OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bournous

Ar bournous, pe barnous (برنوس en arabeg), aâlaw en chawiyeg hag avidhi en kabileg, zo ur vantell hir, en gloan, divilgin, gant ur c'habell begek douget gant pobloù Norzhafrika.
En arme c'hall an trevadennoù e veze douget ivez gant ar spahied.
# Bourouchaskeg

Ur yezh digenvez eo ar bourouchaskeg (Burushaski,) komzet gant tro-dro da 50 000-60 000 den e traoñiennoù Hounza, Nagir, Yasin ha Gilgit e hanternoz Pakistan.
Teir rannyezh ez eus: hini Hunza, hini Nagar hag hini Yasin. Dre vras e kreder ez eo glanoc'h rannyezh Yasin, met implijet e vez rannyezh Hunza evit ober gant ar yezh dre skrid evel un doare yezh unvan.
Daoust ma vez kavet er bourouchaskeg meur a c'her o tont eus an ourdoueg, ar khowareg hag ar chineg ez eo sklaer n'eus liamm familh ebet etreze.
Gwechall e oa bet klasket diskwel e oa liammet ar bourouchaskeg ouzh ar sumereg, an euskareg, ar yezhoù kaokazek pe c'hoazh ar yezhoù dravidek met bremañ e ouzer n'eus ket a liammoù etre ar bourouchaskeg, yezh digenvez, ha familh-yezh ebet all.

## Gwelet ivez:

* Yezhoù digenvez
# Boursaout

Boursaout :
| Kastell Beaubois, e Bourc'h-Saout. ||
| Anv gallaouek | Bórsoeut |
| Anv gallek (ofisiel) | Bourseul |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Plangoed |
| Kod kumun | 22014 |
| Kod post | 22130 |
| Maer Amzer gefridi | Philippe Dauly 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | (fr)www.bourseul.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 182 ann. (2020) |
| Stankter | 53 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 29′ 17″ Norzh 2° 15′ 30″ Kornôg / 48.4880555556, -2.25833333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 60 m bihanañ 5 m — brasañ 121 m |
| Gorread | 22,23 km² |
| Boursaout ||
| kemmañ |
Boursaout, pe Bourc'h-Saout a zo ur gumun eus Bro Sant-Maloù e kanton Plangoed, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Norzh Breizh.

## Anv
### Stummoù bet skrivet

* Régis de Saint-Jouan (1990) : Borsoult, 1261; Bourseult, Bourseul, dès 1622. ("le bourg des vaches").
* Jean-Yves Le Moing (1990) : Bourseut, 1330, Boursout, XIV
* Bernard Tanguy (1992) : Borsoult, 1261; Bourseut, c. 1330; Boursout, 1405; Bourseul, XVvet; Bourseult, 1516, 1583;
* Erwan Vallerie (1995) : Bourseuil, 1261; Boursout, 1330; Bourseult, 1516; Bourseul, 1630"

### Gerdarzh

Diasur

## Ardamezioù

* Palefarzhet; ouzh 1, en argant e wezenn-derv c'heotet ha meziet en gul; ouzh 2, en gul e deir steredenn en argant; ouzh 3, en gul e gaerell tremenant en argant, gwakoliet gant kabestrell Breizh; ouzh 4, troc'het ha milginet etre glazur hag erminoù.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 63 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,17 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur soudard e 1961.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar groaz.
* Ar c'hastell.
* Iliz katolik Sant Nigouden, XII$^{vet}$ kantved.
* Kroaz ar vered, XVII$^{vet}$ kantved.
* Kastell Beaubois, XVII$^{vet}$ kantved.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Demografiezh :
| 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 |
| 952 | 1006 | 893 | 951 | 947 | 921 | 1009 |
| Abaoe 1962 : Poblañs hep kontoù doubl |||||||
Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| de Beaubois Aotrounez al lec'h se | En gul e deir steredenn en argant neuz all En gul e groaz en argant, naeret en aour |
| de Bédée Aotrounez la Bouétardais | En argant e zri arvenn-karv en gul |

## Levrlennadur

* (fr) Jean-Yves Le Moing : Noms de lieux bretons de Haute Bretagne. Coop Breizh. 1990.
* (br) Erwan Vallerie : Traité de toponymie historique de la Bretagne. Embannadurioù An Here. 1995.

