# Redon

Redon :
| Ar Gwilen e Redon. ||
| Anv gallaouek | Redon |
| Anv gallek (ofisiel) | Redon |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Redon (isprefeti) |
| Kanton | Redon (pennlec'h) |
| Kod kumun | 35236 |
| Kod post | 35600 |
| Maer Amzer gefridi | Pascal Duchêne 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Redon tolpad-kêrioù (sez) |
| Bro velestradurel | Bro Redon |
| Lec'hienn Web | (fr)www.redon.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 9 336 ann. (2022) |
| Stankter | 619 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 39′ 08″ Norzh 2° 05′ 01″ Kornôg / 47.6522222222, -2.08361111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 12 m bihanañ 0 m — brasañ 73 m |
| Gorread | 15,09 km² |
| Redon ||
| kemmañ |
Redon zo ur gumun hag ur gêr e Breizh, e departamant Il-ha-Gwilen. Pennlec'h Kanton Redon hag Arondisamant Redon eo.

## Anv
### Stummoù skrivet

* Erwan Vallerie ː Roton, 832 ; Rothon, 1089 ; Rothonum, 1100 ; Rothenum, 1449 ; Rothono, 1453 ; Regidonum, 1108.

### Gerdarzh

Den ne oar a belec'h e teu an anv Redon. N'eo ket liammet ouzh Roazhon (Civitas Redonum), a oa kêr-benn ar Redones, rak er-maez da diriad ar boblad-se e oa Redon.

## Ardamezioù

* En glazur e lestr greet ha gwisket en argant war ur mor ivez en argant, e gab en argant karget gant pemp erminig en sabel.
* Sturienn : Kear vihan brud vraz$^,$

## Istor
### Orin

* A-drugarez d'ar Gwilen e oa bet kreñv ar c'henwerzh en Arvor er Grennamzer. Chom a ra c'hoazh tiez kozh armatourien war ar porzh.

### XIV$^{vet}$ kantved

* Er bloaz 1364 e voe diazezet chapeleniezh La Perche gant Raoulet d'Apremont, bet floc'h e-kerzh Emgann a Tregont, hag e gwreg Julienne Soual.

### XV$^{vet}$ kantved

* E 1449 e voe lakaet Redon da benn un eskopti, Eskopti Redon, bet savet e miz Even ha diskaret e miz Kerzu.

### Dispac'h Gall

* Gant lezenn ar 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Redon da benn ur bann.

### XIX$^{vet}$ kantved

* 1862 : tizhet eo Redon gant an hent-houarn.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 209 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,12% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* D'an 21 a viz Even 1940 e tegouezhas al lu alaman e Redon.
* Dieubet e voe Redon d'ar 5 a viz Eost 1944 gant "Combat Command B" ar 6th Armored Division eus lu SUA.
* Mervel a reas 52 zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezel Korea

* Lazhet e voe ur soudard e Munchi d'ar 5 a viz Meurzh 1951. Douaret e voe e Redon.

#### Broioù all

* TOE : daou vilour a varvas.

## Darvoudoù-sport a bep seurt

* 4 a viz Gouere 2011 : 3vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Olonne-sur-Mer (Vañde) ha Redon ; trec'h eo Tyler Farrar (Stadoù Unanet).

## Monumantoù ha traoù heverk
### Savadurioù relijiel katolik

* Iliz Abati ar Salver.
* Kloastr Abati ar Salver.

### Brezelioù
#### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a soudarded | Anv |
| Rouantelezh-Unanet | 1 | William Henry Kriehn |
| Hollad | 1 |
Soudard en Tirlu e oa. Marvet eo d'ar 5 a viz Here 1939 e-pad an Eil brezel-bed. .

