# Antonio Vivaldi

Antonio Lucio Vivaldi (4 a viz Meurzh 1678, Venezia - 28 a viz Gouere 1741, Vienna) a zo ur sonaozour italian, unan eus re bennañ ar marevezh barok.
Korfet dister evel ma oa, darbet e voe dezhañ mervel en e gavell ha badeziet e voe trumm devezh e c'hanedigezh, gant an amiegez hec'h-unan.
E dad, barver met ivez biolinour donezonet e penniliz Sant-Mark, en skoazellas da loc'hañ gant ur red-micher sonerezhel hag en lakaas da vezan degemeret er c'hlaviaz Cappella di San Marco, lec'h ma voe ur biolinour priziet anezhañ. Edo gant ar verranal, ar pezh a vroudas e dad d'en gouestlañ d'ar velegiezh. Kerniet e 1693, ez eas da veleg e 1703. Lesanvet e veze ar « beleg rouz » dre ma oa melegan veneziat liv e vlev.
Kerkent ha 1704, e voe diskarget eus e gefridioù ha redioù evit abegoù mezegel, ar pezh a roas dezhañ an tu d'en em reiñ penn-da-benn d'ar sonerezh. E-giz-mañ e voe mestr biolin en Ospedale de la pieta, un ospital lec'h ma kelenne an emzivadezed ; ar c'hlaviaz plac'hed-se a oe d'an ampoent dieil er bed hag a zedenne kalz a estrenien pinvidik. Labourat a rae ivez evel impresario evit c'horiva Sant'Angelo Venezia en ur ober war-dro ar c'hevratoù hag al lizheroù-dle.
Buan-kenañ e teuas klod ha brud dezhañ, hag e-touez esparadennoù kentañ ar sonerezh e voe da vat. Gant ar plac'hed yaouank niverus en ambrouge alies e roe danvez da ragachat. Pilwerzhañ ar rae e zornskridoù diouzh feur un dugad ar c'hengerzad. Aet war an oad ez eas da reuzeudik ha douaret e voe gant servij ar re baour an ospital.
Goude e varv e kouezhas e oberenn e puñs an ankounac'h kent bezañ tennet er-maez anezhañ adalek 1913 da heul labourioù ar c'herzoniour Marc Pincherle, ha dont war wel da vat er bloavezhioù 1950. Adembannet hag enrollet e voe e oberennoù pennañ.

## Dielfennadenn

Dreistmuzul eo Levezon Vivaldi war ar sonerezh kornôgat : krouet en deus evit gwir ar c'hengerzad evit klav a-unan evel ma voe perc'hennet gant sonaozourien ar c'hlaselezh hag ar romantelezh. Ur c'hrouer donezonet e oa, dezhañ ur skiant ledan eus ar c'hlaviazadur. Gant ar strujus-kenañ ma voe, ez eo en tu-hont da 450 ma brasjeder niver ar c'hengerzadoù bet kenaozet gantañ.
Johann Sebastian Bach a vame kalz outañ ha digant Vivaldi an hini eo en deus amprestet ar muiañ a zodennoù evit o zreuzskrivañ pe o azasaat. Treuzskrivet en deus pergen evit ograou pe evit stokelleg meur a gengerzad diwar opus 3 Vivaldi "l'estro armonico".

## An oberenn

E-touesk oberennoù ar sonaozour puilh-mañ, e kaver:
* 456 kengerzad (en o zouez 210 evit biolin pe gaolviolin a-unan)
* 44 moted
* 73 sonatenn
* 47 opera en o zouez La verità in cimento (RV 739)
* sinfoniennoù
* sonerezh kambr
* sonerezh sakr (« oratorio » Juditha Triumphans, daou Gloria, Stabat Mater, Nisi Dominus, Beatus Vir, Magnificat, Dixit Dominus)
* Ar Pevar Amzer (Le Quattro Stagioni) eo hep mar e oberenn vrudetañ.
An oberennoù da heul a veze moullet en XVIII$^{vet}$ kantved en ti-embann Le Cene en Amsterdam hag hini e warlec'hiad Roger, ha rummataet e vezent e korf 14 Opus.
* op.1; 12 Sonatenn e triad evit 2 violin ha solvoudenn
* op.2; 12 Sonatenn evit biolin ha solvoudenn
* op.3; 12 Kengerzad evit 1 ha meur a violin « L'estro armonico »
* op.4; 12 Kengerzad evit biolin « La Stravaganza »
* op.5; 12 Sonatenn evit 1 pe 2 violin
* op.6; 6 Kengerzad evit biolin
* op.7; 12 Kengerzad evit biolin hag oboell
* op.8; Kengerzadoù evit biolin « Il cimento dell'armonia e dell'inventione » (ennañ ar Pevar Amzer) (1725)
* op.9; Kengerzadoù evit biolin « La Cetra »
* op.10; 6 Kengerzad evit fleüt
* op.11; 6 Kengerzad evit biolin ha oboell
* op.12; 6 Kengerzad evit biolin
* op.13; 6 Sonatenn evit fleüt ha solvoudenn « Il Pastor Fido »
* op.14; 12 Sonatenn evit gaolviolin ha solvoudenn.

## Rummatadur arnevez e Oberennoù

* RV = an hini bremanelañ, digant Peter Ryom 1973
* P = hihi Marc Pincherle, dastumer kantadoù a gevrollennoù barok, 1950 a oa fazioù ennañ.
* Oberennoù Vivaldi diwar rummatadur Ryom

## Gwelet ivez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

### Liammoù diabarzh

* Roll ar violinourien.
* Roll ar sonaozourien

### Liammoù diavaez

* Buhezskrid, katalog darnel an oberennoù, levrlennadur, pladennrolladur

### Kevrollennoù enlinenn

* Ar« Goañv » hag an « Nevezamzer » kempennet evit piano aez-kenañ.
* Kevrollennoù ar 4 amzer
* Un nebeud kengerzadoù, La Follia, Ariaoù ha treuzskrivadenoù