OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Barbara Manfredi

Barbara Manfredi (Faenza, 1444 – Forli, 1466) a oa ur briñsez italian er XV$^{vet}$ kantved.
Merc'h e oa da Astorre II Manfredi, aotrou Faenza, en Emilia-Romagna hiziv. E 1462 e timezas gant Pino III Ordelaffi, aotrou Forli, prometet ma oa dezhañ abaoe he seizh vloaz. E 1463 e klañvas Pino, ken na voe soñjet e oa bet kontammet gant e vreur Francesco. Gwellaat a reas dezhañ avat. E 1466, e voe tro Francesco da venel klañv, goude ma klaskas Barbara e gontammañ, en aner.
Francesco a voe muntret gant un ofisour dezhañ, setu ma lammas e vreur Pino war e gêr ha ma teuas da vout mestr Forli ha Forlimpopoli gant skoazell Venezia. Ur pennad goude e varvas Barbara, hag he zad a gavas dezhañ e oa bet kontammet gant Pino. Klask a reas skoazell ar pab Paol II da lakaat e vab-kaer e-maez Forli. Pino a c'houlennas digant Francesco di Simone Ferrucci sevel ur mell bez da Varbara en iliz Sant Biagio e Forli. Kement-se a veze komprenet evel ur merk a gablusted gant tud e amzer.

## Levrlennadur

* (it) Pecci, Giuseppe : Gli Ordelaffi, signori di Forli, Fratelli Lega Editori, Faenza, 1955.
# Barbara Allen

Barbara Allen zo ur ganaouenn saoznek a Vro-Skos. Kaset e voe alese d'ar Stadoù-Unanet, ma voe brudet bras. Ur c'hant doare disheñvel zo anezhi bremañ. En dastumad Child Ballads he deus an niverenn 84.

## Komzoù

| It was in and about the Martinmas' time, When the green leaves were a-falling, That Sir John Graeme from the West country Fell in love with Barbara Allen. He sent his men down through the town To the place where she was dwelling, "O haste an' come to my master dear, Gin ye be Barbara Allen." O hooly, hooly rase she up Till she cam where he was lyin, An' when she drew the curtains roun Said, "Young man, I think ye're dyin." "I am sick an' very very sick, An it's a' for Bawbie Allan." "But the better for me ye never shall be Though your heart's blood were a-spillin. "O don't you mind, young man", she said, "When in the tavern callin, Ye made the toasts gang roun an' roun, But ye slighted Bawbie Allan." "A kiss o you would do me good, My bonnie Bawbie Allan." "But a kiss o me ye sanna get, Though your heart's blood were a-spillin". | He's turned his face untae the wa', For death was wi him dealin, Said, "Fare ye weel, my kind friends a', But be kind to Bawbie Allan. "Put in your han' at my bedside, An' there ye'll find a warran', A napkin full o my heart's blood, Gie that to Bawbie Allan." Slowly, slowly, rase she up An slowly, slowly, left him, An' sighin said she could not stay Since death o life had reft him. She hadna gane a mile but ane, When she heard the dead bell knellin, An' ilka toll that the dead bell gae Said, Woe to Bawbie Allan. In them cam her father dear, Said, "Bonnie Bawbie, tak him." "It's time to bid me tak him noo When ye know his coffin's makin. "In then cam her brother dear, Said, "Bonnie Bawbie, tak him." "It's time to bid tak him noo, When his grave-claes is a-makin." | Then in cam her sisters dear, Said, "Bonnie Bawbie, tak him." "It's time to bid me tak him noo, Whan my heart it is a-brakin." "O mother dear, o mak my bed, An' mak it saft an' narrow; My love has died for me to-day, I'll die for him to-morrow. O father deir, o mak my bed, An' mak it saft an narrow; My luve has dyed for me to-day, An I will dye o' sorrow." Barb'ry Allen was buried in the old church-yard, Sweet William was buried beside her, Out of Sweet William's heart there grew a rose, Out of Barb'ry Allen's, a briar. They grew an grew in the old church-yard, Till they could grew no higher; At the end they form'd a true-lover's knot And the rose grew 'round the briar. |

## Kanerien

Kanet eo bet gant meur a zen, en o zouez
* Pete Seeger,
* Jean Ritchie
* Joan Baez
* Paul Simon and Art Garfunkel.
* Dolly Parton
Alies e vez disheñvel ar c'homzoù.

