OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Reizh
## Arroudoù
### Jane Austen

   An hanter eus poblañs ar bed ne c'hell ket kompren e plijadurioù an hanter all.
   One half of the world cannot understand the pleasures of the other.

### Marlene Dietrich

   Reizh : en Amerika, ur sorc’henn. E lodennoù all eus ar bed, ur fed.
   Sex: In America an obsession. In other parts of the world a fact.

### Woody Allen

   Sonia: Reizh hep karantez zo un arnodad goullo ! Boris: Ya, met pa gomzer eus arnodadoù goullo, hemañ zo unan eus ar re wellañ !
   Sonja: Sex without love is an empty experience! Boris: Yes, but as empty experiences go, it's one of the best!
   He ! Arabat ober goap eus ar c'hoari bazh-noilh. Kement-mañ zo c'hoari daou gant unan a garer.
   Hey! Don't knock masturbation. It's sex with someone I love.

### Havelock Ellis

   Ar strizhadenn reizhel ne c'hell bezañ keñveriet nemet gant ar sonerezh hag ar pediñ.
   The sexual embrace can only be compared with music and with prayer.

## Daveoù

* ↑ (en) Emma, Jane Austen, emb. John Murray, 1815.
* ↑ (en) Marlene Dietrich's ABC: Wit, Wisdom, & Recipes, Marlene Dietrich (ISBN 9781453274682), 2012.
* ↑ Love and Death, 1975
* ↑ Alvy Singer er film Annie Hall, 1977.
* ↑ (en) On Life and Sex, Havelock Ellis, 1937.
# René Descartes

René Descartes (1596-1650), prederour ha matematikour gall.

## Arroudoù

   Goude remerkañ pegen start ha pegen sonn e oa ar wirionez-mañ : soñjal a ran, neuze ez on, ma ne c’helle ket diboellañ martezeadennoù ar pennoù amgredik dishorellañ anezhi, em boa divizet e c’hellen dibab anezhi, hep morc’hed ebet, evel pennreolenn ar brederouriezh edon o klask.
   Et remarquant que cette vérité : je pense, donc je suis, était si ferme et si assurée que toutes les plus extravagantes suppositions des sceptiques n’étaient pas capables de l’ébranler, je jugeai que je pouvais la recevoir, sans scrupule, pour le premier principe de la philosophie, que je cherchais.
Alies meneget e latin (cogito, ergo sum), met embannet eo bet e galleg.

## Daveoù

* ↑ (fr) Discours de la méthode, René Descartes, 1637, pennad 4 — Lenn war ar Wikimammenn.
# Oad

♦ An oad diazez eo ar mare-se er vuhez ma vezer re yaouank da gregiñ gant golf ha re gozh da fardiñ war ar roued.
♦ Par da gement tra all eo an diskaroad : evit ober berzh ennañ ez eo ret kregiñ pa vezer yaouank.
♦ An oad diazez eo ar mare-se er vuhez ma tibab an den etre daou demptadur an hini e gaso abretoc'h d'ar gêr.
♦ Ar gozhni n'eo ket ker fall-se, pa seller ouzh ar gevrenn all.
♦ An oad diazez eo ar mare-se er vuhez ma vezer lakaet da c'horrekaat gant ur mezeg e-lec'h ur poliser.
♦ Pa grog un den da randoniñ ez eo poent dezhañ en em dennañ diouzh ar bed.
♦ N'eo ket bout un tad-kozh a laka an den da gozh ; bout dimezet d'ur vamm-gozh eo.
♦ Ar frealz diwar bout daou-ugent vloaz eo ne c'heller mui mervel ent-yaouank.
♦ Forzh piv a c'hall koshaat. N'eus nemet bevañ hir a-walc'h d'ober.
♦ An oad diazez eo ar mare-se er vuhez ma vez diaesoc'h kavout un temptadur eget derc'hel outañ.
♦ An oad diazez eo ar mare-se er vuhez ma ouzit an holl respontoù met den ebet ne ra ar goulennoù ouzhoc'h.
♦ An oad diazez eo ar mare-se er vuhez ma c'heller ober kement ha biskoazh hep kaout c'hoant d'ober avat.
♦ An oad diazez eo ar mare-se er vuhez ma klasker gouzout pegen pell e pado ur c'harr kentoc'h eget pegen buan e yelo.

