OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Noz ar Gidonne

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Noz ar Guidonne.
| ◄ Kanomp an Nouel | Noz ar Gidonne | An Neerezed ► |
* Staget ho kaz hag ho ki,
* ’Tey Poazevara en ti ;
* Egenanne ! Egenanne.
TRADUCTION. — Attachez votre chat et votre chien, — Pour que vienne Poezevara dans la maison ; — Eguinanné ! Eguinanné.
Chanté par Poazevara, Saint-Nicolas-du-Pelem. Recueilli par M. Caurel, communiqué par M. F. Vallée.
N. B. — Ce premier couplet, où le chanteur se met en scène, a été composé par lui et ne se porte en rien aux strophes suivantes, qui suivent à peu près la version de Luzel.
* An timan zo bras, uhel,
* Hag a ve gwelet a-bell,
* Igenane ! Igenane !
TRADUCTION. — Cette maison est grande, haute — Et on la voit de loin, — Iguénanné ! Iguénanné !
Chanté par P. L. Beaudoin, Plussulien. Noté par le Colonel Bourgeois, communiqué par M. F. Vallée.
* E tamb de hout a hou toéré,
* Hag eué ag hou pugalé,
* Eginanéh, Eginaneh !
TRADUCTION. — Nous venons savoir de vos nouvelles, — Et aussi de celles de vos enfants. — Eguinané ! Eguinané !
Chanté par M. Loeiz Herrieu (Guerzenneu ha Soñnenneu Bro-Guéned.)
N. B. — Aucune de ces trois mélodies ne peut s’adapter à la version des Soniou.
# Noz-Nédéleg

Première Partie
Deuxième Partie
Troisième Partie
# Noz ann Nedelek

| ◄ Lann-Treger | Noz ann Nedelek | Gwerz ar Vartoloded ► |
* Sonet ann ofern anter-noz ;
* Ar gristenien et d’ar baroz,
* Nemet Iann Kouer zo ’barz ann ti
* Hag al loened er marchosi.
* En oaled av c’hev a c’hlaoue,
* Ha Iannik Kouer a vorgouske,
* Maro ann tan ebarz he gorn,
* Alc’houe ar c’hraou gant-han ’n he zorn.
* Ann Nedelek p’az e kanet,
* A zo breman tro al loened
* Da darempred Mabik Jezuz,
* Ar gristenien p’int et da guz.
* P’a tremenet loened ar vro,
* Da vond gant-he d’ann oviso
* Zaout Iannik Kouer ho deuz galwet :
* Siouaz ! dor ar c’hraou zo serret.
* Hag int da hirvoudi ’n ho iez
* Ha da vlejal, al loened kez !
* A-greiz he hun e savet Kouer
* O kredi war-n’han oa al ler.
* Da nozvez ar Mabik Jezuz
* Gwelet ar c’hraou oa burzuduz
* Sklerijennet ’vel eunn oter,
* Hag ann ijen o prezek ker :
* — Nemed ann den hag ann tousek
* A chom kousket d’ann Nedelek.
* Ann ti d’ann noz-ze zo prennet
* Gand ann Anko vo digoret.
* Klewed : daoust d’ar penn-tiegez !
* He dreid ’penn a-rog c’hai emez,
* Dindan daou-ugent de vo red
* Dougen ar penn-ti d’ar vered. —
* Ha daou-ugent devez goude,
* Gouel ar Chandilour oa neuze,
* D’ann oferen-bred et ann oll,
* Nemet Iann, potr-ar-ger beb tol.
* Eunn droïg a re ’n he bark braz,
* Kloc’h ar Sanctus pa daoudolaz :
* Hag hen da redek oza mern
* D’he dud o tond deuz ann ofern.
* Med ouz he welet ’n eur park all
* Eur c’hoele zo krog da vlejal ;
* Ar c’hoele war he lerc'h. Iann Kouer
* Oa stok he daou droad ouz ar ger,
* P’oe treuzet he gein gant ’tol korn,
* Alc’houe ar c’hraou gant-han ’n he zorn.
* Hag en ho c’hraou, eme ar vrud,
* A vousc’hoarze al loened mud.
# Noz ar Guidonne

