OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Evid ar beorien

| ◄ Eur stereden a sav | Evid ar beorien | Dizro ! ► |
* Daou grommet war e ben-baz derö,
* Ar c’hlasker boued hed an hentchou,
* A zant e zac’h leun a draou c’houerö,
* Naon dû bemdez, aon avechou.
* Ken lent a vez rok an archerien,
* Ma wel o skeud ebarz peb korn.
* Vit an urz vad eo grêt al Lezen.
* Difennet eo astenn an dorn.
* Pa dremen er c’hêriou, a boan
* Ma c’houlen eun tamm kreun bara.
* Eul lonkad dour da ziskenn koan.
* Er c’hoad a gousko peurvuia.
* Ar chas ’n eur stenna krenn o chaden
* A razaill war ar paour kez koz.
* An aotrone, o c’hov diroufen,
* Gant eur sell fall, hen kas er foz !
* Hir eo an de ha braz ar blenen,
* D’an neb an euz naon ha sec’hed.
* Da gov goullo pounner ar chaden,
* Deuz ar zav-hëol tre d’ar stered.
* Truez out-han ? Mes an hospital
* Na n’eo ket savet vit ar chas.
* Gwelloc’h e kav c’hoaz chomm da redal,
* Ar c’hefelek a zant al las…
* Daou grommet war e ben baz dëro,
* Ar c’hlasker boued hed an henchou,
* A zreb ar mouar hag ar c’hraon fô,
* A dremen moan biou d’ar skoliou.
* Anvezout’ra ar zon a gan,
* An avel barz ar c’hoajou dôn.
* Ankounac’had a ra e boan,
* O repren eun tamm war an tôn.
* Eun devez e ene zilammo,
* Ouz e glor bars an êr sklintin,
* Hag a lavaro zur kenavo,
* D’ar bed fallakr hag heb ijin.
* Ebarz an draonien, ar c’hornandon,
* A davo neuze e Sabad,
* Hag a lavaro, giz orêzon :
* « Ar c’hlasker boued oa eur paotr mad. »
* Va zud vad, ma zeo leun o ialc’h,
* D’ar paour kez koz, war an hent braz,
* Digorit anei frank awalc’h,
* Evit ma trebo bara c’hoaz.
* Kemerit truez ouz e vizer.
* Dibrennit d’ezan dor ho ti.
* Grit aluzen a galon seder.
* Trugarekeet veoc’h evit-hi.
# Calonad eur vestrès

| ◄ Ar vestres glorus | Calonad eur vestrès | Otro Kercabin ► |
Didosta, envnic rouz, gant da vouez trionfant, Da zilaou prepozio en-tre daou den iaouanc ;
 Da zilaou ar prepozio a zo bet en-tre-z-he ; Te oa en plas da alloud zilaou piz anezhe ;
Te oa en plass da alloud zilaou piz anezhe, Ar c’homjo elocant a oa bet en-tre-z-he.
 Ma mestrezic ’zo hanvet deuz eur boket sousi, Pe diouz eur rozen ru, pa ve ’n he iêoni ;
 Pa ve troc’het he grïo a deu da dristaad ; O Doue, ma c’halon baour, na oufes biken pâd !
 O Doue, ma c’halon baour, penoz e pâdi te, Na da lavaret adieu d’hes dous, d’hes carante?
 O Doue, ma c’halon baour, rannan ri gant glac’har, O lâret adieu d’hes dous, d’hes dous ’n hini da gar !
 Disul ar c’hazimodo, ’wit ar bloaz tremenet, Me a oa gant ma mestrès en corn he c’habinet ;
 Ha me o clewet unan o drouc-comz ac’hanon, ’Vel, war ar batimancho, pa ve tenno canon ;
 Me o clewet eur gwall-deod o drouc-comz war ma stad, Evel an tenno canon ’bars en creiz eur gombad.
 Me ’crigin em mestrezic hac hen em retiran, Ha me o vonet ganthi d’ar c’hambrjo huellan.