## Liammoù diavaez

* (fr)Bourseul en Institut géographique national

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (br)Bourc'h-Saout, e Geriadur Hemon-Huon 1978, 1993.
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
# Bournezeau

Bournezeau a zo ur gumun e departamant Vande, e Bro-C'hall.
Bournezeau :
| An abati. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Kod kumun | 85034 |
| Kod post | 85480 |
| Maer Amzer gefridi | Louisette Billaudeau 2020-2026 |
| Lec'hienn web | http://www.bournezeau.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 431 ann. (2020) |
| Stankter | 56 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 67 m bihanañ 12 m — brasañ 104 m |
| Gorread | 61,08 km² |
| kemmañ |

## Istor
#### Brezel 1870-1871

* Tri gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez marilhoù ar gumun.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* 100 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,95% eus ar boblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Abati Trizay.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$<ref>Memorial Genweb.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Bournonville

Kumunioù Frañs :
| Anv | Bournonville |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Boulogne-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de la Faïence de Desvres |
| Kanton | Desvres |
| Kod INSEE | 62165 |
| Kod post | 62240 |
| Maer | Joël Mabille |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,71 km² |
| Led | 50° 42' 21" Norzh |
| Hed | 01° 51' 03" Reter |
| Uhelder kreiz | 45 m |
| Uhelder bihanañ | 36 m |
| Uhelder brasañ | 125 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 226 (2007) |
| Stankter | 25 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bournonville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).
# Bouroundouk

Bouroundouk :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Sciuridae |
| Genad : | Tamias |
| Anv skiantel ||
| Tamias sibiricus Laxmann, 1769 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar bouroundouk (Tamias sibiricus) a zo ur bronneg krigner hag a vev en Azia an Norzh, Korea, Sina hag enez Hokkaido (Japan).
# Bouroungeg

Ur yezh kouchitek eus is-skourr yezhoù kouchitek ar su eo ar bouroungeg (burunge, bulunge pe mbulungwe) komzet gant tro-dro da 31.000 den e Kondoa e kreiz Tanzania (1987).
Ur yezh gant tonennoù an hini eo.
Tost-tre eo d'ar wasieg, ar goroweg hag an irakweg.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kouchitek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Bourouneg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù nilotek ar c'hornôg eo an bourouneg (burun) komzet gant tro-dro da 18.000 de (1977) e Soudan

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù nilotek
# Bours (Pas-de-Calais)

Kumunioù Frañs :
| Anv | Bours |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arras |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pernois |
| Kanton | Heuchin |
| Kod INSEE | 62166 |
| Kod post | 62134 |
| Maer | Bernadette Noe |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 11,84 km² |
| Led | 50° 27' 19" Norzh |
| Hed | 02° 24' 21" Reter |
| Uhelder kreiz | 171 m |
| Uhelder bihanañ | 83 m |
| Uhelder brasañ | 184 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 554 (2007) |
| Stankter | 46 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bours a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Tour-meur-kastell, XI$^{vet}$ kantved
* Iliz katolik Sainte Austreberthe, XIII$^{vet}$ kantved
# Castelnuovo di Porto

Castelnuovo di Porto zo ur gumun en Italia, e meurgêr Roma Capitale ha rannvro Lazio.
Patrom:Kumunioù Meurgêr Roma
# Castelpagano

Castelpagano zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
# Castelpetroso

Castelpetroso zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
# Castelplanio

Castelplanio zo ur gumun italian e proviñs Ancona, er Marche.
# Castelnuovo di Val di Cecina

Castelnuovo di Val di Cecina zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pisa, e rann vro Lombardia.
# Castelo Branco

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Castelo Branco (kastell gwenn) zo un anv-lec'h portugalek, hag un anv-tiegezh.

## Portugal

* Castelo Branco (Portugal) - kêr ha pennlec'h distrig
** Distrig Castelo Branco
** Castelo Branco (parrez) - parrez er gumun
** Eskopti Castelo Branco - eskopti kozh .
** Eskopti Portalegre ha Castelo Branco - eskopti.
* Castelo Branco (Horta) - parrez e kumun Horta,
* Castelo Branco (Mogadouro) - parrez e kumun Mogadouro.

