# Fostus an doktor daonet

Da c’hoari ar pezh-c’hoari-mañ ez eus a-walc’h gant c’hwec’h c’hoarier. Unan a raio Fostus, unan Mefistofelez. Ar rolloù all a c’hell bezañ rannet etre pevar c’hoarier.
* FOSTUS.
* MEFISTOFELEZ.
* VAKNER, mevel Fostus.
* VALDES, un achantour.
* KORNELIUS, un achantour.
* DAOU STUDIER.
* AR FAROUELL.
* ROBIN, ur paotr-kezeg.
* JAKEZ, ur mevel.
* AN TAVARNOUR.
* DAOU STUDIER ALL.
* AN DEN KOZH.
* AR MARC’HEGER.
* DAOU SKOLAER.
* AN AEL MAT.
* AN DROUGAEL.
* BELZEBUB.
* DIAOULED.
* LODENN GENTAÑ
* KENTAÑ TAOLENN
* Pa sav ar ouel, e weler Fostus azezet en e gambr-studi,
* e-unan-penn, dirak un daol karget a levrioù.
* Mintin abred eo. Teñval eo ar gambr, sklerijennet
* hepken gant ur gantol war enaou e-kichen Fostus.
* Tamm-ha-tamm avat, dre ma sav an heol, e sklaera
* al leurenn.
* FOSTUS
* Poent eo dit, Fostus, teurel ur sell ouzh kement
* tra ac’h eus desket ez puhez. Un den gouiziek out,
* brudet dre-holl evit da furnez. Doktor Fostus !
* Doktor Fostus ! Paouez un tammig, mar plij. Ha
* lavar din : da betra e talv kement se ? (O kregiñ
* en ul levr). Setu amañ da vignon kozh, Aristoteles !
* Devezhioù kaer hon eus tremenet a-gevret, hon-daou,
* gwechall. (O treiñ ar pajennoù). « Bene
* disserere est finis logices »... Penaos ! Tabutal mat
* eo ar vrasañ skiant ! Ur burzhud brav, e gwir !
* A-walc’h ! A-walc’h ! Te ’oar tabutal gwelloc’h eget
* den ! Kenavo dit, Aristoteles ! (O serriñ al levr hag
* o kregiñ en ul levr all). Deus, Galen ! « Ubi desinit
* philosophus, ibi incipit medicus. » Ra vi medisin,
* Fostus ! Arc’hant e-leizh a ya gant ar vedisined.
* « Summum bonum medicinæ sanitas. » Yec’hed ar
* c’horf eo pal ar medisinerezh ! Ha goude ? Ar pal-se
* ac’h eus tizhet pell ’zo ! Selaouet out dre-holl e-giz
* Ur profed ! Da skridoù a vez miret gant ar glañvourion
* evel teñzorioù ! Saveteet eo bet ganit
* kêriadoù a-bezh diouzh ar vosenn, pareet ouzhpenn
* mil kleñved diremed !... Ha koulskoude, ne dout
* nemet Fostus : un den ! Ma c’hellfes c’hoazh mirout
* ouzh an dud da vervel, pe o lakaat da zont bev
* pa ’z int marvet, neuze e talvezfe ar boan. Kenavo,
* medisinerezh !... Pelec’h emañ Justinian? (O kregiñ
* en ul levr hag o lenn.) « Si una eademque res
* legatur duobus, alter rem, alter valorem, rei... »!
* Ma !... Ma !... Ma !... « Exhereditare filium non
* potest pater, nisi...» N’eus mann el lezenn nemet
* seurt traoù ! Kement-se a zo mat evit un den a
* netra, izel e galon ha dister e spered. Evit traoù
* uheloc’h out graet, Fostus... Setu amañ Bibl Sant
* Jerom. Sellomp mat. (O tigeriñ ar Vibl). « Stipendium
* peccati mors est. » Ar marv eo gopr ar pec’hed !
* Kalet e kavan an dra-se. « Si peccasse negamus,
* fallimur, et nulla est in nobis veritas. » Ma lavaromp
* n’eus ket a bec’hed ennomp, omp faziet, ha n’eus
* ket ennomp a wirionez ! Neuze e rankomp pec’hiñ,
* moarvat, ha mervel... Ya, mervel a rankomp da vat
* ha da viken ! Kement a rank bezañ, a vezo !
* Kenavo dit, doueoniezh ! (O kemer ur bern levrioù
* all). Al levrioù-mañ, avat, a zo kaer : troioù an
* divinourion hag an achantourion ! (O sellout outo).
* Linennoù, kelc’hioù, arouezioù, lizherennoù ! Ya, ar
* re-mañ eo a garan. O, nag a c’hounid, nag a blijadur,
* nag a c’halloud, a enorioù, a binvidigezh, evit an
* neb a lakay e boan d’o studiañ ! Kement tra ’zo
* dindan an oabl a vezo din ! Roueed, impalaerion,
* ar re-se ne senter outo nemet en ur c’hanton ! N’int
* ket evit lakaat an avel da sevel nag evit fregañ ar
* c’houmoul. An neb, avat, a zo ampart war ar
* skiant-mañ, a zo e rouantelezh ken divent ha
* spered mab-den. Un achantour bras a zo evel un
* doue ! War al levrioù-mañ, Fostus, e talv dit skuizhañ
* da empenn !
* Seniñ a ra ur c’hloc’hig ha Vakner a zeu tre.
* Vakner, kae da gaout va mignoned vat, Valdes
* ha Kornelius. Gra dezho va gourc’hemennoù ha
* lavar dezho dont amañ.
* VAKNER
* Mont a ran, aotrou.
* Vakner a ya kuit.
* FOSTUS
* Perak e kollfen va amzer o studiañ re ? Komz
* gant ar re-se a vo buanoc’h graet.
* An Ael Mat hag an Drougael en em ziskouez, unan a bep tu d’al leurenn.
* AN AEL MAT
* O Fostus, serr al levr daonet-se. Na sell ket outañ :
* koll a ray da ene ! Me a wel war da benn kounnar
* an Aotrou Doue ! Lenn ar Skriturioù !
* AN DROUGAEL
* Kendalc’h, Fostus, gant an arz brudet-se, a roio
* dit holl deñzorioù ar bed. Bez war an douar evel
* Egile en Neñv, ar mestr hag ar rener n’eus
* nemetañ !
* An Aelez a ya kuit.
* FOSTUS
* Prest on da darzhañ gant ar fouge ! Kas a rin an
* erevent da gerc’hat kement tra a blijo din, da
* ziskoulmañ kement kudenn, da ober kement
* kefridi a garin ! Nijal a raint da vro Indez da
* glask aour, furchal a raint ar mor da gaout perlez,
* redek a raint ar broioù pell da zastum frouezh
* c’hwek ha bouedoù sasun. Ober a rin dezho diskuliañ
* din traoù kuzh, displegañ din menozioù va
* enebourion. Lakaat a rin ar menezioù da vale, hag
* ar stêrioù da gantren a bep tu. Soudarded am bezo,
* hag a sento ouzhin. Anvet e vin da roue war ar
* vro-mañ. Ijinoù-brezel souezhus a vo savet din gant
* an arc’houereed vibin, va mevelion.
* Valdes ha Kornelius a zeu tre.
* Deuit, Valdes, ha c’hwi, Kornelius, va mignoned.
* Deuit da reiñ din ho kuzulioù fur. A-benn ar fin
* on deut da grediñ eveldoc’h : netra war an douar
* ne dalv ar skiantoù kuzh. Un achantour a fell din
* bezañ ivez. Ar filozofiezh a zo kasaus ha teñval. Al
* lezenn hag ar medisinerezh a zo graet evit tud
* dister. Hag an doueoniezh a zo c’hoazh gwashoc’h :
* kalet, displed ha divalav. An achantouriezh hepken
* a blij bremañ d’am c’halon. Evel-se, va mignoned,
* sikourit ac’hanon. Ha me, hag a zo enoret dre-holl
* dija evit va furnez ha va gouiziegezh, a vezo dizale
* ken brudet hag Agrippa, ar sorser bras, a veze
* doujet e skeud dre Europa a-bezh.
* VALDES
* Fostus, al levrioù-mañ, da spered, hor skiant-prenañ,
* a lakay buan pep bro da blegañ dirazomp.
* An holl erevent a zo en aer, en douar, en dour, en
* tan, a vo sklaved dimp, gwech e stumm loened ferv
* d’hon diwall, gwech e stumm soudarded ha gwech
* e stumm ramzed. Gwech ivez e stumm merc’hed,
* plac’hed koant, kaeroc’h eget rouanez ar garantez.
