OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Godog

Godoged :
| Godoged beg tev ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Kerentiad : | Alcidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar godoged a zo evned mor eus ar c'herentiad Alcidae. Evit evnoniourien 'zo ne vez ket graet ken gant ar c'herentiad-mañ, deuet eo da vezañ un iskerentiad (Alcinae) er c'herentiad Laridae.

## Spesadoù

E-touez ar spesadoù godoged emañ:
* ar godog kupennek (Aethia cristatella)
* ar godog beg tev (Aethia psittacula)
* ar godogig korr (Aethia pusilla)
* ar godog mourraouek (Aethia pygmaea)
* ar godog beg berr (Brachyramphus brevirostris)
* ar godog marellek (Brachyramphus marmoratus)
* ar godog beg hir (Brachyramphus perdix)
* ar godog beg kornek (Cerorhinca monocerata)
* ar godog aleout (Ptychoramphus aleuticus)
* ar godog-Japan (Synthliboramphus wumizusume)

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar godoged en urzhiad Charadriiformes pe Ciconiiformes.

## Daveennoù ha notennoù

* ↑ Pêrig Herbert, “Anvioù laboused Europa, pennad 65”, Hor Yezh niv. 203 - 204, Gwengolo - Kerzu 1995, p. 26.
# Melanocorypha

Melanocorypha :
| Melanocorypha calandra. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Melanocorypha Boie, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Melanocorypha a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1828 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad :
* an alc'hweder-menez (Melanocorypha bimaculata),
* an alc'hweder beg tev (Melanocorypha calandra)
** M. c. calandra, gaza, hebraica ha psammochroa,
* an alc'hweder Tibet (Melanocorypha maxima),
* an alc'hweder Mongolia (Melanocorypha mongolica),
* an alc'hweder du (Melanocorypha yeltoniensis).
Pevar (4) isspesad en holl.

## Rummatadur

Diblaset eo bet an alc'hweder eskell gwenn er genad Alauda (Alauda leucoptera).

## Annez

Kavet e vezont e rannvroioù klouar Azia dreist-holl, eus Sina da Durkia. Bevañ a reont er parkeier hag er stepennoù, hag o neizh a reont war an douar. Had a zebront dreist-holl hag un nebeud amprevaned ivez.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Melanocorypha (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Genver 2025).
# Kodioc'h

Kodioc'hed :
| Ur c'hodioc'h-tevenn, luc'hskeudennet e Northumberland (Bro-Saoz). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Calandrella Kaup, 1829 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hodioc'hed eo evned ar genad Calandrella, krouet e 1829 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).
Emañ er memes kerentiad hag an alc'hwedered.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* Calandrella acutirostris
** C. a. acutirostris ha tibetana,
* Calandrella blanfordi
** C. b. blanfordi hag erlangeri,
* ar c'hodioc'h-tevenn (Calandrella brachydactyla)
** C. b. artemisiana, brachydactyla, hermonensis, hungarica, longipennis, orientalis, rubiginosa ha woltersi,
* Calandrella cinerea
** C. c. cinerea, rufipecta, saturatior, spleniata ha williamsi,
* Calandrella dukhunensis,
* Calandrella eremica
** C.e daaroodensis hag eremica.

## Rummatadur

Calandrella athensis, Calandrella cheleensis, ar c'hodioc'h gwenn (Calandrella raytal), ar c'hodioc'h-palud (Calandrella rufescens) ha Calandrella somalica a zo lod eus ar genad Alaudala bremañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 200b.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Calandrella (lennet e-barzh d'ar 5 a viz Genver 2025).
* ↑ Per Alström, Keith N. Barnes, Urban Olsson, F. Keith Barker, Paulette Bloomer, Aleem Ahmed Khan, Masood Ahmed Qureshi, Alban Guillaumet, Pierre-André Crochet & Peter G. Ryan, Multilocus phylogeny of the avian family Alaudidae (larks) reveals complex morphological evolution, non-monophyletic genera and hidden species diversity., Molecular Phylogenetics and Evolution, Miz Mezheven 2013, 69(3): 1043-56.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Heteromirafra

Heteromirafra :
| Heteromirafra ruddi, luc'hskeudennet e Wakkerstroom (proviñs Mpumalanga, Suafrika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Heteromirafra Grant, 1913 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Heteromirafra a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1913 gant an evnoniour breizhveuriat Claude Henry Baxter Grant (1878-1958).