## Brazil

* Castelo Branco (João Pessoa) - karter e João Pessoa, kêr-benn stad Paraíba.
* Presidente Castello Branco (Santa Catarina) - kumun e Santa Catarina.
* Presidente Castelo Branco (Paraná) - kumun e Paraná.

## Tud

* João Ruiz de Castelo-Blanco, barzh portugalat.
* Camilo Castelo Branco - romantour portugalat.
* Humberto de Alencar Castelo Branco - prezidant Brazil entre 1964 ha 1967.
* Sérgio Tertuliano Castelo Branco - ofiser ha prezidant stad São Paulo.

## Pennadoù kar

* Presidente Castelo Branco
* Universidade Castelo Branco
# Castelpoto

Castelpoto zo ur gumun en Italia, e proviñs Benevento, e rannvro Campania.
# Castelnuovo di Farfa

Castelnuovo di Farfa zo ur gumun italian e proviñs Rieti, e rannvro Lazio.
# Castelnuovo di Garfagnana

Castelnuovo di Garfagnana a zo ur gumun eus Italia e proviñs Lucca, e Toskana.
# Castelpizzuto

Castelpizzuto zo ur gumun eus Proviñs Isernia, e Molise, en Italia.
# Departamant Ñeembucú

Ñeembucú zo unan eus seitek departamant Paraguay, e mervent ar vro, ha Pilar eo ar gêr-benn anezhañ. Ar río Paraná a ra an harz gant Arc'hantina.
# Departamantoù Bolivia

Rannet eo Bolivia etre nav departamant a zo rannet etre proviñsoù.
Departamantoù Bolivia :
| Ar proviñsoù | Departamant | En-berr | Poblañs | Gorread (km²) | Stankted | Kêr-benn | An departamantoù |
| Ar proviñsoù | Departamant Beni | BO-B | 425 780 | 213 564 | 1,9 | Trinidad | An departamantoù |
| Ar proviñsoù | Departamant Chuquisaca | BO-H | 631 062 | 51 524 | 11,9 | Sucre | An departamantoù |
| Ar proviñsoù | Departamant Cochabamba | BO-C | 1 938 401 | 55 631 | 22,7 | Cochabamba | An departamantoù |
| Ar proviñsoù | Departamant La Paz | BO-L | 2 741 554 | 133 985 | 19,9 | La Paz (Bolivia) | An departamantoù |
| Ar proviñsoù | Departamant Oruro | BO-O | 444 093 | 53 558 | 8,2 | Oruro | An departamantoù |
| Ar proviñsoù | Departamant Pando | BO-N | 109 173 | 63 827 | 1,1 | Cobija | An departamantoù |
| Ar proviñsoù | Departamant Potosí | BO-P | 780 392 | 118 218 | 6,5 | Potosí | An departamantoù |
| Ar proviñsoù | Departamant Santa Cruz | BO-S | 2 776 244 | 370 621 | 7,1 | Santa Cruz de la Sierra | An departamantoù |
| Ar proviñsoù | Departamant Tarija | BO-T | 496 988 | 37 623 | 12,5 | Tarija | An departamantoù |
| Ar proviñsoù | Bolivia | BO | 10 027 644 | 1 098 581 | 9,1 | Sucre | An departamantoù |

## Notennoù

* ↑ Renabl 2012 (gwelit (es) Instituto Nacional de Estadistica) ; poblañs e miz Gouere 2021 (brasjedet) : 11 758 869, stankted 10,7 (gwelit (en) CIA — The World Factbook).
# Departamant an Alpes-Apuanes

An Alpes-Apuanes (Dipartimento delle Alpi Apuane en italianeg) a oa un departamant gall er Republik sizalpin eus 1797 betek 1798, savet diwar dugelezh Massa.
# Departamant tramor

Un departamant tramor zo un departamant gall, rak n'eus ket departamantoù tramor e bro all ebet, pell diouzh Europa. An departamantoù tramor a zo war un dro rannvroioù.
Pemp zo anezhe:
* Gwadeloup (971);
* Martinik (972);
* Gwiana (973);
* La Réunion (974);
* Mayotte (976).
E-kichen an departamant tramor emañ ivez:
* ar rannvro tramor
* an tiriad tramor
* ar strollegezh tramor
Kement-se a ya d'ober Bro-C'hall tramor.
# Departamant an Adda (1805)