## Notennoù

* ↑ Oad kreizat : an oad ma vez kement a-dud yaouankoc'h ha kement a dud koshoc'h en ur boblañs ; andon: United Nations
# Platon

Platon (427–348 KJK) a oa ur prederour henc'hresian.

## Al lezennoù

* Brasañ trec'h an den : an trec'h warnañ e-unan.
* Tremen an hanter eus an holl eo an deroù.
    • Lenn en-linenn

## Ar Banvez, pe A-zivout ar garantez

* Ne zeu daoulagad ar spered da vout lemm nemet pa grog re ar c'horf da vout dall.
    • Lenn en-linenn

## Ar Republik

* An ali zo un dra bennak hag a zo etre ar ouiziegezh hag an diouiziegezh.
* An eeunded wirion a unvan ar vadelezh hag ar gened.
* Ar reizhder ? Ar pezh a zo emsavus evit an hini kreñvañ.
* Komprenus eo ar bugel hag en deus aon rak an deñvalijenn ; skrijusañ darvoud ar vuhez avat eo an oadourien hag o deus aon rak ar gouloù.
* Mar fell d'an den anavezout ur boblad e rank selaou he sonerezh.
* Mar fell dit mestroniañ ar bobl, bez mestr war he sonerezh da gentañ.
* Pennoberenn an direizhder eo hañvalout bout reizh hep bout.
    • Lenn en-linenn

## Kriton

* Ar pep pouezusañ n'eo ket bevañ, bevañ mat ne lavaran ket.
    • Lenn en-linenn

## Phedon

* Ar brederourien wirion a bleustr war o marv, hag a-douez an holl dud ez int ar re hag o deus an nebeutañ ag aon rak ar marv.
* Bac'h an ene eo ar c'horf.
    • Lenn en-linenn

## Theaitetos

* Ar soñj eo prezegenn an ene d'an ene a-zivout an traoù emañ oc'h arsellout.
* Lies hag unan eo ar gwirvoud, hag atav e vez bodet en e rannadur.
* Merk gwirion ur prederour eo ar souezh.
    • Lenn en-linenn

## Timaios

* Skeudenn fiñvus ar beurbadelezh difiñv eo red an amzer.
    • Lenn en-linenn

## Diasur

An arroudoù-mañ a gaver e pep lec'h war-bouez en oberennoù Platon a c'heller lenn en-linenn.
* Ar fur a gomz abalamour m'en deus un dra bennak da lavarout, ar sod abalamour ma rank lavarout un dra bennak.
* Diwar ar redi e teu an ijin.
# Primo Levi

Primo Levi a oa ur c’himiour hag ur skrivagner italian, ganet e Torino d’an 31 a viz Gouhere 1919, hag en em lazhet eno d’an 11 a viz Ebrel 1987.

## Se questo è un uomo ("Mard eo un den")

   Roet e vo d’an hini en deus, ha kemeret digant an hini n’en deus netra.
   A chi hà, sarà dato; a chi non ha, a quello sarà tolto.

## I sommersi e i salvati ("Ar re veuzet hag ar re saveteet")

   Seul greñvoc’h ar gwaskerezh, seul brestoc’h ar re wasket da genlabourat gant ar waskerien.
   Più è dura l'oppressione, tanto più è diffusa tra gi oppressi la disponibilità a collaborare con il potere.

## Daveoù

* ↑ (it) Se questo è un uomo, Primo Levi, emb. De Silva, 1947.
* ↑ (it) I sommersi e i salvati, Primo Levi, emb. Einaudi, 1986, p. 30.
# Pêr-Jakez Helias

Pêr-Jakez Helias (1914-1995), skrivagner breizhat.

## Arroudoù

   Hep dec’h hag hep warc’hoazh, hiziv ne dalv ket c’hoazh.

## Daveoù

* ↑ « Pêr-Jakez Helias », TES/Réseau Canopée.
# Relijion
## Robert Heinlein

   An neb a c’hall azeuliñ un drinded ha derc’hel da lavarout eo undoueek e relijion a c’hell krediñ n’eus forzh petra — n’eus nemet leuskel amzer a-walc’h gantañ da boellekaat an dra.
   Anyone who can worship a trinity and insist that his religion is a monotheism can believe anything — just give him time to rationalize it.

