# Bachkireg

Ur yezh altaek eus ar skourr ar yezhoù ouralanek eo ar bachkireg (Башҡорт теле Bašqort tele), komzet gant ouzhpenn ur milion a dud en holl e Bachkortostan, e Rusia (Europa), Ouzbekistan, Kazac'hstan, Kirgizstan, Tadjikistan, Turkmenistan hag Ukraina.
Teir rannyezh zo : bachkireg ar menezioù (kuvakan), bachkireg ar stepennoù (yurmaty) ha bachkireg ar c'hornôg (burzhan).

## Skritur ha distagadur

E 1923 e oa bet diorroet un doare-skrivañ diazezet war al lizherenneg arabek, bet kemeret he flas gant al lizherenneg latin e 1930. Adalek 1938 betek bremañ c'hoazh ec'h implijer al lizherenneg kirillek evit skrivañ ar bachkireg, ouzhpennet ur re lizherennoù evit sonioù na vezont ket kavet e ruseg.
Башҡорт әлифбаһы — Lizherenneg ar bachkireg :
| Lizherenn | LFE |
| Аа | [a] |
| Гг | [g] |
| Ҙҙ | [ð] |
| Жж | [ʒ] |
| Йй | [j] |
| Лл | [l] |
| Ңң | [ŋ] |
| Пп | [p] |
| Ҫҫ | [θ] |
| Үү | [y] |
| Һһ | [h] |
| Шш | [ʃ] |
| Ыы (ы) | [ɯ] |
| Әә (ә) | [æ] |
| Lizherenn | LFE |
| Бб | [b] |
| Ғғ | [ɣ] |
| Ее | [e], [je] |
| Зз | [z] |
| Кк | [k] |
| Мм | [m] |
| Оо (о) | [ụ] |
| Рр | [r] |
| Тт | [t] |
| Фф | [f] |
| Цц | [ts] |
| Щщ | [ɕ] |
| Ьь | [ʲ] |
| Юю (йу) | [ju] |
| Lizherenn | LFE |
| Вв | [w], [v] e amprestoù |
| Дд | [d] |
| Ёё | [jo] |
| Ии | [i] |
| Ҡҡ | [q] |
| Нн | [n] |
| Өө | [ỵ] |
| Сс | [s] |
| Уу | [u] |
| Хх | [x] |
| Чч | [tʃ] |
| Ъъ | [ʔ] |
| Ээ (э) | [e] |
| Яя (йа) | [ja] |

## Yezhadur
### Perzhioù hollek

Evel en holl yezhoù turkek eo ar bachkireg.
* Yezh daspegel, reizh-tre he yezhadur
* Jener yezhadurel ebet
* Ger-mell ebet
* Digemm eo an anv-gwan, lakaet dirak an anv
* Implij al lerc'hennoù

### Al liester

Al lostger –QV2r (Q = л/д/t/dh; V = a/ә) eo merk al liester. Kemmañ a ra e stumm resis hervez reolennoù an hesonerezh vogalennek hag an hesonerezh kensonennel/sandhi

#### Hesonerezh vogalennek

    a, ы, е, у > а
    ү, е, э > ә

#### Hensonnerezh kensonnel

* Echuet gant а, ә, ы, е, о, ө, я > л, d.s.
    балалар
    уҡыусылар
    кафелар
    кешеләр
* Echuet gant > л, м, н, ң, з, ж > д, d.s.
    урамдар
    гараждар
    кейемдәр
    күлдәр
* Zchuet gant б, в, г, д, к, ҡ, п, с, ҫ, т, ф, х, һ, ц, ч, ш, щ > т
    китаптар
    таштар
    ҡалаҡтар
    эштәр
    еләктәр
* Echuet gant ҙ, й, р, у, ү, и, ю > ҙ
    ҡыҙҙар
    тауҙар
    айыуҙар
    күҙҙәр

## Un tañva eus ar yezh (bachkireg)

| Frazennoù talvoudus Demat : Һаумыһығыҙ Mont a r a? : Хәлдәр нисек? Kenavo : Хуш Ya : Эйе Nann : Юҡ Mar plij : Рәхим итегеҙ Trugarez : Рәхмәт | Ar raganvioù Me : Мин Te : һин Eñ /Hi : Ул Ni : Беҙ C'hwi : Һеҙ Int : улар | Goulennoù Piv ? : Кем? Petra ? : Нимә Pelec'h ? : Ҡайҙа Penaos ? : Нисек? Pegoulz ? : Ҡасан? | Devezhioù ar sizhun Dilun : Дүшәмбе көн Dimeurzh: Шишәмбе Dimerc'her : Шаршамбы Diriaou : Кесаҙна Digwener : Йома көн Disadorn : Шәмбе Disul : Йәкшәмбе | Ar mizioù Miz Genver : Ғинуар Miz C'wevrer : Февраль Miz Meurzh : Март Miz Ebrel : Апрель Miz Mae : Май Miz Mezheven : Июнь Miz Gouere : Июль Miz Eost Август Miz Gwengolo : Сентябрь Miz Here : Октябрь Miz Du : Ноябрь Miz Kerzu : Декабрь |

### An niveroù

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| бер | ике | өс | дүрт | биш | алты | ете | һигеҙ | туғыҙ | ун | ун бер | ун ике | ун өс | ун дүрт | ун биш | ун алты | ун ете | ун һигеҙ | ун туғыҙ | егерме |
| 21 | 30 | 32 | 40 | 43 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 | 1000 |
| егерме бер | утыҙ | утыҙ ике | ҡырҡ | ҡырҡ өс | илле | алтмыш | етмеш | һикһән | туҡһан | йөҙ | мең |