## Spesadoù

Daou spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad :
* Heteromirafra archeri,
* Heteromirafra ruddi.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Afrika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Heteromirafra (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Genver 2025).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ammomanopsis

Ammomanopsis :
| Ammomanopsis grayi, tresadenn (1874) gant Keulemans. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Ammomanopsis Bianchi, 1905 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ammomanopsis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1905 gant al loenoniour rusian Valentin Bianchi (1857-1920).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

N'eus nemet ur spesad alc'hwedered er genad-mañ : Ammomanopsis grayi, daou isspesad — A. g. grayi ha hoeschi — dezhañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Ammomanopsis (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Genver 2025).
# Alaudidae

Alaudidae :
| Un alc'hweder sant Pêr (Alauda arvensis). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Alaudidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ an alc'hwedered, ar c'hogenneged hag ar c'hodioc'hed. Termenet e voe e 1825 gant al loenoniour iwerzhonat Nicholas Aylward Vigors (1785-1840).
Diouzh Doare 14.2 an IOC World Bird List ez a pevar genad golvaneged warn-ugent d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Alaemon - Keyserling & Blasius, 1840 (2 spesad),
* Chersomanes - Cabanis, 1851 (2 spesad),
* Ammomanopsis - Bianchi, 1905 (1 spesad),
* Certhilauda - Swainson, 1827 (6 spesad),
* Pinarocorys - Shelley, 1902 (2 spesad),
* Ramphocoris - Bonaparte, 1850 (1 spesad),
* Ammomanes - Cabanis, 1851 (3 spesad),
* Eremopterix - Kaup, 1836 (8 spesad),
* Calendulauda - Blyth, 1855 (8 spesad),
* Heteromirafra - Grant, 1913 (2 spesad),
* Mirafra - Horsfield, 1821 (7 spesad),
* Plocealauda - Alström et alii, 2023 (5 spesad),
* Amirafra - Bianchi, 1906 (3 spesad),
* Corypha - G.R.Gray, 1840 (11 spesad),
* Lullula - Kaup, 1829 (1 spesad),
* Spizocorys - Sundevall, 1872 (7 spesad),
* Alauda - Linnaeus, 1758 (4 spesad),
* Galerida - Boie, 1828 (7 spesad),
* Eremophila - Boie, 1828 (2 spesad),
* Calandrella - Kaup, 1829 (6 spesad),
* Melanocorypha - Boie, 1828 (5 spesad),
* Chersophilus - Sharpe, 1890 (1 spesad),
* Eremalauda - W.L.Sclater, 1926 (2 spesad),
* Alaudala - Horsfield & Moore, 1858 (6 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Alaudidae: Larks Vigors, 1825.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Alaudidae (lennet e-barzh d'an 3 a viz Genver 2025).
# Amirafra

Amirafra :
| Amirafra angolensis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Amirafra Bianchi, 1906 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Amirafra a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1906 gant al loenoniour rusian Valentin Bianchi (1857-1920).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad :
* Amirafra angolensis
** A. a. angolensis, antonii ha marungensis,
* Amirafra collaris,
* Amirafra rufocinnamomea
** A. r. buckleyi, fischeri, furensis, kawirondensis, lwenarum, mababiensis, omoensis, pintoi, rufocinnamomea, schoutedeni, serlei, smithersi, sobatensis, tigrina ha torrida.
Triwec'h (18) isspesad en holl, brosezat en Afrika an holl anezhe.

