik
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Ha me ’klevet eunn evnik
* War eur boud o kana.
* III.
* Hag o vonet ann evnik
* Hag o c’houlenn ouz-in :
* — Pe te ’zo klanv a galon
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Pe te ’zo klanv a galon,
* Pe te ’n euz poan spered ?
* IV.
* — Na n’ez on klanv a galon,
* Med em euz poan spered
* Na gant keun d’am iaouankiz
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Na gant keun d’am Iaouankiz
* En deuz ma c’houiteet.
* V.
* Larez te d’in, evn bihan,
* Te ’n euz plun ha diou-eskel,
* Na mond a raz evid on
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Na mond a raz evid on
* Eur veachig a bell ?
* VI.
* Da gerc’had d’in ma iaouankiz
* Hag a zo et a droad ?
* Ha pa vi aru aman
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Ha pa vi aru aman
* Nimp ’evo boutaillad. —
* VII.
* — Taw d’in gand da iaouankiz ;
* Na p’az eo et ’n he roud,
* Gand oll vado ar bed-man
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Gand oll vado ar bed-man
* N’on ket ’vid hen kavout. —
* VIII.
* — Ia, med kent’n euz ma c’houiteet
* Dismeganz an euz d’in gret :
* Tortet an euz ma diskoa
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Tortet an euz ma diskoa,
* Ma barw an euz grizet,
* IX.
* Ma dent dimeuz ma geno,
* Ma fenn dizoloet,
* Ha ma oll ajilite
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Ha ma oll ajilite,
* Oll ez int gant-hi et.
* X.
* Me am euz bet eunn amzer
* Oann soubl ’vel eur gorreen,
* A dansen war ar gorden
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* A dansen war ar gorden
* Heb bezan krog en den.
* XI.
* A dansen war ar gorden
* Heb bezan krog en mad :
* Eunn troad d’in a zo ramplet
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Eunn troad d’in a zo ramplet,
* Hog ez on kouet a blad.
* XII.
* Eunn troad d’in a zo ramplet,
* Allaz ! hag ez on kouet ;
* Ha herve ma leverez
* — Ie, tralira tralalik tralira —
* Ha herve ma leverez,
* Sevel na c’hallin ket. —
Chanté par Marianne Thomas, mercière à Pleudaniel.
# Ann Dero

| ◄ Mari | Ann Dero | Rimou bihan ► |
Kanomb holl and dero, roué ar c’hoajou brâz !
Kanomb holl, tûd iaouank, ha kanomb ar gwé glâz !
Krîz éo ann hini a drouc’h ann dervenned :
Allas! kémént a wé é Breiz zô diskarret !
Ar gwé a zô santel ! Ar Gorriked, bemnoz,
A zeu da gorolli war drô ann derô kôz ;
Hag ann Anaoun kéz, da sklerder al loar,
A skuill eno daélou, daélou war ann douar.
Gant hé zéliou stank brâz eunn derô kant bloasiad,
Ha gant hé vléô hîr war hé choug eur Breiziad
A zô ével daou vreûr : hep laret gaou,
Leun a nerz, a vuhé, krén ha kaled hô daou.
Gwéled em euz, é Skaer, eun dérô kenn huel
A zavé enn évou hé vek dreist ann avel ;
Eur gourenner ivé kenn stard em euz kavet
En doa oc’h ann douar hé dreid gozik staghet.
Ma vé gand ar gurun d’ann douar diskarret,
Eul lestr gand hé gorf dôn, eul lestr brâz a vô gret :
Labourit’ta, kalvé ! ha deûit, tûd-a-vôr !
Roué ar ménésiou zô c’hoaz roué ar môr.
C’houi ivez, mésiaded, deûit ! ha gant peb bar
Grit peûliou ha freillou, gand ar c’hef eunn alar !
Mes savomp da-ghentâ é kornig ann henchou
Lamm-groaz wer bé-hini oé staghed Hon-Aotrou.
Tal va béz, tûd iaouank, c’houi lakai eunn derven,
Hag ann estik klemmuz a ganô war hé fen :
« Brizeuk, barz bléo mélen, aman a zô bésiet,
« Hen-nez a wir galon garé ar Vrétoned. »
É miz Even 1837.
# Ann tad kristen d’he vap

