# Soniou Feiz ha Breiz/a-bezh

KERILTUD 11, Straed Algésiras, Brest
Trede leor
S  O  N  I  O  U
FEIZ ha
BREIZ
Pajenn
Dal m’en em lake ar Varzed koz da gana, e veze o c’hanaouennou ken dudius ma tirede, raktal, an Aelez, d’o selaou, war dreujou ar baradoz.
Kement-se a zo bet skrivet diwar-benn Barzed ar V$^{vet}$ kantved ; kement-se a c’hellfed da lavarout, kenkouls all, diwar-benn Barzed an XX$^{vet}$ kantved ; da zevel kanaouennou a vez eun drugar o c’hlevout, Breiziz n’o deus ket o far. Evit gwelout ha ne veulan ket re en holl va c’henvroïz, digorit Kanaouennou ar Bleun-Brug ha levriou Soniou Feiz ha Breiz ; war veur a dra e vezomp trec’het, met lakit komzou ha toniou ar soniou-ze kenver ha kenver gant komzou ha toniou soniou broiou all ar bed hag e rankoc’h anzav ganen ne gaver ket a zoniou kaeroc’h eget re Vreiz e nep lec’h.
O lakomp eta etre daouarn hor yaouankiz ha deskomp d’ar re-man o c’hana, evel m’eo dleet ; laouenoc’h e vezo Breiz hag al laouenedigez, her gouzout a rit, eo merc’h ar baradoz evel ma ’z eo ar boan merc’h an douar.
Ma na lakomp ket a zoniou mat etre daouarn hon tud yaouank e kanint soniou lous ha flaerius a ginniger a vil-vern d’ezo e yez Bro-C’hall, rak ar yaonankizou a rank kana da greski o levenez ha da ankounac’haat o zristidigez.
Parreziou a zo ha ne glever kanaouenn ebet enno ken ha nemet gwasoc’h a-ze ez eo o stad, rak parreziou int hag ema enno ar vuhez kristen hag ar vuhez vreizek o vervel.
Kanomp eta ha lakomp kana, en dro deomp, ma vezo koantoc’h ar maeziou, skañvoc’h al labouriou, sederoc’h ar c’halonou ha laouenoc’h an eneou.
Y. V. PERROT, Rener Feiz ha Breiz,
Pennad eus ar brezegenn a reas warlene e Bleun-Brug Douarnenez, d’an 3 a viz Gwengolo 1929.
Komzou an Hini Goz a zo bet dastumet er bloaz 1876 gand Abgralled Kerloarec, eus a Lambaol-Wimiliau ; kavet int bet etouez paperou koz an Aotrou Y. V. Abgrall, dean chalonied Kemper marvet er bloaz 1926.
Koublad kenta Gavrig an hanv a zo bet dastumet e Sant Nouga, breman ez eus pemp bloaz war nugent ; ar re all a zo bet savet gant Rener Feiz ha Breiz.
An eosterien a zo bet savet gand an A. Dujardin, medesin e Lokournan.
Ar werzid arc’hant. Ar werzid = le fuseau, e galleg. E Leon n’anavezer ket kals nemed ar ger hinkin ; hogen, heman n’eo, e gwirionez, nemed ar vaz houarn a zo e kreiz ar werzid.
Ar goulenn-eured a zo bet savet gant Yann Wilhou Herry, beleg retred Kemperle 1803-1880 ; an A. Perennes, beleg hospital Kemper, eo en deus degaset d’eomp ar c’homzou bet kaset d’ezan gand an A. Cabioc’h, person Sant Gwazeg. An ton a zo bet degaset d’eomp gand an A. Boulic, beleg Retred Kemper goude m’oa bet skrivet gand an A. Mayet, ograouer iliz-veur sant Kaourintin.
Laou ar brabanser a zo savet, diwar skouer « Le Franc archer de Bagnolet », eur farwellerez koz bet graet war-dro ar bloaz 1470. C’hoariet eo bet evid ar wech kenta e Folgoad, gand Andre Pronost, eus a Blougerne, d’ar 25 a viz meurz 1930.
Ton ha diou linenn genta ar ganaouenn a zigor ar pez a zo bet roet d’in gant Y. an Drezen eus a Vrest.
Ar ger serch = cercueil, a gaver er pez-ze a zo anavezet mat e Kerne hag er parreziou tro-war-dro da Lokourman ha da Witalmeze ; an hini en defe aoun n’a vefe ket anavezet ar ger serch gand e zelaouerien a c’hellfe lakat : krog eo en da ler, e lec’h : krog eo en da zerch.
Toniou Yann paotr ar gêr, a zo bet savet gand an A. Conq, (Paotr Treoure), person Lok-Gwennole.
Toniou Soniou Feiz ha Breiz a zo bet skrivet gand an A. Barraine, unan eus gwella sonerien ar vartoloded, e Brest.
Y. V. P.
* Salud, Breiziz, gant karantez !
* D’an holl yec’hed ha levenez !
* Diskan :
* Salud, Breiziz !
* D’an holl yec’hed ha levenez !
* Dirazoc’h e ledimp tenzor,
* Tenzor hep par Soniou Arvor
* Soniou Leon, ha re Wened,
* Kerne, Treger hag an Naoned.
* Re Vreiz-Uhel, ha Breiz-Izel,
* Holl o c’hanimp a vouez uhel.
* Re an Arvor, re an Argoad,
* Didostaït, eta, tud vat !
* Diwar unan eus kanaouennou « Eun eured e
* Bro-Wened ».
Diskan : War dôn « Sezis Gwengamp » pe « Sao, Breiz-Izel » Kan : War eun tôn nevez.
| Da gana ’ bouez penn Breiz da virviken ! Breiz da virviken ! | $\left.{\begin{matrix}\\\\\end{matrix}}\right\$ | bis. |
Paotr Tréouré.
En amzer-ze e oa distag-kaer Breiz ha Bro-C’hall an eil diouz eben. Breiziz a oa mistri en o bro hag ar C’hallaoued en o hini, met brezel a oa e Breiz, tri bloaz war-nugent a oa, etre diou gostezenn, hini Yann Vontfort hag hini Charlez Bleiz, harpet, ar genta anezo, gand ar Zaozon hag eben gand ar C’hallaoued, o klask gouzout piou anezo o daou a zougje kurunenn Breiz, warlerc’h an Duk Yann III, marvet disher, d’an 30 a viz ebrel 1341.
Kostezenn ar Vontforted a jomas an trec’h ganti d’an 29 a viz Gwengolo 1364, pa voe lazet Charlez Bleiz, du-hont, war lanneier Alre, harp e Keranna.
Siouaz, trec’het war dachenn ar brezel, enebourien Yann Vontfort a labouras, dre zindan, hag a lakeas ar Vretoned d’en em zevel a eneb o duk, a rankas mont d’an harlu da Vro-Zaoz. Nebeud bloaveziou goudeze, pennou bras Breiz, pa weljont edo o bro o vont da veza staget ouz ar Frans, en em unanas hag a gasas eur c’hannad da Vro-Zaoz, da bedi Yann IV da zistrei : ober a eure e ziskenn e Dinard d’an 3 a viz eost 1379, da lavarout eo breman ez eus 550 vloaz, e kreiz ar bleuniou hag ar meuleudiou : Bretoned a bep renk a ziredas d’e zaludi. Intanvez Charlez Bleiz, Janned Penteur, hec’h unan, e giniterv-gompez hag e enebourez touet, betek neuze, a deuas da zaoulina dirazan hag a roas evelse eur skouer hep par o lakaat silvidigez ar vro da dremen a-raok pep tra hag eus an eil menez d’egile e klevjod o tregerni ar c’han-man, kan an alarc’h :
* Eun alarc’h, eun alarc’h tremor,
* Eun alarc’h, eun alarc’h tremor,
* War lein tour moal kastell Arvor !
* Din ! din ! daon, d’an emgann, d’an emgann, o !
* Din ! din ! daon, d’an emgann ez an !
* Neveenti vat d’ar Vretoned,
* Ha malloz ruz d’ar C’hallaoued !
* Erru eul lestr e pleg ar mor,
* E oueliou gwenn gantan digor ;
* Digoueet an Aotrou Yann endro,
* Digoueet eo da ziwall e vro ;
* D’hon diwall diouz ar C’hallaoued,
* A vres gwiriou ar Vretoned.
* Ken e laosker eur youc’hadenn
* A ra d’an aod eur grenadenn.
* Ken e tasson meneziou Laz
* Ha ken e trid ar gazeg c’hlas.
* Ken e kan laouen ar c’hleier
* Kant leo tro-war-dro, e pep ker !
* Deuet eo an heol, deuet eo an hanv,
* Deuet eo en dro an Aotrou Yann !
* An Aotrou Yann a zo paotr mat
* Ker prim e droad hag e lagad.
* Gand e gleze ker krenv e tarc’h
* Ken e taouhanter den ha marc’h.
* Neb a drouc’h ’vel ma trouc’hez-te,
* N’en deus aotrou nemet Doue !
* Dalc’homp, Bretoned, dalc’homp mat,
* Arzav na truez, gwad ouz gwad !
* Skrigna ’ra bleizi Breiz-Izel.
* O klevout embann ar brezel ;
* O klevout ar you e yudont ;
* Gant c’houez ar C’hallaoued e reont.
* Paotred Bro-C’hall, ’lec’h ma kouezint
* Betek deiz ar varn e kouskint.
* An diveradur eus ar gwez
* ’Ray dour benniget war o bez !
Barzaz Breiz.
* 1
* Ha koulskoude, war a welan,
* An hini yaouank ar vraoan.
* 2
* An hini yaouank a zo koant
* An hini goz he deus arc’hant.
* 3
* Me ne dan morse d’ar marc’had
* Na ro d’in-me gwerz boutailhad
* 4
* An hini goz am c’hondu mat
* An hini goz a zo d’am grad.
* 5
* Ha koulskoude ebarz e kêr,
* An hini yaouank a gerer.
* 6
* An hini yaouank zo ker sounn,
* An hini goz eun tammig kroumm.
* 7
* An hini yaouank zo lijer
* An hini goz a zo pounner !
* 8
* An hini goz he deus bleo gwenn
* An hini yaouank bleo melen.
* 9
* An hini goz liou radenn sec’h,
* An hini yaouank liou an erc’h.
* 10
* Liou an erc’h eo hag hi ker yen
* Ma ne zell ket ouzin hepken.
* 11
* Ha koulskoude, n’ouzoun, perak,
* Va c’halon ’ra tik-tak, tik-tak !
* 12
* Tik-tak a ra va c’halon baour
* Pa ’z an da skei war doull an nour.
* 13
* Tec’h alese, tec’h kuit, tec’h pell ;
* An hini goz a zo kant gwell.
* 14
* An hini goz a zo kant gwell
* Ne ra ket tailhou dimezell.
* 15
* Diaket an dimezelled,
* Diaket e teir rann ar bed.
* 16
* Dimezelled ne reont bepred
* Nemet goab eus ar Vretoned
* 17
* Pa daolan dourn war benn he glin,
* An hini goz a c’hoarz ouzin.
* 18
* An hini goz ’zo Bretonez,
* An hini yaouank ’zo Gallez.
* 19
* Fae eo ganen gand ar Gall brein
* Gant kroc’hen an diaoul war e gein,
* 20
* Fae eo ganen gand ar C’hallez
* Ganti karnou en he botez.
* 21
* Goude tri dez e skuiz pep den
* Gant glao, avel ha merc’h estren.
* 22
* Ma komzit a vriedelez
* Komzit d’in eus eur Vretonez.
* 23
* Ne rafen van pa ve laret
* Eo ar Vretonez grac’hellet.
* 24
* Vitan da veza grac’hellet
* Eun aval blas fall n’en deus ket.
* 25
* Bezet droug gant neb a garo
* Trouc’het an eost, dournet e vo.
* 26
* Bezet droug gant neb a garo,
* Va dous ha me ni eureujo.
* 27
* Ni gousko en eur gwele kloz,
* War ar pell fresk, bep noz, bep noz.
* 28
* Ha pa ve ker koz hag ar bed
* Ganen e vezo gwalennet.
Komzou J. Le Bayon. — Ton J.-P. Dantec
* Setu echu an noz, splannat a ra an de
* Ar c’hloc’h a dint c’hoaz eur wech an Ave.
* Diskan
* Sav, sav,
* Breiz-Izel, bro hep par,
* An heol a strew e splannder war an douar
* Sav
* Rak me ’glev kan lirzin
* Al laboused dihun holl en dro d’in.
