# Sant-Hern

Sant-Hern :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Hernin |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kastellin |
| Kanton | Karaez |
| Kod kumun | 29250 |
| Kod post | 29270 |
| Maer Amzer gefridi | Marie-Christine Jaouen 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | KK ar Poc'hêr |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 735 ann. (2022) |
| Stankter | 25 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 13′ 06″ Norzh 3° 37′ 59″ Kornôg / 48.218334, -3.633056 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 120 m bihanañ 59 m — brasañ 308 m |
| Gorread | 29,29 km² |
| Sant-Hern ||
| kemmañ |
Sant-Hern a zo ur gumun eus Bro-Gerne e kanton Karaez, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Sanctus Eherninus, c. 1370; Sanctus Huerninus, 1368; Sanctus Herninus, 1516; Sainct Hernyn, 1536; Sermin, 1630.

## Istor

* Er Poc'hêr emañ Sant-Hern.

### XVII$^{vet}$ kantved
#### Emsavadeg ar Bonedoù ruz

* Preizhet ha damzistrujet gant an tan e voe kastell Kergoed, perc'hennet gant an aotrou Le Moyne de Trevigny, d'an 11 a viz Gouere 1675; lazhet e voe ar merour ha meur a vevel. Tro ugent parrez eus ar vro a voe lakaet da baeañ digolloù d'an aotrou de Trevigny, parrez Sant-Hern a rankas reiñ 4 000 lur:
| Parrez | Digoll da baeañ (miliadoù a lurioù) |
| Gourin hag he zrevioù (gant ar Sent) | 5,5 |
| Gwiskri hag he zrev Lannejenn | 3 |
| Skaer | 2 |
| Leuc'han | 0,8 |
| Treogan | 0,4 |
| Motrev | 1,45 |
| Plevin | 1,45 |
| Kledenn-Poc'hêr | 1,4 |
| Kerglof | 1,8 |
| Landelo | 2 |
| Lannedern | 0,6 |
| Lokeored | 1,4 |
| an Uhelgoad | 0,8 |
| Plouie | 2,5 |
| Plougêr | 1,5 |
| Poullaouen | 3,6 |
| Sant-Hern | 4 |
| Speied | 5 |
| Plonevell | 1,6 |
| Plonevez-ar-Faou | 9 |
| Hollad | 49,8 |
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh tri den eus Sant-Hern, ar person hag Yvon ha Jacques Cannuë, goude an emsavadeg.
* Dizemglevioù a oa bet dija e 1668 etre an aotrou Le Moyne de Trevigny hag e gouerion, ar re-mañ a gasas an afer dirak lez-varn Karaez, ha koll a rejont; dre ma vije bet itriket e lazhañ e teuas Le Moyne de Trevigny a-benn da lakaat Yvon Coent, ur c'hemener, unan eus pennoù ar beizanted, da vout barnet d'ar marv, krouget e voe e Karaez; poan en-doa bet an aotrou da vout paeet e mare Gouel-Mikael 1677 gant tud Penfrad hag a zalc'he penn ouzh sarjantoù e justis.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 95 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,11% eus he foblañs e 1911; n'eus nemet 86 anv hepken ouzh monumant ar re varv e bourc'h Karaez, da lavaret eo 4,62% eus ar boblañs e 1911

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daouzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Hern.
* Kalvar er vourc'h.
* Ar garnel.
* Chapel ar Salver.
* Dismantroù kastell an tiegezh Kergoed, eus ar XV$^{vet}$ kantved, devet e 1675, e Sant-Hern, distrujet adarre en 1835; tiez-ferm eus 1857.
* Monumant ar re varv (luc’hskeudenn - Memorial Genweb).

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

## Post

* An ti-post.

## Tud
### Tud bet ganet eno

* 1743 : Théophile-Malo Corret de La Tour d’Auvergne, soudard gall anvet da gKentañ Greunader ar Republik gant Napoleon Iañ.

### Ardamezeg ar familhoù

| du Quélenec Aotrounez Kergoët | En erminoù, e gab en gul karget gant teir flourdilizenn en aour |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Sant-Hern war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
* ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 106-109
* ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 152-154
* ↑ Yvon Garlan ha Claude Nières, Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges, Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e galleg), pajennoù 28 ha 29
* ↑ Jean Lemoine, Documents inédits relatifs à la Révolte du Papier timbré en Basse Bretagne en 1975, Bulletin de la Société archéologique du Finistère, 1896, pajennoù 126 ha 127
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Monumant ar re varv e bourc'h Karaez.
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Glad sevenadurel Breizh
* ↑ Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936