# Ar Faoued

    Evit implijoù all, gwelet Ar Faoued (disheñvelout).
    Evit ar gumun en Aodoù-an-Arvor, gwelet ar Faved.
Ar Faoued :
| Chapel santez Barban ||
| Anv gallek (ofisiel) | Le Faouët |
| Bro istorel | Bro-Gernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Pondi |
| Kanton | ar Faoued (betek 2015) Gourin (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 56057 |
| Kod post | 56320 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Faivret 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Roue Morvan Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Kornôg Kreiz Breizh |
| Lec'hienn Web | (fr)www.lefaouet.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 816 ann. (2022) |
| Stankter | 83 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 02′ 02″ Norzh 3° 29′ 25″ Kornôg / 48.0338888889, -3.49027777778 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 152 m bihanañ 53 m — brasañ 202 m |
| Gorread | 34,03 km² |
| Ar Faoued ||
| kemmañ |
Ar Faoued a zo ur gumun eus Breizh e Bro-Gernev, e kanton Gourin e departamant ar Mor-Bihan. Penn kanton e oa betek 2014.

## Douaroniezh

* Ar Stêr-Laeron hag an Ele a gember etre Lannejenn hag ar Faoued.

## Ardamezioù

* En argant e bemp gwerzhidenn en gul peuliet ha kenstag..

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe kumun ar Faoued e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet ar Faoued da benn ur c'hanton, hini ar Faoued, ha da benn ur bann, Bann ar Faoued, seizh kanton ennañ: ar Faoued, Berne, Gourin, Langoned, Lannejenn, Prizieg ha Pleurdud. Gourin, sez ur senesaliezh, a glaskas mirout he sez roueel, met nac'het e voe gant ar Faoued; en aner c'hoazh e klaskas Gourin bout staget ouzh Karaez war tachenn ar justis. Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet ar bannoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton). Brasaet e voe Kanton ar Faoued e 1801 gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e oa bet en Arondisamant Pondi krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved

* 26 - 27 a viz Eost 1918: distrujet e voe an iliz gant an tan.

#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 119 gwaz hervez marilhoù ar gumun, 148 hervez monumant Santez-Anna-Wened, 165 hervez monumant ar re varv (da lâret eo 4,46 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911) eus ar gumun, abalamour d'ar brezel.

#### Eil Brezel-bed

* Ar Skolaj Santez-Barban.
* Ar blakenn ouzh ar Skolaj Santez-Barban.
* Repuidi-brezel: d'an 10 viz Even 1940 e oa 868 repuad er Faoued; 67 anezhe n'oant ket distroet d'ar gêr c'hoazh d'ar 1añ a viz Gwenholon; daou diegezh yuzev a zeuas eus rannvro Bariz da repuiñ er Faoued goude Skrapadeg ar Vélodrome d'Hiver e miz Gouere 1942. Dont a rejont a-benn da chom hep bout serret ha gell a rejont distreiñ da Bariz e dibenn ar bloaz 1944.
* D'an 19 a viz Even e tegouezhas al lu alaman er Faoued.
* D'an 8 a viz Meurzh 1944 e voe lazhet al livour Arthur Midy, hag e wreg d'e heul, gant ar Rezistañs abalamour d'an darempredoù stank o deveze gant an Alamaned.
* D'ar 1añ a viz Mae 1944 e voe manifestet er vourc'h a-enep d'an nazied gant kantadoù a dud.
* An Alamaned o serriñ tud e plasenn ar C'hoc'hu d'ar 7 a viz Mae 1944
* 7 a viz Mae 1944: ur rastelladeg a voe graet gant al lu alaman er vourc'h.
* Tro 70 a dud ag ar Rezistañs a voe barnet d'ar marv gant lez-varn al Lu alaman er Faoued, bet krouet d'an 20 a viz Even 1944, a oa he sez er Skol (Skolaj bremañ) Santez-Barban.
* Ti-post: d'ar 28 a viz Ebrel e voe kemeret 26 000 Lur en ti-post gant tud ar Rezistañs, ha 352 195 Lur d'ar 17 a viz Mae.
* D'ar 1añ a viz Eost 1944 e voe fuzuilhet tri Rezistant gant an Alamaned e Trosalaun.
* Dieubet e voe ar Faoued d'an 3 a viz Eost 1944: an Alamaned a dec'has war-zu an Oriant, un nebeud anezhe a zizertas; steudadoù alaman a dreuzas ar vourc'h en euriadoù goude, evit mont ivez d'an Oriant.
* Mervel a reas 38 den abalamour d'ar brezel, lod anezhe ne oant ket eus ar gumun.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas c'hwec'h gwaz.

