# Ar serjant-major

Var sujet glac’har ha tristidiguez daou den yaouanck demeus a baros Speyet, pres da vervel gant ran-galon.
* Tud yaouank deus ma faroz, didosted, me o ped
* Da zilaou ar vues a zo guenin erruet ;
* Me zo eur sergent-major, tistrei deuz an armeio
* Rejouisset ma c’halon, o entreal bars ar vro.
* Pa voan me partiet, da gommanç va c’honje,
* Moa losquet var ma lerc’h objet va c’harante
* Moa losquet var ma lerc’h fleuren ar youankis,
* Evit mon da ober eur c’hampagn, tressec ar guer a Baris.
* Epad pever blas anter, e zon bet e regiment.
* Hi neus gret va oll chagrin a va brassa tourmant ;
* Bemnos ha bep mitin, a pad an deiz, aliez,
* Va spered a nije betec ty va mestres.
* Ma spered a nije betec va bro beniguet,
* O sonjal a beb momet bars va amzer passeet.
* C’hoarvezout a re guenin, e guis an durzunel,
* Pa ve collet ganti he far, a non dol da vervel.
* Guenime, tud yaouank, c’hoarvezet memes tra.
* Glac’haret bras e voan, o tond da partia,
* Rannet e voa va c’halon, o toned d’he c’huitad,
* Hi pa velas ac’hanon e devoa calonat.
* Eiz deves arog partial visemp assembles bemde,
* Ac eur sulves d’abardaë, hi a lavaras di-me,
* An daelo n’hi daou lagad, hi moues entrecoupet :
* — Petra rin-me, den yaouank, pa vec’hu partiet.
* — Me ya da vont breman da ober pinijen,
* Da laqua lioua e du va oll dillajou guen.
* Evit ober caon da va muïa caret,
* Partiet evit ar Republik, en deiou tremenet.
* — Pa vec’hu erru n’ho regiment, me ho ped, va servicher
* Da reï d’in ho quehellou, ractal dre eur lizer,
* Me a meus chagrin bras gant aon e vec’h casset,
* En tu all dar mor bras, guis dar vartolodet.
* Ar blaves mil eïs cant tri-uguen a daouzec,
* Da zevez gouel an Nedelec, a oan-me partiet.
* Da zevez gouel an Nedelec, da zeg heur deus an noz,
* Pa voa ma c’hamaradet o c’hont da repos.
* Voan o font ti va mestres, da laret dei quenavo.
* Hi pas velas a c’hanon, a gommença gwelo,
* — Arça eta, den yaouank, moc’h o vont er mes ar vro.
* Beuzet e ze ma c’halon en eur mor a zaelo.
* Quenavo, a laran deoc’h, quenavo, va mestrez,
* Ben ar pevar pe pem bloas, n’hi n’hom gavo asambles,
* Hi a vouchas din neuse, n’hi daou lagad an daëlo,
* Hac e coueas d’an douar, casi guis deun den maro.
* Dan de quenta blas, voan erru bars ar guer a Ruel,
* Cetu me scrivas eul liser d’am mestresic fidel,
* Hi a respontas din, pevar deves goude,
* Penaos e voa clan, clan bras var hi gouele.
* — Mar na teud quet d’am c’honsoli, ma servicher fidel,
* Gant ar chagrin ar glac’har, me zo prest da vervel.
* Ho pebeus malheur evit eun den tener da guitad e vro,
* Ho velet e vuia caret, bars toul dor ar maro.
* Pa vijen en faction var ar meneiou huel,
* Ma daou lagad a droe var zu Breiz-Izel.
* Ma daou lagad a droe var zu ty va mestres,
* Mes ne vellent netra nemet coajou aliez.
* Deus ar mintin a gleven un nombr a lapousset
* A mouez ar rossignol, var bec ar veen pignet,
* Ar rossignol a lavaras din dre e voez melodius :
* — Te ho c’heus ebarz ar guer eur vestrez carantesus.
* — Eur vestres leun a c’hlac’har, a carguet a anken,
* A baoue e soc’h partiet, o c’hober pinigen.
* Neuze e lavaras din, gant eur vouez triomphant :
* Me gred e zoc’h glac’haret, couls ha c’hi, soudard yaouank
* — Var da dal e zeo merket, gant liou an dristidiguez
* Penaoz e zout anquenet, o quitad da vestres.
* Neuze a zisquennas d’an traon da vodik, da vodik,
* Hac e teuas var ma scoa, da gana ar muzik.