## Bertrand Russell

   D’am soñj ez eo holl relijionoù brasañ ar bed — ar voudaegezh, an hindouegezh, ar gristeniezh, an islam, hag ar gomunouriezh — drougiezhus ha diwir war un dro.
   I think all the great religions of the world — Buddhism, Hinduism, Christianity, Islam, and Communism — both untrue and harmful..

## Napoleon Bonaparte

   Ne welan ket er relijion kevrin an enkorfañ kement ha kevrin an urzh sokial. Degas a ra e soñj ar baradoz keal ar c'hevataladur, a vir ouzh ar binvidien da vezañ lazhadeget gant ar beorien.
   I do not see in religion the mystery of the incarnation so much as the mystery of the social order. It introduces into the thought of heaven an idea of equalization, which saves the rich from being massacred by the poor.
* Meneget alies en ur stumm berroc’h : Ar relijion eo ar pezh a vir ouzh ar beorien a zrouklazhañ ar binvidien. .

## Daveoù

* ↑ (en) Job: A Comedy of Justice, Robert Anson Heinlein, emb. Ballantine Books, 1985, p. 283.
* ↑ (en) Why I am not a Christian, Bertrand Russell, 1957.
* ↑ (en) Napoleon : In His Own Words, Jules Bertaut, troet gant Herbert Edward Law ha Charles Lincoln Rhodes, emb. A. C. McClurg & Co., 1916 — Lenn en-linenn.
# Hokuto no Ken

Hokuto no Ken (japaneg : 北斗の拳 Hokuto no Ken, "Meilh-dorn ar C'harr Bras") zo ur manga shōnen treset gant Testuo Hara ha skrivet gant Buronson. Embannet e voe adalek 1983 betek 1988 er gelaouenn Weekly Shōnen Jump gant an ti Shūeisha.
   An amzerioù, evel ar vioù, a zo kalet, ha n’eus harz ebet d’an diotiz. — Ken (advouezhiet gant Philippe Ogouz)
   Les temps, comme les œufs, sont durs, et la bêtise n’a pas de limite.
Ur skouer eus an advouezhioù gallek sot graet a-ratozh er mare-se.

## Notennoù

* ↑ Ken le Survivant, l’Attrape-geeks.
# Italo Calvino

Italo Calvino (15 a viz Here 1923 – 19 a viz Gwengolo 1985) a oa ur skrivagner ha kazetenner italian.

## Arroudoù

   Un den hep diemouez eo Gore.
   Gore is a man without an unconscious.
Diwar-benn ar skrivagner stadunanat Gore Vidal (1925-2012), ur mignon dezhañ.

## Daveoù

* ↑ (en) « Gore Vidal Dies at 86; Prolific, Elegant, Acerbic Writer », Charles McGrath, New York Times, 1$^{añ}$ a viz Eost 2012.
# J. R. R. Tolkien

John Ronald Reuel Tolkien (3 a viz Genver 1892 – 2 a viz Gwengolo 1973), skrivagner, yezhour ha kelenner saoz.

## Arroudoù

   Nepred ne vez reizh studiañ ur yezh evit he lakaat d'un harp da ratozhioù all hepken. Talvoudusoc’h evit gwir e vo ar yezh evit ratozhioù all, lizheregourel pe istorel, pa vez studiet dre garantez, eviti he-unan.
   No language is justly studied merely as an aid to other purposes. It will in fact better serve other purposes, philological or historical, when it is studied for love, for itself.

## Daveoù

* ↑ (en) The Monsters and the Critics and Other Essays, J. R. R. Tolkien, emb. Harper Collins, 1983, pennad English and Welsh, p. 189 — Lenn en-linenn.
# Havelock Ellis

Havelock Ellis (2 a viz C’hwevrer 1859 – 8 a viz Gouere 1939), mezeg ha bredoniour saoz.

## Arroudoù

   Ar strizhadenn reizhel ne c'hell bezañ keñveriet nemet gant ar sonerezh hag ar pediñ.
   The sexual embrace can only be compared with music and with prayer.