* Strolladoù bras a vagoù a vo dimp, da zegas dimp
* aour ha mein prizius a-vern. Un dra hepken a zo
* ret dit : chom start, kenderc’hel atav gant da hent.
* FOSTUS
* Valdes, ken start eo va menoz ha ma’z eo start
* da c’hoant da vevañ. Evel-se, bez dinec’h.
* KORNELIUS
* Pa weli ar burzhudoù a c’heller ober dre achantouriezh,
* n’ez pezo mui a c’hoant da studiañ netra
* all ebet. Neb a anavez ar stered, ar yezhoù hag ar
* vein, a anavez kement tra a zo ret. Neuze, Fostus,
* ne vi ket pell o c’hounit brud. An erevent a lavar
* din e c’hellont disec’hañ ar mor ma karan, da gaout
* teñzorioù ar bagoù peñseet, — ya, ha dizoleiñ
* kement pinvidigezh a zo bet kuzhet gant hon tadoù
* e kalon an douar. Lavar din, Fostus, petra hor bezo
* mui da c’hoantaat ?
* FOSTUS
* Netra, Kornelius. Pebezh keloù laouen ! Deus,
* diskouez din ur burzhud, ma c’hellin tañva diouzhtu
* an eürusted a vezo din hep dale !
* Mont a reont kuit hag ar ouel a gouezh.
* EIL TAOLENN
* Da vezañ c’hoariet dirak ar ouel. Daou studier a zeu tre.
* KENTAÑ STUDIER
* Petra ’ta ’zo c’hoarvezet gant Fostus, a veze
* gwelet ken alies gwechall en hor skolioù ?
* EIL STUDIER
* An dra-se a ouezimp bremaik, rak sell, amañ
* emañ e vevel o tont.
* Vakner a zeu tre, gantañ ur voutailhad win.
* KENTAÑ STUDIER
* He, paotr ! Pelec’h emañ da vestr ?
* VAKNER
* Doue hen goar, aotrounez !
* EIL STUDIER
* Penaos, ne ouzout ket ?
* VAKNER
* Eo, me a oar. Met Doue a oar ivez !
* KENTAÑ STUDIER
* Ro peoc’h gant da ziotachoù, ha lavar dimp
* pelec’h emañ.
* VAKNER
* Ha perak e lavarfen deoc’h, mar plij ?
* EIL STUDIER
* Bremaik ec’h eus lavaret e ouies.
* VAKNER
* N’eo ket abalamour ma ouzon e rankan lavarout.
* Tud desket eveldoc’h-c’hwi a dlefe mat hen kompren.
* KENTAÑ STUDIER
* Ne lavari ket neuze ?
* VAKNER
* Eo, lavarout a rin. Ha koulskoude, anzavit da
* gentañ pegen diot eo ho koulenn. Rak va mestr en
* deus divesker, hag a c’hell mont ha dont, ha tremen
* eus ul lec’h d’egile kent deoc’h kaout amzer da
* c’houlenn pelec’h emañ. Ha ma ne vefen ket ur
* paotr seven, hegarat, dereat ha darev atav da ober
* vad d’e nesañ, ’m eus aon ho pije gellet ober ho
* pedenn diwezhañ hag erbediñ hoc’h ene da Zoue,
* goude bezañ graet seurt goulenn. Ma ! Krediñ a ran
* evelato e welin ac’hanoc’h krouget amañ un deiz
* bennak, hailhevoded ma ’z oc’h ! Ha bremañ,
* digorit ho tiskouarn ha klevit mat ar pezh am eus
* da lavarout : evit gwir, va breudeur, emañ va mestr
* o verennañ amañ e-kichen, gant Valdes ha Kornelius.
* Hag ar gwin-mañ, aotrounez, ma c’hellfe
* kaozeal, a lavarfe deoc’h ar memes tra. Ha bremañ,
* tudjentil, va breudeur garet, kenavo.
* Vakner a ya kuit.
* KENTAÑ STUDIER
* Neuze em eus aon emañ kouezhet e trap ar sorserion
* daonet-se, hag a zo brudet fall o-daou dre ar
* bed holl.
* EIL STUDIER
* Ha pa vefe un den dianav din, truez am befe
* outañ. Deomp avat da gontañ, kement-mañ d’an
* Aotrou Rektor, da welout ha gouest e vo d’ober un
* dra bennak da saveteiñ Fostus.
* KENTAÑ STUDIER
* Me ’gred n’eus netra d’ober.
* EIL STUDIER
* Greomp ar pezh a c’hellomp atav.
* Tremen a reont kuit.
* TREDE TAOLENN
* Ar ouel a sav, hag e weler Fostus e-unan en e gambr-studi adarre. Noz eo.
* FOSTUS
* Bremañ m’eo deut an noz, Fostus, stagomp ganti.
* Ha sentiñ a raio an diaouled ouzh hor gourc’hemenn ?
* Pedet hon eus anezho, ha graet profoù dezho
* hervez m’eo merket. (O sellout ouzh arouezioù treset
* war an daol). Er c’helc’h-mañ emañ anv Jehova,
* skrivet en tu mat hag en tu gin. Amañ emañ anvioù
* ar Sent, skeudennoù an oabl, arouezioù pep steredenn-red,
* en doare ma ranko an erevent sevel. Bez
* dispont eta, Fostus, ha chom start. Bremaik e weli
* pezh a c’hellez ober. (Studiañ a ra an arouezioù
* ur pennadig). Sint mihi dei Acherontis propitii
* Valeat numen triplex Jehovae ! Ignei, aerii, aquatani
* spiritus, salvete ! Orientis princeps Belzebub,
* inferni ardentis monarcha, et Demogorgon, propitiamus
* vos, ut appareat et surgat Mephistophilis,
* quod tumeraris : per Jehovam, Gehennam, et consecratam
* aquam quam nunc spargo, signumque
* crucix quod nunc facio, et per vota nostra, ipse
* nunc surgat nobis dicatus Mephistophilis !
* Mefistofelez a zeu tre.
* Kae kuit. Te ’zo re zivalav ! Kae kuit, ha deus
* en-dro gwisket dereatoc’h !
* Mefistofelez a ya kuit.
* Evel-se ez eus galloud e komzoù ar sorserion !
* Piv ne garfe bezañ ampart war o micher ? Pegen
* sentus eo ar Mefistofelez-se, pegen dilorc’h hag izel
* dirazon ! Ha kement-se, en un nebeut komzoù ! O,
* Fostus, amañ ivez out ur mestr ! Lakaat a rez an
* diaouled da blegañ !
* Mefistofelez a zeu tre adarre, ur vantell hir en-dro dezhañ.
* MEFISTOFELEZ
* Petra, Fostus, a fell dit e rafen ?
* FOSTUS
* Gourc’hemenn a ran dit bezañ va mevel endra
* vevin, sentiñ ouzhin e pep tra, ha pa vefe da ober
* d’al loar kouezhañ eus an oabl, pe lakaat ar mor
* da veuziñ ar vro-mañ.
* MEFISTOFELEZ
* Mevel on d’an diaoul bras Lusifer. Hep e aotre
* n’hellan ket sentiñ ouzh un all. N’omp ket evit ober
* muioc’h eget ma c’hourc’hemenn.
* FOSTUS
* Eñ eo neuze en deus graet dit dont amañ ?
* MEFISTOFELEZ
* Deut on amañ pa felle din dont, hep aotre ebet.
* FOSTUS
* N’eo ket va c’homzoù eta o deus da rediet ?
* MEFISTOFELEZ
* Eo, Fostus. Ha c’hoazh n’eo ket evel ma kredez.
* Kement gwech ma klevomp unan bennak o saotrañ
* anv Doue, o stlabezañ ar Skriturioù, o tismegañsiñ
* e Salver, nijal a reomp davetañ gant ar spi da
* laerezh e ene divarvel. Anez, ne zeufemp ket, ha
* neb en deus c’hoant e teufe an diaoul d’e gaout
* n’en deus nemet un dra d’ober : nac’h an Dreinded
* Santel ha pediñ e don e galon Prins an Ifern.
* FOSTUS
* Kement-se am eus graet. N’eus mui evidon mestr
* ebet nemet Satan. Dezhañ ec’h en em roan, korf
* hag ene. N’em eus ket aon da vezañ daonet. An Ifern
* evidon eo ar Baradoz. Lezomp, avat, ar gaoz-se,
* ha lavar din piv eo Lusifer.
