OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Frañsez Debauvais

Frañsez Debauvais, bet ganet e Roazhon d'an 31 a viz Genver 1903, a oa ur broadelour breizhat a Vreizh-Uhel. François Debeauvais a oa e anv gwirion met dre fazi un ofisour stad-sivil e oa bet lamet un "e" e anv e dad. Lesanvioù en deus bet ivez evel Fañch Debauvais, Fañch Deb, Deb, Fañch Denoual.
Desket mat brezhoneg gantañ ha drezhañ$^,$. Desket mat e oa a-fed istor Breizh.
Aet e oa da Anaon e Colmar d'an 20 a viz Meurzh 1944, diwar an dorzhellegezh. Ur pennad enoriñ a oa bet savet gant Roparz Hemon e niverenn ziwezhañ Gwalarn, kinniget e vez ar pezh-c'hoari Roperzh Emmet dezhañ. Ar pennad a oa bet unan eus ar re gaerañ e brezhoneg evit Frañsez Kervella: "E varv a voe kemennet e niverenn 165 Gwalarn, hag ar pennad gouestlet enni d'e vignon gant Roparz Hemon a zo unan eus ar skridoù kaerañ a anavezan."
Emañ e vez e bered hanternoz Roazhon, warnañ ur groaz keltiek uhel skrivet warni "Doue da bardono d'an Anaon".

## Pennadoù kar

* Breiz Atao
* Anna Youenou
* Olier Mordrel
* Marsel Guieysse
* Strollad Broadel Breizh (1931-1944)
* Bezen Perrot

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roparz Hemon, Gwalarn niverenn 165, 1944 pajenn 261 pennad Frañsez Debauvais
* ↑ Lizher eus ar 1.1.1944 da heul drouklazh an Aotrou Perrot, Imbourc'h 245 1990 p. 58-60, a ziskouez ouzh peseurt diaesterioù kriz e tale ar stourmerien vroadelour d'an ampoent
* ↑ Roparz Hemon, Gwalarn niverenn 165, 1944 pajenn 261 pennad Frañsez Debauvais
* ↑ En "Roparz Hemon hor mestr" gant Kenan Kongar, Al Liamm 1978, niverenn 189 pajennoù 345-358
# Yann Fouéré

Yann Fouéré, bet ganet d'ar 26 a viz Gouere 1910 en Aignan (Gers), aet da Anaon d'an 21 a viz Here 2011 e Sant-Brieg, a oa un emsaver ha broadelour breton.

## Levrioù

* L'Europe aux Cent Drapeaux, 1968.
* La Bretagne Ecartelée, Nouvelles éditions latines, 1962.
* Problèmes Bretons du Temps Présent
* En prison pour la libération de la Bretagne. [En prison pour le F.L.B.]. Nouvelles Editions Latines, (Les Cahiers de l'Avenir de la Bretagne; 3), 1977.
* Histoire résumée du mouvement Breton, du XIXe siècle à nos jours (1800–1976). Quimper: Editions Nature et Bretagne, (Les Cahiers de l'Avenir de la Bretagne; 4), 1977. ISBN 2852570270.
* Europe ! Nationalité bretonne… Citoyen français ?, Coop Breizh, 2000.
* La Patrie interdite, Histoire d'un Breton, France Empire, 1987.
* Ces Droits que les autres ont …, Les cahiers de l'avenir de la Bretagne.
* L'Histoire du quotidien La Bretagne et les silences d'Henri Fréville (gant kenlabour Youenn Didro)
* La maison du Connemara, emb. Coop Breizh, 1995.
* * Projet de loi portant statut d'autonomie pour la Bretagne gant Yann Fouéré, Thierry Jigourel, Jean Cevaër... [& al.] ; [embannet gant POBL]. - Sant-Brieg (21 Pl. Du Guesclin ) : les Cahiers de l'avenir, 2001.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Diazezadenn Yann Fouéré
# Morvan Lebesque

