OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Zac'hariaz

Zac'hariaz, pe Zakari, Zakariaz, Zakaria, pe Zec'haria , zo anv meur a zen er Bibl.

## Brud

Brudet eo an anv dre an Aviel dreist-holl, dre ma oa anv ar beleg Zec'haria, pried da Elizabed (kenitervez Mari, mamm Jezuz), ha tad da Yann ar Badezour.

## Yezhoù all

* Ζαχαρίας (Zac'harias) e henc'hresianeg,
* Zacharias, e latin,
* Zaccaria, en italianeg,
* Zacharie, e galleg,
* Zechariah, ha Zachary, e saozneg.

## Tud

* Zec'haria (beleg)
* Zec'haria (profed)
* Zec'haria (roue)

## Oberennoù

* Levr Zec'haria

## Notennoù

* ↑ Hervez Dictionnaire français breton Roparz Hemon (Al Liamm, 1974, p. 420)
* ↑ Hervez Gwilh ar C'hoad, 1897
* ↑ Hervez ar Supplément au Grand Dictionnaire français-breton‎, 1948.
* ↑ Hervez Maodez Glanndour, en e droidigezh eus Aviel Lukaz (1, 5-80), Al Liamm, 1969
# Zelos

Zelos (Ζῆλος e henc'hresianeg, "intampi", "gred") a oa mab da Pallas an Titan ha d'an nimfenn Styks.
Breur e oa da Nike (an Trec'h), Kratos (ar Galloud), ha Bia (an Nerzh), a oa kannaded askellek Zeus.
Arouez an engouestl, ar c'hendamouez, ar warizi eo. Dre al latin zelus, eo kar ar ger gresianek da zeal e saozneg, hag ar ger zèle e galleg.

## Liammoù diavaez

* Theoi Project, lec'hienn diwar-benn doueed ha mojennoù Hellaz kozh en arz hag el lennegezh klasel

## Notennoù

* ↑ Hesiodos, Theogonia 383–5.
* ↑ Hesiodos, Theogonia 386–7.
# Zenon

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Zenon (Ζήνων e henc'hresianeg) zo un anv eu Hellaz kozh.

## Yezhoù all

* Zeno ha Zenone a-wechoù, ivez en italianeg.

## Tud

* Zenon Elea (war-dro 490–430 kent JK), diskibl d'ar prederour Parmenides, prederour raksokratek, brudet e baradoksoù.
* Zenon Citium (333-264), prederour ha diazezour ar stoikegezh;
* Zenon Caunos
* Zenon Tars, prederour stoikat
* Zenon Sidon (epikurour), prederour epikurat (IIvet kantved-Iañ kantved kent JK).
* Zenon Sidon (stoikour), prederour stoikat.
* Zenon, impalaer bizantat (V$^{vet}$ kantved).
* Zeno Verona, sant italian eus ar IVvet kantved.

## Lennegezh

* Zeno Cosini, tudenn eus ar romant italianek La coscienza di Zeno, gant Italo Svevo.
# Zenon Elea

Zenon Elea (war-dro 490–430 kent JK), a oa ur prederour gresian, diskibl (ha serc'heg) d'ar prederour raksokratek Parmenides, brudet e baradoksoù. Ganet e oa en Elea (Ελέα e henc'hresianeg), a oa Velia d'ar Romaned, e kreisteiz Italia (Campania hiriv).
# Zosimus

