OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Steven

Steven zo un anv-badez brezhonek, saoznek ha nederlandek roet d'ar baotred. Gallout a ra bezañ ur stumm all eus an anv brezhonek Stefan pe Stevan, pe ur stumm all eus an anv saoznek Stephen.
Un anv-tiegezh brezhonek eo ivez, troet e galleg en Étienne gant marilh gall ar boblañs. Gallout a ra bezañ un anv-tiegezh saoznek pe alamanek ivez.

## Steven
### Breizh

* Steven Treger (war-dro 1060 – 1135, 1136 pe 1138), kont Pentevr
* Gwion Steven, unan eus anvioù-pluenn Guy Étienne (1928-2015), skrivagner ha geriadurour brezhonek

### Bro-C'hall

* Steven Thicot (g. e 1987), melldroader

### Bro-Saoz

* Steven Gerrard (g. 1980), melldroader saoz

### Stadoù-Unanet

* Steven Klein (g. e 1965), luc'hskeudenner stadunanat
* Steven Spielberg, filmaozer stadunanat
* Steven Seagal (g. e 1952), aktour stadunanat

## Steve, Stevie

* Steve McQueen (1930–1980), aktour stadunanat
* Steve Biko (1946-1977), stourmer suafrikan a-enep an apartheid
* Stevie Nicks (g. e 1948), kanerez ha sonaozerez stadunanat
* Stevie Wonder (g. e 1950), kaner ha soner stadunanat
* Steve Jobs (1955–2011), embreger, krouet gantañ ar gevredad Apple

## A bep seurt

* Steven Universe, ur stirad bevaat stadunanat

## Gwelout ivez

* Stevens, anv-tiegezh
* Stevenson, anv-tiegezh
# Sun Zi

Sun Zi (sinaeg hengounel : 孫子 ; sinaeg eeun : 孙子 ; pinyin : Sūn Zǐ "Mestr Sun" ; treuzskrivet ivez a-wezhioù Sun Tzu pe c'hoazh Souen Tseu), bet ganet e 544 ktJK ha marvet e 496 ktJK, eo al lesanv a enor a veze roet d'ar jeneral Sun Wu (孫武 Sūn Wǔ "mab-bihan soudard") eus ar Vvet kantved kent J.-K.
Brudet eo Sūn Zǐ dreist-holl evit e bennoberenn Arz ar brezel a-zivout ar strategiezh vilourel.
# Acanthisitta

Acanthisitta :
| Acanthisitta chloris. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Acanthisittidae |
| Anv skiantel ||
| Acanthisitta Lafresnaye, 1842 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Acanthisitta a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1842 gant an evnoniour gall Frédéric de Lafresnaye (1783-1861).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Acanthisitta chloris, daou isspesad (Acanthisitta chloris chloris hag A. c. granti) dezhañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Acanthisittidae/Acanthisitta (lennet e-barzh d'ar 25 a viz Kerzu 2024).
# Acanthisitta chloris

Acanthisitta chloris :
| Acanthisitta chloris, ur barez luc'hskeudennet e-kichen Lenn Sylvan (Zeland-Nevez). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Acanthisittidae |
| Genad : | Acanthisitta |
| Anv skiantel ||
| Acanthisitta chloris (Sparrman, 1787) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Acanthisitta chloris a zo ur spesad golvaneged bihan eus kerentiad an Acanthisittidae.
Anvet e voe Sitta chloris da gentañ-penn (e 1787) gant an naturour svedat Anders Sparrman (1748-1820) : ar spesad nemetañ er genad Acanthisitta an hini eo.

## Boued

Ur spesad amprevanetaer an hini eo hag a vev diwar gontron hag amprevaned bihan all.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad emañ brosezat an daou isspesad anezhañ e Zeland-Nevez :
* Acanthisitta chloris chloris, en inizi ar Su, Rakiura ha Whenua Hou,
* A. c. granti, en inizi an Norzh, Aotea ha Hauturu.
Graet e vez "tītipounamu" anezhañ e maorieg.