 Nac he zad a oa enn-ho, na war tout dôr he gambr, Eur visaj a oa outhan ’vel bisaj eun tyrant.
 — Mar na garet-hu, ma merc’h, dilezel an den-ze, M’ho privo deuz ma mado, en durant ma buhe !
 Fanchon, ’vel ma deus clewet, hec’h â d’he c’habinet, Na da scrivan eul lizer gant eur galon touchet.
— Otro Doue ! ma Doue ! n’ gavfen ket cannader Hac a gasfe ewit-on d’am dous coant eul lizer?
 Gasfe d’ezhan eul lizer ve scrivet gant ma goad, ’Wit ma ouïo ma mignon darn deuz ma c’halonad.
 — Na, ma c’hoar Fanchon, scrivet ho lizero, pa gerfet, Eur c’hannader ’wit ho c’hass d’ac’h-c’hui na vanco ket...
 — Na demad d’ac’h-c’hui, tad cri, tad cri ha dinatur, C’hui resevfe eul lizer deuz dorn ho crouadur ?
 C’hui resevfe eul lizer deuz ho merc’h Franseza ? Lavaret deus d’in e-man ’n hec’h amzer diweza.
 He zad o clewed se a ra réflexion ; Daoust pegen cri ez eo, ê touchet he galon ;
 Hac hen o pignel neuze na d’he gambr huëllan, ’Chomm eur momedic amzer, ewit em studian...
 — Dâlet, ma c’hoar Fanchonic, dâlet al lizer-man, Commerret scabel da lenn ar pez ’zo war-n-ezhan.
 — Ha te, ma breur, emezhi, commer lanz pe gleze, Ewit treujin ma c’halon, poan na ri ket d’in-me !...
 Me a zavo eun dourel war vordic ar mor don, Hac a welo ac’hane demarcho ma mignon ;
 Ha me a welo du-hont lestr newe o tonet, Hac en honnes a vezo ma dous muian caret ;
 ’Bars en honnes a vezo, ma dous, ma gwir vignon, An hini hen eus plantet eur pognard em c’halon !...
 Kent ’wit finissan ma zôn, am eus c’hoant da lâret Eur gir war ar garante ’ntre pôtred ha merc’hed.
 Carante ar pôtr iaouanc ’zo pluenn war an dour, Eur zantimant goloët hac eur speret treitour.
 Carante ar plac’h iaouanc a zo scanv ’vel ar pell, A dremen en eun instant, gant eur barrad awel !
# Cannen d’er Uirhiés

| ◄ Consécration d’er Uirhiés Vari | Cannen d’er Uirhiés | Cannen aral ar en Nean ► |
AG en oaid a groaidure Douguet d’er fallanté, Me halon dinature En dès quitteit hé Doué. Guet Jesus, ô Marie ! N’en doh quet refuset ; Goulennet, n’hou supplie, Ma véhemb pardonnet, {bis)
Guet promesseu trompére, Er bed ampoésonet É laceu lucifére En dès ol hum louyet. Guet Jesus, ô Marie ! etc.
Terriplet ur sclavage ! Gronnet a liameu : Petra vou hun partage ? Péré vou hun poénieu ? Guet Jesus, ô Marie ! etc.
Péherion misérable, Prest d’hum zésespéréin, Dohoh, Mam charitable, É tamb d’hum adressein. Guet Jesus, ô Marie ! etc.
Guirhiés hun retirance, Chetui hou pugalé ; Reit-temb hou ç’assistance, Sellet-ni guet truhé. Guet Jesus, ô Marie ! etc.