* MEFISTOFELEZ
* Mestr bras ha rener meur an holl arc’houereed.
* FOSTUS
* Hag eñ ne oa ket un ael gwechall ?
* MEFISTOFELEZ
* Eo, Fostus, ael muiañ-karet an Aotrou Doue.
* FOSTUS
* Penaos eta eo deut da vezañ Priñs an diaouled ?
* MEFISTOFELEZ
* Al lorc’h eo a reas dezhañ koll e sked, ha bezañ
* stlapet gant Doue eus al lec’h uhelañ en Neñv betek
* goueled an Ifern.
* FOSTUS
* Piv eo ar re a vev gant Lusifer ?
* MEFISTOFELEZ
* Arc’houereed kaezh, hag a gouezhas gantañ, en
* em vodas gantañ a-enep Doue, o C’hrouer. Gant Lusifer
* omp daonet da viken.
* FOSTUS
* Pelec’h emaoc’h daonet ?
* MEFISTOFELEZ
* En Ifern.
* FOSTUS
* Perak eta out deut er-maez eus an Ifern ?
* MEFISTOFELEZ
* E kement lec’h ma ’z an, emaon en Ifern. O
* siwazh din, me hag a welas dremm Doue, me hag
* a anavezas levenez an Neñv, bezañ rannet diouzh
* ar weledigezh-se, diframmet diouzh al levenez-se
* da viken ha da viken ! An dra-se nemetken eo an
* Ifern ! O, Fostus, arabat dit kenderc’hel gant
* ar goulennoù-se, a laka va ene paour da skrijañ gant
* ar spont !
* FOSTUS
* Penaos ! Mefistofelez bras a zo kement a geuz
* dezhañ da vezañ kollet ar Baradoz ? Sell ouzhin.
* N’on nemet un den, ha koulskoude, fae a ran war
* al levenez-se na dañvai mui biken. Kae da gemenn
* d’az mestr Lusifer ez on laouen da vervel hep anaout
* morse rouantelezh ar re eürus. Lavar dezhañ e
* taskoran dezhañ va holl ene. Ha ne c’houlennan en
* eskemm nemet un dra : kaout amañ, war an douar,
* pevar bloaz warn-ugent da vevañ er binvidigezh hag
* er blijadur. E-pad an amzer-se ra vezi atav em
* c’hichen, da reiñ din kement a c’houlennin, da
* ziskuliañ din kement tra am bo c’hoant da c’houzout,
* da wallgas va enebourion, da harpañ va
* mignoned, ha da vezañ bepred sentus pa gomzin.
* Kae kuit, kae da gaout da vestr Lusifer, ha deus
* en-dro amañ da hanternoz da zegas din ar respont.
* MEFISTOFELEZ
* Mont a ran, Fostus.
* Mefistofelez a ya kuit.
* FOSTUS
* Ha pa ’m befe kement a eneoù ha ma ’z eus a
* stered, o reiñ a rafen holl evit Mefistofelez. Drezañ
* e vin brasañ impalaer ar bed. Mistri ar vro-mañ ne
* vint mistri ken nemet ma plij din. Bremañ m’ em
* eus tapet ar pezh a c’hoantaen, n’em eus mui netra
* d’ober nemet kemer va flijadur.
* Ar ouel a gouezh.
* PEVARE TAOLENN
* Da vezañ c’hoariet dirak ar ouel. Vakner hag ar Farouell a zeu tre.
* VAKNER
* Deus amañ, ’ta, paotrig !
* AR FAROUELL
* Paotrig ! Paotrig ! Gwelet ec’h eus kalz a baotredigoù,
* dezho ur pezh barv e-giz va hini ?...
* Paotrig !
* VAKNER
* Lavar din, penn koad ma ’z out, kalz a beadra
* zo ganit ?
* AR FAROUELL
* Ya da ! Peadra da vervel gant an naon !
* VAKNER
* Paour kaezh klasker-bara ! Hag e kav tro da
* c’hoarzhin gant e baourentez ! N’en deus ket un
* tamm dilhad dereat war e gein, ha ken goullo eo
* e gof ma werzhfe e ene d’an diaoul evit un tamm
* kig-dañvad kriz.
* AR FAROUELL
* Penaos ! Va ene d’an diaoul evit un tamm kig-dañvad
* kriz ! Nann, nann, va mignon. En anv ar
* Werc’hez, e rankfe an tamm kig-dañvad-se bezañ
* poazh, hag hilienn vat gantañ war ar marc’had. Ma
* paean ker, e rankan bezañ servijet !
* VAKNER
* Ne garfes ket dont da vevel ganin ?
* AR FAROUELL
* Dont da vevel ganit ! Ha penaos e vefen paeet ?
* VAKNER
* Paeet mat e vefes. Pemp kant lur ar miz !
* AR FAROUELL
* Bennozh Doue dit ! Ma rankan gortoz ar pemp
* kant lur-se, e vin debret a-raok gant al laou.
* VAKNER
* Debret e vi ganto, pe e chomez da c’hortoz pe ne
* rez ket. Met bremañ, va faotr, kuit a ziotachoù !
* Deus da vevel ganin evit seizh vloaz, pe e troin ar
* c’hwen a zo war da groc’hen e leoned hag e tigred,
* ha neuze e vi debret a-zevri-bev.
* AR FAROUELL
* Mar don debret a-zevri, ne vin ket debret bev.
* VAKNER
* Ma ! (O reiñ dezhañ arc’hant.) Dal ar gwenneion-mañ.
* AR FAROUEL
* Gwenneion ! Ha d’ober petra e roez din gwenneion !
* N’int ket fall da gaout evelato ! (Lakaat a
* ra an arc'hant en e c’hodell).
* VAKNER
* Ha bremañ, en em werzhet ec’h eus d’an diaoul,
* hag a erruio d’az kerc’hat pa garo.
* AR FAROUEL (o klask reiñ an arc’hant en-dro)
* Ta, ta, ta ! Dal da wenneion en-dro. N’em eus ket
* ezhomm anezho ken.
* VAKNER
* N’o c’hemerin ket avat.
* AR FAROUEL
* Eo, kemer.
* VAKNER
* O lakaet ec’h eus ez kodell. Mir anezho !
* AR FAROUEL
* O zennet em eus eus va godell. Dal anezho !
* VAKNER
* Emaon o vont da c’hervel daou ziaoul d’az pakañ.
* He ! He ! Baliol ha Belc’her ! .
* AR FAROUEL
* N’em eus ket ezhomm eus Baliol ha n’em eus ket
* ezhomm eus Belc’her ! Ma teuont amañ e welint
* pezh n’o deus gwelet biskoazh abaoe ma ’z int
* diaouled. Ha ma lazhfen unan anezho, petra ’vo
* lavaret goude ? « Ne welez ket hennezh gant e vlev
* fuilhet hag e varv hir ? Hennezh en deus lazhet un
* diaoul ! » Hag e vo graet « Lazh-Diaoul » ac’hanon
* dre ar barrez !
* Daou ziaoul z zeu tre. Ar Farouell a red a bep tu, spouronet.
* VAKNER
* Baliol ha Belc’her, — kit kuit diouzhtu !
* An diaouled a ya kuit.
* AR FAROUELL
* Penaos ! Aet int kuit ? Ra ’z aint d’an Ifern !
* Gwelet ec’h eus o ivinoù ? Bez’ e oa un diaoul
* hag un diaoulez. Me ’oar penaos o anaout : an diaouled
* o deus kerniel, hag an diaoulezed a zo karnoù givri
* dezho.
* VAKNER
* Ne vern, va faotr, deus ganin.
* AR FAROUELL
* Ma ’z an da vevel ganit, ha deskiñ a ri din penaos
* gervel Belc’hol ha Balier ?
* VAKNER
* Deskiñ a rin dit mont da n’eus forzh petra a
* giri : ki, kazh, logodenn pe razh.
* AR FAROUELL
* Ur C’hristen o vont da gi, da gazh pe da logodenn !
* Nann, nann, me ’garfe mont da c’hwenenn,
* d’ur c’hwenenn vihan vihan. Neuze eo e lakafen
* tud a anavezan da zañsal !
* VAKNER
* Dont a ri, pe ne ri ket ?
* AR FAROUELL
* Met Vakner, klev ’ta...
* VAKNER
* Ho ! Ho ! Baliol ha Belc’her !
* AR FAROUELL
* Vakner, Vakner ! Lez Bano ha Porc’hell da vont
* da gousket !