## Liammoù diavaez

* Acanthisitta chloris war al lec'hienn BirdLife International.
* Acanthisitta chloris war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ Lafresnaye, 1842.
* ↑ Acanthisitta chloris war al lec'hienn Avibase.
# Roll ar c'humunioù o deus votet ar garta Ya d'ar brezhoneg

D'an 30 a viz Gwengolo 2022 e konte Ofis publik ar brezhoneg (OPAB) 790 framm prevez, 231 gumun ha 15 framm etrekumunel o deus sinet ar garta Ya d'ar brezhoneg.
Setu amañ roll an 231 kumun.
| An Alre An Arzhanaou An Drinded-Surzhur An Erge-Vras An Ignel An Oriant An Treoù-Kerne Antr Ar Bonoù Ar C'hloastr-Plourin Ar C'houerc'had Ar Folgoad Ar Forest-Fouenant Ar Gelveneg Ar Gemene Ar Merzher-Salaun Ar Releg-Kerhuon Ar Roc'h-Derrien Ar Roc'h-Morvan Ar Sal Ar Sent Ar Vourc'h-Wenn Ar Yeuc'h Argantred-ar-Genkiz Banaleg Bear Begnen Bei Benac'h Berc'hed Beuzid-ar-C'hoadoù Bizhui Brec'h | Brest Brieg Brignogan Bruz Chapel-Erzh Douarnenez Edern Eliant Enez-Vriad Eusa Felger Gouenoù Gourin Gourlizon Gras Gwaien-An Eskivien Gwelegouarc'h Gwened Gwengamp Gwenrann Gwerliskin Gwern-ar-Sec'h Gwidel Gwimaeg Gwinevez Gwipavaz Gwiseni Henbont Hengoad Kallag Kaodan Kaouenneg-Lanvezeeg Karaez-Plougêr | Karnag Kastell-Nevez-ar-Faou Kastell-Paol Kawan Kemeneven Kemper Kemperle Kemperven Kerbêr Kerien Kerlaz Kerlouan Kernouez Kewenn Kiberen Klegereg Kloar-Karnoed Koadaskorn Kombrid Sant-Voran Kommanna Konk-Kerne Konk-Leon Koz-Meal Kraozon Landeda Landerne Landrevarzeg Langolen Langoned Lannarstêr Lannarvili Lannildud Lanniliz | Lannuon Laozag Larruen Lesneven Liverieg Logonna-Daoulaz Lokmaria-Kaer Lokmaria-Plouzane Lokmikaelig Lokoal-Mendon Lokorn Lokunole Loperc'hed Loprevaler Louergad Mellag Milizag Molan Montroulez Muzilheg Naoned Noal-Pondi Pañvrid-ar-Beskont Pederneg Pempoull Penmarc'h Perroz-Gireg Perwenan Peurid-ar-Roc'h Plabenneg Plañvour Pleiben Pleiber-Krist | Pleñver Plerin Pleskob Pleuwigner Plistin Ploeneg Plogastell-Sant-Jermen Plogoneg Ploneiz Ploneour-Lanwern Plonevez-Porzhe Plonger Plouared Plouarzhel Ploubêr Ploue Ploueg-ar-Mor Plougastell-Daoulaz Plougerne Plougin Plougonvelen Plouha Plouider Plouilio Ploulec'h Plouneour-Traezh Plounerin Plounevez-Moedeg Plourin-Montroulez Plourivoù Plouvagor Plouvien Plouzane | Plouzeniel Plouziri Ploveilh Ploveren Ploveur Plozeved Plufur Pluguen Plûned Pondivi Pontekroaz Pont-'n-Abad Pont-Skorf Pornaleg-Leskonil Pornizh Porspoder Porzhig Pouldouran Pouldregad Poullann Prad Purid Purid-Kintin Redene Redon Reudied Rianteg Rieg Roazhon Rosko Rostrenenn Santeg Sant-Brieg | Sant-Ervlan Sant-Evarzeg Sant-Filiberzh Sant-Ivi Sant-Loup Sant-Martin-war-ar-Maez Sant-Nazer Sant-Neven Sant-Pabu Sant-Riwal Sant-Segal Sant-Tegoneg Sant-Teve Sant-Turian Sant-Vaeg Sant-Yann-Drolimon Santez-Elen Sarzhav Sine Skaer Speied Teiz Tonkedeg Tourc'h Tredraezh-Lokemo Tregaranteg Tregastell Treglonoù Tregon Tregrom Trelevenez Tremeven-Kemperle Treouergad |

## Notennoù

* ↑ OPAB/Kinnig. Kavet : 30/09/2022.
* ↑ OPAB/Roll. Kavet : 30/09/2022.
# Ya d'ar brezhoneg

Ur c'houlzad kaset gant Ofis ar Brezhoneg evit kas ar yezh war-raok e buhez pemdez an holl Vretoned eo Ya d'ar brezhoneg.
Daou live zo dezhañ.