* Ar voualc’h er bod spern a c’houitell d’ar mintin
* Bugale Vreiz a gouez war an daoulin.
* Ar gliz o deus fuilhet perlez dre an douar
* An heol o c’hutuilho diouz beg ar barr.
* Ar segal er parkou kent pell a vo melen
* Ne vanko ket c’hoaz bara da vab-den.
* Arvor, douar karet, mirit ho pugale,
* Nerz ’vid an deiz o do digant Doue.
Ton H. Guillerm.
* 1
* Bimbaon ! gavrig an hanv,
* Pelec’h out bet epad ar goanv ?
* — En eun toullig en douar,
* O c’hedal an amzer glouar.
* 2
* Bimbaon ! gavrig an hanv,
* Petra ’ri, breman, en hanv-man ?
* — Meuli Doue am savas
* Ha douar hor Breiz am magas.
* 3
* Bimbaon ! gavrig an hanv,
* Ha petra ’ri c’hoaz, en hanv-man ?
* — Kana drant va c’hanaouenn,
* Da lakat holl Vreiziz laouen.
* 4
* Bimbaon! gavrig an hanv,
* Ha petra ’ri c’hoaz, en hanv-man ?
* — Karout va gioc’h karadek
* Ha va neiz kuzet en havreg.
* 5
* Bimbaon ! gavrig an hanv,
* Ha petra ’ri c’hoaz, en hanv-man ?
* — Deski d’am evnedigou
* Nijal war o eskelligou.
* 6
* Bimbaon ! gavrig an hanv,
* Ha petra ri c’hoaz, en hanv-man ?
* — Diouall ouz fazi marvel
* O tec’hout diouz skoul ha sparfel.
* 7
* Bimbaon ! gavrig an hanv,
* Ha petra ’ri c’hoaz, en hanv-man ?
* Klask eun toull kuz da vervel,
* Pa deuio Doue d’am gervel.
* 8
* Bimbaon ! gavrig an hanv,
* Fur out, e-skoaz kalz a dud skanv !
* — Bepred e ran youl Doue,
* Warnomp holl Hen eo ar Roue.
* I
* A bep tu, em eus redet,
* da glask an eurusted,
* da glask labour, da c’hounit va bara
* Met d’ar gêr pa zistroan,
* En c’halon e tanvan ar blijadur,
* al levenez vrasa.
* Pa deu ’n avel da c’houeza,
* ar mor da eonenna,
* Pa ziroll an holl drougou er goanv,
* O ! nag eo dudius,
* chom er goudor, kaer, eurus,
* Em zi bihan ker karantezus.
* -: Diskan :-
* O ! me da gar, ti va zadou
* Muioc’h eged an holl denzoriou
* Karget laouen a sklerijenn
* Ti Koz, te zo ’vel eur baradoz.
* II
* Ro digemer d’ar bugel
* dizroet d’e gavel,
* ro d’in nerz, deus da floura va c’halon !
* Me wel aze, dem-guzet,
* Va c’hadorig vourret
* he divrec’h astennet warzu ennon.
* An horolaj o seni
* a sko ’vel kaniri
* hag a laka va gwad holl da virvi.
* O ! va zi benniget
* da vousc’hoarzou entanet
* a laka da dridal va spered.
Paotr Tréouré.
| E voe roet d’in eun alc’houez, Alc’houez an eurusted. | $\left.{\begin{matrix}\\\\\end{matrix}}\right\$ | (2 w.) |
J. Le Maréchal.
Var don Ar Pilhaouer.
* Va mignon, Yannig Lazenniek,
* A zo bras ha leun a c’hloar ; (bis)
* Mez en deus o komz brezoneg,
* Ha ger galleg mat ne oar.
* Diskan
* Foei warnan gant e vern ardou,
* Galleg sot leiz e c’henou !
* Pa ’z an gantan d’ar pardoniou
* Ne fell ket d’am c’hamarad (bis)
* Gant aoun da freuza e c’henou,
* Komz er yez a gomz e dad.
* Bet omp e pardon Keraez,
* O redek ar staliou kaer ;
* Me oa tapet genaouegez
* E kichen ma Yannig kouer !
* Dirak peb stal e lavare :
* — « Regard’ comm’ chê bo tout ca !
* « Jeannett’, je vais te régalé,
* « Prends tout che que tu voudras ! »
* Ha pa grogen en dister dra :
* — «Laiché cha, viens donc plus loin. »
* Hag erru e ti Jaketa :
* — « Rentrons pas dans che chal coin ! »
* Prena ’ra koz soniou gallek
* ’N eur grial : « Chê ben, chê bon ! »
* Pa ginniger d’ean brezoneg :
* — « Je sais pas lir’ du breton. »
* Savet droug, pelloc’h, ennon-me,
* E prenis seiz kanaouenn,
* Ha me rei e zac’h d’an den-ze :
* — « Kerz d’ar gêr da zeski lenn.
* « Mez em eus ganez, pladennek,
* « Ha te savet er vro-man
* « A ra fae war ar brezoneg,
* « Goude n’ouzout nemetan ?
* « ’N deiz bennak, me, ma timezan,
* « N’ roïn ket d’id-te ar maout ;
* « Gwelloc’h ganen kaout eur pagan,
* « Eur pastor pe eur paotr saout. »
* M’ho pije gwelet ma lapous,
* An daelou ’n e zaoulagad,
* O vont kuit, lostek ha pikous,
* C’hoarzet ho pije m’oar vat.
* Grit eveldon, merc’hedigou,
* Ha c’houi welo a bep tu
* Kement hini a zoug bragou
* O komz brezoneg dioc’htu.
* Pa ’z eus diou yez e Breiz-Izel,
* Evit ma ’z ay mat an traou,
* E vo red deomp en eur zevel
* O deskit, ervat, o diou.
* Ha ma rankit komz e galleg,
* Na gomzit ket hini plat,
* Ha pa gomzoc’h e brezoneg,
* Distagit brezoneg mat.
Janig KOAD-ar-FAO.
* Hen. — Sell eus e dron an heol a gouez ;
* Me a wel c’hoaz, a dreuz ar gwez,
* E lagad ruz o lugerni,
* An noz a dosta, tiz warni.
* Hi. —  Er c’hoad, ar bleun hag an deliou,
* Bep an tammig, a goll o liou,
* Ha dre ma tua ar menez
* Ec’h enaou tour-tan an enez.
* Hen. — Ar mor a baouez da c’hourdrouz,
* Al labous ne ra mui a drouz,
* An avel hepken, heb ehan,
* Goustadik a zistag he c’han.
* Hi. —  Ennan kant ha kant goulaouen,
* Nag an oabl doun a zo laouen,
* E lizerennou aour warno
* Doue ’n deus skrivet e ano.
* Hen. — Pa zeu ar bed holl da devel,
* Na kaer eo klevout o sevel
* Mouez ar c’hloc’h, ker c’houek e vennoz
* Pa zon e Angelus d’an noz.
* Hi. —  D’hol labour tenn roomp arzao,
* Hah en dachenn hon-daou war zao
* Meulomp Mari a vouez uhel,
* Evel m’he meulas an Arc’hel.
* Hen. — Hon-daou, te ganen, me ganez,
* Stouomp dirak hor Rouanez,
* Gant he Doue krouet dinamm,
* Gantan dibabet evit Mamm.
* O daou. — « Salud, o Mari, leun a c’hras,
* Dreist an holl, Doue ho karas ;
* Salud, o Mari, leun a beoc’h,
* An Aotrou Doue ’zo ganeoc’h.
* Dreist ar gwragez oc’h benniget,
* Rak Mab Doue hoc’h eus douget,
* Ha Jezuz, o kaerat ano,
* Morse da ren ne ehano.
* O Santez Mari, Mamm Doue,
* Mamm ho Krouer hag ho Roue,
* C’houi an hini a zaludomp,
* Pedit-Hen bepred evidomp.
* Pedit, Mamm druezus meurbed,
* Evit holl bec’herien ar bed,
* Breman, e-kreiz ar stourm garo,
* Ha dreist-holl da eur ar maro. »
* Hen. — Ha pedet ganeomp hor mamm ger,
* Dienkrez baleomp d’ar ger,
* Ouz Mari neb en em erbed.
* A c’hell bale heb aoun ebed.
* Hi. —  Gant he Mab Jezuz ha ganti
* E vezo diouallet an ti ;
* En o c’haloun, en o envor,
* E tougont bugale Arvor.
J. L’HELGOUALC’H.
Kanaouenn ar vesaerien e Kerne ; hanvet eo an hollaïka dre m’ema ar c’hiz gand ar re a stag gand ar c’han-ze da lezel alïes, a bouez penn, ar youc’hadenn : Hollaïka, hollaïka !
* Disul vintin, dal ma savis da vont gant va saout er maez,
* Me ’ gleve va dous o kana, anat mat oa diouz he mouez ;
* Me ’ gleve va dous o kana, kana ge war ar menez,
* ha me ’ mont da zevel eur zon da gana ganti ivez.
* Ar genta gwech ma ’m eus gwelet Marc’haridig, va mestrez,
* oa oc’h ober he fask kenta e-barz iliz va farrez,
* E kreiz tre, barz iliz Fouesnant edo gand ar vugale,
* D’ar pred-se he doa daouzek vloaz ha me daouzek vloaz ive.
* Evel bleun melen ar balan, pe ’vel ar rozennig c’houez,
* ’Vel ar rozenn c’houez ’ kreiz al lann, oa etrezo va mestrez.
* Tra m’oa padet an oferenn, met sellet outi ne raen,
* Ha seul-vui ma sellen outi ha seul vuioc’h he c’harien.
* Me ’m eus eur wezenn em liorz ’zo karget a avalou,
* Hag eun dachennig c’hlas dindan ha tro-war-dro bodennou,
* Pa deuio va dousik koantik, va muia karet d’am zi,
* Ni a yelo da zisheolia, va dous ha me dindanni.
* An aval rusa a dapin hag eur boked ’rin ’viti,
* Hag eur rozinil a garan a lakin ivez d’ezi
* Eur rozinilig gwall wenvet, abalamour d’am enkrez
* rak n’em eus ket bet c’hoaz diganti eur pok a wir garantez.
* HI
* Tavit, gant ho son, va mignon, tavit prim gant ho komzou,
* An dud o vont d’an oferenn ’zo en traon ouz hor selaou,
* Eur wech all pa zeuimp d’al lann, pa vimp hon unan hon daou
* Eur pokig a wir garantez ’roïn d’eoc’h, unan pe zaou !
BARZAZ BREIZ.
* Ha pa oan me bihan ne oan ket bras,
* Vantur maliret o ge lan la !
* Ha me ’yel da c’hoari d’ar pradou glas.
* Vantur maliret o la.
* Diskan :
* Warc’hoaz, warc’hoaz, warc’hoaz !
* (an hekleo a respont)
* Warc’hoaz, warc’hoaz, warc’hoaz !
* A ! me ’yel me atao da c’hoari war ar flourenn ge !
* A ! me ’yel me atao da zansal d’ar pradou glas !
* II
* Graet em eus al louarn kalz a zeiziou,
* Evit redek ar c’had er meneziou.
* III
* Va flijadur vrasa e oa neuze
* Kana ha c’houitellat epad an de.
* IV
* Allaz, ne oan ket me eur bugel mat,
* Met ne oa ket va far da flaouitat !
* V
* Ha pa oa eur banvez war ar pave,
* O ! Malaskoad ! Velkent, na me ’zailhe !
Dastumet gant Dihunamb.
* Eun deiz ma kerzen war bont ar vilin, gé (2 wech.)
* E oan o neza, o neza, o neza,
* E oan o neza va stec’henn lin (2 w.)
* 2
* E oan o neza va stec’henn lin, gé (2 w.)
* Kouezas va gwerzid, va gwerzid, va gwerzid,
* Kouezas va gwerzid arc’hant diouzin (2 w.)
* 3
* Kouezas va gwerzid arc’hant diouzin, gé (2 w.)
* Eur paotrig koantik, ha koantik, ha koantik,
* Eur paotrig koantik hen tapas d’in (2 w.)
* 4
* Eur paotrig koantik hen tapas d’in, gé (2 w.)
* Hen a c’houlennas, c’houlennas, c’houlennas,
* Hen a c’houlennas eur pok ouzin. (2 w.)
* 5
* Eur pok, den yaouank, n’ho pezo ket, gé (2 w.)