Adda a oa un departamant gall e Rouantelezh Italia, krouet gant Napoleon Iañ, impalaer ar C'hallaoued e 1804, ha Roue Italia adal 1805. Anvet e oa diwar ar stêr Adda, ha Sondrio a oa ar pennlec'h anezhañ.
Klotañ a rae gant ar Valteline ha kontelezhioù Chiavenna ha Bormio.

## Istor

Un departamant « Adda » a oa bet krouet d'an 9 a viz Gouhere 1797 er Republik Sizalpin, ha dezhañ daou bennlec'h, Lodi ha Crema, a bep eil bep daou vloaz.
D'ar 5 a viz Du 1797 e voe krouet an departamant « Adda-et-Oglio », dezhañ Morbegno da bennlec'h, evit reiñ bod d'ar Valtelina ha da gontelezhioù Chiavenna ha Bormio, tennet digant ar Grisons d'an 19 a viz Mezheven 1797 ha staget ouzh ar Republik Sizalpin d'an 22 a viz Here goude. D'an 3 a viz Kerzu 1797 e voe kaset ar pennlec'h da Sondrio.
D'ar 1añ a viz Gwengolo 1798 e voe kaset Adda da get pa voe adaozet an departamantoù. Daou vloaz goude, e 1800, e voe diskaret an Adda-et-Oglio pa voe adkrouet ar Republik Sizalpin, deuet da vout goude ar Republik italian.

## Pennad kar

* Departamant gall en Italia
# Departamant ar Panaro

Departamant ar Panaro a oa un departamant gall en Italia, er Republik sispadan da gentañ, er Republik sizalpin, e Republik Italia hag e Rouantelezh Italia ivez, adal 1797 betek 1815. Anvet e oa diwar-lerc'h ar stêr Panaro, ha Modena e oa ar pennlec'h. Er reter dezhañ e oa departamant ar Reno.
# Departamantoù Aod an Olifant

111 departamant ha 14 distrikt a ya d'ober Aod an Olifant

## Liamm diavaez

* Roadennnoù ouzhpenn
# Chlamydia

Ar Chlamydia zo ur genad bakteri a vez treuzkaset a zen da zen dre an darempredoù reizhel hag a zo kiriek d'ur c'hleñved hag a zo gouest da zegas an dallentez.

## Liamm diavaez

* (fr) http://www.phac-aspc.gc.ca/publicat/std-mts/chlam-fra.php
# Chlamydochaera jefferyi

Chlamydochaera jefferyi :
| Ur barez C. jefferyi, luc'hskeudennet e Park broadel Kinabalu (stad Sabah, Malaysia). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Turdidae |
| Genad : | Chlamydochaera |
| Anv skiantel ||
| Chlamydochaera Sharpe, 1887 ||
| Anv skiantel ||
| Chlamydochaera jefferyi Sharpe, 1887 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chlamydochaera jefferyi a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Turdidae. Ar spesad nemetañ er genad Chlamydochaera an hini eo.
Dont a ra ul lodenn eus e anv eus hini ar c'hourater saoz Jeffrey Whitehead, tad an ergerzher John Whitehead (1860-1899).

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh.

## Annez

Brosezat eo ar spesad en enezenn Borneo.

## Liammoù diavaez

* (en) Chlamydochaera jefferyi el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Chlamydochaera jefferyi e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Chlamydochaera jefferyi el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Chlamydochaera jefferyi.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chleuheg

Ur yezh verberek eus is-skourr ar yezhoù atlasek eo an tacheliteg ( تشلحيت tašlḥiyt, galleg: tachelhit pe chleuh, arabeg: shilha) komzet gant tro-dro da 8-10 milion a dud en holl e mervent Maroko hag en Aljeria. Komzet e vez ivez gant enbroidi e Frañs .
Komzet e vez ar rannyezh souseg (susiua pe sus) en Aljeria.
Pa vez skrivet e vez implijet peurliesañ al lizherenneg arabek

