OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arlerh er vadient

| ◄ Me grèd en dès Jesus | Arlerh er vadient | Me grèd é teliér ► |
* Arlerh er vadiènt é oemb pur ha santel ;
* Mæs, quênt pél couciet dré er péhèd marhuel,
* Ni hur boé hum daulet é liameu Satan,
* Ha ne véritemb mui meit er poénieu brassan.
* Me grèd en dès Jesus eid omb instituet
* Ur sacremant e zou er bénigen hanhuet :
* Aveit m’hur behé bet guet é Dad er pardon
* Ag er péhedeu groeit ag en ouaid a ræson.
* Me grèd é ma requis d’en ol eid er receu,
* Mar dès tu d’er gobér, covessat er fauteu,
* Guet en anquin brassan, ur gùir gontrition,
* Hag ahoel en desir d’hobér satisfaction.
* Mil bennoh de Jesus ! hemb d’hou é oemb collet
* É creis en houlenneu ag ur mor counaret ;
* Mæs é creis en dangér é chom er bénigen,
* Èl, guet en dud a vor, én naufrage, ur blanquen.
* J. G.
# Dastumaden gwerziou poblus

Deillennou
# Daouzekved pennad — V

| ◄ An abardevez divezan. — Ar gwerzer dour hag ar zoudard | Ar beurevez divezan. — Kenavo, Jeruzalem ! | War al lestr adarre. — ’Leiz eur baner ’vit dek kwennek ► |
D’ar gwener, an 13$^{ed}$ a Wengolo. — Mont da ofernian da Jetsemani am ije c’hoant d’ober : ma fenn ’vit-se a zo goall bonner ha ma diouhar a zo lausk. Gwell eo d’in chom endro d’ar gær. Ha me da Zant-Salver, iliz parrouz Jeruzalem. Eno ’m euz da c’honid induljanso braz : ar re a oa stag gwech-all goz ouz iliz ar Senakl, hag a zo bet distaget diouti ’boue m’eo deut da vean eur voskeen. Leaned Sant-Fransez a ra aman al labour a ra ar person hag ar gureed en parroujo hon bro.
Kaer meurbed eo iliz Sant-Salver en he diabarz, kempennet m’eo bet ar peurvuian war zispign impalaer an Autrich.
Goude lein ec’h an d’ober hent ar Groaz da chapelik ar Purkator ’vit ’n em unani a spered gant pelerined Jetsemani, hag ac’hane ec’h an d’ar zal-skriv evit echui da verkan berr ha berr ’pez am euz displeget aman ’vit lennerien Breiz-Izel.
Meren ’zo hirie da zek heur hanter : eur veren, warni liou ar c’haon, o vean m’eo ar pred divezan a gemeromp er Gær Zantel. Da greiste ec’h omp er gar, kemeret ganimp hon flaso ’barz en tren. An Au. Auzepi e-unan a zo deut d’ambroug ac’hanomp. War ar c’hæ ive e welomp C’hoar Mari-Gatel, euz leanezed ar Garante, deut da gimiadi ouzimp gant he fautredigo : unan anê, bet sonj, a doug eun drapo a dri liou en enor d’imp, bugale Frans. Kement a stad a zo ennomp o welet ’nê eno, ma tisken kalz ac’hanomp evit rei d’ê, c’hoaz eur wech, peadra da gaout o lod.
Nebeut goude e tilec’h an tren ha ni gantan. Ar bautredigo a youc’h en gallek a bouez penn : « Vive la France ! Au revoir ! » ’n eur *wignal d’imp gant o divræc’h. Ni, hon fenno ganimp e-mæz euz ar prenecho, a respont d’ê euz hon gwellan. C’hwel ’nê, ’vit-se, o teurel ple d’an Au. Neumager ha d’in : « Kenavo ! eme int ; kenavo ! » Meur a « genavo » kalonek a lauskomp d’ê d’hon zro. Ar Vretoned all ac’h asant ganimp. Ar C’hallaoued zoken a gav ar gir « kenavo » ken brao, ken e youc’hont anean int o-unan. N’ouzont ket kaer petra a laront. N’euz forz : *helebini a zo gante da c’houd piou a zavo ar muian e vouez.
Mes n’omp ket pell hep tevel : kollet eo ganimp ar wel euz ar vugale. Jeruzalem ive, Jeruzalem, ar gær vinniget, na ankouafomp ’nei birviken, a zeblant pellaat diouzimp : liou ar glac’har a deu war hon *dremmo, ha meur a jod a red warne daelo. Ha kement-se a dle bean : faoutan ’ra hon c’halon, penegwir e renkomp lezel eul loden anei en Jeruzalem.
# De Jesus, christén fidel

