OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mari Javré

| ◄ Cloarec Riwal | Mari Javré | Canel vihan ► |
Mari Javre, ar benherès, ’Zo eur plac’h vad caqueterès ; Da gaquetal, da ober goap. Marie Javre zo beget mad.
 Mari ar Moal a c’houlenne Na euz he merc’h Mari Javré : — Ma merc’h, Mari d’in-me lâret Pe c’hui am c’har pe na ret ket ?
 — Oh, eo, ma mamm, ho carout ’ran, Evel ar galon a dougan ; Na ê ket me ann ingratan, Rac estrevidoc’h a garan.
 — Oh ! ia, ma merc’h, carout a ret Ann hini na garan-me ket ; C’hui a gar eun tailler iaonanc, Henès n’ê tamm d’am santimant;
 Henès n’ê tamm d’am santimant, Met comerret Ervoan Jorand ; Evit den brao hen na ê ket, Met mado gant-hen vô cavet.
 — Bet drouc gant anneb a garo, Ar mestr tailler me am bezo, Bez’ eo den brao ha dilicat, Hac eur mestr tailler ann dillad.
Pa ’c’h a ’ar sul ’d’ann offern-bred, Gant ann noblanz ’ve saludet ; Saludet ’ve gant ann noblanz, ’Vel pa ve mab ar roue Franz.
 — Ma ! kerz gant han ’ta, pa gari, Ma malloz as bô, pa hec’h i. Malloz hi mamm hi a deus bet, Ha d’he malheur eo bet kiriec.
 Pa oant dimêt hac eureujet, Gant gwall vuhe na bâdent ket ; Gant gwall vuhe na bâdent ket, Ar mestr tailler ’zo partiet.
 Mari Javré a lavare, En presbitor Camlès pa arrue : — Na debonjour ha joa, ma eontr, Me am eus bet eur gwall respont ;
 Malloz ma mamm me am eus bet, Ha d’am malheur ez eo kiriec. Person Camlès hen eus lâret Da Vari Javré, p’hen eus clevet :
 — Tawet, Mari, na ouelet ket, Malloz eur vamm n’ê mann a-bed ; Malloz eur vamm na ê netra, Malloz eun tad a zo eun dra.
 Mari Javré, mar am zentet, Aman ganen-me a chomfet ; Me glasco d’ho pugel magerès, Braoa groeg iaouanc ’zo en Camlès.
 — Bet drouc gant an-neb a garo, Warlerc’h ma fried me ’ielo, Ha na scuizin ket o kerzed, Ken am bô cavet ma fried.
 Kenta ma deus cât anezhan, Ez oa ’n eur sall hoc’h ebattan ; Ez oa ’n eur sall hoc’h ebattan, Peder dimezell ’oa gant-han.
 — Demad ha joa d’heoc’h, ma fried. Pell-braz n’am boa-me ho cuelet, — Sell, emezhan, ’r pez iffrontet, Oc’h ober ouzin he fried !
Oc’h ober ouzin he fried, Ha me n’on bet biscoas dimêt ! Eun affronter a oa gant-han Hac a zistroas warnezhan :
 — Mestr tailler, gaou a lâres-te, Honnès hech ê Mari Javre. — Mar ê Mari Javre homan, Gwall chenchet neuze hi c’havan !
 — Ha penaoz na ven-me ket chenchet? Seiz miz ’zo n’am eus tamm iec’hed, Gant ann derzienn violentan, Ha ter gwez bemdez hi c’hrenan.
 — Deus ganen d’ann hostaleri, Me roï d’id remed anezhi ; Me roï d’id eur remed a grenn, Na greni bikenn ann derzienn.
 Ann hostisès a lavare D’Vari Javre, eno neuze : — Mari Javre, mar am zentet, Banne digant-han na evfet.
 — Pa ve ar vestl a rofe d’in, Mar lâr d’in evan, hec’h evin. Gwasoc’h ’get ar vestl hi deus bet, Evet e deus goad eun tousec !
 Evet e deus goad eun tousec ; War leur ann ti ez ê couezet ; War leur ann ti ez ê couezet, Daou vugel ’deus dispartiet.
