OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# M’hou talh, ô me Jesus

| ◄ Eit m’inean pebéh bonheur | M’hou talh, ô me Jesus | Er bed trompér ► |
* M’hou talh, ô me Jesus, birhuiquin n’hou lausquein ;
* Ami mat ha fidel, m’hou cârou tré vihuein.
* Doucet ur garanté, ô Jesus, pebéh tan !
* P’en d’oh quen douç amen, petra vehet én nean ?
* Harpet-mé, harpet-mé, é han de vaganein ;
* Guet joé n’hellan mui pad, n’hellan quet hum zalhein.
* Na doucet ur momand ! mèn é on-mé ? men Doué !
* Mèn é ha me halon ? neigeal e hra d’en né !
* Me Jesus e zou d’ein, ha me zou ol dehou :
* N’en dé quet me e viw, ne vihuan meit én-hou.
* Hum daul, cousq, me halon, ar galon te Jesus ;
* Asten e hra é zorn, é vréh carantéus.
* Deit ol, pobl ag en doar, deit, speredeu eurus,
* De huélèt er græceu e hra d’ein me Jesus.
* O Mari ! me halon e chervij de hulé
* D’er Mab e hoès douguet étré hou tigosté.
* Pêlleit ol, pêlleit ol, trous ha saffar er bed :
* Reposet ém halon, ô me ol eurustèd !
* Deit guet n-ein, me Jesus, damb hun deu a costé :
* Pêl doh er bed trompus, ne vou meit oh ha mé.
* Conzet doh me halon, Jesus me haranté ;
* Disquet, anseignet-mé d’hobér hou volanté.
* Groeit, men Doué, ne glasquein, groeit ne gârein meit oh ;
* Ha ma vou noz ha dé ol me chongeu guet-n-oh.
* Quenavou, me Jesus : é ha me horv d’er guér ;
* Mæs me halon e chom guet-n-oh ar en autér.
* M. Nourri.
# Na ouelit ket !

| ◄ Martoloded Breiz e Dixmud | Na ouelit ket ! | Doue, ho pet truez ! ► |
* Gwriziennet e douar va bro,
* Ha Breizad a galon, mar zo,
* Dindan bec’h disparti kalet
* Ne ouelan ket.
* Ho kwaz, ho pugale dinam,
* Ho harp, ho nerz, ho kwad, ho flamm,
* A renk, maouez, diouzoc’h tec’het ;
* Na ouelit ket.
* Kerzet a reont gant fizians,
* Assur, e peoc’h o c’houstians,
* Evit na vo hon Levr serret ;
* Na ouelit ket.
* Evit miret, evit difenn
* Hon holl vadou ouz eun Estren
* Fallakr, disleal, direspet ;
* Na ouelit ket.
* Evit ma c’hellfe war ar mor
* Hon listri merdeï digor
* E pep ribl tro-war-dro d’ar bed ;
* Na ouelit ket.
* ’Vit d’ar Frankiz skedi uhel
* War barreziou hon Breiz-Izel
* Hag hon meneziou alaouret ;
* Na ouelit ket.
* C’hoarzit d’an deiziou evrusoc’h :
* En dremwel ’n em ziskouez ar Peoc’h
* An Trec’h gant an holl gortozet ;
* Na ouelit ket.
* Ha gant hon zoudarded maro
* Eun deiz ni holl en em gavo
* ’N eur bed all gant Doue, — me ’gred ! —
* Ne ouelan ket.
(Here, 1915).
# Na pegen kaer eo Mamm Jezuz