## Rummatadur

Renket e veze an holl spesadoù er genad Mirafra kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Amirafra (lennet e-barzh d'ar 6 a viz Genver 2025).
* ↑ Alström, P.; Mohammadi, Z.; Enbody, E.D.; Irestedt, M.; Engelbrecht, D.; Crochet, P.-A.; Guillaumet, A.; Rancilhac, L.; Tieleman, B.I.; Olsson, U.; Donald, P.F. & Stervander, M.. 2023. Systematics of the avian family Alaudidae using multilocus and genomic data. Avian Research (advanced online publication) doi: 10.1016/j.avrs.2023.100095
# Spizocorys

Spizocorys :
| Spizocorys fremantlii (plouzet). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Spizocorys Sundevall, 1872 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Spizocorys a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1872 gant al loenoniour svedat Carl Jacob Sundevall (1801-1875).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad :
* Spizocorys conirostris
** S. c. barlowi, conirostris, crypta, damarensis, harti ha makawai,
* ar c'hogenneg lost berr (Spizocorys fremantlii)
** S. f. delamerei, fremantlii ha megaensis,
* Spizocorys fringillaris,
* Spizocorys obbiensis,
* Spizocorys personata
** S. p. intensa, mcchesneyi, personata ha yavelloensis,
* Spizocorys sclateri,
* Spizocorys starki.
Trizek (13) isspesad en holl ; o c'havout a reer en Afrika.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Spizocorys (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Genver 2025).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chersophilus

Chersophilus :
| Chersophilus duponti. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Chersophilus Sharpe, 1890 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Chersophilus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1890 gant al loenoniour saoz Richard Bowdler Sharpe (1847-1909).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

N'eus nemet ur spesad alc'hwedered er genad-mañ : Chersophilus duponti, daou isspesad — C. d. duponti ha margantae — dezhañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Chersophilus (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Genver 2025).
# Breizh-Izel

Breizh-Izel :
| Anv(ioù) all | Goueled-Breizh, Izelvreizh, Traoñ-Breizh |
| Anv gallek | Basse Bretagne |
| Geografiezh ||
| Bro | Breizh |
| Departamant | Penn-ar-Bed, Mor-Bihan, Aodoù-an-Arvor, Liger-Atlantel |
| Kêrioù pennañ | Brest, An Oriant, Gwened, Kemper, Montroulez, Lannuon |
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Gorread | ≈14 080 km² |
| Lein uhelañ | (Roc'h Ruz) 385 m |
| Poblañs ||
| Annezidi | Breizhizelad(ez) |
| Poblañs | ? ann. (?) |
| Stankter | ? ann./km² |
| Yezhoù | Brezhoneg, galleg |
| Relijion | Katoligiezh |
| Istor ||
| Divroadeg ar Vretoned e Breizh | Eus an III$^e$ betek ar V$^{vet}$ kantved |
| kemmañ |
Breizh-Izel (anvet Goueled-Breizh, Izelvreizh pe Traoñ-Breizh a-wezhioù) eo an anv roet da guzh-heol Breizh, al lodenn e-lec'h ma vez komzet brezhoneg ar muiañ. Enebet e vez ouzh Breizh-Uhel.
Aroueziet eo Breizh-Izel e banniel Breizh gant ar peder bandenn wenn hag a daolenn Bro-Leon, Bro-Dreger, Bro-Gernev ha Bro-Gwened.

## Anv
### Kartennouriezh

En tu kleiz d'ar c'hartennoù e veze lakaet an Norzh gwechall, neuze ar Reter el laez ("uhel") hag ar Gornaoueg en traoñ ("izel").