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Noz ar Gidonne.
| ◄ Canomp ann Nouel | Noz ar Guidonne | Dallic Leon ► |
Debonjour ha joa, en ti-man,
D’ar vreg, d’ann ozac’h, da genta ; (bis) Ha goude-ze d’ar verc’h hena.  Donne,
Noz ar guidonne,
 Donna, Nimp e dô eun dra.
Nac er c’henta ti ma ’z omp bet,
Eun hanter porc’hel on deus bet,
Man er porz, war geinn ar gazec,
Deut hol e-maës hac hen gwelfet,  Donnè…
Nac en ti-man ’zo eur vreg vad :
Doue da reï d’ei blavez, mad, (bis)
Tri vab bihan en eur c’hofad !  Donnè…
Tri vab bihan en eur c’hofad,
Unan Roue, hac unan Pab (bis), Hac eun all henvel ouz he dad.
 Donnè…
Na nimp ’glev trouz ar ’gontel-gamm,
O troc’ha demp-ni peb a damm ;
Na troc’hit pellic deuz ho torn,
Gant aon e troc’hfec’h ann ascorn.
 Donnè…
Rac ann ascorn, pa ve troc’het, He c’hadoza na eller ket (bis),
Eur veach ma ve bet troc’het.
 Donnè…
Na nimp’ glev trouz ann alc’houeou,
O tigueri ann armellou, (bis)
Evit reï demp-ni dinerou.
 Donnè…
N’omp ket ’vit terri pennou ier,
N’eman ket ganemp hon bijer ;
Hon bijer er gêr zo chomet,
Da domma en tâl ann oaled.
 Donnè...
N’omp ket ’vit tremenn ar poullo,
Gant aoun da c’hlebia hon lêro.
Evit ’nem difenn deuz ar c’hi,
Indan he lost boutit ho fri.
Charlès Mallégol. Montroulès, 1876.
# Nouel nevez

| ◄ Bet sonj euz an Anaon ! | Nouel nevez | Maro ar Breur Iann, en Eusa ► |
D’an A. Lajat, « Mab an Argoat ».
* Ra vo meulet e peb mare,
* Hag euz eur c’hantved d’egile,
* An nozvez meurbed benniget
* E pini Jezuz zo ganet.
* Mari ha Joseph, e Bethleem,
* Ho deuz klasket, hep en em glemm,
* Eul lojeiz evit an noz
* Er gearik-se euz ho zud koz.
* Disprizet gand kerent memez,
* En abeg euz ho faourentez,
* An daou bried santel hep dor
* A rank goulskoude kaout goudor.
* O veuli bolontez Doue
* Ez eont er meaz a gear neuze,
* ’Vit monet en eur c’hraou dister,
* Digor a bep tu d’an amzer.
* O tra souezuz braz meurbed !
* An Hini a grouaz ar bed
* Ne gav ket zoken digemer
* Gand tud hag a breno ken ker !
* E kreiz an noz steredennet
* Ar c’hraou a zo sklerijennet ;
* Mari, bepred Mamm ha Gwerc’hez
* Da Jezuz-Krist a ro buez.
* War eun dornad plouz astennet,
* Gand dillad he Vamm mailluret,
* Jezuz d’he gerent vousc’hoarze
* Giz eol ar beure er mene.
* Mabig Jezuz, an drugarez,
* Na c’houi zo din a garantez !
* En em c’hreat den evit an den,
* Piou n’ho karo hiviziken ?
* Gortozet ’pad pevar mil bloaz,
* Donedigez ar Mesiaz
* Na c’helle chom eun dra guzet,
* Setu penaoz voe diskuillet....
* An env souden zo digoret
* Hag an elez a zo nijet,
* O kana dre ho c’hantikou :
* « Gloar da Zoue ’bar an envou ! »
* D’ar bastored, gand ho denved,
* Ez int neuze ’n em ziskouezet,
* E kreiz eun tarsad sklerijen
* Hag a ro d’ezho krenien.
* « N’ho pezet aon, eme eun eal,
* « Leac’h oc’h euz hirio da dridal ;
* « E kear David ez eo ganet
* « Jezuz ar Mesiaz gedet.
* « Ha setu e pe seurt doare
* « E kavot ar Mabik-Doue :
* « En eur c’hraouik paour, gourvezet,
* « He welot laouen astennet.... »
* D’an ampoent e klefjont ervad :
* « Peoc’h d’an dud a volontez vad ! »
* Pegement ez eo dudiuz
* Ar gomz-ma war gavel Jezuz !
* Sammet gantho beb a oanig,
* Ar bastored a gerz prestik
* D’ho c’hinnig d’ar Mabik Jezuz,
* A gavont er c’hraou burzuduz.
* Harz treid ar bugel digouezet,
* Kerkent d’an daoulin int kouezet,
* Oc’h hen anaoud ’vit ho Doue,
* Ho Mestr, ho Zalver, ho Roue.
* Mabik Jezuz, bugelik koant
* N’hellan ket d’eoc’h-hu rei arc’hant ;
* Hogen, kemerit va c’halon
* Renit da virviken warnhon !
# Noz