## Ya d'ar brezhoneg 1

D'ar 5 Here 2001 e oa bet roet lañs dezhañ, e Karaez. 177 framm eus ar gennad prevez a oa bodet evit sinañ un emglev a-benn kas ar brezhoneg war-raok en o mont en-dro pemdeziek (panellerezh, stummadur evit o gopridi, paper talbennet...).
En o zouez e oa frammoù bras (CMB, Kambr Kenwerzh ha Greanterezh Kemper...), artizaned, kluboù sport...
E dibenn 2008 e oa 635 framm a oa aet war o heul. Un hanter anezho a zo embregerezhioù.
E miz Gwengolo 2011 e c'heller kontañ 688 framm war ar roll.

## Ya d'ar brezhoneg 2

Hemañ a zo gouestlet d'ar c'humunioù.
D'an 22 Kerzu 2004 e oa bet roet lañs dezhañ, e Pondi. 10 kumun a oa eno, graet o soñj gant o dileuridi kas da nebeutañ 5 ober resis diwar an 28 anezho a yae d'ober ar garta Ya d'ar brezhoneg d'ar mare-se (40 ober zo bremañ). Labelioù a zo roet dezho, ur wezh bet kaset o oberoù da benn.
E miz C'hwevrer 2009 ez eus 98 kumun bet sinet eil doare Ya d'ar brezhoneg ganto.
E miz Gwengolo 2013 ez eus 164 kumun bet votet ar garta ganto.

## Sinadurioù

Goullo / disterik / diglok / diresis eo ar rann-mañ. Donemat mat d'an dud a zo prest da sikour !
Amañ da heul e kavoc'h ul listenn eus an aozadurioù a-bouez, pe aouezius evit Breizh hag o deus sinet Ya d'ar brezhoneg.
* Skol eil derez Sant-Frañsez-Itron-Varia Lesneven (31 a viz Genver 2006)
* Ar Re C'hlaz (19 a viz Gwengolo 2008)
* Skol-veur Breizh-Uhel e Roazhon (Kerzu 2008)
* Musée de Bretagne (26 a viz C’hwevrer 2009)
* Strollad Breizh (23 a viz Ebrel 2009)
* Bagad Bro Landerne (4 a viz Kerzu 2009)
* Unvaniezh Demokratel Breizh (11 a viz Kerzu 2009)
* Park an Arvorig (16 a viz Kerzu 2009)
* Produet e Breizh (18 a viz Kerzu 2009)
* Nevez-Amzer ar C’hastell-Nevez (16 a viz Ebrel 2010)
* Skipailh mell-droad Plouzane, ar Plouzane Athlétic Club (Sadorn 29 a viz Mae 2010)
* Poc’hêr Kumuniezh

## Gwelet ivez

Roll ar c'humunioù o deus votet ar garta Ya d'ar brezhoneg .

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Ofis ar Brezhoneg
# Xenicus

Xenicus :
| Xenicus gilviventris, ur c'houblad treset gant Keulemans (embannet e 1873). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Acanthisittidae |
| Anv skiantel ||
| Xenicus G.R.Gray, 1855 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Xenicus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ golvaneged bihan o ment, krouet e 1855 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Ne chom nemet ur spesad d'ober ar genad hiziv an deiz :
* Xenicus gilviventris,
* (†) Xenicus longipes (aet da get)
** X. l. longipes, stokesii ha variabilis.
O c'havout a reer holl e Zeland-Nevez.

