OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ma c’horn-bro/Ar zul d’abardez, er bourk

| ◄ Ar Meliner | Ar zul d’abardez, er bourk | Son ar C’hlasker-bara ► |
* Peurganet eo ar gousperou
* Ha peurlâret ar pedennou :
* It breman, paotred ha merc’hed,
* C’hoariet, danset ha c’hoarzet.
* Paotred yaouank ha merc’hed koant,
* Kerkent pep-hini ’heuilh e c’hoant,
* Bugale ive ha re goz :
* C’hoarz ha plijadur bete noz.
* Darn ac’h a da c’hoari boulo,
* En park Yannig Kernavalo :
* Beleien ar barrouz, o-zri,
* A zo ive eus ar c’hoari.
* Da c’hoari ’r c’hillo ’c’h a darn all,
* Darn all, galoch pe mouchig-dall,
* Darn all a dans war ar c’hlazenn,
* Du-hont, dindan ar goz dervenn.
* Dre-holl ’zo trouz ha levenez :
* ’Vel ar balan, war ar c’hleuziou,
* En pep kalon, ar garantez
* A vleui hag a ra he neiziou.
* Ar biniou hag ar vombard
* A zon skiltrus ha ken laouen !
* Hag ar yaouankiz a lamm stard :
* Jabadao, dans-tro, aubadenn.
* Ar re goz a zell, azezet
* En disheol, etouez ar bleuniou,
* Pe war mogerou ar vered,
* Hag a zonj ’n o yaouankizou.
* Darn all ive, a vagadou,
* Du-man ha du-hont dastumet,
* A gomz a bep seurt labouriou,
* Falc’hat ar foenn, troc’han an ed.
* — « Penaos ê da foenn, Alanig ? »
* — « Ma foenn mad awalc’h, met ma c’herc’h
* » A zo bet gwanet eun tammig,
* » Ha ma gwiniz a zo war-lerc’h, »
* — « Ar glao diveza, ’me Yann-Vraz,
* » En eus grêt dre-holl kalz a vad
* » D’an heiz, d’ar melchon, d’ar yeot glaz. »
* — « Lâret, ’me Job, d’an holl drevad. »
* — « En foar diveza Mene-Bre,
* » Al leoned-korn ’oa gwall-glasket,
* » Ar c’hezeg ’c’h a mad adarre,
* » Ma daou ebeul am eus gwerzet. »
* — « Ya, Doue da vezo meulet,
* » Mar gell kenderc’hel an amzer,
* » Na vezo ket da boan kollet,
* » Evit ar bloaz, paour labourer ! »
* Trouz vraz ’zo en hosteleri ;
* Kann ’zo du-hont, hervez ar vrud ;
* — « Pipi, perak ken braz c’hoari ?
* » Perak a em dastum an dud ? »
* — « Lein charre-treaz ar Velchonnek
* » A zo aze, hirie, me ’gred ;
* » Ar Manac’h braz hag an Talek
* » A em disput, goude o fred.
* » Me ’anvez ac’han o moueziou,
* » Pep-hini aneze a lâr
* » Ez eo roue ar charreou,
* » Ha kann a zavo prest, hep mar. »
* Met an heol ’zo o vont da guz,
* Diskenn a ra a-dreon ar roz,
* Ar c’hloc’h a zon an Angelus,
* Setu o tont ar vrumenn-noz.
* En hent, ’vit ar gêr, hep dale,
* Hag ar re o deus da vont pell
* A c’hell brema, ma feiz, bale,
* An heol a zo izel, izel.
* Tado, mammo na garont ket
* Gwelet o zud re divezat :
* En hent ’ta, prim, mar na garet
* Bout tamallet gant mamm ha tad.
* Gabig a ambroug e dousig
* Renean Rio, e holl c’hoant :
* Oh! ’vel ma lamm e galonig,
* Dindan lagad ar plac’hig koant !
* Brema d’an holl ’lâran noz vad,
* Hag ar peoc’h hag hunvreou kaer,
* ’Vit gallout, d’al lun, labourat
* A galon vad, ha dibreder.
