OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kaamelott

Kaamelott zo un heuliadenn skinwel gallek krouet gant Alexandre Astier.

## Arroudoù

   Faos n'eo ket. — Percival (Franck Pitiot)
   C’est pas faux.
Lavaret gant Perceval pa ne gompren ket ar pezh lavaret dezhañ.
   Al lard eo ar vuhez. — Karadeg (Jean-Christophe Hembert)
   Le gras, c’est la vie.
   Ar varc’hegiezh, n’eo ket al lec’h ma vez lakaet ar c’hezeg? — Yvain (Simon Astier)
   La chevalerie, c'est pas là où on range les chevaux ?.
   Ar goulm gwenn ha sec’h A gouezh alies war he bruched Nijal a ra memestra… mat-tre eo Hag echuiñ a ra he red e prad hor bugaleaj. — Yvain (Simon Astier)
   La colombe blanche et sèche Retombe souvent sur sa poitrine Elle vole quand même... c'est très bien Et finit sa course dans la prairie de notre enfance..
   (Da Varzhin) Gwir eo ar pezh a lavarer, mab oc’h d’un droukspered hag ur werc’hez? […] Heñveloc’h oc’h eus ar werc’hez. — Arzhur (Alexandre Astier)
   (À Merlin) C’est vrai ce qu’on dit, vous êtes le fils d’un démon et d’une pucelle ? […] Vous avez plus pris de la pucelle..
   (Da roueed Laogria) Met… Pegoulz 'ta e vo ar c'houlz da drubardiñ? — Loth (François Rollin)
   [Aux rois de Logres] Mais… À quel moment on trahit ?.
   Ne soñj ket din e vefe daou doull-revr efedusoc’h evit unan! — Leodagan (Lionnel Astier)
   Je ne pense pas que deux trous du cul soient plus efficaces qu’un seul !.
Diwar-benn Yvain ha Gawain.
   Ma fell deoc’h bezañ sur dont a-benn, ma faotrig, plantit karotez, na c’hoariit ket ho penn-stad! — Anna (Anouk Grinberg)
   Quand on veut être sûr de son coup, mon petit bonhomme, on plante des carottes, on ne joue pas les chefs d'État !.
Lavaret d’he gwaz, ar roue Loth.
   Hunvreet am eus e oa kruged a grede pikat ac’hanon. Ouzhpenn-se e oa unan a oa hanter-arzh, hanter-krug, hag hanter-arzh adarre war-lerc’h! — Grüdü (Thibault Roux)
   J'ai rêvé qu'il y avait des scorpions qui voulaient me piquer. En plus, y en avait un il était mi-ours, mi-scorpion et re mi-ours derrière !.

## Daveoù

* ↑ Franck Pitiot, Kaamelott, Lerv Ⅰ, La Botte secrète, skrivet gant Alexandre Astier.
* ↑ Jean-Christophe Hembert, Kaamelott, Levr Ⅱ, Corpore sano, skrivet gant Alexandre Astier.
* ↑ Simon Astier, Kaamelott, Levr Ⅲ, La Chevelarie, skrivet gant Alexandre Astier.
* ↑ Simon Astier, Kaamelott, Levr Ⅱ, Les félicitations, skrivet gant Alexandre Astier.
* ↑ Alexandre Astier, Kaamelott, Levr Ⅰ, Les défis de Merlin, skrivet gant Alexandre Astier.
* ↑ François Rollin, Kaamelott, Livre Ⅵ, Nuptiae, skrivet gant Alexandre Astier.
* ↑ Lionnel Astier, Kaamelott, Levr Ⅰ, Les nouveaux frères, skrivet gant Alexandre Astier.
* ↑ Anouk Grinberg, Kaamelott, Levr Ⅴ, La Supplique, skrivet gant Alexandre Astier.
* ↑ Thibault Roux, Kaamelott, Levr I, La Queue du scorpion, skrivet gant Alexandre Astier.
# Spider-Man

Spider-Man ("Gwaz-Kevnidenn") zo ur gourharoz bet krouet e 1962 gant Stan Lee ha Steve Ditko er gelaouenn Amazing Fantasy embannet gant Marvel Comics.