| ◄ D’ar barz | Ann tad kristen d’he vap | Marianna, lip da bao ! ► |
* Pa’z ez d’ar skol, va bugel ker,
* N’eo ket a-walc’h deski da gentel,
* Goulenn ivez, enn da bater,
* Beza dinam ato vel eunn El ;
* Rag evit beza den eunn deiz,
* Ha chom dispount dirag ar maro,
* Da genta dalc’h start mad das feiz,
* Muioc’h a ze te garo da vro.
* Diouz ar re baour ha mac’hagnet
* Na zistro bikenn da zaoulagad,
* Difenn kentoc’h, m’eo disprizet,
* Gant kaloun, ar paour keaz emzivad ;
* Ar bugel ha n’en deuz ket truez
* Ouz ann nep a skuill daelou c’houero,
* Abred pe zivezad a vez
* Disprizet ha kastizet d’he dro.
* Arabad d’id ruzia bikenn
* Euz ar pez a lavar da goustians,
* Gra fae war goaperez ann den,
* Enn da gredenn ebken bez fisians ;
* Bez ez euz mignouned hirio
* Hag a c’hallfe beza treiz warc’hoaz,
* Pa vezi dilezet gant-ho,
* Pa goustians a vo da vignoun c’hoaz.
* Na zelaou ket prezegennou
* Al lakipoted fall a vrema,
* Krial a reont, leiz ho ginou,
* N’ez eo karantez ar vro netra !
* Gra skouarn vouzar ha lenn histor
* Duguesclin, Janned d’Arc ha sant Loiz
* Da galoun a jomo digor
* D’ar garantez evit da genvroiz.
# Ann teodou fall

| ◄ War vor | Ann teodou fall | Hanter-noz ► |
* Ann teodou fall ho deuz great ho labour heuzuz ;
* Annaik, ne c’hallimp muii, siouaz ! en em welet ;
* O ! na perag ar fall, o tra ken sebezuz !
* Kentoc’h eged ar mad, a vez ato kredet ?
* Ne c’hallinn klevet mui da vouez ken dudiuz !
* Lenn enn da zaoulagad a werc’hez, ar glanded ;
* Hivizikenn me dle, dilezet hag e-kuz,
* Gouzanv sioulik ar boan great d’am c’haloun rannet.
* Med ann dud kriz a c’hall euz va gwall-eur c’hoarzin
* Euz ar mintin d’ann noz, euz ann noz d’ar mintin,
* Gand ho zaoliou trubard, kreski c’hoaz va gouli ;
* Gant ma gouezinn ez oud euruz vel eunn El,
* Gant ma vo da galir, ato, leun-holl a vel,
* E c’haller, eb ehan, skuilla vestl, em hini.
# Ann ter Vari