* Rak ma oar va mamm, va mamm vat, va mamm vat,
* Ma oar va mamm vat, e vin fouetet. (2 w.)
* 6
* Rak ma oar va mamm, e vin fouetet, gé (2 w.)
* Ma oar va zad paour, va zad paour, va zad paour,
* Ma oar va zad paour e vin kannet. (2 w.)
* 7
* Piou ’zo war an dro hag a ouesfe ? gé (2 w.)
* Nemed an evned, an evned, an evned,
* Nemed an evned, e lein ar gwe. (2 w.)
* 8
* An evnedigou a zo skoliet mat, gé (2 w.)
* Int a oar galleg, ha galleg, ha galleg,
* Int a oar galleg ha latin mat. (2 w.)
* 9
* Int a oar galleg ha latin mat, gé (2 w.)
* Hag a yel d’ar gêr, ha d’ar gêr, ha d’ar gêr,
* Hag a yel d’ar gêr da flateat, gê (2 w.)
* 10
* Hag a yel d’ar gêr da flateat, gé (2 w.)
* Hag a ray kanna, ha kanna, ha kanna,
* Hag a ray kanna merc’hig va zad. (2 w.)
KLASKOUR DIHUNAMB.
* Hen. — Va dousig koant, o ya, dra zur (2 wech)
* C’houi rafe d’in kalz plijadur,
* Dam da ram da la da,
* Ma c’hellfen ho tarempredi
* Dam da ram da la di.
* Red e vo d’eomp-ni, va mestrez (2 w.)
* Mont d’ar pardoniou alïes,
* Dam da ram da la da,
* Evit gellout ’n em zidui,
* Dam da ram da la di.
* Hi. — N’eo ket red mont d’ar pardoniou (2 w.)
* ’Vit kaout eleiz a ebatou.
* Dam da ram da la da,
* Gwell eo ganen teufec’h d’am zi
* Dam da ram da la di.
* Hen. — Ma na dafe den d’ar pardoniou (2 w.)
* Chomfe ar per, an avalou,
* Dam da ram da la da,
* Ne vefent gwerzet da hini
* Dam da ram da la di.
* Hi. — M’ho trugareka, servicher, (2 w.)
* ’Meus defot avalou, na per,
* Dam da ram da la da,
* M’ho peus arc’hant, mirit int-i,
* Dam da ram da la di.
* Hen. — Livirit d’in ta, va mestrez, (2 w.)
* C’houi ’gemerfe priedelez ?
* Dam da ram da la da,
* Ha c’houi ’gavfe aes dimezi
* Dam da ram da la di.
* Hi. — Dimezi a zo trubuilhus (2 w.)
* Eur plac’h yaouank ’zo ebatus.
* Dam da ram da la da,
* Eun den yaouank ’zo dizoursi,
* Dam da ram da la di.
* Hen. — Ma chomfe an holl tud yaouank (2 w.)
* Ar bed a vefe kalz re frank
* Dam da ram da la da,
* Red mat eo d’an dud dimezi
* Dam da ram da la di.
* Hi. — Nag a bed hini ’vez gwelet (2 w.)
* Er briedelez enkrezet
* Dam da ram da la da,
* Ha ganto gwall verr ar peuri
* Dam da ram da la di.
* Hen. — Ken’vo va mestrez, a laran, (2 w.)
* Houman eo va c’homz divezan,
* Dam da ram da la da,
* Birviken n’en em welimp mui
* Dam da ram da la di.
* Hi. — Deuit, gounezet oun, m’hen tou, (2 w.)
* Va dousig koant, gant ho komzou,
* Dam da ram da la da,
* Ma ’z aimp hon daou da zimezi
* Dam da ram da la di.
* Dastumet gant F. M. e Scrignac.
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* ’s eur boulanjer, n’ gomzit ket d’in.
* ar vamm
* Perak eta, Helena,
* Perak, eta, va merc’h, perak eta ?
* II ar verc’h
* Eur boulanjer a fouet e doaz
* Hag a hell ober d’in ker gwaz !
* ar vamm
* Ya ! re wir eo, Helena,
* Ya, re wir eo, va merc’h, ya ! re wir eo !
* III ar verc’h
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi
* Eus eur c’higer n’ gomzit ket d’in.
* IV
* Eur c’higer ’zo kriz a galon
* Am c’hemerfe e lec’h eul lon.
* V
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* ’s eun tavarnour, n’ gomzit ket d’in.
* VI
* Eun tavarnour a rafe d’in
* Chom, heb ehan, e stal ar gwin.
* VII
* Mamm ma fell d’eoc’h va dimezi,
* Eus eur c’harrer n’ gomzit ket d’in.
* VIII
* Gand e vinviou, eur c’harrer
* A vouzarfe tud ar c’harter.
* IX
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* ’s eur mansoner, n’ gomzit ket d’in.
* X
* Eur mansoner, a gêr da gêr,
* Vez’ foueta pri ouz ar voger.
* XI
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* Eus eur c’halvez, n’ gomzit ket d’in.
* XII
* Gand e vouc’hal vras ar c’halvez,
* Am faoutfe, penn-da-benn, ken aes.
* XIII
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* ’s eul labourer n’ gomzit ket d’in.
* XIV
* Bepred er park gant labourer
* ’vit eur vaouez tenna micher.
* XV
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* ’s eur c’hantonier n’ gomzit ket d’in.
* XVI
* Ar c’hantonier, o poania tenn,
* A vec’h ma c’hounit e damm kreun.
* XVII
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* ’s eur c’hemener n’ gomzit ket d’in.
* XVIII
* Eur c’hemener ne deo ket den,
* Nemet kemener ne deo ken,
* XIX
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* Eus eun toer n’ gomzit ket d’in.
* XX
* An toer, war an toennou
* Zo’ risk da derri e vemprou.
* XXI
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* A baotr ar gov n’ gomzit ket d’in.
* XXII
* Mab ar gov du ouz e vegin
* A zo re zonjerus e vin.
* XXIII
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* ’s eur miliner n’ gomzit ket d’in.
* XXIV
* Ar miliner eo laer ar bleud
* A vo daonet beteg e veud.
* XXV
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* ’s eur gwiader n’ gomzit ket d’in.
* XXVI
* Eur gwiader, e peb amzer,
* Ne oar nemet liva gevier.
* XXVII
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* Eus eur c’here n’ gomzit ket d’in.
* XVIII
* Kement kere am eus gwelet,
* Penn-da-benn a oa mac’hagnet.
* XXIX
* Mamm, ma fell d’eoc’h va dimezi,
* A vab ar markiz komzit d’in.
* XXX
* Mab ar markiz en deus arc’hant
* Ma ’m goulennfe ’vefen kontant.
Ton savet gand an A. Mayet.
* E miz mae, pa vez an heol skler,
* Pa gan ar voualc’h, an alc’houeder,
* E savas Soazig, mintin mat,
* Ha buan ’wiskas he dilhad.
* II
* Koef lien war he bleo melen,
* Brozig marellet, lerou gwenn :
* Ha da redek dre ar parkou,
* Da gutuilh a bep tu bleuniou.
* III
* Skanv ha laouen, glebiet he broz
* E mesk ar geot, gand ar gliz-noz,
* O ! m’ho pije gwelet Soazig !
* Doue ! koantat m’oa ar plac’hig !
* IV
* Ar c’helien-aour, ar melvennou,
* Kenkouls hag an evnidigou,
* A zarnije a-uz d’he fenn
* Pep-hini gand he c’hanaouenn.
* V
* Ma lavarent d’ezi : « Deiz mat !
* « Deiz mat, plac’hig, ken skanv a droad !
* « ’ Vidout eo ken kaer ar bleuniou,
* « ’ Vidout e kanomp hor soniou ! »
* VI
* Hag an heol-sav, ouz he gwelet
* Ker koant, ker koant, ’oa souezet,
* Ha mezek, me gred, eun tammig,
* Trec’het ma oa gand eur plac’hig.
* VII
* Skanv ha laouen, glebiet he broz
* E mesk ar geot, gand ar gliz noz,
* O ! m’ho pije gwelet Soazig !
* Doue ! koanta m’oa ar plac’hig.
F. V. an Uhel Bepred Breizad.
* War lez ar ster, he zreid en dour,
* Azezet war ar c’hlazenn flour,
* Eun abardaez, Mona Zaoulaz
* Oa er prad, dindan ar wern c’hlas.
* Truezus ha stouet he fenn,
* ’Oa ar plac’hig, gant he anken ;
* An daerou eus he daoulagad
* ’Steredenne war geot ar prad.
* War ar skour eun evnig bihan
* ’Lavaras neuze, dre e gan :
* — N’ strafuilhit ket an dour, plac’hig,
* Er giz-se gant ho taou droadig.
* Rak n’hellin mui gwelet va skeud,
* Na stered an oabl ken nebeud :
* Selaouit pedenn an evnig,
* N’ strafuilhit ket an dour, merc’hig !
* Monig a lavaras neuze
* D’an evn a gomze er stumm-ze :
* — N’az pe doan, an dour strafuilhet,
* Hep dale pell ’vez sklaer ha net ;
* Met, siouaz ! en deiz ma teui
* El lec’h-man gant Yannig Karis,
* An hini am eus re garet,
* A ! neuze ez oa d’it laret :
* O ! na strafuilhit ket, Yannig,
* Kalon hag ene ar plac’hig,
* Ne vint ket glan, ne skeudint ket
* Ar stered, an heol benniget.
F. V. an Uhel Bepred Breizad.
* Uzet em eus va boutou
* Ha toullet va loerou, (bis)
* O vont d’hoc’h heul, pennherez,
* Ge ge ge fin la din de nik,
* O vont d’hoc’h heul, pennherez,
* A glaskan da vestrez.
* Loeizaïg, pa ’z in me d’ho ti,
* D’ho klask da zimezi, (bis)
* Roït d’in eur respont vat,
* Ge ge ge fin la din denik,
* Roït d’in eur respont vat,
* Evel ho mamm d’ho tad.
* Loeizaig
* Respont a rin, den yaouank,
* D’eur goulenn ’zo ker koant (bis)
* Ne livirin gaou ebet,
* Ge ge ge fin la din de nik,
* Ne livirin gaou ebet,
* Dimeurz, vin eureujet.
* Dimeurz e vin eureujet.
* Diwezat oc’h deuet (bis)
* Rak eun all en deus hadet
* Ge ge ge, fin la din denik,
* Rak eun all en deus hadet
* Em liorz ar bleun eured.
* Perig
* Hadet ganen e oant bet,
* C’houi oc’h eus o zennet, (bis)
* Breman p’o gwelan gwenvet
* Ge ge ge, fin la din denik,
* Breman p’o gwelan gwenvet
* Va c’halon zo rannet.
* Me am euz eur vestrezig e Penn-ar-Roz ; (bis)
* Hag e redin d’he gwelet hep mui gortoz
* Hag e redin d’he gwelet disul da noz.
* Ha mar teuez d’am gwelet va c’hloareg koant, (bis)
* Me ’n em droio en eur pesk er stêr arc’hant ;
* N’ez pezo ket va c’haloun hervez da c’hoant
* Mar ’n em droes en eur pesk ’vel ma lârez, (bis)
* Me ’vezo pesketaer, ô va mestrez !
* Me ’besketo va dousig dre garantez.
* Mar teuez d’am fesketa ha d’am spouron, (bis)
* Me ’n em droio en heiez er c’hoajou doun
* N’ez pezo tam, kloaregig, eus va c’haloun.
* Mar ’n droez en heiez ’vel ma lârez, (bis)
* Me a vezo chaseour, ô va mestrez !
* Me chaseo va dousig dre garantez.
* Mar teuez d’am chaseal, ’riskl d’am muntri, (bis)
* Me ’n em raio leanez ’n eun abati ;
* N’ez pezo ket va c’haloun, ô kloareg kri.
* Mar ’n em reez leanez, ’vel ma lârez, (bis)
* Me a yelo da vanac’h, ô va mestrez !
* Me govesay va dousig dre garantez.
* Ha mar teuez d’am c’hovez, oueli c’houero, (bis)
* Gwenn-kann maro em gwele te am c’havo,
* Roïn ket d’it va c’haloun, kaer az pezo.
* Mar da gavan gwenn-maro ez kwele kloz, (bis)
* Lec’h Sant Per a gemerin er Baradoz,
* D’hen digeri d’am dousig eus Penanroz.