## Arroudoù

   Gant galloud bras e rank dont ivez — atebegezh bras !
   With great power there must also come — great responsibility!
* Ur stumm all, embannet diwezhatoc’h : With great power comes great responsibility ("Gant galloud bras e teu atebegezh bras").

## Daveoù

* ↑ « Amazing Fantasy », Stan Lee, Marvel Comics n° 15, Eost 1962.
# Robert Heinlein

Robert Anson Heinlein (7 a viz Gouere 1907 – 8 a viz Mae 1988), skrivagner stadunanaat.

## Arroudoù

   An neb a c’hall azeuliñ un drinded ha derc’hel da lavarout eo undoueek e relijion a c’hell krediñ n’eus forzh petra — n’eus nemet leuskel amzer a-walc’h gantañ da boellekaat an dra.
   Anyone who can worship a trinity and insist that his religion is a monotheism can believe anything — just give him time to rationalize it.

## Daveoù

* ↑ (en) Job: A Comedy of Justice, Robert Anson Heinlein, emb. Ballantine Books, 1985, p. 283.
# Salvador Allende

Salvador Allende (26 a viz Mezheven 1908 — 11 a viz Gwengolo 1973), mezeg ha politiker chilat, prezidant Chile adalek an 3 a viz Du 1970 betek e dremenvan.

## Arroudoù

   Bezañ yaouank hep bezañ dispac’her zo un dislavar hogos bevoniel.
   Ser joven y no ser revolucionario es una contradicción hasta biológica.

## Daveoù

* ↑ (es) « Discurso en la Universidad de Guadalajara », Salvador Allende, La Caja Móvil, 2 a viz Kerzu 1970.
# Roparz Hemon

Roparz Hemon (anv-pluenn Louis-Paul Nemo ; Brestr, 18 a viz Du 1900 – Dublin, 29 a viz Mezheven 1978), skrivagner, yezhoniour ha geriadurour breton.

## Ur Breizhad oc’h adkavout Breizh (1972)

   En hevelep doare m'hon eus ezhomm evit traoù ar c'horf eus skoazell an Denelezh a-bezh, evit traoù ar spered hon eus ezhomm eus ar Bed-holl. Ul lezenn a gemer hag a ro a stag kenetrezo holl bobloù ar Bed. Hag o teurel ur sell ouzh an istor, e welomp n'eus kresket biskoazh sevenadur ebet hep skor ar sevenadurioù all.
* Pajenn 23.
   Dieubomp ar Spered, ha dieubet e vo pep tra.
* Pajenn 29.
   Tremen a c'hellomp hep ar galleg. Bremañ ez in c'hoazh pelloc'h : evel Breizhiz e tleomp tremen hepzañ. Rannvroelezh a gerzh a-unan gant divyezhegezh. Broadelezh a-unan gant unyezhegezh. Ar galleg en hor skolioù a zo spered Bro-C'hall en hon touez. Ha keit ha ma vo spered Bro-C'hall en hon touez e vo hor broadelezh en argoll.
* Pajennoù 127-128.
   Ar brezhoneg evidomp eo ar frankiz, ar galleg ar sklaverezh. Petra a ra dimp bezañ gouiziek, ma ne c'hellomp ket bezañ dishual ?
* Pajenn 130.
   N'eo ket gant ar viskoulenn e tesk ar valafenn nijal.
* Pajenn 210.