## Keñveriadenn gant ar yezhoù turkek all
### Ar sifroù 0-10

Tost a-walc'h eo stumm ar gerioù a orin turkek rik implijet gant an eil yezh turkek hag eben alies, da skouer:
| Yezh | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| Hendurkeg | | bir | iki | üç | tört | biş | altı | yidi | sekiz | tokuz | on |
| Altaieg | ноль nol' | бир bir | эки eki | ÿч üç | тöрт tört | бeш beş | алты altı | jeти ceti | сегис segis | тогуc togus | oн on |
| Azeri | sıfır | bir | iki | üç | dörd | beş | altı | yeddi | səkkiz | doqquz | on |
| Bachkireg | ноль nol | бер ber | ике ike | өс ös | дүрт dürt | биш biş | алты altı | ете yete | һигеҙ higeź | туғыҙ tuğıź | ун un |
| Barabaeg | | bir | iki | üts | tört | pəş | alttı | yədi | səkiz | toğiz | on |
| C'hakaseg | | пip pir | ікi iki | үc üs | төpт tört | пиc pis | алты altı | читi çiti | cигic sigis | тoғыc toğıs | oн on |
| C'halajeg | | bii | äkki | üüç | töört | beeş | alta | yeetti | säkkiz | toqquz | oon |
| Dolganeg | | биир biir | икки ikki | үс üs | түөрт tüört | биэс bies | алта alta | hэттэ hette | агыс agıs | тогус togus | уон uon |
| Gagaouzeg | sıfır | bir | iki | üç | dört | beş | altı | yedi | sekiz | dokuz | on |
| Kachkaeg | | bir | iki | üç | dört | beş | altı | yedi | sekiz | dokuz | on |
| Karachayeg-balkareg | ноль nol | бер ber | эки eki | юч üç | тёрт tört | беш beş | алты altı | джети djeti | сегиз segiz | тогьуз toğuz | он on |
| Karakalpakeg | нол nol | бир bir | эки eki | үш u'sh | төрт to'rt | бес bes | алти alti | жети jeti | сегиз segiz | тоғиз tog'iz | он on |
| Kazakeg | нөл nöl | бір bir | екі eki | үш üş | төрт tört | бес bes | алты altı | жеті jeti | сегіз segiz | тоғыз toğız | он on |
| Kirgizeg | нөль nöl' | бир bir | эки eki | үч üç | төрт tört | беш beş | алты altı | жети jeti | сегиз segiz | тогуз toguz | он on |
| Kirgizeg Fuyü | | bir | igi | üş | durt | biş | altı | çiti | sigis | doğus | on |
| Koumikeg | ноль nol | бир bir | эки iki | уьч üç | доьрт dört | беш beş | алты altı | етти yetti | сегиз segiz | тогъуз toğuz | он on |
| Krimtchakeg | | bir | eki | üç | dort | beş | altı | yedi | sekiz | tokuz | on |
| Ouigoureg | نۆل нөль nöl | بىر бир bir | ىككى икки ikki | ئۈچ үч üq üç üch | تۆت төт töt | بەش bex beş bésh | ئالتە алте alte alté | يەتتە йетте yette yétté | سەككىز секиз sekkiz | توققۇز тоққуз toķķuz toqquz | ون он on |
| Ouzbekeg | нол, сифр nol, sifr | бир bir | икки ikki | уч uch | тўрт to'rt | беш besh | олти olti | етти yetti | саккиз sakkiz | тўққиз to'qqiz | ўн o'n |
| Tatareg | ноль nol | бер bir | ике ike | өч öç | дүрт dürt | биш biş | алты altı | җиде cide | сигез sigez | тугыз tuğız | он on |
| Tatareg Krimea | | bir | eki | üç | dört | beş | altı | yedi | sekiz | doquz | on |
| Tchagataieg | | bir | iki | üç | tört | beş | altı | yeti | sekiz | toquz | on |
| Tchouvacheg | ноль nol' | пӗр pĕr | ик ik | виҫ viś | тӑват tăvat | пилӗк pilĕk | улт ult | ҫич śiç | сакӑр sakăr | тӑхӑр tăxăr | вун vun |
| Tofaeg | | бipәә birәә | иъhи ìhi | үш üş | дөрт dört | бeш beş | aълты àltı | чедi çedi | ceъhec sèhes | тоъhoc tòhos | он on |
| Turkeg | sıfır | bir | iki | üç | dört | beş | altı | yedi | sekiz | dokuz | on |
| Turkeg otomanek | | bir | eki | üç | tört | bəş | altı | jəti | səqiz | toquz | on |
| Turkmeneg | нол nol | бир bir | ики iki | үч üç | дөрт dört | бәш bäş | алты alty | еди ýedi | секиз sekiz | докуз dokuz | он on |
| Tuvaeg | ноль / тик nol' / tik | бир bir | ийи iyi | үш üş | дөрт dört | бeш beş | алды aldı | чеди çedi | сес ses | тос tos | он on |
| Yakouteg | ноль nol | биир biir | икки ikki | үс üs | түөрт tüört | биэс bies | алта alta | сэттэ sette | аҕыс ağıs | тоҕус toğus | уон uon |

## Gwelet ivez

* Yezhoù turkek ar c'hornôg
* Yezhoù altaek

## Liammoù diavaez

* (ru) (nl) Pajenn diwar-benn ar bachkireg, gant kentelioù
* (ru) Kentelioù
* (ru) Yezhadur klok
* (ru) Yezhadur berr
* (ru) Listenn swadesh