## Rummatadur

Aet e oa ar spesad Xenicus lyalli d'ober ar genad Traversia (ar spesad nemetañ Traversia lyalli ennañ).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Acanthisittidae/Xenicus (lennet e-barzh d'ar 25 a viz Kerzu 2024).
# Sant-Nikolaz-ar-Roz

    Evit an anvioù all gant Sant-Nikolaz, gwelet Sant-Nikolaz (disheñvelout).
Sant-Nikolaz-ar-Roz :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Saent-Nicolas |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Nicolas-du-Tertre |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Mourieg |
| Kod kumun | 56230 |
| Kod post | 56910 |
| Maer Amzer gefridi | Mickaël Le Goué 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Ploermael - Kalon Breizh |
| Lec'hienn Web | (fr)www.ccvol.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 455 ann. (2022) |
| Stankter | 35 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 48′ 14″ Norzh 2° 13′ 14″ Kornôg / 47.8038888889, -2.22055555556 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 60 m bihanañ 22 m — brasañ 107 m |
| Gorread | 12,93 km² |
| Sant-Nikolaz-ar-Roz ||
| kemmañ |
Sant-Nikolaz-ar-Roz a zo ur gumun eus Breizh e kanton Mourieg e departamant ar Mor-Bihan.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh : krouet e voe kumun Sant-Nikolaz-ar-Roz e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Sant-Nikolaz-ar-Roz e kanton Karozh ; e Bann Ploermael edo. Gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix, e voe diskaret kanton Karozh ha lakaet ar gumun e kanton Malastred. Lakaet e oa bet Sant-Nikolaz-ar-Roz en arondisamant Ploermael bet krouet e 1800$^,$.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 36 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,53 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas tri den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadenniñ
##### Brezel Aljeria

* Mont a reas un dragon eus ar gumun diwar wel d’ar 14 a viz Ebrel 1958 e Sidi Madjoub.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Nikolaz.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| 1800 | 1806 | Augustin Normand |
| 1806 | 1816 | Jean Monnerai |
| 1816 | 1833 | Mathurin Vigeon |
| 1833 | 1852 | Joseph Ollivier |
| 1852 | 1876 | Marcoult Malivet |
| 1876 | 1914 | Joseph Faruel |
| 1914 | 1919 | Joseph Ricaud |
| 1919 | 1942 | Jean Dubois |
| 1942 | 1965 | Joseph Ricaud |
| 1965 | 1971 | Marcel Epaillard |
| 1971 | 1995 | Jean Bouédo |
| 1995 | 2020 | Jean-Claude Riallin |
| 2020 | → bremañ | Mickaël Le Goué |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Sant-Nikolaz-an-Hent war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, ar Faoued, 2006, pajenn 357
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Sant-Nikolaz-ar-Roz - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Memorialgenweb – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorialgenweb – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# New York (Stad)

    Evit Kêr New York, gwelet amañ.
    Evit sterioù all an anv New York, gwelout amañ.
Stad New York (saozneg: State of New York), zo unan eus an 50 stad a ya d'ober Stadoù-Unanet Amerika, e biz ar vro. Unan eus an 13 stad orin eo. Enni emañ kêr New York (New York City e saozneg), unan eus kêrioù brasañ ar bed, met n’eo ket hi a zo kêrbenn ar stad : Albany an hini eo.

## Gwel eus kêrioù stad New York

* Albany
* Buffalo
* New York
* Poughkeepsie
* Rochester
* Syracuse

## Kêrioù Stad New York

| 1 | Kêr New York | 8 175 133 |
| 2 | Buffalo | 261 310 |
| 3 | Rochester | 210 565 |
| 4 | Yonkers | 201 588 |
| 5 | Syracuse | 138 560 |
| 6 | Albany | 97 856 |
| 7 | New Rochelle | 77 062 |
| 8 | Mount Vernon | 68 321 |
| 9 | Schenectady | 66 135 |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Washington, D.C.

          Evit talvoudegezhioù all an anv Washington, gwelet amañ.
Washington, D.C. eo kêr-benn Stadoù-Unanet Amerika. "D.C." a dalvez kement ha Distrig Columbia (District of Columbia e saozneg), an distrig kevreadel a glot gant kêr Washington. Dont a ra anv ar ger eus hini George Washington, rener brezel ar Reveulzi Amerikan ha kentañ Prezidant ar Stadoù-Unanet.
E 1800 ez eas en Unaniezh ; A Capital City eo he lesanv saoznek.