## Levrlennadur

* Ur Breizhad oc'h adkavout Breizh, Al Liamm, 1972

## Notennoù

* ↑ Hepzañ : sic.
# Samuel Johnson

Samuel Johnson (1709-1784), lesanvet doktor Johnson alies, a oa ur skrivagner saoz a binvidikaas al lennegezh saoznek dre e varzhonegoù, e bezhioù-c’hoari hag e arnodskridoù. Ur skridvarner e oa ivez, koulz hag ur buhezskriver, un embanner hag ur geriadurour.

## Arroudoù

   Repu diwezhañ ur fallakr eo ar vrogarantez.
   Patriotism is the last refuge of a scoundrel.
* Lavaret d’ar 7 a viz Ebrel 1775.

## Daveoù

* ↑ Life of Samuel Johnson, levrenn Ⅱ, James Boswell, 1792 — Lenn en-linenn.
# Sonioù Breizh Izel

Sonioù dastumet gant Fañch an Uhel.

## Arroudoù
### Gousperoù ar C'hwiled

   — Yann, Yann, Yann, Yann, ma mab, Petra rôïn d’hê da efa, Yann ma mab ?
   — Eur bannac’h stott penn-moc’h, ma mamm, clewet a ret ; C’hui zonj d’ec’h rin gwin Spagn d’ar re-se, mes na rin ket.

### Mari Beg A-raok (pajenn 182-188)

   Pa ’z ê prinsès ann diegi, Comtès al liboudenno, Ha dukès ’vit al loustoni, Marquisès ar strakello, Gouarnerès ar Jolori, Ha baronès ar pillo.

## Daveoù

* ↑ (br) Soniou Breiz-Izel, levrenn 2, Fañch an Uhel, 1890, p. 2 — Lenn war ar Wikimammenn.
* ↑ (br) Soniou Breiz-Izel, levrenn 2, Fañch an Uhel, 1890, p. 182-188 — Lenn war ar Wikimammenn.
# Rosalind Franklin

Rosalind Elsie Franklin (25 a viz Gouere 1920 – 16 a viz Ebrel 1958), biofisikourez saoz. Ganti ez eo bet kavet framm biñsek an TDN

## Arroudoù

   Skiant hag ar vuhez pemdez ne c’hellont ket ha ne zleont ket bezañ dispartiet.
   Science and everyday life cannot and should not be separated.
   Da betra labourat kement-se ma ne zeu plijadur ebet anezhañ ?
   What’s the use of doing all this work if we don't get some fun out of this?

## Daveoù

* ↑ (en) Rosalind Franklin: The Dark Lady of DNA, Brenda Maddox, emb. Perennial (ISBN 0060985089), 2003, p. 61.
* ↑ (en) « Aaron Klug on Rosalind Franklin », Aaron Klug, Cold Spring Harbor Laboratory Archives, 17 a viz Mezheven 2005.
# Antoine Lavoisier

Antoine Lavoisier, ganet Antoine Laurent de Lavoisier (26 a viz Eost 1743 – 8 a viz Mae 1794), a oa ur c’himiour gall.

## Arroudoù

   N’eus krouet mann ebet, nag en oberiaduroù an arz, nag e re an natur, ha sevel ar bennreolenn-mañ a c'heller : e pep oberiadur ez eus kement danvez a-raok ha goude an oberiadur ; par-eeun eo perzhded an elfennoù d'o c'hementad, ha kemmadennoù, daskemmoù zo hepken.
   Rien ne se crée, ni dans les opérations de l’art, ni dans celles de la nature, & l’on peut poser en principe que dans toute opération, il y a une égale quantité de matière avant & après l’opération ; que la qualité & la quantité des principes est la même, & qu’il n’y a que des changements, des modifications.