#### Monumant ar re varv

* Monumant ar re varv. Dioueliet e voe d’ar 1 a viz Du 1921.
Redon - église Saint-Sauveur (12).JPG

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1793

* Mammenn : EBSSA

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2014 | → bremañ | Pascal Duchêne | Dehoù diseurt | Kelenner |
| 2007 | 2014 | Vincent Bourguet | UDI | Kelenner |
| 2001 | 2007 | Jean-Michel Bollée | Dehoù diseurt | Kuzulier departamant (1995-2007) |
| 1995 | 2001 | Alain Madelin | UDF | Kannad (1978-2007) Kuzulier departamant (1994-1995) |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Brezhoneg

Ur roll pouezus zo bet c'hoariet gant kêr Redon en istor ar brezhoneg. Ac'haleno e teu ar pep brasañ eus ar pezh a anavezer eus an henvrezhoneg a-drugarez da diellevr Redon.
Unan eus an nebeud kêrioù eus Breizh-Uhel ganti ur ger-stur brezhonek eo Redon.

### Ya d'ar brezhoneg

D'an 10 a viz Here 2008 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

### Kelenn d'ar vugale

Kerkent ha votet al lezenn Deixonne e 1951 e voe digoret kentelioù brezhonek e lise prevez ar Salver e Redon. E-kerzh ar bloavezhioù 70 e veze kelennet istor ha sevenadurezh Breizh bep sizhun d'an holl liseidi e lise ar Salver. Er bloavezhioù 1978 ha 1979 e oa kentelioù brezhoneg gant Herve Frangeul eno ha, goude-se, gant Brigitte Corne. Herve Frangeul a ginnige ivez kentelioù istor ha yezh e lise publik Beaumont e dibenn ar bloavezhioù 1970. Goude-se e voe Fulup Lanoë a gelennas ar yezh eno e-kreiz ar bloavezhioù 80 kent na voe tro ar c'helenner Jean-Jacques Boisdron e lise Beaumont hag e skolaj publik Bellevue.
E Redon eo bet o kelenn ivez Pierrick an Danteg, Louis Lijour, Jakez-Erwan Mouton ha Yann Duchet.
E 1988 e oa bet goulennet gant kerent 62 bugel eus Redon ma vefe savet ur skol zivyezhek e kêr met ne voe nemet e 1997 ma voe aotreet digeriñ an hentad divyezhek kentañ. Berzh a reas hepdale.
E distro-skol 2024 e oa enskrivet 121 skoliad er c'hlasoù divyezhek (12,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)
Un hentenn divyezhek a zo e Skolaj ar C'hleuz Sant Jozeb eus al live c'hwec'hvet betek al live trede. Desket e vez brezhoneg hag istor-douaroniezh dre ar brezhoneg. 24 bugel a zo en hentenniad er bloavezh 2017.
Niver a vugale skoliet e klasoù divyezhek Redon :
Er skolioù :
| Bloavezh | Skolioù publik Ar Gorriganed & Ar Chafotoù | Skol gristen an Itron Varia | sammad |
| 1997 | 23 | 0 | 23 |
| 1998 | 40 | 0 | 40 |
| 1999 | 52 | 0 | 52 |
| 2000 | 70 | 0 | 70 |
| 2001 | 74 | 49 | 123 |
| 2002 | 84 | 56 | 140 |
| 2003 | 90 | 66 | 156 |
| 2004 | 81 | 70 | 151 |
| 2005 | 74 | 77 | 150 |
| 2006 | 72 | 86 | 158 |
| 2007 | 76 | 97 | 173 |
| 2008 | 80 | 99 | 179 |
| 2009 | 67 | 110 | 177 |
Er skolajoù :
| Bloavezh | Skolaj publik Beaumont | Skolaj prevez Ar C'hleuz Sant Jozeb | Sammad |
| 2003 | 10 | 0 | |
| 2004 | | 0 | |
| 2005 | | 7 | |
| 2006 | | 9 | |
| 2007 | 24 | 15 | 39 |
| 2008 | 24 | 18 | 42 |
| 2016 | dianav | 20 | dianav |
| 2017 | dianav | 24 | dianav |
| 2018 | dianav | 25 | dianav |
| 2019 | dianav | | dianav |
| 2020 | dianav | | dianav |
| 2021 | dianav | | dianav |
| 2022 | dianav | | dianav |
| 2023 | dianav | 23 | dianav |
| 2024 | dianav | 21 | dianav |
| 2025 | dianav | 18 | dianav |