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Zosimus (e latin) , pe Zosimos (Ζώσιμος) e henc'hresianeg, pe Zosimas, zo anv meur a zen.
* Zosimus ar Penitiour, penitiour kristen en III$^e$ kantved
* Zosimos Panopolis, alkimiour en III$^e$ kantved
* Zosimus, eskob Naplez (war-dro 356- 362)
* Zosimas Palestina (war-dro 460 – war-dro 560), sant reizhkredennour
* Zosimus, istorour bizantat er V$^{vet}$ kantved
* Zosimus (pab), pab eus 417 da 418
* Zosimus (dibenn ar Vvet kantved) - derou ar VIvet kantved, istorour gresian;
* Ioane-Zosim, manac'h jorjian ha saver kantikoù eus an X$^{vet}$ kantved
* Zosim Solovki († 1478), ganet e Novgorod ;
* Zosimos Syracusa († 662), eskob Syracusa ;
* Zosimus (Metropolitan Moskov) (marvet e 1494)
* Zozimus (kaner) (war-dro 1794 – 1846), kaner er straedoù en Iwerzhon.
# İskenderun

İskenderun (pe Ἀλεξανδρέττα : Alexandretta e henc'hresianeg) zo ur gêr hag ur porzh eus Turkia, nepell diouzh aod Siria.
159.149 a dud a oa e 2000.

## An anv

* Ἀλεξανδρέττα e oa an anv orin, e henc'hresianeg, diwar anv Alesant Veur, brudet da vezañ diazezer kêr. Troet eo bet an anv e meur a yezh latin, evel Alexandrette e galleg, un anv brudet er marevezhig ma voe dalc'het kêr gant ar C'hallaoued goude ar brezel-bed kentañ, etre 1918 ha 1938.
* En arabeg eo الإسكندرون / al-ʼIskandarūn, anv amprestet gant an turkeg.
* E saozneg eo Scanderoon pe Scandaroon diwar distummañ an anv turkek.

## Istor

Savet gant Gresianed en amzer Alesant Veur.
Dalc'het gant ar C'hallaoued etre 1918 ha 1938.
# Veragri

Ar Veragri (Ueragrī/Weragrī, "kadourien veur", e galianeg ; Vĕragri e latin ; Οὐάραγροι Ouáragroi, distaget "Váragri", e henc'hresianeg) a oa ur bobl en Alpoù suis en Henamzer. Hervez Julius Caesar (De Bello Gallico III, 1, 6) edont o chom etre an Nantuati hag ar Seduni, da lavarout eo e kanton Valais. Octodurus e oa o c'hêr-benn (Martigny hiziv), ha Plinius an Henañ a rae Octodurenses anezho en e Naturalis historia, 3-20.
# Aritmetik

An aritmetik (Arithmêtikê e henc'hresianeg) pe niveroniezh eo skourr koshañ ar jedoniezh, (gant ar c'h-geometriezh). Pal an aritmetik elfennel eo studi an anterinoù, an niveroù rasional, hag ar relasionoù etrese.
An aritmetik zo ur lodenn eus teorienn an niveroù : an hini a implij hentennoù'zo eus ar c'heometriezh aljebrek hag eus teorienn ar groupoù.
An oberiadurioù aritmetikel a zo an adision, al lamadur, al liesadur, hag ar rannadur.
Gwechall e oa limitet an aritmetik da studi perzhioù an anterinoù naturel, an anterinoù, hag an niveroù rasional (e stumm fraksionoù), ha da perzhioù an oberiadurioù war an niveroù-se.
Frankaet eo bet ar c’helenn-mañ a-c’houdevezh gant donedigezh studiennoù all : an niveroù real (e stumm un diorroadur degel anlimited), pe meizadoù avañsetoc’h zoken : an eksponantadur, ar c’hwrizienn garrez, traoù all ….
# C'hafra

Khafra (bet henc'hresianegaet en anv e Χεφρήν, C'hephren/Khephren) a oa ur faraon egiptat eus ar Pevare tierniezh. E Memphis e oa e gêr-benn.
| En e raok Djedefra | C'hafra IVre tierniezh ~-2558 da -2533 | War e lerc'h Menkaoura |
# Ger hibrid