## Doareoù italianek

Tri doare italianek zo bet kanet gant Angelo Branduardi :
* E 1983 Piano Piano en e bladenn Cercando l'oro
* E 2011 Barbriallen en albom Così è se mi pare.
* E 2013 Barbrie Allen en e bladenn Il rovo e la rosa - Ballate d'amore e morte.

## Notennoù

* ↑ Jean Ritchie o kanañ Barbry Allen
* ↑ Komzoù doare Joan Baez
* ↑ Komzoù doare Simon ha Garfunkel
* ↑ Doare Dolly Parton gant al laz iwerzhonat Altan
# Bawmeg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz eo ar bawmeg (bawm) komzet gant tro-dro da 9.000 den en holl (1990) en Assam en India e Bangladesh (5.773 den e 1981) hag e Myanmar.

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù koukiek-tchinek
# Bayamo

Bayamo zo ur gêr e reter enez Kuba, e proviñs Granma.

## Tud Bayamo

* Manuel del Socorro Rodríguez (1758-1819), kazetenner
* Pedro Figueredo (1818-1870) : a savas La Bayamesa, kan broadel
* Carlos Manuel de Céspedes (1819-1874) : politikour ha dispac'her
* José Fornaris (1827-1890), barzh
* Tomás Estrada Palma (1832-1908) : kentañ prezidant Republik Kuba
* Pablo Milanés (1943-) : kaner
# Bayard (marc'h)

Bayard, pe Bayart, e galleg, (Baiardo en italianeg, (Ros) Beiaard en izelvroeg) zo ur marc'h eus mojennoù gallek Danvez Bro-C'hall, brudet dre istor ar Pevar Mab Emon. Kreñv ha speredek e oa, ken kreñv ma c'halle dougen ar pevar breur war un dro.
Mab e oa d'un aerouant ha d'un naer. Dieubet e voe eus un enezenn gant ar strobineller Maugis, ha roet e voe gant an impalaer Karl Veur da Renaud de Montauban, ar mab henañ. Goude e kouezhas konnar an impalaer war co c'hein, roet e voe bayard da Garl veur, ha hennezh a c'hourc'hemennas e deurel er roen, pe er Meuse hervez doare où nevesoc'h d'ar vojenn, gant ur maen-milin en-dro d'e c'houzoug. Met dont a-benn a reas Bayard da dec'hel hag abaoe, hervez ar vojenn, e talc'h da gantreal e koad an Ardenne ma en klever o c'hwirinat.

## Levrlennadur

* R. Noiville, « Un épisode ardennais de l'Histoire des Quatre Fils Aymon : Charlemagne contre le Cheval Bayart », Bulletin de la Société de Mythologie Française, no 4,‎ octobre-décembre 1950, p. 11-12
* Henri Dontenville, « Les chevaux magiques : le Bayart », Bulletin de la Société de Mythologie Française, no 5,‎ janvier-mars 1951, p. 1-3
* A. Lamontellerie, « Contribution à l'étude de la légende de Bayart et des quatre fils Aymon », Bulletin de la Société de Mythologie Française, no 14,‎ avril-juin 1953, p. 28-30
* M. Françon, « Le cheval Bayard », Revue internationale d'onomastique, vol. 8 et 9,‎ 1956, p. 184-217
* Aurore Lamontellerie, « Cheval Bayard : ses bonds dans la Marche ; la danse à Esquièze ; places fortes et empreintes de la Basse Dordogne », Bulletin de la Société de Mythologie Française, no 52,‎ octobre-novembre 1963, p. 111
* M. D. Leclerc, « L'histoire des Quatre Fils Aymon. Essai d'analyse iconographique », La vie en Champagne, no 4,‎ 1995, p. 16-17
* Bernard Coussée, « Le cheval dont l'échine s'allonge et le bestiaire fantastique de l'Artois », Bulletin de la Société de Mythologie Française, no 184,‎ 1996
# Bayarque

Bayarque a zo ur gumun e proviñs Almería en Andalouzia, e Spagn.
# Bayati

Bayati a zo ur strollad sonerien breizhat.