| ◄ Bugalé d’un tad cablus | De Jesus, christén fidel | O Messi, ô Salvér ! ► |
* De Jesus, Christén fidel,
* Hou pet obligation,
* Mar groa ér joé éternel
* Ol joé ha grèd hou calon :
* Jesus, Jesus,
* Guet mérit é varw cruel
* En dès paiet hur rançon.
* Dré en droug originel
* É oemb cablus dirac Doué,
* Ha dré béhedeu actuel
* Hoah calz cablussoh goudé :
* Jesus, Jesus,
* Guet mérit é varw cruel
* En dès paiet hun delé.
* Un Doué e huél é buissanç
* Dispriset guet tud ingrat ;
* É justice e gri vangeanç
* Rac m’ou dès manquet d’ou Zad :
* Jesus, Jesus
* E hum offr eid en offanç
* De scùil é hoaid a boullad.
* Guet truhé doh hur misér
* Jesus en dès hum offret,
* Eit liamein Lucifér
* Ha délivrein ol er bed :
* Jesus, Jesus
* E zou eid ol diguemér,
* Dilausquet guet peb-unan.
* É creu el lonnèd brutal
* Ar er plous é ma gannet ;
* Ha ne duém meit doh henal
* Deu lon er gouyan calet ;
* Jesus, Jesus
* E gav guet deu éneval
* Er péh e zenah er bed.
* É ty Jojeb ha Mari,
* Guet poén é ma dissàuet ;
* Esposet-é d’ol ivi
* Ha cas ur bobl ahurtet :
* Jesus, Jesus
* En des souffret ou furi
* Eit n’hur behé quet souffret.
* A pe za dehou commanç
* Predèg é lézen ér bed,
* Partout é cav resistanç,
* Partout é ma goal drettet :
* Jesus, Jesus
* E souffr rah guet aboeissanç,
* Eit n’hur behé quet souffret.
* Semplein e hra guet glahar
* Er jardrin én é beden ;
* Ér prétoér, Juivèd barbar
* En dihusq hag en dispen :
* Jesus, Jesus,
* Quênt merhuel ar er halvar,
* Pardon eid omb e houlen.
* O me Salvér adorabl !
* Hui e gâr hemb bout câret ;
* Eit salvein tud miserabl
* Péh ur boén e gueméret,
* Jesus, Jesus,
* Dré zorn er ré condannabl,
* Eit ma vihueint é varhuet.
* Jesus e scùil a zevri
* É hoaid dré zorn er péhour ;
* Ha Jesus e burifi
* Guet é hoaid en torfætour :
* Marhue-é, marhue-é,
* Er péhour er hrucefi,
* Jesus e sauw er péhour.
* Tad éternel, ni hou conjur,
* Dré Jesus crucefiet,
* Sellet hoah doh hou croaidur,
* Ah ! n’en abandonnet quet :
* Me Zad, me Zad,
* Deustou ma on dinatur,
* Ah ! n’em dishanàuet quet.
* Groeit e mès guet quæ, m’el lar,
* Er péh e hel m’en dannein ;
* Mæs goaid hou Mab ér halvar
* Zou scùillet eit me salvein.
* Pardon, pardon
* E houlennan guet glahar :
* Ah ! me Zad, sellet doh-ein.
* Recueil Pourchasse.
# Decved Cantic. Santimanchou Santes Theresa e quêver ar vuez presant hac an ini da zont