Noz eo. Sioul an deñvalijenn. A vare da vare, c’hwitelladenn ur marc’h-du, er pellder. Va c’heneiled a gousk, dianken. Ar c’housked a bella ouzh va orilher Perak ne gouskan ket, ’vel ma ra ar re all ?…  Petra a vir ouzhin ?… N’ouzon ket. Va daoulagad a sell dirazo, difiñv, Hag a glask war ar voger skeudennoù an amzer gwechall. Gwasket eo va c’halon etre dent un durkez,  Ken e kinnigan yudal. Va c’horf a c’houzañv gant poanioù va ene. Va ene ?… Perak eo doaniet, hi ? N’ouzon dare… N’ouzon dare ha gant an daeroù, hag an enkrez, Eo c’hwezhet va feultrin ha gwasket va gouzoug,  ’Vel gant kordenn ar groug. Karet ’rajen gouelañ, ha n’on ket ’vit ober, Karet ’rajen harzhal, ha tevel eo va youl. Klevet a ran trouz a-dreñv ar voger, Daoust ma ouzon mat-tre ez eo ar vanell sioul. C’hoarzhin ’ran, a-wechoù, ’vel un den diskiant. Pa vez krignet va c’halon gant ar velkoni.  Droug em eus ouzh ar gisti, Ha droug em eus ouzh an neb a zo sant ; Droug ouzh an neb ’zo ’tre an daou, Rak droug a vagan ’vit kement gaou. Ar c’hi, pa grog, a zo ennañ kounnar. Reizh eo, pa lip dit da zremm, Pa vez gwasket gant ar glac’har, E klever anezhañ o ’n em glemm.
Gwelout a reomp e zroug, e boan, e nec’h, hervez ma harzh.  Ki eo, ki a darzh. Tu enep an neuz eo tu gwir an den. Ha bevet an neb a skop war hon douar gant heug santel, Hag a bign pell diouzh ar boultrenn, pell diouzh ar glaour, a daolioù askell.
Klevout a ran ur vouezh, pell, pell, du-hont, Ur vouezh marv abaoe pell ’zo. Mouezh ur plac’h eo ?… Petra ’ lavarin dezhi peogwir eo va c’halon  Goullo. Yud a glevan, ha difronk, galvadennoù ha goaperezh.  Glac’har ha truez Feiz, kan ha dic’hoanag kri, Pedenn karantezus ha garm ki,
 Dispac’h ha reuz. En va c’halon eo em eus klevet.
’Vit tremen va amzer kemeret em eus Al lizheroù ec’h eus din-me skrivet, A-hed an amzer dibunet, Ha dilavar on chomet, hep mennoz hag hep keuz. Dastumet em eus da lizheroù, Hag o lakaet el lec’h edont. Er paperoù-se nag a huñvreoù,  Nag a feiz dispont !
Ha va divrec’h a zo kouezhet a-hed va divesker, ’Vel divrec’h skuizh ar gourener. Santout a ran va c’halon o c’hwezhañ ’giz ur gor,  Gant goell ar gourvenn.
Noz eo. Sioul eo kement tra, nemet ’us d’am fenn O klask lazhañ ar gouloù, e nij ur gelienenn  Lor.
Versailhez, 8 Gouere 1925. (Kaset gant Youenn DREZEN)
# Noz an Nedeleg