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Pegen kaer ez eo Mam Jezus !.
| ◄ Me a laka ma fizians | Na pegen kaer eo Mamm Jezuz | Mari, hon mamm garantezus ► |
* Na pegen kaer eo Mamm Jezuz,
* Pegen dous ha karantezus,
* Pegen mat ha madelezus !
* Lavar d’in-me, den an Arvor,
* Ha ken kaer eo da vag war vor.
* Gant he goueliou gwenn-kann digor ?
* Lavar d’in-me, den an Argoad,
* Ha ken kaer deliou glas ar c’hoad,
* Pa zeu an heol splann d’o sklaeraat ?
* Lavar d’in-me, den an Are,
* Ha ken kaer eo lein ar mene(z),
* Gwenn-kann gant an erc’h, d’ar beure ?
* Lavar d’in-me, mesaer loened,
* Hag-hen z’ eus steredenn ebet
* Ken kaer en noz steredennet ?
* Lavarit d’in, tud ar maeziou,
* Ha ken kaer eo ar glazennou
* O lintra gant ar glizennou ?
* Lavarit d’in, bugaligou,
* Er pradou o kutuilh bleuniou,
* Ha bleunv ken kaer ’zo er pradou ?
* Nag en Arvor, nag en Argoad,
* Er menez, en oabl, nag er prad,
* Netra ken kaer, netra ken mat.
An Ao. Kermarker.
# Mona

    Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll testennoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ an destenn emaoc'h o klask.
* Mona (bepred Breizad) gant Fañch an Uhel, e-barzh Bepred Breizad (1865)
* Mona (Soniou Feiz ha Breiz) gant Fañch an Uhel, e-barzh Soniou Feiz ha Breiz (1930)
* Mona (Riou) gant Jakez Riou (1957)
# Mona (Soniou Feiz ha Breiz)

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Mona.
| ◄ Soazig | Mona | Loeizaïg ha Perig ► |
* War lez ar ster, he zreid en dour,
* Azezet war ar c’hlazenn flour,
* Eun abardaez, Mona Zaoulaz
* Oa er prad, dindan ar wern c’hlas.
* Truezus ha stouet he fenn,
* ’Oa ar plac’hig, gant he anken ;
* An daerou eus he daoulagad
* ’Steredenne war geot ar prad.
* War ar skour eun evnig bihan
* ’Lavaras neuze, dre e gan :
* — N’ strafuilhit ket an dour, plac’hig,
* Er giz-se gant ho taou droadig.
* Rak n’hellin mui gwelet va skeud,
* Na stered an oabl ken nebeud :
* Selaouit pedenn an evnig,
* N’ strafuilhit ket an dour, merc’hig !
* Monig a lavaras neuze
* D’an evn a gomze er stumm-ze :
* — N’az pe doan, an dour strafuilhet,
* Hep dale pell ’vez sklaer ha net ;
* Met, siouaz ! en deiz ma teui
* El lec’h-man gant Yannig Karis,
* An hini am eus re garet,
* A ! neuze ez oa d’it laret :
* O ! na strafuilhit ket, Yannig,
* Kalon hag ene ar plac’hig,
* Ne vint ket glan, ne skeudint ket
* Ar stered, an heol benniget.
F. V. an Uhel Bepred Breizad.
# Moged

| ◄ An amzer gollet | Moged | D’eur plac’hik koant ► |
* Sellet ’ran en dro d’in, sellet ’ran a bep tu,
* Ha tan a veofe c’hoaz, dindan berniou ludu ?
* Kalon va c’henvroïz a chomfe distagel ?
* Daoust ha Breiz a vag c’hoaz, tud a nerz, a spered,
* Ne deint ket, en avel,
* Skampet holl e moged ?
* Gwechall, pa oan-me iac’h, friand ha dibreder,
* E moa kalz kenvreudeur, eveldon holl seder.
* Dre hent ar blijadur e kerzchomp dorn ouz dorn,
* Hag an eil d’egile e touchomp fealded,
* Dêvet an tan er forn,
* Ha savet e moged !
* Gwechall, ’vel an dour red o vond dindan ar roc’h,
* Va c’halon giz eun nenv karget a soniou kloc’h,
* A dride birvidik en glander ar mintin,
* Ha drant, eur plac’hig koant gomze d’in kaër meurbed :
* Musc’hoarz ha mouez lirzin
* Maint semplet e moged.
* Gwechall ’moa tud ive, ’moa kerent, e ’moa ti.
* Va zud kez dianket, va zi kouezet en pri,
* A rann d’in va c’halon, hag a sklas va envor,
* Pa hirvoud em spered va sonj paour ankeniet,
* Va iaouankiz, horor,
* Sklabezet e moged…
* Gwechall, pa oan kredus, lagad tener ha lemm
* A lake levenez ha sklerder war va dremm.
* An evned ’barz ar c’hoat a gane hep ehan.
* Ha me, d’ar bravente, meur a wech meuz touet
* Karantez dre va c’han ;
* Dirannet e moged…
* Breman, am euz disket kerzout hep lorc’h er bed.
* ’Vit an dud sod ha ven, al lore zo troc’het.
* D’ar c’hablus, va c’hredit, na sklapit ket ar men,
* Ha mar grit d’an nesa hervez al lealded
* N’euz c’hwerventez o ren
* Na saofe e moged !
# Morgan