 Mari Javré a lavare, War leur ann ti, en he gourve : Merc’hedigo iaouanc, m’ho ped, Divroïdi n’ gomerret ket :
 Comerret unan ho contre, Pô anaoudègès en-han araoc-se : Me ’m eus eur mestr tailler da bried, Ha d’am maro ez eo kiriec ! —
Canet gant Jannet Morvan, euz a Rospés —26 mai 1872.
# Mari Tili (Duhamel)

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Mari Tili.
| ◄ Fiek Javre | Mari Tili | An Itron a Gergadio ► |
* Spered Santel, me ho suppli,
* Ha c’houi iwe, Gwerc’hez Vari,
* Rak me a zo sur inkapabl,
* Mar n’am sikouret, Gwerc’hez sakr.
TRADUCTION. — Esprit Saint, je vous supplie, — Et vous aussi, Vierge-Marie, — Car je suis sûrement incapable, — Si vous ne me venez en aide, Vierge Sainte.
Chanté par Marguerite Philippe, Pluzunet. Phono F. Vallée (Fac. des L., Rennes).
Chanté par Menguy et Léon, Carhaix.
# Mari Tro-ker

| ◄ Va skaon Goz | Mari Tro-ker | Mari Boutou Lous ► |
* A-boan debret dijuni
* Ema Mari ’maez an ti ;
* Kerzet a ra ouz an nec’h
* En eur heja he diou vrec’h.
* Ma kav Janed, he c’houmer,
* O c’huzulig ne vo berr :
* Paotred, merc’hed, mamm ha tad,
* Pep-hini ’dap e vegad,
* Ha me ’gred, o deus o ger
* Marc’h, buc’h, loue, maout, ki, kaz, yer.
* Youpik ! Mari en he frez
* A lamm er voulanjerez
* ’Vit gouzout gant ar fornier
* An traou arruet e kêr.
* Goude ema an dibun
* Ebarz ar bureo butun.
* Ma ’z it d’an episiri
* Oc’h sur da gavout Mari.
* D’ar skolaer, d’ar skolaerez,
* E ra eur zell a gostez :
* Re-man n’o deus ket amzer
* Da zevel o fri en aer.
* Met prest er jandarmiri
* E vez c’hoarzerez ganti,
* Bommou ha bourdou pounner,
* ’Sort-se a blij d’an archer.
* En iliz, ar rederez
* A vo kalz dousoc’h he mouez
* P’he do lâret he fater
* ’Teuio marteze d’ar gêr.
* Sed ar mintin tremenet,
* Ha netra ’bet n’he deus graet ;
* Koulskoude deus he gwele
* Eo deut araok goulou de.
* D’ar pardaez, stamm ’n he daouarn,
* Bepred tano he diskouarn,
* Ha lemmoc’h c’hoaz he lagad,
* He daou droad ive dibrad,
* E welo en he bale
* Pelec’h e vez graet kafe.
* Pa ne c’hallo sortial,
* ’Balamour d’an amzer fall,
* ’Savo lïes he ridoch :
* ’N eur blega e teui lespoch.
* Sed aman, e komzou berr,
* Gwir batrom Mari Tro-kêr
* Moan eo evel eun hinkin,
* Sec’h egiz eun tamm sapin.
# Mari Flouri

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Mari Flouri (Duhamel).
| ◄ Margodig Gillard | Mari Flouri | Mari Ar Masson ► |
Mar plij ganac’h a selaoufet Ur werz a zo ’newe-savet ; A zo grêt da Vari Flouri, Na oa merc’h en ti nemet-hi.
 Na oa merc’h en ti nemet-hi, C’hoaz ’oa re da ober gant-hi. Mari Flouri a lavare Er velin-vor pa arrue :
 — Meliner, malet ma sac’had, Rag warc’hoaz a rinkan poac’had, Dornerrienn ganen leis ma leur, Bleud na bara n’am eûs nemeur.
 Kemenerrienn am eûs iwe, D’ober d’in un abit-newe ; D’ober d’in ur gotillonenn Hag a goust pemp skoed ar walenn.
 — Azeet aze ’n ur gadeur, A-c’hann da diou pe da der heur. Mari Flouri na azezje, Rag he gwent kriz hi zourmante.
 War geign he marc’h hec’h è pignet, Bars ar c’hleuz newez hec’h eo êt. Er c’hleuz-newez p’eo arruet, Daou grouadur e d-eûs ganet.