| ◄ Girio kaer ha fur | Noz an Nedeleg | Nouel-Nouel ► |
* Digoromp frank hon c’halon
* Ha, war hon muzello,
* Lakomp kan ar joa wirion,
* Kan an Eledigo !
* Ha laromp a vouez uhel
* Trugare d’an Hini
* ’Zo diskennet ken izel
* Aman, evidomp-ni !
* O c’houi, ineo kristen,
* Tridet gant levenez,
* Ha tostaet da gichen
* Bugelig ar Werc’hez !
* Rak e c’hoant nan eo ket chom
* ’N eur c’hraou dister ha yen,
* Klask a ra eur lec’hig tom :
* Ho kalon, netra ken !
* Ho Salver eno ’n eus c’hoant
* Da gât eun tron gouasket !
* Na glask nag aour nag arc’hant,
* Eus ze ’neus eom ebet !
* ’Met eun dra a blij d’ean,
* Kaeran tra ’zo er bed,
* Eur galon ’vel dle bean,
* Dinam, leun a c’hlanded !
* O, na deut ket dirakan,
* Kalono mastaret !
* Ho sello n’hallont paran
* War ’n Hini ’zo hanvet
* Mari Rouanez an Nenv,
* Rouanez an douar.
* Tud klouar ha fall, a-drenv !
* Pell ’c’han fank ha kailhar !
* ’Barz an iliz bremaik,
* Deut holl, deut da stoui
* Dirak Jezuz bugelig,
* Kuzet ’bars an osti !
* An holl veleien herie
* Ter gwech ouz an ôter
* A bign ; kanet c’houi ive
* Trugare d’ho Salver !
# Nouel ar Rouane

| ◄ Nouel Berta | Nouel ar Rouane | Hunve ar Werc’hès ► |
Daoust petra a zo a newe, Mar e-man ar bobl war vale ?
 En Bethlehem, hon eus clewet, Zo eur mabic newe c’hanet,
 Laket er bed, d’he repozin, Gant he vamm, ar Werc’hes Vari.
 ’Vel ma teu ann noz da dremenn, ’Vel ann heol a-dreuz eur werenn,
 Ec’h ê gânet, hep offansi, Jesus, en poul-calon Vari ;
 Mari, hep coll he furete, A zo mamm da wir vab Doue ;
 Pried ê d’ar Speret-Santel. Gloar da Vari, Gwerc’hes fidel !…
 Eur steredenn gaër ha brillant Apparissas en Oriant ;
 Eur steredenn a gondue Da Vethlehem ann tri Roue.
 Ann tri Roue a lavare Da Herodès, nac ha neuze :
 — « Deus ganimp eta, Herodès, D’adori mabic ar Werc’hes ! — » …..
 N’oa ket ho gir peurachuet, C’h ê ’r steredenn disparisset…..
 En Bethlehem p’int arruet, Na d’ann douar ec’h int stouet ;
 Ec’h int stouet war ho daoulin Da adori hon Mestr divin ;
 Ha, gant ar joa defoa out-han, Commansjont ho zri da oelan,
Ha d’offr d’ez-han peb a brezant,
Tri frezant caër ha consecant,
 Tri frezant caër a gonzecans,
Ann aour, ar myrrh, hag ann ezans.
 Ann tri Roue carget a fe,
En eur oelan dre garante,
 A gimiad deuz ar Roue c’hloar
Ra he antre war ann douar :
 Adieu, adieu, mabic Jesus,
Adieu, mabic carantezus,
 « Adieu, adieu, Zalwer ar bed,
« Nimp a esper c’hoas ho kweled,
 « Hac a esper cânan Nouel
« Ganec’h er joaïo eternel ! »
Marianna ’r Grand Planiel.
# Ar C’hi Barbet oc’h ober scol