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout P’eur, va Doue, vezo delivret.
| ◄ Naoved Cantic. Var ar malheur eternel eus ar re zaounet | Decved Cantic. Santimanchou Santes Theresa e quêver ar vuez presant hac an ini da zont | Unnecved Cantic. E pehini e c’hallier a nevez ar bec’heurien da zistrei ouc’h Doue ► |
* P’eur, va Doue, vezo delivret
* Va ene diouz ar chadennou,
* Pere, siouas ! he dalc’h affliget
* Er c’horf-mâ gant cals à boaniou ?
* P’eur e tuin-me-ta da zilezel
* Ur vüez leun à bep anquen,
* Evit mont d’ar vüez eternel
* D’ho quelet-hu da virviquen.
* O büez hir, ô bües poanyus
* Am-eus er bed-rnâ da dremen !
* Banissamant meurbet anquenyus !
* P’eur e velin-me da dremen !
* Peur ez quelin-me o finissa !
* O beac’h inouus eus va bües !
* Allas ? ne ran nemet languissa
* En eur stad quen dign à drues.
* Leun eo ar bed à valignite,
* Carguet eo à fallagries ;
* Ne deus ennâ nemet vanite,
* Nemet poan ha tristidigues ;
* Siouas ! un danger perpetuel
* Zo ennâ da goll an ene ;
* Hac en ur bresel continuel
* Ema an den ebars ive.
* O ! prison trist eus va c’horf doüar,
* A zalc’h va ene chadennet,
* Eleac’h ma zoun atao èn glac’har,
* Atao èn aon, atao geinet,
* Peur e vezi-de-ta discaret,
* Pe zigoret dre ar maro,
* Evit ma hellign mont da garet
* Ha da velet va Doue d’am bro ?
* O ! va Jesus, leun à vadeles,
* Pliget gueneoc’h clevet ouzin,
* Oc’h va zenna d’ho Rouanteles,
* Evit guenec’hu ma vezin ;
* C’hui ebquen eo a all contanti
* An oll desir eus va c’halon :
* Ar bed mâ nemet va zourmanti
* Ne ra pelloc’h e pep fæçon.
* N’emeus ennâ quen contantamant,
* N’emeus quen satisfaccion,
* Nemet o souffr peb diézamant,
* Pep poan, ha peb affliccion.
* Evit plijout dec’hu, va Salver,
* Ha disques deoc’h va c’harantes,
* Pe vervel, pe souffr da beb amzer,
* N’emeus amâ quen volontes,
* An horolach o son pa glevan,
* E-zoun consolet bras meurbet,
* O sonjal eo ar vüez trist-mân
* Eus à guemen-se diverret,
* Hac e tosta ar moment eürus
* Ma c’hesperan receo ar c’hraç
* Digant va Doue trugarezus
* Da vont d’e velet faç-ous-faç.
* O Barados, demeuranç eürus
* D’an Ælez ha d’an dud fidel,
* Gant hon Redemptor carantezus,
* Hac ar verc’hes ê vam santel ;
* O pebes joa ! pebes levenes
* Eo epad an eternite,
* Beza en eur seurt compagnunes !
* N’emeus quen hast nemet da-ze.
* Gant ar c’hoant, va Doue, d’ho quelet
* En oc’h eürusdet eternel ;
* Hac an desir ma veac’h meulet,
* E varvan è deffot mervel ;
* Va c’hassit guaneoc’h hiviziquen,
* Evit ma c’hellin ho caret,
* Heb aon ebet da veza biquen,
* Va Doue, diouzoc’h separet.
# Deit, Sperèd-Santel, ni hou pèd (2)