 Daou grouadur e d-eûs ganet, ’N un toull en douar ho flantet. Ur c’hloarek o tont euz ar skôl, ’Welas Mari ’c’h ober he zol.
 — Mari Flouri, plac’hig iaouank, C’hui ’c’h eûs grêt diou interramant ; C’hui ’c’h eûs ho laket ’n un toull ar c’hleuz, Tolet-ewez pe ho pô keuz.
 Mari Flouri, c’hui ’zo manket, Daou grouadur hoc’h eûs ganet, Er c’hleuz newez ’c’h eûs ho flantet, Hep nag olei na badeziant.
— Kloaregig iaouank, em dennet, Pa na ouzoc’h netra a-bed ; Ma gwalenn aour am eûs kollet, Ha pa varwfenn, n’hi c’havan ket.
 War geign he marc’h hec’h eo pignet, Da di ’r Flouri koz hec’h eo êt : — Laket ma marc’h er marchosi, Ha grêt tan d’in, ’wit ma tomminn…
 Ar Flouri, koz a c’houlenne Ouz Mari Flouri, en de-se : — Mari Flouri, d’in-me lâret Petra ’zo ganec’h c’hoarveet ?
 Gwall-galz euz a wad a gollet, Petra ’zo ganec’h c’hoarveet ? — Diwar geign ma marc’h on koueet, Ma gwad am eûs kazi kollet.
 Grêt ma gwele, ma ’z inn en-han Rag fall, fall-braz a em gavan…… . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Ann archer bihan ’c’houlenne ’N ti ’r Flouri koz pa arrue : — Bonjour ha joa bars ann ti-ma, Mari Flouri pelec’h ema ?
 Ar Flouri koz a lavaras D’ann archer bihan, p’hen klewas : — Eman duze er gambr, kousket, Tolet-ewez n’hi dishunfec’h.
 ’N arc’her bihan, p’hen eûs klewet, Gant ar vinz d’ann nec’h ’zo pignet ; Gant ar vinz d’an nec’h eo pignet, Da Vari Flouri ’n eus lâret :
 — Mari Flouri, plac’hig iaouank, Deut ganimp da brizon Gwengamp ; Deut-c’hui ganimp da dimizi, Da Iann-justis da eureuji !
Mari Flouri a lavare ’R vaz uc’hella ’r skeul pa bigne : — Ur punz a zo en pors ma zad, Neb hen skarzo ’n defo kalonad !
 Ia sur, hen defo kalonad, Rag me am eûs en-han seis mab ! Un-all ’zo indann ann treuzo, Ur spilhenn vraz ’dreuz ’n he c’heno.
 Un-all ’zo en plouz ma gwele, Hag hen mailluret gant lore ; Hag hen mailluret gant lore, Hag un-all ’zo er c’hleuz-newe.
 Mê na oann nemet seitek vloaz P’am boa meritet kement-ma ; P’am boa kement-ma meritet, Ma zolet d’ann traon pa garfet !
Kanet gant Mari Job Kerival, mates, Plouaret — 1848.
# Mari Flouri (Duhamel)

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Mari Flouri.
| ◄ Margodig Gilhard | Mari Flouri | Mari ar Mason ► |
* Mar plich ganac’h e selaoufet
* Eur werz a zo newe savet ;
* A zo gret da Vari Flouri,
* Ne oa merc’h en ti nemeti.
TRADUCTION. — S’il vous plaît, vous écouterez — Une gwerz qui est nouvellement composée ; — Qui est faite à Marie Flouri, — Il n’y avait d’autre fille qu’elle en la maison.
Chanté par Marie-Jeanne le Bail, Port-Blanc.
Chanté par Maryvonne Bouillonnec, Tréguier.
Chanté par Menguy et Léon, Carhaix.
# Mari Tili

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Mari Tili (Duhamel).
| ◄ Fiek Javre | Mari Tili | Ann Itron a Gergadio ► |
Speret-Santel, me ho suppli, Ha c’hui iwe, Gwerc’hes Vari, Rag me a zo sur inkapabl, Mar n’am sikouret, Gwerc’hes sakr.
 Mari Tili a lavare D’he zad, ur sul euz ar beure : — Me, ma zad, ’c’h a da govesed, Pewar mis ’zo na on ket bet.