Maurice Lebesque, lesanvet Morvan Lebesque, a oa bet ganet e Naoned e 1911 ha marvet e Brazil e 1970. Ur c'hazetenner e oa.
Bet e oa bet er skol gant Julien Gracq el lise Clemenceau e Naoned.
Kronikoù en deus skrivet evit Le Canard Enchaîné hag ur romant-brezel zo deuet gantañ ivez : Soldats sans espoir. Ur c'hronikour brudet e oa.
E levr « Comment peut-on être breton ? Essai sur la démocratie française », embannet e 1970, en deus degaset muioc'h a vrud c'hoazh da Vorvan Lebesque. El levr-mañ e kas war-raok ar preder a-zivout identelezh Breizh er Republik c'hall ha kement-se, kalz a-raok ma vo an dra-se diouzh ar c'hiz. Ul levr dave e chom e oberenn evit an holl Vretoned o deus dizoloet gantañ e oa Breizh ur vro a zo bet tennet hec'h Istor hag he yezh diganti.
E Rio de Janeiro e oa marvet d'ar 4 a viz Gouere 1970 pa oa gant un droiad prezegennoù diwar-benn sevenadur Breizh. E bered "Trugarez" Naoned eo bet douaret.

## Enorioù

E 1976 eo lakaet e sonerezh gant Tri Yann un destenn tennet eus e levr « Comment peut-on être breton? » en albom "La Découverte ou l'Ignorance". Gouestlañ a ra Glenmor un albom dezhañ, ha Pêr-Jakez Helias ur varzhoneg en e levr "Ar maen du".
Ur straed Morvan Lebesque a zo e Naoned. Ajañs Sevenadurel Breizhek Liger-Atlantel, a zo ur seurt Ti ar Vro evit Bro Naoned, a zo bet anvet diouzh e anv ivez. Kalz straedoù all, ha plasennoù, zo bet anvet en e enor e Breizh, hag ur skolaj.
# Ovulidae

Ovulidae :
| Ovula ovum. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Iskevrennad : | Caenogastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Uskerentiad : | Cypraeoidea |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ovulidae a zo ur c'herentiad blotviled hag a vez graet '"hoc'higed-mor", "hoc'higoù-mor", "hoc'higed", "moc'h-mor" pe "moudennigoù" anezho. Ar c'herentiadoù tost Cypraeidae ha Triviidae a vez heñvelanvet e brezhoneg abalamour ma oant renket gwechall en hevelep kerentiad.
E yezhoù all e vez graet anezho porcellana (it), porcelaines ovules (fr), faoiteag (ga), kauri (de) , kauri's (nl) pe zoken cowries hag egg cowries (en).
E morioù Breizh (Mor Breizh ha Meurvor Atlantel) e vez kavet ar spesadoù Xandarovula patula ha Xandarovula hiscocki.

## Genadoù

Hervez ar skiantourien e vez renket holl spesadoù ar c'herentiad dindan ar genadoù meneget dindan..
Hervez ar Word Register of Marines species (WoRMS) ez eus 45 genad dindan er c'herentiad, lod o strollañ meur a spesad ha lod all nemet unan. Nav (9) genad a zo nevez deskrivet dibaoe ar bloavezhioù 2000.
* Aclyvolva Cate, 1973
* Amonovula Fehse, 2019
* Archivolva Lorenz & Fehse, 2009
* Calcarovula Cate, 1973
* Calpurnus Montfort, 1810
* Carpiscula Cate, 1973
* Contrasimnia Lorenz & Fehse, 2009
* Crenavolva Cate, 1973
* Cuspivolva Cate, 1973
* Cymbovula C. N. Cate, 1973
* Cyphoma Röding, 1798
* Dentiovula Habe, 1961
* Diminovula Iredale, 1930
* Dissona C. N. Cate, 1973
* Globovula Cate, 1973
* Habuprionovolva Azuma, 1970
* Hiatavolva Cate, 1973
* Jenneria Jousseaume, 1884
* Kurodaovula Azuma, 1987
* Kuroshiovolva Azuma & Cate, 1971
* Lacrima C. N. Cate, 1973
* Lunovula Rosenberg, 1990
* Margovula Iredale, 1935
* Naviculavolva Lorenz & Fehse, 2009
* Ovula Bruguière, 1789
* Pedicularia Swainson, 1840
* Pedicypraedia Lorenz, 2009
* Pellasimnia Schilder, 1939
* Phenacovolva Iredale, 1930
* Primovula Thiele, 1925
* Prionovolva Iredale, 1930
* Procalpurnus Thiele, 1929
* Prosimnia Schilder, 1927
* Pseudocypraea F. A. Schilder, 1927
* Pseudosimnia Schilder, 1927
* Quasisimnia Lorenz & Fehse, 2009
* Rotaovula C. N. Cate & Azuma, 1973
* Sandalia Cate, 1973
* Serratovolva Cate, 1973
* Simnia Risso, 1826
* Simnialena C. N. Cate, 1973
* Takasagovolva Azuma, 1974
* Testudovolva Cate, 1973
* Volva Röding, 1798
* Xandarovula C. N. Cate, 1973

