OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dom Iann Derrien

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Dom Yann Derrien.
| ◄ Ar vates vihan | Dom Iann Derrien | Sant Matelinn Moncontour ► |
— Dom Iann Derrien, kousket a ret,
War ar plun dous, me na rann ket ! —
 — Petra ’zo d’ar c’houlz-ma ann noz
E-toul ma dor oc’h ober trouz ? —
 — Me eo ho mamm, Dom Iann Derrien,
’Zo ama ’c’h ober pinijenn ;
 ’Zo ’c’h ober pinijenn garo Dom Iann , ’baoe ma ’z on maro.
 — Ma mammik paour, d’in lavaret
Petra ’zo defaot ’n ho andret ?
 — Gwez-all, pa oann war ar bed-ze,
Me am boa gret ur bromese,
 Da vont da zant Jakez ’nn Turki ;
Hir eo ann hent, ha pell mont di ! —
 — Ma mammik paour, d’in lavaret,
Servijout ’raë d’in monet ? —
 — Servijout raë d’ac’h monet,
Evel ma unan, ma veenn bet. —
 Dom Iann Derrien a lavare
D’he dad ha d’he c’hoar, en de-se :
 — Ma zad, ma c’hoar, mar am c’haret,
Roït d’in daou pe dri c’hant skoed ;
 Roït d’in daou pe dri c’hant skoed,
’N ur veaj pell ’m euz da vonet. —
 — Brema ta, pa ’z oc’h beleget,
Brema, ma breur, hon c’houitafet ? —
— Me ia d’ zant-Jakez ann Turki,
Ewit ma mamm, hag ho hini. —
Pa oa gant ann hent o vonet,
Un Turkian hen euz kavet :
 — Daoust did pe gouitad da lezenn,
Pe vont er mor braz war da benn ! —
 — Me n’ gouitaïnn ket ma lezenn,
Pa iafenn er mor war ma fenn ! —
 Dom Iann Derrien a lavare,
’N kreiz ar mor braz, war he goste :
 — Aotro zant Jakez benniget,
D’ho ti am boa c’hoant da vonet :
 Me a roï dac’h un donezon,
A vezo kaer dez ho pardon :
 Me a roï dac’h ur c’houriz koar,
A raï ann dro d’ho holl douar,
 Ann dro d’ho ti ha d’ho pered, Ha d’ho holl douar benniget ;
 A raï un dro pe diou d’ho ti,
Iel’ da skoulma d’ar grusifi ! —
 N’oa ket he c’hir peurlavaret,
Bars ann iliz eo antreet.
Dom Iann Derrien a lavare,
En zant Jakez pa ’z arrue :
 — M’am bije gwinn ha platinenn,
Ur re d’ respont ann oferenn ! —
 N’oa ket ar gir peurlavaret,
Gwinn ha platinenn ’zo rentet ;
 ’Zo rentet gwinn ha platinenn, Un el da respont ’nn oferenn !
 N’oa ket he ofern achuet,
He vamm d’ez-han em diskouezet :
 — Kendalc’h, ma mab, kendalc’h bepred,
Ene da vamm t’euz delivret !
 Ene da vamm t’euz delivret,
Da ene da unann zalwet ! —
 Dom Iann Derrien a lavare
En zant Jakez hag en de-se :
— Aotro zant Jakez benniget,
Grit c’hoas ur burzud em andret :
 Plijit gant-oc’h ma ’z inn d’ar ger,
Me roï d’ac’h un donezon gaer :
 Me a roï d’ach ur banier-gwenn,
Vo seiz kloc’h arc’hant euz he benn ;
 Vo seiz kloc’h arc’hant euz he benn,
Hag un troad balan d’hen dougenn ;
 Me a roï d’ac’h ul lamp aour-finn,
Braoa hini vo ’n foar Kintinn,
 Ha gwiskamant d’ho seiz aoter,
Hag un oferenn bep-gwener ! —
 N’oa ket ar gir peurlavaret,
War dreuzou he dad eo rentet ;
 Rentet er ger, en ti he dad,
O c’houeza ann dour hag ar goad !
 He c’hoar, vel ma deuz-han gwelet,
Wit hen torcha hi a zo et ;
 Ma deuz tapet ul lienn-gwenn,
Ewit hen torcha penn-da-benn.
 — Ma c’hoarik paour, n’am torchet ket,
Ken am bo ma c’houezenn eured ;
 Ene ma mamm ’m euz delivret,
Ha ma hini am euz zalwet ! —
 Doue d’ bardono ’nn holl anaon,
’Ma he gorf paour war ar var’-skaon ;
 Breman ema dirag Doue,
Graz d’imb holl da vonet iwe !
Kanet gant Mari-Anna Ann Noan, paourez-koz, parroz Duault.
# Dom Visant Janin