## Daveoù

* ↑ (fr) Traité élémentaire de chimie, Antoine Lavoisier, emb. Cuchet, 1789, p. 140-141 — Lenn war ar Wikimammenn.
# Arc'hant
## Arroudoù

    Ar re a vank arc'hant dezho pa zeuont da amprestiñ a vanko ivez arc'hant dezho pa zeuint da baeañ.
   * Those who lack money when they come to borrow will also lack money when they come to pay.
       — Oliver Goldsmith. (1728-1774), skrivagner iwerzhonat. The Citizen of the World, 1762 • Dublin : HardPress Publishing, 2020 (ISBN 978-0-461-79284-3)
    Arc'hant. Un doare prenner prenestroù evit mirout ouzh ar Garantez a nijal kuit.
   * Cash. A sort of window fastener to keep Love from flying out.
       — Clay, John & Herford, Cecil. Cupid's Cyclopedia, p. 27. New York : Charles Scribner's Sons, 1910 (ISBN 978-3-7523-5302-0)
    Gwelet a rit, goude pep tra, nebeut a binvidien zo perc'henned war o madoù. Ar madoù zo perc'henned warno.
   * You see, after all, few rich men own their property. The property owns them.
       — Robert G. Ingersoll (1833-1899), gwiraour ha skrivagner stadunanat. The works of Robert G. Ingersoll, levrenn IX, p. 568. New York : The Dresden Publishing Co., 1902.
    Gwelloc'h eo an arc'hant eget ar baourentez, paneveken evit abegoù arc'hantiñ.
   * Money is better than poverty, if only for financial reasons.
       — Woody Allen, Without Feathers. New York : Random House, 1975 (ISBN 978-0-394-49743-3)
    Kentoc'h e fizifen ma arc'hant en un den ha n'en deus daouarn ebet, ha ne c'hall ket laerezh dre-se, eget en un den a zo onest-kenañ e bennaernnoù.
   * I would rather trust my money to aman who has no hands, and so a physical impossibility to steal, than to a man of the most honest principles.
       — Samuel Johnson, meneget e Boswell, James. The Life of Samuel Johnson, 1791 • Eastbourne : Gardners Books, 1992 (ISBN 978-1-85715-101-5)
    Petra eo tagañ ur bank e-keñver diazeañ ur bank ?
   * Was ist ein Einbruch in eine Bank gegen die Gründung einer Bank?
       — Bertolt Brecht, Die Dreigroschenoper, 1928 • (de) (it) Lenn en-linenn. Kavet : 11/12/2022.
# Alexander Berkman

Alexander Berkman (1870-1936), skrivagner ha stourmer diveliour rusian.

## Arroudoù

   Diveliouriezh a dalvez kenober emyoulek kentoc'h eget perzhiañ rediet.
   […] Anarchism means voluntary co-operation instead of forced participation.

## Daveoù

* ↑ (en) Now and After: The ABC of Communist Anarchism, Alexander Berkman, emb. Vanguard Press, 1929, pennad 21. Is Anarchy Possible? — Lenn en-linenn.
# Aogust

Caius Octavius Thurinus (63 KJK – 14 AD) a voe impalaer Roma adalek 27 KJK betek e varv dindan an anv Imperator Caesar Divi Filius Augustus.

## Arroudoù

   Mard hoc'h eus kavet mat ar plijadurioù-mañ, na nac’hit ket dezho strakadeg ho taouarn.
   ei de ti echoi kalos to paignion, kroton dote kai pantes hemas meta charas propempsate.
Gerioù diwezhañ an impalaer hervez Suetonius, meneget en henc’hresianeg en destenn latin.
Alies meneget e latin hag en ur stumm berroc’h : Acta est fabula, plaudite ("Echu eo ar pezh-c'hoari, strakit ho taouarn").

## Daveoù

* ↑ (la) De vita Caesarum, levrenn VIII — Vita divi Augusti, Suetonius, pennad 99 — Lenn war ar Wikimammenn.
# Anjela Duval

Anjela Duval (3 a viz Ebrel 1905 – 7 a viz Du 1981), barzhez.