# Ma c’horn-bro/Son ar C’hlasker-bara

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Sone ar c’hlasker bara.
| ◄ Ar zul d’abardez, er bourk | Son ar C’hlasker-bara | Dorn Doue ► |
* Hanvet on ar c’hlasker-bara
* N’en eus ti na gwele, — netra,
* A renko, e-keit ma vo beo,
* Bale, bale, ’vel Boudedeo.
* ’Barz ma dorn ma fenn-baz dero,
* E valean dre holl ar vro,
* War ma skoaz eur bisac’h lien,
* ’Lec’h na ve morse bara gwenn.
* Dibaot ez an d’ar c’hêriou braz ;
* Ar chas, ’vel ma welont ma baz,
* Hag en pilhou ma holl dilhad,
* A red warnon ’vel war eur c’had.
* An dud ive ’zo didruez,
* Holl ’laront d’in : — « Koz didalvez ! »
* Ma goapât ’ra meur a hini
* Ah ! goapat eur paour ’n e gozni !
* War ar mêz eman an dud vad ;
* Eno am be ma skudellad,
* Ha zoken eun tammig kig-sall,
* Eur banne jistr, ’vel ar re all.
* Evidon, ’vel evit an holl,
* E lugern hag e tomm an heol,
* Hag an eined, drant ha lirzin,
* A gan ’us d’am fenn, d’ar mintin.
* Mar digouez d’in kousket er-mêz,
* (’Vel eo, siouaz ! chans ar paour kéz),
* A-us d’am fenn ’ve ar stered
* Am diwall eus an drouk-spered.
* A-wechou, e sonj d’in gwelet
* An oabl evidon digoret,
* Ha diwar eur goumoulenn aour,
* Jezuz-Krist o lâret d’ar paour :
* — « Paour kêz, achu ê da boaniou,
* » Deus ganen brema d’an nenvou,
* » Etouez ar zent, ar zentezed,
* » Ar verzerien, ar brofeted !
* » Gwisket d’it eur zaë lienn gwenn,
* » Ha war da dal eur steredenn,
* » E kani ma meuleudiou,
* » Bete divez an amzeriou ! »
Keranborn, 4 a viz gwengolo 1865.
# Sone ar c’hlasker bara

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ma c’horn-bro/Son ar C’hlasker-bara.
Hanwet oun ar c’hlasker bara,
N’hen eus ti na gwélé, nétra,
Renko bepred, keit ma vô beo,
Mont ha bâlé, vel Boudedeo.
Bars ma dorn ma fenn-bâz dero,
’Vâlean, heb paouès, ar vro,
War ma skoaz eur bis-sac’h lienn,
Lec’h na vé kammed bara gwenn.
N’han ket liés d’ar c’hèriou braz,
Ar chass, ’vel ma welont ma bâz,
Hag en pillaou ma holl dillad,
A réed war-n-oun, ’vel war eur c’hâd.
Ann dud iwé ’zo didruez,
Holl lâront d’in : — « Koz didalvez ! »
Ha goapâd ’ra meur a hini…
Ah ! goapâd ar paour ’n hi gozni ! —   War ar meaz é-ma ann dud vad :
Eno am bé ma skudellad,
Ha zoken eûn tammik kik-sall,
Eur banné gistr, ’vel ar ré-all. —   Pa digwez-han, war dro ann noz,
Lar-han : « Lojet vô ar paour koz ? » —
Hag ann ozac’h kerkent neuzé :
— « Deuit a-raog, azeit azé. —   Pell braz n’hon boa ket ho kwelet,
» Pé-lec’h a-baoué ’oc’h-c’hui bêt ?
» Ièn è ’n amzer, deût da dòma :
» Gaodik grèt-c’hui soup d’ann den-ma ! »
Neuzé c’houlenn newentizou
Ar c’hanton hag ar parouziou ;
Ha kent ewit mont da gousket,
Eur werz-koz bennag ’ve kânet.
En kraou ar zaoud pé ann oc’henn,
War ar plouz, ’tiskuis-han ma fenn,
Goudè bout grèt ma fédéno,
Hag é kouskan mad-kaer éno.