| ◄ Fransoizic ha Pierric | Dom Visant Janin | Gouspero ar c’houiled ► |
Dom Visant Janin a lâre, Deuz he goaze, en Coatanhai :
 — laouankiz zo caër, cozni ’zo fall ! Chanchet ann amzer, deuet eun all ;
 Carget ma c’halon a huanad... Chanchet ann amzer dit, camarad !
 Pa oan-me ’n oad a dric’huec’h vla, Me oa joaüs, ha lec’h am boa;
 Me oa joaüs, ’bars en peb lec’h, Na oan ket custum da gaout nec’h.
 Breman ’man ma fenn em gouriz, Ma zreid em daou-dorn, ma barw griz ;
 Ha ma daoulagad em godel : Poënt eo da Dom Visant merwel !
 Pa oan me gwech-all en Paris, Me oa dengentil ha bourc’his :
 Dre ma oan-me eun den puissant, Aun hol re etad a Visant.
 Pa zonje d’am zud vijen en Rom, Me vije ’n Taillebourg o chom ;
 Ann aour melenn em godello, Mui ’wit breman a dinero.
 Iaouankiz ’zo caër, cozni ’zo fall ; Chanchet ann amzer, deuet eun all.
 Carget ma c’halon a huanad ; Tremenet ê ’n amzer, camarad !
 Pa glewfet ar c’hloc’h ’n de ma zervij, Lâret hol peb a De profundis ;
 Lavaret hol devotamant : — Benoz Doue war ine Visant !
Dastumet en Coatgouré — 2 Gwengolo, 1853.
# Dom Yann Derrien

    Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll testennoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ an destenn emaoc'h o klask.
* Dom Iann Derrien, gant Fañch an Uhel ;
* Dom Yann Derrien, gant Maurice Duhamel
# Dom Yann Derrien (Duhamel)

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Dom Yann Derrien.
| ◄ Ar Vinorezig | Dom Yann Derrien | Sant Matelin Monkontour ► |
* Dom Yann Derrien, kousket a ret,
* War ar plun dous, me ne ran ket, Maria !
* War ar plun dous, me ne ran ket.
TRADUCTION. — Dom Jean Derrien, vous dormez — Sur la plume douce, moi je ne le fais pas, — Maria ! — Sur la plume douce, moi je ne le fais pas.
Chanté par Maryvonne le Flem. Part-Blanc.
* « Dom Yann Derrien, kousket a ret
* war ar plun dous, me ne ran ket ! »
* « Petra ’zo d’ar c’houlz-ma an noz,
* E toul ma dor oc’h ober trouz ? »
TRADUCTION. — « Dom Jean Derrien, vous dormez, — Sur la plume douce, moi je ne le fais pas ! » — « Qu’est-ce donc, à cette heure de la nuit, — Qui fait du bruit à ma porte ? »
Chanté par Maryvonne Bouillonnec, Tréguier.
# Buhez ar Sent/1837/Stanislas, escop ha merzer