 — Ma zad kovezour, m’am c’haret, Ann absolvenn d’inn a rofet ; Ann absolvenn d’inn a rofet, Me n’am eûs grêt biskoaz pec’hed,
 Na ken a oa dec’h ar beure, ’Ris, siouas ! ur pec’hed newe, Lâras ma zad ’n doa ma maget, ’Lâris d’ehan : — Gaou a lâret !
 Hennes eo ma c’henta pec’hed. Mari Tili ’zo absolvet. Eis taol dud ’zo kommuniet, Mari Tili bep-gwez ’zo bet.
 Dre ma reseve ’n hostio, Ho zenne e-mês he geno, Pake anhê ’n ur mouchouer, Ewit ho c’has gant-hi d’ar gêr.
 Mari Tili, o vont d’ar gêr, A rankontras he servijer : — Me, emezhi, ma servijer, A veo disul plac’h ar gêr ;
 C’hui, emezhi, ma servijer, A deui’ ’wit tremen hoc’h amzer, Den er gêr nemet-on n’ vô ket, Ma zad ’ielo d’ann offern-bred.
Ann den iaouank man a zo êt D’he asinasion milliget. P’antreas he servijer en ti, Lakâs ’r billiad dour da virwi ;
 Lakâs ’r billiad dour da virwi, Tolas en-hi ann eis hosti, Oa war ann aoter konsakret Gant ar bêlek, en offern-bred.
 Ann hostio ’zo em dastumet, En form ur bugel hec’h int êt. Mari Tili, pa ’d-eûs gwelet, Prim, er bugel a zo kroget.
 Prim, er bugel hec’h eo kroget, War ann daol ’d-eûs-han lakaët ; War ann daol ’d-eûs-han lakaët, Tri zol-kontel d’ehan ’d-eûs roët ;
 Tri zol-kontel d’ehan ’d-eûs roët, Ter zakenn wad a zo strinket ; Ter zakenn wad kaer ’vel ann de, Ha n’ distagent ket a-c’hane.
 He servijer, p’hen eûs gwelet, Da oela a zo em laket : Ha Mari Tili a lâre D’he servijer, pa hen gwele :
 Tawet, ’mezhi, ma servijer, Ann dra-ma na bado ket pell ; Marc’h ma zad ’zo er marchosi, M’hen kaso d’ehan da debri !
 Ar marc’h, pa hen eûs bet gwelet, D’ann daoulinn a zo em strinket ; Em strinka ’ra ’r marc’h d’ann daoulinn, Dirag Jesus, hon mestr divinn.
 Tili goz er gêr p’eo arruet, Er marchosi ’zo em rentet ; Er marchosi ’eo em rentet, Hag hec’h eo chommet souezet,
 O welet ar marc’h d’ann daoulinn, Dirag Jesus hon mestr divinn..... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Tili goz, pa hen eûs gwelet, Kerkent d’ann ti ’zo distroët : — Ma merc’h Mari, lâret-c’hui d’in, Petra ’r gwad-ma war leur ann ti ?
 — Daou gôg iaouank a oa aze Na reent met em-ganna bemde ; Unan anhê am eûs tapet Ha war leur ann ti diwadet.
 Tili goz, ’vel m’hen eûs klewet, D’ar marchosi ’zo distroët. Ema bepred ’r marc’h d’ann daoulinn Dirag Jesus hon mestr divinn.
 Tili goz, pa hen eûs gwelet, Kerkent d’ann ti ’zo distroët : — Ma merc’h Mari, gaou a lâret, Ha merwel, sur, a vezo rèd !
Mari Tili a lavare, ’R vaz uc’hella ’r skeul pa bigne — Tado, mammo, grêt reflexion, Grêt d’ho pugale korrection :
 Ur paotr maget diwar ar gwinn, Ur plac’h a barlant al latinn, A denn peurvuia da wall-finn !
Kanet gant Charles Gwillermo, Merer en Koad-ar-roc’h, — en Parous Prat. — 1868.
# Buhez ar Sent/1912/Per Krizolog

| ◄ Fransez Xavier | Per Krizolog | Barba  ► |
Ar zant-man a zo ganet en kêr Imola, en Itali, hag a zo bet lezhanvet Krizolog, abalamour ma oa eur prezeger dispar. E eskob, oc’h anaout e furnez hag e skiant, hen greas avieler.