| ◄ Eun Tok roz | Ar C’hi Barbet oc’h ober scol | An Azen hag ar Marc’h coz ► |
En eur c’hoad braz, a ioa loened enhan a bep seurt, eur c’hi barbet, eun doctor en doa great he studi, o veza bevet eur pennad mad etouez an dud, a zonjaz en em lacat da ober scol. Guelet a rea al loened iaouang er c’hoad-ze a ioa dizesk ha n’o doa tam sevenidigez. Fallout a rea dezhan-ta rei dezho eun tamik descadurez ha dreist oll deski dezho beva.
An doctor en doa brud, ha kerkent ha m’en doa digoret he scol, e tiredaz al loened iaouang a brez hag a vandennou da reseo he genteliou. Guelet a reat eno mesk e mesk leoned, tigred, marmouzien, leou, ebeulien, chas, kizier, oursien, etc., en eur ger, euz a gement gouenn loened a ioa er c’hoad.
An doctor a boanie ; ar scolaerien a zeske ; gouscoude al loened coz ne blije nemeur dezho an descadurez a roet d’ho bugale ; ne gave ket dezho e vijent scoliet dioc’h ho doare, ha dalc’h mad e teuent d’en em glem oc’h ar mestr scol.
Ar c’had a deue da rebech e voa cals re aounig he bugale ; ar bleiz en em glemme o lavaret e voa he vugale marlonk, ne voa netra evit ho c’harga. An tigr a gave he vugale cals re vuanek, re golerus. « Ha gouscoude, emezhan d’ar barbet, eo red o pefe laket anezho da drec’hi gouenn, rag ho mam oa ar vella euz ar mamou, n’oa drougiez ebet enhi, ha me a gaf din n’eus ket ken nebeut calz a zrougiez enhon. »
Ar marc’h a deuaz ive : asa, emezhan, mestr scol, va bugale a zesk ganeoc’h, sevel a ra canfardet anezho. Eur si braz avad a velan enho, kivioul int, an distera tra a zisplij dezho, emaint o criza ho discouarn hag o sevel ho divesker da rual. Mar ho deskit da veza kivioul evelse, ne raint ket calz a henor deoc’h.
Neuze e teuaz ar marmous d’en em glem euz he vugale a ioa desket dezho, emezhan, ober ariezou hag orbidou ha n’o devoa guelet morse da ober er gear.
Al leon a deuas goude, droug enhan : Doctor Barbet, emezhan, va map a zeskit da veza otuz ha digar ; eun orgouilluz e sao da veza. Ma n’hen deskit ket da veza hegaratoc’h, me hen tenno euz ar scol, hag a rai he scolia er gear dirak va daoulagad.
Al loened all a deuaz ive pephini d’he dro, ha pephini en doa eur rebech bennak da ober d’ar mestr scol.
An ourz a gave he oursien bihan pataok ; al louarn en doa aoun na deuje he vugale da veza re fin ; ar guic’her a gave dezhan e voa re a finv en he re ; ar penmoc’h a lavaraz en eur c’hrognal e teue he voc’hikou bihan lousoc’h lousa : caer a ioa ho goalc’hi meur a vech bemdez, e vezent ato goloet a gaillar pa zistroent euz ar scol. An azen zoken, en eur sifronellat a douaz ez ea bemdez sotoc’h sota he vugale. Skuiz oc’h ho c’hlevet, ar c’hi barbet a lavaras : va mignoned, eûnit eun nebeut ho pugale, ha roit skuer vad dezho, ha neuze digasit-hi d’ar scol.
# Ar C’hi hag ar c’honikl

