# Mor-Bihan

Mor-Bihan :
| Anv gallek (ofisiel) | Morbihan |
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Rannvro Breizh |
| Pennlec'h (prefeti) | Gwened |
| Isprefetioù | an Oriant Pondi |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | David Lappartient (LR) |
| Prefed | Pascal Bolot |
| Kod EBSSA | 56 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-56 |
| Kod Eurostat NUTS-3 | FR524 |
| Poblañsouriezh ||
| Anv annezidi | Morbihaniz, Morbihanezed |
| Poblañs | 776 103 ann. (2022) |
| Stankter | 114 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 47° 49′ 59″ Norzh 2° 49′ 59″ Kornôg / 47.833, -2.833 |
| Gorread | 6 823 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 3 |
| Pastelloù-bro | 6 |
| Kantonioù | 21 |
| Etrekumuniezhioù | 12 |
| Kumunioù | 253 |
| kemmañ |
Ar Mor-Bihan (distaget:), Morbihan e galleg hag ent-ofisiel (distaget:), a zo unan eus ar pemp departamant a oa bet savet e Breizh da heul ar Reveulzi c'hall. E su-kreiz ar vro emañ, a-hed ar Meurvor Atlantel, Gwened eo ar pennlec'h anezhañ, hag ar 56 an niverenn roet dezhañ.

## An anv

Pa oa bet krouet departamant ar Mor-Bihan e 1790 e voe darbet dezhañ bezañ anvet Côtes-du-Sud (Aodoù-ar-C'hreisteiz), peogwir e oa dres a-dal d'an departamant all Côtes du Nord (Aodoù-an-Hanternoz).
A-benn ar fin e voe anvet Morbihan diwar anv ar Mor Bihan, anv brezhonek ar pleg-mor a gaver er c'hreisteiz da gêr Gwened. Ar Mor Bras a vez graet eno eus ar Meurvor Atlantel hag ar Mor Bihan eo al lenn-vor, morlenn pe pleg-mor.

## Douaroniezh

Bevennet eo gant departamantoù Penn-ar-Bed er c'hornôg, Aodoù-an-Arvor er norzh, an Il-ha-Gwilen er reter, al Liger-Atlantel er gevred, hag ar Meurvor Atlantel er su.
Meur a aber a gaver war aodoù ar Mor-Bihan, hag anvet e vezont stêr e Bro-Gwened. E-leizh a inizi a zo er pleg-mor en deus roet e anv d’an departamant: Enizenac'h hag an Arzh eo ar re vrasañ anezho.
Er-maez d’an aodoù ez eus pemp enez bras a-walc’h, peder anezho a zo annezet:
* Dirak ar pleg-mor emañ Meabann e-lec’h m’eo difennet mont en abeg d’ar mirva evned a zo eno.
* E mervent bae Kiberen:
** Enez Houad
** Enez Edig
** ar Gerveur
* Enez Groe (er-maez d'an Oriant)
Hañv-c'hoañv e vez klouar-tre an hin. Lec’hioù 'zo e-giz Ledenez Kiberen pe ar Gerveur a zo brav-eston o hin (mikro-hin).

## Arondisamantoù ar Mor-Bihan

* Arondisamant Gwened
* Arondisamant an Oriant
* Arondisamant Pondi

## Istor
### Dispac'h gall

E 1790 eo bet savet an departamant gant an darn vrasañ eus Bro-Wened, lodenn gevred Bro-Sant-Maloù, ul lodenn eus Kernev (er gwalarn, gant Gourin hag ar Faoued), ha darnoù eus Bro-Sant-Brieg ha Bro-Naoned (lez kleiz ar Gwilen).

### Roll ar brefeded 1936-1946

| Prantad | Anv |
| 1936 - Gouere 1941 | Henri Piton |
| Gouere 1941 - 14 a viz Du 1941 | Robert Cousin |
| 14 a viz Du 1941 - 28 a viz Here 1942 | Paul Grimaud |
| 28 a viz Here 1942 - 24 a viz Genver 1944 | Pierre Marage |
| 24 a viz Genver 1944 - 4 a viz Eost 1944 | Roger Constant |
| 4 a viz Eost 1944 - 1946 | Jacques Onfroy |

## Brezhoneg

Evel Aodoù-an-Arvor eo divyezhek departamant ar Mor-Bihan. Komzet vez brezhoneg er c'hornôg ha gallaoueg er reter.

### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-departamant a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

### Niver a vrezhonegerion

* ouzhpenn 48 000 brezhoneger en tu-hont da 18 vloaz en departamant-mañ (diwar an enklask Étude de l'histoire familiale savet gant EBSSA e 1999)
* 3183 skoliad a oa er skolioù Diwan hag er skolioù divyezhek brezhoneg-galleg en distro-skol 2005 :
** 451 skoliad er skolioù Diwan e-barzh 6 skol hag ur skolaj ;
** 1803 skoliad e klasoù divyezhek an deskadurezh kristen ;
** 929 skoliad e klasoù divyezhek an deskadurezh Stad;
* 36 kumun a zo ur skol Diwan pe ur skol zivyezhek enno. 3,8% eus bugale an departamant a zo skoliataet en div yezh er c'hentañ derez.

## Gwelet ivez

* Ar Mor Bihan.
* Bannoù ar Mor-Bihan
* Arondisamantoù ar Mor-Bihan
* Kantonioù ar Mor-Bihan
* Kumunioù ar Mor-Bihan
* Kuzulierion jeneral ar Mor-Bihan

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel ar c'huzul-departamant
* Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)
* Touristañ er Mor-Bihan (fr) (en)

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Archives départementales du Morbihan, Guide des sources des archives publiques contemporaines sur la seconde guerre mondiale et la reconstruction dans le Morbihan, pajenn 49 , Gwened, Mae 2010
* ↑ Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ Ofis ar brezhoneg