Ur ger hibrid a so ur ger komposed, mà tà un tamm deusoutañ deus ur yezh, hag un tamm all deus ur yezh all. Puristed so (re ar galleg da skouer) na blij ked deze kals gerioù sort-se.
E-touesk ar gerioù internacional a implijer alïes, e kaver un nebeud deusoute : "futurolog", "homosexuel", "hiperaktiv", "kilometr", "monolingue", "socioloji", "televisïon"... hanter-latin hanter-gressianeg toud ar re-se. Da skouer, "homosexuel" tà deus ar prefix henc'hresianeg 'homo' ("memes" pe "heñvel"), ha deus ar wrizienn latin 'sex' ("seks").
# Mastektomiezh

E medisinerezh e vez graet mastektomiezh eus lamidigezh ur vronn pe ziv, a-zarn pe a-bezh. Evit stourm ouzh krign-bev ar vronn e vez graet peurvuiañ. E degouezhioù zo, war vaouezed a greder ez int e riskl bras da gaout krign-bev ar vronn e vez sevenet an oberatadenn-se ent-profilaktek, eleze evit diarbenn ar c'hrign-bev kentoc'h eget louzaouiñ anezhañ. Gant lamidigezh ur yoc'henn vronn, en eneb, e vez lamet ur yoc'hennad gwiad kentoc'h eget ar vronn a-bezh.
Diouzh boaz e veze lamet ar vronn a-bezh mar beze tizhet gant ar c'hrign-bev. Alies e veze sevenet ar vastektomiezh e-kerzh ar memes oberatadenn ma veze kemeret ar viopsienn a gadarnae an anaoud. En deiz a hiziv e vez diazezet an diviz seveniñ ar vastektomiezh war ur viopsienn graet abretoc'h. Setu e vezer tuet da brederiañ krign-bev ar vronn hep lemel ar vronn ken alies ha gwezhall. Cheñchet eo an doareoù ober en abeg da zaou dra : eus un tu ez eus bet degaset gwellaennoù er radioterapiezh hag el louzaouadur gant skoazeller (d.s. kimioterapiezh ha terapiezh gant hormon) ha diwar se ne vez ket gwir ken ar reolenn "seul ledanoc'h an ezskejadenn, seul nebeutoc'h a chañs da welet ar c'hleñved o tont an-dro", hag eus un tu all e ouezer bremañ e vez graet metastazennoù abred gant krign-bev ar vronn. N'eo ket un ezskejadenn krenn-ha-krenn a viro ouzh eil yoc'hennoù da zont war wel pelloc'h diwar vikro-metastazennoù a oa bezant kent an dizoloadenn, an anaoud hag an oberatadenn. N'eus nemet ur bihan-niver a grignoù-bev a vez louzaouet gant ur vastektomiezh c'hoazh er broioù diorroet.

## Seurtoù

* Mastektomiezh simpl (pe "mastektomiezh leun") skeudenn
* Mastektomiezh krenn-ha-krenn kemmet skeudenn
* Mastektomiezh krenn-ha-krenn -- ral a wezh e vez graet hiziv an deiz skeudenn
* Mastektomiezh a zamant d'ar c'hroc'hen skeudenn
* Mastektomiezh dangroc'hen PMID 11712794 (pennad e saozneg)

## Gerdarzh

Ger skiantel goveliet diwar ar henc'hresianeg μαστός "bronn" hag ἐκτομή "skejadenn".