Arc’heskob Ravenn a varvas nebeut goude ; ar veleien, a-unan gant ar gristenien, a zibabas eur beleg evit derc’hel e blas, ha herve ar c’hiz d’ar mare-ze, a gasas kannaded da Rom evit rei kelou d’ar pab ha goulenn e asant. En o zouez e oa Per Krizolog. An abostol sant Per hag ar merzer sant Appoliner a ’n em ziskouezas da Zixt III, hag a roas urz d’ezan da hanvan an avieler Per da arc’heskob.
Pa zigouezas ar gannaded en Rom, ar pab a zisklerias d’eze n’eo ket an hini o devoa dibabet, mes an avieler Per eo a vije o eskob.
Ar re-man ne oant ket jalet d’hen kemer, mes, p’en devoe ar pab kontet d’eze ar pez a oa c’hoarvezet, e plegjont gant joa da volonte an Otrou Doue hag e tiskouejont kalz a zoujanz d’o eskob neve.
Per a oe grêt eun digemer kaer d’ezan en Ravenn gant an impalaer hag ar bobl, ha lavaret a rê d’eze : « Ne c’houlennan diganec’h nemet eun dra ; me am eus sammet war ma diouskoa eur zamm ponner ; d’ho tro, heuilhet Lezen Doue ha bezet sentus ouz kement a c’hourc’hemennin d’ec’h eus e beurz. »
N’espernas nag e boan nag e amzer evit kelenn e bobl war ar pez a dle gouzout. C’houezek hag eiz-ugent eus e brezegennou a zo deut betek ennomp. Karet a rê, dreist-oll, alian ar gristenien da zakramanti alïes : « Korf Jezuz-Krist, emezan, a dlefe bezan hon magadurez pemdeziek. » Ne skuize kammed o prezek d’an dud o devoa ezom da bedi ha d’ober pinijen ; ha d’ar re ne oant ket krenv awalc’h da yun epad ar c’hoaraïz, e lavare : « Grêt aluzen, p’eo gwir n’hallet ket yun. »
Ar zant a gavas eur c’hiz fall en Ravenn. An dud a oa troet gant ar c’hoariou difennet. Pignal a reas er gador, hag e gomzou a oe ken nerzus ma c’hallas terri ar c’hiz fall-ze. « An neb, emezan, a fell d’ezan tanva er bed-man plijadur an diaoul, ne vo ket eürus gant Jezuz-Krist er baradoz. »
Eun devez ma oa o prezek, e teuas da goll e vouez. Ken raouiet oa deut da vezan ma n’halle mui lavaret ger. Kement hini a oa en iliz a ’n em lakas da ouelan ha da c’houlenn pardon eus e bec’hejou, hag ar zant da drugarekât Doue evit ar pez a oa c’hoarvezet gantan, abalamour an dra-ze an evoa skoet eun tôl ponneroc’h en kalon ar re a oa ouz e selaou, eget n’o dije grêt e gomzou.
Sant Per Krizolog, o welet ar maro o tostât, a yeas da Imola evit pedi sant Kasian, patron ar gêr-ze. Eno e kouezas klanv hag e varvas, d’an eil a viz kerdu eus ar bla 450, goude bezan gouarnet e eskopti epad triouec’h vla.
# Barzhaz Breizh/1867/Gwin ar C’hallaoued ha korol ar c’hleze

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Gwin ar C’hallaoued ha Koroll ar C’hleze.
| ◄ Livaden Geris | Gwin ar C’hallaoued ha korol ar c’hleze | Bale Arzur ► |
Gwell eo gwin gwenn bar  Na mouar ! Gwell eo gwin gwenn bar.
— Tan ! tan ! dir ! oh ! dir ! tan ! tan ! dir ha tan ! Tann ! tann ! tir ! ha tonn ! tonn ! tir ha tir ha tann !
Gwell eo gwin nevez  Oh ! na mez ;  Gwell eo gwin nevez. Tan ! tan !…
 Gwell eo gwin a lufr  Oh ! na kufr ;  Gwell eo gwin a lufr. Tan ! tan !…
 Gwell eo gwin ar Gall  Nag aval ;  Gwell eo gwin ar Gall. Tan ! tan !…
 Gall, d’id, kef ha deil  D’id pez-teil !  Gall, d’id, kef ha deil. Tan ! tan !…
 Gwin gwenn, d’id, Breton  A galon !  Gwin gwenn, d’id, Breton. Tan ! tan !…
 Gwin ha goad a red  Enn gefred ;
 Gwin ha goad a red. Tan ! tan !…
 Gwin gwenn ha goad ruz  Ha goad druz ;  Gwin gwenn ha goad ruz. Tan ! tan !…
 Goad ruz ha gwin gwenn  Eunn aouen !