* VAKNER
* Gra « Aotrou Vakner » ac’hanon, lakepod, ha ra
* chomo da lagad kleiz peget ouzh seul va zroad
* dehou, gant quasi vestigiis nostris insistere.
* AR FAROUELL
* Peseurt gregach a zeu gant hemañ ? N’eus forzh,
* bremañ e rankan bezañ e servijer.
* Mont a reont kuit.
* PEMPVET TAOLENN
* Ar ouel o sevel a ziskouez Fostus en e gambr-studi.
* FOSTUS
* Bremañ, Fostus, daonet out, ha n’hellez mui bezañ
* salvet. Petra ’dalv dit neuze soñjal e Doue
* hag e traoù an Neñv ? A-walc’h, a-walc’h gant ar
* soñjezonoù-se, na reont nemet kreskiñ da zizesper !
* E Belzebub hepken e rankez fiziout. War-raok eta
* gant an hent ac’h eus dibabet ! Perak termal ?
* Petra eo se, o kornal atav em diskouarn : « Lez an
* achantouriezh ha distro da Zoue ? » Ya, Fostus,
* da Zoue !... Penaos ?... Ne gar ket ac’hanout ! An
* Doue a servijez eo c’hoantegezh da galon. D’an
* Doue-se eo e savin un aoter hag un iliz, ha kinnig
* a rin dezhañ gwad bugale vihan.
* An Ael Mat hag an Drougael en em ziskouez.
* AN AEL MAT
* Fostus, dilez an arz milliget-se.
* FOSTUS
* Keuz d’ar pec’hed, pedennoù, pinijenn, petra eo
* nemet avel ?
* AN AEL MAT
* An avel az kaso, Fostus, d’ar Baradoz !
* AN DROUGAEL
* Sorc’hennoù, tresoù, huñvreoù nemetken, da zistrujañ
* skiant an dud a feiz !
* AN AEL MAT
* Fostus, soñj en Neñvoù, soñj en eürusted peurbadus !
* AN DROUGAEL
* Nann, Fostus, soñj en enorioù hag er binvidigezh!
* An Aelez a steuz.
* FOSTUS
* Pinvidigezh ! Rouantelezhioù ar bed a vo din,
* peogwir e vo Mefistofelez atav em c’hichen. Pe Zoue
* a c’hell ober droug. dit, Fostus ? Bez dispont. Bez
* hep arvar. Deus. Mefistofelez, deus da gas din keloù
* drant a-berzh Lusifer. Ha n’eo ket c’hoazh hanternoz ?
* Klevout a reer hanternoz o seniñ, Mefistofelez a zeu tre.
* Bremañ, ro din respont da vestr Lusifer.
* MEFISTOFELEZ
* Servijañ a rin Fostus keit ha ma vevo, ma fell
* dezhañ gwerzhañ e ene.
* FOSTUS
* Ha n’eo ket kollet va ene ?
* MEFISTOFELEZ
* E werzhañ a rankez a-zevri-kaer, dre ul lizher
* skrivet gant da wad. Setu aze gourc’hemenn Lusifer.
* Anez, ez an kuit.
* FOSTUS
* Chom, Mefistofelez. Met lavar din, pe vad a raio
* va ene d’az mestr ?
* MEFISTOFELEZ
* Kreskiñ e rouantelezh.
* FOSTUS
* Hag evit se hepken e tempt ac’hanomp ?
* MEFISTOFELEZ
* Da skañvaat hor poanioù e kollomp re all.
* FOSTUS
* Poanioù hoc’h eus eta ?
* MEFISTOFELEZ
* Poanioù brasoc’h, Fostus, eget ma c’hellfes kompren !
* Met lavar din, ne werzhi ket da ene ? Ne vin
* ket da vevel, da sklav, da reiñ dit kement a
* c’hellez c’hoantaat, ha muioc’h ?
* FOSTUS
* Eo, Mefistofelez, kemer va ene.
* MEFISTOFELEZ
* Neuze, Fostus, toull da vrec’h hep spont, da
* ouestlañ da Satan, d’an deiz merket, da ene. Hag e
* vi ken bras ha va mestr (a-gostez) evit ur pennad !
* FOSTUS (o sankañ ur gontell en e vrec’h)
* Sell, Mefistofelez, dre garantez evidout, gloazañ
* a ran, va brec’h, ha gant va gwad e ouestlan va
* ene da Lusifer, mestr ha rener an noz peurbadus !
* Sell ! Emañ ar gwad o redek !
* MEFISTOFELEZ
* N’eo ket a-walc’h. Bremañ e rankez skrivañ.
* FOSTUS
* Hag a rin. (O skrivañ). Met, Mefistofelez, sonnañ
* a ra ar gwad, ha ne c’hellan ken skrivañ.
* MEFISTOFELEZ
* Gortoz. Ez an da gerc’hat dit tan d’e deuziñ en-dro.
* Mefistofelez a ya kuit.
* FOSTUS
* Perak e sonn va gwad ? Nac’h a ra, moarvat,
* skrivañ ar gerioù daonet-se ! Perak ne red ket ?
* (O lenn). « Me, Yann Fostus, doktor, a ro va c’horf
* ha va ene... » Aman on chomet a-sav. Daoust ha
* n’eo ket va ene din-me ?... Skrivomp eta.
* Mefistofelez a zeu en-dro, o tegas gantañ ur podad glaou-bev.
* MEFISTOFELEZ
* Amañ ’z eus tan. Deus, Fostus.
* FOSTUS
* Berañ a ra ar gwad adarre. Bremañ ne vint ket
* pell. (Skrivañ a ra).
* MEFISTOFELEZ (a-gostez)
* Petra ne rafen ket da gaout e ene ?
* FOSTUS
* Graet eo. Echu eo al lizher. Fostus, roet ec’h
* eus da ene d’an diaoul. (O sellout ouzh e vrec’h).
* Petra eo se ? Petra ’zo merket war da vrec’h ?
* « Homo, fuge ». Tec’hout ? Ha da belec’h ? Mar deo
* da Zoue, stlapet e vin gantañ en Ifern. (O sellout
* adarre.) Nann, touellet e oan. N’eus netra merket
* amañ. « Homo fuge ». Ne vern ! Ne vern !
* MEFISTOFELEZ (a-gostez)
* Traoù a gerc’hin da blijout dezhañ !
* Mont a ra kuit, hag e teu en-dro gant diaouled,
* hag a laka kurunennoù, bravigoù ha dilhad kaer
* dirak Fostus, hag a ya kuit goude.
* FOSTUS
* Lavar din, Mefistofelez, petra eo kement-se ?
* MEFISTOFELEZ
* Netra, nemet da ziskouez dit pezh a c’helli kaout
* hiviziken.
* FOSTUS
* Talvezout a ra neuze mil ene. Setu amañ al lizher.
* Gwerzhañ a ran drezañ va c’horf koulz ha va ene.
* Ret e vo dit avat derc’hel d’az promesaoù.
* MEFISTOFELEZ
* Dre an Ifern ha Lusifer, touiñ a ran seveniñ penn-da-benn
* kement a zo merket.
* FOSTUS
* Neuze, selaou ! (O lenn). « War an divizoù da
* heul. Unan, Fostus a c’hel!o bezañ un arc’houere.
* Daou, bez’ en devo Mefistofelez da vevel. Tri,
* Mefistofelez a raio dezhañ hag a zegaso dezhañ ne
* vern petra a c’hoantaio. Pevar, bez’ e chomo e ti
* Fostus hep bezañ gwelet gant den. Pemp, en em
* ziskouez a raio da Fostus, ne vern pegoulz hag e
* ne vern pe stumm. Me, Yann Fostus, a ro va c’horf
* ha va ene da Lusifer, Priñs ar Sav-Heol, ha d’e
* gannad Mefistofelez. Hag ez asantan bezañ kaset
* ganto d’an Ifern, a-benn pevar bloaz war-nugent
* ac’han, gant m’o devo dalc’het mat d’an divizoù
* merket. Sinet ganin, Yann Fostus. »
* MEFISTOFELEZ
* Al lizher-se a gemerin eta ?
* FOSTUS
* Kemer, ha gra gantañ pezh a giri ! (Reiñ a ra al
* lizher).
* MEFISTOFELEZ
* Ha bremañ, Fostus, ez on da vevel.
* FOSTUS
* Lavar din neuze, pelec’h emañ an Ifern ?
* MEFISTOFELEZ
* Dindan an Neñv.
* FOSTUS
* Ya, met pelec’h ?