## Pennadoù kar

* Ti Gwenn
* Kapitol ar Stadoù-Unadet
# Niger (stêr)

    Evit Bro-Niger, gwelit ar pennad Niger.
    Evit sterioù all ar ger Niger, gwelit ar pennad Niger (disheñvelout).
Ar stêr Niger eo stêr vrasañ kornôg Afrika, hag an trede stêr hirañ er c'hevandir : 4 183 km eo he hed.
Emañ eien an Niger e menezioù Ginea, e-kichen an harzoù gant Sierra Leone. Goude-se e red e zourioù war-zu ar biz, dre Vali, hag ar gevred goude-se dre Niger ha Nigeria. En em deurel a ra ar stêr er mor e Pleg-mor Ginea dre un delta ec'hon, ha meur a vrec'h zo dezhi neuze.
Roet en deus e anv da ziv stad : Niger ha Nigeria. Tremen a ra ar stêr dre veur a gêr vras : Bamako ha Timbuktu (Tombouctou) e Mali, Niamey e Niger, hag Onitsha e Nigeria.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Team Lotus

       Evit stêrioù-all anv Lotus, gwelout amañ.
Team Lotus a oa ur skipailh brudet-tre a rede e Formulenn 1 hag e redadegoù kirri-all. Liammet e oa gant ar saver Lotus Cars, krouet gant ar memes den Colin Chapman. Krog e oa ar F1 e 1958 ha gounezet en doa meur a gevezadeg betek 1994.
O redek 491 Priz Bras en deus gounezet 73 trec'h, 107 plas pol, 7 titl ar saverien ha 6 titl ar vlenierien. Staget eo skeudenn Lotus ouzh blenierien evel Jim Clark, Graham Hill, Jochen Rindt, Mario Andretti pe c'hoazh Ayrton Senna. Gounezet en deus ivez an Indianapolis 500 e 1965 gant Jim Clark. Redet en deus ivez e Formulenn 2, e Formulenn Ford, e Formulenn Junior hag e kirri Sport.
Arabat meskañ gant Lotus Racing ha Team Lotus, ur skipailh savet e 2010 a-benn redek e 2010 ha 2011 gant skoazell Lotus Cars da gentañ, ha deuet da vezañ Caterham F1 Team e 2012 pa oa kollet ar skoazell-se. Arabat meskañ gant Lotus F1 Team, krouet pa oa sponsoret Renault gant Lotus Cars hag adprenet ar skipailh gant Genii Capital.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
| Kampion a-raok : BRM | Lotus Kampion bed ar Formulenn 1 1963 | Kampion war-lerc'h : Ferrari |
| Kampion a-raok : Ferrari | Lotus Kampion bed ar Formulenn 1 1965 | Kampion war-lerc'h : Brabham |
| Kampion a-raok : Brabham | Lotus Kampion bed ar Formulenn 1 1968 | Kampion war-lerc'h : Matra |
| Kampion a-raok : Matra | Lotus Kampion bed ar Formulenn 1 1970 | Kampion war-lerc'h : Tyrrell |
| Kampion a-raok : Tyrrell | Lotus Kampion bed ar Formulenn 1 1972-1973 | Kampion war-lerc'h : McLaren |
| Kampion a-raok : Ferrari | Lotus Kampion bed ar Formulenn 1 1978 | Kampion war-lerc'h : Ferrari |
# Worcester (Massachusetts)

    Evit stêrioù all ar ger Worcester, gwelet Worcester (disheñvelout)
Worcester zo ur gêr lec'hiet e kreiz Massachusetts er Stadoù-Unanet. Er bloavezh 2010 e oa 181 045 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Worcester en ur mod ofisiel e 1673.

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Rouantelezh-Unanet | Worcester |
| Gres | Piraeus |
| Rusia | Pouchkin |
| Israel | Afula |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Timbroù Jhind

Emañ Stad Jhind e Hanternoz India, e rannvro ar Panjab bremañ.
An timbroù kentañ zo moulet etre 1874 ha 1888, hep na vefe meneget anv ar Stad. Gwerzhet int evit postañ lizhiri er vro hepken.
Etre 1884 ha 1887 ez eus sinet un emglev etre melestradurezh kreiz India (dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet) ha Stadoù bihan Jhind, Chamba, Faridkot, Gwalior, Nabha ha Patiala hag a aotren servijoù-post ar priñselezhioù da soulgargañ gant anv ar Stad timbroù an India saoz. Lesanvet eo ''Convention India States'' ar Stadoù-se, pa reer “Feudatory States” (“Stadoù dalc’hel”) eus ar re all. An timbroù a veze implijet evit lizhiri kaset da unnan bennak er Stad, pe er peurrest eus tiriad India.
Liesseurt eo ar soulgargoù a ro da anaout anv ar vro : “JEEND STATE” (1885), pe “JHIND STATE” (1886 betek 1913), pe “JIND STATE (adal 1914). E 1942-43 ez eo embannet ar rummad timbroù diwezhañ dindan anv Jhind.
# Timbroù Azerbaidjan