| ◄ Yan Damasceen | Stanislas, escop ha merzer | Per, arc’hescop  ► |
Ar Sant-mâ, guinidic eus a Rouantelez Poloign, goude beza tremenet e yaouanctis en ur burete vras, hac en em rentet habil meurbet, a oue græt Chaloni eus ar Guær a Gracovii, hac a vilitas Goudese, dre e vuez santel hac exemplus, beza choaset evit Escop eus ar memes Quær.
En em acquita a reas eus an oll deveriou eus e garg gapt ur, fervpr pehini a ree ar sujet eus a admiration an oll, bras ha bian. E zêl ardant evit Conversion ar brassa pec’herien, a reas dezâ mont da gaout ar Roue, Boleslas, pehini a gundue ur vuez disordren : represanti a reas, dezâ an danger e pehini e lequee e silvidiguez, hac ar goal exempl a roe da dud e Balæs ha d’e oll bobl ; e bidi a reas da galmi coler an Autrou Doue dre ur Gonversion prount ha sincer. Ar Roue a seblantas beza touichet, mæs n’en em gonvertissas quet, continui a reas e goal vuez, hac e clasquas an ocasion d’en em vengi eus ar Sant. Ober a reas da dud miserabl e accus da veza quemeret injustamant ar parc pehini en devoa staguet ous an Ilis ; galvet a oue ê presanç ar Roue, hac ar Sant ne vancas quet d’en em bresanti evit eo em justifia ; mæs, evel ma voa lamet digantâ ar voyen da brouvi ar beamant en devoa graet eus an douar-se, dre ma voa bet distroet Titrou pe Goaranchou an Ilis, ha ma oa maro an hini digant pehini en devoa e brenet, an Escop leun eus a ur fizianç santel e Doue, a lavaras dirag an oll, e raze dont arraug un test pehini a vigent obliget da gridi, ha penaus e vige ar perc’hen memes, pehini en doa guerzet dezâ an douar, petra bennâc ma oa maro tri bloaz a voa. Ar Sant a dremenas tri devez en Oræsoun hac e yun ; ha goude bezâ lavaret an Oferen, ez eas var Bez an den maro : ordren a reas dezàn abers Doue sevel, ha dont d’e heul evit renta testeni da virionez. An den-ze ressuscitet a heulias an Escop betec ar Palæs, e pelec’h e mede eo em assemblet un nombr bras a dud, hac a lavaras gant ur vouez distinct : guerzet am eus va douar d’an Escop Stanislas, ha recevet am eus ar bêamant. Goude beza lavaret quemense e tistroas var e guiz d’e Vez, hac e teuas er memes stad ma edo quent.
Ar miracl-mâ, pehini a estonas meurbet an oll, a arretas neubeut-amser coler ar Roue a-enep ar Sant. Mæs ar Prelat santel, pehini na estime quet muy e vuez eguet e ene, o velet e continue ar Prinç maleürus en e zisurz, en excommunugas erfin. An Tirant-ze a guemeras ur goler quer bras ountâ ma antreas dre e fulor en Ilis ar sabren en e zorn, gant pehini e lazas an Escop santel ous an Auter, en amser ma offre ar sacrifiç divin.
Doue a zisclerias dre gals a Viraclou Santelez e Servicher fidel goude e varo, pehini a erruas er bloaz 1079.
Repren gant prudanç ha gant douçder ar re a ra drouc, a so un effet eus ar garantez a dleer caout evit e nessa. Hac e ober a rit-hu, ispicial e quènver ar re a so dindan ho carg, pe en ho servich ?
Eil Reflexion. Netra na dle spounta ur Ministr fidel, pa vez quistion eus a C’hloar Doue hac eus ar Religion. Gloar Doue a dle e douich muy eguel e vuez hac e fortun. Piou en devize soutenet ar Religion ma o devize crenet an Ebestel dirac an Tyrantet ?
# Buhez ar Sent/1837/Ayber