Charlez AR BRAS
Kanet er Huelgoat gant Sesilia AR BRAS.
Ton dastumet gant an A. Guillerm.
* P’edon war bont an Naoned,
* En deiz all o kana.
* 2
* Me gwelet eur plac’h yaouank
* Lez ar ster o ouela.
* 3
* Ha me o c’houlenn outi
* — : Na perak e ouele ?
* 4
* — « : Va gwalenn aour, emezi,
* Er mor a zo kouezet. »
* 5
* — : Petra rofet-hu d’in-me,
* Me yelo d’he zapa !
* 6
* — : Hanter kant skoued, emezi
* ’roïn deoc’h, a galon vat.
* 7
* ’Vid ar genta plonjadenn
* Netra n’en deus gwelet.
* 8
* Vid an eilvet plonjadenn
* Ar walenn zo touchet.
* 9
* Vid an drede plonjadenn
* Ar paotr a zo beuzet.
* 10
* E dad a oa er prenestr
* Ha diroll da ouela.
* 11
* — : Tri mab am eus me ganet
* O zri ez int beuzet.
* 12
* — : E bered sakr an Dreinded
* O zri e vint beziet.
* Va mamm ouzoc’h e c’houlennan
* Lura
* Va mamm ouzocJh e c’houlennan,
* Dimezi ’rin ya pe ne ran ?
* 2
* Chansou a-walc’h c’hoaz a gavan
* Lura
* Chansou a-walc’h c’hoaz a gavan
* Tri faotr yaouank hag intanv
* 3
* Tri baotr yaouank hag eun intanv.
* Lura
* Tri baotr yaouank hag eun intanv
* Kabiten Sant-Malo, mar karan.
* 4
* Va mamm n’am aliit ket fall,
* Lura
* Va mamm n’am aliit ket fall,
* Va dimezit ’vel ar re all.
* Pa oan, ar mintin-man, o vont da gerc’hat dour,
* E klevis an eostig er c’hleuz o kana flour.
* II
* En e zon e lare, kuzet gant an deliou :
* « Dre ma astenn an hanv e koll ar bleun o liou.
* III
* « Miz mae zo aet en dro gand an nevez-amzer,
* « Breman gwrez an heol tomm d’ar bleun zo re bounner.
* IV
* « Bleuniou pet ac’hanoc’h a wenv bemdez breman,
* « Bleuniou koant o tremen buan diouz ar bed-man.
* V
* « Ne chom ket pell ar bleun da deurel o c’houez vat :
* « Ret eo d’ezo kuitat, gwenvi, tremen timat.
* VI
* « Ar rozenn bet ker fresk a zizec’h war he bod :
* « Pennherez Kerbendrez a zisliv ruz he jod.
* VII
* « Eurus ! o ya ! eurus an neb a varv yaouank !
* « War e vez e vernier ar bleuniou stank-ha-stank.
* VIII
* « Eurus eo ar werc’hez a dremen ’vel ar roz,
* « He c’houez glan ouz he heul a bign d’ar Baradoz !
* IX
* Hag an eostig gant herr a dec’has dirazon,
* En eur gana sioulik diweza poz e zon.
* X
* Pennherez Kerbendrez a varvas antronoz.
* Tremen a reas-hi ’vel ma tremen ar roz.
* XI
* An eostig a ganas e kichen ar feunteun :
* « Gant an nevez-amzer eo e tremen ar bleun,
* XII
* « Me wel d’ar Baradoz o pignat gand ar skeul
* « Eur vleunennig tener, hag he c’houez vat d’he heul.
Eostig Kerineg.
Kanaouenn a vro-Iwerzon (Irlande) an drede eus ar pevarzek kanaouenn geltiek dastumet hag eiltonet gant  Bourgault-Ducoudray.
* O ! chom en-dro d’in da c’hournijal, skeudenn garet,
* Chom atao tost d’am c’halon ha d’am spered,
* Ma sonjin en deiziou kaer-ze tremenet, siouaz,
* Pa zisklaerien d’it eur garantez ker bras !
* ’Vid an holl maro, ’vidon-me te zo beo hag e sonj d’in
* Emaout o vousc’hoarzin.
* O chom en dro d’in da c’hournijal, skeudenn garet,
* An envor ac’hanout am frealz bepred.
* Nann, nann, gant e drouz ar bed d’am c’halon n’eo netra,
* Tremeniad, e kerzan hep sellet outa ;
* Diseblant e lezan da dremen va derveziou,
* Hep plijadur nemet gant va hunvreou ;
* Va hunvreou ker, diouanet en amzer ma oan troet
* O ! Jany, d’az karet.
* Nann, nann, gant e drouz ar bed d’am c’halon n’eo netra
* Rak gant va c’harantez e fell d’in beva.
Paotr Tréouré.
* ’Tre ma strink an heol tomder war ar mor o trouzal,
* An dour doun a c’hell beza chomet yen ha tenval ;
* ’Tre ma vez dremm an den o vousc’hoarzin laouen,
* E galon alies a vez leun a anken.
* Plijadureziou gwirion ha poaniou didruez
* A zigouez bep eil warnomp epad hon holl buhez ;
* Kalz a deu ne reont forz, p’o deus tanvet peb tra,
* Nag eus a drubuilhou nag eus a wir joa !
* Ar galon, p’he deus tanvet an trubuilhou garo,
* ’Jom evel ar skour sec’het dindan an heol bero :
* Kaer en deus strinka ’n heol tomder ha sklerijenn,
* Ar skour maro, siouaz, ne advleunio biken !
Paotr Tréouré.
* Ma tigouez Yannig gant Jani
* War riblou ar ster
* Ha ma teu da bokat dezi,
* Na lavarit ger.
* Diskan
* Pep plac’h yaouank ’deus he mignon :
* — « Nann ! eme Jann Ivonn ;
* Gwir eo ar baotred o tremen
* A c’hoarz ouzin laouen ! »
* II
* Ma tigouez Yannig ganit Jami
* ’Barz er c’hêriou bras,
* Ha ma chom ganti da strani,
* Na youc’hit ket c’hoaz !
* III
* D’am mignon koant me ’zimezo
* A lavar Janned,
* ’Met nag e vro nag e ano
* N’o lavarin ket.
Paotr Tréouré.
E Keryell ’z eus eur plac’hig
A gar va c’halonig.
Kaer eo ’vel an heol pa bar
En hanv war an douar.
Freskoc’h eo eged ar roz
Glebiet gant ar gliz-noz.
He c’horf ker mistr ha ker moan
Vel al lili ’zo glan.
Bihan ha skanv eo he zroad,
Lemm ha glas he lagad.
He bleo ’zo hir ha melen,
Hag he c’halon laouen.
He sell a zo birvidik,
He c’han, hini ’n eostig.
He diouchod a zo ruz-wenn
Henvel ouz diou rozenn.
He dent ’zo vel diou renkad
Oanigou gwenn ’n eur prad.
Gant he halan ’z eus c’houez vat
’Vel gant spern-gwenn ar c’hoad.
Braoat ma vez da welet,
Da zul en ofern-bred !
Koef dantelez war he fenn,
Kroaz aour en he c’herc’henn.
En holl barreziou tro-dro
N’eus ket eun all er vro.
Ker koant, ker fur ha Monig,
Marvonig, va dousig.
Emaoun krog em ugent vloaz,
Soudard e vin warc’hoaz.
Oh ! ra blijo gant Doue
Va diouall en arme.
Ma tizroïn ker seder,
Ha m’oun breman d’ar gêr.
Ar Person hor badezas
Hor skoulmo neuze c’hoaz.
Dirag aoter hor parrez,
Dindan sell ar Werc’hez.
Hag e chomimp unanet
Keit ha ma vimp er bed.
Karantez da genta
Dastumet gant H. Guillerm.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
1
Janed a oa eur plac’hig koant,
Leun a furnez hag a skiant.
       Oh ! dansons, madirette,
       Joli garçon, madira dondon
2
Rak se he doa meur a vignon
A glaske gounit he c’halon.
3
Ar c’henta, mab eur miliner,
Hanvet er vro Job al Lonker.
4
An eil, Per, eur boutaouer koad,
Ha n’en doa nemet tri zroatad.
5
An trede, Farich ar mansoner,
Disto e benn ha friet berr.
6
Ar pevare, eur c’hrak-aotrou,
’N doa poan o tougen e vragou.
7
Ar pempet, eur martolod koz,
Eur reder merc’hed deiz ha noz.
8
Ar c’houec’hvet, Yann ar mesaer,
Godell c’houllo, kalon dener.
9
’C’hellit kredi, paotr an denved
A c’hounezas kalon Janed.
10
Merc’hedigou, kanit eta,
Klaskomp karantez da genta.
11
Gwell eo karantez ’leiz an dourn
Eged aour melen ’leiz ar fourn
12
Rag an aour melen ’vez rannet,
Hag ar garantez ne vez ket.
SOUBENN AL LAEZ
Ar zon-man a veze kanet gwechall, gand ar yaouankiz, da bardaez deiz an eured, endra ma sone ar biniou en ti. Bourgault-Ducoudray en deus he renket en e levr « Mélodies populaires de Basse-Bretagne ».
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
1
Sonit-hu, sonerien, sonit munut ha ge,
Ema ’r zoubenn al laez, o vont war an trebe.
2
Sonit-hu, sonerien, sonit munut ha stank
Ema ’r zoubenn al laez, o vonet war ar bank.
3
Sonit-hu, sonerien, sonit munut ha ge
Ema ’r zoubenn al laez o vont ’barz ar gwele
4
Kenta tamm anezi, kenta tamm anezi
Kenta tamm anezi, ’zo d’ar Werc’hez Vari.
5
An eil tamm anezi, an eil tamm anezi,
An eil tamm anezi, ’zo d’ho pried ha c’houi.
6
’N trede anezi ’zo d’ho tad ha d’ho mamm
Oc’h bet maget ganto ’n amzer ma oac’h yaouank.
7
P’vare tamm anezi ’zo d’ho preur ha d’ho c’hoar
Ha da gement-hini a zo d’eoc’h hizio kar.
8
’R pempet tamm anezi a zo d’ar vignoned
Hoc’h eus darempredet betek deiz hoc’h eured.
An durzunell
Ar zon-man a zo bet kanet ha diskanet gwechall e kement pardon, foar ha marc’had a oa e Breiz-Izel : an ton a zo aes da zeski ha kaer kenan.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Kalz amzer am eus kollet
O furchal ar c’hoajou
’Vit sourpren an durzunell
Kousket war ar brankou,
Skoaziet em eus va fusul
Met tennet em eus fall,
Tec’het eo an durzunell,
Ha nijet er c’hoad all.
Diouz an noz hag ar mintin
’Klevan al laboused
O kana, o fredoni,
Da veg ar gwez pignet,
Ha n’eus nikun anezo
A bikfe va c’halon
Evel mouez an durzunell
O ouela d’he mignon.
Hirvoudi ra noz ha dez
Gand ar boan, an anken,
’Vel eur paour kaez intanvez
Kollet ganti he den.
Hekleo he mouez klemmus
A red dre ar c’hoajou,
A zo meurbed poanius
D’an holl labousedou.
— Petra, turzunell yaouank,
A dourmant da galon ?
— Kollet em eus, emezi,
Va fidela mignoun !
Ma na deu ar chaseour
D’ober d’in-me mervel
Me varvo gand ar glac’har
D’am mignon koant fidel.
N’eus na louzou, na souten,
Na frealzidigez
Gouest da barea souden
Gouli va c’harantez.
Trec’het oun gand ar glac’har ;
Mont a ran da vervel,
Met ne varvin ket kountant
Ma ne varvan fidel. »
Gwelet em eus o vervel
An durzunell yaouank
Disec’het piz he c’halon
Gand ar boan, an tourmant.
En he huanad diweza
He deus c’hoaz lavaret :
« Kenavo, mignon fidel ! »
Raktal eo tremenet !
Melezour sklaer ha gwirion
Eus ar wir garantez,
Ha ne gaver e kalon
Ar yaouankiz direiz.
— Nann, nann : ne varvin laouen
Ma ne varvan fidel.
Ha biken ne zizonjin
Maro an durzunell.
Dastumet gant Paotr Tréouré.
Va merc’h Janned, mar timezit...
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
I
Va merc’h Janned, mar timezit,
Klaskit eur gwall-zen, mar kirit.
II
Evidon-me ’m eus bet unan
Leiz va c’halon ’m eus anezan.