| ◄ Kan an alc’houeder | Morgan | D’ar Gorsedd a Vreiz-Vihan ► |
* Eul lestr o luskellat,
* Tre war ribl an traez.
* Eun den ’ra e gimiad
* D’e zousik mestrez.
* An tonnou mor a skô,
* Ar garrek a gren.
* D’ezan na vo dizro,
* Hi n’e gwelo ken.
* An eon zeu da wenna
* War ar bezin glaz.
* Ar wagen da ganna
* War ar reïer braz.
* Ar barrajou avel
* A zo diredet,
* Al lien vel eskel
* A zo digoret.
* Ar mor don fulôret
* A ziroll bemde,
* Ar plac’hik glac’haret
* A walc’h he ene.
* Bemde zeu da grial,
* He c’halon mantret.
* Morgan en eur grozal
* D’ezi ’n euz c’hoarzet !
* « Kement a gemeran
* Zo d’in da viken.
* Gwele kaër a roan
* D’am oll koantizien !
* Na dal ket d’id lenva,
* Merc’hik, te zo foll,
* Me a zalc’h ar brava
* Barz ar mor diroll !… »
* Ar plac’hik, gant glac’har,
* A zo ’n em dolet
* En dour leun a gounnar,
* A vo he bered.
* Kavet deuz he fried,
* Breman da viken,
* Int o daou unanet,
* Hag o eskern gwen !
# Moez er botour koed

| ◄ Marionig | Moéz er botour koed | Ur person a eskopti Guéned e lar kenavo d'é bobl é amzér er Révolusion  ► |
* 1. — P’em bé karet, é toul m’en dor (bis ).
* M’em behé kavet ur minour.
* Rou la rou lan la, roul lan la, gué,
* Rou la rou lan la, ha rou lan la.
* 2. — Ha me mès bet ur botour koèd,
* É gommenand e zou ér hoèd, Rou la rou…
* 3. — É gommenand e zou ér hoèd,
* Hag ar nehi fenesteu koèd ; Rou la rou…
* 4. — Hag ar nehi fenesteu koèd,
* Diabarh é mant guérennet ; Rou la rou…
* 5. — Diabarh é mant guérennet
* Get er flemich hag er moget : Rou la rou…
* 6. — Get er flemich hag er moget
* É rostein boteu koèd liùet Rou la rou…
* 7. — É rostein boteu koèd liùet
* Aveit rein d’en damezéled ; Rou la rou…
* 8. — Aveit rein d’en damezéled
* E gerh ar baùéieu Guéned ; Rou la rou…
* 9. — E gerh ar baùéieu Guéned
* Eit chervij en duchentiled. Rou la rou…
* II
* 10. — É ti me zad é oé ur gambr
* Dispartiet doh en ti tan̄ Rou la rou…
* 11. — É oé ur gambr hag un ti tan̄,
* Hag ur sulèr a zeu lokan ; Rou la rou…
* 12. — Hag ur sulèr a zeu lokan̄,
* Ha tro er blé karget a hran. Rou la rou…
* 13. — Beoé segal, beoé gunèh.
* Ha gunèhtu d’hobér krampoèh. Rou la rou…
* 14. — Ér gambr é oé glesteu liùet,
* Hag ou zorchein liès oé ret. Rou la rou…
* 15. — Bermen ne mès meit un ti tan̄
* Hoah é ma largig a vihan̄. Rou la rou…
* 16. — Ha glesteu kèr mar ou hlasket,
* Adra sur n’ou havehèt ket. Rou la rou…
* 17. — Nameit un daul hag ur gredans
* Rekis eit cherrein hun biùans. Rou la rou…
* III
* 18. — É ti me zad é oen erhat ;
* Ne oé ket ret t’ein labourat. Rou la rou…
* 19. — Meit darriù ioud, darriù suben,
* Kampen el lèh, en amenen. Rou la rou…
* 20. — Bermen ma ret t’ein labourat
* D'en dé ha de noz devéhat. Rou la rou…
* 21. — Ha labourat e zou rel t’ein ;
* Skarhein boteu hag ou liùein. Rou la rou…
* 22. — Goahan michér e mès, d’em chonj,
* Darriù suben get deu chauron. Rou la rou…
* 23. — Darriù suben get deu chauron
* Aveit méren er voterion. Rou la rou…
# Mont e hran de jiboés