## Gwelet ivez

* Bronn
* Krign-bev ar vronn

## Liammoù diavaez

* Seurtoù mastektomiezh (e saozneg)
* Mastectomy study (e saozneg)
# Menfis

* Pennad lodek eus Lec'hioù Henegipt
* Lec'hioù
* Nomoù / Kêrioù
* Monumantoù / Temploù
* Takadoù bro
* Goueled Egipt / Kreiz Egipt
* Gorre Egipt / Nubia
* Lec'hiadur
* Menfis
Menfis pe Memphis (henc'hresianeg: Μέμφις Memphis) eo anv gresianek ar gêr gozh a voe kêrbenn nom kentañ Egipt Izel. Graet e veze Ineb Hedj (ar mogerioù gwenn) anezhi en egipteg. Dont a ra eus an henc'hresianeg Μέμφις zo un distummadur eus anv egiptek piramidenn Pepi Iañ (VI$^{vet}$ tierniezh), Men-nefer, a zeuas da vezañ |ⲙⲉⲛϥⲉ Menfe e kopteg. Emañ kêrioù modern Mit Rahina, Dahshour, Sakkara, Abousir, Abou Gorab, ha Zawyet el'Aryan, e su Kaero. Emaint holl e diabarzh bevennoù melestradurel eus Menfis istorel ( 29°50′58.8″N, 31°15′15.4″E). Anavezet e oa ivez Menfis en Henegipt evel Ankh Tawy ("An hini a ere an div vro"), anv a laka ar pouez war lec'h strategel ar gêr etre Egipt uhel hag Egipt izel. Emañ ar gêr gozh e kichen Mit-Rahineh (20 km e kreizteiz Kaero), war c'han gleiz an Nil.
Hervez Herodotos e oa krouet ar gêr gant ar faraon Menes, tro-dro da 3100 kent J.-K. hag a voe kêrbenn Henegipt e-pad an Henimpalaeriezh. Prouet eo bet e oa just ur roue mojennel eus Menes, heñvel ouzh Romulus ha Remus e mitologiezh Henroma. Moarvat e oa unvanet Henegipt abalamour d'an ezhomm o devoa an div lodenn an eil eus eben..
Ptah e oa Doue pennañ Menfis.

## Notennoù

* ↑ Bridget McDermott, Decoding Egyptian Hieroglyphs: How to Read the Secret Language of the Pharaohs, Chronicle Books 2001, p.130
* ↑ Herodotos, Euterpe, 2.99.4
* ↑ The Penguin Historical Atlas of Ancient Egypt gant Bill manley (1997)
# Mor Kreizdouar

Ul lodenn eus ar Meurvor Atlantel eo bet ar Mor Kreizdouar, met kazi kaeet eo bet gant an douaroù. En Norzh eo klozet gant Europa, er Su gant Afrika hag er Reter gant Azia. N'eo digor nemet eus tu ar c'hornaoueg gant strizh-mor Jibraltar na ra nemet 14,4 km. Gant ar vorourien e vez graet ar Mor Kreizdouar Euroafrikan pe Mor Kreizdouar Europa anezhañ evit ober ar c'hemm etrezañ hag ar morioù kreizdouar all.
Un hent bras-kenañ evit an treuzdougerezh dre vor eo bet er Ragistor hag en Henamzer pa zeuas da vezañ anat d'ar pobloù o doa ezhomm d'ober kenwerzh ha da sevel liammoù politikel ha sevenadurel, en o zouez pobl Egiptiz kozh, pobl ar C'hresianed, pobl ar Romaned ha pobloù ar Reter, Semited (an Arabed, ar Fenikianed hag ar Yuzevien en o zouez) ha Persed. Unan eus mammennoù pennañ sevenadur ar C'hornôg eo bet ar pezh a zo c'hoarvezet a-gozh war aodoù ar Mor Kreizdouar.

## An anv

Kreizdouar (kreiz + douar) a zeu eus troidigezh rik an anv-gwan latin mediterraneus, hemañ o treiñ an henc'hresianeg mesogeios (μεσογεῖος). Bez' ez eus (bet) anvioù all :
* Mare nostrum (Hor mor) evit ar Romaned;
* "Mor bras" pe "Mor Kornôg" er Bibl;
* ha-Yam ha-Tichon (הים התיכון) ar mor e-kreiz e hebraeg modern. Un droidigezh eus an alamaneg eo: Mittelmeer
* Akdeniz (ar mor gwenn) e turkeg.
# Pellgomz