III
Pa ’z oun aet d’her c’has da gousket
’M eus her c’hollet el ludueg.
IV
Me ’m eus kemeret ar bal-dan
Da glask dillo va den bihan.
V
P’em eus e laket er gwele,
Er plouz her c’hollis adarre.
VI
Ha me ha mont da glask eur forc’h
Da deurel ar plouz er c’hraou moc’h.
VII
Pa oan o vont war an treujou
’M eus diaozet e gosteziou,
VIII
Me eus kroget e penn e fri
Hag hen taolet ’n tu all d’an ti.
IX
Ha deut ar big en eur gana
Da gonta e pe stad e oa.
X
Edo ’r golvan ouz her chokat,
Ar penn-glaou ouz her pigosat.
XI
Me yeas da glask eur vaz kelvez
Da skei war an evned gouez.
XII
Tapet va den em zavancher,
Me deuas prim gantan d’ar ger.
XIII
Eur votez ’m eus karget a foenn
Ha laket enni va zamm den…
XIV
Laket ar votez ’korn an tan
Aze vo kaer d’am den bihan.
XV
An tan en deus kroget er foenn
Hag e rostet raz troad ha penn.
XVI
’M eus hen paket war an oaled
Va zargaz en deus hen debret.
XVII
Breman setu me intanvez
Prest adarre d’ober al lez !
Bleiz Kamorz, Dihunamb.
TINA GOANT
(Merc’h ar miliner)
Ton dastumet e Lanngedik gant L. Herrieu
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
1
Miliner, miliner, Kerc’hoant
Anaout a rit e Dina goant ?
2
E verc’h ker fichet d’ar zuliou,
A zans ker skanv er pardoniou.
3
Setu ar plac’hig dimezet ;
Piou a zonj d’eoc’h he deus-hi bet ?
4
Neb he c’harie ’vel e lagad,
Laouik eus a vilin Rozmad ?
5
Nann ! bet he deus eur genaoueg,
Pinvidik, a gomz ar galleg.
6
Ha setu rannet gant glac’har,
Kalon ar miliner her c’har.
7
Laouik a zo karantezus,
Eur poanier mat, eun den nerzus ;
8
Met egile en deus arc’hant :
Setu ’n werzet Tina goant !
9
Laouik ’ gomze a garantez
Egile gomze a zanvez :
10
Gant dilhad kaer, arc’hant hag aour
E c’hounezas ar plac’hig paour.
11
Va malloz rus war ar madou,
A dro pennou ar merc’hedou.
12
Gwell eo karantez leiz an dourn
Eged aour melen leiz ar fourn.
F. V. AN UHEL. Bepred Breizad.
Ha penaos ober krampoez ?
Ton ar zon-man a zo bet dastumet, e Landudal, e Kerne, gand an A. F. M. ; ar c’homzou a zo bet dastumet, e Kamorz, evit Dihunamb, gand an Dimezell E. L.
Bourgault-Ducoudray a renkas ivez ar zon-man en e levr : Mélodies populaires de Basse-Bretagne.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Kerkent ha m’oan dimezet,
En enr stad trist ’ voen laket.
Laket ’ voen e gwall enkrez,
N’em boa seurt em ziegez.
Paour glez ’ oan p’e gwir n’em boa
Em zi, na skudell, na loa !
N’em boa na taol, na listri,
Na tamm ganto da zebri.
Ha penaos ober krampoez,
P’edo va dour er Blanvoez ?
Da glask dour e voen kaset,
Gand eur podig pri torret ;
Gand eur podig pri torret
Hag eur c’hoz sailh didalet
Va rozell ha va spanell
A oa c’hoaz er c’hoad a-bell.
Va bleud ’oa e Gemene,
Ha va c’hoad e Kemperle.
Ha pa laken kig er pod,
Em boa eun askorn d’am lod ;
Me ’n em gave, c’hoaz, ervat
O chom en ti d’her c’hrignat.
Rak alies, ’vel ar c’hi,
E ven skarzet eus an ti !
Pa ’z een da frita viou
’N deveze dek ha me daou !
Setu, tudou, ar vuhez
A renan em ziegez.
TREDE KEVRENN
Soniou evit bugale
VA LABOUSIG GWENN
Ton savet gant A. BOUCHER
Komzou Gl. MÉVEL.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
1
Me am eus paket eul labousig gwenn
      Eul labousig gwenn
A gren e vruched evel eun delenn
O kana d’in me e vraoa kanaouenn.
2
Va lez da nijal a lavare d’in
      A lavare d’in
Me gano kaeroc’h va soniou lirzin
Eus an noz bemdez hag ive bep mintin.
3
’Vid o digeri me ’m eus diouaskell
      Me ’m eus diouaskell
Red e ven lezet, en nenv, da zevel
Anez e varvin ha ne vezo ket pell.
4
Kerz en aer eta, va labousig gwenn,
      Va labousig gwenn
Nij atao seder, kan bepred laouen
Me ’m bo keuz atao d’it, va labousig gwenn.
Va c’hi ha va c’haz
Komzou Gl. Mével.
Ton savet gand A. Boucher.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
1
Me ’m eus eur c’hi hag eur c’hazig brao
          Hag eur c’hazig brao
Unan ’fich e lost, eun all a lip e bao
Me ’m eus eur c’hi hag eur c’hazig brao
2
Me ’m eus eur c’hi hag eur c’hazig flour
          Hag eur c’hazig flour
Unan a ev laez, eun all n’ev nemet dour
Me ’m eus eur c’hi hag eur c’hazig flour
3
Me ’m eus eur c’hi hag eur c’hazig dous
          Hag eur c’hazig dous
Unan a zo fur, egile a ra trouz
Me ’m eus eur c’hi hag eur c’hazig dous
4
Me ’m eus eur c’hi hag eur c’hazig mat
          Hag eur c’hazig mat
Joa va c’halon ha joa va daoulagad
Me ’m eus eur c’hi hag eur c’hazig mat
KOTOGOTOGOG
Eur zon-c’hoariell hag a vez kanet e Plougin ha tro-var-dro d’an eureujou
I
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
War don ar c’houblad kenta.
II
Disul me vô pinvidik, disul me vô pinvidik,
Pa ’m bô prenet eur c’hiig, pa ’m bô prenet eur c’hiig.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file. III
Disul, me vo pinvidik,
P’am bo prenet eur c’hazig.
Bismignaon, eme va c’haz,
Aou, aou, eme va c’hi etc.
IV
Disul, me vo pinvidik,
P’am bo prenet eur marc’hig.
Ouin, c’hin, c’hin, eme va marc’h,
Bismignaon, eme va c’haz, etc.
V
Disul, me vo pinvidik,
P’am bo prenet eur vioc’hig.
Man, man, man, eme va bioc’h,
Ouin, c’hin, c’hin, eme va marc’h, etc.
VI
Disul, me vo pinvidik,
P’am bo prenet eur maoutig.
Bê, bê, bê, eme va maout
Man, man, man, eme va bioc’h, etc.
VII
Disul, me vo pinvidik,
P’am bo prenet eun doc’hig.
Oc’h, oc’h, oc’h, eme va doc’h,
Bê, bê, bê, eme va maout, etc.
VIII
Disul, me vo pinvidik,
P’am bo prenet eur wregig.
Hi, hi, hi, eme va gwreg,
Oc’h, oc’h, oc’h, eme va doc’h,
Bê, bê, bê, eme va maout,
Man, man, man, eme va bioc’h,
Ouin, c’hin, c’hin, eme va marc’h,
Bismignaon, eme va c’haz,
Aou, aou, aou, eme va c’hi,
Grag, grag, grag, eme va yar,
Kotogotogog, eme ’r c’hilhog !
Dastumet gant Paotr Tréouré.
Beg al Laouenanig
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
1
Nn piou a zisplufe beg al laouenanig (2 wech),
Eul labousig ker bihanik e veg,
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
2
Na piou a zisplufe penn al laouenanig,
Eul labousig ker bihanik e benn, e veg,
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
3
Na piou a zisplufe gouzoug al laouenanig,
Eul labousig ker bihanik, e c’houzoug, e benn, e veg
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
4
Na piou a zisplufe bruched al laouenanig,
Eul labousig ker bihanik e vruched, e c’houzoug, e benn, e veg
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
5
Na piou a zisplufe kein al laouenanig,
Eul labousig ker bihanik e gein, e vruched, e c’houzoug, e benn, e veg,
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
6
Na piou a zisplufe askell al laouenanig,
Eul labousig ker bihanik e askell, e gein, e vruched, e c’houzoug, e benn, e veg,
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
7
Na piou a zisplufe kov al laouenanig,
Eul labousig ker bihanik e gov, e askell, e gein, e vruched, e c’houzoug, e benn, e veg,
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
8
Na piou a zisplufe lost al laouenanig,
Eul labousig ker bihanik e lost, e gov, e askell, e gein, e vruched, e c’houzoug e benn, e veg,
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
9
Na piou a zisplufe gar al laouenanig,
Eul labousig ker bihanik e c’har, e lost, e gov, e askell, e gein, e vruched, e c’houzoug, e benn, e veg,
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
10
Na piou a zisplufe troad al laouenanig,
Eul labousig ker bihanik e droad, e c’har, e lost, e gov, e askell, e gein, e vruched, e c’houzoug, e benn, e veg,
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
11
Na piou a zisplufe ivin al laouenanig,
Eul labousig ker bihanik e ivin, e droad, e c’har, e lost, e gov, e askell, e gein, e vruched, e c’houzoug, e benn, e veg,
Beg al laouenanig, holl a-hed-a-hed.
Ar ganaouenn-man a zo bet desket d’in gand Per Lichou eus Plouzeniel. Distagellet mat e ranko beza ho teod evit gellout lavaret, fraes ha huan, en eun aridennad : e ivin, e droad, e c’har, e lost hag all, met, abouez poania e teuoc’h abenn. Chans vat d’eoc’h.
Melegan. 
Yannig an difouper neiziou
Eur zôn goz evid ar vugale, anavezet, e Leon, Kerre ha Treger
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
1
Kavet ’ peus da zaout ’ta Yannig,
Kavet ’ peus da zaout ’ta ?
 — Ne ’m eus ket, ne ’m eus ket,  Gwelloc’h ’geto ’m eus kavet.
$\left.{\begin{matrix}\\\\\end{matrix}}\right\$
bis
2
Petra ’ peus kavet ’ta, Yannig,
Petra ’ peus kavet ’ta, ?
 — Eun neiz pig, eun neiz bran,  Hag eun neizig laouenan.
$\left.{\begin{matrix}\\\\\end{matrix}}\right\$
bis
3
Pe seurt viou ’ z’ enno ’ta, Yannig,
Pe seurt viou ’ z’ enno ’ta, ?
 — Unan ruz, unan gwenn,  Unan glas, unan melen.
$\left.{\begin{matrix}\\\\\end{matrix}}\right\$
bis
4
Digas d’in unan ’ta, Yannig,
Digas d’in unan ’ta ?
 — Ne roïn ket, ne roïn ket,  Ar re-ze ’ zo ’vit ma gwreg.
$\left.{\begin{matrix}\\\\\end{matrix}}\right\$
bis
5
Pe seurt gwreg az peus ’ta, Yannig,
Pe seurt gwreg az peus ’ta ?
 — Unan vihan, unan deo,  Hag a zao e mare vrao.
$\left.{\begin{matrix}\\\\\end{matrix}}\right\$
bis
6
Da bet eur e sao ’ta, Yannig,
Da bet eur e sao ?
 — Etre dek eur ha kreizteiz  ’Sao ar big diwar he neiz.
$\left.{\begin{matrix}\\\\\end{matrix}}\right\$
bis
7
Pe seurt soubenn ’ ra ’ta, Yannig,
Pe seurt soubenn ’ ra ’ta ?
 Soubenn pesk, soubenn fresk,  Soubenn vijil alies.
$\left.{\begin{matrix}\\\\\end{matrix}}\right\$
bis
PAOTR TREOURE.
Kaourintinig ha Marivonig
Ar zon-man troet diwar brezoneg Gwened a vez kanet wardro Pontivy gand ar vugale. Bez ez eo eur zon gaer diouz doare beza kanet gand eur paotr hag eur baotrez vihan eus an hevelep oad.
P. Tr.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
I
Kaourintinig — P’lec’h ’z ay ar zaout warc’hoaz, Marivonig,
 P’lec’h ’z ay ar zaout warc’hoaz ?
 Marivonig — Da bark ar Reier glas, Kaourintinig,
 Da bark ar Reier glas.