| ◄ Mar fal d’oh hui men diméein (breiz-izel) | Mont e hran de jiboés (breiz-izel) |
| 1 Mont e hran de jiboés, ne pas eit jiboésat,  Ne pas eit jiboésat ; Meit én espér de huélet me mestréz E zo duzen édan er raden glas,  E lanla ! 2 Él ma tosen dehi, m’houlen ur bok geti,  M’houlen ur bok geti ; He’ me fousas get un ér ken kolér : « Kerhet d’em goulen get me zad d’er gér,  E lanla ! 3 _M’em es hou koulennet, hou konjé em es bet,  Hou konjé em es bet ; Damb-ni bremen, mem dousig, mem mestréz, Damb-ni bremen léh hon es prometet,  E lanla ! | 4 _Diméet mé, me mam, en amour me zourmant,  En amour me zourmant ; Iann Nikolaz men guellikan karet, Na reit ean d’ein, hui me lako koutant,  E lanla ! 5 _Iann Nikolaz, mem merh, e zo un abuzour,  E zo un abuzour ! Un abuzour hag un treitour merhed ; Ne hra bamdé, meit kañnal ha hoarhet,  E lanla ! 6 _Un abuzour merhed, a dra sur, nen dé ket,  A dra sur nen dé ket ! Ret é gouiet ha kañnal ha hoarhet, Aveit gouiet santimant er merhed,  E lanla ! |
| 7 Santimant er merhed zo diés de houiet,  Zo diés de houiet ! Un dé e lareint d’oh e veint koutant ; Un dé arlerh e lareint ne veint ket,  E lanla ! ||
# An Tigr hac al Louarn.

| ◄ Ar Paün hac ar Gru. | An Tigr hac al Louarn. | Ar C’holeo hac al Leön.  ► |
FABL 97.
An Tigr hac al Louarn.
Eur chasseer o vont dre ast,
En etat vad e arbalast :
An tigr a zeziras neuse
Ma c’haje’r re-all ac’hane ;
E lavare caout e-unan
Fin d’ar brezel, hep re a boan,
Ar chasseer ne voa qet bêr
A lance cals flecho en êr.
Unan voe qen mad dirijet
An tigr en deveus bet touchet ;
En eur fesson en em stagas
Ebars er gouli e chomas.
Al louarn, p’en deus-an guelet
Tenna ar flech ne aille qet
Deus ar gouli voa gred dezàn,
A c’houlen neuse diontàn :
Piou e zê bed an temerer
En deus da vlesset qen fier ?
An tigr dezàn a responte :
Ne oun netra var gement-ze :
Qen goas gouli e zeo, certen,
E comprenan e zeo an den.
Sans moral.
Cals deus a dud crèn ha vaillant
So ive sod ha forreant :
Dre an tigr-ze represantet,
Evel-se e zeint bourboazet,
Rac an oll armo a dremen
Hac a surmont oll nerz an den.
# An Tortu hac an Egl.

| ◄ Ar Vageres hac ar Bley. | An Tortu hac an Egl. | An Ecreviç hac e Merc’h.  ► |
FABL 86.
An Tortu hac an Egl.
An tortu scouis hac enaouet
Evel-ze o ruza ar bed,
Mor ha mene a bromette
D’an hini e dougje en ènv.
An egl e zeo hac a c’houlle
Beza recompancet goude.
O voelet ne voa peadra
En fesson ebet d’en pea,
Qeit e c’hriff enni a fourras
Hac ar miserabl a varvas.
Evel-ze e chom e bue
En qichen an astrou an ènv,
Pere e devoa zouetet
Gant qen bras dezir da voelet.
Sans moral.
Ambition vras an tortu
A zisque demp dre e c’hundu
Ne gleomp qet en ep fesson
Tremen cals hor c’hondition,
Pe omp resolvet da guea
Ha caout eul lamm ar mezussa.
# An Tri Manac’h Ruz

    Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll testennoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ an destenn emaoc'h o klask.
Er Barzhaz Breizh, gant Kervarker :
* Ann tri manac’h ruz (1846)
* Ann tri manac’h ruz (1867)
* Ann tri manac’h ruz (1883)
# An Urz

| ◄ An Nouen | An Urz | Ar Briedelez ► |
An Urz a so ur sacramant instituet gant J. C. dre beini an hini en receo a so consacret specialamant da Doue, hac a receo ar pouar hac ar c’hraç da exerci certen fonctiono sacr. Bezàn so seiz Urz : Porger, Lenner, Conjurer, Douguer golo, Soudiacr, Belec, Escop. An escopiach eo perfection ar veleguiach, hac a imprim ur c’haracter nevez. Ar fe a disq dimp penaus an Esquibien a so Superioret d’ar Veleyen. Non-obstant an Urzio differant-se, n’en deus nemet ur sacramant a Urz en peini e participer muy pe neubetoc’h hervez an Urz a ecever. An Urz a sell principalamant ar gonsecration a gorf on Salver er sacrifiç adorabl eus an auter. Ar jurisdiction a goez directamant voar ar bobl fidel pere eo ar c’horf mystiq eus on Salver. Dre ar buissanç peini a apparchant ous an Ilis epquen, ha peini a ell da rei, o deus ar Bastoret ar gouir da gondui ar gristenien voar ar pez a sell o silvidiguez. Pa instituas J. C. ar Sacrifiç, e lavaras d’e Ebestel : Groet quement-màn en memoar din, hac èn o c’hordrenas Beleyen gant ar pouar da ordren re-all.Pa lavaras deze mont da brezeg an Aviel, e recevjont ar jurisdictions Evel-se n’en deus quet a bouar ma ne deu digant J. C., n’en deus quet a jurisdiction ma ne deu a beurs an Ilis dre heriterien an Ebestel. Er mæz an heritaich-se n’en deus na pouar na silvidiguez. Dleet eo ma fardoni mar repetàn quen lies ar virionez-màn ; na oufet quet e c’hompren-re. Ar Vadiziant, ar Confirmation hac an Urz a imprim en ine ur merq, ur c’haracter spirituel peini na ell quet bezàn effacet, nac ar sacramancho-se roet nemet ur veich. Piou benac a ve ordrenet Belec ep consantamant ha testeni e Escop legitim, na ell quet exerci e fonctiono. An Escop en defe ordrenet erguisse na ell quet enpad ur bloas exerci e fonctiono, ha quement-se evit ar gatholiquet. Guelet neuse petra eo ar re a so ordrenet a-enep oll lezenno an Ilis. C’hoas ur veich, ret eo succedi legitimamant da un heri ter eus an Ebestel ; a-nez e voar intru hac ep pouar ebet en Ilis Doue ; ha piou benac a heulie ur sort tud, en em separ hac a renonç d’e silvidiguez ha d’an Ilis.
# An Tour dilezet