| ◄ Sperèd Crouéour, deit ag en né | Deit, Sperèd-Santel, ni hou pèd | O mistér en Drindèd santel ► |
* Deit, Sperèd-Santel, ni hou pèd,
* Hag, èl ar en Apostolèd,
* Scùillet ar-n-amb hinihue en dé,
* Hou sclærdér hag hou caranté.
* Hemb oh é omb én diovér,
* Hemb oh n’en d’omb nameit misér ;
* Deit, mamen a bep donæzon,
* Deit de rein tuêmdér d’hur halon.
* Hui zou ami en ineaneu,
* Hui e zouça ol er poénieu,
* Hui-é er hlouéhen ag en nean
* E ra cloarision d’en inean.
* Hui hun discùéh él labourieu,
* Hui hur honfort én hun dareu ;
* Pe losquamb idan en tuêmdér,
* Hui hur refresq guet hou toustér.
* Sperèd, mamen a garanté,
* Visitet enta hun iné,
* Ha guet hon cræceu, ni hou pèd,
* Carguet calon hou fidélèd.
* Hemb hou secour, ô Sperèd-glan
* É ma mab-dén ér stad tristan,
* Pléguet idan bouis er hlinhuèd
* N’en dé meit misér ha péhèd.
* Golhet en inean couciet,
* Douceit en inean disséhet ;
* Blesset omb dré hur péhedeu,
* Deit de huellat hur goulieu.
* Bloteit er haloneu calet,
* Tuêmmet er haloneu sclasset,
* Galhuet en ineaneu dissent
* Ha tennet-ind ag er goal hent.
* Sperèd-Santel, hun ol fianç,
* Scùillet enta guet abondanç
* E caloneu hou pugalé
* En tan-flam ag hou caranté.
* Groeit ma hrehemb œvreu santel,
* Ma vehemb perpet d’oh fidel,
* Ha ma arrihuehemb un dé
* Én nean bro er gùir lehuiné.
* J. G.
# Deit, Sperèd-Santel, ni hou pèd

| ◄ Adoramb ol ér mistér admirabl | Deit, Sperèd-Santel, ni hou pèd | O Sperèd carantéus ► |
* Deit, Sperèd-Santel, ni hou pèd,
* Carguet calon hou fidélèd ;
* Allumet én-hai noz ha dé
* En tan-flam a hou caranté.
* Én-hai, dischennet ag en né
* Hag é veint crouéet a nehué ;
* Er bed abéh e vou changet
* Hag é peb léh Doué vou mêlet.
* Recueil Pourchasse.
# Ar C’hlanvour hac ar Meudeucin.

| ◄ Al Louarn hac al Leopard. | Ar C’hlanvour hac ar Meudeucin. | Ar C’hog hac ar Gluyar.  ► |
FABL 111.
Ar C’hlanvour hac ar Meudeucin.
Eur meudeucin a c’houlenne
Digant e glanvour eun devoe
Penaus e voa en em gavet.
Ar c’hlanvour en deus respontet :
Reduiset hon, emezàn,
D’eun tomder excessif bremàn.
Qement-ze, emezàn, a blich din,
A respontas ar meudeucin.
An de varlerc’h e voe goullet
Penaus voa an nos tremenet.
Ar c’hlanvour en deus lavaret :
Eur yenien vras am eus bet.
Ze, emezàn, a so mad bras :
Ma c’houlen an drede gueach.
Ar c’hlan a lar e voa zimploc’h
Hac en devoa bet eur red coff.
Ar meudeucin a lavaras :
An dro-ze a gavan mad bras.
Abars eur pennat goude-ze,
E vignon a arru ive.
Diontàn en deus goulennet
Hac en voa guel en em gavet.
Herve a lerer e zon guel,
Cousgoude e c’han da vervel.
Sans moral.
Gleet eo demp lacqât hor pen
Da chasseal ar flatterien,
Non pas beza re amourous
O clevet caujeerien douç.
# Ar C’hole hac ar Raz.