Kaourintinig — O ! kasit i ha deuit endro,
 Ha ni a c’hoario, Marivonig.
 O daou — Ha ni a c’hoario.
II
Kaourintinig — Pe seurt c’hoari a vo ? Marivonig.
 Pe seurt c’hoari a vo ?
 Marivonig — C’hoari boulou dero,… Kaourintinig,
 C’hoari boulou dero…
Kaourintinig — C’hoari boulou ha meinigou,
 War letoun ar prajou, Marivonig.
 O daou — War letoun ar prajou.
III
Kaourintinig — An hini a gollo, Marivonig,
 An hini a gollo.
 Marivonig — Daou aval a baeo, Kaourintinig,
 Daou aval a baeo.
Kaourintinig — Ha d’ar park bras e ray an dro,
 D’ar red ken na gouezo, Marivonig.
 O daou — D’ar red ken na gouezo.
PAOTR TREOURE.
DANS-TRO
        Eur zôn goz diouz doare kana epad an dansou
breizek ; bet kanet e Kastell-Paol da c’houel
ar Bleun-Brug.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Naontek gwenneg ha pevar,
Va zroad a zo re bounner (bis).
Ne din mui d’ar c’hoad,
Kar re bounner, kar re bounner,
Ne din mui d’ar c’hoad
Kar re bounner eo va zroad…
Triouec’h gwenneg ha pevar, etc, etc.
Seitek gwennek ha pevar…
C’houezeg gwenneg ha pevar…
Pemzek gwenneg ha pevar…
Ar paotr glac’haret
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
1
Pa oan em c’havell bihanik
Trei ta la la la la la la la la la,
Pa oan em c’havell bihanik
Me ’m oa choazet eur vestrezig.
2
Me ’m oa choazet eur vestrez koant
Heb ober drei he c’homplimant.
3
Hounnez a zave beure mat
Evit lakaat he c’houef ervat.
4
Petra dalv d’in-me beza koant
Pa ne c’hellan ket kaout va c’hoant.
AR MESAER BIHAN
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
1
Disul vintin, ’vel ma saven, o !
Disul vintin, ’vel ma saven,
Eur vouez dous a gleven, e lon la !
Eur vouez dous a gleven, o !
2
Eur vouez a gleven o kana,
e lez ar c’hoad tosta.
3
Eur vouez bravoc’h ne c’heller ket,
klevet e bro ebet.
4
Vit kana gwelloc’h ne deus ket
Met an eostig er bed.
5
Ha dre al lann pa dremenen,
Bleuniou a gutuilhen.
6
Ha war bleg va brec’h o c’hasen,
d’an hini a gleven.
7
Ouz ar c’hoad dre ma tostaen,
he c’hlevet gwell a raen.
8
Met, allas, he c’hlevet a raen,
hep kompren he sonenn.
9
Eur zonnenn deut eus a Vro-C’hall,
gant eun trouc’her-segal.
10
Kerkent va bleuniou ruz ha glas,
eus va dourn a gouezas,
11
rak n’am oa ket o c’hutuilhet,
’Vid eur verc’h ken desket.
J. Le Bayon.
-: Ar mab :-
Savet e Bro-Wened.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Gwech-all, va mamm garet,
Me ’m eus bet plijadur,
Pa vezen luskellet
C’houi a gane d’ho krouadur,
Gwech-all, va mamm garet,
Me ’m eus bet plijadur.
Da vintin pa zaven
Me ’m eus bet plijadur
Pa laren va fedenn
C’houi ’ bede gant ho krouadur,
Da vintin pa zaven
Me ’m eus bet plijadur.
Epad va holl buhez
’Vit m’em bo plijadur
C’houi ’gano d’in bemdez :
Kanit, kanit d'ho krouadur,
Epad va holl buhez
’Vit m’em bo plijadur.
PEDERVET KEVRENN
Rimadellou koant ha divizou fentus
AR C’HI EN DIENN
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Disul o tont eus an of’renn (2 wech)
Sailh ar c’hi du, landigedon,
Er pod dienn, lanliron.
Arru ar mestr e kreiz an ti,
Hag e c’houlenn, landigedon,
P’lec’h man e gi, lanliron.
Ar mestr a lar d’ar vesaerez :
— Krog en e lost, landigedon,
Tenn hen er mêz, lanliron.
Krog en e lost ha lip e benn,
Rak pec’hed eo, landigedon,
Koll an dienn, lanliron.
— Tavit, ar mestr, na ouelit ket
Chas du a-walc’h, landigedon,
A vo kavet, lanliron.
Chas du a-walc’h a vo kavet,
Met ken desket, landigedon,
Ne vezo ket, lanliron.
Dastumet gand an A. H. GUILLERM.
AR GOULENN-EURED
Diviz etre ar jubenn hag an tad
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Ar Jubenn
Deiz mat d’eoc’h holl, tud an ti-man,
          Kel laouen ho kavan,
Ker brao gwisket, e pep feson,
Ma lavar d’in stok va c’halon,
N’hellin biken tremen ho ti,
          Hep dont d’ho saludi.
An Tad
Ni a zoug ar memez salud,
          D’eoc’h c’houi koulz ha d’ho tud,
An onestiz eus ho komzou,
Ar bervig dous eus ho sellou,
A lavar d’eomp, skler hag anat,
          Ho peus eur c’helou mat.
Ar Jubenn
Ni ’zo warlerc’h eur goulmig wenn,
          Gwall dizet gand eun tenn,
He askell gleiz a zo torret,
Nijal mui pell ne oufe ket
Hag e klevis ez eo ama
          Ema deut da goueza.
An Tad
Mar deo Eoulmed eo a glaskit
          Kit d’ar maner davit ;
Amañ, war ar maez, ganeomp-ni,
N’eus nemet piked ha brini,
Hogen eur gaou a livirit,
          Eun dra all a glaskit.
Ar Jubenn
Ni zo o klask louzeier fin
          Da lakat ’n hor jardin,
Eun louzaouenn mat ouz ar bles,
Graet gant birou ar garantez,
Hag e klevis dec’h diweza
          Her c’havjen er gêr-ma.
An Tad
Ar flourdelizenn a glaskit
          Siouaz ! d’eomp aet eo kuit ;
Ema breman e Kemperlé,
Er gouent o veuli Doue,
Koantoc’h eged eur bodig roz
          E liorz ar baradoz.
Ar Jubenn
Nann, va mignon, n’ho kredan ket,
          Doue en deveus graet
Evid ar vered an ivin
Evid al liorz al louzou fin
Hag Annaïg da laouenaat
          Kalon eur pried mat.
An Tad
Evel an dour, war ar prajou,
          E tired ho komzou.
Treuzi a reont dor an ti-ma,
Evel ar mel eun tamm bara ;
Da beurober ho kefridi,
          Den yaouank deut en ti.
An tad a ra tro an ti hag a ginnig d’ar jubenn e wreg, unan eus e verc’hed dimezet, eur c’hrouadur bihan ganti war bleg he brec’h, eur verc’hig ha n’ema ket c’hoaz en oad da zimezi hag erfin ar plac’h nevez.
An Tad
Gortozit ’ta eun nebeudig
          Ma rin eur haleig,
Da c’houzout hag ez eus en ti
Eur plac’h bennak da zimezi.
Setu unan a ziaze,
          Mar deo diouz ho toare.
Ar Jubenn
Ouz ar wreg fur-ze pa zellan,
          Heb aoun e lavaran
He deveus graet mat he labour
Maget ke zud, gwisket ar paour,
Met ar pez he deus graet pell ’zo,
          Eun allig her graio.
An Tad
Setu ama unan ker gae
          Hag an heol da viz mae,
He diou chot ’zo diou gerezenn,
He daoulagad, diou steredenn
Hag a zo da ziouall outo
          Hounnez eo sur ho po.
Ar Jubenn
Ya ! va mignon, an dremm lemm-se
          Eo dremm ar garante,
Met me gred eo dija poazet
Diouz an darbod he bizied
Ha mar d’eo ker ruz he chot klei
          Eun all ’n deus poket d’ei.
An Tad
Nag an aelig-ma da Zoue,
          Hag ho koulm e vefe ?
Plac’hig vihan savit ho penn
Da zellet ouz ar gristenien
Ho lagad glas, ho pleo melen,
          Ne raint ket droug da zen.
Ar Jubenn
Gand an heol tomm hag an amzer
          Eo ec’h aog ar mesper,
Bloaz ’zo an hini a glaskan
A oa glas-dour evel houman,
Met hizio Tistag diouz ar brank,
          War zin eun den yaouank.
An Tad
Va mignon, n’eus den evidoc’h,
          Rak-se greomp ar peoc’h…
Setu ar plac’h a c’houlennit,
Hogen, den yaouank, diouallit
Na ve morse kerse ganti
          Beza kuitaet he zi.
Yann Wilhou HERRY.
LAOU AR BRABANSER
farwellerez en eun arvest
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
I
Gwechall pa oan paotr yaouank, er gêr, e ti va zad,
                er ger e ti va zad,
e voen kaset d’ar skolach,
                      dondeno,
                      ’vit beza desket mat,
                                dondo !
II
Eur wech kaset d’ar skolach, ne raen nemet c’hoari,
                Ne raen nemet c’hoari,
Va brasa mall oa gellout,
                      dondeno,
                      ober lez da Vari,
                                dondo !
III
Abaoe m’oun dimezet, e lec’h tremen diouti,
                e lec’h tremen diouti,
E choman re alies,
                      dondeno,
                      da stleja mesk ar pri,
                                dondo !
IV
Me ’gar va gwreg koulskoude, daoust ma n’eo ket re fin,
                Daoust ma n’eo ket re fin,
Met eun tamm oun re droet.
                      dondeno,
                      Ouz ar chistr hag ar gwin,
                                dondo !
Hizio, pa ’m eus bet eur banne,
Ouz n’eus fors piou me ’n em gannfe,
Den gouest oun, ya ! ya ! eur gwaz oun,
Ha tro-war-dro, n’eus ket ’veldoun ;
Da dri ozac’h e rofen lamm
Ha c’hoaz ne c’houesfen ket eun tamm ;
Da dri ozac’h e rofen bec’h
D’ezo o zri e vefen trec’h ;
O zaouarc’henna a rafen
Ha re all ganto ma kavfen ;
Aze ’z eus divrec’h a dalv dir,
Krabanou ha bizied hir ;
Aze sellit ez eus daouarn,
Krenv da gamma eur vaz houarn,
Ha meudou hag arabad eo,
Beza re voustret etrezo.
En deiz all en ostaleri
e oamp eun nebeud o tebri ;
Nan ar C’hleger ha Per Drebaol
A oa ganen bodet ouz taol ;
A-greiz-holl, Per a lavaras,
— ouzin, m’oarvat, o klask trabas. —
e oan eur mezvier aet dreist kont,
hag e oan bet gwelet o vont
Betek dishouarna kezeg,
Da gaout digarez da redek
« Biskoaz, avat, ’m oun-me, biskoaz,
« N’oun bet kouezet en toull-ze c’hoaz ! »
Ha me gant va c’hounnar kregi
En e zilhad hag o regi,
Hag hen, mar gouie, tapout krog,
en eur voutailhad gwin Medog
A venne stlepel war va bleo,
« Hola ! Moun-me arabad eo
« Koll traou ker mat all war va fenn ;
« N’eo ket gant gwin e walc’her kenn,
« Rak-se. Nan ha Per, evomp hi,
« D’hor yec’hed, etrezomp hon tri ! »
Mat ’m oa komzet ha peb a lomm
Hol lakas hon tri, en hor plomm,
Ha goude ez ejomp en hent,
ha ni, mignoned, evelkent !
(aman e kouez e dog diwar e benn).
Sell ! heman, breman, o koueza ;
Mat, chom, aze, da loueda,
Rak, d’an douar, ma soublan re,
e c’hellfen pokat, marteze,
Ha te ne vo ket dare d’it,
Ma kouezan, sevel d’am c’has kuit ;
Rak-se ’ta, chom, pa ’z out kouezet
Hepdout, brao hras, me c’hell kerzet.
(Aman, unan bennak a zreuezo kan ar c’hilhog.)
Kleo ! kilhog Janig ar Pennker,
E rin e stal outan emberr,
Pa vezo Janig hag he zud,
Hag he yer kousket en o glud ;
Den ebet ne gavo al laer :
Laerez eur penn-yar ! eur pez kaer !