## Sonerien

* Faustine Audebert: kan
* Florian Baron: oud
* Gabriel Faure: biolin
* Gurvant Le Gac: fleüt
* Gaël Martineau: taboulinoù
* Gaëtan Samson: taboulinoù

## Pladennoù

* 2010: Foñs ar bed, DROM ASSO

## Liammoù diavaez

* myspace Bayati
# Bayburt (proviñs)

Proviñs Bayburt zo ur proviñs e biz Turkia.

## Douaroniezh

War-dro 80.000 annezad a oa e Bayburt e 2007.
4.000 km² eo e c'horread.
g • ka • keProviñsoù Turkia :
| Rannvro Marmara | Balıkesir · Bilecik · Bursa · Çanakkale · Edirne · İstanbul · Kırklareli · Kocaeli · Sakarya · Tekirdağ · Yalova |
| Rannvro Egea | Afyon · Aydın · Denizli · İzmir · Kütahya · Manisa · Muğla · Uşak |
| Rannvro ar Mor Du | Amasya · Artvin · Bartın · Bayburt · Bolu · Çorum · Düzce · Giresun · Gümüşhane · Karabük · Kastamonu · Ordu · Rize · Samsun · Sinop · Tokat · Trabzon · Zonguldak |
| Rannvro Kreiz Anatolia | Aksaray · Ankara · Çankırı · Eskişehir · Karaman · Kayseri · Kırıkkale · Kırşehir · Konya · Nevşehir · Niğde · Sivas · Yozgat |
| Rannvro Kreizdouarel | Adana · Antalya · Burdur · Hatay · Isparta · Kahramanmaraş · Mersin · Osmaniye |
| Rannvro Reter Anatolia | Ağrı · Ardahan · Bingöl · Bitlis · Elazığ · Erzincan · Erzurum · Hakkari · Iğdır · Kars · Malatya · Muş · Tunceli · Van |
| Rannvro Gevred Anatolia | Adıyaman · Batman · Diyarbakır · Gaziantep · Kilis · Mardin · Şanlıurfa · Siirt · Şırnak |
# Bayenghem-lès-Éperlecques

Kumunioù Frañs :
| Anv | Bayenghem-lès-Éperlecques |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Région d'Ardres et de la Vallée de la Hem |
| Kanton | Ardres |
| Kod INSEE | 62087 |
| Kod post | 62910 |
| Maer | Jean-Michel Bouhin |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 4,51 km² |
| Led | 50° 48' 28" Norzh |
| Hed | 02° 07' 30" Reter |
| Uhelder kreiz | 55 m |
| Uhelder bihanañ | 12 m |
| Uhelder brasañ | 92 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 921 (2007) |
| Stankter | 204 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bayenghem-lès-Éperlecques a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin.

### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Bayenghem-lès-Éperlecques Churchyard

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Hollad | 1 |
Mervel a reas e miz Kerzu 1915 e-pad ar Brezel-bed kentañ .

## Dave ha notennoù

* ↑ Clochers de France
* ↑ WW1 Cemetery
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Bayern

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bayern eo an anv alamanek ar vro a zo Bavaria e latin ha brezhoneg. Anv ar vro eo, hini meur a dra ha meur a zen eo ivez.