Goad ruz ha gwin gwenn. Tan ! tan !…
Goad ar C’hallaoued  Eo a red ;  Goad ar C’hallaoued. Tan ! tan !…
 Goad ha gwin eviz  Er gwall vriz ;  Goad ha gwin eviz. Tan ! tan !…
 Gwin ha goad a vev  Neb a ev ;  Gwin ha goad a vev. Tan ! tan !…
Goad gwin ha korol  D’id, Heol !  Goad gwin ha korol Tan ! tan !…
 Ha korol ha kan,  Kan ha kann !  Ha korol ha kan. Tan ! tan !…
 Korol ar c’hleze,  Enn eze ;  Korol ar c’hleze. Tan ! tan !…
 Kan ar c’hleze glaz  A gar laz ;  Kan ar c’hleze glaz. Tan ! tan !…
 Kann ar c’hleze goue  Ar Roue.  Kann ar c’hleze goue. Tan ! tan !…
Kleze ! Roue braz  Ar stourmeaz !  Kleze ! Roue braz ! Tan ! tan !…
 Kaneveden gen  War da benn !  Kaneveden gen !
— Tan ! tan ! dir ! oh ! dir ! tan ! tan dir ha tan ! Tann ! tann ! tir ! ha tonn ! tonn ! tann ! tir ha tir ha tann !
# Barzhaz Breizh/1867/Greg ar c’hoazour

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Gwreg ar C’hroazour ha Itron ar Faoued.
| ◄ Ann distro euz a Vro-Zaoz | Greg ar c’hoazour | Ann eostik ► |
Keit a vinn er brezel lec’h eo red d’in monet, Da biou e roinn me ma dousik da viret ? — Digaset-hi d’am zi, va breur-kaer, mar keret Me hi lakai e kampr gant va zemezeled ;
Me hi lakai e kampr gant va zemezeled, Pe barz ar zal enor gand ann itronezed.
Enn eunn heveleb poud e vo gret d’he ho boed, Ouz ann heveleb dol e veint azeet. —
Benn eunn nebeut goude kaer vije da welet Porz maner ar Faouet leun a zuchentiled ; Peb kroaz ru war ho skoa, peb marc’h braz, peb banniel. Evit klask ann otrou da vonet d’ar brezel.
Ne oa ked oet pell-meur er mez demeuz ann ti, Pa oe laret d’he c’hreg kalz a brezegou kri : — Diwisket ho prouz-ru, hag unan wenn gwisket, Red eo monet d’al lann da beuri al loened.
— Ho tigare, va breur ; petra em euz me gret ? Me ne m’onn bet biskoaz o peuri ann denved. — Ma n’em-oc’h bet biskoaz o peuri ann denved, Aman zo ma goaf hir a ziskei d’hoc’h monet. —
Bet eo epad seiz vloa, ne re nemed goela ; Enn divez ar seiz vloa ’n em lakaz da gana. Hag eur marc’heg iaouang o tont euz ann arme A glevaz eur voez dous kana war ar mene.
— Arz, va floc’hik bihan, krog e brid va marc’h-me ; Me glev eur voez argant kana war ar mene ; Me glev eur voezik flour war ar mene kana ; Hiriou a zo seiz vloa hi c’hleviz diveza.
— De-mad a larann d’hoc’h, plac’h iaouang ar mene : Ha merniet mad hoc’h euz pa ganet ken ge se ? — Ia, merniet mad em euz, a drugare Doue : Gand eunn tamm bara zec’h em euz debret ame.
— Leret d’in plac’hik koant o peuri ann denved Hag hen er maner-ze halfenn bout kemeret. — O ! ia zur, ma otrou, digemer a geffet Hag eur marchosi kaer da lakat ho ronsed.