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout An teir Vari.
| ◄ Iannik Skolan | Ann ter Vari | Santes Henori ► |
P’ oa ann ter Vari o wriet,
En jardin-vraz ar Pradennec,
 Arruaz ’nn aotro sant Iann gant-he,
Da anonz d’he kezlo-newe.
 — Ha demad d’ac’h-c’hui, ma moereb, N’ ’c’h euz ket gwelet Zalwer ar bed ? —
 — Aotro sant Iann, c’hui oa gant-han,
Hag a dle goud pe-lec’h eman. —
 — Aboe dirio da greiz-de
N’am euz klewet d’ez-han doare. —
 Ar Werc’hes Vari, pa glewaz,
Ter-gwes d’ann douar a goezaz : —
 — Tawet, moereb, na oelet ket,
Me ielo d’hen klask, mar be red ;
 Me dalc’ho da vale, noz-de,
Ken am bo kavet map Doue. —
P’ oa ’nn ter Vari’ vont gant ann hent,
Hi o rankontr ur mal iaouank :
 — Demad d’ac’h, ’me ar mal iaouank,
’R zalut ’zo bepred ekselant ;
 ’R zalud ’zo bepred ekselant,
Kerkoulz da goz ’vel da iaouank.
 Pelec’h ez et, pelec’h oc’h bet,
Pe ho euz esper da vonet ?
 Me ’zo ’retorn euz ar menez,
Bet ’welt sevel ’r c’halvar newez ;
 O welt sevel ur c’halvar koad,
Wit krusifia Doue ’r map. —
 Ar Werc’hes Vari, pa glewaz,
Ter-gwes d’ann douar a goezaz ;
 Ter-gwes d’ann douar eo koezet,
’R mal iaouank ’n euz hi goureet.
 — Pe c’hui a c’hoerz, pe c’hui ’ra goab,
Pe ’ra da Vari kalonad ? —
— Me na c’hoerzann, me na ran goab, N’ ran ket da Vari kalonad. —
— Lavaret d’in-me, c’hui Pilat,
Pini ann tri-z-hont eo ma mab ? —
 — ’Nn hini ’zo ’rok gant ’r groaz vrasa,
Bigno d’ar menez da genta,
 A zo komerret ’neizour-noz,
Gant golo-sklezr, leterniou-kloz.
 — Kasset ar vroeg-se al lec’h-se,
Kreski ma foaniou ’ra d’in-me. —
 — Perag’ lares groeg euz da vamm ?
Krenv eo ma c’halon pa na rann !
 Krenv eo ma c’halon pa na rann,
Klewet m’ mab’ laret groeg d’he vamm !
 Diskennet ma mab, euz ar groaz,
’Wit m’hen maillurinn ur wes c’hoaz.
 — Deut ama d’in ur mouchouer,
Ma torchinn ma goad, a diver.
 Dalet, ma mamm, ar mouchouer
Eman en-han goad ar Zalwer ;
 Ha na et ket d’ar stang gant-han,
Rag goad hon Zalwer ’zo en-han ;
 Eman en-han ar vadeziant,
Ann nouenn hag ar zakramant ;
 Rag eman en-han ann nouenn,
Prest da reï d’ann nep hi goulenn !
P’ oa ’nn ter Vari ’vont gant ann hent,
Hi o rankontr ur plac’h-iaouank.
 — Dalet, plac’h-iaouank, ’r mouchouer,
Eman en-han goad hon Zalwer ;
 Eman en-han ar vadeziant,
Ann nouenn hag ar zakramant ;
 Eman en-han sur ann nouenn,
Prest da reï d’ann nep hi goulenn ;
 Ha na it ket d’ar stang gant-han,
Rag goad hon Zalwer ’zo en-han. —
Ar plac’h-iaouank n’ deuz ket sentet,
(Kalz a re-all na reont ket),
 D’ar stang gant-han hi a zo et,
Ar stang gant-hi ’zo dizec’het ;
 Ar stang gant-hi ’zo dizec’het,
Hon Zalwer ’zo apariset ;
 Hon Zalwer a aparisaz,
’R mouchouer digant-hi ’lemaz :
 — Dama, plac’h iaouank, ’r mouchouer
Aman en-han goad ho Salwer :
 Pa oa ’r mouchouer d’ac’h roët,
Dor ’nn ifern ’dan-oc’h ’poa serret ;
 Dor ’nn ifern ’dan-oc’h ’poa serret,
Dor ’r baradoz uz d’ac’h digorret :
 P’eo ’r mouchouer digant-oc’h lemet,
Dor ’nn ifern ’dann ho treid ’zo digorret ;
 Dor ’nn ifern ’dann ho treid ’zo digorret,
’R baradoz uz d’ho penn serret !
 Adieu, plac’h iaouank, kenavo,
Joa ar baradoz, pe war-dro ! —
Kanet gant Mari Audern, eus bourk Plunet. — 1867.
# Ann neiz

| ◄ Ar c’horriganed | Ann neiz | Ar viltansou ► |
* E-kreiz eur vodenn lann, pemp labous, enn eunn neiz,
* Digor ho daoulagad abaoue goulou-deiz,
* A c’hed didrouz ho mamm eat, kerkent ar beure,
* Da glask eunn nebeud boued evid he bugale.
* DISKAN
* Bugaligou, na rit kel a vrezel
* Bikenn d’al laboused,
* Sonjit, p’edoc’h gwech’all enn ho kavel,
* Gand ho mamm oac’h karet.
* Enn eunn taol er goaremm e lamm bugaligou,
* Bugaligou fallakr, dibouferien neiziou ;
* Al labousigou keiz, a-boan ma’z int marbluet
* Ma ’z int euz ho bodenn, neiz hag all, diframmet.
* Setu boued leun he beg, sederik ha laouen.
* Ar vamm o tont brema, du-hont, hed ann draonienn ;
* Ober ra troiou kamm, evid en em guzet,
* Ha gallout mont enn neiz, heb beza bet gwelet.
* Evid ar vammik keaz, siouaz ! pebez anken,
* Pa wel ez eo laeret ann neiz euz ar vodenn !
* Hag abaoue, noz-deiz, a-uz d’ar bodennou,
* Heb ehan ha truezuz e klever he c’hlemmou.
* Mamm baour ne c’halli mui gwelet das laboused,
* Adalek ar mintin em’int enn eur gaoued ;
* Kouik.... das kervel a reont, enn eur grena gand aoun,
* Hag ho beg a zigor gand ar zec’hed, ann naoun.
* Sionaz ! re iaouank int evit gallout beva,
* Rag ne c’houzont ket c’hoaz na debri, nag eva.
* Bugale griz, warc’hoaz ho gweloc’h o vervel,
* Araok m’ho devezo plu war ho diouaskel.
# Ann teod flour