## Skeudennoù

* Aclyvolva lanceolata
* Calpurnus verrucosus
* Cuspivolva allynsmithi
* Cyphoma gibbosum
* Dentiovula rutherfordiana
* Diminovula margarita
* Habuprionovolva manifesta
* Margovula marginata
* Pellasimnia improcera
* Phenacovolva tokioi
* Primovula roseomaculata
* Pseudosimnia sinensis
* Simnia spelta
* Volva volva

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Geriadur Ménard, 2020, p. 1044-b/porcelaine.
* ↑ Geriadur Al Liamm, 2014, p. 389-a.
* ↑ (en) WoRMS
* ↑ (en) Felix Lorenz & Dirk Fehse. The Living Ovulidae – A manual of the families of allied cowries : Ovulidae, Pediculariidae and Eocypraeidae. Hackenheim : Conchbooks, 2009 (ISBN 978-3-939767-21-3)
# Taol-stad an 2 a viz Kerzu 1851

Taol-stad an 2 a viz Kerzu 1851 a oa bet aozet gant Louis-Napoléon Bonaparte, prezidant an Eil Republik c'hall e-pad tri bloaz, evit chom er galloud tra ma chome un nebeud mizioù a-raok fin e gefridi ha ma oa difennet outañ gant Bonreizh an Eil Republik mont war ar renk an dilennadegoù prezidant en-dro.
D'an 2 a viz Kerzu 1851 e voe embannet diouzh ar mintin c'hwec'h dekred gant Louis-Napoléon Bonaparte. Ganto e voe diskaret ar Vodadeg Vroadel hag ar C'huzul-Stad, adlakaet ar gwir da votiñ evit ar baotred, galvet ar bobl c'hall da zilennadegoù nevez ha kroget gant prientiñ ur vonreizh nevez. Embannet e voe homañ d'ar 14 a viz Genver 1852, ha lakaat a reas war-sav ur renad prezidantel aotrouniek, an Eil Impalaeriezh (1852-1870).
# Mikael Iañ (Roumania)

Mikael Iañ (roumaneg: Mihai I), ganet d'ar 25 a viz Here 1921 hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Kerzu 2017, a oa bet Roue diwezhañ Roumania. Bet e oa e penn ar vro eus an 20 a viz Gouhere 1927 betek an 8 a viz Even 1930 hag adarre eus ar 6 a viz Gwengolo 1940 betek ma vije rediet da reiñ e zilez d'an 30 a viz Kerzu 1947.
Nebeut amzer goude ganedigezh Mikael, e dad, ar priñs kurunet Carol, a oa bet o kaout un afer karantez gwallreuzus gant Magda Lupescu. E 1925, Carol a oa bet bountet warnañ evit reiñ e zilez (ha reiñ ar plas da Vikael) eus an tron ha goude-se e oa aet da Pariz en harlu heuliet gant Lupescu. E miz Gouhere 1927, ur wech marvet an tad-kozh Ferdinand Iañ, Mikael a oa bet lakaet war an tron pa ne oa nemet 5 bloaz. Deuet e oa da vezañ ar penn kurunet yaouankañ en Europa. Dre ma oa minor Mikael, ur c'huzul rejañs a oa bet savet. Er c'huzul-se e oa e eontr, ar Priñs Nikolaz, an Uheldad Miron Cristea ha ministr ar justis Gheorghe Buzdugan.
Ar c'huzul ne oa ket gwall efedus hag, e 1930, Carol a oa distroet da Roumania evit kemer plas e vab evel roue, gant an anv Carol II. An disoc'h a oa bet distro Mikael d'ar renk a hêr war a seblant evit an tron hag ouzhpennet e oa bet dezhañ an titl Voievod meur eus Alba-Iulia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ "Michael I of Romania obituary", The Guardian (5 a viz Kerzu 2017).
# Beatrice Portinari