## Daveoù

* ↑ (en) On Life and Sex, Havelock Ellis, 1937.
# Isaac Asimov

Isaac Asimov (1920-1992), skrivagner stadunanaat.

## Arroudoù

   Disaourded ar fedoù eo mamm ar faltazi.
   The dullness of fact is the mother of fiction.

## Daveoù

* ↑ (en) Fact and Fancy, Isaac Asimov, pennad Introduction, p. 11.
# Ivonet Omnes
## Arroudoù

   an guen heguen am laouenas an hegarat an lacat glas… mar ham guorant va karantit da vout in nos oh he kostit uam guaret nep pret…
Ouzhpennet en un dornskrid adskrivet gant Ivonet Omnes e 1350. Unan eus an tammoù barzhoneg brezhonek koshañ anavezet hiziv eo.
E brezhoneg a-vremañ :
An hini wenn hewen am laouenas An hini hegarat he lagad glas… Mar am gwarant va c’harantez Da vout en noz ouzh he c’hostez Maouez karet, nep pred…

## Liamm diavaez

* Ivonet Omnes e Wikipedia

## Daveoù

* ↑ (fr) Langue et société dans la Bretagne ancienne, en Histoire littéraire et culturelle de la Bretagne, levrenn 1, Léon Fleuriot, emb. Centre de Recherche Bretonne et Celtique (CRBC), 1987, p. 18-20.
* ↑ Hewen : minc’hoarzhus.
# Jacques Chirac

Jacques Chirac (29 a viz Du 1932 — 26 a viz Gwengolo 2019), politiker gall, prezidant Bro-C’hall (1995-2007).

## Arroudoù

   Emañ hon ti o leskiñ hag emaomp o sellet a-gostez.
   Notre maison brûle et nous regardons ailleurs.
Sommet de la Terre, 2002. Diwar-benn an endro o vont da get.

## Daveoù

* ↑ (fr) « Jacques Chirac : l’histoire de sa phrase culte « Notre maison brûle et nous regardons ailleurs » », Reporterre, 26 a viz Gwengolo 2019.
# Honoré de Balzac

Honoré de Balzac (1799 – 1850), skrivagner gall.

## Arroudoù

   Al lezennoù zo gwiadoù-kevnid ma tremen ar c’helien bras ha ma vez tapet ar re vihan.
   Les lois sont des toiles d’araignées à travers lesquelles passent les grosses mouches et où restent les petites.

## Daveoù

* ↑ (fr) La Maison Nucingen, e La Femme supérieure ; La Maison Nucingen ; La Torpille, Honoré de Balzac, emb. Werdet, 1837, p. 341 — Lenn war ar Wikimammenn.
# Horatius

Quintus Horatius Flaccus (8 a viz Kerzu 65 KJK — 27 a viz Kerzu 8 KJK, barzh roman.

## Skridoù
### Flemmganoù

Sermones, embannet e div lodenn e 35 KJK ha 29 KJK.
   Rouez e kaver den hag a lavar en deus bevet ur vuhez evurus, hag a c'hallfe, laouen gant e vuhez, en em dennañ eus ar bed evel ur c'houviad bet e walc'h gantañ.
   Inde fit, ut raro, qui se vixisse beatum dicat et exacto contentus tempore vita cedat uti conviva satur, reperire queamus.