### Yezh

Ur ster yezhel a roer d'an anv alies: bez eo ar vro ma vez komzet brezhoneg, e-skoaz Breizh-Uhel, a zo ur vro e-lec'h ma vez komzet galleg pe ar gallaoueg, eur parlant a zo heñvel-tre deusoutañ. Da neuze e c'haller teurel evezh
* ne oa ket Bro-Naoned e Breizh-Uhel penn-da-benn, pa veze komzet brezhoneg e korn-bro Gwenrann gwechall.
* heñvel gant Bro-Sant-Brieg, pa vez komzet brezhoneg er c'huzh-heol anezhi, e Goueloù,
* n'emañ ket Bro-Gwened e Breizh-Izel penn-da-benn pa vez komzet galleg er sav-heol anezhi a bell zo.
Ouzhpenn-se
* ne rae Breizh-Uhel nemet kreskiñ, ha Breizh-Izel nemet koazhañ pezegwir eh ae ar gallaoueg war-raok parrez-ha-parrez.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Komzet e veze brezhoneg e Bro-Gwerrann betek an XX$^{vet}$ kantved
* ↑ "Goueled-Breizh", DEVRI : dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard
* ↑ "Izelvreizh", DEVRI : dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard
* ↑ "Traoñ-Breizh", DEVRI : dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard
# Jean-Marie Le Pen

Jean Louis Marie Le Pen, 20 a viz Even 1928 - 7 a viz Genver 2025, zo ur politikour breton bet prezidant ar strollad eus an tu dehoù pellañ gall Front National etre 1972 ha 2011. Bet eo bet ivez prezidant a enor an Talbenn Broadel etre 2011 ha 2015.
Le Pen zo bet diplomet war ar Gwir e 1949 e Kevrenn ar Gwir eus Pariz. Servij a ra en tirlu gall e-kerzh brezelioù Indez-Sina hag Aljeria. Goude-se e krog gant un hent politikel el luskadoù poujadour. Dilennet eo Kannad evit departamant ar Seine eus 1956 betek 1962. Goude-se eo bet e penn kabalerezh Jean-Louis Tixier-Vignancour evit an dilennadegoù prezidantel gall e 1965. Galvet gant izili al luskad broadelour Ordre Nouveau, kemer a ra perzh e 1972 e krouidigezh an Talbenn Broadel (FN), ha dont a ra da vezañ prezidant ar strollad.
Renket en tu dehoù pellañ, diazezet eo e gampagn war an enbroañ ha dont a ra a-benn er bloavezhioù 1980 da lakaat ar strollad politikel broadelour da vont war wel er vuhez politikel. Dilennet eo da gannad e Pariz e-kerzh dilennadegoù kannaded 1986, e penn ar strollad FN-RN edo er Vodadenn Vroadel e-kerzh VIIIvet kannaderezh ar Vvet republik. Kannad europat eo adalek 1984 ha meur a wech eo dilennet evel kannad politikel lec'hel (kuzulier-kêr an 20vet arondisamant eus Pariz, kuzulier rannvroel Enez-Frañs ha Provence-Alpes-Côte d'Azur).
Pemp gwech e voe klasket gantañ keveziñ evit dilennadegoù prezidantel Bro-C'hall. Hag eñ o kaout un niver izel a vouezhioù e 1974, dont a ra a benn da vezañ teir gwech er pevare plas evit ar c'hentañ tro (e 1988, 1995 ha 2007). Gant ur souezhadenn vras, tizhout a ra eil tro dilennadegoù prezidantel 2002, ha tapout a ra 17,8 % eus hollad ar mouezhioù e-tal ar prezidant Jacques Chirac, a oa bet harpet gant un « talbenn republikan ». E verc'h Marine Le Pen a gemer e blas e 2011 evel prezidantez an Talbenn Broadel, hag eñ a zeu da vezañ prezidant a enor. A-benn ar fin eo skarzhet eus ar strollad e 2015.
Hent politikel Jean-Marie Le Pen zo bet unan gant kalz disklêriadurioù kudennus, ar pezh a zo bet abeg da damalloù gouennelouriezh, enepyezuvegezh, betek ma vije skarzhet eus an FN. Bet eo bet barnet meur a wech evit apologiezh torfedoù- brezel, nac'hañ torfedoù a-enep Mab-Den, broudañ d'ar c'hasoni, dispartioù ha feulster gouennel, kunujenniñ foran ha feulster ; gwech-ha-gwech ez eo kondaonet pe didamallet.
Krouet en deus ar strollad Comités Jeanne e 2016 ha chomet eo prezidant a enor an FN betek 2018. Echuiñ a ra da vezañ kannad europat ha kuitaat a ra ar vuhez politikel e 2019, goude bezañ bet pevar bloaz ha tregont er Parlamant europat, 63 bloaz goude e zilenn kentañ evel kannad.