* An eostic a laras din, gant e voes triomphant :
* — Me a vezo fidel doc’h queit ma vec’h no regiment
* — Arça eta, eonig bian, mar vec’h din ken fidel,
* Ez a iello evidon, da vetec Breiz-Izel.
* Ben arc’hoaz mintin, querquent vel ma vo scler,
* Te a deuio dam c’hamp, da guerc’hat eul liser.
* Hanter nos mintin, n’a voa quet scler an de,
* Me glevas ma messager ; var ma frenes e cana.
* Lavaret a re din neuse dre e ganaouen ;
* — Roet din ar paper, ma partiin souden,
* — Kers eta, eostic bian, da ziou esquel digoret,
* A quemeret an hent da voned da Speyed.
* Neur errui bars ar vro, te hei da dy ma mestres,
* Ac a gommenso cana e-quichen he frenes,
* Te a lavaro dei penaus vec’h digasset,
* Deus ar guer a Baris, gant e muia caret.
* Dan eur an anter nos erruas an eostic,
* Da houl an digor digant ma mestrezic :
* — Plac’h youank, emezan, digoret din an or
* Me zo digasset aman, gant va sergent-major.
* An den yaouank-se, herves a meus clevet,
* A zo choazet gant Doue, vit bea da pried ;
* Cetu aman eul lizer a neus roet din-me,
* Me ia da partiel breman, da gonta dezan o toare.
* Ar bloaves mil eis cant tri-ugent ha c’houezec
* Ministr ar brezel e devoa decidet
* Ministr ar brezel e devoa decidet
* A vize bet liberet tout ar blaves unec.
* Da ma mestres ractal, me scrivas eur lizer
* Evit annonç dezi a voan erru dar guer.
* — Arça eta, plac’h yaouanck, a lavara dezi,
* Quemered da joaüsted ha quitted da ennui.
* Dan decvet a vis dû, a voan partied,
* Deuz ar guer a Baris, vit va bro benniguet ;
* Neuse e teuas sonch din na demeuz ma mestres.
* Evit eun den yaouank, pebeus plijadures.
* Neur errui bars ar vro ezon et dy guellet ;
* Neur antreal bars an ty, dezy voan non adresset :
* — Bonjour doc’h, ma mestres, cetu me bars er vro,
* Erru on gant joaüsted, da laqua fin da canïo.
* — Laquet breman e ru an dillajou pa gret
* Laquet lioua en du, pa voan me partiet.
* Laquet breman o torn c’hani ho servicher,
* Ma vezimp-ni unisset ar rest deus on amzer.
* — Cetu aman eur seïen, evit fin deus or yaouankis,
* A meus digasset doc’h, deus ar guer a Baris,
* Conservit anezi, gant o coalen arc’hant,
* Quen a ieffemp on daou ous tol ar sacramant.
* — François ques, va zervicher, eme ar plac’h, neuse,
* Na momp quet ar bonheur derrui bars ar point-se,
* Or c’herent o deuz chenchet abaoue zoc’h partiet,
* Ny eo an daou malheurussa zo gant Doue crouet.
* — Ma mestres ! ma mestres ! nam zisconsolet quet,
* Car me a meus eur galon a zo tener meurbed
* Me zo eun den yaouank, tistrei deus an armeio,
* A meus souffret dija nomb bras a dourmancho.
* — Mes ebars va oll chagrin me a nom gonsole,
* Pa teu sonj din ac’hanoc’h, va dous, [va] c’harante,
* Ha bremen, va mestres, ma vezemp separet,
* Gant eur baret avel, me a vo discaret.
* — A posubl e ve eta, a mefemp meritet
* Deuz a beurs or c’herent, un dra quer cri meurbed,
* Deus guenin-me d’an illis, bezemp on daou fidel :
* Iamp d’ober or fromesse, dirag an Aviel.
* — Neuze ni bedo Doue, hag e Vam beniguet,
* Da rei da dout or c’herent sclerijen, var ar sujet
* Demeus ar bromesse a mump-ny on daou gret
* Da vevi assemble, queit ha vimp var ar bed.
* — Arça eta, den yaouank, me guemer eur loden,
* Demeus o c’hol chagrin, a demeus o c’hanken ;
* Breman vellan ervad, demeuz o propojo,
* Evit on separi, neus nemet ar maro.
* — Et breman d’ar guer, a me ia ive,
* Ac informomb or sud, deus bolonte Doue,
* A ben dissul d’abardaë, dan eur goude creiste,
* — N’y nom gavo asambles da gonta on doare.