## A-zivout ar brezhoneg

   Evel ma sav ar raden e gwasked ar man ra gresko stank ha laouen bugaligoù Diwan (1977)

### Dismantroù Breizh (1966)

   Ne gavan ket plijus gwelout kozhidi va Bro E marvdiez ar c’hêrioù o ouelañ d’o foan gollet Na mammoù yaouank va bro O komz yezh ar mac’her d’o bugaligoù.

## Daveoù

* ↑ « Skol Louaneg », Kannadig Diwan n° 185, Meurzh 2008, p. 12.
* ↑ « Dismantroù Breizh », Anjela Duval, Dornskridoù.
* Wikipedia brezhoneg
# Calvin hag Hobbes

Calvin and Hobbes zo bannoù-treset embannet bemdez gant an treser stadunanaat Bill Watterson etre 1985 ha 1995.

## Arroudoù

   Ar vugaleaj zo evit mazaouiñ an oad gour.
   Childhood is for spoiling adulthood.

## Daveoù

* ↑ (fr) Calvin et Hobbes, levrenn 16, Faites place à Hyperman, Bill Watterson, emb. Hors collection (ISBN 2-258-03947-9), 1999, p. 14.
# Blade Runner

Blade Runner (1982) a zo ur film skiant-faltazi renet gant Ridley Scott, diazezet war romant Do Androids dream of Electric Sheep? gant Philip K. Dick.

## Arroudoù
### Roy Batty

   Gwelet em eus traoù na gredjec’h ket-c'hwi. Listri argad o leskiñ war skoaz Orion. Sellet em eus ouzh skinoù C o steredenniñ en deñvalijenn e-kichen Dor Tannhäuser. Kollet e vo an holl abadennoù-se en amzer, evel daeroù er glav. Poent eo mervel.
   I’ve seen things you people wouldn’t believe. Attack ships on fire off the shoulder of Orion. I watched C-beams glitter in the dark near the Tannhäuser Gate. All those moments will be lost in time, like tears in rain. Time to die..
Komzoù diwezhañ.
Gant an aktour Rutger Hauer e-unan ez eo bet skrivet un tamm eus ar skrid-mañ.

## Daveoù

* ↑ (en) « Rutger Hauer dissects his iconic “tears in rain” Blade Runner monologue », Huw Fullerton, RadioTimes, 25 a viz Gouere 2019.
# Brogarantez
## Samuel Johnson

   Repu diwezhañ ur fallakr eo ar vrogarantez.
   Patriotism is the last refuge of a scoundrel.
* Lavaret d’ar 7 a viz Ebrel 1775.

## Roscoe Conkling

   Pa dermenas an doktor Johnson ar vrogararantez evel repu diwezhañ ur fallakr, ne ouie ket a-zivout galloud divent ar ger « adreizhadur ».
   When Dr Johnson defined patriotism as the last refuge of a scoundrel, he ignored the enormous possibilities of the word 'reform'.
Disklêriet e 1876.
* Roscoe Conkling (1829-1888) a voe senedour evit Stad New York adalek 1867 betek 1881.

## Daveoù

* ↑ Life of Samuel Johnson, levrenn Ⅱ, James Boswell, 1792 — Lenn en-linenn.
# C++

C++ zo ul lavar programmiñ reteret objed krouet gant Bjarne Stroustrup diwar al lavar C.

## Arroudoù

   C++ : ur vorgazhenn savet dre dachañ garoù ouzhpenn ouzh ur c’hi. — Steve Taylor
   C++: an octopus made by nailing extra legs onto a dog.
   N’eus nemet daou seurt lavarioù programmiñ : ar re a vez atav riotet diwar o fenn gant an holl hag ar re na vezont implijet gant den ebet. — Bjarne Stroustrup
   There are only two kinds of programming languages: those people always bitch about and those nobody uses.
Respont a rae da glemmoù enep C++.