| ◄ Ar Satyr hac ar Paysant. | Ar C’hole hac ar Raz. | An Ouädes hac e Mestr.  ► |
FABL 107.
Ar C’hole hac ar Raz.
Eur c’hole eur vech a zantas
Voa croget en e droad eur raz,
Pini a yez incontinant
En toul da goac’h en istant.
Ar c’hole a gemeras foug,
A zao e gorn, a glascq partout ;
Mæs innutil, rac me voa qet
Possubl birfiqen e gavet.
Neuse e commanças ar raz
Da ober goap, ma lavaras :
Arabet eo sonjal ve te,
Dre ma zout robust evel-ze
Deus eur bern qig fortifiet,
E vez en amzer da zonet
O vimpriza qement hini
Deus al loënet, ne van hini,
Pa eo bremàn eun tammic raz
E deveus da vlesset qen goaz :
Evit qement-ze ne voeler
E deffe bed nep sort danjer.
Sans moral.
Honnès so eur gompareson
A re demp guelet ar rezon
Demeus en oll inimiet
N’en deus hini bian ebet.
# Ar C’hog hac ar Mæn pricius.

| ◄ | Ar C’hog hac ar Mæn pricius. | Ar Bley hac an Dànvad.  ► |
* FABL 1.
* Ar C’hog hac ar Mæn pricius.
* Eur c’hog, en toes teil o scrapad,
* A zizoloas gant e droad
* Eur maen pricius ar c’haëra.
* Petra servich din, emezàn,
* Caout eun dra qen caër ha qen ned ?
* Eur meiner, m’en dije cavet
* Eun dra qen caër ha pricius,
* Deus e bris a vije joaus ;
* Evit din-mèn ne servich qet,
* Ma lezas ep e gemeret.
* Ar pes so muya da gompren
* Eo ma laras evellen :
* Eur c’hreunen eï am gra joaüs
* Guel evit ar vein pricius.
* Sans moral deus ar Fabl.
* Ar mæn pricius a represant
* Ar brudanç hac an discamant,
* Hac an den ignorant ha zod
* So represantet dre ar c’hog.
* Nìnver so a dud ignorant
* Hac a vimpris an discamant
* Evitàn da vea den fur
* Ma ne voar qet eus ar scritur ;
* Hac e ve mad e lunedo
* Ne voel nemet anter c’houlo,
* Ha pa eo simpl e zaou-lagad
* E faud d’e scouarn bea mad :
* Mar chom e c’heno ep parlant
* Adieu d’ar goms antieramant
* En defaut goud eun dra bennac
* Da gauzeal en daou-lagad.
* Preciussoc’h ê’n discamant
* Vit escarboucl na diamant.
* Item.
* An den carget a volupte
* A so atao o zongeal ze
* Penaus e vezo dizourci
* Choas da efa ha da zibri,
* Ordinal plijadur ha joa
* Hep sourci ebet gant netra,
* An aliessa e c’heno
* A c’houl zouet ha dezirio.
# Ar C’hole hac ar Bouc’h.

| ◄ An daou Bod. | Ar C’hole hac ar Bouc’h. | Ar Marmous hac e Vugale.  ► |
FABL 94.
Ar C’hole hac ar Bouc’h.
Eun taro a voa poursivet
Gant eul leon, ma voa o redec
O clascq eur plaç d’en em goacha :
Eur c’havern cavet en devoa.
Dirazàn ar bouc’h a deuas
Ha manific en recevas,
En eur fesson cri ha cruël,
A dolio bras gant e gerniel.
Ar c’hole dezàn a laras :
Deut out, o voelet ma disc’hraç,
Da ober goassa elles din,
Pa glascqen en em repui ;
Mæs ma c’haë divar ma zro
An hini bourziou ac’hanon,
Mèn a lacqafe da zantout
Em eus eun dra muin a c’halloud,
Rac eun differanç ners a so
Entre eur bouc’h hac eun taro.
Sans moral.
N’eus viç ebet muioc’h mezus
Evit redec d’eur malevrus :
Cousgoude eo commun er vro ;
Rac mar que varnout maleurio,
An dud dister a vo guelet,
Dre ar bouc’h-ze represantet,
O tont da gresqi da boanio
Dre langach faus hac obero :
Pa vo a enep ar re vras,
Ar re vian vo evel chas.
# Ar C’hloareg Paour

    Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll testennoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ an destenn emaoc'h o klask.
Er Barzhaz Breizh, gant Kervarker :
* Ar c’hloarek paour (1846)
* Ar c’hloarek paour (1867)
* Ar c’hloarek paour (1883)
# Ar C’hloarek iaouank

| ◄ Kloarek Koatreven | Ar C’hloarek iaouank | Marivonik ► |
* Me a zo eur c’hloaregig iaouank,
* Hag eman ma zi war vord ar stank
* Ha biskoaz n’em euz laket ma foan
* Da garet plac’h iaouank ’med unan ;
* Ha biskoaz hini nemed hi n’em e,
* Ha nemet ma zud e me c’harsfe :
* Ha ma ouifenn ze, me ho c’huitafe.
* Pa oann eru en noad da zimei,
* Oann kaset da Bariz da studi
* Evit ma c’hars da zimezi.
* Ha pa oann en Pariz o studi
* Ma mestrezig o skrivan d’in,
* Da lavaret d’in donet d’hi beteg
* Mar ma c’hoant d’hi gwelet en buez.
* Ha me ’c’h ober eur pak d’am levriou
* Hag o tond gand ar vins d’ann traou.
* Pa c’haruiz ebarz ann ti,
* E oa ar beleg ouz hi noui,
* ’Rei d’ehi hi sakramant divezan
* Ken ’vit m’eje diwar ar bed-man.
* Hag hi o distrei e laret d’in :
* — Kloarek, ne oeled ket ’balamour d’in ;
* Goeled abalamour da Zoue
* ’N euz roet evid-omp he vuez ;
* Goeled abalamour d’ar Messiaz
* A zo marvet evid-omp war ar groaz ;
* Goeled abalamour d’he c’houliou
* Em eump-ni graet gand hon fec’hejou. —
* Ha me o distrei war ma c’hiz
* Da gerc’het ma levriou da Bariz.
* Pa oann o tond gand ann hent glaz,
* Me ’gleve ar c’hleier o son ar c’hlaz,
* Me ’gleve ar c’hleier o son kanvo
* D’am mestrez koant e oa maro.
* Pa oann o tond gand ann hent braz,
* Me ’kavet eunn den gand ar groaz ;
* Hag ar veleien gwisket en gwenn
* ’Kas d’ann douar ann hini garenn.
* Ha pa oa achu ann interamant.
* Me ’oa galvet kloreg iaouank ;
* Me ’oa galvet kloreg iaouank
* Hag evid ober eur peamant.
* Ha pa c’haruiz ’barz ann iliz,
* Ouz ar pazennou stouiz ;
* Ouz ar pazennou stouiz,
* E-greiz ma c’halon e oeliz.
* Ha pa oa et ann dud ac’hane,
* Ha me ’retorn neuze war hi bez
* Da c’houlenn ar c’hras digand Doue
* Ma welfenn ma mestrez en buez.
* Ha pa oann o vond gand ann hent glaz.
* Me ’kavet eur feumeulen kaer braz ;
* Hag hi o distrei hag o laret d’in
* Kloaregig iaouank da zimezi :
* — Me ’zo dimet hag eureujet,
* Ec’h on o retorn deuz ar banket
* — Kloareg iaouank, gaou a lared,
* Rag em intaramant c’houi ’zo bet ;
* Hag ec’h on deut aman e-beurz Doue
* Evit laret d’ac’h chanch a vuez,
* Dilezel ar gwin hag ar merc’hed,
* Delc’hen o studi ha bean belek ;
* Hag ar gentan ofern a larfed,
* Me ’vo gand Doue delivret.
* Me ’ia brema d’ar bod spern-gwenn
* Hag evid ober ma finijen. —
* ↑ La conjonction ha ou hag (et), dans le courant d’une phrase, après un antécédent, comme kloaregik, équivaut au relatif pehini (qui, que ou dont). La traduction serait, en bon français : « Un jeune kloarek, dont la maison... »
* ↑ Dimet hag eureujet, mot à mot : fiancé et marié. Dimezi, dimei, dimi suivi de eureuji (marier), n’implique autre chose que l’acte des fiançailles ; employé seul, il a un sens copulatif et il embrasse l’idée du mariage avec toutes ses formalités.
* ↑ Delc’hen da studi, ce serait plus régulier, si studi reste un verbe, comme le comprenaient les chanteurs. Toutes difficulté d’interprétation est levé, avec cette lecture : « Delc’hen ho studi — continuer votre étude. »
# Ar C’hoff hac an Izily.