# Calan-Gouyan

| ◄ En Dedicace ag en Ilis | Calan-Gouyan | Commemoræson er Fidelèt treménét  ► |
CHetui é bèrr guirieu petra en dès reit occasion de Ouïl en ol Sænt. Er bobl Romæn (guet eun merhad ne vezai bet jalousi itré ou Idolèt p’ou devezai reit de unan ur rang ihuelloh eit d’er-ré-ral) en doai batissét tehai un Tampl rond, hac ou laqueit ol tro-ha-tro. Ardro er blæ eih cant-pemb-ha tregont ur Pab hanhuét Adrian, e oulènnas en Tampl-ze eit gobér un Ilis, hac er honsacras de Zoué er héttan dé a vis Calan-Gouyan idan protection er Uériès hac en ol Sænt ; hac a oudévéh er Grechénion e inour en dé-ce guet ul Lid spécial. Intantion hur Mam santel en Ilis e zou ma tei hé bugalé en dé-ce d’inourein en ol Sænt, er-ré-zou hanàuét guenemb hac er-ré n’en dint hanàuét meit guet Doué ; ma repareint dré ou devotion en ol direspèt commettét é quevir er Sænt durand er blæ ; ma huéleint én un taul er foul a exampleu caër en dès lausquét guenemb tud a bep-oaid, a bep-stad ha condition, ha ma considéreint er recompance a béhani é jouissant é gloër en Eutru-Doué ; ma trugairicaint Jesus-Chrouist ag er victoërieu en dès méritét d’é serviterion péré-zou deja én Nean, hac ag er græceu e ra bamdé d’er-ré e vihue hoah ar en doar, eid arrihue ehue ér bonheur éternel.
A pe ourhæmenér deoh héli en exampleu a humilité, a charité, a batiantæt, a bénigèn en dès reit temb Jesus-Chrouist durand mei bet ar en doar, hui e gav de larèt é hoai Doué ha ne oai nitra diæz tehou ; mæs a fæd-oh-hui, é hoh carguét a fallanté, ha n’en dès quet calz moyand teoh pratiquein er vertuyeu-ze. Mæs pèh digaré e gavehait-hui, mar considérét er Sænt péré en dès bihuét én hou raug ? Conceuét ha gannét int bet, èl-oh, ér péhet : chugét int bet, èl-oh, d’en tantationeu, ha d’en inclination d’er péhét : er béd hac en diaul en dès hum laqueit de unan eit ou dioustein doh er mad, hac ou stleigeal d’en droug : n’ou dès quet neoah collét courage ; douguét ou dès memb er victoër. Méh e zeliét enta hou pout ma hoh quel lausq ha quen digas. Perac ne reheoh-hui er péh en dès groeit bugalégueu distér ha tud avancét én oaid ? Mar cavét è hès poén é resistein doh er goal inclinationeu, considéret er vrastæd ag er recompance e zou reservét d’er-ré e renonciou dehai ou hunan, e guemérou ou hroès hac e héliou Jesus-Chrouist. Er poénieu-ze ne badant meid ur momand ; mæs er recompance e vou éternel. Petra e gavehait-hui de rescond a pe vou discoeit teoh en e hoès itré hou teourn er memb moyandeu ha secourieu guet péré en en dès hum salvét er Sænt ?
# Cannamb, compagnonèd

| ◄ Doué, gùir gourôn er Vartirèd | Cannamb, compagnonèd | Er grechénion, ér puar horn ag er bed ► |
* Cannamb, compagnonèd,
* Ha cannamb ol guet joé,
* Mêlamb er Vartirèd
* E zou arrihue én né
* Dré ou œvreu nerhus.
* Doucet ul lehuiné
* Cannein ou victoër glorius !
* Er bed én é folleah
* Gùéharal ou hassas :
* Eit mont d’ou ranteleah,
* Ind-memb en disprisas
* Guet é bligeadurieu,
* Rac m’er gùéleint, allas !
* Dihoarnis a fréh hag a vleu.
* Ind ou dès bet feahet
* Anjuli ha counar,
* Tauleu cri ha calet
* En tyrantèd barbar,
* Ha gùélet é quisein
* Memb er hribleu hoarnet,
* Hemb col calon hag hemb crenein.
* Avel devendigueu
* Idan er hléaniér
* É rant ou buhéieu,
* Clêm erbet ne gleuér ;
* Nitra n’hel ou discar,
* Perpet en ou gùélér
* Én ur batiantèd hemb par.
* Pihue e fehé larèt
* Péh quer bras lehuiné
* En dou er Vartirèd
* É ranteleah en né ?