| ◄ Kenavo | An Tour dilezet | Dre an henchou don ► |
D’an aotro Men, person Kallak.
War dôn : Ker Is.
Kement-man zo da Gallagiz evit o fedi, en han Doue… Oh ! en han Doue, da zevel eur chapel ouz troad tour Bonvel, abalamour d’o zadou ha, dreist-holl, abalamour d’an amzer goz…
* Me a zo eun tour dilezet,
* Gant an holl aman ankouaet ;
* E1 le’ch-man me a zo distro,
* Kollet, kollet on ’ barz ma Bro !
* Gwechall ma farrouz oa brudet
* Ha ma iliz darempredet,
* En dro d’in bep sul ha bep gouel
* En em vode tudou Bonvel…
* Evidon-me na glevan ken
* Nemed kân klemmus ar gaouen,
* A deu gant sklerijen al loar
* Da gemer peurz ’barz ma glac’har…
* Bonvel ! Bonvel !… Petra laran ?
* N’eus ken trouz outi er vro-man ;
* Na glever komz eus he hano,
* Evit an dud hec’h eo maro !
* Maro ez out, ô parrouz koant !
* N’an eus ken diouit eur zeblant ;
* Na chom diouit ’med eur skeuden,
* Skeuden da Dour kreiz an dachen…
* Skeuden da Dour ha gwareier
* Da iliz koz, gwechall ken kaer,
* War leur pehini ar yeod glaz
* A zav hirie re stank, siouaz !
* Ped gwech p’en em gave goueliou,
* Badeziant, eured, pardoniou,
* Am eus aman zavet ma mouez
* Evit kreski da levenez…
* Ma mouez breman a zo tavet,
* Ma c’hleier a zo dianket…
* Ma-unan e choman hirie,
* Ouzin netra n’an eus true !
* Kleier, a ganas ken sklintin,
* Ennon bemnoz ha bep mintin,
* Klevet ve hekleo ho moueziou
* O tiston c’hoaz en traouiennou ?
* Evidon-me na glevan ken
* Nemed kân klemmus ar gaouen,
* A deu gant sklerijen al loar
* Da gemer peurz ’barz ma glac’har… !
* Neuze pa goue sioulder an noz,
* Me wel ebarz ma bered koz,
* Ineou paour o tarnijal
* Hag o tont warnon da sonjal…
* Rak, ma Doue, pa zellan piz,
* En dro d’in zo c’hoaz Bonveliz,
* Bonveliz pell zo o kousket
* Er vered lec’h m’int douaret.
* War o be nebeut a welan,
* Ar gristenien o taoulinan ;
* Eveldon ez int ankouaet
* Ha kenkoulz ha me dilezet !
* D’o badeziant am eus kanet,
* Ha d’o maro ar c’hlaz zonet ;
* D’e breman me a hirvoudo,
* War o doare me a ouelo…
* O beziou koz ha koant meurbed,
* Me glev hed an noz er vered,
* O mouez truezus o c’houlen
* Vit ho tud varo eur beden !
* Hogen kaer ho peus damanti,
* An dud chom dizeblant ha kri ;
* Sonj ar Re-varo a zo yen,
* Van ouz ho klemmou ne ra den !
* An dud zo breman n’houllont ket
* Bezan en dro d’ac’h douaret ;
* Koulskoude en be o Zadou
* Vije, me gred, mad o c’horfou !
* Daoust e da ze, gwech ha gwechall,
* Eur c’hoziad daoubleget ha fall,
* E vleo kouezet war e ziouskoa
* A deu d’ho pered ’n eur grena…
* Ober ra eun dro d’ac’h, beziou,
* Sonjal a ra en amzeriou…
* Hag an dour en e zaoulagad,
* E sell ouzin gant kalonad !
* Oh ! mar zo c’hoaz ’barz ar vro-man
* Kerent d’an dud a zo aman,
* Me o fedo, en han Doue,
* Da gemer ouzin-me true ;
* Oh ! me o fedo da zevel
* Ouz ma zroad eun tammig chapel,
* Elec’h ma larfont a galon
* Pedennou vit an Anaon !
* Kleier lakfont ennon ive,
* Ma sonin ar c’hlaz adarre,
* Ma larin bemnoz da Vreiziz :
* — « Aman eo e kousk Bonveliz ! ! ! »
# An Usuilleres