Azerbaidjan a zo ur vro enezennet ha meneziek lec'hiet e Kaokaz ar Su, etre Europa hag Azia.
Bet eo bro ar C’haokaz dindan beli Tsared Rusia betek ma tarzh an Dispac'h bolchevik e 1917 hag ec’h embann kreisteiz ar vro e frankiz dindan anv “Republik dizalc’h Kaokaz”. Ne bad ket ar Stad yaouank avat, rak e 1918 e tiwan teir Stad emren: Azerbaidjan, Jorjia ha Armenia. Dizemglev a sav etre ar republikoù nevez kement hag ez int aloubet gant an Arme Ruz e 1921. Dre urzh ar gouarnamant bolchevik int bodet en-dro dindan anv “Kevredad Treuzkaokaz” ha degemeret en Unaniezh Soviedel e miz Kerzu 1922.
Pa teu da vezañ ur “Republik Sokialour Kevredek Soviedel”, Azerbaidjan a embann un toullad rummadoù timbroù gant menegoù e yezh ar vro nemetken. Arouezioù ar falz hag ar morzhol, pe hini ar steredenn, zo splann war an holl dimbroù pe dost, ha dre lenn al lizherennoù روبل e kompreno an dud ez eus kaoz eus Azerbaidjan.
Timbroù an Unaniezh Soviedel a vo implijet adalek 1924 betek ma vo dizalc’h republikoù ar C’haokaz. E 1991 eo dismantret Stad an Unaniezh Soviedel. Melestradurezh Azerbaidjan a embann timbroù evit ar vro diwar-vremañ. Moneiz ar vro zo cheñchet e dibenn 1992 : kepik e lec’h manat. An timbroù kozh, dezho un dalvoudegezh e roubl ha kopek, zo gwerzhet evel ma vefent skrivet er moneiz nevez.
Gant ar kompagnunezh timbroù Azerbaidjan Azərmarka e vez embannet tro 50 timbr bep bloaz, an holl anezho o tennañ da vuhez ha sevenadur ar vro. Tro 563 timbr zo bet lakaet e gwerzh gant Azərmarka etre 1992 ha 2012.

## Republik Karabakh

E Karabakh-Uhel e tarzh ur brezel e 1988 etre an annezidi, Armenianed anezho, ha Stad Azerbaidjan, aotrouniezh ofisiel ar vro. Pa c’hoarvez un arsav-brezel e 1994 n’eo ket diskoulmet an dizemglev a-zivout e statud. Ur “Republik Nagorno-Karabakh” dizalc’h zo bet embannet met n’eo ket anavezet gant an aozadurioù etrebroadel. Timbroù dindan an anv-se a gaver e gwerzh bep an amzer avat. N'eus mui eus ar Republik goude ar brezel gant an Azerbaidjan adalek ar 1añ a viz Genver 2024.

## Pennad kar

* Timbroù RSKS Treuzkaokazek

## Liammoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (az) (en) Kompagnunezh timbroù Azerbaidjan – Azərmarka
* (az) (en) Melestradurezh postoù Azerbaidjan – Azərpoçt
# Skritur ahomek

Un abugida eo ar skritur ahomek implijet evit skrivañ an ahomeg, ur yezh taiek marv.
Sur-mat e oa bet diorroet ar skritur ahomek war diazez ar skritur bramek a dalvezas da diazez evit an darn vrasañ eus an doareoù-skrivañ indek implijet e Gevred Azia.

## Gwelet ivez

* Abugida

## Liammoù diavaez

* Ahom Omniglot Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ
# Skritur babayinek

Un abugida eo an skritur baybayinek ( anvet a-wechoù ivez alibatek) implijet gwechall evit skrivañ an tagalogeg, an Ilokanoeg hag ar pangasineg a-raok ma tegouezhas Europiz e Filipinez.