Jezuz, hon zalwer benniget,
En eur c’hraou oc’henn ’zo gânet :
Lec’h eur paour, pa vên eur Roué,
Penaos c’hoantaout gwell ’wit Doué !   N’ c’hoantaan ket oc’h énoriou,
Tud pinvidig, nag ho mâdou ;
Ma Doué, leûn a vadèlez,
Ma gwel iwé gant karantez.
Ewit-oun, ével ’wit ann holl
E lugern hag é tôm ann heol,
Hag ann eined, skanv ha lirzin,
A gân uz d’am fenn, er mintin.   Ma tîgwez d’in kousket é-méaz,
(Evel éma chans ar paour kéaz.)
A uz d’am fenn ’vé ar stéred,
Hag am diouall a zroug bepred.
A-wechou é sonj d’in gwelet
Ann oabl ewit-oun dîgoret,
Ha, di-war eur goumoulenn aour,
Jezuz-Krist o laret d’ar paour :   — « Paour kéaz, achu eo da boaniou,
» Deuss ganîn brema d’ann envou,
» En touez ar zennt, ar zennetezed,
» Ar prophéted, ar merzered.   » Gwisket d’id eur zaè lienn gwenn,
» Ha war da dâl eur stérédenn,
» E kâni ma méleudiou
» Béleg divez an amzeriou ! »
                                     F.-M. Ann Huel.
             Plouaret, ann dri a vîz gwengolo. (1865)
# Ma c’horn-bro/Dorn Doue

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Dorn Doue.
| ◄ Son ar C’hlasker-bara | Dorn Doue | Giziou koz Breiz-Izel. — Ar groaz er bara ► |
D’an Aotrou A, Divy, Eskop Sant-Briek ha Treger.
* Eun dez ez oan kuzet war lez eur wenodenn,
* Gourveet en disheol ’touez ar yeot, ar raden,
* Ha ma-unan eno, e lennen eul levrig,
* Hag ’us d’am fenn e kane, war ar skourr, eun envnig.
* Hag e klevis neuze a-biou d’in o tremen,
* Ha hep beza gwelet, eur wreg paour hag he den.
* Trist braz e oant o-daou, stouet gante o fenn,
* Hag o vont gant an hent, e komzent evel-hen :
* — « Gwall stard ê an amzer, allaz ! hag em eus doan,
* » Godig kêz, n’hallfemp ket, goude kalz eus a boan,
* » Ha beva ken dister, paea da c’hourmikel ;
* » Ha setu hep dale, hon bezo eiz bugel !
* » An ed na vo ket ker, eur vuc’h hon eus kollet,
* » Ha gant ar rev miz meurz hon c’herc’h ’zo bet gwallet,
* » Met ar gwasa, hon mab ’zo marvet er brezel,
* » Fanchig paour, gwella paotr a oa en Breiz-Izel ! »
* — Dorn Doue, ma den paour ! — ’làras ar wreg neuze.
* » N’on eus netra d’ober, ma den, war gement-se
* » Nemet plega hon fenn, ha labourat bepred,
* » Ha pedi d’hon skoazian hon Zalver binniget. »
* Na glevis netra ken ; met en kreiz ma c’halon
* An nebeud komzou-ze ’zo chomet merket dôn ;
* Hag e lârenn ennon, leun a dristidigez :
* — « Komzou an dud paour-ze, n’eo ket ar gwir furnez ? »
             Plouaret, 29 a viz eost 1872.
# Dorn Doue

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ma c’horn-bro/Dorn Doue.
Un dez ez oann kuzet war lez ur wennodenn,
Gourveet en disheol ’touez ar ieod, ar radenn :
Ha ma unan eno, e lennenn ul levrig,
Hag uz d’in a kane seder braz un evnig.
Hag a klewis neuze a-biou d’in o tremen,
Hag hep beza gwelet, ur vrœg paour hag he den.