* Gùélet-vou ar hou fèn,
* Rû èl ou goaid ehué,
* É liguernein ur gourônen.
* Scarhet hur péhèdeu,
* O Doué a vadeleah !
* Pêlleit ol en drougueu
* Ha reit-t’emb ol er peah,
* Eit ma yehemb ehué
* Guet hai d’hou ranteleah
* De gannein gloër d’hou majesté.
* J. G.
# Canel vihan

| ◄ Mari Javré | Canel vihan | Envnic Crec’h-Simon ► |
Zilaouet hol, ha zilaouet,  La verdura dondaine !  Eur zôn ’zo newe gomposet,  La verduron, digue don don,  La verdura dondaine !
 Eur zôn ’zo newe gomposet, D’eur plac’h iaouanc hi a zo grêt ;
 D’eur plac’h iaouanc hi a zo grét, Pîni zo zod gant ar wersed ;
 Pîni zo zod gant ar wersed ; Lâret ra ’n dud ’c’h ê brazezet.
 Diou rozen dû, diou rozen wenn, Mari Bonniec ê ’r fleurenn !
 Mari Bonniec a lavar Zevel eun ti en he douar :
 Canel vihan a zo contant Da gâd he lod ar goustamant,
 Charren ar veïn, charren ar pri, Ha darbar er vassoneri ;
 Ha darbar er vassoneri, Ha mont da gousket da vèd-hi.
 Pa rofomp tout peb a wennec, Canel vihan a rei daouzec.
 Breman ’c’h ei Canel d’an Indrès, Da wit newentis d’he vestrès.
 Bet ê Canel ’bars ann Indrès O wit newentis d’he vestrès :
 Deût ’zo ganthan newentizo, Eur boto lêr hac eul lezro ;
 Eur boto lêr hac eul lezro, Tri pe bewar miller spillo ;
Spillo bihan ha spillo braz... Mar car Mari, a defo c’hoas.
 Breman ’c’h eio Canel d’ar Roc’h, Da lacad brallan ann daou gloc’h ;
 D’ho lacad zôn war ann ton braz.. Pa vo iac’h Mari, vo grêt c’hoaz.
 Breman vo grêt cawel coat sab, Vo ruskellet gant bec ann troad,
 Vo ruskellet gant bec ann troad.; Ozan crampoes ha ribottad ;
 Ozan crampoes ha ribottad, Mari Bonniec ’zo plac’h mad !...
 Vô grêt cawel a goad Rouan, Hac a ruskello hec’h-unan.
 Ma ve poupon pe bouponès, Vô mamm Mari ar vêronès ;
 Ma ve pouponès pe boupon, Vô Roll Vorvan vô ar pêron.
 Prenet davanjer ru ledan, Da c’holo ar Morvan hihan !
Viçant Lamidon. Pédernec 1887.
# Cannen aral ar en Nean

| ◄ Cannen d’er Uirhiés | Cannen aral ar en Nean |
O Men gùir bro ! ô dameurance caëre ! O Baraouis ! ô kær a léhuiné ! Pegource en ære, Pegource en dé Ma vein énoh é jouissein a men Doué, Hac é tanhouat énoh tout é zoustére ?
Hoah ar en hent, é creis ur vro barbare, A pe chongean énoh, kær a Sion ! Scuil a ran dare, Glaharet-on ; Ne gavan mui nameit affliction, Nameit poénieu ha misére ar en doare.
Cannet, a lar en anemis cruéle, Cesset hou tar, cesset a huannadein ; Mæs, Doué santéle, Penaus cannein ? Én ur vro pêl, penaus hum rejouissein ? Penaus hum blige é joyeu criminéle ?
Palæs men Doué, Tabernacle adorable, Mar clasquan mui hemb oh me léhuiné, Bréh misérable, Doh me hosté Chommet séhet hemb boulgeal nos na dé : Stag doh me stang, ô tead abominable !