* — N’y nom gavo asambles lec’h a mump goulennet
* Sclêrijen digant Doue, hag e Vam beniguet.
* Laromp breman eur Bater rog non zispartial ;
* Quenavo ta, ma mestres, queno dissul guenta. »
* An den yaouank errui bars ty e dad
* — Arça eta, va zad quez, silaouit va feden.
* Me ia d’espliqua d’oc’h breman va flaneden,
* Me ia da lavaret d’oc’h ar pes so erruet,
* Ac ar pes a bouez bemde var ma speret.
* — C’houec’h vlas so tremenet aboue par ar C’hran
* Voa goneet va c’halon gant eur plac’hic yaouank
* Gant e c’hamaradezet moa guellet anezi,
* Charmet doa va c’halon, gonezet e voa ganti.
* An eil guech ma y guellis voa bars illis Sant Per,
* Daoulinet ebars ar c’hœur, vis-à-vis dan auter.
* Eno pa moa y guellet neuze a moa songet
* Penaus e voa un elez deuz an en disquenet.
* Pa voa echu an overn, voan deut emez an iliz
* D’y gortos bars ar verred, goude fin an offis,
* Pa voa o sortial er mez deuz ar porchet
* Me zirijas ma fajou vit monet d’y c’havet.
* — Bonjour d’oc’h, plahic yaouank, roanez an douar.
* Ebarz ar Finister, ne velfem quet o par,
* Goneet eo ma c’halon guenoc’h plahik yaouanck,
* Lavaret din, me o ped, breman ho sentiment.
* — C’hui ez eo, den yaouanck, an ini a garan,
* Neus nemedoc’h d’am laquat eurus bars er bed-man,
* Ma c’halonik a voa genoc’hu gonezet,
* Abaoué ar c’henta guech, ma guenoc’h parlantet.
* — Mar vesimp separet, me vo ar malheurussa
* A zo bet gan Doue crouet bars ar bed-ma
* Rac se, eta or zud ques, designomp on deves
* Vit m’a errufomp tout da barlant asambles.
* C’hoant bras a mump on daou da vea priejo,
* Evit gallout nom garout, tre betec ar maro.
* Respont dan daou den yaouank
* — Arça ’ta, daou den yaouank, n’a deuz o maguet,
* Ac evit dimezi or c’honje na po quet,
* N’y na gredomp birviquen z’oc’h galvet gan Doue,
* Car n’a neus evidoc’h, voalc’h a fidelité.
* An dou den yaouank d’o c’herent
* — Ben dissul guenta, epad an overen,
* Eguis domp ni on daou, goulennit sclerigen,
* Evar ar garantez a zo n’or c’halon,
* Ac a pezo respont deuz on affection.
* — Na deut quet da gontraria diou garantez barfait,
* Pere varvo gant glac’har mar vint dispartiet.
* N’y a deu do pedi da reï domp o conge.
* Ma vezo gret er bed-man pes zo laquet gant Doue.
* Respont d’an daou den yaouank
* — Inutil ezeo doc’h, insisti davantach,
* Unan ahanoc’h hei da gouent a ini all da scoulach,
* N’oc’h quet galvet gant Doue da vea unisset,
* Rac-se eta, daou den yaouank, rac-se nem separet.
* An den yaouank de guerent
* — Arça eta, va oll guerent, me ia da lavaret :
* Ranna rit ma c’halon, troubli ret ma spered,
* Me ia da lavaret d’oc’h, quenavo ! quenavo !
* Varc’hoaz pa darzo an de, me a vezo maro !!!
* An den yaouank rancontras e vestres
* Don heur goude creiste, me gavas va mestres,
* A y glaharet bras a leun a dristidigues.
* — Autro Doue, den yaouank, peub eus planéden.
* Rannet ezeo ma c’halon, siouas gan an anken.
* Oh ! querent malheurus, c’hui a pe ar galon
* [Da lezet daou den yaouank da vervel gant ran-galon.]
* An daou den yaouank d’ho c’herent
* — Preparet ho tillad caon, aben arc’hoas vintin
* N’y a vo cavet maro, dindan ar veen ivin
* A zo quichen an illis, e cornic ar verred,
* A dindan pehini, n’y a vo interret
* Laquet a hanomp, me o ped, dindan ar memes be,
* Evit ma veffomp assembles, hed an eternite ! Amen !
* François RUPPE