| ◄ Al laëronci | An Usuilleres | Ar Restitution ► |
An Usuilleres eo ar profit a denner eus ar prest. Ar Bayanet memes o deus prouvet penaus an usuilleres a so contrel d’al lezen naturel. En effet, quemeret muy evit na ve roet, ne màn quet el lezen naturel, peini a lavar treti ar re-all evel ma carfemp bezàn tretet on-unan. An Aviel a lavar dimp presti, mæs gratis. Præstet, eme on Salver, mæs na vet quet en gortos da receo muy evit n’oc’h eus roet.
Lezenno an Ilis a difen an Usuilleres. Ar C’honcilo a Nicee, Elvir, ar c’hentàn a Arles, ha surtout hini Vienn, a lavar en termenio formel penaus eo un heresi souten n’eo quet pec’het an Usuilleres. Priva a reont an Usuillerien eus ar gommunion epad o buez, hac eus an douar biniguet goude o maro.
Al lezenno civil a difen an usuilleres. Na ellont quet bezàn contrel d’an Aviel, pe autramant ne vent nemet faus lezenno, un abus criminel eus an autorite, ne ve quet permetet senti oute. Sant Louis en 1154, ar Roue Philip en 1311, ar Roue Charles en 1565 a discleri infam an usuillerien, hac usuilleres ar pez a recever en tuont d’ar pez a so prestet.
N’en det quet da gredi penaus ne vezer usuiller nemet pa guemerer effectivamant ur bris groet evit an arc’hant prestet. Mar recever servigeo, cher vad ; en ur guer, mar recever nep sort abalamour d’ar prest, e voar usuiller. Doue na except eus e lezen na paour na pinvidic, na majeur na minor. N’en em dromplet quet eta voar arc’hant ar vinoret ; na eller en nep fæçon en laquaat voar interest, da laret eo, en prest evit raporti ur profit contrel d’an Aviel ; rac ret e ve restitui pe vezàn daonet. Placet an arc’hant-se en constitu, er prenàn douar, er c’hommerç, evel ar gommerçantet leal, da gol pe da c’honit hervez Doue. An usuilleres a so pec’het dre natur ; na ell quet chanch. Ul levr bras a ve red da ober evit explica friponeres ar bed. Ar galon douar a gals a dud a ra o Doue er bed-màn ha sur oc’h ifern er bed-all. N’en deus den na voar excellant ar gaou a ra ; moez an avariçdet a doug voar an Aviel hac ar ræson : mæs na ell quet lazàn ar prenv-se peini na ell quet mervel, rac bezàn eo bis Doue merquet er galon- se. Birviquen an den injust n’en defo repos nac er bed naс en eternite. Consultet o calon.
# An ale rosmani

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout An Ale Rozmani.
| ◄ Pa dremenan dor ho jardin | An ale rosmani | Me n’ vin na bêlec, na manac’h ► |
— Demad d’ac’h-hu, ma dousic coant ! — Ha d’ac’h ive, cloarec iaouanc !
 — Na setu me deut d’ho cuelet, Mar n’ho carjen na vijen ket.
 — Na mar caret, caret bepred, Mar ’man aman ’n hini garet.
 — En esperans-so a vewan : E-man aman ’n hini garan.
 Pa dremenis an ôr vihan, C’hui a gane hac a re tan ;
 C’hui a gane hac a re tan, ’Wit ma c’hlewet na rec’h ket van.
 — Mar carjec’h c’hui beza lâret, Au ôr d’ac’h me ’m boa digorret.
 — Me ’m eus eun ti hac eul liorz, Eur bern keuneud en toul ma forz ;
 Stanc ha feunteun am eus ive, Met eur plac’h coant n’ fot ken d’in-me.
 — Mar dê eur plac’h coant a fôt d’eoc’h, ’Wit-on-me n’on ket evidoc’h :
 Me a zo gant Doue privet A goantiri hac a c’henet ;
Me a zo privet gant Doue Dimeuz au eil hac egile.
 — Na n’oc’h ket gant Doue privet A goantiri nac a c’henet :
 C’hui ac’h eus eur vizaj ardant, A raïo ma speret contant.
 — Mar am eus eur vizaj ardant. C’hui ’zo ive d’am zantimant.
 — Na zavan de deuz ma guele N’ douchan ’r bouellad gwiniz leuve,
 Gwiniz leuve deuz ar c’haeran, Pigal na corbon n’eus en-han.
 — Clasket gwiniz deuz ar c’haeran, Pigal pe gorbon vo en-han ;
 Pigal pe gorbon vo enn-han, En ho hini ’wit ar muian.
 — Tri re voto am eus uzet, Ma dousic, o tont d’ho cuelet ;
 Laket ober ’r beware re, Ha c’hoaz n’ouzon ket ho toare.
 — Pa vet scuiz oc’h uza boto, Deut war zodenno ho lèro ;
 Pe ôtramant chommet er gêr, Ha na golfet ket hoc’h amzer.
 — Entre ho ti ha ma hini Zo eun ale a rosmani :
 An tu diouz-oc’h ’zo goenvet, An tu diouz-in fleurisset ;
 Pez a discoez n’am c’haret ket, Ma dousic, ha ma dilaizet.
 Me ’m boa reit d’ac’h eur gontel goant, ’Samblez gant eur walen arc’hant.
 — Ho contel ’zo uzet pell-zo, O peillet per hac avalo.
 Mar noa roët d’in gwalenno, Me ’m boa roët d’ac’h moneïo ;
Me ’m boa roët d’ac’h eur ialc’h zeï, A oa en-hi leun a voneï.
 Digasset ma moneï d’ar gêr Ha dalt ho coalen, gaoudisser !
Keranborn. — 1848
# An Tri Marc’heger