Eurus mil gùéh er hrechén mad ha pure En dès casseit ha guet nerh dispriset Ha bligeadure, Bed milleguet : Eit recompanse, imbèr guet Doué galhuet, E vou eurus hemb som hac hemb mesure.
# Buhez ar Sent/1912/Kornelli

| ◄ Syprian | Sant Korneli | Gouliou sant Fransez  ► |
Ober a rêr hirie ive, gouel sant Korneli, a c’houarnas Iliz Rom daou viz warn-ugent, hag a varvas en harlu, en Civita-Vecchia (253), pemp bla, de ’vit de, arôk sant Syprian.
Enoret eo, dreist-oll, en Karnak, en Bro-Wened.
Doue n’eo mui tad an hini n’eo mui an Iliz e vamm.
Sant Syprian.
# Buhez ar Sent/1912/Leanezed Kompiegn

| ◄ Itron-Varia Mene-Karmel | Leanezed Kompiegn | Kamilh Lellis  ► |
Blaveziou divezan an XVIII$^{et}$ kantved a oe blaveziou a dristidigez, a zispac’h hag a wad. Gwazed a bep renk, ha merc’hed zoken, a oe laket d’ar maro abalamour d’o relijion. Eur skouer gaer a oe roët neuze d’ar Frans gant c’houezek leanez eus Karmel Kompiegn.
Dal ma tigoras ar freuz, ar merc’hed santel-ze o devoa heuilhet ali ar superiorez, ar vamm Thereza sant Augustin ; kinnig o devoa grêt holl o bue da Zoue evit silvidigez an Iliz hag ar Frans.
Stlapet eus o c’houent, ne baouezjont ket, evit an dra-ze, « da gutuilh mel karante Doue war bokedou c’houero ar binijen, » en tier m’o devoa kavet enne dor-zigor.
Abalamour da ze, e oent stlapet er prizon, en mezeven 1794, ha kaset da Bariz d’an 12 a viz gouere war-lerc’h, en eur c’har kelc’hiet gant soudarded, o daouarn liammet drek o c’hein, ar bobl o youc’hal war o lerc’h.
En em gavet en penn an hent, al leanez Mari ar Rezureksion, pevar-ugent vla d’ezi, o vezan n’helle ket diskenn he-unan, a oe tôlet war he fenn d’an traou, ken garo ma chomas eur pennad dilavar.
Serret a oent neuze en prizon ar C’honciergerie, en eun toull tenval ha flerius, elec’h m’o devoe naon ha sec’hed.
Pevar devez goude, e oent stlejet dirak al lez-varn. Ar barner disleal, hep selaou nag an testou nag an difennourien, a gondaonas aneze d’ar maro, abalamour ma talc’hent da vevan evel leanezed, hag abalamour m’oant devot da Galon-Zakr Jezuz.
Ar varnedigez-ze a lakas al levenez da baran war o zâl, ar pez a zoueze an dud goue ha kri a oa war o zro.
Hag ec’h eent etrezek leuren o merzerenti, en eur ganan, ken laouen ha ma vijent bet o vont d’eun eured.
P’en em gavjont dirak ar c’hilhotin, e kanjont ar Veni Creator Spiritus ; goude e nevezjont o fromeseou a gristenezed hag a leanezed.
Ar superiorez, Thereza sant Augustin, evel gwechall mamm ar seiz breur Makabe, a c’houlenn bezan lôsket da zivezan, ma c’hello rei kalon d’ar re-all.
Neuze, an eil goude eben, e teuont da c’houlenn outi ôtre da vervel ; pignal a reont, seder ha skanv, diri ar chafod, en eur ganan al Laudate Dominum omnes gentes, hag e kinnigont o fenn d’ar bourreo.
Ar vamm Thereza, goude bezan binniget, an eil goude eben, he merc’hed war dreujou ar bed-all, a yeas d’o heul, hag he maro a beurc’hreas ar gurunen roz ru a bignas ar c’houez vat dioute betek trôn an Otrou Doue ; rak dek devez hepken goude merzerenti leanezed Kompiegn, e kouezas ar gounnar ifern-ze, a lake, daou vla a oa, douar Frans da ruzian gant gwad he gwellan bugale.