## Daveoù

* ↑ The Art of UNIX Programming, Eric S. Raymond, emb. Addison-Wesley (ISBN 978-0-13-142901-7), 2003, p. 328.
* ↑ « Posting to comp.lang.c++ », Bjarne Stroustrup, stroustrup.com.
# Blaise Pascal

Blaise Pascal (1623-1662), matemakikour, fisikour, ijiner, prederour gall.

## Arroudoù

   Nag ael na loen n'eo an den ; ha dre zrougeur neb e fell dezhañ c'hoari ael a c'hoari loen.
   L’homme n’est ni ange ni bête, et le malheur veut que qui veut faire l’ange fait la bête.

## Daveoù

* ↑ (fr) Pensées, Blaise Pascal, emb. Hachette, 1871 — Lenn war ar Wikimammenn.
# Brennos

Brennos, Brennus stumm latin e anv, a oa unan eus pennoù ar Senones, ur boblad Galianed a veve en tiriad a zo hiziv tro-dro da gêr Sens e Bro-C'hall.
War-dro ar bloaz 400 KJK e treuzas ar Senones an Alpoù hag e aloubjont Italia an Norzh, ma tiazezjont o c'hêr-benn Sena Gallica, Sinigaglia hiziv. Pelloc'h e kemerjont Roma.

## Arroudoù

   Gwa ar faezhidi !
   Væ Victis !
A vije bet distaget a-c’houde Emgann ar stêr Allia ha kemeridigezh kêr Roma e 390 KJK.
uae uictis er skrid orin.

## Daveoù

* ↑ (la) Ab urbe condita, Titus Livius — Lenn war ar Wikimammenn.
# Brezel
## IVre kantved
### Vegetius

   Neb a c’hoanta ar peoc’h neuze, prientiñ ar brezel
   Igitur qui desiderat pacem, praeparet bellum
* Alies meneget en ur stumm berroc’h : Si vis pacem, para bellum ("Mar falvezez ar peoc’h, prient ar brezel").

## XVIIIvet kantved
### Carl von Clausewitz

   N'eo ar brezel nemet un astenn d'ar politikerezh gant doareoù all.
   Der Krieg ist eine bloße Fortsetzung der Politik mit anderen Mitteln.

## XIXvet kantved
### Oscar Wilde

   Peogwir e vez lakaet ar brezel da fallakr e vo bepred boemerezh ennañ. Pa vo lakaet da vil e paouezo da vout deuet-mat gant an dud. — Oscar Wilde
   As long as war is regarded as wicked, it will always have its fascination. When it is looked upon as vulgar, it will cease to be popular.

## XXvet kantved
### Douglas MacArthur

   Anavezout a ran ar brezel evel m'en anavez nebeut a dud vev hiziv an deiz, ha n'eus netra argarzhusoc'h din-me. E-pad pell em eus erbedet e beurfreuzidigezh, rak e zistrujusted end-eeun koulz war ar mignon hag an enebour he deus e lakaet didalvoud evit kompezañ kenniñvoù etrebroadel.
   I know war as few other men now living know it, and nothing to me is more revolting. I have long advocated its complete abolition, as its very destructiveness on both friend and foe has rendered it useless as a means of settling international disputes.
Prezegenn kimiad dirak Kendalc'h Stadoù-Unanet Amerika.

## Daveoù

* ↑ Eleze Pier Gerlofs Donia (c. 1480 – 28 a viz Du 1520), un emsaver frizat.
* ↑ (la) Epitoma rei militaris, levrenn 3, Flavius Vegetius Renatus — Lenn war ar Wikimammenn.
* ↑ (de) Vom Kriege, levrenn 1, Carl von Clausewitz, pennad 1: Was ist der Krieg? — Lenn en-linenn.
* ↑ (en) The Critic as Artist, {{{aozer}}}, 1891 — Lenn en-linenn.
* ↑ (en) « Farewell Address to Congress », Douglas MacArthur, American Rhetoric, 19 a viz Ebrel 1951.
# Brezhoneg
## Youenn Drezen

   Kement ger brezhonek moulet war baper a zo ur skoilh muioc'h savet war hent al lanv gall..