Trist kaer ez oant ho daou, stouet gand-hè ho fenn,
Hag vont gant ho hent, e komzent evelhenn :
« Gwall-stard eo ann amzer, allas ! hag am eûs doan
» Godig keiz, n’hallfemp ket, goude komer kalz poan,
» Ha bewa dister braz, paea da c’hourmikêl ;
» Ha setu hep-dale hon bezo eiz bugel !
» Ann ed na vô ket ker, ur vuc’h hon eûz kollet,
» Ha gant ar reo miz Meurz hon c’herc’h ’zo bet gwallet ;
» Hag ar gwasa, hon mab ’zo marwet er brezel,
» Fanchig paour, gwella potr a oa en Breiz-Izel !
« Dorn Doue, ma den paour ! — Lâraz ar vroeg neuze.
» N’hon eûz netra d’ober, ma den, war gement-ze
» Nemet plega hon fenn, ha labourad bepred,
» Ha pedi d’hon skoazia hon Zalwer binniget. »   Na glewis netra ken : met en kreiz ma c’halon
Ann neubeud komzou-se, ’zo chomet merket dòn.
Hag a làrenn en-hon, leun a dristidigez :
— « Komzou ann dud paour-se, n’eo ket ar gwir furnez ? »
                                     F.-M. Ann Uc’hel.
       Plouaret, ann 29, a viz Eost, 1872.
# Buhez ha maro ar c’houer breton

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ma c’horn-bro/Buhe ha maro al Labourer breton.
War ribl un dosenn c’hlaz un de ’oann gourvezet,
Etouez ar ieod bleunek hag ar radenn kuzet.
Ann amzer a oa kaer, dre-holl bleunio c’hoez-vad ;
Ar saout hag ann oc’henn ’beure d’ann traon, er prad.
A-dehou hag a gleiz ’klewenn o tiroc’hel
Ar mekanik dorner ; dem-dost un durzunel
A gane uz d’ar ster, kuzet ’touez ar brankou,
Ha ma fepn a oa leun a bep rum hunvreou.
Hag a em ankouaïs betek ann abardez
Da hunvreal ’vel-se ha da glask kraoun-kelvez.
Ha setu ma klewis dreist ar roz ur c’hloc’hig
Truezuz braz : tin ! tin !… Kioc’hig ur chapellig.
Kloc’h sant Jili !… Ur re-bennag a zo marwet
En de-man er gêrig ; he dro oa digwezet…
Otro sant Pezr, m’ho ped selaouet mouez ar c’hloc’h ;
Digoret d’he ene, sant Pezr, a lâr d’eoc’h.
tin ! tin !… Pezr, digoret ; bez’ a oe Breton mad,
E-keït ma oa er bed, evel ma oa he dad ;
A-viskoas eo bet paour, ha kals hen eûz poaniet ;
Gant he c’houezenn hen eûz douar he vro glebiet.
tin ! tin !… Er goanv kriz, en hanv, en pep amzer,
Indan ar glao, ann erc’h, ’vel ar brasa tomder,
Hen eûz labouret stard en parko Breiz-Izel,
Hadet , medet ann ed, hep klemm, bete merwel.
tin ! tin !… A-dâl al lun, bete noz, bep sadorn,
A vije gwelet pâl, tranch, pe falz en he dorn ;
Kouls-goude na oa ket, ann den kêz, pinvidik,
Hag a veule Doue c’hoas euz he lodennig.
tin ! tin !… Karet hen eûz he vro dreist ar mado,
He vro hag ar iez ker komzet gant he dado ;
Biskoas n’eûz dilezet he vro gaer Breiz-Izel,
Met Siouas ! pa rinkas, un de, mont d’ar brezel.
tin ! tin !… Neuze lâras kenavo d’ann ilis
Lec’h ma oe badezet, d’he dud, d’he iaouankis…
Ha war ann enebour e redas kalonek,
Evel ann holl botred a gomz ar Brezonek.
tin ! tin !… hag en emgann neblec’h na oe gwelet
Gwased hag a vije muioc’h stard ha kalet
Dirag ann enebour eget soudarded Breiz,
Dre ma karont ho bro, ho Doue hag ho feiz.
tin ! tin !… Karet hen eûz iez Breiz hag he sonio,
Hag he leurio-newez, gourenno, pardonio,
Kana war ann hentjo, bars ar parko, en hanv.