D’ar 27 a viz mae 1908, Pi X a lakas merzerezed Karmel Kompiegn war roll an dud eürus.
N’ho pezet aon ebet, eme Hon Zalver Jezuz-Krist, rak ar re a laz ar c’horf ha n’hallont ket lazan an ine ; kemeret aon, avat, rak ar re a c’hallfe ho teuler, korf hag ine, en tân an ifern.
Sant Vaze X. 28.
# Buhez ar Sent/1912/Leon II

| ◄ Irene | Leon II | Per ha Pôl  ► |
Da varo ar Pab Agathon, Kador sant Per a chomas goullo eur bla, seiz miz ha pemp devez, betek ma pignas warnezi ar pab Leon, eil eus an hano.
Ginidik oa eus an Abruz ; gouiziek oa ha santel, ha trei a reas an holl war hent ar baradoz, ken dre e gomzou, ken dre e skoueriou.
Embann a reas kemennadurez konsil-meur Konstantinopl.
Bezan e oe tad ar beorien, an intanvezed hag an emzivaded ; preder a gemeras da gaerât ar c’han-iliz. Arc’heskibien Ravenn a gave diês plegan dirak Kador sant Per. Gourc’hemenn a reas n’hallje hiviziken hini ebet aneze ober netra eus ar pez a oa en o c’harg, ken na vijent bet kavet mat, da gentan, gant eskob Rom.
Karet oa gant an holl ; gwasan a oe, ne chomas da c’houarn an Iliz nemet dek miz ha seitek devez ; mervel a reas d’an 28 a vezeven 683, ha sebeliet a oe en iliz Sant-Per. Eun nebeut deiou hepken arôk e varo, e krouas nao beleg, tri avieler ha tri-warn-ugent eskob.
Micher ar pab a zo dreist pep micher : kelenn ar sperejou ha reizan ar c’halonou. Micher Per eo lavaret d’an dud ar pez a dleont da gredi ha da ober evit bezan salvet.
Da gentan, micher ar pab eo kelenn ar sperejou. Spered an den a zo berwelet, ês da gas ha da zigas, ês da douelli ; ezom en deus e teufe unan d’e gelenn en hanv Doue, da lavaret eo, d’e gelenn en eun doare difazi : ar pab eo ar c’helenner-ze.
Gwechall, pep tra a oa Doue evit an den, nemet Doue e-unan : ar pab a ro d’an den anaoudegez ar gwir Doue. Gwechall, an den a oa kouezet eus e renk en renk al loened mut : ar pab a ro d’an den anaoudegez warnan e-unan.
Gwechall, Doue hag an den, ar C’hrouer hag ar c’hrouadur, n’en em zarempredent ket : ar pab a lak an den da anaout Doue evit e Grouer hag e Dad.
Micher ar pab eo kelenn ar sperejou, hag an dra-ze eo an hanter êsan eus e labour : reizan ar c’halonou eo an hanter-all, hag eno eo eman an dalc’h.
Alïes awalc’h, ar spered a wel ar pez a zo d’ober, hag ar galon n’he deus ket a nerz d’hen ober. Koulskoude, aman c’hoaz, ar pab a deu a benn eus al labour vras fiziet ennan, ha burzudus eo gwelet eun den koz eveltan, n’en deus en e gichen nag archerien, na soudarded, na kanoliou, na prizoniou evit kastizan ar re a zizent, o kaout kement a dud, evel m’en deus, o senti ouz e c’hourc’hemennou.
Goulenn a ra sentidigez ouz kement pobl a dôl troad war an douar, hag an dud vrasan, an dud vrudetan, an dud uhelan dre o spered hag o c’halon, a bleg d’ezan dre zoujanz ha dre garante.
Reizer ar c’halonou, kelenner ar sperejou, setu petra eo bet ha petra eo ar pab.