(Eur voutailh a zo gantan en e c’hodell hag ec’h ev eur banne hag e kleu ar spontailh o wigourat.)
Petra, unan bennak a venn
E torfenn houman war e benn ?
N’en deus nemet tostaat aman
Hag e rin bruzun anezan ;
N’en deus nemet tostaat raktal
Hag e rin brao d’ezan e stal.
A ! Me n’eo ket eur c’hrener oun ;
N’em eus aoun nemet da gaout aoun ;
bet oun bet pemp bloaz er brezel
Hep beza kollet eun ezel
Gwir eo pa zute an tennou
e ouien klask va difennou.
Kaer ’zo tec’het a-raok ar boan,
Ar bleiz en em gav gand an oan.
’Vidoun-me zo deut brao d’ar gêr
Hep ma ve bet re domm d’am ler ;
E kenver en em ziouall mat,
em eus espernet mab e dad
Ha daoust m’oun bet doun el lagenn
’M eus chachet va skasou ganen.
(Aman e c’hellfe eva eur banne adarre.)
Gwechall pa oan e ti va zad,
Ne oa paotr all ebet em oad
Ker koant ha me hag ar merc’hed
A vousc’hoarze ouz va gwelet
Ar gened ’zo warlerc’h ar mad
Keit ha ki kamm warlerc’h ar c’had,
Met hep kened ne c’heller ket
Plijout da galz a dud ar bed.
Ma ne vijen ket bet paotr brao,
’ Oan chomet dizemez atao,
Rak Mari Wenn, va gwregig paour,
Ne zelle tamm ’bet ouz an aour ;
A-walc’h he devoa evit daou,
Setu perak e karas Laou ;
Abaoe ma ’z omp dimezet,
Meur a gant kwech he deus gouelet
Rak n’eo ket holl gant koanteri
E laker ar pod da vervi.
Ha ma ’z afen etrezek koan
Rak a hent all e rin kof moan,
Ha neuze mall eo d’in gwelet
Petra ra, er gêr, ar merc’hed :
Pa domm ar c’haz e gein er maez,
Logod an ti a c’hoari aes !
(A-greiz-holl e teu, en e spered, en deus klevet kilhog ar Pennker o kana.)
A-raok dizrei e rankan c’hoaz
Tapout kilhog ar Pennker bras
A gleven o kana raktal ;
Da eo ober outan e stal.
Neuze dres, pa zizro, e wel eur spontailh, tok houarn merglet ar brezel bras war e benn, eur vantell c’hlas dishevelebet en dro d’e gorf, eur c’hoz bragez ruz, war e zivesker, hag eur fuzul en e zourn.
(outan e-unan.)
Chesus ! na pebez gweladenn !
Bez em bezo eur fallaenn.
(D’ar spontailh.)
Piou zo dirazoun, evelse ?
Aoun am eus ouzoc’h betek re.
Siouaz ! Na me ’zo panezenn,
Eus an hevelep kostezenn,
Ez omp hon daou, hep mar ebet
Aes eo ’ta d’eomp en em glevet.
Me n’oun ket falloc’h ’ged eun all,
Ha gall oun ganeoc’h ma ’z oc’h gall.
Ma ’z oc’h breizad ez oun breizad
Ha keriad oun ma ’z oc’h keriad.
Diouz an daou du me oar trei brao,
Ha diouz an holl tremen atao ;
Banne d’heman, banne d’hen-hont
An arc’hant a zo graet da vont
Eus eur penn d’egile d’ar bed,
Eus eur c’hodell d’eben d’ar red,
Mat oun da baea banneou,
D’an holl, a gleiz hag a-zehou,
Me ’zo brokus hag an dud piz
N’o gouzanvan ket e nep giz,
Hag en hent-se, Laou, mab e dad,
Gand an holl a zo deuet mat.
(Outan e-unan.)
Eus a belec’h, da vihanan,
Eo kouezet hennez, dre aman ?
(D’ar spontailh.)
Kemerit truez, me ho ped,
Ouz unan ha ne garfe ket,
Ober da zen ’n distera droug.
En aoun da bignat ouz ar groug.
(Sellet a ra pisoc’h ouz dillad ar spontailh hag e lavar outan e-unan.)
Me ’zo eun den kollet a-grenn,
Tri liou en deus ; eur gall n’eo ken,
Hag e lavaren ’oan breizad ;
Kollet oun ha kollet ervat.
(D’ar spontailh.)
Da belec’h ho peus c’hoant d’am c’has ?
N’em eus ket an distera kas,
Nag ouzoc’h, nag ouz gall ebet ;
Va lezit eta da redek ;
A-du ganeoc’h e vin atao,
Ha meuli ’rin ho kalleg brao,
Prest ’vin er brezel hag er peoc’h,
Atao da vale evidoc’h.
Me n’oun ket tamm ’bet den a freuz
Ha ne garan ket gwelet reuz.
Ma fell d’eoc’h e vefen maro,
Skoït ganen eun taol garo,
A-raok avat, en hanv Doue,
Va Zalver Jezuz, hor Roue,
Va lezit da c’houlenn pardon,
A c’henou koulz hag a galon,
Eus va fec’hejou tremenet
En aoun na vefen iferniet.
Graet em oa le da vont warc’hoaz,
Diskabell kaer, war va zreid noaz
Da bardona da Geranna ;
Em lec’h c’houi ’yel en eur gana :
Evit ho tigoll ho pezo.
Kement pez dilhad a vezo,
War va c’horf paour pa dremeno ;
(Outan e-unan.)
An Ankou ne zell ket ouz aour ;
Krog eo en da zerch, Laouig paour !
(D’ar re a zo o selaou)
Ha pa ’z eo gwir e rankan mont
Gantan trumm da anzav va c’hont
Ho pezet holl ar vadelez
Pa vezin e bro an aelez,
Da lakat skriva war va bez
Ar veuleudi verr-man a-bez :
Aman eo beziet Laou ’r Sec’hed
A varvas hep gellout tec’het,
O veza ma n’oa ket a blas,
Dre aoun kentoc’h eget dre c’hlaz,
Ankounac’haet gantan, eun deiz,
Tenna e alan… tudou keiz,
Pedit ma c’hello kaout digor,
Er baradoz, a-drenv an nor.
(D’ar spontailh.)
Breman va fec’hejou brasa
A rankan c’hoaz anzav ama.
Hervez ar c’henta gourc’hemenn,
Eun Doue zo, unan hepken ;
Ha biskoaz n’her c’hredis ker mat,
Ha m’her gran, hizio, va den mat.
(Ar spontailh a hej gand an avel.)
N’it ket da denna, gant a reoc’h.
Va lezit da dremen e peoc’h.
(Outan e-unan)
En hanv Doue na doui ket
N’heller hen ober met ouz red,
Er pec’hed-man oun bet kouezet
Hep kaout anezan keuz ebet ;
Fall am eus graet, hen anzav ’ran.
D’an trede gourc’hemenn ez an
A lavar d’eomp mirout ar zul
Hag eo labour an deiz-se nul ;
Pa vez meneg da ehanan
N’eus den ebet par d’in aman.
Sed ar pevare gourc’hemenn :
Ouz tad ha mamm bezomp kempenn ;
War heman n’oun ket bet re fall,
Ma ’m bije heuliet ar re all
Koulz hag hen e vije bet brao,
Met, siouaz, bresk oun bet atao !
(D’ar spontailh a wel oc’h heja gand an avel.)
En hanv Doue ho pet truez
Hag astennit d’in va buhez ;
Taolit evez na deufe ’n tenn
Er maez, aotrou, d’am diskar krenn,
A-raok ma ’m bezo anzavet
An holl bec’hejou ’m eus kavet.
(Outan e-unan.)
Ar pempet gourc’hemenn a gouez
War ar re a laz, n’eo ket souez.
Al lazerez a zo eun dra
N’eo ket gouzanvet er bed-ma
(D’ar spontailh)
Aotrou soudard, al lezenn eo,
Hag, evelse, va lezit heo,
Evidon-me, ma ’m eus lazet
D’ar bed all n’em eus ket kaset
Nemed eur var bennak ha c’hoaz
E krenen oc’h ober va laz.
(Outan e-unan.)
Ar gourc’hemenn all, heb arvar,
Arabad laerez a lavar
Ha ’vidon-me ne laeris den
En aoun ha pa ne vefe ken
Da veza tapet war an taol
Ha kaset, war eün, da di Baol,
Da leski e tan an ifern,
El lec’h ma n’en do den sifern.
(D’ar spontailh p’her gwel o koueza)
Aotrou kaez, setu c’houi kouezet,
Ma n’ho peus ket bet droug ebet.
Eo eur brao d’in, rak, a hent all,
E c’hellfe c’hoaz an teodou fall
Mont têr en dro ha lavaret
Eo me am befe ho lazet
Evit ho laerez ’ta, m’oarvat,
Pa ne glasken nemet ho mad.
Astennit aman eun ezel
Ha m’ho sikouro da zevel ;
N’am zamallit ket, gant a reoc’h,
den eveldon ne gar ar peoc’h.
(Pa wel eo eur spontailh eo a zo dirazan)
Sell ! heman n’eo ket eun den eo !
N’en deus na treid, na fri, na bleo,
Na kov, na kein, na divesker ;
Rampok eo evel eur gweskler,
N’eus nemet kolo en e zae,
Ha kanab bet dindan ar vrae.
Eun taol eo a c’hoarier d’in,
Met tapout a rin ar paotr fin
En deus laket aman, dre fent,
Ar c’hoz spontailh-ma war va hent,
Ha ma kouez etre va meudou.
E vo gwasket e vorzedou.
(D’ar spontailh)
N’ouzon ket petra vir ouzin
D’az tevi evel eur skourr pin ;
N’her grin ket c’hoaz, evelato ;
War va skoaz, d’ar gêr, m’az kaso ;
Gand ar zae a zo, war da gein,
Me ’n em wisko, ma n’eo ket brein,
Gant plouz da gov ha da zaou benn.
Vo tomm, d’am zreid, em boutou prenn.
(D’an dud a zo o selaou)
Ha breman a-raok ho kuitaat,
Bennoz Doue warnoc’h tud vat ;
Ma c’houlenner ouzoc’h petra
E teu Laou ’l Lonker da veza,
Livirit eo seder ha brao
Hag e kar e vanne atao
Hag e veul ar re holl a c’hell
Chom heb eva… heb ober gwell.
An techou koz eo ’zo tenna
Pa vez c’hoant d’o diswrizienna,
Rak-se m’ema an tech ennoc’h
Hel lammit yaouank m’ho po peoc’h,
Aesoc’h eo d’eoc’h plega bleñchenn
Eget ne vo plega gwezenn.
(En eur vont kuit, gant ar spontailh, war e skoaz, e kano :)
Me gar va gwreg, koulskoude, daoust ma n’eo ket re fin,
                Daoust ma n’eo ket re fin,
Met eun tamm oun re droet,
                      dondeno,
                      Ouz ar chistr hag ar gwin,
                                dondo !
Y.-V. Perrot
Yann paotr ar gêr
Yann, e-unan en ti, o ribotat. A-raok ma sav ar gouel, e klever ar vaz-ribot o vont en dro.
Yann o komz, en eur baouez da ribotat.
Evid ar beure, en eur vont alese, he deus laket ar
vaz-ribot d’in em dourn : « Mat, emezi, pa ne fell
ket d’it mont e kêr, gand an amann, e chom da ober
al labouriou wardro an ti ; entent a res ! » Hag abaoe
emaon o skei ’barz ar banne laaz pistoutou-man,
ken am eus graet eur glogorenn, e gaol va biz bihan…
ha c’houezi a ran ivez ! Eun tamm diskuiz ne ray ket
a zroug d’in, na ne ray (azeza a ra.)
Ha pa zonjan oun chomet da ober labour an ti !
Gwelout a raen e oa troet an dud da ober goap ac’hanoun
abalamour ma ’z aen da Wengamp, bep
sadorn, gand ar viou hag an amann ; ne gleven ken
nemet : « Gogez ac’han, Yann ar baner alese ! » N’em
oa ket ken va hano da brena etre du-man ha Gwengamp :
« Feiz ! ’moun-me, red eo d’in dilezel ar vicher-man !