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout An tri marc’heger.
| ◄ Ar Basajerez, eilvet gwez | An Tri Marc’heger | Ar c’hloarek fripon ► |
* Disul ar vintin, pa zavis,
* Tri marc’heger a rankontris,
* Tri marc’heger a rankontris,
* J’aimerai, tu aimeras,
* J’aimerai toujours l’amour l’amour qui m’aime !
TRADUCTION. — Dimanche au matin, quand je me levai, — Trois cavaliers je rencontrai. — J’aimerai, etc.
Chanté Par Marie-Cinthe Toulouzan, Port-Blanc.
* Disul ar vintin, pa zavis
* Breman gant karante !
* Disul ar vintin pa zavis,
* Breman gant karante !
* Tri marc’heger a rankontris,
* Laouen la, person la !
* Kerent ha mignoned,
* Risque la montagne !
* Kerent ha mignoned, risque la montagne !
TRADUCTION. — Dimanche le matin, quand je me levai, — Maintenant avec amour ! (bis) — Trois cavaliers 1e rencontrai — Pou là, curé là (?) — Parents et amis — Risque la montagne (?)
Chanté par X., Plouguernével. Phono Y. le Moal.
* Ma zad, ma mam, pa ’doa mado,
* ’Doa ma c’haset da studio.
* Tra la la la la la la la la !
* La la la la la la la la la la la !
* La la la la la la la la la !
* La la la la la la la la la !
TRADUCTION. — Mon père, ma mère, avaient du bien, — M’avaient envoyé aux études. — Tra la la, etc.
Idem.
* Ma zad, ma mam o doa mado,
* Tra la la la la la la la !
* Ha ma c’hasas d’ar skolajo
* Tra la la la la la la la la la la la la la la la la la !
* Tra la la la la la la la la la la la la la la la la la !
* Tra la la la la la la la la la la la la la la la la la la !
TRADUCTION. — Mon père, ma mère, avaient du bien, — Tra la la, etc. — Et m’envoyèrent aux écoles. — Tra la la, etc.
Idem.
# Ar Bichig

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ar bichig.
| ◄ Ar Yarig | Ar Bichig | Son ar c’haz ► |
* Me ’moa bet eur bichig bihan, ha n’en doa nemet tri miz ;
* Hon hon, hon, fradira dira ! Fradira dira, fradira diron !
TRADUCTION. — J’avais eu un petit bichet (chaton) ; qui n’avait que trois mois. — Hon, hon, hon ! etc.
Chanté par Yves Menguy, Pleven.
# Ar Berjer hac ar Bley.

| ◄ Al Labourer hac ar Cigogn. | Ar Berjer hac ar Bley. | Ar Verienen hac ar Goulm.  ► |
FABL 78.
Ar Berjer hac ar Bley.
Eur berjer bian er blazen
Gant e zènvet en eun dossen,
En devoa gred goap avoijo
Eus ar verjerien-all var dro,
O crial : roït zicour din
Rac emedi amàn ar bley !
Mæs pa voa sur en guirione,
Caer goulen zicour en devoe :
Tout o deveus-an bet lezet
Hac e c’haille crial êzet.
Sans moral.
Ne brofit qet cals ar gaouiat ;
Rac pa en deo lavaret mad
Ar voirione pur displiqet,
Gant den ebet ne vo credet :
Dre ze eo ennes eur viç fall
Pa vezo eöm an dud-all.