| ◄ Ar C’hy hac ar Bley. | Ar C’hoff hac an Izily. | Ar Marmous hac al Louarn.  ► |
FABL 46.
Ar C’hoff hac an Izily.
An dorn hac an troad avijo
Deus ar c’hoff ar re ho c’hlemo,
Abalamour an didalve
Ho gounideges a loncqe ;
Hac e c’hoantent ne c’houlje qet
En ep fesson beza maget.
Ar c’hoff a deu da zuplia
Diou pe deir goech da rei dezàn.
An dorn a zalc’h perseveranç
Da revus dezàn e vevanç.
Ar c’hoff a gommanç da simplâd,
Nerf hac arterio da fallâd,
Ha finalamant e c’hoante
An dorn e zerviji neuse.
Mæs ne aille qet ober mad
Rac chomet voa re divezat :
Ar c’hoff voa diaccustumet
A deue da repous ar boed ;
Arter, nervenno dinerzet,
Pa voa ar c’hoff ive manqet.
Sans moral.
An dud so ive evel-ze ;
An eil a rencq caout egile,
Na n’en deus den var ar bed-màn
A alfe en em sufﬁsa.
Ar re ê’n huella degre,
Ar pinvidica deus anê,
N’en deint qet c’hoas re assuret,
Hac o deus ezom mignonet.
Ar zicour gaër hac ar guella
Eo an nombr mignonet brassa.
# Ar C’hog hac ar Gluyar.

| ◄ Ar C’hlanvour hac ar Meudeucin. | Ar C’hog hac ar Gluyar. | Ar Glaouër hac ar Fouler.  ► |
FABL 112.
Ar C’hog hac ar Gluyar.
Eun den en devoa en e dy
Eun nìnver bras deus a gegi :
Eur gluyar en devoa prenet
Da larda gante voe lacqeet.
Qer qent ma voelas ar c’hegi
Ar gompagnunes anezi,
E voe difesson saludet
Ha chasseet a dolio beg.
Y neuse voe afflijet bras,
P’en em voel reputet qen goaz ;
Mæs o veza lecqeet evez
N’en em c’hrent qet mad assambles,
Eus en em bilat ho goelas
Ha neuse en em gonzolas.
Arruet ar pez a garo,
Emei, en em rezolvet hòn ;
N’en em dourmantin qet buan
Pa en em bilont ho-unan.
Sans moral.
Eun den a ve fur ha parfet
A andur gant patiantet
Gant estranjourien injurio,
Pa ve entreze qerelo.
# Barzhaz Breizh/1846/Ar c’hakous