Ar pellgomz, a vez graet telefon anezhañ ivez, ger degemeret en ur bern yezhoù (eus an henc'hresianeg τῆλε, tēle, "pell" ha φωνή, phōnē, "mouezh"), a zo un ijin pellgehentiñ hag a c'hall resev pe kas sonioù, mouezhioù tud peurgetket. Dre vras e servij da zaou zen da gomz an eil gant egile p’emaint pell pe belloc'h, miliadoù a gilometradoù a-wechoù. Hiziv an deiz eo unan eus ar binvioù a vez implijet ar muiañ er vuhez vodern.
Pa vez anv eus ar benveg e reer ivez gant ar ger pellgomzer. Pep pellgomzer en deus ur mikrofon evit komz, ur selaouell evit klevet, peadra da seniñ pe da reiñ da c'houzout evit diskouez e vez un den o klask pellgomz, hag un douchennaoueg evit ober an niverenn bellgomz a-benn tizhout an den a venner komz gantañ. Evit gallout kehentiñ e oa ret tremen dre orjal gwechall, bremañ e c'haller tremen ivez dre wagennoù radio. Pep linenn bellgomz he deus un niverenn disheñvel.

## Istor

Dre vras e vez lakaet ar pellgomz da vezañ bet ijinet er bloaz 1876 gant Alexander Graham Bell, anezhañ ur Skosad hag a oa o vevañ er Stadoù-Unanet. Un toullad bloavezhioù a-raok koulskoude, e 1857, e oa bet ijinet ur benveg damheñvel gant un Italian aet d'ar Stadoù-Unanet da chom, Antonio Meucci. Savet en doa an "teletrofono" evit gallout komz gant e wreg a veze klañv war he gwele evit gallout mont e darempred ganti pa veze-eñ o labourat. Bell eo bet an den kentañ o vrevetiñ e ijinadenn.

## Gwelet ivez

* Linenn bellgomz
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Statherieg

* Eon Proterozoeg
* Paleoproterozoeg
* Siderieg
* Rhyaseg
* Orosirieg
* Statherieg
* Mezoproterozoeg
* Kalymnieg
* Ektasieg
* Stenieg
* Neoproterozoeg
* Tonieg
* Kriogenieg
* Ediakareg
Ar statherieg (henc'hresianeg στατερός, stabil) a zo marevezh diwezhañ ar paleoproterozoeg. En em astenn a ra eus 1.800 milion vloaz'zo betek 1.600 vloaz'zo. Evel marevezhioù arall ar proterozoeg n'eo ket diazezet war ar stratigrafiezh met war ar gronologiezh.
E-pad ar marevezh-se ez eas war-wel an eukarioted kentañ. Merket e voe ivez gant krouidigezh uhelgompezennoù kevandirel hag ar c'hratonoù diwezhañ. E-pad ar statherieg en em furmas an dreistkevandir Kolumbia.

## Liammoù diavaez

ar statherieg war GeoWhen
# Suetrii

Ar Suetrii (e galianeg: *Su(p)etrioi; en henc'hresianeg : Σουητρίοι) a oa ur bobl kelt pe ligur, staliet e tolead Frejus hag Antibes en Oadvezh an Houarn, war-dro ar Iañ kantved kent J.-K.. Salinae e oa o c'hêr-benn.

## O anv

Meneget int evel Suebri (a-wezhioù suberi, uebri) ha Svetri gant Plinius (Iañ kantved goude J.-K.), evel Souētrōn (Σουητρ...ων; a-wezhioù Σουιντρ...ων, Σουκτρ...ων) gant Ptolemaios (Eil kantved goude J.-K.), ha Suetrio en un enskrivadur.
An anv Suetrii a c'hallfe dont eus *su-(p)etri- e galianeg, a dalvezfe "evned mat" (da geñveriañ gant al latin accipiter)

## Monumant Turbia

Engravet e voe o anv war ar monumant anvet Tropaeum Alpium e Turbia, en enor d'an impalaer Augustus, ma'z eo bet merket anvioù ar pobloù trec'het gantañ.