Beatrice Portinari, pe Bice di Folco Portinari hervez he gwir anv (Firenze, war-dro 1266 – Firenze, 8 a viz Mezheven 1290), eo anv ar vaouez he devije awenet ar barzh italianek Dante Alighieri a oa orgedet outi. Dimezet e oa-hi da Simone de Bardi ha mervel a eure e 1290, da 26 vloaz. Karantez outi a vage Dante abaoe e yaouankiz, ha lec'h a reas dezhi en e oberenn.
Koulskoude n'eus roud ebet e skridoù ar barzh eus piv e oa ar vaouez-se, ken e lavarer a-wechoù n'eo nemet un arouez.
Dimezet e oa Dante gant Gemma, bugale en doa bet ganti... ha n'eo ket hi eo Beatrice.
Ur pennad goude marv Dante edo Bocaccio o prezegenniñ diwar-benn an Divina Commedia e Firenze pa vrabañsas en devoa graet goap eus e selaouerien o sevel ar vrud e oa ur gwir vaouez e oa Beatrice.

## Kentañ emgavadenn

E 1274, 9 bloaz dezhañ, e welas Dante ar plac'h evit ar wech kentañ.

## Levezon

Beatrice Portinari zo bet brudet e barzhonegoù Dante hag e taolennoù livourien saoz luskad ar Rakrafaelouriezh eus dibenn an XIX$^{vet}$ kantved.
E-touez al livourien-se e oa Dante Gabriel Rossetti, hag a savas oberennoù diwar La Vita Nuova gant Dante, hag a voe troet e saozneg gantañ. Gant Beatrice Portinari e voe awenet Rossetti ivez, dreist-holl goude marv e wreg Elizabeth Siddal.

## Asteroidenn

Anv Beatrice a adkaver en oabl, pa'z bet anvet un asteroidenn 83 Beatrix en enor dezhi.
* Dante et Béatrice au Paradis gant Gustave Doré (1832-1883)
* Dante ha Beatrice, gant Ary Scheffer, 1851
* "Beata Beatrice", gant Marie Spartali Stillman (1844–1927), e 1895
* Dante and Beatrice in the garden, 1903, gant Cesare Saccaggi
# Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Spagn

E 1990 e voe embannet gant Postoù Spagn un timbr evit enoriñ 500vet deiz-ha-bloaz embannadur kentañ ar romant Libre del valeros e strenu caualler Tirant lo Blanch, anevezetoc'h dindan an titl Tirant lo Blanc, istor ur marc'heg breton eus Naoned bet embannet e 1490 e València.
# Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Monako

Gant Postoù Priñselezh Monako e voe embannet e 1955 ur rummad timbroù evit enoriñ an Naonedad Jules Verne hag e oberennoù pennañ.
Lakaet e oa bet e gwerzh e 1963 ur rummad timbroù-lidañ evit enoriñ deiz-ha-bloaz ar c'hoari mell-droad. Treset gant Jean Pheulpin, awenet ez eus bet unan anezho gant un engravadur savet en XIX$^{vet}$ kantved hag a ziskouez penn-kentañ un abadenn c’hoari mellad e Breizh. N'eo ket meneget Breizh avat, met aes eo anavezout gwiskamant ar c'hoarerien en amzer-se.