| ◄ Al Labouz bihan hag ann den | Ar Wenanen hag ar geillenen  ► |
AR C’HI HAG AR C’HONIKL
Sezar, eur c’hi maill ha brudet, Besk he lost ha rok he galoun, A voa lammet enn he zav sounn
Tost d’eur c’honikl iaouank, hag out-han o sellet : — « D’in-me oud, eme z-han, he gurun o c’hourdrouz, » Ken a grenaz enn-dro al labousigou keiz.  » Me eo Sezar, ne dec’h rak bleiz ;  » Gan-en-me n’euz ket a c’hlabouz ;  » Anavezet ounn e pep bro. »  Ar c’honikl, pa glev he hano, Lavar he in manus, a laka he ene,  Enn eur ouela, ’tre daouarn Doue.  Goulenn a ra, enn eur grena : — « Aotrou ar C’hi, mestr ar vro-ma, » M’en em roann d’e-hoc’h, petra a reot-hu d’in ? »  — « Da laza rinn ! » — « Ha mar tec’hann ? » — « Ne di ket pell,  » Hag a-bred e ranki mervel ! » — « Petra, eme ’r c’honikl, n’euz forz penaoz, bepred  » Koll va buez a zo d’in red ? » Mervel evit mervel, tec’het zo gwell gan-en. » Ha dreist ar c’hleuz dioc’h-tu ar c’honikl a lamm krenn, Piou damallfe ’nezhan ? Ne gredann den ebed.  Rak-tal ma voe gwelet  O vont kuit, o tec’het, Ar chaseer war-n-han a viz eeun hag a denn ; Hag ar c’honikl d’ar red, ha Sezar oc’h torgenn. « Ac’hanta ! va c’holen, ha n’en doa ket great mad ? »
Lakit ho poan da labourat  Hag ann Aotrou-Doue ho skoasio,  Petra-bennag a c’hoarvezo.
# Ar C’hi hag ar ster

| ◄ Ar Bleiz hag ar c’hi | Ar C’hi hag ar ster | Ar C’haz, ar gaerel hag ar c’honifl bihan ► |
AR CHI HAG AR STER
Meur a hini a ya goall-bell Pa ’n deus ar mad, da glask ar gwell ; Ha koulskoude, peurlïesa Eo ar mad a vez ar gwella.
Eur c’hi a oa o vale bro Eur pez kig gantañ ’n e c’heno ; Abiou d’an dour pa dremenas, Skeuden ar c’hig eno ’welas.
Hag heñ lezel e dam en hent, D’en em deurel er ster kenkent ; Hogen ne gavas mann enni, ’Met dare d’añ en em veuzi.
Goasoc’h oa : goude kemendall Pa deuas emaes, gleb-dour-dall, E oa aet e gig didrous-kaer ’Beg eur wezen, gant eur c’haz laer.
’Oann ket ’vit miret a c’hoerzin, ’Welet ’sort stum oa war o min : Ar c’hi, traou, o sellet adreus ; Misik, kroec’h, ’lipat flour e c’hweus !
# Ar C’hemener

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ar c’hemener.
| ◄ Son ar Pillaouer | Ar C’hemener | Ar Iouen ► |
* Ar c’hemener pa ia d’ann ilis
* Far dibi dao oao oao
* Ar c’hemener pa ia d’ann ilis,
* A zo gwisket ’vel eur bourc’hiz ;
* Pa ia da gemer dour binniget
* Far dibi dao oao oao
* Pa ia da gemer dour binniget,
* A ra taol lagad d’ar meried.
* Ridegonda,war ar c’hemener !
* Ridegonda, kemener oa !
* Ar c’hemener pa vo interet,
* N’vo ket laket ’n doar binniget ;
* Mes vo laket d’ar penn ann ti
* D’ar chas mond da stota war-n’hi.
* ↑ Une autre version dit : « vel eur markiz — comme un marquis ».
* ↑ War-n’hi, grammaticalement : « sur elle ». War-n’ehan; War-n’han : « sur lui ». Cette faute de grammaire a-t-elle été commise à dessin ? Ainsi l’on aurait voulu combler d’outrages le tailleur, en refusant à cet être inférieur jusqu’à son sexe. il ne sera plus d’aucun genre déterminé : « Un tailleur n’est pas un homme », dit un proverbe. D’un autre côté, ces erreurs grammaticales ne sont pas rares. Elles ont été faites par quelque chanteur, dont le breton paut-être n’était pas la langue familière ; acceptée par l’auditoire, sans critique aucune, elles ont été dans la suite maintenues et transmises sous le couvert du texte.
# Ar C’hereour