Eur gwele mad a blun ho pezo da gousket Evel-d-on-me gwechall pa oann gant ma fried ; Ne gouskenn ket neuze er c’hraou gand al loened, Nag e skudel ar c’hi ne vize gret ma boed.
— Pelec’h eta, ma merc’h, pelec’h ’ma ho pried, Pa welann enn ho torn liamm euz ho eured ? — Ma fried, va otrou, a zo eet d’ann arme ; Bleo melen hir en doa, melen evel ho re.
— Ma en doa bleo melen kerkouls evel-d-on-me, Laket evez, va merc’h, na vije me a ve ? — Ia, me eo ho itron, ho tous hag ho pried, Ma hano zo, e gwir, itron euz ar Faouet.
— Lezet al loened-ze ma ieffemp d’ar maner, Mall a zo gan-i-me da erruout er ger. — Eurvad d’id-de, va breur, eurvad d’id a larann ; Penoz ia ma fried am boa losket aman ?
— Azeet-hu, va breur kadarn ha koant bepred ! Eet eo da Gemperle gand ann itronezed. Eet eo da Gemperle elec’h ma zo euret, Pa zistreio d’ar ger aman a vo kavet.
— Gaou a lerez d’in-me! rag t’ec’h euz he c’haset Evel eur glaskerez da beuri al loened ; Gaou a lerez d’in-me e kreiz da zaoulagad, Rag e ma dreon ann nour, aze, oc’h huanat !
Tec’h tu-ze gand ar vez ! tec’h kuit, breur milliget ! Karget eo da galon a zroug hag a bec’hed ! Ma na ve ti ma mamm, ma na ve ti ma zad, Me lakefe va c’hlenv da ruia gand da wad ! —
# Barzhaz Breizh/1867/Jannedik-Flamm

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Janedig-Flamm.
| ◄ Ann tri manac’h ruz | Jannedik-Flamm | Stourm ann tregont ► |
Petra a ia gad ar mene ? Eur rumm meod du gredann e ;
— Eur rumm meod du n-ed eo ket ; Soudarded, ne lavarann ket,
Soudardet a vro-C’hall o tont Da lakat seziz war Henbont. —
Pa oa ann dukez war vale, Ar c’hleier e ker a vralle ;
Pa oa war he falafrez gwenn, Gat hi he map war he barlen ;
Pa oa ann dukez o wale Ar re Henbont holl a ioue :
— Doue skor ar mab hag ar vamm, Ha ro d’ar C’hallaoued estlamm ! —
Pa oa ar bale achuet, Ar re Bro-C’hall a oa klevet :
— Paket vo breman enn ho c’heo, Ann heiez hag he c’harvik beo,
Karkaniou aour zo evit he, D’ho staga ’nn eil deuz egile. —
Jannedik-flamm a responte, Demeuz beg ann toural, neuze :
— Ne ked ann heiez vo paket, Ar c’hoz-bleiz ne lavarann ket.
Ma en deuz henoaz anoued, He doull d’ezhan a vo tommet. —
Oa ket peurlavaret he ger, Pa oa deut d’ann traon, hag hi ter ;
Hag eur c’horfkenn-houarn a wiskaz, Hag eunn tok-houarn du a lakaz ;
Hag eur glenv dir lemm a dapaz. Ha tri c’hant den a zibabaz,
Hag, eur skod-lan ru enn he dorn, A ez mez ar ger dre eur c’horn,
Re Bro-C’hall laouen a gane, Ouz ann dol azeet neuze ;
Gwasket enn ho zinellou klouz, Re Bro-C’hall a gane enn nouz.
’Vel ma glevet, pell ac’hano, Eur vouez espar o tiskano :
« Meur a hini a c’hoarz henoaz, A oelo kent ha benn arc’hoaz ;
« Meur a hini zebr bara gwenn, A zebro douar du ha ien.
« Meur a hini a skuill gwin ru, A zkuillo bremaik goad dru.
« Meur a hini a rei ludu, A c’hoari ’vad he zen doc’htu. »
Meur a hini stoue he dal War bordig ann dol, meo dal,
Ha pa oa losket eur glemvan : — Ann tan ! potred, ann tan ! ann tan !