| ◄ E skol va farrez | Ann teod flour | Janned ► |
* Bugel, bez war evez, dreist holl ouz ann teod flour
* A lavar ez eo mad ar pez a rez a fall,
* N’ez euz ket war ann douar eur brasoc’h enebour,
* Ma n’oud c’hoaz nemed born, he-ma das lako dall.
* Ma’z eo bet, e Cana, distroet e gwin ann dour,
* N’eo ket eunn den er bed a rafe kement all ;
* Vel eur c’hillek, eta, gwintet war beg eunn tour,
* Ma troez gant pep avel, ouz ann teod flour diwall.
* Rag hen-nez, adre-kein, heb dale da werzo,
* Muioc’h-mui, dira-z-oud, ann trubard a vezo
* Bep gweach a du gan-ez, vit gwelloc’h d’as plega.
* Setu perag, kerkent m’ec’h euz en em faziet,
* Kred ann nep hen lavar krenn, heb troidell ebet,
* Rag hen, e gwirionez, eo da vignoun gwella.
# Ann niver a dud Breiz

| ◄ Taolennou ar miziou | Ann niver a dud Breiz | Marc’hajou ar Finister ► |
* Departamantoù
* Finister. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
* Aodou ann hanter noz (Côtes-du-Nord)
* Ill-ha-Vilaine. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
* Loir-d’ann-traon (Loire-Inférieure). . . . .
* Morbihan.. . . . ,. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
| 1861. | 1866. | kresk |
| 627,304 | 662,485 | 35,189 |
| 628,676 | 641,210 | 12,534 |
| 534,930 | 584,930 | |
| 580,207 | | |
| 486,504 | | |
| 2,338,951 | | |
# Ann nevez-amzer

Ead eo ar goan kaled enn he doull du breman ; Ar skourn, ar grizil, ann erc’h en deuz kazet gant-han ; Digor eo ar mammennou, hag ann dour sklear a red Er steriou hag er prajou, glaz eo ar geod, ann ed.
Ann heol a darz, beure mad, lugernuz ha laouen, Ha kerkend ar bleunigou a drid, a zav ho fenn ; Ann holl labousedigou e-tal ho neiz a gan ; Breiz ker, peger brao out-te, gand dudi ez kwelann.
Displega ra kalz deliou war ar strouez, ar gwez, Bet ho deuz digand Doue forz dilladou nevez ; Ar bleun lann, ar bleun balan war ar mezou a sked, Enn ho zouez denvedigou a fring evel pesked.
Er prad, o steredenna, ar vac’hariden wenn, Ar pao-bran, gand he gleier, ar bleun bihan melen, A ro boed d’ar valafen, d’ar wenanen, pa gar, Da gas d’he c’hastel kolo danvez meur a vann koar.
Ar spern hag ar gwez-aval, vel ann erc’h a zo gwenn ; Divezatoc’h, gand ho frouez, e plegind holl ho fenn ; Avalou kalz a vezo, ar gwin melen founnuz, Ha gan-e-hoc’h, ma c’henvroiz, ar stok-gwer dudiuz.
Deued eo ar gwennili, d’ober prejou kelien, Da staga enn eur c’hournig he neizik pri kempen ; Ar big, ar vran, ar gegin a oar kroazia sparlou War eur skour huel ha bresk da c’hori ho viou.
Ar goukouk, debrer prenved, gand he floc’hik bihan, Euz ann eil gwezen d’eben he hano brao a gan ; O veza m’eo didalvez, e oar mond da zevi Enn neiz ann evned munud, hag ho lez da c’hori.
War grab ar c’harz, oc’h heolia, e c’hoari ar glazard, A-uz d’ezhan, er wezen, e richan ar glozard, Ann aer-galed, ar wiber, rodelled da gousket, Az a kuid enn eur fic’ha rak-tal m’ind dihunet.
Ar c’hilleg, enn eur roda, kendroet gand he ier, A gerz er gwenojennou, vel eur prins wesg ha ter Presd ato d’en em ganna. Ma na vez ar roue E stourmo hag e trec’ho, kana raio goude !…
E kourn ar prad dourennek, war eur planken gwintet, Dierc’hen, ar mevel braz a droc’h eur beac’h geod med ; War lez ar feunteun vihan a zo enn he gichen Eo deued da eva dour ar voualc’h bek melen.
Enn tu all, war grab ar roz, e weleur ann alar Oc’h ober ervennou heiz gand ar bommou douar, Ar piked hag ar brini a zebr ar prenved gwenn Az a da c’houiled dero hag a franv enn derven.
Ar biniou a glevann e traou parg ar c’houldri, Ar mesaer zo eno gand ar zaoud o peuri ; D’ann heol, az a da gousked enn he wele zeiz ru, Ekleo Breiz-lzel a gas ann hani goz doc’h-tu.
Mouez skiltr ar vugaligou, o c’hoari enn hent glaz, P’eo deued ar pardaez, a bell, a glevann c’hoaz, Ha kan al labourerien, o tont, dre ann hent moan, War eeun d’ar vereuri goz da zibri iod d’ho c’hoan.
Tud ha loened zo lirzin ; ar bleuniou hag ar gwez A zo distro, gant Jezuz, adarre d’ar vuez ; Plega reond d’al lezen a zo roed d’ezho,… Heuliomp holl ar gourc’hemen ha greomp evel-t-ho !……
I.-M. Ar Iann.
# Ar bassagerès

    Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll testennoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ an destenn emaoc'h o klask.
E Soniou Breiz-Izel gant Fañch an Uhel :
* Ar bassagerès (gwez kenta)
* Ar bassagerès (eilvet gwez)
# Ar bassagerès (eilvet gwez)

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ar Basajerez, eilvet gwez.
| ◄ Ar bassagerès (gwez kenta) | Ar bassagerès (eilvet gwez) | An tri marc’heger ► |
— M’ho salud, Izabellic, gant ho pagic vihan ! Petra a rez te aze war ar mor, da unan ? Da zello ha da fesson a gafan ken brillant Evel an heol binniget, pa bar er firmamant. — Petra ê ’r c’homzou-ze ho peus lavaret d’in A ia bete ma c’halon d’ober nec’hamant d’in ? Me ’zo eur vinorezic oajet a bemzec vla, Hac am eus calz da diwall c’hoarvefe d’in netra : Diwezad a ven goude da zonet da oela ; An enor, pa ve collet, n’ gafer ken da brena. — N’ê ket ’wit coll da enor ha da virginite, Izabellic, am eus bet kement a liberte ; Ma ’z ê ’wit goull diganit ha te a ve contant Da gemer eun don iaouanc ebars da vatimant. — Oh ! ia, ’mez-hi, den iaouanc, tostêt d’am batimant, Ar c’homzou oc’h eus laret ma deus rentet contant.
Izabellic a lare, pa dostaë d’he bro ; — Me ’meus tapet eur pichon, n’oun ket hac hen chommo : Me ’m eus tapet eur pichon ebars ma batimant, Hac a deu d’hen anleuvi gant eur galon contant.
Louiz an Talec, Méné-Bré. — 1868.
# Ar bassagerès (gwez kenta)

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ar Basajerez, gwez kenta.
| ◄ Plac’hic Lanhuon | Ar bassagerès (gwez kenta) | Ar bassagerès (eilvet gwez) ► |
Eur bennehrès iaouanc euz ar gêr a Vontroulês Na war vordic an dour ’zo et da bassagerès ;
 ’Zo et da bassagerès na war vordic an ôd, Hac a deus bet cavet eur vag a oa war flod.
 Ma zo digwêt d’hi c’hâd, eun dez, eun den iaouanc ; Hen d’oa en abondans a aour hac a arc’hant :
 — Lavaret d’in, plac’h iaouanc, a c’hui a gemerfe Eun den iaouanc ’n ho pag, ewit tremen aze?...
 ... Plac’hic, plac’hic iaouanc, breman d’in lavaret Pegement a goustfe caout hoc’h amourousted ?
 — Hanter cant scoet, ’mezhi, oh ! ia, en arc’hant gwenn, P’ôtramant, mar keret, ebars en aour melen.
 — Dalet ma valizen, leun a aour hac arc’hant, Comerret ha miret ar pez raïo ho c’hoant.
Neuze, war ar mor don pa int bet digwezet, Da c’hoari gant ar plac’h ec’h è bet ’n em laket.
 — Losket, losket, ’mezhi, gant aon bout tamalet, Aman ’zo calz a dud hac a vefemp guelet !