* MEFISTOFELEZ
* N’en deus na lec’h na ment. E-lec’h m’emaomp
* emañ, e-lec’h m’emañ e rankomp bezañ.
* FOSTUS
* Diotachoù !
* MEFISTOFELEZ
* Gortoz, hag e weli !
* FOSTUS
* Kavout a ra dit e vin daonet ?
* MEFISTOFELEZ
* Emañ al lizher em dorn. Ha n’ec’h eus ket sinet ?
* Ha n’ec’h eus ket roet da ene da Satan ?
* FOSTUS
* Eo, ha va c’horf ivez war ar marc’had ! Petra
* ’vern ? N’on ket sot a-walc’h da grediñ, emichañs,
* ez eus poanioù da c’houzañv goude ar marv !
* Sorc’hennoù goullo, koñchoù gwrac’hed kozh !
* MEFISTOFELEZ
* Ha n’on ket amañ da brouiñ dit ar c’hontrol ? Rak
* daonet on, hag emaon en Ifern.
* FOSTUS
* An Ifern ! Mar deo amañ an Ifern, laouen on da
* vezañ daonet !
* AR OUEL A GOUEZH
* EIL LODENN
* C’HWEC’HVET TAOLENN
* Ar ouel o sevel a ziskouez kambr-studi Fostus.
* Emañ Fostus ha Mefistofelez o paouez dont e-barzh,
* gwisket e-giz beajourion.
* FOSTUS
* Tost pevar bloaz warn-ugent ! Hag e teuan en-dro
* d’ar gêr ! (O sellout tro-war-dro). Chomet eo pep tra
* evei gwechall ! Evel na vije bet netra e-pad an holl
* amzer-se ! Pevar bloaz warn-ugent o redek ar bed,
* eus broioù skornet an hanternoz betek broioù an
* hañv peurbadus ! Pevar bloaz war-ugent ! Nag a
* dud am eus gwelet, ha me deut-mat hag enoret
* e pep lec’h ! Kement plijadur a c’hell mab-den tañva
* am eus tañvaet ! Gwalc’het eo bet va holl c’hoantegezhioù !
* Renet em eus, karet em eus, hag ar pep
* c’hwekañ holl, anavezet em eus ! Penaos neuze, n’on
* ket bet eürus ? Penaos e fell din neuze atav kaout
* muioc’h, evel unan a glask beuziñ er gwin e c’hlac’har,
* hag a rank evañ, evañ, evañ bepred ! (O
* treiñ etrezek Mefistofelez). Pa sellan ouzh an oabl,
* keuz am eus d’ar pezh am eus graet. Da villigañ
* a ran neuze, Mefistofelez. Rak o reiñ din kement levenez
* a zo er bed, laeret ec’h eus diganin al levenez
* hep par !
* MEFISTOFELEZ
* Hag e kav dit, Fostus, eo ken brav-se levenez ar
* Baradoz ? Kred ac’hanon, n’eo ket ken kaer ha te,
* n’eo ket ken kaer hag an disterañ eus an dud a vev
* war an douar.
* FOSTUS
* Penaos eta ?
* MEFISTOFELEZ
* Daoust ha ne voe ket graet ar Baradoz evit an
* den ? An den neuze a zo gwelloc’h egetañ.
* FOSTUS
* Mar boe graet evit an den, e voe graet evidon !
* A, siwazh din, bremaik em bo keuz !
* An Ael Mat hag an Drougael en em ziskouez.
* AN AEL MAT
* Ya, dit da gaout keuz, Fostus, Doue en devo truez
* ouzhit.
* AN DROUGAEL
* Kollet out, Fostus. Doue n’en devo ket truez.
* FOSTUS
* Piv a hiboud e pleg va skouarn ez on kollet ?
* Ha pa vefen dek gwech gwashoc’h, Doue a c’hellfe
* c’hoazh trueziñ ouzhin, m’em befe keuz.
* AN DROUGAEL
* Gwir eo, met n’ez pezo keuz biken.
* An Aelez a steuz.
* FOSTUS
* Ken kalet eo deut va c’ha!on, ma n’hellan mui
* kaout morc’hed ! A-vec’h ma c’hellan distagañ ar geriou-mañ :
* feiz, silvidigezh, baradoz. Dalc’hmat emañ
* o strakal evel ar gurun e-barzh va fenn : « Daonet
* out, Fostus ! » Ha dirak va daoulagad e welan kontilli,
* klezeier, fuzuilhoù, lakaet aze evidon d’en em
* lazhañ. Ha gwir, en em lazhañ pell ’zo am bije
* dleet !... Ha padal, perak en em lazhfen ? Perak
* e sankfen evel un digalon en dizesper ? Ar pezh a zo
* graet a zo graet. Fostus, arabat dit plegañ ! Bras
* eo an douar, ha meur a dra ’zo c’hoazh na anavezez
* ket. Deus, Mefistofelez, va mignon. Respont din,
* evel m’ec’h eus respontet ken alies : piv en deus
* graet ar bed ?
* MEFISTOFELEZ
* Piv ?
* FOSTUS
* Ya, Mefistofelez, lavar din.
* MEFISTOFELEZ
* Tevel a rankan.
* FOSTUS
* Penaos, ne responti ket ! Ret eo dit respont ! Ha
* n’out ket va mevel, va sklav, a dle ober kement tra
* a blij din ?
* MEFISTOFELEZ
* Eo, kement tra ha n’eo ket a-enep hor rouantelezh.
* Soñj en Ifern, Fostus, rak daonet out !
* FOSTUS
* Fostus, soñj e Doue, a grouas ar bed !
* MEFISTOFELEZ
* Lavaret em eus !
* Mont a ra kuit.
* FOSTUS
* Ya, kae kuit, diaoul fallakr, d’az Ifern milliget,
* te hag ac’h eus kollet va ene paour ! Siwazh ! Re
* ziwezhat eo ! Re ziwezhat !
* An Ael Mat hag an Drougael en em ziskouez adarre.
* AN DROUGAEL
* Re ziwezhat !
* AN AEL MAT
* Morse n’eo re ziwezhat.
* AN DROUGAEL
* Distro da Zoue, ha drailhet e vi e tammoù gant an diaouled.
* AN AEL MAT
* Distro da Zoue, ha ne c’hellint netra a-enep dit.
* An Aelez a steuz.
* FOSTUS
* Jezuz-Krist, va Salver, ha saveteiñ a ri ac’hanon ?
* SEIZHVET TAOLENN
* Da vezañ c’hoariet dirak ar ouel.
* ROBIN (o tont tre, ur pikol levr gantañ dindan e gazel).
* O, o, o ! Un taol kaer am eus graet. Laeret em
* eus unan eus levrioù an Doktor Fostus, hag e
* c’hellin gantañ ober traoù burzhudus. Bremaik e vo
* gwelet. Meur a unan ’zo er barrez ha na oar ket
* petra ’zo e gortoz evitañ !
* Jakez a zeu tre.
* JAKEZ
* He, Robin ! Me ’zo bet o klask ac’hanout e-pad
* div eur ! Kaset on gant hor mestr da lavarout dit
* dont d’e gaout diouzhtu, rak labour a zo d’ober.
* Hast afo ma karez. Droug bras a zo ennañ.
* ROBIN
* Lavar d’ar mestr mont da sutal, pe me ivez a
* gavo labour dezhañ da ober hep dale. Ha te, diwall!
* Na zeu ket re dost ! Amañ ’z eus ganin peadra da
* lakaat ac’hanout da vlejal.
* JAKEZ
* Petra ’rez gant al levr-se ? Te ’oar lenn ?
* ROBIN
* Me ’oar lenn a-walc’h da vont pinvidikoc’h eget
* hor mestr pa blijo din, Jakez.
* JAKEZ
* Peseurt levr eo hennezh ?
* ROBIN
* Spontusañ levr a zo bet graet biskoaz e traoñ
* an Ifern !
* JAKEZ
* Gant al levr-se e c’hellez gervel an diaouled ?
* ROBIN
* Ya, hag ober a bep seurt traoù all ouzhpenn. Mar
* karan e c’hellan mezviañ ac’hanout gant gwin-ardant
* e ne vern pe davarn eus ar vro.
* JAKEZ
* An dra-se a c’hellan ober va-unan.
* ROBIN
* Anaout a rez Jaketa, da hini gozh, ha n’he deus
* mui ezhomm ac’hanout ? Ma ! Gant al levr-mañ, mar
* karez, e viot dimezet warc’hoazh.