| ◄ Fanch an Tachaouer | Ar C’hereour | Martolod koz Menez Arre ► |
* Em bourc’h ez eus eur c’hereour
* A grog abred gant e labour
* E-barz solier e di bihan
* ’Lec’h ’vez peurvuia e-unan.
* E zervez ’dremen war e skaon,
* Ral e chom da baouez en traon ;
* Pa renk lezel e vinaoued
* Eo ’vit dont da zibri e voued.
* E lunedou war veg e fri,
* Ha divorzet e izili,
* M’en deus neuze eur chikadenn,
* E kerz an neud en enebenn.
* Eus peb ezomm ’oar an ampoent,
* N’eus troad na anavez e vent ;
* Ken brudet eo ’vid e ijin
* Ma ’z eo leshanvet sant Krepin !…
* E vrasa joa war an douar
* Eo, echuet diou votez par,
* O lakat war dreuzou e di
* E gwel an holl da luc’hedi.
* Kemer a ra, n’eo ket iskis,
* Eur werennad gant e ostiz,
* Ha ma teu ar gwin d’e domma,
* E kav kalz, neuze, da gonta.
* Sonj en deus eus e vignoned,
* Ha, ma ’z int d’ar vered kaset,
* ’Welit e lagad o kwilc’hat
* Hag e galon o tenerât.
* Mar deu da glemm eus e vicher
* ’Balamour ma kera al ler,
* E chal dreist-holl d’ar c’hiz nevez
* A dro penn meur a ostizez.
* C’hoantout ’ra d’ê beza gwisket
* Evel ma ouzoc’h, va faotred !…
* Bale breman war vranellou
* Henvel ouz kerc’heized poullou.
* N’eont da stal ar c’hereour,
* Ne c’houlennont gantan sikour,
* Nemet da aoza talonou,
* Pe nebeutoc’h c’hoaz a-wechou.
* Trist eo d’an hini ’n deus laket,
* ’Pad hir-vloaveziou hed-ha-bed,
* E damm poan da wellât e stad,
* Gwelet e labour ’tisterât.
* ’Vid e eurvad va den poellek
* A lez an deiziou da redek :
* En em ober diouz ar vuhez,
* Setu, m’hen tou, ar wir furnez !
# Ar C’higer hac ar C’hy.

| ◄ Ar Paün hac al Lapoucet. | Ar C’higer hac ar C’hy. | An Egl hac an Escarbot.  ► |
FABL 123.
Ar C’higer hac ar C’hy.
Eur c’higer chomet zoezet
Gant eur c’hy prest e voe laeret :
Divar ar banc, hep reï da c’houd,
E cas gantan calon ar maout.
Ar c’higer, pa voa distroët,
Ar c’hy a voelas o vonet
Hac e oommanças da grial :
Laer, mèn ampecho eur vech-all
Amzer ebet qen n’e pezo
Da laeres dìn-me calono.
Ne gollan qet gant cabonach
Mæs reï a res din davantach.
Sans moral.
Ober a ra demp eun tam mez
O veza seul tromplet eur vech :
Qement-se ve caos alies
Ma lecqeomp guelloc’h evez.
Dre ze eur c’holl hep bea bras
A espern demp eun-all cals goaz.
# Ar C’heginer ha daou Scolaër.