Ha selaou kaozo koz, ’tal ann tan, er goanv.
tin ! tin !… Bep-sul, bep-sul, ’klewe ann offerenn,
A greiz kalon e ree da Doue he bedenn,
Ha ’benn ann abarde, ma vije un tammig
Lemm ha sard he lagad, goude ur bannac’hig…
tin ! tin !… Otro sant Pezr, petra eo kement-se ?
Pelec’h eman ann drouk ?… Ho hunan, marteze
Kement a boan a ve !… Hag al lun ar beure,
N’eûz forz dre bez amzer , ez eo rèd mont arre !
tin ! tin !… Otro sant Pezr, leun hoc’h a garantez,
Tolet war ar paour kêz ul lagad a druez ;
Digoret frank ho tor d’ehan, otro sant Pezr,
En baradoz Doue e dle bea he gêr ! —
                                              F.-M. Ann Uc’hel.
       Plouaret, miz est 1873.
# Ma c’horn-bro/Buhe ha maro al Labourer breton

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Buhez ha maro ar c’houer breton.
| ◄ Giziou koz Breiz-Izel. — Ar groaz er bara | Buhe ha maro al Labourer breton | Ar Pardon ► |
D’an ôtro D’Arbois de Jubainville, den gouiziek en gez ar Vretoned.
* War ribl eun dosenn c’hlaz eun dez ’oan azeet,
* Etouez ar yeot bleunek hag ar raden kuzet.
* An amzer a oa kaer, dre-holl bleuniou c’houez-vad,
* Ar saoud hag an oc’hen ’beure d’an traon, er prad.
* A-dehou hag a-gleiz ’kleven o tiroc’hel
* Ar mekanik-dorner : dem-dost eun durzunell
* A gane ’us d’ar stêr goloet a vleuniou,
* Ha ma fenn a oa leun a bep rumm hunvreou.
* Hag a em ankouaïs betek an abardez,
* Oc’h hunvrea ma ’vel-se, hag o klask kraon-kelvez.
* Ha setu ma klevis, dreist ar roz, eur c’hloc’hig,
* Truezuz braz : Tin ! tin !… Kloc’hig eur chapelig.
* Kloc’h sant Jili !… Eur re bennak a zo marvet,
* En dez-man, er gêrig; e dro ’oa digouezet.
* Tin !… tin !… Aotro sant Per, selaouit mouez ar c’hloc’h ;
* Digorit d’e ine, sant Per, a lavar d’eoc’h.
* II
* Tin !… tin !… Per digorit ; bezan ’oa Breton mad,
* E-keit ma oa er bed, evel ma oa e dad ;
* A-viskoaz ê bet paour, ha kalz en eus poaniet,
* Gant e c’houezenn en deus douar e vro glebiet.
* Tin !… tin !… Aotro sant Per, digorit d’ar paour kêz,
* Leun ’oa a garantez, a feiz, a vadelez,
* Doue hag ar Werc’hez bepred en eus karet,
* Da zent koz Breiz-Izel meur a bedenn lâret.
* Tin !… tin !… Er goanv kriz, en hanv, en peb amzer,
* Dindan ar glao, an erc’h, pe ar brasa tomder,
* En eus labouret stard, en parko Breiz-Izel,
* Hadet, medet an ed, hep klemm, bete merwel.
* Tin !… tin !… Adal al lun, bete noz, beb sadorn,
* E vije gwelet pal, tranch pe falz en e dorn;
* Koulskoude na oa ket an den kêz pinvidik,
* Hag e veule Doue c’hoaz eus e lodennig.
* Tin !… tin !… Karet en eus e vro, dreist ar mado,
* E vro hag ar yez koz komzet gant e dado ;
* Biskoaz n’eus dilezet e vro ger Breiz-Izel,
* ’Met, siouaz ! pa renkas eun dez mont d’ar brezel.