### Barzhoniezh

Ars poetica (Epistula ad Pisones), embannet war-dro 13 KJK.
   Ar menezioù a wilioudo, hag ul logodenn dister a vo ganet.
   Parturient montes, nascetur ridiculus mus.
Linenn 139.
   Ar Vuzenn a roas da dud Hellaz o zemz-spered, a roas tro dezho da gomz gant tonioù uhel, pa ne c'hoantaent nemet meuleudi.
   Grais ingenium, Grais dedit ore rotundo Musa loqui, præter laudem nullius avaris.
Linenn 323.
Orin ar c’hrennlavar Bis repetita placent (plijout a ra an traoù adlavaret div wech).
   Pep mouezh a c’hounez an hini a vesk gounid ha plijadur, o plijout d’al lenner hag oc’h en kelenn war un dro.
   Omne tulit punctum qui miscuit utile dulci, lectorem delectando pariterque monendo.
Linenn 343.
   Evel al livadurezh e vez barnet ar varzhoniezh. Fromañ a raio ac’hanout ul livadur gwelet a-dost, hag un all, a-bell. Karout a ra an eil an hanterzeiz, egile fell dezhañ bezañ sellet outañ er gouloù splann ha n’en deus ket aon rak lagad lemm ar barner ; plijet en deus an eil ur wech, egile a blijo dek gwech.
   Vt pictura poesis; erit quae, si propius stes, te capiat magis, et quaedam, si longius abstes; haec amat obscurum, uolet haec sub luce uideri, iudicis argutum quae non formidat acumen; haec placuit semel, haec deciens repetita placebit.
Linenn 375.
Orin ar c’hrennlavar Bis repetita placent (plijout a ra an traoù adlavaret div wech).

### Telennganoù

Carmina (war-dro 23 KJK).
   Tec’hel a ra an amzer griz. Krog en deiz, kred an nebeutañ posubl en deiz war-lerc’h.
   Fugerit invida Aetas: carpe diem, quam minimum credula postero.
Linenn 7-8.

## Daveoù

* ↑ (la) Sermones, levrenn Ⅰ, Horatius, pennad 1, linennoù 117-119 — Lenn war ar Wikimammenn.
* 1 2 3 4 (la) Ars poetica, Horatius — Lenn war ar Wikimammenn.
* ↑ (la) Carmina, levrenn Ⅰ, Horatius, pennad 11 — Lenn war ar Wikimammenn.
# IBM

IBM (International Business Machines Corporation) zo un embregerezh teknologel stadunanat.

## Arroudoù

   Gwech ebet n'eus bet dic'hopret den pe zen dre an abeg m'en devoa prenet IBM.
   Nobody ever got fired for buying IBM.
* Krennlavar.

## Daveoù

* ↑ (en) « Personal Computing Comes of Age », The PC.
# Jean Guéhenno

Jean Guéhenno (Felger, 1890 – Paris, 1978), Marcel-Jules-Marie Guéhenno hervez ar marilh, a oa ur skivagner hag ur c'hazetenner breizhat.

## Arroudoù

   Ar gwir drubarderezh eo heuliañ ar bed evel ma’z a hag implijout ar spered d’e zidamall
   La vraie trahison est de suivre le monde comme il va et d’employer l’esprit à le justifier

## Daveoù

* ↑ (fr) Caliban parle, Jean Guéhenno, emb. Grasset (ISBN 978-2-246-85030-4), 1967.
# John Erskine

John Erskine (1879–1951) a oa un tisavour stadunanat, ur skrivagner, ur pianoour, hag ur sonaozer. Bet eo kelenner war ar soazneg e skolioù-meur adalek 1903 betek 1937. Skrivet en deus tremen 100 levr, en o zouez The Moral Obligation to Be Intelligent (1915).

## Arroudoù

   Ar sonerezh eo ar yezh nemeti na c'hall ket lavaret un dra zrouk pe flemmus.
   Music is the only language in which you cannot say a mean or sarcastic thing.

## Daveoù

* ↑ (en) Reader’s Digest, strollad aozerien, 1934.
# John Fitzgerald Kennedy

John Fitzgerald Kennedy (29 a viz Mae 1917 – 22 a viz Du 1963) a oa prezidant ar Stadoù-Unanet etre 1957 ha 1963.

## Arroudoù

   Na c’houlennit ket petra a c’hell ho pro ober evidoc’h — goulennit petra a c’hellit ober evit ho pro.
   Ask not what your country can do for you — ask what you can do for your country.
   Ar vro-mañ a zlefe ober war-dro, a-raok dibenn ar dekvloazhiad-mañ, kas un den d’al Loar hag e adkas d’an Douar.
   This nation should commit itself to achieving the goal, before the decade is out, of landing a man on the Moon and returning him safely to the Earth.
   Daou vil vloaz zo e oa ar fierañ disklêriadur « civis romanus sum ». Hiziv, e bed ar frankiz, eo ar fierañ disklêriadur « Ich bin ein Berliner ».
   Two thousand years ago, the proudest boast was "civis romanus sum". Today, in the world of freedom, the proudest boast is "Ich bin ein Berliner."
Alies e klever e vefe direizh lavarout Ich bin ein Berliner, talvezout a rafe Me zo ur vignezenn. N’eo ket gwir avat, ha gwelloc’h evit Ich bin Berliner zoken peogwir e rae Kennedy gant ur ster skeudennet (ne oa ket eus Berlin).