## Daveoù

* ↑ (fr) Jean-Marie Le Pen, fondateur du Front national, est mort à 96 ans, annonce sa famille à l'AFP. France Info (Genver 2025).
# William Morris

William Morris (24 Meurzh 1834 – 3 Here 1896) a oa ur barzh, un arzour hag ur skrivagner saoz ereet ouzh al luskad Arts and Crafts Movement. Ul levezon kreñv en deus bet war adsav an arzoù-gwiaderezh hengounel e Bro-Saoz. Hag e oberezh lennegel a daolas diazez ar moliac'h evel doare-lennegezh.
Morris zo ganet e Walthamstow, en Essex, en un tiegezh bourc'hizien binvidik. Dindan levezon ar grennamzeregezh e tremenas e yaouankiz o studial an oberennoù klasel e Skol-veur Oxford, ha keneren Birmingham Set. Goude e studiadennoù e timezas gant Jane Burden, hag e yeas e darempred gant tud eus ar skol arzourion Pre-Raphaelite evel Edward Burne-Jones pe Dante Gabriel Rossetti, ha gant an tisavour nevezc'hotek Philip Webb. Webb ha Morris a dresas ar Red House e Kent e-lec'h ma vevas Morris adalek 1859 betek 1865, a-raok mont da vBloomsbury, e-kreiz Londrez. E 1861 e krouas Morris ar "Morris, Marshall, Faulkner &amp; Co.", an embregerezh kinkladur, gant Burne-Jones, Rossetti, Webb, ha tud arall, hag o deus graet berzh bras, o levezonañ ar gened diabarzh da vare Victoria.
Morris a oa o chom e Maner Kelmscott en Oxfordshire a-c'houde 1871 en ur zerc'hel un ti e Londrez ivez. Entanet e oa gant e weladennoù en Island, lec'h ma kejas gant Eiríkur Magnússon. Gantañ e reas kalzig a droidigezhioù e saozneg eus sagaoù islandek. D'ar mare-se e teuas-eñ da vout brudet a-walc'h gant embannadur e varzhonegoù hag e zanevelloù, en o zouesk: The Earthly Paradise (1868–1870), A Dream of John Ball (1888), News from Nowhere (1890), hag an danevel moliac'h The Well at the World's End (1896). E 1877 e krouas ar Society for the Protection of Ancient Buildings da stourm a-enep an drastoù war ar savadurioù istorel. A-du e oa gant ar varksouriezh ha dedennet gant an anveliouriezh er bloavezhioù 1880, hag ur sokialour e teuas da vout a-benn ar fin. E 1891 e krouas ar Kelmscott Press evit emban levrioù kaer hag enlivet, ul labour hag a reas betek e varv.
Unan eus pennoù diorren ar sevenadur Victorian e oa Morris. E vuhez-pad e oa anavezet evit e varzhonegoù, hogen e oberennoù war an arzoù hewel a chomas ar re vrudetañ goude e varv. E Bro-Saoz a-vremañ e c'haller gweladenniñ mirdioù liesseurt a zo enno oberennoù gant Morris, hag arrebeuri raktreset gantañ a vez produet hiriv an deiz.