## Liammoù diavaez

* (fr) Timbres-poste de Monaco
# Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Manav

Enoret eo bet banniel Breizh en un doare dic’hortoz gant Postoù Manav pa voe embannet ur rummad timbroù gouestlet d’an « Etrekeltiegezh » d’an 12 a viz Mae 2008.
Bannieloù Breizh, Bro-Skos, Kembre, Iwerzhon, Enez-Vanav, Kerne-Veur, Galiza ha Bro-Astur zo danvez 8 timbr liesliv o kinnig ivez ur frazennig-stur e yezh ar vro. Dindan ar Gwenn-ha-du da skouer e c’heller lenn Hep brezhoneg Breizh ebet. Klotañ a ra an degouezh-se gant diviz Aozadur ar Broadoù Unanet (ABU) a embanne lesanvet 2008 « bloavezh etrebroadel ar yezhoù ».
Ar wech kentañ eo ez eo roet an tu da welout skeudenn banniel broadel Breizh war un timbr embannet gant postoù ur gouarnamant.

## Liamm diavaez

* gov.im/post/stamps| Lec'hienn ofisiel Gouarnamant Manav
# Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Ajman

Gant postoù emirelezh Ajman ez eus bet embannet ur rummad timbroù gouestlet da roueed ha rouanezed Bro-Frañs. War unan e c'heller gwelet poltred Anna Vreizh e-kichen ur flourdilizenn.
# Timbroù diwar-benn Breizh

* Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Ajman
* Roll timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Frañs
* Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Manav
* Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Monako
* Timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Spagn
# Badia (Sutirol)

Abtei, pe Badia , zo ur gumun italian e proviñs Bolzano, e Trentino-Alto Adige. 3 481 a dud zo enni o chom. Kumun "sparsa" a vez lavaret anezhi, rannet ma'z eo etre frazioni Pedraces (m'emañ an ti-kêr), San Leonardo (San Linêrt e ladineg, St. Leonhard en alamaneg), La Villa ha San Cassiano.
# 29 Here

← Here → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1591 : dilennet eo Giovanni Antonio Facchinetti da bab evel Inosant IX.
* 1762 : Emgann Freiberg e-pad ar Brezel Seizh Vloaz.
* 1787 : dalc'het eo ar c'hoarigan Don Giovanni gant Wolfgang Amadeus Mozart e Praha evit ar wech kentañ.
* 1888 : Kenemglev Kergustentin a laka Kanol Suez neptu.
* 1911 : staliet eo monumant Unanidigezh Breizh ha Bro-C'hall, kizellet gant Jean Boucher, (e Roazhon).
* 1911 : krouet eo Unvaniez Arvor (Fédération Régionaliste de Bretagne e galleg) gant Jos Parker e Roazhon.
* 1916 : harzoù-labour e tost holl labouradegoù Petrograd.
* 1922 : anvet eo Benito Mussolini da gentañ ministr Italia, gant ar roue Vittorio Emanuele III.
* 1923 : dont a ra Turkia da vezañ ur republik.
* 1929 : d'an traoñ ez a ar gwerzhioù en Eskemmdi New York ha, gant ar Black Tuesday ("Meurzh Du") e krog da vat an Enkadenn Veur.
* 1932 : ar mordreizher Normandi lakaet war vor e Sant-Nazer.
* 1933 : krouet eo Falange Española gant José Antonio Primo de Rivera.
* 1945 : roet lamm d'ar prezidant Getúlio Vargas e Brazil.
* 1946 : dont a ra e-maez ar film La Belle et la Bête gant Jean Cocteau e Pariz.
* 1959 : krouet eo ar gelaouenn sizhuniek Pilote.
* 1965 : skrapet eo Mehdi Ben Barka e Pariz war greiz an deiz.
* 2004 : sinet eo eil Feur-emglev Roma.