* JAKEZ
* O, Robin, va mignon ! Neuze on kontant da reiñ
* d’an diaoul bara-kerc’h da zebriñ bemdez betek e
* varv.
* ROBIN
* Met, Jakez, un dra a rankez da ober evidon ivez.
* (O tennañ ur c’hobeled arc’hant eus brennid e
* borpant). Me ’m eus laeret ar c’hobeled-mañ en
* davarn bremaik. Dalc’h anezhi betek ma c’houlennin.
* JAKEZ (o kuzhat ar c’hobeled en e chupenn).
* Met, Robin, amañ ’mañ an tavarnour o tont
* warnomp !
* ROBIN
* Bez dinec’h ! Me ’ouezo penaos mont dezhañ gant
* va levr !
* An tavarnour a zeu tre.
* Demat, aotrou tavarnour. Paeet oc’h bet, a
* gredan, ha paeet mat. Deus, Jakez.
* AN TAVARNOUR
* Deport, va faotr. Arabat mont kuit ken buan.
* Moarvat ec’h eus gwelet ur c’hobeled arc’hant hag
* a oa em zi n’eus ket pell.
* ROBIN
* Ur c’hobeled arc’hant ? Jakez, te ac’h eus gwelet
* ur c’hobeled arc’hant ? Ma, aotrou tavarnour, ma
* kav deoc’h eo me al laer, e c’hellit furchal ac’hanon.
* AN TAVARNOUR
* Hag a rin.
* Furchal a ra Robin.
* ROBIN
* Petra ’lavarit bremañ ?
* AN TAVARNOUR
* Me ’garfe lavarout ur ger d’ar paotr-mañ ivez.
* An tavarnour a ya war-du Jakez, hag a ro ar c’hobeled da Robin hep bezañ gwelet.
* JAKEZ
* Ma, aotrou, furchit kement ha ma kirit ! (An
* tavarnour a furch anezhañ). Gwelout a rit ? N’hoc’h
* eus ket mezh da damall tud onest, hag a varvfe
* kentoc’h eget ober ul laeroñsi !
* AN TAVARNOUR
* Emañ va gobeled gant unan ac’hanoc’h.
* ROBIN
* Hailhon ma ’z oc’h ! Me a zesko deoc’h livañ
* gevier. Ma a zesko deoc’h. (O kregiñ ennañ dre e
* zivskoaz hag ouzh e lakaat da dreiñ). Troit ho kein,
* pe... (O reiñ ar c’hobeled da Jakez)..... en anv
* Belzebub !
* AN TAVARNOUR (oc’h en em zifrietañ)
* Alo, alo, petra ’fell dit, lakepod ?
* ROBIN
* Bremaik e welot petra ’fell din. (O lenn en e
* levr.) « Sanciobolurum Periphrasticon... » Gortozit
* aotrou tavarnour. (O lenn.) « Polypragmos Belseboram
* framanto pacostiphos tostu... Belzebub ! »
* Belzebub a zeu tre hag a zistag taolioù bazh gant an tri. Redek a reont saouzanet a bep tu. Belzebub a ya kuit.
* AN TAVARNOUR
* O nomine Domini ! Petra ac’h eus graet, Robin ?
* Pardonit ac’hanon, paotred ! Bremañ e welan mat
* n’eo ket c’hwi hoc’h eus laeret va gobeled .
* JAKEZ
* Peccatum peccatorum ! Amañ emañ ho kobeled,
* tavarnour. (O reiñ ar c’hobeled dezhañ.)
* ROBIN
* Misericordia pro nobis ! Petra ’rin bremañ ?
* Aotrou an Diaoul, ho pet truez ouzhin, ha ne laerin
* mui biken hini ebet eus ho levrioù.
* Belzebub a zeu tre adarre.
* BELZEBUB
* Me, hag a wel bemdez roueed hag impalaerion o
* stouiñ dirazon, lavarout em eus ranket dont, galvet
* gant seurt lamponed ! Deut on amañ war an avel
* eus Konstantinopl, netra nemet da gaout tri c’hanfard
* lous !
* ROBIN
* Biskoazh kemend-all ! Eus Konstantinopl ! Naon
* hoc’h eus, emichañs ! Bez’ e c’hellit koaniañ e tavarn
* an aotrou-mañ evit c’hwezek real.
* BELZEBUB
* Evit ober goap din, paotr, e lakaan ac’hanout da
* vont e korf ur marmouz. Ha te, paotr (da Jakez),
* e korf ur c’hi.
* Robin ha Jakez a dec’h spontet diouzh un tu, ha Beizebub a ya kuit diouzh an tu all.
* AN TAVARNOUR (hag a zo chomet sabatuet, azezet war bevenn aï leurenn, — o vont kuit en ur sammañ e c’hobeled)
* Krediñ a rafen n’eo ket an diaouled ken fall ha
* ma lavarer, pa c’hellont resteurel o zraoù d’an dud
* onest, ha kastizañ al laeron !
* EIZHVET TAOLENN
* Pa sav ar ouel, emañ Vakner e-unan e-kreiz kambr-studi Fostus.
* VAKNER
* Me ’gav din emañ va mestr o vont da vervel hep
* dale, rak roet en deus din e holl vadoù. Ha koulskoude,
* ma vefe ken tost d’ar marv, ne vefe ket atav
* oc’h evañ, o festañ hag o ribodal e-touez ar studierion,
* evel m’emañ oc’h ober d’an eur-mañ end-eeun.
* Souezhet on gantañ. War washaat ez a bemdez.
* Sell ! Amañ ’maint o tont. Moarvat eo echu
* ar banvez !
* Mont a ra kuit, ha Fostus a zeu tre, gantañ daou studier ha Mefistofelez.
* KENTAÑ STUDIER
* Aotrou Doktor Fostus, peogwir e oamp o kaozeal
* diwar-benn ar merc’hed, deut eo da soñj dimp
* penaos an hini goantañ anezho holl, war a lavarer,
* e oa Helena ar C’hresianez. Ho pet ar vadelezh eta,
* Aotrou Doktor, da ziskouez dimp an itron gaer-se.
* Ho trugarekaat a rafemp kalz.
* FOSTUS
* Aotrounez, o vezañ ma karan ac’hanoc’h ha m’on
* boas atav da ober plijadur d’am mignoned, e tiskouezin
* deoc’h an itron dispar-se, evel end-eeun
* ma edo e bleun he yaouankiz.
* Skeudenn Helena en em ziskouez.
* KENTAÑ STUDIER
* Ne gavan ket a c’herioù da veuliñ he c’hened.
* EIL STUDIER
* N’eo ket souezh e chomas ar C’hresianed dek
* vloaz oc’h ober brezel eviti.
* KENTAÑ STUDIER
* Ha bremañ m’hon eus gwelet gant hon daoulagad
* ur burzhud, dereat e vefe mont kuit. Bennozh Doue
* deoc’h, aotrou. Gloar hag enor deoc’h da virviken.
* FOSTUS
* Kenavo, aotrounez. Ha deuit en-dro dizale.
* Ar studierion a ya kuit. An den kozh a zeu tre.
* AN DEN KOZH
* Doktor Fostus, Doktor Fostus, o ma c’hellfen
* distreiñ ac’hanout diwar an hent fall ac’h eus
* dibabet ! Amzer ac’h eus c’hoazh da sellout ouzh
* ar Baradoz hag an eürusted peurbadus. Da galon a
* c’hell teneraat. Daeroù a c’hellez c’hoazh skuilhañ,
* daeroù war da dorfedoù euzhus, war da bec’hedoù
* hudur, o deus breinet ha kontammet da ene ! Divent,
* Fostus, eo trugarez Hor Salver, an hini a ro e gig
* hag e wad da saveteiñ an holl bec’herion.
* FOSTUS
* Pelec’h emaout, Fostus ? Ha petra ac’h eus graet ?
* Daonet out, Fostus, daonet ! Dizesper ha marv ! An
* Ifern a c’houlenn e breizh ha gant mouezh ar gurun
* e lavar dit : « Deus, Fostus, echu eo ! » Ya, echu
* e vo bremaik.
* Mefistofelez a ro dezhañ ur gontell.
* AN DEN KOZH
* Gortoz, Fostus, gortoz, a-raok en em lazhañ !
* Gwelout a ran un ael a-zioc’h da benn, gantañ ul
* lestr karget a c’hras prizius, ha darev d’he silañ
* e-barzh da galon. Goulenn truez eta. Kas kuit an
* dizesper.
* FOSTUS
* Va mignon, da gomzoù a ra vad d’am ene kaezh.