## Tud

* Albrecht von Bayern, pe Alberzh Bavaria, anv meur a zen
* Anna von Bayern, pe Anna Bavaria,
* Elisabeth von Bayern, pe Elesbed Bavaria,
* Elisabeth Ludovika von Bayern, pe Elesbed Ludovika Bavaria (1801 -1873 ),
* Ernst von Bayern,
* Ferdinand von Bayern
* Ferdinand Maria von Bayern
* Franz von Bayern,
* Leopold von Bayern
* Margarete von Bayern, pe Marc'harid Bavaria,
* Magdalena von Bayern
* Magdalene von Bayern
* Maria Anna von Bayern, pe Maria-Anna Bavaria,
* Sophie Friederike von Bayern
* Wilhelm von Bayern, pe Gwilherm Bavaria, anv meur a zen.

## Sport

* FC Bayern München
# Bayard

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Bayard, pe Bayart, zo un anv gallek.

## Merk

* Groupe Bayard a zo un embregerezh kazetennoù ha ti-embann gall savet e 1873 gant ar beleg katolik Emmanuel d'Alzon ha e genvreuriezh Les Augustins de l'Assomption.

## Mojenn

* Bayard (marc'h mojennel), brudet evel marc'h rous ar Pevar Mab Emon.

## Tud

* Pierre Ponson du Terrail, brezelour gall, anavezet evel ar marc'heg Bayard (1476-1524) .

## Lec'hioù

Meur a lec'h er Stadoù Unanet :
* Bayard (Iowa)
* Bayard (Nebraska)
* Bayard (New Mexico)
* Bayard (West Virginia)
# Bayenghem-lès-Seninghem

Kumunioù Frañs :
| Anv | Bayenghem-lès-Seninghem |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Pays de Lumbres |
| Kanton | Lumbres |
| Kod INSEE | 62088 |
| Kod post | 62380 |
| Maer | André Duwat |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 3,33 km² |
| Led | 50° 42' 03" Norzh |
| Hed | 02° 04' 39" Reter |
| Uhelder kreiz | 64 m |
| Uhelder bihanañ | 50 m |
| Uhelder brasañ | 170 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 329 (2006) |
| Stankter | 99 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Bayenghem-lès-Seninghem a zo ur gumun eus departamant ar Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant-Varzhin, XVI$^{vet}$ kantved.

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | Brezel-bed kentañ (Tirlu) 1 Eil brezel-bed (Aerlu) 3 |
| Hollad | 4 |
Implijet eo bet bered ar gumun evit douarañ ur soudard e miz Kerzu 1914, e-pad ar Brezel-bed kentañ, hag e miz Mae 1940 evit douarañ tri milour eus ar Royal Air Force (Aerlu ar Rouantelezh-Unanet) e-pad an Eil brezel-bed.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Milourien eus broioù arall ag ar C'hommonwealth en Aerlu eus ar Rouantelezh-Unanet: Zeland-Nevez 1
* ↑ WW1 Cemeteries
# Argañín

Argañín zo ur gumun eus proviñs Zamora e Spagn, war lez an Duero.
# Argemmoù Goldberg

Argemmoù Goldberg a zo un oberenn sonerezh evit klavisim savet gant Johann Sebastian Bach dezhi an niverenn 988 er c'hatalog BWV.

## Levrioù dave

* Argemmoù Goldberg BWV 988/1087
# Argegno

Argegno zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Argemmvac'henn

Ar c'hevreizhennoù argemmvac'hel zo ul lodenn a 'n arloadurioù pouezusañ e dezrann, pe en un doare hollekoc'h e jedoniezh pe en domanioù arloadur anezhañ. Bez' ez eus meur a zespizadur kevatal eus ar c'hevreizhennoù argemmvac'hel gwerc'hel:
* un arloadur kendalc'hek eus $\mathbb {R}$ da $\mathbb {R} _{+}^{*}\$ a dreuzfurm ur sammad e liesâd
* Keveskemmenn ur gevreizhenn logaritmek
* Disoc'h un atalad orgemmel linennek a 'r gentañ urzh,
* Sammad ur steudad a-bezh.
An despizadurioù diforc'hel a gevaraez da ledañ despizadur ar c'hevreizhennoù argemmvac'hel da gevreizhennoù eus C da C$^*$ pe zoken eus an egorioù kempleshañ ; amañ neuze ez arverer anezhañ e mentoniezh riemannian pe e damkaniezh strolladoù Lie, pe c'hoazh e studi aljebroù Banach.
Arloadurioù elfennel ar c'hevreizhennoù argemmvac'hel gwerc'hel pe gemplezh a sell ouzh diskoulmadur an ataladoù orgemmel, mont-en-dro damkaniezh Fourier, .... hogen, tachennoù arloadurioù ar c'hevreizhennoù argemmvac'hl zo ivez ledan kenan : studi kengresk ar strolloù, h.a.
# Argelato