## Daveoù

* ↑ (en) « Inaugural Address of John F. Kennedy », John Fitzgerald Kennedy, The Avalon Project, 20 a viz Genver 1961.
* ↑ (en) « Space Program », John Fitzgerald Kennedy, JFK Library, 25 a viz Mae 1961.
* ↑ (en) « Prezegenn e ti-kêr Schöneberg », John Fitzgerald Kennedy, Gouarnamant ar Stadoù-Unanet, 26 a viz Mezheven 1963.
* ↑ (fr) « Ich bin ein Berliner : Kennedy et la légende du beignet », Pierre Blanchon, Le monde des langues, 9 a viz Gouere 2015.
# Johann Wolfgang von Goethe

Johann Wolfgang von Goethe (Frankfurt, 28 a viz Eost 1749 – Weimar, 22 a viz Meurzh 1832) a oa ur skrivagner alaman.

## Arroudoù

   Neb ne oar yezh estren ebet ne oar ket e yezh-eñ.
   Wer fremde Sprachen nicht kennt weiß nichts von seiner eigenen.
   Muioc’h a c’houloù !
   Mehr Licht!.
Gerioù diwezhañ.

## Daveoù

* ↑ (de) Maximen und Reflexionen, Johann Wolfgang von Goethe, troet gant Wikiarroud, 1842 — Lenn war ar Wikimammenn.
* ↑ (en) « Last Illness of Goethe », The Medico-chirurgical Review and Journal of Medical Science.
# Johnny Halliday

Johnny Halliday, anv-leurenn Jean-Philippe Smet (1943-2017), kaner gall.

## Arroudoù

   Mar n’hon dije ket kollet un eurvezh ha kard e vijemp bet amañ abaoe un eurvezh ha kard.
   Si on n’avait pas perdu une heure et quart, on serait là depuis une heure et quart.
E dibenn un hentad ar redadeg Pariz-Dakar.
   Ar wech kentañ ma’z on marvet on bet displijet, neuze on distroet.
   La première fois que je suis mort, je n'ai pas aimé ça, alors je suis revenu.

## Daveoù

* ↑ (fr) « Johnny Halliday », Kazetenn 8e gm Frañs 2, 10 a viz Genver 2002.
* ↑ (fr) Dans mes yeux, Johnny Hallyday & Amanda Sthers (ISBN 978-2-259-21862-7), 2013.
# Jane Austen

Jane Austen (16 a viz Kerzu 1775 – 18 a viz Gouere 1817), skrivagnerez saoz.

## Arroudoù

   An hanter eus poblañs ar bed ne c'hell ket kompren e plijadurioù an hanter all.
   One half of the world cannot understand the pleasures of the other.

## Daveoù

* ↑ (en) Emma, Jane Austen, emb. John Murray, 1815.
# Jean-Pierre Raffarin

Jean-Pierre Raffarin (ganet e 1948), politiker gall, kentañ ministr Bro-C’hall etre 2002 ha 2005. Deuet eo e arroudoù da vezañ brudet dindan an anv raffarinades.

## Arroudoù

   Tonket eo ar re yaouank da vont da oadourien.
   Les jeunes sont destinés à devenir des adultes.
   Hiroc'h eget o gwazed e vev an intañvezed.
   Les veuves vivent plus longtemps que leurs conjoints.
   Trec'h ar "ya" en deus ezhomm ma vefe trec'h an "nann" enep an "nann".
   Win the 'yes' needs the 'no' to win against the 'no'.
   Eeun eo hon hent, met serzh eo ar c'hrav.
   Notre route est droite, mais la pente est forte.
   An hollvrud n'eo ket ur raktres politikel.
   La popularité n'est pas un programme politique.
   Seul nebeutoc’h e vo c’hwibanet d'ar Marseillaise ma vo kanet gant an holl.
   La Marseillaise sera d'autant moins sifflée qu'elle sera entonnée par tous.
   Na vezomp ket rividik, na vezomp ket yen (gant Europa).
   Ne soyons pas frileux, ne soyons pas frigides (avec l'Europe).