## Ganedigezhioù

* 1577 : Mikael an Noblez, prezegenner katolik breizhat ha saver kantikoù.
* 1859 : Ernst Hartert, evnoniour alaman.
* 1878 : René Le Roux (Meven Mordiern diouzh e anv-pluenn), skrivagner brezhonek ha yezhour brezhonek.
* 1879 : Franz von Papen, ofiser ha politikour alaman, Kañseller Alamagn.
* 1882 : Jean Giraudoux, skrivagner gall.
* 1897 : Joseph Goebbels, politikour nazi alaman e-karg eus maodiernoù deskadurezh ar bobl, hag eus hini ar propaganda e-pad ar renad nazi (1933-1945).
* 1926 : Necmettin Erbakan, Kentañ ministr Turkia.
* 1938 : Ellen Johnson Sirleaf, prezidantez Liberia, tapet ganti Priz Nobel ar Peoc'h e 2011.
* 1950 : Abdullah Gül, prezidant Turkia.
* 1976 : Xu Yuhua, mestrc'hoarierez echedoù sinaat.

## Marvioù

* 1692 : Melchisédech Thévenot, fizikour ha skrivagner gall.
* 1783 : Jean Le Rond d'Alembert, prederour gall, jedoniour, hag unan eus aozerien an "Encyclopédie".
* 1933 : Albert Calmette, medisin gall.
* 1933 : Paul Painlevé, Kentañ ministr Bro-C'hall.
* 1950 : Gustaf V, roue Sveden.
* 1981 : Georges Brassens, barzh ha kaner gall.
* 2011 : Robert Lamoureux, aktour, fentigellour, filmaozer, barzh ha senariour gall.

## Lidoù

* Deiz ar Republik ( Cumhuriyet Bayramı) e Turkia.
* Iliz katolik roman:
** Santez Lanwenn, tiernez e Breizh, gwreg Euzeb ha mamm santez Koupaia (VI$^{vet}$ kantved),
** Sant Faron, eskob Melda (VII$^{vet}$ kantved).
# FSB

FSB (Servij surentez kevredadel Kengevrad Rusia)
Федеральная служба безопасности Российской Федерации :
| Banniel ha skoed-ardamez an FSB ||
| Padelezh | 12 a viz Ebrel 1995- Bremañ |
| Bro | Rusia |
| Sujidigezh | Prezidant Rusia |
| Doare | Titouriñ vilourel Nerzh surentez |
| Lec'h pennañ | Loubianka, Moskov |
| Izili | Etre 200 000 - 300 000 |
| Pennoù | Aleksandr Bortnikov |
| Lec'hienn internet | Http://www.fsb.ru |
| kemmañ |
Federal'naya sluzhba bezopasnosti Rossiyskoy Federatsii / FSB (rusianeg : Федеральная служба безопасности Российской Федерации / ФСБ) a vez graet eus ur servij kuzh eus Rusia, gant ar c'hefridi da ziwall ar surentez diabarzh.
An FSB zo hêr d'ar KGB soviedel, a oa bet roet lamm dezhañ e miz Du 1991 goude taol-stad Moskov. Ar jeneral Aleksandr Bortnikov eo pennrener an FSB.
Sez an FSB a zo staliet el Loubianka, e Moskov en ez savadur bennañ ar KGB. An ofiserien a zo stummet en Akademiez an FSB e Moskov.
Kefridioù pennañ an FSB eo an enep-spierezh, surentez diabarzh ar vro hag en harzoù, enep-sponterezh, Titouriñ vilourel dre ar vro ha pa vez torfedoù grevus e c'hell bezañ kefridiet a-benn sikour an nerzhioù surentez rusian all.
Goude ar KGB e voe krouet Servij kevredadel an enep-spierezh Rusia (Federalnaya Sluzhba Kontrrazvedki) ; d'an 12 a viz Ebrel 1995, prezidant Rusia Boris Yeltsin a sinas ul lezenn a gemene da adurzhiañ an FSK, ar pezh a zegasas krouidigezh an FSB. E 2003 e voe brasaet galloudoù an FSB dre kendeuziñ kentañ servij ar warded d'an harzoù hag ul lod bras eus ar FAPSI (Ajañs kevredadel ar gouarnamant evit ar c'hehentiñ hag ar c'heleier), hag a voe divodet. Daou damm a chom c'hoazh eus aozadur ar KGB hag a vez dizalc'h diouzh an FSB da geñver melestradur : an SVR (Sluzhba vneshney razvedki, servij spiañ en estrenvro) hag an FSO (Federalnaya Sluzhba Okhrany, Servij kevredadel an difenn).
Hervez lezenn kevredadel Rusia, an FSB zo ur servij milourel evel an nerzhioù lu, met an ofiserien galvet ne implijont ket unwiskoù soudard.
# Lizherenneg siriek