* Tin !… tin !… Neuze ’lâras kenavo d’an iliz
* ’Lec’h m’eo bet badezet, d’e dud, d’e yaouankiz,
* Ha war an enebour e redas, kalonek,
* Evel an holl baotred a gomz ar brezoneg.
* Tin !… tin !… Hag en emgann, neb lec’h na voe gwelet
* Gwazed hag e vije muioc’h stard ha kalet,
* Dirak an enebour, eget soudarded Breiz,
* Dre ma karont o bro, o Doue hag ar feiz.
* Tin !… tin !… Karet en eus yez Breiz hag he zoniou,
* Hag he leuriou-nevez, gourennou, pardoniou,
* Kana war an hentjou, hag er parkou, en hanv,
* Ha selaou kontou koz, ’tal an tan, er goanv.
* Tin !… tin !… Beb sul, beb sul, ’kleve an oferenn,
* A greiz kalon e rê da Doue e bedenn,
* Ha benn an abardez, ma vije a-weziou
* Eun tamm lemm e lagad, hag uhel e gomziou,
* Tin !… tin !… Aotro sant Per, petra ê kement-se ?
* Pelec’h eman an droug ?… Hoc’h-unan, marteze…
* Kement a boan a zo !… Hag al lun ar beure,
* N’eus forz dre be amzer, ê red mont adarre !
* Tin !… tin !… Aotrou sant Per, leun oc’h a garantez,
* Tôlit war ar paour kêz eul lagad a druez,
* Digorit frank ho tor d’ezan, Aotro sant Per,
* En baradoz Doue e tle bezan e gêr !
             Plouaret, 1873.
# Ma c’horn-bro/Tiegez Fantig

| ◄ Krampouez Pardon Plouaret | Tiegez Fantig | An den mezw hag an arched ► |
# Ma c’horn-bro/Krampouez Pardon Plouaret

| ◄ Ar Pardon | Krampouez Pardon Plouaret | Tiegez Fantig ► |
D’ar Vreuriez Keltiek.
* C’houi holl, Bretoned a Bariz,
* A em dastum eur wech ar miz,
* ’Vit komz eus Breiz-Izel, ar vro
* A garfet betek ar maro.
* Kredet penaos em eus keuz braz
* Dre m’oun dalc’het aman, siouaz !
* Ha n’hallan bezan en ho touez
* Hag ober d’ac’h klevet ma mouez.
* Hogen, ma spered en ho kreiz,
* War an avel a deu a Vreiz,
* A nijo skanv, — tra burzudus ! —
* Hag e vin ganeoc’h evurus !
* Ouspenn a zo, ha mar karet
* Kaout lod a bardon Plouaret,
* A zo hirie, hag eus a-bell
* Klewet ha gwelet Breiz-Izel,
* Setu aman krampoez-gwiniz,
* Krampoez pardon, hervez ar c’hiz,
* Grêt gant bleud gwiniz, leaz, viou.
* Debret peb a unan pe diou.
* Ar gwiniz er park a savas,
* Ha gant an heol a zarevas,
* Ha pa voe medet, war ar skourr,
* Einidigou a gane flour.
* Eur vuc’h vriz ’roas an amann,
* Ive al leaz, fresk ha gwenn-kann,
* Grêt gant ar yeot ha gant bleuniou
* Ar parkou hag ar meneziou.
* Hag ar viou, eur yarig wenn
* O dovas, war zolier ar foenn,
* ’Lec’h m’he defoa he neiz kuzet ;
* Met dre he c’han eo bet kavet.
* Hag ar c’hrampoez a zo bet grêt
* En Keranborn, en Plouaret,
* Gant eur vatez koant, eur plac’hig
* A gane laouen eur zonig.
* Debret ’ta, paotred, ma c’hrampoez,
* Ha neuze e saovfet o mouez
* Evit kana meulodi Breiz,
* Ha sonjet enni, noz ha deiz.
* O Breiz-Izel, o kaera bro,
* Koad en he c’hreiz, ha mor en-dro,
* N’eus ket a gaeroc’h bro er bed,
* Ha dreist-holl da garin bepred !