Argelato a zo ur gumun eus proviñs Bologna e rannvro Emilia-Romagna en Italia.
# Argelers de la Marenda

Argelers de la Marenda :
| Argelers de la Marenda. ||
| Anv katalanek | Argelers de la Marenda |
| Anv gallek (ofisiel) | Argelès-sur-Mer |
| Bro | Katalonia Rousilhon |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Pireneoù-ar-Reter |
| Arondisamant | Ceret |
| Kanton | La Côte Vermeille |
| Kod kumun | 66008 |
| Kod post | 66700 |
| Maer Amzer gefridi | Antoine Parra 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Albères, de la Côte Vermeille et de l'Illibéris |
| Lec'hienn web | https://www.ville-argelessurmer.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 10 593 ann. (2020) |
| Stankter | 181 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 1156 m |
| Gorread | 58,67 km² |
| kemmañ |
Argelers de la Marenda (Argelès-sur-Mer e galleg) zo ur gumun eus Rousilhon, e Katalonia an Norzh, e departamant Pireneoù-ar-Reter, war aod ar Mor Kreizdouar.

## Ar vaered

| Anv | Mare$^,$ |
| Assiscle Bech | 1790-1791 |
| Jean Grando | 1791-1793 |
| Joseph Arman | 1793-1794 |
| Jean Matignon | 1794-1794 |
| Damien Padallé | 1794-1796 |
| Bonaventure Verges | 1796-1796 |
| François-Xavier Boluix | 1796-1798 |
| Joseph Arman | 1798-1799 |
| François-Xavier Boluix | 1799-1800 |
| Marc Surjus | 1800-1813 |
| Côme Ferran | 1813-1815 |
| Paul Pujas | 1815-1815 |
| Jean Azema | 1815-1816 |
| Isidore Ferrer | 1816-1821 |
| Bonaventure Verges | 1821-1821 |
| Pierre Padallé | 1821-1827 |
| Bonaventure Julia | 1827-1829 |
| Joseph Arman | 1829-1830 |
| Pierre Padallé | 1830-1831 |
| Joseph Arman | 1831-1837 |
| Jean Germain Pujol | 1837-1840 |
| Alphonse Sebe | 1840-1848 |
| François Sine | 1848-1848 |
| Assiscle Padallé Bocamy | 1848-1848 |
| François Padallé Siné | 1848-1848 |
| Thomas Bech | 1848-1852 |
| Joseph Azema | 1852-1855 |
| Germain Barbie | 1855-1865 |
| Côme Ferran Comes | 1865-1870 |
| Joseph Baylet | 1870-1870 |
| Étienne Pujol | 1870-1874 |
| Jacques Lanquine | 1874-1876 |
| Étienne Pujol | 1876-1877 |
| Michel Moret | 1877-1878 |
| Étienne Pujol | 1878-1890 |
| Jean Padallé Bocamy | 1890-1892 |
| Marc Surjus-Coste | 1892-1893 |
| Pierre Moreto | 1893-1902 |
| Marc Surjus-Coste | 1902-1908 |
| Louis Courtais | 1908-1912 |
| Côme Anglade | 1912-1914 |
| Vincent Rouzaud | 1914-1915 |
| Dieudonné Vinyes | 1915-1918 |
| Côme Anglade | 1918-1919 |
| Louis Courtais | 1919-1922 |
| Frédéric Trescases | 1944-1945 |
| Joseph Farre | 1945-1947 |
| Germain Farre | 1947-1947 |
| Frédéric Trescases | 1947-1953 |
| Gaston Pams | 1953 - 1981 |
| Isidore Fourriques | 1981 - 1983 |
| Jean Carrère | 1983 - 2001 |
| Pierre Aylagas | 2001- 2016 |
| Antoine Parra | 2016- |

