# Ma c’horn-bro/Klemgan war varo P. Proux, Barz Kerne

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout Klemgan war varo P. Proux.
| ◄ D’an Aotro Theodor Hersart Kermarker | Klemgan war varo P. Proux, Barz Kerne | Ma Bro ► |
Kenavô ! kenavô !…
* Perak c’hoantât mont-kuit, ô barz ?
* Sell, pep tra ’zo kaer hag a c’hoarz
* Breman ouz an den war ar bed,
* An heol, ar bleuniou, an evned.
* Chom ganimp c’hoaz eur pennadig,
* Kan d’imp eur werz pe eur sonig,
* Rak te ’oar, gant eur ganaouenn
* Lakât prim pep kalon laouen.
* — Allaz ! an amzer a zo fall
* Kerkouls en Breiz ’vel en Bro-C’hall,
* Ewit c’hoarzin, kana soniou,
* Hag er prajo kutuilh bleuniou.
* Allaz kaer am bô c’houeza stard,
* Bepred a tawo ma vombard,
* Pe mar kân, a vô truezus,
* Evel kån eun anaon klemmus.
* — Adrenv kanvo, tevalijenn !
* Sell en oabl tad ar sklerijenn,
* A skuilh dre-holl al levenez,
* Ar yec'hed hag ar garantez ;
* Sell, er parko hag er prajo,
* Er lanneg, evel er c'hoajo,
* Pep tra 'gan an newez-amzer,
* Ar bleuniou koant, an alc'hueder.
* Evned bihan, kanit bepred,
* Er c'hoajo, etal an dour-red ;
* Bleuniou al lanneg hag ar prad,
* Bezit plijadur al lagad ;
* Met ar Barz koz na gâno ken :
* E galon 'zo leun a anken,
* Rak holl kement en eus karet
* Allaz ! 'zo brema diskaret !…
* — Ah ! malloz ruz war ar brezel !
* Ah ! holl vugale Breiz-Izel
* A zo o c'halono, hep mar,
* 'Vel hoc'h-hini, leun a c'hlac'har :
* Met, Barz ker, komer da vombard,
* Ha c'houez enni, c'houez enni stard ;
* Eus da glewet, ar Vretoned
* A em ganno 'vel leoned…
* — Ya !… Pedomp Doue d’hon zikour,
* Ha malloz war en enebour !
* Red eo trec’hi, pôtred vad Breiz,
* Kerzomp kalonek ha gant feiz !
* Red eo trec’hi… kriomp : iou! iou !!…
* Me ’vô ganec’h, ha ma gwerziou,
* Leun a garante ’wit ar vro,
* Ho kraio trec’h, kent an distro !
* » Torr e benn ! Trec’hi pe verwel !
* » Araok, bugale Breiz-Izel !
* » Araok ! eur gwir Vreizad biskoaz
* » Dirag eur c’hleze na dec’has :
* » Ar maro kent an dizenor
* » A vezo bepred gir Arvor ! »
* II
* Evel-se ’kâne ar barz mad ;
* Uhel e benn, lemm e lagad,
* E kâne gant kalon ha nerz
* E gân kaer, e diveza gwerz.
* Mest dreg-han a oa an Ankou,
* Gantan e falc’h ’n e dorn dehou,
* Ha gant eun tôlig, hep truez,
* ’Troc’has e gân hag e vuhez.
* Hag ar geno ’gane gwerziou,
* Gwerziou a vrezel ha soniou,
* Levenez an dud a bep oad,
* Setu-han breman leun a wad !
* Ah ! pebeuz glac’har, Bretoned !
* Setu marw roue ar Barzed,
* Prosper Proux, ar c’haner lirzin
* A lake an holl da c’hoarzin !…
* Ar Barz karet en eus savet
* Ar soniou koant a ve klevet
* Kana a bep tu ’barz ar vro,
* Falc’het eo bet gant ar Maro !
* Ah ! falc’her dall ha dinatur,
* Te a skuilh glac’har dreist muzur ;
* Perak skei ’vel-se, en hon c’hreiz,
* Ar Barz plijadur holl dud Breiz ?
* Allaz ! piou ’frealzo breman
* Ar paour keiz gwasket er bed-man ?
* Rak netra na dalv eur zonig
* ’Wit kalon an den reuzeudik.
* Kenavô, Barz ker, ma mignon,
* A garien a greiz ma c’halon !
* Ama pep tra a dro da fall,
* Te ’zo gwelloc’h en eur Vreiz all ;
* Er vro ’lec’h ma ’z eo pep tra gwell,
* Elec’h na eus droug, na brezel,
* Trubarderaj, na gasoni,
* Na poan, na klenved, na kozni.
* Azeet war o c’hadoriou,
* Ar barzed ’selaou da soniou,
* Ar barzed koz a gane c’huek,
* Hag a gomze ar brezoneg.
* Brizeuk, ar barz e vleo melen,
* Mestr ar gwerziou, mestr an delenn,
* ’Wit da digomer ’zo savet,
* Hag en eveus d’an holl lâret:
* — Prosper Proux, eur Barz an dibab !
* » N’oa ket en Breiz a welloc’h mab !
* » ’Veldon en eus karet e vro,
* » Hi c’hanet, betek ar maro ! »
* M’o deus lâret, ar barzed koz :
* — Ganit, kenvreur ker, hon hennoz !
* » Kan d’imp-ni darn eus da soniou,
* » En yez Breiz, hag eus da werziou. »
* Ma kanas Kimiad, ha Distro
* Soudard Breiz-Izel en e vro,
* Ma vijen Barz, Mouez ar C’hleier,
* Hag iwe son ar Merc’hetaer…
* Kalz a re all ; ha setu c’hoarz,
* O klevet soniou koant ar Barz.
* Bep tro lârent : « Koanta sonig !
* » Kanit bepred ; c’hoaz unanik… »
* O kaner c’huek, o Barz karet,
* ’Wit beza da gorf douaret,
* Na varvo biken da hano,
* Ha tud Breiz bepred a gano
* Da soniou koant ha da werziou,
* War an hentjou, er pardoniou,
* Ha Bombard Kerne ’vo meulet
* Keit ’vo eur Breizad war ar bed.
* ’Vel eur gwir Varz ez out marwet,
* Gant ar bleuniou, kan an evned ;
* Et out eus hon touez ; — d’imp kanvo ;
* Met bew ez out c’hoaz… Kenavo !
             Plouaret, ar 14 a viz mae 1873.