             Plouaret, miz gouere 1879.
# Ma c’horn-bro/Giziou koz Breiz-Izel. — Ar groaz er bara

| ◄ Dorn Doue | Giziou koz Breiz-Izel. — Ar groaz er bara | Buhe ha maro al Labourer breton ► |
* Giziou koz hon zado a vary dre-holl en Breiz ;
* Gante e varv ive hag hon nerz hag hon feiz,
* Ha hep dale, siouaz, e vo ar Vretoned
* Henvel eus tud Bro-C’hall pe eus an Normanted.
* Gwechall, kent ma vije laket an toaz er forn,
* Evit ober bara, gwreg an ti, gant he dorn
* A rê eur groaz ebarz, ha ’vel-se kroaz Jezuz,
* Poazet gant ar bara, hen grê muioc’h nerzus.
* Pa vije poaz an dorz, an oac’h, gant e gontell,
* A rê c’hoaz eur groaz all: neuze da beb bugel
* Ha da holl dud an ti, mevelien, mitizien,
* E troc’he e-unan bara ar gristenien.
* Bara hei a vije peurvuia, pe segal,
* Bara al labourer a zoug pe falz pe bal,
* A ro d’ean bepred an nerz hag ar yec’hed :
* Bara hei, yod, krampoez, ha dour ’vit ar sec’hed.
* Evel-se pep-hini, en bro ar Vretoned,
* A debre kroaz Doue, gant e vara, bep pred ;
* Hag ar feiz a vije neuze grouiennet mad
* En kalon ar bugel, ’vel en hini e dad.
* Met breman e tebrer, en pep ti, bara gwenn,
* Ha na ve kroaz ebet merket war ar vichenn :
* Ar gwin, ar gwin-ardant a ever evel dour,
* An holl ’zo aotronez, gwisket en mezer flour.
* Na glasker nemet lorc’h, plijadur ha mado,
* Ar brezoneg a varv, yez santel hon zado…
* Petra a c’hoarvezo ?… O Breiz, ma bro garet,
* Ma c’halon a zo trist ha meurbed glac’haret !
Plouaret, an 8 a viz du 1872.
# Ma c’horn-bro/Bepred Breizad

| ◄ An den mezw hag an arched | Bepred Breizad | Beza Breizad ► |
* Grêt em eus eul levrig hanvet Bepred Breizad ;
* Eno em eus kanet ma bro hag he giziou,
* En yez ma zado koz ’welan gant kalonad
* Dilezel ’vit yez Gall hag e neventizou.
* Darn a gav ma levr fall, ha muioc’h hen kav mad,
* Met na eus ket a forz. Mar lennet ma gwerziou,
* Me ’gred ’voint deread, kenvroïz, d’ho lagad,
* Dudius da gana, er goanv, en nozveziou.
* Lennit ’ta ma levrig ha kanit ma zoniou,
* En korn ar fornigal, war hent ar pardoniou,
* Hag o c’hanit hep doan : n’eus enne droug ebet,
* Hag e karfet ganen yez kaer hon zado koz,
* O c’hredenn hag o fe (warneze ma bennoz !)
* Hag e lavarfet holl : — « Me ’zo Breizad bepred ! »
             Plouaret, 26 a viz eost 1866.
# Ma c’horn-bro/Beza Breizad

| ◄ Bepred Breizad | Beza Breizad | Breizadez oun ► |
* Beza Breizad ’zo eun enor !
* Ya, Doue da vezo meulet,
* Me ’zo eur paotr eus an Arvor.
* Trist ’vije ma c’halon, kredet,
* Mar na vijen en lez ar mor
* Pe en meneziou Breiz ganet.
* Paotred Breiz na int ket henvel
* Eus al louarn, leun a ardou ;
* Holl ez int eeun betek merwel,
* O ine ’weler ’n o sellou.
* Mui gwirion na zo tost, na pell ;
* Holl ez omp mibien bon zadou.