| ◄ Vinçant Ferrier | Ayber | Herman  ► |
Sant Ayber a oa mab da ur soudard eus a Flandres pehini en lequeas da zisqui lenn gant ur Mæstr mad. Ar c’hrouadur a zescas e ber amser, hac e vrassa pligeadur oa lenn Levriou devot eus a bere e profite meurbet. Alies e save en nos evit pidi Doue e treit e vele, mæs o veza bet surprenet ur veich er stad-se, en em denne goudese secretamant e craou al loenet evit ober e Oræsoun.
Ar Pautric yaouanc-mâ, o veza clevet coms eus a Gonversion hac eus a binigen un Hermit pehini a oa maro nevez a oa evel ur Sant, en em santas quen touichet, ma quemeras ar resolution da guitât ar bed evit ober pinigen. En em lacaat a eureu dindan direction un Hermit santel, hac e imita a reas en e yuniou, en e veillou hac en e binigennou. Chom a reent alies eiz dez heb guelet tam bara, ne reent morse tân, hac o bevanç ordinal a oa griziou criz ; an darn-vuya eus an deiz hac eus an nos a dremenent en oræsoun, o cana Salmou ha meuleudiou an Autrou Doue. An Hermit a Oferenne bemdez, hac e Zisquibl santel a gommunie ive bemdez, gant un devotion hac ur fervor bepret nevez. Ar Bara-mâ eus an Ælez eo a ree dezo nerz evit en em souten en o mortificationou quen extraordinal.
Sant Ayber, d’an oad a dri-uguent vloaz, en em dennas en un Deserz rustoc’h, e pelec’h e crescas c’hoas e binigen. Na eller quet heb ur Miracl en em vaga gant quen neubeut a dra evel ma ree, ha beva queit amser. An autor pehini en deus scrivet e vuez, a verq penaus e binigennou deist vusul o deus græt ur Merzer anezàn, ha penaus e tremene evit ar burzud eus e amser. Ne zebre muy a vara, na cals na neubeut ; hac evit castya davantaich e gorf, e andure ar sec’het, oc’h en em briva alies eus a zour memes : ar pez ne viras quet na vevas c’hoas uguent vloaz er fæçoun-ze.
Escop Cambre, var ar brud eus e Santelez, en obligeas da receo an Urzou Sacr. O veza Bælec, e celebre an Oferen gant ur fervor hac un devotion an tenera. Sourcius e oa ive da goess quement hini en em bresante ; ha guelet e vise ur cenchamant quen admirabl er re a zeue da goess dezàn ma lavare pep-unan penaus evit en ein gonvertissa, ne voa nemet mont da goess gant Sant Ayber.
Erfin, leun a vilidou, e rentas e Ene pur da Zoue, er bloaz 1140, oaget a bevar-uguent vloaz.
Sant Ayber o clevet coms eus ar binigen hac eus ar maro eürus eus un Hermit, en em dennas en deserz evit ober pinigen e-unan. Ur galon pur a so sansibl d’an distera inspiration eus ar C’hraç, ha fidel da heulia inspiration ar Speret-Santel. Pebes impression a ra var hor c’halon-ni an touichanta reflexionou hac ar santela inspirationou ! Un ene dallet dre ar pec’het ha dre e inclinationou direglet, na vell banne e creiz ar brassa sclerigen.
Eil Reflexion. Soueset oump o clevet ar binigen vras en deus pratiquet Sant Ayber goude ur vuez quer pur ha quen innoçant. Mæs na dleomp-ni quet beza quer soueset o velet penaus ne fell quet deomp ober an distera pinigen goude beza coumetet quen alies a bec’het ? Jesus-Christ en deus discleriet ez-eo stris hent an Eê, a ny a ell songeal e ve bet ledanneet evidomp-ni ?
# Al Louarn besk (Kere)