| ◄ An Den coz. | Ar C’heginer ha daou Scolaër. | An Difiner.  ► |
FABL 120.
Ar C’heginer ha daou Scolaër.
Daou scolaër en ty antreet,
Ar c’heginer voa occupet
Gant e afero domisticq.
Unan a laëras ur pez qig :
Ma ro anezàn d’egile.
Ar c’heginer a santas ze,
En devoa deffaut a eun dra,
Ma c’houlen neuse digantàn
Hac int o devoa qemeret
Ar pez qig a gave mancqet.
An hini en devoa laëret
A doue gantàn ne voa qet,
Hac an hini gantàn ma voa
N’en devoa qemeret netra.
Ar c’heginer a anveas
Ho maliç, hac a lavaras :
Ma zrompla a ellet patant
Er fesson-ze gant ho sermant ;
Trompla Doue ne ellet qet,
A voel qement oc'h eus dìn gred.
Sans moral.
An dud a ell en meur a c’his
Golo ha coach ho c’holl maliç,
Ha trompla ho nessa ezet ;
Evit Doue ne dromplfont qet.
# Penherès Pennaneac’h (eil gwez)

| ◄ Penherès Pennanec’h (gwez kenta) | Penherès Pennaneac’h (eil gwez) | Margodic ar C’helennec ► |
Me ê pennherès Pennaneac’h, A zo itron bars en peb lec’h, ’Zo manet diouz dorn ar Roue, A zo o vewan en paourente.
 Gwasa maneur a ris biscoas A oe cousked gant eur manac’h ; Gant eur manac’h am eus cousket, Hennès hen eus ma rouinet ;
 Rac brema, pa valean bro, Lârer manac’hès ac’hanon. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 Me rink caout eun acoutramant, Eur c’harronz aour ha passemant, Ha mont da vale dre ar vro, Da glasq unan am c’homerro ;
 Mes ha pa valefenn ar bed, Evit parti na gavfenn ket. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 En palès ar Roue pa arrue, Ar roue Franz a salude ; Hen salude, heb daoulina, Hennés oa eun hevelep tra !
 — Salut d’eoc’h, Roue, Rouanès, Me ’zo deut iaouanc d’ho palès. — Petra newentiz oc’h eus grêt, M’oc’h deut ken iaouanc d’hon gwelet ?
— Me ’zo deut aman a galon vad, Da c’houl’ ho mab Dauphinn, mar ’man en oad. — Ann oad na vezo ket sellet, Nac ar galité ken neubed.
 Me ’c’h a da scrivan eul lizer . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(Incomplet.) Keranborn, Plouaret, en 1844.
# Penherès Salio

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Penherez Salio.
| ◄ Radic Saliou | Penherès Salio | René Lambal ► |
Ar benherezic Salio, Brava penherès ’zo er vro, Hac a sonje d’he mamm, he zad, Ez oa ’n he guele, cousket mad ;
 Hac e d-eûs treuzet ter rivier, Evit monet da Draonmaner, Da c’hoari ’nn dinso, ar c’harto, Da divertissan ann aotro.
 Pa oant scuiz gant ar c’hoari-ze, Hec’h ejont ho daou ’n eur guele ; Hec’h ejont ho daou ’n eur guele, Ober eur mab, caer ’vel ann de.
Ar benherès a hirvoude, Na gave den hi c’honsolje ; Na gave den hi c’honsolje, Met Traonmaner, henès a re :
 — Tawet, penherès, n’oelet ket, Me hoc’h eureujo, pa garfet ; M’oc’h eureujo da Lafleuri, Coanta mevel a zo em zi.
Na Lafleuri comerret han, Ha pemp cant scoed ho pô gant-han, Ya, pemp cant scoed, en arc’hant gwenn, Ha kement-all en aour melenn.
 Hac ann aotro a lavare D’he vevel Lafleur, eun dez oe : — Comer ’r benherès da bried, Ha me roio did pemp cant scoed.
 — Gwell’ eo ganen cuitad ma bro, ’Get eureuji serc’h ann aotro, Ha mar rinkan cuitad ma bro, Me rei d’ar plom ma valeo ;
 Me rei d’ar plom ma valeo En-dro da justaucor ann aotro. P’am he toullet ma barriquenn, ’Vidon ma-hunan hi virjenn...
Canet gant Mac’harit Fulup. en Plouaret. — 1868.