## Levrlennadur
### Mammennoù

* Pliny (1938). Natural History, Loeb Classical Library. Harvard University Press. ISBN 978-0674993648.

### Skridoù all

* Barruol, Guy (1969). Les Peuples préromains du Sud-Est de la Gaule: étude de géographie historique. E. de Boccard. OCLC 3279201.
* Barruol, Guy (2004). "Castellane / Salinae (Alpes-de-Haute-Provence)". Supplément à la Revue archéologique du centre de la France 25 (1): 393–395. ISSN 1951-6207
* Delamarre, Xavier (2003). Dictionnaire de la langue gauloise: Une approche linguistique du vieux-celtique continental. Errance. ISBN 9782877723695.
* Falileyev, Alexander (2010). Dictionary of Continental Celtic Place-names: A Celtic Companion to the Barrington Atlas of the Greek and Roman World. CMCS. ISBN 978-0955718236.
* Rivet, A. L. F. (1988). Gallia Narbonensis: With a Chapter on Alpes Maritimae : Southern France in Roman Times. Batsford. ISBN 978-0-7134-5860-2.
* Talbert, Richard J. A. (2000). Barrington Atlas of the Greek and Roman World. Princeton University Press. ISBN 978-0691031699.

## Notennoù

* ↑ Plinius. Naturalis Historia, 3:20.
* ↑ Ptolemaios, Geōgraphikḕ Hyphḗgēsis, 3:1:38.
* ↑ CIL 5:7900
* ↑ Falileyev, 2010, pennad Suetrii.
* ↑ Delamarre, 2003, p. 168
# Camboulan

Camboulan a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall.

### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Montsalés da gentañ, e Distrig Vilafranca de Roergue hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800. Lakaet e voe e Kanton Vilafranca e 1801.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1833 e voe staget kumunioù Ambairac ha Camboulan ouzh kumun Montsalés.
* E 1884 e voe adsavet kumun Ambairac, lakaet e voe kêriadenn Camboulan enni.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* Ar c'houldri.
* Iliz katolik Saint Aignan,luc'hskeudenn.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
# Claunhac

Claunhac a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Vilanòva da gentañ hag e Kanton Asprièiras e 1801, e Distrig Vilafranca de Roergue hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1834 e voe staget Claunhac ouzh kumun Salas e Corbatièrs.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas c’hwezek den abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas un den abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Gorroidigezh an Intron-Varia, luc’hskeudennoù.
* Chapel ar vered, luc’hskeudennoù.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Loupiac (Avairon)

Loupiac a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Vilanòva da gentañ hag e Kanton Asprièiras e 1801, e Distrig Vilafranca hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1834 e voe staget kumunioù Mas-del-Causse ha Prix ouzh kumun Loupiac.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 34 den abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daou zen abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

### Kumun nevez

* E 1977 e voe kevredet kumunioù Loupiac ha Salvagnac-Saint-Loup. Anvet e voe Causse e Dièja (Causse-et-Diège e galleg) ar gumun nevez.

### XXI$^{vet}$ kantved

* E 2011 e voe kendeuzet an div gumun da vat.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Sarnin, luc’hskeudennoù.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

### Pennadoù kar

* Cassanus,
* Causse e Dièja,
* Mas-del-Causse,
* Prix,
* Saint-Loup,
* Salvanhac.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Prix (Avairon)

Prix a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Vilanòva da gentañ hag e Kanton Asprièiras e 1801, e Distrig Vilafranca hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1834 e voe staget kumunioù Mas del Causse ha Prix ouzh kumun Loupiac.