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ar C’hakouz.
| ◄ Ann alike | Ar c’hakous | Melinerez Pontaro ► |
O Krouer ann nenv hag ann douar ! Mantret va c’halon gant glac’har, O kounan enn noz hag enn de D’am dousik koant, d’am c’harante.
Me zo war va gwele chomet, Dalc’het, sioaz ! gand ar c’hlenved ; Ma ve va dousik a zeufe, E berr-amzer am frealzfe.
Evel gand ar werelaouen, Goude eunn nozvez a anken ; Mar zeufe ma dous d’am gwelet, E venn gant hi dizoaniet.
Ma lakafe beg he geno War bordik skudel va louzo, Da evan goude p’az affenn, Gweleet raktal e vizenn.
Ar galon a poa d’in roet, Va muian karet, da viret, N’em euz kollet na distroet, Na laket da uz fall e-bed ;
Ar galon az poa d’in roet, O va dousik koant, da viret, Em euz mesket gand va hini ; Pini da hini, va hini ?
Piou a gomz ouz-in evel-ze, Ha me ken du hag eur vran e ?
Pa vec’h ken du hag ar mouar, Gwenn-kann oc’h d’ann hini ho kar !
Den iaouang, eur gaou a leret ! Va c’halon d’hoc’h, n’em euz roet ; Nem euz ker mui ac’hanoc’h, Eur c’hakouz a ouzonn-me oc’h !
’Vel eunn aval e beg ar ween E ma kalon ar femelen ; Kaer ve ann aval da welet, Hag eur prenv e kreiz zo kuet.
Evel eunn delien war ar brank, E ma gened ar plac’h iaouank ; Ann delien gouez war ann douar, Ar c’hened ive a ziskar.
’Vel ar bleun glaz diouz lez ar stank, Ma karante ar plac’h iaouank ; Ar bleunig a dro wechigo, Ar bleunig a dro, a zistro ;
Ar bleunig a dro wechigo, Karante ar plac’h dro ato. Ar bleun a ielo gand ann dour Ha gand ann ankoun ann traitour.
Me a zo eur c’hloaregik paour, Me a zo mab da Iann Kaour ; Beann onn bet tri bloa o studi, Hogen breman na inn ket mui.
Benn eur pennad me iei endro, Me iei endro kouit deuz ar vro ; Benn eur pennadik vinn maro, Ha d’ar purkator me ielo.
# Barzhaz Breizh/1846/Ar bugel laec’hiet

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ar Bugel Lec’hiet.
| ◄ Aotrou Nann hag ar gorrigan | Ar bugel laec’hiet | Ar c’horred ► |
Mari goant a zo keuziet ; He Laoik ker e deuz kollet ; Gand ar Gorrigan e ma eet.
— Pa’z iz da vid dour d’ar stive Va Laoik leziz er c’havel ;
Pa zeuiz d’ar ger a oa pell ;
Al loen-man enn he lec’h laket,
He vek ken du hag eunn tousek,
A graf, a beg, heb ger e-bet ;
Ha bron bepret ’ma kas kaouet,
Hag enn he zeiz vloaz e ma eet
C’hoaz ne ma ket c’hoaz dizonet.
Gwerc’hez Vari, war ho tron erc’h,
Gand ho kredur tre ho tiou-vrec’h,
E levenez ’m oc’h, me enn nec’h.
Ho mabik sakr c’hui a virez,
Me ma hini me a gollez.
Truez ouz-in mamm a druez !
— Ma merc’h, ma merc’h, na nerc’het ket ; Ho Laoik ne ’d eo ket kollet,
Ho Laoik ker a vo kavet.
« Neb ra van virv e gloren vi
Evid dek gonideg eunn ti,
A lak ar c’horrig da bregi.
« Pa’n deuz prezeget flemm-han, flemm ! Pa eo bet flemmet ken, a glemm ; Pa eo klevet, he lammer lemm. »
— Petra rit-hu aze, va mamm ? Lavare ar c’horr gand estlamm, Petra rit-hu aze, va mamm ?
— Petra rann ama va mab-mi ? Birvi a rann er blusken-vi,
’Vit ann dek gonidek va zi.
— ’Vit dek, mamm ger, enn eur blusken ! Gweliz vi ken gwelet iar wenn,
Gweliz mez ken gwelet gwezen.
Gweliz mez ha gweliz gwial,
Gweliz derven e koat Brezal,
Biskoaz na weliz kemend all.
— Re draou a welaz-te, va map ;
Da flap ! da flip ! da flip ! da flap !
Da flip, potr koz ! ha ! me da grap !
— Sko ket gant-han, lez-han gan-i ;
Na rann-me droug da da hini,
’Ma brenn er bro-ni gan-e-omp-ni. —
Mari d’ar ger pa zistroez, He bugel kousket a welez Enn he gavel, ha sioul ez.
Hag out-han ker kaer pa zelle Ha da voket d’ean pa ee,
He zaoulagad a zigore.
Enn he gavazez ’n em zave,
He ziouvrec’hik d’ei astenne :
— Gwall-bell onn bet kousket, mamm-le ! —