Eus paganed goue, eun danjer hag eun donjer bevan en o zouez, en deus grêt eur ouenn dud seven ha seder ; eus barbared a rede broiou ar c’huz-heol, ar skod-tân en eun dorn hag ar c’hleze en eun dorn-all, en deus grêt tud henvel ouz tud.
Ar pabed eo o deus kavet, karet, miret ha kresket an deskadurez : epad 1800 vla, n’oa nemete o kas ar skoliou endro, ha mar zo kement a gemm, en de a hirie, evit ar galon hag evit ar spered, etre tud an Europ ha tud ar broiou-all eus an douar, petra zo kiriek da ze, nemet n’eus ket tapet ar pab c’hoaz labourat kalz an tachennou a zo pell diouz e gêr.
# Buhez ar Sent/1912/Pardon ha pelerinaj Itron-Varia-Rochefort

| ◄ Itron-Varia-a-Wir-Mane | Itron-Varia-Rochefort | Itron-Varia-ar-Goz-Iliz  ► |
N’eus ket pell amzer c’hoaz, en kichen ker Wengamp, en eul lec’h hanvet Rochefort, dalc’het breman gant tudjentil kristen ha madelezus, e oa ive eur chapelig hag eur pelerinaj d’ar Werc’hez dindan an hano a Itron-Varia-Rochefort. Gwerc’hez ar chapel-ze e vije ganti dalc’h-mat dilhad ken kaer ma oe eun den, eur wech, hag a oe temptet d’o laerez. Mes pa oa o kemer ar vantel, ar Werc’hez a grogas ’n e viz hag hen dalc’has evelse ken ma teuas ar c’hloc’h, laket en brall dre vurzud, da zigas tud d’ar chapel. Al laer a oe tapet.
Hirie eo kouezet chapel ha pelerinaj Itron-Varia-Rochefort.
# Buhez ar Sent/1912/Pardon Itron-Varia-ar-Vur

| ◄ Itron-Varia Glerin | Pardon Itron-Varia-ar-Vur | Pardon ha pelerinaj Itron-Varia Kernitron  ► |
An Itron-Varia-ar-Vur, gant he devosion gwechall ken birvidik, gant he iliz ken brudet, a zo eur skouer eus ar pez a gaer a c’hall ar relijion kroui hag eus an dismantr a deu da heul falz-kreden ha bue digristen.
Iliz Itron-Varia-ar-Vur a oe savet en Montroulez, en XIII$^{et}$ kantved, gant an duk Yan II hag eskibien Treger, Leon, Roaôn, Naoned ha Dol. Eiz beleg a oe laket d’oferennan enni, ha diazezet oe enni Breuriez an Drinded bet krouet, kant vla arôk, gant beskonted Leon.
Ne oa ket kaeroc’h iliz er vro, na kaeroc’h tour, nemet hini ar C’hreisker a vije. Grasou niverus a strinke en harz ôteriou an iliz vinniget, ken e oa goloet ar mogeriou gant kant ha kant testeni a anaoudegez vat.
Montroulez a oa douget meurbed da enori an Itron-Varia-ar-Vur ; an ofisou a vije grêt en he iliz kaeran ma vije gallet, ha kuzulierien kêr a ’n em vode en he forched d’ober o divizou.
Allas, an Dispac’h a deuas, gant e vorzoliou dizakr. An iliz, torret ha frailhet kement mad a oa enni, a oe laket war hano an doueez « Raison » ; gwerzet a oe, adgwerzet, hag erfin, dispennet men ha men. An tour hepken a chômas ’n e zav, eun drue e welet, ’us d’ar poull ’lec’h ma oa bet an iliz. Mes pan n’evoa ken harp diganti, e teuas da vrallan, hag an 28 a viz meurz 1806, da eun heur goude kreiste, e kouezas gant eun drouz spontus, o flastran dindanan an tier diwar-dro. Eur c’hereour hag e verc’h a oe lazet. Eur bugelig, e-unan er gêr, a ’n em glenkas dindan an dôl, o klevet en e gichen an tarz-kurun-ze ; kavet a oe eno beo ha yac’h mat. Hanvet a oe « bugel ar mirakl » ; beleg e teuas da vezan ha person en Taule.