## Kêrioù gevellet

* Hürth (Alamagn) abaoe 1988
* Montgat (Spagn) abaoe 1990

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel kêr Argelers de la Marenda

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ bislyjp.cpm, Marc Surjus : premier grand maire d'Argelès
* ↑ MairesGenWeb
* ↑ Fabricio Cardenas, Vieux papiers des Pyrénées-Orientales, Argelès, 11 juin 1815, Enero 12 2014
# Argelèrs

Argelèrs :
| Ar gêr gwelet eus Hautacam. ||
| Anv okitanek | Argelèrs de Gasòst |
| Anv gallek (ofisiel) | Argelès-Gazost |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Midi-Pyrénées |
| Departamant | Pireneoù-Uhel |
| Arondisamant | Argelèrs (pennlec'h) |
| Kanton | Argelèrs (pennlec'h) |
| Kod kumun | 65025 |
| Kod post | 65400 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Roux 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Vallée d'Argelès-Gazost |
| Lec'hienn web | http://www.argeles-gazost.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 897 ann. (2020) |
| Stankter | 950 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 412 m — brasañ 600 m |
| Gorread | 3,05 km² |
| kemmañ |
Argelèrs (Argelès-Gazost e galleg) zo ur gumun en departamant Pireneoù-Uhel hag er rannvro Midi-Pyrénées, e kreiz Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Argelèrs eo.
Er bloavezh 2020 e oa 2 897 a annezidi hag a reer Argelésiens anezho e galleg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Tour Mendaigne.
* An ti-kêr.
* Plasenn Strasbourg.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun
# Argelès

Argelès zo un anv-lec'h gallek ha hini teir c'humun c'hall :
* Argelès-Bagnères, en Hautes-Pyrénées, ha ne oa nemet Argelès betek 2003 ;
* Argelès-Gazost, en Hautes-Pyrénées ivez;
* Argelès-sur-Mer, en Pyrénées-Orientales
** Kamp-bac'h Argelès-sur-Mer
# Argelès-Bagnères

Argelès-Bagnères (Argelèrs de Banhèras en okitaneg) zo ur gumun c'hall en Hautes-Pyrénées, e kontelezh kozh Bigorre (Bigòrra e gaskoneg). Betek 2003 ne veze graet nemet Argelès anezhi.
# Aldo Leopold

Aldo Leopold (11 Genver 1887 – 21 Ebrel 1948) a oa un ekologour, ur prederour, ur c'hoadour, ur skiantour hag ur skrivagner stadunanat. Kelenner e oa e Skol-veur Wisconsin hag anavezet eo dre-benn d'e levr A Sand County Almanac (1949), hag a voe troet e pevarzek yezh ha gwerzhet e daou villion a skouerennoù.
Leopold a voe e penn al luskad evit an divezoniezh (etik) endroel hag oberiant evit gwareziñ al loened gouez. E sell holistek war an natur ouez en deus bet ul levezon greñv war skiant merañ ar vuhez ouez.

## Labourioù

* Report on a Game Survey of the North Central States (Madison : SAAMI, 1931)
* Game Management (New York : Scribner's, 1933)
* A Sand County Almanac (New York : Oxford, 1949)
* Round River: From the Journals of Aldo Leopold (New York : Oxford, 1953)
* A Sand County Almanac and Other Writings on Ecology and Conservation (New York : Library of America, 2013)