## Lennegezh

Er Faoued an hini eo e krog ar romant polis L'Île aux trente cercueils (Maurice Leblanc, Le Journal, 1919) pan arru Véronique d'Hergemont — penntudenn an oberenn — er gêriadenn, a-raok kenderc'hel gant he hent betek « Sarek », an enezenn faltaziek a-vaez da Fouenant.

## Brezhoneg

* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1993.
* E distro-skol 2024 e oa 36 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (8,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Monumantoù ha traoù heverk
### Skeudennoù eus Chapel santez Barban (XVvet kantved)

* Livadenn gant Arthur Midy.

### Skeudennoù eus Chapel Sant-Fieg, XV$^{vet}$ kantved

* Jube.
* Livadenn gant Germain David-Nillet.

### Savadurioù all

* Koc'hu ar Faoued.
* Ar c'hoc'hu.
* An iliz katolik.
* Ar c'hoc'hu, XVI$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Intron-Varia-Gorroidigezh, XVI$^{vet}$ kantved

#### Brezelioù

* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn

## Tud brudet

* Erwan Evenou.
* Filip Normant, diouganer.
* Livourion: Charles Rivière, Alphonse Le Leuxhe, Germain David-Nillet, Arthur Midy, Guy Wilthew, Emile Compard, Oscar Chauvaux, Sydney Curnow Vosper.

### Tud bet ganet eno

* Alain le Maout, eskob Leon eus 1482 da 1484, hag eskob Kemper eus 1484 betek e varv e 1493. Kadoriad kentañ Kambr ar C'hontoù Breizh e oa bet eus 1486 da 1492.
* Mari-Louise Tromel, Marion ar Faoued he lesanv dezhi, 6 a viz Mae 1717.

### Tud bet marvet eno

* Arthur Midy, livour, lazhet gant ar Rezistañs d'an 8 a viz Meurzh 1944.

## Gevelliñ

* Áth Cinn Iwerzhon

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br)ar Faoued war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Tiegezh Boutteville, baroned ar Faoued, siell 1275
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 93
* 1 2 (fr)Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 36
* ↑ (fr)Jean-Louis Debauve, La Justice révolutionnaire dans le Morbihan, e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Ar Faoued - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)1914 - 1918 - Des champs aux tranchées, Liv'Editions, Ar Faoued, 1998, pajenn 142
* ↑ (fr)Monumant ar re varv
* ↑ (fr)1914 - 1918 - Des champs aux tranchées, Liv'Editions, Ar Faoued, 1998, pajenn 94
* ↑ (fr)Association Mémoire du canton du Faouët, 1939-1945 en Centre-Bretagne, Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn I, pajenn 118
* ↑ (fr)Association Mémoire du canton du Faouët, 39-45 en Centre-Bretagne, Liv' Editions, Ar Faoued, 2006, ISBN 978-2-84497-096-1
* ↑ (fr)Association Mémoire du canton du Faouët,1939-1945 en Centre-Bretagne, Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn I, pajenn 126
* ↑ (fr)Association Mémoire du canton du Faouët, 1939-1945 en Centre-Bretagne, Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn III, pajennoù 42-43-44
* 1 2 (fr)Association Mémoire du canton du Faouët, 39-45 en Centre-Bretagne, Éditions Liv éditions, Le Faouët, ISBN 2844970966
* ↑ (fr)Bundesarchiv
* ↑ (fr)René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p.97
* ↑ (fr)Memorialgenweb
* ↑ (fr)Association Mémoire du canton du Faouët, 1939-1945 en Centre-Bretagne, Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn IV, pajennoù 24-25-26
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (br)Ofis Publik ar Brezhoneg
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)EBSSA