## Notennoù

* 1 2 3 4 (fr) Le very best-of des Raffarinades, BFMTV, 27/06/2017
* ↑ E brizhsaozneg.
* ↑ (fr) Jean-Pierre Raffarin a l'ambition de maintenir le cap des réformes, Le Monde, 16 Mezheven 2004
* 1 2 (fr) Jean-Pierre Raffarin et ses meilleures "raffarinades", Le Point, 27/06/2017
# Julius Caesar

Caius Iulius Caesar Ⅳ (Imperator Iulius Caesar Divus goude e varv), 12 pe 13 a viz Gouere 100 KJK — 15 a viz Meurzh 44 KJK, politiker, jeneral ha skrivagner roman.

## Arroudoù

   Deuet on, gwelet em eus, trec’h on bet
   Veni, vidi, vici
Skrivet en ur rentañ-kont da Roma e 47 kent JK war-lerc'h bezañ bet trec'h war Farnases e Zela (Azia Minor) dindan pemp devezh.
   Te ivez, ma mab !
   καὶ σὺ τέκνον (kai su teknon)
Lavaret e henc’hresianeg, hervez lod skrivagnerien (hervez re all n’en deus lavaret netra), gant Caesar, pa oa o vervel, da Vrutus en devoa e gontellataet.
Alies meneget e latin : Tu quoque, mi fili. E doare ebet ne oa Brutus mab da Gaesar, met implijet e veze ar ger τέκνον evit menegiñ un den yaouankoc’h, par da « ma faotr ». N’eo ket sklaer perak en deus lavaret kement-se. Hervez lod tud e oa souezhet o welout Brutus e-touesk an dud a oa deuet evit e lazhañ ; hervez re all e felle dezhañ lavarout da Vrutus « te ivez az po ar memes tonkadur ».

## Daveoù

* ↑ (la) De vita Caesarum, levrenn 1 — Vita divi Iuli, Suetonius, pennad 37 — Lenn war ar Wikimammenn.
* ↑ (fr) Vie des hommes illustres, levrenn Caïus Julius César, Ploutarc’hos, troet gant Alexis Pierron, emb. Charpentier, 1853 — Lenn war ar Wikimammenn.
* ↑ (la) De vita Caesarum, levrenn 1 — Vita divi Iuli, Suetonius, pennad 82 — Lenn war ar Wikimammenn.
# Juvenalis

Decimus Iunius Iuvenalis, pe Juvenalis, (etre 60 ha 140) a oa ur barzh roman a skrive barzhoniezh flemmus.

### Flemmganoù

   Diaes eo chom hep skrivañ flemmskridoù.
   Difficile est saturam non scribere.
   Meulet e vez an onestiz ha lezet da anouediñ.
   Probitas laudatur et alget.
   Pardoniñ d'ar brini ha heskinañ ar c'houlmed a ra ar gensoriezh.
   Dat veniam corvis, vexat censura columbas.
   Kanañ gant e c'hodelloù goullo dirak al laer a ra ar beajour.
   Cantabit vacuus coram latrone viator
   Ur spered yac'h en ur c'horf yac'h.
   Mens sana in corpore sano..

## Daveoù

* ↑ (la) Saturae, levrenn 1, Decimus Iunius Iuvenalis — Lenn war ar Wikimammenn.
* ↑ (la) Saturae, levrenn 1, Decimus Iunius Iuvenalis — Lenn war ar Wikimammenn.
* ↑ Kensoriezh : en Henroma e veze karget ar gensored da gontrolliñ emzalc'h an dud.
* ↑ (la) Saturae, levrenn 2, Decimus Iunius Iuvenalis — Lenn war ar Wikimammenn.
* ↑ (la) Saturae, levrenn 10, Decimus Iunius Iuvenalis — Lenn war ar Wikimammenn.
* ↑ (la) Saturae, levrenn 10, Decimus Iunius Iuvenalis — Lenn war ar Wikimammenn.