Janed, ma kar, a yel da werza he viou ! »
Setu er beure-man, pa oamp o kas lein d’ar moc’h,
— respet d’eoc’h, — ha me ha lavarout d’ezi : « Ma
keres ez i, e ker, hizio, pa ’z eo brao an amzer. » —
« Ya ! emezi, ha piou a ray wardro an ti ? » — « Me !.. »
N’ouzoun ket penaos e teuas ze ganen, met pa oa
deuet e oa deuet ; ne oan ket evid en em zislavarout.
Mantret oun, va zud keiz, pa zonjan pegen doun
em eus bountet eno va biz em lagad ! Ya ! setu aze, ma
vijen bet aet e kêr, e vijen bet breman oc’h eva eur
chopinad, war va fasianted, e ti va c’homper Jobig
ar Pinto, hag emaon aman o c’houezi a-uz d’eur banne
laez ribot ! C’houi lavar d’in : « E skeud-ze. da vihanan,
ne vezo ket graet a c’hoap ac’hanout ! » Petra
livirit ? Ar c’hontrol eo. Me wel Janed o vont e kêr ;
kenta hini eus he c’homerezed a en em gavo ganti, —
hag ec’h en em gavo ouspenn teir dousenn etre Gwengamp
hag aman, — e savo kaoz evel-hen : « Sell, Janed,
te a zo deuet e kêr, hizio ? Eun nevezenti eo da
welout, plac’h kaez. Petra a zo en em gavet gant
Yann ? » — Ha Janed da respont evel just : « Yann a oa skuiz oc’h ober ar vicher gogez hag a zo chomet
er gêr, da ober labour an ti ! » — Hag he c’homer
kerkent : « Labour an ti ? E feiz ’ta, neuze n’en deus
ket chenchet kaiz a vicher ! » Hag o diou, raktal, da
sklokal diwar va choust.
Souden, ec’h en em gavo eur gomer all hag e vezo
graet ar memez kaoz ; goude, eun drede, eur bedervet,
eur bempet ha me oar… ba !… Abenn an noz e vezo
aet ar brud dre bevar c’horn ar c’hanton, ha betek e
Kerne hag e Leon, e oan me hizio oc’h ober paotr ar
gêr, o skaota podou hag o ribotat laez. O ! ar merc’hed !
Ya ! sonjit ’ta ! A-raok, e veze graet goap ac’hanon,
abalamour ma ’z aen e kêr ha breman e vezo graet
gwasoc’h c’hoaz, abalamour ma ’z oun chomet er
gêr!…
Pe gousket e oan pe drelatet e oa va spered, unan
a zaou, pa ’m eus lavaret e rajen labour an ti. Mont
a ran e belbi ; me a garfe e kouesfe ar gurun war an
ti-man koulz ha war gement teod komer a zo etre
Gwengamp hag aman !…
Ba ! ne dalv ket d’in en em chaokat ! Red mat eo
reuzi : tremen hep takenn, kaout dismegans ha labourat
gwasoc’h ’vid eur c’hi !
Pa zonjan en holl draou am eus da ober e teuan da
veza mezo ha dall !…
(Eur bugel bihan, en e gavell, en em lak da c’harmat.)
Ne welit ket aze ! Dihunet eo al lapous all ivez.
(O vont beteg ar c’havell, a-ziavaez, hag o luskellat.)
Unable to compile LilyPond input file:
Hag e oan o lavarout ? A ! ya ! nag a draou a zo da
ober aze !… Heum !…
… Tenna plouz, lakaat al leue da zena, gouzelia dindan
ar vioc’h, he c’has er maez, kignat patatez, bervi
dour, ribotat laez, lakat laez da zevel, skaota podou,
skuba an ti, sellet hag eman ar vi gand ar yar velen,
klask neiz ar yar vriz, poazat merenn, dibuna gloan,
kerc’hat dour, ober boued d’ar moc’h, frota ar presou !
Hag e kav d’eoc’h e c’hellin padout ?… Ha trouz, breman zouden, ma ne vez ket graet an traou-ze holl :
« Diwall, ervat, na vefe ket dibunet ar gloan-ze ! Taol
Pled na vefe ket skubet an ti-man ! Diwall na lezfes ar
bugel-ze da ouela !… Ha bez sonj da gas ar vioc’h-se
er maez !… Hag arabad ankounac’haat lakaat al laez-se
da zevel !… Aiou ! va fenn !…
Hag e keit-se, eman Janed, du-ze, gant he c’homerezed,
o lipat banneou hag o tispenn va sae d’in : « Ba !
amzer gaer hon eus ; Yann a zo wardro ar gêr ! »
Ha ma ! eur banne am bezo ivez ! Her gounit a-walc’h
am eus graet !
(Degas a ra eur werenn hag eur voutailh war an daol, met eur bugel a c’harm.)
Biskoaz kement all ! Hennez ne gousko ket ’ta !
(Luskellat a ra.)
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Me, avat, am bezo eur banne a-raok !
(Mont a ra da ziskarga, en e werenn, pa glever trouz e-tal an nor. Lammat a ra da guzat boutailh, gwerenn ha ribot.)
Bet em eus bet eur gaouad aoun ; me a gave d’in
beza klevet unan bennak o klask dont en ti ; ma vijen
bet tapet gant va stal, sonjit ’ta pebez reoriad vez am
bije bet ! Ez an da zerra an nor, suroc’h eo !
(o tegas ar ribot.)
Skoomp c’hoaz ’barz heman ! (Skei a ra eun taol bennak. O tizelei ar ribot.)
Ar banne laez benniget-man ne deu ket a amann warnan.
Me ya d’hen stlepel e baraz ar moc’h !
(Kas a ra e ribot er maez.)
Red mat e vezo d’in mont buanoc’h gant va labouriou
all kement all a draou a zo da ober aman.
Dibuna ar gloan a rankan breman. Aesoc’h e teuio
an dra-ze ganen eged ar ribotadenn.
(Mont a ra da gerc’hat daou vloue gloan ha diou gudenn. Ar bugel a c’harm. En eur vont ha dont, Yann a gomz.)
Mab bras e dad eo, ya ! ya !… Hennez a zo paotr mat,
ya ! ya !
(Ar bugel a ouel bepred. Mont a ra Yann er maez.)
Graet e vezo dans a-bik d’ezan ?
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Alo ! kouskomp breman !
(Dont a ra Yann war e giz. Ar bugel a ouel adarre.)
N’out ket evit stanka da c’henou, lampon fall ! Prest
em bije tra a-walc’h da ober o chom war da dro-te !
Asa penaos e rin-me da zibuna ar gloan-man ? Daoust
pere eo ar re zibunet ; pe ar c’hudennou pe ar
bloueou ? Me a gredfe a-walc’h em eus kudennou da
ober gand ar bloueou-man.
(Freuza a ra ar bloueou, ivar eur gador.)
Asa ! breman e rankan kaout eur banne, n’eus ket
da lavarout nann !
(Diskarga a ra eur werennad, pa glev unnek eur o
seni.)
Dek, unnek !… Unnek eur o seni ha va fatatez da
gignat, va flouz da denna, va c’haol da zastum, va
moc’h da verenna, va dour da vervi, va laez da zigoavenni,
va zi da skuba, ha… hag… hag a-benn
eun hanter eur aman eman Janed war va choug ! Petra 'rin-me, vit mont buana ? Lakat boued d’ar
yer…
(Mont a ra er maez o c’hervel.)
Bouti ! Bouti ! Bouti !…
Breman ez an da gignat patatez. Ze ne harzo ket
ouzin. Gwechall, er zervich, ne ’m oa ket va far da
beilhat patatez.
(Tapout a ra patatez, en eur baner.)
Gwell eo d’in c’hoaz lakat dour war an tan !
(Degas a ra eur gaoter da greiz an ti.)
Ba ! ba ! ba ! pelec’h eman va spered ? Digoavenni
laez eo tremen poent d’in ober !
(Tapout a ra eur bodez hag eur gloge pe eul loalaez
hag ez a en e gluch da c’honeza war ar c’hoavenn.
Souden, o sevel, evel eun tenn).
Asa ’velato ivez ! ankounac’haet em eus sellout
hag hen e oa ar vi gant ar yar velen ha klask neiz
ar yar vriz !… Ha va fresou n’int ket frotet !…
(Bep komz ez a ’vit mont war eun tu bennak. O chom a-zav.)
Sell ! ha va flouz n’int ket tennet ! Met, va c’haol
a zo ivez da gerc’hat ! D’eomp da gerc’hat kaol !
D’eomp da gerc’hat kaol !
(Ar bugel a c’harm.)
Tu ! tu ! tu ! tu ! tu ! n’em eus ket amzer ; n’em
eus ket amzer da luskellat !…
Sell ! va zi am eus lezet da skuba !
(Unnek eur hanter a zon.)
Unnek eur hanter ! ’Benn…’ benn… ’benn dek munut
ema Janed war… war… war… war va choug !..
Ma pozfen an orolaj, da vihanan ?
(Tapout a ra neuze an torchouer da frota ar presou !
Kerkent e krog er skubelenn da skuba met an
traou holl a zo laket gantan a-dreuz e kreiz an ti.
Teurel a ra e skubelenn hag e tastum a-vriad an
traou en eun tu ; an dour a skuilh ; ar c’haol a gouez
a-stlabez gantan. Skuba a ra.)
Biken ne vezin prest e koulz !
(Ar bugel a c’harm.)
Digor da c’houzoug ’ta !
(Klevout a ra trouz treid)
Arru eo ! Breman ’vat eo mall d’in skara ac’han !
(P’eman o vont er maez, e sko e benn e Janed o tont en ti gant be faner)
Hola ! Hola ! pelec’h ez es ? Petra eo al laez a welan
aman ’barz ar varaz ?… O den diboell, kollet ez
peuz va ribotadenn !… Hag an traou holl a-dreuz e
kreiz an ti ha netra c’hraet ebet ! Hag an evach war
an daol ! A ! lonker milliget !
(Stlepel a ra an evach gant penn-a-drenv Yann)
Pad ar beure e oas o karga da gof ! ! ! Abalamour
da-ze e felle d’it chom er ger !… Gortoz eun tamm !
Yann a fell de’zan komz, met Janed a red war
e lerc’h gand ar skubelenn en eur youc’hal. Yann
a dec’h kuit hag ar gouel a gouez.
E. AR MOAL.
-: KENAVO ! :-
Ar c’han kaer-man eo an hini a zo o kloza « Eun eured e Bro-Wened » bet savet gant an Aotroned Marechal ha Dantec.
I
Kanet hon eus a galon vat,
En enor d’ar Vro, da Zoue,
Mall eo skoulma, kent ’n em guitaat,
Gand eur zonenn, hor c’harante.
Diskan
Kenavo d’eoc’h, gwir Vretoned,
Bleunia a ra al levenez,
E pep kalon, ouz ho kwelet,
Enor d’eoc’h c’houi ha trugarez !
II
Sonet hon eus, breudeur karet,
’Vit hada joa, pellaat glac’har,
Ha deski d’an dasson laret
Ez eus Breiziz war an douar.
III
Ez eus, er bed-man, eur vro gaer,
Tud vat ha kalonek enni
Hag he deus taolet he splannder,
War hent an enor, hep fazi.
Ar C’haner Doue ra viro Breiz, en he c’haer, da virviken !
An Diskanerien Ha ra viro Breiziz, war roudou o zadou, atao, atao !
* ↑ Alarc’h = cygne, e galleg.
* ↑ Lakat komzou ar vamm ar « Perak, eta Helena » hag ar « Ya ! re wir eo Helena », bep eil, warlerc’h koubladou ar verc’h evel m’int laket warlerc’h ar c’henta hag an eil koublad.
* ↑ Ar zon-man eo hini Yvona Gerizel, savet gant F.-V. an Uhel, nemet eo krennet ha kempennet eun tammig, evit ma vezo gellet he c’hana war unan eus an toniou kaera dastumet gant an A.-M. Duhamel en e levr dispar Kanaouennou Breiz-Izel.
* ↑ Ar c’houblad-man hag ar re a deu d’e heul a vô kanet er memez doare gant an daou genta. Ne vô ken diezamant nemed gant an trede poz eus peb hini anezo, rag neuze ar mestr-kaner, hag an holl war e lerc’h, a ranko henvel eul loan muioc’h bep taol, en eur vont var ar c’hiz : eno ema ar c’hoari ; eno e vô an abadenn, ha kalz a vô laket nec’het araok ma vô ar mare da gana : Kotogotogog, eme ’r c’hilhog.
* ↑ Dasson pe hegleo a zo henvel; an eil ger, ma kaver gwelloc’h, a c’hell beza kemeret e lec’h egile.