Lizherenneg siriek :
| | ܐ | ܒ | ܓ | ܕ | |
| ܗ | ܘ | ܙ | ܚ | ܛ | ܝ |
| ܟܟ | ܠ | ܡܡ | ܢܢ | ܣ | ܥ |
| ܦ | ܨ | ܩ | ܪ | ܫ | ܬ |
Implijet e veze al lizherenneg siriek evit skrivañ ar sirieg adal an 2 kantved a-raok ar varevezh voutin. Un abjad an hini eo evel an darn vrasañ eus an doareoù-skrivañ implijet gant ar yezhoù semitek, bet diorroet diwar stumm red lizherennoù al lizherenneg fenisek.
Skrivet e vez al lizherennoù a dehoù da gleiz hag stag an eil ouzh eben peurliesañ. Stummoù disheñvel o deus lizherennoù zo hervez ma vezont implijet e pen-kentañ ur ger, en diwezh pe etre lizherennoù all.
Bez ez eus 22 lizherenn kensonennel ha ret eo d'an hini a lenn divinout ar vogalennoù a vank keit ha na vez ket implijout sinoù ispisial evit o diskouez en un doare resisoc'h.
Tri doare pennañ disheñvel ez eus evit skrivañ al lizherenneg siriek
| Aleph | Beth | Gamal | Daleth | He | Waw | Zayin | Heth | Tet | Yodh | Kaph |
| ܐ ܐ | ܒ ܒ | ܓ ܓ | ܕ ܕ | ܗ ܗ | ܘ ܘ | ܙ ܙ | ܚ ܚ | ܛ ܛ | ܝ ܝ | ܟܟ ܟܟ |
| | | | | | | | | | | ܟ ܟ |
| Lamedh | Mem | Nun (lizherenn)|Nun | Simketh | Ayin | Pe | Sadhe | Qoph | Resh | Shin | Taw |
| ܠ ܠ | ܡܡ ܡܡ | ܢܢ ܢܢ | ܣ ܣ | ܥ ܥ | ܦ ܦ | ܨ ܨ | ܩ ܩ | ܪ ܪ | ܫ ܫ | ܬ ܬ |
| | ܡ ܡ | ܢ ܢ | | | | | | | |

## Lizherennoù al lizherenneg siriek

| Letter | Estrangelā (klasel) | Estrangelā (klasel) | Estrangelā (klasel) | Madnhāyā (reter) | Madnhāyā (reter) | Madnhāyā (reter) | Karakter Unicode | Distagadur |
| Letter | Stumm boutin | En diwezh stag | En diwezh distag | Stumm boutin | En diwezh stag | En diwezh distag | Karakter Unicode | Distagadur |
| ’Ālaf | | | | | | | ܐ | ʔ pe mut |
| Bēṯ | | | | | | | ܒ | kalet: v pe w |
| Gāmal | | | | | | | ܓ | kalet: g blot: ɣ |
| Dālaṯ | | | | | | | ܕ | kalet: d blot: ð |
| Hē | | | | | | | ܗ | h |
| Waw | | | | | | | ܘ | >kensonenn: w mater lectionis: u pe o |
| Zayn | | | | | | | ܙ | z |
| Ḥēṯ | | | | | | | ܚ | ħ pe x |
| Ṭēṯ | | | | | | | ܛ | tˁ |
| Yōḏ | | | | | | | ܝ | kensonenn: j mater lectionis: i pe e |
| Kāf | | | | | | | ܟ | kalet: k blot: x |
| Lāmaḏ | | | | | | | ܠ | l |
| Mīm | | | | | | | ܡ | m |
| Nūn | | | | | | | ܢ | n |
| Semkaṯ | | | | | / | | ܣ / ܤ | s |
| ‘Ē | | | | | | | ܥ | ʕ |
| Pē | | | | | | | ܦ | hard: p soft: f pe w |
| Ṣāḏē | | | | | | | ܨ | sˁ |
| Qōf | | | | | | | ܩ | q (voiceless uvular plosive) |
| Rēš | | | | | | | ܪ | r |
| Šīn | | | | | | | ܫ | ʃ |
| Taw | | | | | | | ܬ | kalet: t blot: θ |
| | | | | | | | | Lāmaḏ hag 'Ālaf stag e diwezh ur ger |
| | | | | | | / | | Taw and 'Ālaf combined at end of word |