## Daveoù

* ↑ Itron Varia Garmez, Youenn Drezen, emb. Al Liamm, 1977, p. 74.
# Broadelouriezh
## Arroudoù

    A-viskoazh ez eo bet heñveldra kavout ur vro nevez hag he aloubiñ.
   * To find a new country and invade it has always been the same thing.
       — Samuel Johnson (1709-1784), skrivagner saoz, Works, levrenn 5, 1787.
    An den kentañ, goude klozet un dachenn, hag a zivizas lavaret : Din eo kement-mañ, hag a gavas tud eeun a-walc'h evit e grediñ, a voe diazezer gwirion ar gevredigezh keodedel.
   * Le premier qui, ayant enclos un terrain, s’avisa de dire : Ceci est à moi, et trouva des gens assez simples pour le croire, fut le vrai fondateur de la société civile.
       — Jean-Jacques Rousseau (1712-1778), prederour genevat, Discours sur l’origine et les fondements de l’inégalité parmi les hommes, 1755.
    Enbroad : un den nann-sklêrijennet hag a gred ez eo an eil bro gwelloc'h eget heben.
   * Immigrant: an unenlightened person who thinks one country better than another.
       — Ambrose Bierce (1842 – c. 1914), skrivagner stadunanat, The Devil's Dictionary, 1911.
    Eürus eo ar vroad ha n'he deus istor ebet !
   * Felice la nazione che non ha storia!
       — Cesare Beccaria (1738-1794), gwiraour italian, Dei delitti e delle pene, 1764.
    Ur c'hleñved-bugale eo ar vroadelouriezh. Ruzell an denelezh eo.
   * Nationalism ia an infantile disease. It is the measles of mankind
       — Albert Einstein (1879-1955), fizikour alaman, en ul lizher e 1921.

## Notennoù

* ↑ (fr) Wikisource
* ↑ (it) Wikisource
* ↑ (en) Green, Jonathon. Dictionary of Cynical Quotations. London : Cassell, 1994 (ISBN 978-0-304-34313-3)
# Lord Acton

John Emerich Edward Dalberg(10 a viz Genver 1834 – 19 a viz Mezheven 1902), kentañ baron Acton ha trizekvet markiz Groppoli, a oa un istorour, ur politiker hag ur skrivagner saoz.
Brudetoc'h eo e brezegennoù eget e levrioù.
◆ Ar veli a vreign an den ; diharz eo breinadur ar veli diharz.
◆ N'eus ket un den ha n'en dije ket un aluzon da c'houlenn : ur mousc'hoarzh, pe ur stardadenn dorn, pe ur sell karadek.
◆ An droug nemetañ en demokratelezh eo tiranterezh ar brasañ niver, pe gentoc'h ar gevrenn-se, ha ne vez ket atav ar brasañ niver, a zeu a-benn, dre nerzh pe dre laer, da aozañ un dilennadeg.
◆ Na vezit ket laouen gant al levr gwellañ ; klaskit gouleier ouzhpenn er re all ; arabat eo deoc'h kaout levrioù muiañ-karet.
◆ [An Istor] n'eo ket ur samm war an eñvor, ur sklêrijenn war an ene eo.
◆ Ha dalc'hit soñj, el lec'h m'emañ ar veli etre un nebeud daouarn, re alies e vez kemeret ar stur gant tud o spered torfedourien. Gant an Istor ez eo bet prouet kement-se.
◆ An dud enep ar bankoù eo ar gudenn a zo padet a-hed ar c'hantvedoù, hag a vo ret stourm outi abred pe ziwezhat.