| ◄ An Daou Gudon | Al Louarn besk | An Azen hag ar C’hi bihan ► |
Eun devez, eul louarn,
E’n eur griped houarn,
A voe tapet e lost.
Ma savaz ganthan c’hoez ar rost.
Rag, ar gripet a zalc’he, stard,
Lost hor c’hanfard.
Sad’ ama ’vad, eme ’l louarn,
E’n eur skrabad he ziou skouarn,
Eul lardouzen,
Da m’ gortozen !
Paket oun ; da betra nac’h ?
Ha penaos dilassa ’r sac’h ?
Gant esperans ha dour ïen
E vez bevet meur a zen.
Meur a gripet a zo bet stignet
Hag e nikun ne dounn bet dalc’het.
Euz houn-man,
A gredan,
M’en enn denno, c’hoas,
Abars varc’hoas.
Me pe c’hiz en em gemeret
Red eo guelet.
Sad’ hen, raktal,
Da sonjal.
» Pedi ’zo mad, a lavarer,
» Mez me ne ouzoun ket va fater.
» Terri ’r griped
» Hi ’ zo kaled.
» He c’has ganhan da redek bro ?
» Re bounner eo : n’euz ket a dro,
» Trouc’ha va lost ? Hag eur zizail,
» Oa grenna va zam apouail ?
» En em gemeromp evelhen. » Hag hen ober eul lam krenn,
Terri he lost,
Ha d’ar post,
E’n dra c’helle, varzu e di,
Evit palastri ar gouli,
Evel ma zoa, eul loan fin,
Ha zoken lastez medisin,
E teuaz adarre iac’h-pesk,
Nemet, siouas, e chommaz besk. Eun nebeud goude, lern ar vro
A zalc’has kuzul etrezho.
Al louarn besk a ia da heul.
Puchet a ra var he zeul
Da zelaou.
Etre daou
E teu e dro da gozeal
« E’l leal,
» Emezhan,
» Mad kenan,
» O c’heuz parlantet, Otrounez,
» Ha meuli a raan ho furnez.
» Eun dra, koulskoude, ’zo chommet
» Ha n’hen deus nikun lavaret.
» Perak stleja, dre ar vouillen,
» Eul lost keit hag eun anduillen ?
» Ma ’ ve krennet nhi ve skanvoc’h,
» E’n hent e vemp dizanjerroc’h ;
» Netra nemet hor c’haillara
» Ne ra :
» Troc’homp hor lost ! »
Unan, a ioa dezhan tost,
A ziskredaz, n’ouzoun ket perag,
Varnezhan eun dra benag.
Var neuz ober eur strefiaden
E taol eur zell var he bladen,
Hag e vel, heb mar,
Disto toul an dar.
Sada, kerkent, d’ar stravelgen
Ma sounj larda eur grampoezen.
« Lân, emezhan, te ’ gaoze mad,
» Anat eo e zoud alvokad,
» Mez p’eo te a ro an ali,
» Eo red koumans dre da hini.
» Distro ama da gillourou
» Ma raimp he varo d’an Aotrou. »
E’n despet dezhan, al lampoun
’Zo astennet var al letoun.
Pa voe guelet e doul talar,
Arnevet oll ha dirapar,
E savas eur c’hoarz, eun dourmi
Eun hemolc’h hag eur jolori,
Ma rankas ar c’heas dilostet
Mont gant ar vez d’en em guzet.
Lost hebed, a c’hellet koumpren,
Na guezaz dindan an esken.
Meur a ganfard e Breiz-Izel
A lavar : « Red ober brezel
D’ar religion, d’ar seurezed,
D'ar veleien ha d’ar frered. »
Sellit a drenv hag e veloc’h
Eo tud besk a barlant ouzoc’h.
Mont da glask diskar ar prizoun
Eo diskouez mad e zoar fripoun ;
Ha mont da zispen an ilis
Eo diskouez e zoar konfilis.
# Al Louarn hac ar Cigogn.

| ◄ Al Labourer hac ar Serpant. | Al Louarn hac ar Cigogn. | Ar Bley hac eur Penn pentet.  ► |
FABL 29.
Al Louarn hac ar Cigogn.
Eur veach eul louarn gant joa
A bed ar cigogn da goania.
Ar boet en devoa preparet
A voa tano ha scler meurbet ;
Ma sclapas aneze a dol
Partout a-sclabe var an dol,
Hac ar cigogn ne aille qet,
Rac re hir e voa cals e beg.
Ar gallant eno lipas oll
Ha ne chomas netra da goll.
Ar cigogn evel-ze tromplet
A ya drouc-contant ha mezeg
Deus an injur e devoa bet,
Dre ar fesson ma voa tretet.
Eur pennat goude qement-màn,
E couy e hostis da leina.
Var an dol e voa preparet
Er voutail a voa scler ha net,
Eur boet hac a voa excelant.
Al louarn en debje contant :
An antre a voa encq ha moàn,
Ha fri louarn a voa ledan.
Nemet seulamant ar goelet
Evit tretamant n’en deus bet,
Rac impossubl e voa deàn
Deus a ennez dibri netra ;
Mæs ar cigogn facilamant
A loncas tout, hac èn presant.
Sans moral.
Eur farceres a dal eun all,
Hac eun dromplezon qement-all :
Ar gabonach eur memeus tra.
Ma ve money evit peà,
E ve mad avoalc’h dezirout
Ma ve possub ho fea tout. :
# Al Louarn hac ar Bouc’h.