## Gwelet ivez

* Abjad
* Sirieg
* Lizherenneg aramaek

## Liammoù diavaez

* Al lizherenneg siriek
* Lizherennoù siriek evit pellgargañ
# Upon the Bridge
## Pladenn

Upon the Bridge eo seizhvet pladenn Groundation, embannet e miz Here 2006 gant ar gompagnunezh Young Tree Records. Un nebeud mizioù goude e vefe deuet er-maez a bladenn, lec'hienn ofisiel Groundation a lak war ar rouedad clip kentañ ar strollad : What Could Have Been. Goude embannadenn an album, e lakaont er-maez ur pladenn 45 tro.

## Roll ar c'hanaouennoù

* What Could Have Been - 5:41
* Down - 4:15
* Me Na In De - 4:19
* Ratant Crow - 4:59
* Nonbelievers - 6:26
* Upon The Bridge - 4:58
* Used To Laugh - 4:56
* Fight All You Can - 4:01
* Mighty Souls - 5:10
* Sleeping Bag-o-wire - 5:53
* The Seesaw - 6:54

## Ar 45 tro

Un nebeud mizioù goude Upon the Bridge, e lak er maez ar strollad ur 45 tro, gant war ar fas B ar ganaouenn Distant Trial ha n'eo ket bet lakaet war ar bladenn, ha ne z'eus tu kavout anezhi nemet war ar vinyl war Lec'hienn ofisiel Groundation.
# Avocettula

Avocettula :
| Avocettula recurvirostris, tresadenn (1861) gant Gould & Richter. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Polytminae |
| Anv skiantel ||
| Avocettula Reichenbach, 1849 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Avocettula a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1849 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad evned-kelien er genad-mañ : Avocettula recurvirostrisi, brosezat en Amazonia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Avocettula (lennet e-barzh d'an 13 a viz C'hwevrer 2025).
# Chloephaga

Chloephaga :
| Chloephaga picta, tresadenn (1844) gant Hullmandel. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Anv skiantel ||
| Chloephaga Eyton, 1838 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Chloephaga a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1838 gant an naturour saoz Thomas Campbell Eyton (1809-1880), ennañ skilwazi.

## An anv

Dont a ra an anv skiantel eus boued evned ar genad : chloe a deu eus ar ger henc'hresianek χλοε a dalv kement ha glazur nevez, rak geotdebrerien eus lezioù lennoù Patagonia eo evned ar genad. Cauquén, avutarda, caranca eo an anv ordinal e spagnoleg.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad skilwazi a ya d'ober ar genad :
* Chloephaga hybrida
** C. h. hybrida ha malvinarum,
* Chloephaga melanoptera,
* Chloephaga picta
** C. p. leucoptera ha picta,
* Chloephaga poliocephala,
* Chloephaga rubidiceps.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anatidae/Chloephaga (lennet e-barzh d'an 13 a viz C'hwevrer 2025).
* ↑ Kinniget en devoa Divi gKervella Skilwaz Magellan er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (1), hor YEZH, niv. 286, Mezheven 2016, pajenn 8 ha degemeret gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg (Skilwaz Magellan | Ouette de Magellan | Chloephaga picta (étudié).