## Notennoù

* ↑ Lizher d'an arc'heskob Mandell Creighton, 5 a viz Ebrel 1887.
* ↑ Lectures on modern history, 1895.
# Mafia

Ur mafia zo un aozadur torfedourien, gant renerien guzh, hag a glask pinvidikaat dre sachañ arc'hant digant an dud, dre gaer pe aliesoc'h dre heg, dre spontañ an dud pe dre ober droug, dezho pe d'o c'herent. Klask a ra pep mafia en em silañ er gevredigezh hag en ensavadurioù.

## Arroudoù

    Ar sponterezh a dremen. Ar mafia a chom.
   * Il terrorismo passa. La mafia resta.
       — Giancarlo De Cataldo (1956 –), skrivagner ha den-a-lezenn italian.
    Da ziforc'hañ diouzh an aozadurioù torfedour hepken, pe diouzh ar sponterezh, perzh dibar ar mafia eo e zarempredoù brientinel gant ar pennadurezhioù hag an aozadurioù o ren, a ro dezhañ an dro da chom stabil e framm end-eeun ar Stad.
   * A differenza delle organizzazioni puramente criminali, o del terrorismo, la mafia ha come sua specificità un rapporto privilegiato con le élite dominanti e le istituzioni, che le permettono una presenza stabile nella struttura stessa dello Stato.
       — Antonino Caponnetto (1920-2002), den-a-lezenn italian.
    Deskrivet hon eus ar mafia, a zo bet termenet evel-henn gant un den ijinek hag a anavez mat an Enezenn : ur santad krennamzerel eo ar mafia ; ur mafioso zo un den hag a gred dezhañ e c'hall pourchas gwarez ha surentez he gorf hag e vadoù a-drugarez d'e dalvoudegezh ha d'e levezon, en un doare distag diouzh oberoù ar pennadurezhioù hag al lezennoù.
   * Abbiamo descritto la mafia, che una persona d'ingegno, profonda conoscitrice dell'Isola ci definiva nel modo seguente: « la mafia è un sentimento medioevale; mafioso è colui che crede di poter provvedere alla tutela e alla incolumità della sua persona e dei suoi averi mercé il suo valore e la sua influenza personale indipendentemente dall'azione dell'autorità e delle leggi. »
       — Leopoldo Franchetti (1847-1917), politiker italian.
    Diskoachet em eus dañjerusted ur mafia a Iliz ken galloudus, korvigellus ha noazus hag ar mafia a zo bet divizet stourm outañ gant ar reizhiad lezvarnel en Italia.
   * Ho scoperto la pericolosità di una mafia ecclesiastica non meno potente, insidiosa e nefasta della mafia che il sistema giudiziario in Italia è impegnato a contrastare.
       — Francesco Miccichè (1943 –), eskob katolik italian.
    Neb hag a soñjfe e stourm ouzh ar mafia e "peurvan" Palermo ha n'eo ket e peurrest Italia ne rafe nemet koll e amzer.
   * Chiunque pensasse di combattere la mafia nel "pascolo" palermitano e non nel resto d'Italia non farebbe che perdere tempo.
       — Carlo Alberto dalla Chiesa (1920-1982), jeneral ha prefed italian.
# Linus Torvalds

Linus Torvalds (ganet e 1969) zo krouer ar reizhiad korvoiñ Linux.

## Arroudoù

   Gallout a ra mererezh ar memor er PowerPC bezañ implijet evit spontañ bugaligoù.
   The memory management on the PowerPC can be used to frighten small children.
   Ar flakennoù hepken a ra saveteadennoù war seizennoù magnetek : trawalc'h eo d'ar wazed wirion ezkargañ o zraoù pouezus da wazerioù FTP, ha lezel ar peurrest eus ar bed d'o eilañ ;)
   Only wimps use tape backup: real men just upload their important stuff on ftp, and let the rest of the world mirror it ;)

## Daveoù

* ↑ (en) « Linux on IBM RS6000 », Linus Torvalds, comp.os.linux.development.system.
* ↑ (en) « V2.0.8 », Linus Torvalds, Linux Kernel Mailing List.