* Lez ac’hanon da soñjal ur pennadig c’hoazh em
* pec’hedoù.
* AN DEN KOZH
* Mont a ran, Fostus, mont a ran glac’haret. Diskaret
* out, siwazh, kaset da get gant an dizesper.
* An den kozh a ya kuit.
* FOSTUS
* Pelec’h emañ an druez ? Keuz am eus d’am
* pec’hed. Hag aet eo pep spi diouzhin koulskoude.
* An Ifern hag ar Barados a stourm em bruched ! Da
* bellaat ar marv, petra ne rafen ket !
* MEFISTOFELEZ
* Trubard ! Din-me eo da ene ! Disentet ec’h eus
* ouzh va mestr Lusifer. Lavar ur ger muioc’h, ha
* drailhañ a ran da gorf.
* FOSTUS
* Klev, Mefistofelez. Plegañ a ran. Goulenn a ran
* pardon ouzhit hag ouzh da vestr. Ma ne gredez ket,
* prest on da sinañ gant va gwad adarre al lizher
* am eus graet gwechall.
* MEFISTOFELEZ
* Gra neuze, ha buan, gant aon na c’hoarvezfe
* c’hoazh gwashoc’h ganit.
* FOSTUS
* Hag ouzhpenn, da bediñ a ran da gastizañ an den
* kozh-se, en deus kredet dont betek amañ d’am
* c’huzuliañ fall.
* MEFISTOFELEZ
* Bras eo e feiz. N’hellan netra a-enep e ene. Met
* pezh a c’hellin ouzh e gorf a rin sur mat.
* FOSTUS
* Un dra all, va mevel karet, a c’houlennin diganit.
* An Helena-se, am eus damwelet bremaik, me a garfe
* he c’haout em c’hichen, ma c’hellin ankounac’haat
* gweIIoc’h va stad, ma vo aesoc’h din chom feal
* da Lusifer.
* MEFISTOFELEZ
* Da c’hoant, Fostus, en dra-mañ evel e pep tra,
* a vo graet.
* An den kozh a zeu tre adarre.
* AN DEN KOZH
* Fostus, Fostus, den daonet ha fallakr, serriñ a rez
* da ene ouzh ar c’hras. Hep dale pell, siwazh, e vi
* barnet.
* Diaouled a zeu tre hag a grog en den kozh.
* AN DEN KOZH
* Emañ Satan o vont da voureviañ va c’horf. An
* tan-se eo a amprouo va feiz. Va feiz, Ifern divalav,
* a vezo trec’h ! Sellit, diaouled lorc’hus, an aelez o
* vousc’hoarzhin din. It kuit, rak mont a ran davet
* va Doue !
* En em ziframmañ a ra a-dre skilfoù an diaouled hag ar ouel a gouezh.
* DEKVET TAOLENN
* Da vezañ c’hoariet dirak ar ouel. Valmer hag ar
* mare’heger a zeu tre.
* VAKNER
* Nann, nann, nann. pa lavaran dit n’emañ ket va
* marc’h da werzhañ !
* AR MARC’HEGER
* Ne glevit ket, aotrou ? Kaset em eus ganin
* pemp mil lur da brenañ ho marc’h.
* VAKNER
* Re varc’had-mat eo. Ma werzhañ anezhañ, e
* rankan kaout c’hwec’h mil lur.
* AR MARC’HEGER
* Siwazh, aotrou, n’em eus ket. Ha koulskoude
* c’hoant am eus da gaout ho marc’h. Ha lavaret
* hoc’h eus bremaik n’ho poa ken ezhomm anezhañ.
* Perak ne fell ket deoc’h e werzhañ ?
* VAKNER
* Ar pemp mil lur a zo ganit ?
* AR MARC’HEGER (o tennañ arc’hant eus e c’hodell}.
* Amañ emaint, aotrou.
* VAKNER (o kemer an arc’hant)
* Ma ! peogwir out ur paotr onest, hag ec’h eus ur
* wreg ha bugale, ar marc’h a zo dit. Va mevel a roio
* anezhañ dit pa giri. Met un dra a rankez klevout
* da gentañ : arabat mont en dour gant al loen-se.
* AR MARC’HEGER
* Penaos, n’hellan ket reiñ dezhañ dour da evañ ?
* VAKNER
* Ro dezhañ dour da evañ kement ha ma kiri. Met
* arabat, a lavaran, kas anezhañ e-barzh an dour. Pa gavi
* ur c’hleuz pe ur wazh-dour dirazout, lak
* anezhañ da lammat dreist pe da vont e-biou.
* Mod all out kollet.
* AR MARC’HEGER
* Soñj am bo, aotrou. Ha bremañ, ez an da gerc’hat
* va marc’h. Kenavo.
* Ar marc’heger a ya kuit.
* VAKNER
* Peogwir eo bet roet ar marc’h-se gant an diaoul,
* koulz eo din e werzhañ, hag echuiñ diouzhtu gant
* an diaouled hag an diaoulerezh. Kerkent ha ma vo
* marv va mestr Fostus, — ha ne bado ket pell bremañ, —
* ez in kuit eus ar vro-mañ hag e prenin ur
* maner gant e arc’hant. Neuze avat e vin un aotrou
* bras.
* Mefistofelez a laka e benn er-maez en tu dehou eus al leurenn.
* MEFISTOFELEZ
* A gav dit, lakepod ?
* Kuzhat a ra e benn diouzhtu.
* VAKNER (o sellout tro-war-dro).
* A gav din ? Piv en deus komzet ?
* Mont a ra en tu dehou. Mefistofelez a laka e benn er-maez en tu kleiz.
* MEFISTOFELEZ
* Teuziñ a raio da vadoù, evel m’eo teuzet ar pemp
* mil lur ac’h eus bet evit da varc’h.
* Kuzhat a ra e benn diouzhtu adarre.
* VAKNER (o vont en tu kleiz)
* Hola ! Hola ! Piv ’zo aze ?... N’eus den ! Huñvreal
* a ran... Teuziñ a raio va madoù evel m’eo
* teuzet ar pemp mil lur am eus bet ! (O furchal en e
* c’hodell, e-lec’h m’en deus lakaet e arc’hant, hag o
* tennañ un dornadig plouz er-maez.) Harz al laer !
* Harz al laer ! Hennezh a oa en em glevet gant an
* diaoul da laerezh va marc’h diganin ! Harz al laer !
* Mont a ra kuit en ur redek. Ar marc’heger a zeu tre dre an tu all, gleb-teil hag o leñvañ.
* AR MARC’HEGER
* He ! He ! Lavaret en doa din koulskoude ! Met
* evel un azen ma ’z on, n’em eus ket selaouet outañ !
* Lavaret en doa din : arabat mont en dour gant ar
* marc’h-se. Ha me, o krediñ en doa graet goap din,
* pe e oa ur perzh burzhudus bennak gant al loen,
* kentañ tra am eus graet eo lammat war e gein, ha
* yao d’ar stank a zo e-kichen an iliz ! Ne oan ket
* a-vec’h e-kreiz ar stank, ma ’z eo aet va loen da
* netra, ha me ’m eus en em gavet a-c’haoliad war
* un torchad kolo, ha n’ouzon dare penaos n’on ket
* bet beuzet. Met me ’zo o vont da glask an hini en
* deus gwerzhet ar marc’h din, ha me am bo va femp
* mil lur en-dro, me am bo va femp mil lur, pe...
* Vakner a zeu tre.
* VAKNER
* Ha, amañ ’mañ al laer !
* AR MARC’HEGER
* Laer ! Laer ! Pemp mil lur, pemp mil lur evit
* un torchad kolo !
* VAKNER
* Laer ! Laer ! Kaerañ marc’h ’zo er vro evit ur
* guchennig plouz !
* AR MARC’HEGER
* Ro din va femp mil lur !
* VAKNER (o tistagañ ar palvad dezhañ)
* Dal da bemp mil lur !
* En em gannañ a reont, hag an eil o redek warlec’h egile, ez eont kuit. O c’hlevout a reer oc’h en em gannañ c’hoazh ur pennad e tu ar c’hoariva.
* NAVET TAOLENN
* Ar ouel a sav. Emañ Fostus en e gambr-studi gant daou
* skolaer kozh.
* FOSTUS
* Siwazh, aotrounez !
* KENTAÑ SKOLAER
* Petra a c’hoarvez gant Fostus ?
* FOSTUS
* Siwazh, va mignon kozh, ma vijen chomet ganeoc’h
* amañ, em bije hir amzer c’hoazh da vevañ.