### XX$^{vet}$ kantved
## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Kristol, luc’hskeudennoù.

## Pennadoù kar

* Loupiac,
* Mas del Causse.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
# Saint-Loup (Avairon)

Saint-Loup a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Asprieras, e Distrig Aubinh hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1834 e voe staget kumunioù Cassanus ha Saint-Loup ouzh kumun Salvagnac-Saint-Loup.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Melestradurezh

* E 1977 e voe kevredet kumunioù Loupiac ha Salvagnac-Saint-Loup. Anvet e voe Causse e Dièja (Causse-et-Diège e galleg) ar gumun nevez.

### XXI$^{vet}$ kantved

* E 2011 e voe kendeuzet an div gumun da vat.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Saint Clair, luc’hskeudennoù.

## Pennadoù kar

* Cassanus,
* Causse e Dièja,
* Loupiac,
* Salvagnac,
* Salvagnac-Saint-Loup.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
# Salvanhac (Avairon)

Salvanhac a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall.

### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Monsalés, e Distrig Vilafranca hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800. Lakaet e voe e Kanton Asprieras e 1801.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1834 e voe staget kumunioù Cassanus ha Saint-Loup ouzh kumun Salvanhac.

## Pennadoù kar

* Cassanus,
* Saint-Loup.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
# Sant Michèu (Avairon)

Sant Michèu, Saint-Michel e galleg, a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Aubinh, e Distrig Aubinh hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1833 e voe krouet kumun La Sala (Decazeville) diwar kumun Sant Michèuha lodennoù eus kumunioù Flanhac, Firmin, Livinhac hag Aubinh.
* E 1881 e voe lakaet Decazeville da benn Kanton Decazeville.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini - EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
# Pierre-Alexis Ronarc'h

Pierre-Alexis Ronarc'h (Kemper, 22 a viz C'hwevrer 1865 – Pariz, 1añ a viz Ebrel 1940) a oa un ofiser a vor ag ar Morlu gall. Brudet eo evit bezañ bet penn ur vrigadenn fuzuilherien-vor a zalc'has kreñv he lec'hiadur dindan ar bombezadegoù hag an tagadennoù diehan e-doug ar Brezel-bed kentañ.
D'he 15 vloaz hanter e voe degemeret e Skol ar Morlu gall e Brest hag anvet e voe da letanant a vor en e 24 bloaz.
Perzh a gemeras e brezeliadenn Sina e 1900 evel eilkomandant eus un unvezh a 160 martolod a zalc'has penn ouzh Emsavadeg ar Vokserien.
Kabiten a vor e voe d'e 42 vloaz, an hini yaouankañ ag ar morlu gall.
E miz Mezheven 1914 e voe anvet da isamiral ha lakaet e penn ar Vrigadenn Ronarc'h, 6 400 fuzuilher enni, edod o sevel. Chom a reas en he fenn betek ma voe divodet d'an 9 a viz Du 1915.
E 1915, ar fuzuilherien-vor a c'houzañvas kalz dindan ar bombezadegoù hag an tagadennoù e Diksmuide, Nieuwpoort ha Ieper e Flandrez Belgia, met ne fiñvjont ket eus o lec'hiadur pa voe lazhet an hanter eus ar soudarded.
Lakaet e voe Pierre-Alexis Ronarc'h da benn nerzhioù mor Norzh Bro-C'hall. Da vestr pennlu ar Morlu gall ec'h eas e 1919.
Skrivañ a reas e eñvorennoù-brezel a voe embannet e 1921. Ijinet en deus ur ravanell-lestr nevez a dalvoudegezh vras evit kavout ar minoù-mor ha mont da anaout lec'hiadurioù ar c'herreg. E niz Pierre-Jean Ronarc'h (1892-1960 a yeas war e roudoù ken ec'h eas da amiral.

## Levrlennadur

* Charles Le Goffic, Dixmude, un chapitre de l'histoire des fusiliers marins, Librairie Plon, 1915
* Isamiral Ronarc'h, Souvenirs de la guerre, Embannadurioù Payot, 1921
* Roger Laouenan, Des demoiselles au feu : l'épopée des fusiliers marins, Embannadurioù Coop Breizh, 2004.