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Eur bleup divleupet.
| ◄ An Egl hac ar Vran. | Al Louarn hac ar Bouc’h. | Ar C’has hac ar C’hog.  ► |
FABL 71.
Al Louarn hac ar Bouc’h.
Al louarn, ar bouc’h disqennet
En eur punç p’ho devoa zec’het ;
Mæs effet gante poez ho fenn
E sonjent penaus en em denn.
Ar bouc’h jenet en em gave
Hac en dro deàn e selle.
Al louarn dezàn a laras :
Ma mignon qer, qemer courach :
Mèn so deut em ompinion
Da ober eun invantion,
Ha mar implijomp anezàn,
Ne vo qet red demp chom amàn.
Ne c’heus nemet zevel e sa
Da dreid araug er vur ar pa,
Hac er fesson-ze izellâd
Da ben eun tam da estomag,
Ha mèn neuse d’en em zevel
Guella allin var da gerniel,
Ha pa vin mèn êd evel-ze,
Goude mèn ho tenno ive.
Ar bouc’h tout a executas
Qement a lare pas-a-pas.
Pa voa al louarn deut emês,
Ne voa qen e speret dies,
E sonjas eur singlezon-all.
Commanç da ganàn ha dançzal ;
Var vord ar punç e re e fars
Ha lezel ar bouc’h qez ebars.
Laouen bras voa gant e ebat,
Ancouneet e gamallat
Pini en ep gis ne aille
Tenna venjanç var egile :
Ne aille nemet reprochi
Dezàn e oll ingratiri.
Al louarn a gommanç timad
Deus anezàn da ober goap.
O ! paour bouc’h, en deus lavaret,
Ma pije qement a speret
Hac a sqient da ober sonch
Hac a varo so eus da c’hronch,
Ne vijes james disqennet
Er punç-ze hep beza zonjet
Dre pez gis nac en pez moyen
E c’haljes goude en em denn.
Sans moral
Darn en em four en affero,
Re-all a gommanç labourio
Araug m’ho deve comprenet
Penaus e vezo finisset
Na da betra en em denno,
Pe var vad pe fall e vezo.
Dre ze e qemeront ar c’his.
Demeus ar bouc’h-ze diavis.
Item.
Dre’r louarn eo represantet
E qeffet cals a vignonet
Had a roï dec’h esperanço
Pa voint o c’houlen zicourio :
Evel m’ho deo tennet ho fenn
Ho lezfont en creis ar vouillen.
# Al Louarn hac ar C’hog.

| ◄ Ar Mul hac ar Bley. | Al Louarn hac ar C’hog. | Al Louarn hac ar C’has.  ► |
FABL 65.
Al Louarn hac ar C’hog.
Eul louarn hep conzantamant
A laze yer eur paysant ;
Ma clascq ar paysant fesson
Evit galloud tenna rezon.
E lassou en devoa stignet :
Al louarn a voe qemeret.
Ne voa presant nemet ar c’hog
P’en devoa gred e gammet zod.
Al louarn ontàn a c’houlle
Ober an eil pe egile
Eur gontel da droc’ha’r c’herden
Pe ne larje qet d’ar perc’hen,
Evit gant e zent dre amzer
Galloud ho zroc’ha en antier.
Ar c’hog dezàn a bromette
Qen couls an eil hac egile.
Ne voa petra en e galon
A neubeutoc’h intantion.
Da gonta d’e vest eo redet
E voa al louarn qemeret.
Ar paysant a gemeras
Neuse eun ors gant eun hast vras,
Ma voa ennàn cals a furi
O tont da gaout e inimi.
Al louarn p’en deus-an guelet
Deus a ziabell o tonet :
O ! mèn so malevrus ha zod
Credi en divije ar c’hog
Din a nep sort fidelite
Goude laza cals e vroage.
Sans moral.
Ne gleer qet lacât fianç
Da gaout sicour nac assistanç
Digant ar re hor be blesset
Na cruellamant offancet :
Pa voelfont ac’hanomp tapet
Sonch a deu d’e pa voaint goascqet. :
# Al Louarn Galant