Ann tan ! ann tan ! tec’homp, potred ! Jannedik-flamm deuz han laket ! —
Jannedik-flamm zo ann teran A zo enn douar, a gredann ;
Laket e doa Jannedik-flamm Ann tan e pevar korn ar c’hamp ;
Ken a oa ar flammou gwentet, Hag ann noz du sklerijennet ;
Kouls hag ann dinellou devet, Kouls hag ar C’halloued rostet,
Ha tri mil anhe luduet, Ha nemet kant ne oa chomet.
Ha Jannedik-flamm a c’hoarze, Toull he fenestr, ar mintin-ze,
War ar mez pe defa sellet, O welet ar c’hamp distrujet,
Ha mouged euz ann dinellou, Luduet holl e bernigou.
Ha Jannedik-flamm a c’hoarze : — Pebez maradek, ma Doue !
Ma Doue ! pebez maradek ! Evid eur greun ni hor bo dek !
Gwir a laret amzer gwech-all : « N’euz netra kouls hag eskern gall,
Kouls hag eskern Gall burzunet, Da lakat da zevel ann ed. »
# Guirionéeu ag er Religion/Chapistr 5

| ◄ Red-é labourat eid er salvedigueah hemb arsàu. | Red-é labourat eid er salvedigueah guet dougeance. | Dalledigueah en dud péré e lausq a costé en affær ag ou salvedigueah.  ► |
Sant Paul en doé ræson de larèt : Groeit hou salvedigueah guet eun ha dougeance. Pihue ne greinehé eid un affær é péhani é hellér manquein quen æz.
1° Ni e zeli creinein, rac er vuhé-men e zou carguet ag un nombr hemb fin a scosselleu hag a occasioneu capabl d’hur hol. Er ré hun nès er muihan de zougein e zou er ré a béré en hum zefiamb er bihannan, hag e za a hun goannedigueah, doh péhani en hur bou de gombattal quehet èl ma vehemb ar en doar ; goannedigueah bras, rac ne faut meit ur gonz, en dougeance ag er bed, ur garanté rai dinér, un tamig rai a bligeadur, ur sel, eid hul laquat de gouéh ha d’hum gol.
2° Un dalledigueah-é enta bihuein hemb dougeance, èl pe ne vehé diæzemant erbet eid hum salvein. Péhèd en ælèd, péhèd er hetan dén, hani David ha Salomon e zeli gobér d’emb comprenein péh quen æz-é hum gol. Guet a dud péré goudé ou dout bihuet pêl ér santeleah, hag e zou couéhet hemb seuel ! Ind e zeli disquein d’emb er péh hun nès de zougein. Allas ! petra e vou ag er bren hag ag er horzenneu, mar dé discarret er gùé brassan ? N’en dé en diæzemant-cé hag en dangér d’hum gol e hré de Job larèt, ean péhani e oé er santellan dén ag é amzér, penaus en dougeance en hélié én é ol hobéreu ? N’en dé quement-cé e zougué sant Paul de gastiein é gorv, guet eun a vout dannet ? N’en dé quement-cé e hré de sant Jerôm scùil quement a zareu ha huannadein dalhmad ? Perac en en dès quement a dud youank hum dennet a gompagnoneaheu er bed ? Perac en en dès quement a duchentil qùitteit ou madeu, ou danné, eit bihuein ér bénigen abarh er houvandeu hag én deserheu ? Ind a larou d’oh guet S. Jerôm, penaus en ou dès groeit èl-cé guet eun a hum gol ér bed, guet eun a gouéh én ihuern, hag a vanquein en affær a ou salvedigueah. Gùir-é é hellér hum salvein hemb pratiquein ol er péh en dès groeit er Sænt ; gùirroh pé gùir-é ehué penaus n’hum salvér quet hemb poén, hemb combat, hemb dougeance, ha ne labourér eid é salvedigueah nameit a guement ma tougér hum gol.
1° Me bêllei gùellan ma hellein doh er péh e hellehé bout aveid on un occasion tostan a béhèd. 2° Me hrei ur brézel dalhabl d’er péhèd de béhani é on teichettan. 3° Ne vern petra e arrihuou, ne hum lausquein jamæs de monnèt d’en dicouragemant ; m’em bou recour doh Doué é creis en dangérieu ; m’hum humiliou dirac-t-hou a p’em bou er maleur de gouéh én ur péhèd benac, ha m’hum hastou de monnèt de holhein me inean ér sacremant a bénigen. O men Doué ! laqueit ém halon un dougeance santel.