* Bremañ avat a rankan mervel da viken ! Sellit !
* Ne zeu ket ? N’emañ ket o tont ?
* EIL SKOLAER
* Petra ’lavar Fostus ?
* KENTAÑ SKOLAER
* ’M eus aon eo aet klañv e spered dre vezañ re
* e-unan.
* EIL SKOLAER
* Neuze ez eus medisined hag a c’hell e bareañ.
* (Da Fostus.) Peseurt droug en deus Fostus, peseurt
* kleñved ?
* FOSTUS
* Kleñved ar pec’hed marvel, en deus breinet va
* c’horf ha va ene.
* KENTAÑ SKOLAER
* Sellit ouzh an neñv, Fostus. Aze ez eus konfort
* evit an holl.
* FOSTUS
* Evidon n’eus ket. An naer a demptas Eva a
* c’hell bezañ pardonet, met Fostus, eñ, ne c’hell ket,
* Aotrounez, klevit ac’hanon, m’ho ped, ha n’ho pet ket
* aon rak va c’homzoù. Va anazevet hoc’h eus
* amañ gwechall, d’an amzer ma vezen ganeoc’h o
* studiañ. C’hwek e kavan soñjal en amzer-se. Ha
* koulskoude, aotrounez, e karfen bezañ chomet atav
* dizesk, hep bezañ digoret levr biskoazh. Ar burzhudoù
* am eus graet a zo brudet dre ar bed holl, hag
* en abeg dezho end-eeun em eus kollet ar bed holl,
* hag an Neñv, kador an Aotrou Doue, rouantelezh
* ar re eürus, bro al levenez peurbad. Hag e rankan
* chom en Ifern da viken, en Ifern..., ya..., da viken !...
* Va mignoned, petra a c’hoarvezo gant Fostus, en
* Ifern, da viken ?
* EIL SKOLAER
* Galvit an Aotrou Doue, Fostus.
* FOSTUS
* An Aotrou Doue ! An Aotrou Doue am eus nac’het !
* An Aotrou Doue am eus graet fae warnañ e pep
* giz ! Gouelañ a rafen, met an diaoul a zalc’h war
* va daeroù. Skuilhañ a rafen va gwad, pa n’on ket
* evit gouelañ ! Va buhez ha va ene ! O..., derc’hel
* a ra war va zeod. Me ’garfe sevel va daouarn. Met
* sellit, derc’hel a ’ra va divrec’h !
* KENTAÑ SKOLAER
* Piv, Fostus ?
* FOSTUS
* Mefistofelez ! Aotrounez, gwerzhet em eus va ene
* dezhañ, hag ac’hano e teue va holl c’halloud !
* EIL SKOLAER
* Doue ra viro !
* FOSTUS
* Doue ra viro, ya ! Met Fostus en deus graet an
* torfed-se. Evit kaout plijadur e-pad pevar bloaz
* warn-ugent em eus kollet ar blijadur hag al levenez
* a bad bepred. Skrivet em eus ul lizher, sinet
* gant va gwad. Echu eo ! Deut eo ar c’houlz merket,
* hag emañ o tont d’am c’herc’hat.
* KENTAÑ SKOLAER
* Perak n’hoc’h eus ket komzet dimp a-raok ?
* Amzer hor bije bet da bediñ.
* FOSTUS
* Alies em eus soñjet hen ober. Met an diaoul a
* ginnige drailhañ va c’horf kement gwech ma venegen
* anv Doue. Ha bremañ eo re ziwezhat. It kuit,
* aotrounez, gant aon na varvfec’h ivez.
* EIL SKOLAER
* Petra ne rafemp ket evit saveteiñ Fostus ?
* FOSTUS
* Na gomzit ket ac’hanon. It kuit, va mignoned kaezh.
* KENTAÑ SKOLAER
* Doue a roio din nerzh. Chom a rin.
* EIL SKOLAER
* Nann, deomp en tu all, da bediñ evitañ.
* FOSTUS
* Ya, pedit evidon, pedit. Ha ne vern pe drouz
* a glevit, na zeuit ket amañ. Rak netra n’hell mui va
* saveteiñ.
* KENTAÑ SKOLAER
* Ped ivez, Fostus. Bras eo trugarez Doue.
* FOSTUS
* Doue d’ho pinnigo, aotrounez, evit ho madelezh
* em c’beñver. Ma vevan c’hoazh warc’hoazh vintin,
* ez in d’ho kwelout. Ma ne ran ket, neuze e vin en
* Ifern.
* AN DAOU SKOLAER
* Doue d’ho pinnigo, Fostüs.
* Mont a reont kuit. An horolaj a sko unnek taol.
* FOSTUS
* A, Fostus, n’ec’h eus mui bremañ nemet un eur
* da vevañ, ha goude, bezañ daonet da viken. Chomit
* a sav, stered a dro atav en oabl, ma na vo mui
* a amzer, ma na zeuio ket hanternoz. Heol, lagad
* kaer ar bed, sav, ma vezo deiz bepred. Pe neuze,
* ra vo an eur-mañ ur bloavezh, pe ur miz, pe ur
* sizhun, pe un devezh, dit da c’hallout kaout keuz,
* ha da vezañ salvet ! Kerzhit goustad, goustad, kezeg
* an noz ! Bepred e tro ar stered. Redek a ra an amzer.
* Skeiñ a raio an horolaj. Dont a raio an diaoul, ha
* Fostus a vo daonet — O, me ’fell din lammat betek va
* Doue ! — piv a zalc’h ac’hanon ? — O, sellit, sellit,
* gwad ar C’hrist en oabl o tiverañ. Gant un dakenn,
* un dakennig hepken e vefen salvet ! A Krist ! —
* Nann, nann, na rog ket va c’halon pa lavaran anv ar
* C’hrist, anv va Doue ! E c’hervel a fell din ! A,
* Satan, truez ! — Pelec’h emañ ? Ne welan ken !
* A aze emañ, aze emañ ar C’hrist ! Astenn a ra din
* e zivrec’h !... E zremm a zo kounnaret ! Menezioù,
* deuit, deuit, kouezhit war va fenn, d’am c’huzhat
* ma c’hellin tec’hout diouzh kounnar Doue ! Nann,
* nann ! O ma vefe un islonk en douar ! Ne zigoro
* ket ! Ne roio ket herberc’h din. O stered, c’hwi
* a rene en oabl pa voen ganet, stered hoc’h eus graet
* an holl vad hag an holl zroug a zo bet en buhez,
* grit ma vezin kuzhet e-kreiz ar goabrenn-se, a
* dremen warnoc’h, ma vo teuzet va c’horf en aer ha
* ma c’hello va ene kaezh sevel betek an Neñv !
* An horolaj a sko an hanter-eur.
* Un hanter-eur ! Bremaik e vo echu ! O Doue,
* ma ne fell ket deoc’h va degemer, da vihanañ, lakait
* un termen d’am poanioù ! Ha n’hoc’h eus ket
* skuilhet ho kwad evidon ivez ? Ra chomin en
* Ifern mil vloaz, milmilion vloaz, gant ma vezin
* salvet en diwezh ! Ha n’eus fin ebet da boanioù
* an eneoù daonet ? Perak hoc’h eus roet din un
* ene ? Perak eo divarvel an ene hoc’h eus roet din ?
* O, ma vefen ul loen ! Eürus eo al loened ! Pa varvont,
* ez int kaset da get, ha ne van spered ebet
* war o lerc’h da c’houzañv ! Milliget ra vo ar gerent
* o deus roet din ar vuhez ! Nann, milliget ra vezin
* va-unan ! Milliget ra vo Satan, en deus laeret diganin
* eürusted an Neñv !
* An horolaj a sko hanternoz.
* O, skeiñ a ra, skeiñ a ra ! va c’horf, ra vezi koazhet,
* beuzet en ul latar, pe kaset e vi d’an Ifern !
* Kurun ha luc’hed.
* Va ene, ra vezi skuilhet e takennoùigoù dister,
* da gouezhañ er mor bras, ’lec’h ne vi ket kavet !
* Diaouled a zeu tra.
* Doue, Doue ! Na sell ket ouzhin ken ferv ! Naered
* euzhus, va lezit c’hoazh ur pennad ! Ifern, na
* zigor ket da javedoù spontus ! Na zeu ket, Satan !
* Me ’zevo va levrioù ! — A, Mefistofelez !
* Sammet eo gant an diaouled hag ar ouel a gouezh.