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Al louarn galant.
| ◄ Son ar Yar | Al Louarn Galant | An danvad pen-gornik ► |
* Me ’m oa bet eur bolez, ha n’am oa nemeti ;
* Et e gant al louarn ! Brema n’em eus hini !
TRADUCTION. — J’avais eu une poulette, et je n’avais-qu’elle ; — Elle est allée avec (elle a été emportée par) le renard ! Maintenant je n’en ai plus aucune.
Chanté par Yves Menguy, Pleven.
# Al Louarn hac an Drez.

| ◄ Ar C’has hac ar C’hog. | Al Louarn hac an Drez. | An Den hac eun Idol.  ► |
FABL 73.
Al Louarn hac an Drez.
Al louarn a voa en danjer ;
Ne voye pe gis na manier
E cavje eur voyen facil
D’en em denn demeus ar piril.
Gant qement-ze en douren c’hoej
E cavas eur hars spern adrez.
Sêl, emezàn, en creis ar harz ;
Hac en ober eul lamm ebarz.
O veza ferm en em dalc’het,
Malevrusamant voe picqet.
Maleurio da gueza varnout !
Mèn, emezàn, voa deut da caout
Da glascq eun azil diganed :
Ra vezi atao milliget !
Ne rez qet din a c’hraço bras
O lacât ma foan goas eus voas.
Ar hars dezàn a responte :
Da-unan gant da ﬁnesse,
Evel ma tromples ar re-all,
E zout lammet varnon gant mall.
Sans moral.
Inutil eo goulen zicour
Digant an dud fall ha treitour ;
Ordinal noas a vo cavet,
Evit profit n’ha pezo qet.
Eur zotis memeus eo goulen
Digant ar sort-ze neb zouten. :
# Al Louarn hac ar C’has.

| ◄ Al Louarn hac ar C’hog. | Al Louarn hac ar C’has. | Al Louarn hac ar Bley.  ► |
* Al louarn voa o tiviza
* Gant eur c’has, m’en em vant dezàn
* Deus a cals a finesseo,
* Eur bissac’hat tromplezono.
* Ar c’has a lavar ne voye
* Nemet eur seul subtilite,
* Mæs e c’houd a re qen patant
* D’en em serviji excelant.
* Gant cals familiarite
* An eil o coms eus egile,
* Souden avoalc’h gant eur spont vras
* E clevjont eun drous, nombr a chas.
* Neuse ar c’has a scrap buen
* Evit pignat en eur voeen :
* Al louarn pa voe goarnisset,
* Gant ar chas a voe qemeret.
* Sans moral.
* Guel ê vijou eun avis mad
* Evit steudi eun avocat.
* Eun den grossier ha paysant
* A el tapout eun den savant.
# Al Louarn e ti eur furlukin