* Giziou Breiz ‘zo dreist ar re all,
* ’Vel dreist an haleg an derwenn,
* Ha pa glewan ’barz en Bro-C'hall
* Eur ger ma bro, eur ganaouenn,
* Setu ma c’halon da dridal
* Ha da lammet em c'hreiz laouen.
Baleet em eus dre galz bro, Gwelet pep rumm tud war ar bed, Ha pa daolen eur sell en-dro, En pep lec’h em eus bet lâret : — « Ya, me ’gar Breiz, hag hi c’haro, « Dreist peb bro, brema ha bepred ! »
An neb en deus c’hoant da welet Ar re vad karet, hag ar feiz, Ha Doue gant an holl meulet, — Bro ar merc’hed fur, an dud reiz, Ar Vro gant Doue benniget, Hastet, hastet monet en Breiz !
Neuze ’vo klewet o lâret: — « Beza Breizad ’zo eun enor ! » Me am bije iwe karet » Bezan eur paotr eus an Arvor, » Bezan eno ’n eun tu ganet, » Er menez pe en lez ar mor ! »
             Prat, 29 a viz eost 1860.
# Ma c’horn-bro/Breizadez oun

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Breizadez oun.
| ◄ Beza Breizad | Breizadez oun | Yez hon zado ► |
* Breizadez oun. — Sell ma lagad,
* Glaz evel hini mamm ha tad,
* Karantezus ’wit an dud reiz,
* Du, teval ’wit enebour Breiz !
* Breizadez onn. — Ma c’harante
* Na dec’h ket ’raok ar baourante,
* Gwell ’ve ganin merwel raktal,
* ’Wit bout pinvidik ’n eur vro all.
* N’eo ket Breizad, an neb na gar
* Breiz dreist peb bro war an douar,
* Ra ‘n em denno diouzin-pell,
* En Breiz na dlefe ket genel !
* N’eo ket Breizad, ha ma c'halon,
* Hep truez, ha kounnaret don,
* Warnan ’c’houlenn malloz al loar,
* Malloz an nenv hag ar gounnar !
* Breizadez oun. — Ma c’halon reiz
* ’N em laka da dridal ’n em c’hreiz,
* Da dridal laouen, da lammet,
* ’Vel ma klewan ma bro meulet.
* ’Vel-se eun deiz e lammo c’hoaz
* O komz eus an hini d’am choaz
* Ganet ’veltoun en Breiz-Izel,
* Ha ’wit e vro prest da verwel !
* Breizadez oun, — glaz ma lagad,
* Melen va bleo ha kalon-vad :
* Dreist pep tra e karan ma bro,
* Hi c’harin beteg ar maro !
# Breizadez oun

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Ma c’horn-bro/Breizadez oun.
Breizadez oûn. — Sell ma lagad,
Glaz ével hini mamm ha tad,
Karantezuz ‘wit ann dut reiz,
Dû, téfall ‘wit enébour Breiz ! —
Breizadez oûn. — Ma c’haranté
Na deac’h ket ’raog ar baouranté,
Gwell ’vé ganin merwel raktâl,
Wit boût pinvidik ‘n eur vrò all !
N’eò ket Breizad ann neb na gâr
Breiz dreist peb brò war an doûar,
Ra ’n em dennò diouzin pell,
En Breiz na dleïé ket génell ! —
N’eò ket Breizad, ha ma c’halon,
Hep truez, ha kounnaret dôn,
War-n-han c’houlenn malloz al loar,
Malloz ann env hag ar gounnar ! —
Breizadez oûn. — Ma c’halon reiz
’N em laka da dridal ’n em c’hreiz,
Da dridal laouenn, da lammet,
’Vel ma klewan ma brò meulet. —
’Vel-zé eun deiz é lammo c’hoaz
O komz eûz an hini d’am choaz
Gânet ’vel-t-oun en Breiz-Izell,
Ha ’wit hè vrò pred da verwell ! —
Breizadez oûn, — glaz ma lagad,
Melenn ma bleò ha kalon-vad :
Dreist pep tra é kâran ma brò, Hi c’hârin bèteg ar mârò ! —
Fanch Ar Moal