## Notennoù

* ↑ 'A Sand County Almanac'. The Aldo Leopold Foundation.
# Aldo Moro

Aldo Romeo Luigi Moro, pe Aldo Moro ent berr, (23 Gwengolo 1916 – 9 Mae 1978) a oa ur politiker italian eus ar gostezenn Democrazia Cristiana (DC). Kentañ Ministr Italia e voe eus 1963 da 1968, hag adarre eus 1974 da 1976. En holl e tremenas ouzhpenn c'hwec'h vloaz er garg-se. Emglev a reas gant penn ar gomunourien, Enrico Berlinguer, hag abalamour da se e seller outañ evel unan eus tud pouezusañ ar vuhez politikel italian en XX$^{vet}$ kantved.
E penn ar Strollad Demokrat Kristen (Democrazia Cristiana, DC) e oa Aldo Moro hag un den barrek e oa d'ober emglevioù gant politikerien all, ken e diabarzh e gostezenn ken en diavaez. Skrapet e voe d'ar 16 a viz Meurzh 1978 gant ar Brigadennoù Ruz ha lazhet e voe goude bezañ dalc'het ganto 55 devezh.
# Aldeno

Aldeno zo ur gumun e proviñs Trento, e Trentino-Alto Adige.
# Aldo van Eyck

Aldo van Eyck (16 a viz Meurzh 1918 e Driebergen – 13 a viz Genver 1999 e Loenen aan de Vecht) a oa un arkitektour izelvroat. Kelenner e voe ivez e meur a skol-veur er Stadoù-Unanet, en Izelvroioù (Technische Hogeschool di Delft) hag e Suis (ETH Zürich).

## E vuhez

E yaouankiz a gasas er Rouantelezh-Unanet ha goude-se ez eas da studiañ an arkitektouriezh da Zürich. Diwar 1947 e veajas er bed a-bezh war glask sevenadurioù kozh. Goude distreiñ d'an Izelvroioù e labouras e rann labourioù foran kêr Amsterdam dindan renerezh van Eesteren. E stal dezhañ a zigoras en Amsterdam e 1951, asambles gant Jan Rietveld, hag eñ mab Gerrit Rietveld.
E 1946 e voe ezel eus « De 8 en Opbouw » ha diwar 1947 e voe kannad izelvroat er CIAM betek ma vefe divodet e 1959.
Daremprediñ a reas kalz arzourien ha kefredourien rakward evel izili CoBrA, hag ezel e voe eus al luskad-se etre 1948 ha 1951. E 1953 e savas Team X (pe Team 10) asambles gant Jacob Bakema, Georges Candilis, Smithson. Etre 1959 ha 1967 e voe e penn ar gelaouenn arkitektouriezh Forum.

## Savadurioù pennañ

* 1947-1978 : Tachenn c'hoari (Aldo van Eyck)
* 1955-1960 : Ti-emzivaded Amsterdam luc'hskeudenn
* 1963-1969 : Iliz katolik, Den Haag
* 1969-1972 : Lojerisoù PREVI, Lima, Perou
* 1973-1978 : Maison Hubertus, Amsterdam luc'hskeudenn
* 1980-1989 : Ti Padua, Boekel
* 1983-1992 : Iliz Moluccan, Deventer
* 1984-1989 : Kreizenn ESTEC, Noordwijk
* 1990-1994 : Savadurioù burevioù Tripolis, Amsterdam luc'hskeudenn

## Levrlennadur

* Strauven, F., Aldo van Eyck: The Shape of Relativity, Amsterdam 1998
* Lefaivre, L. and A. Tzonis, Aldo van Eyck: Humanist Rebel, Rotterdam 1999
* Cocco A & Foulon E, Les mutations de l’orphelinat d’Amsterdam d’Aldo van Eyck, Le Visiteur n°10, Éditions de l'imprimeur, 2003
* Ligtelijn, V., Aldo van Eyck; Werken / Werke / Works, Bussum 1999
* Santis, P. De, Aldo van Eyck: scritti e architettura, Florence 2003
* van Eyck Aldo, L'intérieur du temps, in Le sens de la ville, Seuil, 1972 p.91-128

## Liamm diavaez

www.team10online.org. Titouroù e lec'hienn Team 10
# Aldeire

Aldeire zo ur gumun eus Andalouzia, en proviñs Granada.