| ◄ Ann Houad bihan hag ar giez | Ar C’hrek veuzet  ► |
Gwell eur penn iskiz leun a skiant,  Evit eur penn divoed zo koant.
Eur louarn a voa war ar studi Evit mont da zen a lezen. En em gavet da vont da di Eur furlukin a Les-Kuden, E voe mantret holl o welet
Kement all a draou oc’h bisier : Dillajou glaz, ruz, marellet, Barvouskennou, manegeier, Rokedennou, frezillonou, Darn arc’hantet, darn alaouret, Saeou goullo, soroc’hellou E pep giz zo hag a zo bet Dastumet eno euz pep bro. — « Sadama ’vad kavet gan-en, » Eme Alan o trei enn dro, — « Ia, sadama d’in eur guden » Ha ne zifuillinn ket feteiz ! » Evelato red eo gwelet. » Hag al louarn a zeou, a gleiz Da glask ar pez ne wele ket. Furcha ha paoata a ra Ha, gant he fri tano aliez, Kaer enn deuz furguta, c’houesa E touez kement all a lastez, Foeltr vad ne gav nemet kos flear, Flear ar gevier, ann ormidou. — « Gwelloc’h eo d’in-me mont d’ar gear » Mont da studia va lezennou, » Da c’hout ha me gavo gwelloc’h ? » Kudennou ive zo enn-ho ! »
Ha da vont kuit Alan a loc’h, Pa wel war eunn daol gaer eno Eur pez mousklen, mar boe biscoaz, Dremm eunn den kaer, amzer voa bet. — « Sell ! eme Lan, setu eur goaz ! » Dre glask er-vad em beuz kavet » Eunn dra-bennag a dalv ar boan. » Ne ket a-walc’h evelato : » Sellet piz out-han a rankann. » Ha war ann daol al louarn a zao Gant-han lemm ha krak he lagad. Trei ra enn dro d’ar vousklen den, Kemeret anezhi a zournad : — « Penn kaer, ma ve enn-han boeden ! » Eme ’l louarn, o vont ac’hano.
Ann traou n’int ar pez ma kreder : Er pennou kaer n’euz boed atao, Traou stank, kalz tud a weler N’int nemet c’houez, nemet avel, Traou brao dirak ann daoulagad, Tud lugernuz zo-ken a-bell ; Arabad out-ho tostaat ! Skiant ha furnez dec’h peurvuia Dioc’h furlukin hag ormider,
Ar wirionez d’en em fuilla A red da di al lezenner. E-leac’h avel, lakait boeden E penn ar re ra c’hoariellou, Ha grit ive, dioc’h pep lezen, Trouc’ha struj ha frezillonnou, Evit ma teuio ar furnez Diginklet kaer, kaer da bara, Ha, dreist pep tra, ar wirionez A dle beza ann heol sklera.
# Al Louarn hac al Leopard.

| ◄ Ar Marmous hac e zaou Vugel. | Al Louarn hac al Leopard. | Ar C’hlanvour hac ar Meudeucin.  ► |
FABL 110.
Al Louarn hac al Leopard.
Al louarn hac al leopard,
Pep-hini anez dre e art
O tisput ho daou assambles
Var ho braviri, coanteres.
Al leopard cals a veule
E groc’hen, huël a save
Palamour m’en devoa tarcho
Demeus a bep sort livajo,
Ar pez al louarn n’aille qet
Demeus e hini lavaret,
En fesson ebet preferi
D’al leopard deus e hini.
Mèn anzao, emeàn, guir ze
E c’heuz reson eus da goste :
En recompanç d’an traou-ze tout
E meus eun avantach varnout.
Pa deuan da gompren ennàn,
N’en dê qet deus ar biannan ;
Da c’houd eur speret marellet
Ha non pas eur c’horf poumellet.
Sans moral.
Guel eo eur speret excelant,
A ve fur, tranqil ha prudant
Evit n’en deo eur c’horf guisqet
A vraverio da voelet :
Alies ve displijadur
Gant ar sort-ze, faut bea fur.
# Al Louarn hac ar Bley.

| ◄ Al Louarn hac ar C’has. | Al Louarn hac ar Bley. | Ar C’hy hac an Ijen.  ► |
FABL 67.
Al Louarn hac ar Bley.
Al louarn en eur punç coeet,
En danjer da veza beuet,
Gant ar piril en devoa nec’h,
Ma ped ar bley a voa d’an ec’h
Da deurel dezàn eur gorden
Evit ma c’halje en em denn.
Ar bley diontàn a c’houlle :
Penaus oude queet aze ?
Egile a respont dezàn :
Ne ma qet an amzer bremàn
Da gonta did ar fessonio
Ma zeo bed aruet an dro.
Pa pezo ac’hanon tennet
Mèn gonto did tout var ho hed.
Sans moral.
Ar re a ve en pirillo,
O deve eöm zicourio,
Ne geront qet goulen onte
Comso inutil d’ar poent-ze :
Sicour aneze prontamant,
Lezel comso emporneant.