## Daveoù

* ↑ (en) William Morris 1834–1896 @ Tate. Kavet : 07 Gen 25.
# Synthliboramphus

Synthliboramphus :
| Ur godog gouzoug gwenn (Synthliboramphus antiquus). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Alcidae |
| Anv skiantel ||
| Synthliboramphus Brandt, 1837 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Synthliboramphus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ godoged, krouet e 1837 gant an naturour alaman Johann Friedrich von Brandt (1802-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad godoged a ya d'ober ar genad :
* ar godog gouzoug gwenn (Synthliboramphus antiquus)
** S. a. antiquus ha microrhynchos,
* ar godog Craveri (Synthliboramphus craveri),
* ar godog Xantus (Synthliboramphus hypoleucus),
* ar godog Scripps (Synthliboramphus scrippsi),
* ar godog-Japan (Synthliboramphus wumizusume).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alcidae/Synthliboramphus (lennet e-barzh d'ar 7 a viz Genver 2025).
# Penn (anvioù-tiegezh)

Kalz anvioù-tiegezh brezhonek zo bet savet diwar ar ger penn. En o zouez lesanvioù :
* (ar) Penn
* (ar) Penneg
* (ar) Penn Gwenn, Penndu
* Penn-Kole, Pennsivi...
Kavet a reer ivez anvioù-tiegezh tennet eus anvioù-lec'hioù :
* Penndelioù
* Penngili, Penngwern, Penn-kêr, Penn(-ar-)C'hoad, Penn-Krec'h, Penn-an-Ne(a)c'h, Penn-ar-Run, Penn-an-Stêr, Penn(-ar-)Wern
Met un anv familh angl-ha-saoz eo Penn ivez.

## Tud brudet
### Armerzh

* Claude Le Pen (ganet e 1948), armerzhour

### Politikerezh

* William Penn (1644-1718), politikour hag adreizer relijiel saoz, diazezer proviñs Pennsylvania
* Jean-Marie Le Pen (1928-2025), politikour gall a orin breizhat
* Marine Le Pen (ganet e 1968), politikourez c'hall, merc'h Jean-Marie Le Pen

### Sport

* Ulrich Le Pen, c'hoarier mell-droad breizhat

### Arzoù

* Irving Penn (1917-2009), luc'hskeudennrer gizioù stadunanat
* Arthur Penn (1922–2010), filmaozer stadunanat
* Jef ar Penven, sonaozer brudek
* Jil Penneg, aktour brezhonek
* Sean Penn, aktour stadunanat

## Evel anv-badez

* Pen Browning (1849-1912), livour ha buruteller arzoù breizhveuriat
* Penn Badgley, aktour stadunanata gaver er stirad Gossip Girl
* Penn Jillette, aktour ha hudour stadunanat

## Aozadurioù

* Section carrément anti Le Pen (SCALP) a zo ur strollad « enepfaskour » gall krouet e 1984.

## Notennoù

* ↑ Stummoù evit marilh ar boblañs : (Le) Pen, (Le) Pennec, (Le) Penven...

## Sell ivez ouzh ar pennad

* Anv-tiegezh brezhonek
# Jean-Marie

Jean-Marie zo un anv-badez kevrennek gallek.

## Gerdarzh

Savet eo diwar daou anv-badez gallek, Jean ha Marie.

## Yezhoù all

* Yann-Vari ha Chañ-Mai e brezhoneg
* Juan María, e spagnoleg

## Tud
### Breizh

* Jean-Marie de la Mennais, beleg
* Jean-Marie Le Bris, anv gallek Yann-Vari ar Brizh (1817-1872), nijer
* Jean-Marie Goasmat, marc'hhouarner
* Jean-Marie Gustave Le Clézio, skrivagner breizhat ha morisat

### Bro-C'hall

* Jean-Marie Vianney (1786-1859), lesanvet le curé d’Ars, sant katolik gall, lidet d'ar 4 a viz Eost
* Jean-Marie Bigard (ganet en 1954), fentigeller
* Jean-Marie Bockel (ganet en 1950), politikour
* Jean-Marie Cavada (ganet en 1940), kazetenner ha politikour
* Jean-Marie Collot d'Herbois (1749-1796), politikour
* Jean-Marie Le Pen (ganet en 1928-2025), politikour gall a orin breizhat
* Jean-Marie Lustiger (1926-2007), kardinal, hag arc'heskob Pariz

### Kanaky

* Jean-Marie Tjibaou (1936-1989), politikour dizalc'hour