## Gwelet ivez

* Yezhoù berberek an norzh
* Yezhoù afrez-aziatek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Rosetta Project
* Ensavadur Real evit ar Sevenadur Amazigh
# Chlamydosaurus kingii

Chlamydosaurus kingii :
| Chlamydosaurus kingii. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Kerentiad : | Agamidae |
| Genad : | Chlamydosaurus |
| Anv skiantel ||
| Chlamydosaurus kingii Gray, 1825 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chlamydosaurus kingii a zo ur spesad saorianed eus kerentiad an Agamidae.
Dougen a ra anv an amiral breizhveuriat Phillip Parker King (1791-1856) a voe e-touez kentañ ergerzherien aodoù Aostralia.

## Doareoù pennañ

Tremen a ra an darn vrasañ eus e amzer er gwez ma c'hell gedal e breizhoù diwarne.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned hag a bak er gwez pe war al leurenn.

## Annez

Daremprediñ a ra al loen norzh Aostralia (Aostralia ar C'hornôg, Tiriad an Norzh ha Queensland) ha su Ginea Nevez.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al loen anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg, evit poent.
* ↑ Ergerzhout a reas Patagonia hag enezeg Douar an Tan ivez.
# Chlamydotis

Chlamydotis :
| Un otiz houbara ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Otidiformes |
| Kerentiad : | Otididae |
| Genad : | Chlamydotis |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chlamydotis a zo ur genad e rummatadur an evned.

## Spesadoù

2 spesad otized a zo er genad-mañ:
* an otiz houbara (Chlamydotis undulata)
* otiz MacQueen (Chlamydotis macqueenii)
# Chlamydera

Chlamydera :
| Chlamydera cerviniventris. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Ptilonorhynchidae |
| Anv skiantel ||
| Chlamydera Gould, 1837 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chlamydera zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1837 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Chlamydera cerviniventris,
* Chlamydera guttata
** C. g. carteri ha guttata,
* Chlamydera lauterbachi
** C. l. lauterbachi hag uniformis,
* Chlamydera maculata,
* Chlamydera nuchalis
** C. n. nuchalis hag orientalis.
O c'havout a reer en Aostralia hag e Ginea Nevez, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ptilonorhynchidae/Chlamydera (lennet e-barzh d'an 10 a viz Mae 2018).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Chleuasicus atrosuperciliaris

Chleuasicus atrosuperciliaris :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sylviidae |
| Genad : | Chleuasicus |
| Anv skiantel ||
| Chleuasicus Blyth, 1845 ||
| Anv skiantel ||
| Chleuasicus atrosuperciliaris Godwin-Austen, 1877 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chleuasicus atrosuperciliaris (Paradoxornis atrosuperciliaris kent) a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Sylviidae. Ar spesad nemetañ er genad Chleuasicus an hini eo.

## Annez

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Chleuasicus atrosuperciliaris atrosuperciliaris, Godwin-Austen, 1877, eus biz India da hanternoz, reter Myanmar ha mervent Sina ; eus kreisteiz Myanmar ha gwalarn Thailand da hanternoz, kreiz Laos ha hanternoz Viêt Nam,
* C. a. oatesi, e reter menezioù Himalaya.

## Liammoù diavaez

* (en) Chleuasicus atrosuperciliaris war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Chleuasicus atrosuperciliaris war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Chleuasicus atrosuperciliaris.
# Chloe

Chloe zo un anv-badez saoznek, Chloé e galleg.

## Gerdarzh

* Chloe, deuet diwar an anv henc'hresianek χλοε (C'hloe), hag a dalv kement ha glazur nevez, a oa un anv roet d'an doueez Demeter, pe d'he c'hevatal roman Keres.

## Adstummoù

Ouzhpenn Chloe : Chloë, Cloe, Chlöe, Chloé, Clowy, Kloe, Khloe, Khloë, Khloé, Kloé , Kloë.