Skeuden ar Werc’hez a oa bet dastumet en he c’hampr gant eur gemenerez yaouank. Er bla 1834, an ôtrou Keramanac’h, person Montroulez, a reas sevel eur chapelig d’he digemer, ’barz en bered Sant-Vaze. Eno en em gav breman.
Montrouleziz a zalc’h start bepred d’o devosion en he c’henver. Er bla 1895, e oe grêt goueliou bras da zigas zonj eus ar c’houec’hvet kantved abaoue ma oa bet savet hec’h iliz.
Ar pardon a ve grêt da zul an Drinded, hag en de-ze, ar chapel a ve bepred leun-kouch ; ar skeuden a ve digoret hag e ve gwelet en he c’hreiz tri Ferson an Drinded santel, kizellet enni.
# Buhez ar Sent/1912/Oneziphor

| ◄ Laurans Justinian | Oneziphor | Yan  ► |
Oneziphor a oa ginidik eus a Ephes, hag a oa o chom en Ikonium, pa deuas sant Pôl da brezek ar fe d’ar gêr-ze ; rei a reas digemer d’an abostol en e di, ha goulenn a reas digantan ar vadeziant. Dont a reas goude-ze da vezan unan eus e ziskibien aketusan ha kalonekan, ha divezatoc’h, pac’h eas an abostol bras da Ephes, e kavas tro d’ober kalz vad d’ezan adarre. Kemer a reas skouer war e vertuziou ; labourat a reas war zilvidigez an eneou ; ha darn a lavar e oe sakret eskob.
Kalet evitan e-unan, Oneziphor a ranne e vadou etre ar beorien. Dal ma klevas e oa kouezet e vestr er prizon, en Rom, evit an eil gwech, ec’h eas d’e glask ; ha gant arc’hant e teuas a benn da gaout digor da vont betek ennan ; rei a reas d’ezan kement a c’halle kaout ezom. Sant Pôl, dilezet gant e vignoned-all, hag a dec’he dioutan gant aon da vezan tapet o-unan, a oe laouennaet oll o welet kalon vat Oneziphor. Skrivan reas raktal d’e ziskib Timothe, a oa eskob en Ephes, hag e lavaras d’ezan : « Ra deuio Doue da skuilh e vadelezou war dud Oneziphor, rak alïes en deus ma frealzet, ha ma chadennou n’o deus ket e laket da ruzian. P’eo deut da Rom, en deus ma c’hlasket gant kalz a breder, ken en deus ma c’havet. Ra vezo trugarezus an Otrou outan, da ze ar varn. Te a oar gwelloc’h eget den-all ebet pegement a vad en deus grêt d’in en Ephes ; gra eta ma gourc’hemennou da Briska, da Akuila ha da dud Oneziphor. »
Goude merzerenti sant Pôl, Oneziphor a zizroas d’an Azi, a c’honezas eleiz a eneou da Jezuz-Krist, hag a oe chadennet erfin gant e zervijer Porphyr, en kêr Parion, war urz ar gouarner Adrian.
Skourjezet e oent didrue, ha dre ma n’halled ket, en doare-ze, dont a benn d’o lakat da nac’h o Doue, e oent staget ouz lostou kezek pennfollet, a gasas aneze a dreuz-dreuz dre ar reier hag ar spern. Evelse eo e kavjont o maro ha, war dioueskel ar verzerenti, o eneou a nijas war eün d’ar baradoz.
Labour evel eur zoudard mat da Jesus-Krist. Kement hini a c’houren ne ve ket kurunet : ne guruner nemet an neb a c’houren evel m’eo dleet.
— Ma varvomp gant Jezuz-Krist, e vevfomp ive gantan.
— Ma c’houzanvomp gantan, e renfomp ive gantan.
— Ma nac’homp anezan, e nac’ho ive ac’hanomp.
— Ma ne gredomp ket ennan, hen a chomo feal, rak n’hall ket en em nac’h e-unan.
Sant Pol da Dimothe. II. 3 13.