## Liammoù diavaez:

* Ang Baybayin gant Paul Morrow
* Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ
# Skritur banglaek

N'eo ket ar skritur banglaek (bengali) ul lizherenneg met un abugida evel an holl doareoù-skrivañ diorroet war patrom an devanagari. Implijet e vez evit skrivañ ar banglaeg hag an asameg dreist-holl.
Un nebeud diforc'hioù bihan zo etre al lizherennoù implijet evit skrivañ ar bengaleg hag ar re implijet evit an asameg: rô (banglaeg র; asameg ৰ) ha vô (n'eus ket e banglaeg; asameg ৱ).
Meur a stumm ispisial ha luziet a-walc'h a-wechoù ivez zo evit skrivañ al lizherennoù kevrennek, da lâret eo pa c'hoarvez ur gensonenn war-lerc'h eben hep vogalenn ebet kenetreze. Diaezet a-walc'h eo deskiñ lenn ha skrivañ ar bengaleg rak en holl ez eus ur 500 lizherenn bennaket o kontañ ar re gevrennek.

## An abugida banglaek
### Ar vogalennoù

En holl ez eus 11 lizherenn gouestlet da skrivañ seizh vogalenn ar bengaleg ouzhpenn ur re diftongennoù.
E pep lizherenn silabennek diazez ez eus ur gensonenn mui ar vogalenn "o". Chenchet e c'hell bezañ ar vogalenn dre ouzhpennañ sinoù isipial. Diskwelet e vez implij ar vogalennoù stag-mañ en daolenn-mañ da heul gant skouer al lizherenn diazez ক "ko". A-hend-all e vez implijet ur sin ispisial anvet hôshonto (্) evit diskwel ez eo mut ar vogalenn el lizherenn diazez.

### Ar sifroù
## Gwelet ivez:

* Abugida
* Devanagari
* Banglaeg

## Liammoù diavaez:

* Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ (e saozneg)
# Devanāgarī

An devanāgarī (देवनागरी; RLVK: devanāgarī) 'zo anezhañ un doare-skrivañ implijet evit skrivañ meur a yezh eus Indez, da skouer ar sañskriteg, an hindeg hag ivez an nepaleg.
Dont a reas war wel an devanagari tro-dro 1000 goude Jezuz, diorroet diwar ar skritur siddhamek. Met ar skritur brahmek eo mammenn kazi holl skriturioù implijet e India, ar sañskriteg en o zouez.

## Mont-en-dro an devanagari

Kentoc'h eget ul lizherenneg ez eo ar devanagari un abugida, da lâret eo e talvez pep lizherenn diazez d'ur gensonenn staget ouzh ur vogalenn diazez. Kemmet e vez ar vogalenn dre ouzhpennañ skrapoù ha pikoù a bep seurt a-us pe tro-dro d'al lizherenn diazez pe ivez evit lakaat ar vogalenn diazez da vezañ mut.
Stummoù diverret ispisial (lizherennoù kevrennek) ez eus ivez implijet pa vez skrivet ur gensonenn an eil war-lerc'h eben hep vogalenn ebet kenetreze.
Skrivet e vez a gleiz da dehoù hep diforc'h ebet etre lizherennoù bras (lizhernnoù pennañ) ha lizherennoù bihan.
En holl ez eus 34 c'hensonenn (vyanjana) ha 12 vogalenn (svara).

## Lizherennoù an devanagari

En daolenn-mañ e vez diskwelet stummoù stag ar vogalennoù gant al lizherenn diazez "p(a)". Ar vogalenn "a" eo vogalenn diazez pep lizherenn diazez e devanagari. Diswelet e vez ivez distagadur pep lizherenn hervez an doare ma vezont distaget e hindeg a-vremañ.
Ar vogalenn "a" a zo e pep lizherenn diazez da heul ar gensonenn nemet ma vefe kemmet ar vogalenn dre implijout stummoù stag vogalennoù all pe c'hoazh pa vez mutaet ar vogalenn dre implijout ur sin ispisial anvet halant pe virama.
Ne vez ket implijet al lizherenn ळ e hindeg. Implijet e vez an holl lizherennoù e marateg (marathi).
Setu sifroù ar skritur devanagari:

## Liammoù diavaez:

* Omniglot. Lec'hienn diwar-benn doare-skrivañ an devanagari (e saozneg)