## Yezhoù all

Kavet e vez: Chloé, Chloë, Cloé, Chloe, Chloée, Kloé e galleg

## Diwar-benn an anv

* Meneget eo an anv er Bibl: e lizhiri Paol Tars da Gorintiz. Gwelet eo Chloe Korint evel ur santez gant ilizoù ar Reter.
* En iliz katolik e vez lidet an anv d'ar 5 a viz Here, da zeiz Fleur d'Issendolus
* Brudet mat e oa e Bro-Saoz e 2003, bloavezh ma voe roet ar muiañ d'ar merc'hedigoù.
* Lakaet eo bet diouzh ar c'hiz e galleg goude 1965, gant romant Boris Vian, l'Écume des jours, ha dreist-holl goude 1980.

## Tud

* Chloé Clerc, kanerez c'hall
* Chloé Delaume, romantourez c'hall
* Chloé Dumas, aktourez c'hall
* Chloé Flipo, aktourez c'hall
* Chloë Grace Moretz, aktourez stadunanat
* Chloe Jones (1975-2005), aktourez stadunanat
* Chloë des Lysses,aktourez ha kazetennerez c'hall
* Chloe Marshall, dougerez dilhad saoz
* Chloé Mons, aktourez c'hall
* Chloé Mortaud, miss France 2009 ;
* Chloé Réjon, aktourez c'hall;
* Chloé Sainte-Marie, aktourez kanadian
* Chloë Sevigny, aktourez stadunanat

## Arzoù

* Chloe e Dafnis ha Chloe',
* Chloe (Thressa), en Odes (I.23, III.7 ha III.26), gant ar barzh latin Horatio, a oa serc'h dezhañ;
* Chloe en Uncle Tom's Cabin, romant gant Harriet Beecher-Stowe en 1852.
* Chloé (Lefebvre) , taolenn gant Jules Joseph Lefebvre, e 1875.
* Chloe, e L'Écume des jours, romant gant Boris Vian e 1947.

## Oabl

* un asteroidenn(402) Chloé
# Chloephaga hybrida

Chloephaga hybrida :
| Ur c'houblad en Inizi Maloù (par gwenn, parez du). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Chloephaga |
| Anv skiantel ||
| Chloephaga hybrida (Molina, 1782) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Chloephaga hybrida zo anv skiantel un evn e-touez ar c'herentiad Anatidae.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Chloephaga hybrida hybrida, eus aodoù Chile da Douar an Tan ha kreisteiz-pellañ Arc'hantina,
* Chloephaga hybrida malvinarum, en Inizi Maloù.
Plijout a ra an traezhennoù bili hag an aodoù kerreg dezhañ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Chloephaga hybrida war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Chloephaga hybrida war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Chloephaga hybrida war al lec'hienn Avibase.
# Cyrtonyx

Cyrtonyx :
| Cyrtonyx montezumae, tresadenn (1928) gant Fuertes. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Galliformes |
| Kerentiad : | Odontophoridae |
| Anv skiantel ||
| Cyrtonyx Gould, 1844 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Cyrtonyx a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ evned hag a denn d'ar c'hoailhed, krouet e 1844 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).
Dont a ra e anv eus ar gerioù henc'hresianek κυρτός (kromm e brezhoneg) hag ὄνυξ (kraban e brezhoneg).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Cyrtonyx montezumae
** C. m. mearnsi, montezumae, rowleyi ha sallei,
* Cyrtonyx ocellatus.

## Annezva

O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Kreizamerika, Mec'hiko ha Norzhamerika, pevar (4) isspesad dezho en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Odontophoridae/Cyrtonyx (lennet e-barzh d'an 19 a viz Mezheven 2022).
# Cyr

Cyr zo un anv-badez gallek, bremañ dic'hizet, deuet eus anv latin Cyriacus, anv ur sant katolik.

## Lec'hanv

* Saint-Cyr
# Cyril Ramaphosa

Matamela Cyril Ramaphosa, ganet d'ar 17 a viz Du 1952 e Soweto, zo ur politikour suafrikan, prezidant Republik Suafrika abaoe ar 14 a viz C'hwevrer 2018.
Bet eo bet sindikalour ha paotr a aferioù. Bez-prezidant Suafrika eo bet etre 2014 ha 2018. Dilennet eo bet da brezidant an ANC e 2017, ha deuet eo da vezañ prezidant ar vro e 2018 da heul dilez Jacob Zuma. Prezidant Unaniezh Afrika eo bet ivez e 2020.