# Pleiben

Pleiben :
| An iliz katolik gant he c'hloz-iliz. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Pleyben |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kastellin |
| Kanton | Pleiben (betek 2015) Brieg (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29162 |
| Kod post | 29190 |
| Maer Amzer gefridi | Amélie Caro 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Pleiben-Kastellin-Porzhe |
| Bro velestradurel | Bro Kornôg Kreiz-Breizh |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 649 ann. (2022) |
| Stankter | 48 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 14′ Norzh 3° 58′ Kornôg / 48.23, -3.97 |
| Uhelderioù | bihanañ 14 m — brasañ 176 m |
| Gorread | 76,04 km² |
| Pleiben ||
| kemmañ |
Pleiben a zo ur gumun e Bro-Gerne hag e kanton Brieg e departamant Penn-ar-Bed. Penn kanton e oa betek 2015. Er vroig Bidar emañ.

## Douaroniezh

* Pleiben en em astenn etre ar Stêr Aon (pe « ar ganol ») e tu ar su hag an Dourdu (Doufine) en norzh.
* Ar stêrioù Doufin ha Riwal a gember etre Lopereg, Brasparzh ha Pleiben.

## Ardamezioù

Rannet : ouzh 1 en sabel e arbenn buoc'h en aour ouzh kab ; ouzh 2 en glazur e danvouezenn ed en aour ouzh beg ; e wifrell en argant balirant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Tranvoez e anv, ha Guezengar, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 289 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,22% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
* 1915: fuzuilhet e voe ur soudard bet ganet e Pleiben (pe er C'hastell-Nevez) hag o chom e Pleiben gant al lu gall d'ar 15 a viz C'hwevrer 1915 e Proven (Flandrez Belgia).
* 1916: fuzuilhet e voe ur soudard bet ganet er gumun gant al lu galld'ar 5 a viz Mezheven e Sainte-Menehould (Bro-C'hall).

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 25 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas pemp milour eus ar gumun.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Jermen (XVI$^{vet}$ kantved) e kreiz ar c'hloz-iliz.
* Kalvar.
* Chapel an Dreinded.
* Chapel Lanneleg.
* Tu an norzh
* Tu ar reter
* Tu ar c'hornôg
* Tu ar su
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Brezhoneg

* E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 29 skoliad (8,3% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez). https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm
* D'an 8 a viz Genver 2021 e oa bet votet emezelañ d'ar garta Ya d'ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun. Al live 1 oa bet roet d'ar gumun.

## Tud
### Tud bet ganet eno

* 1695 ː Charles-Guy Le Borgne de Kermorvan, bet vikel bras eskopti Leon, hag eskob Treger eus 1746 da 1761.
* 1881 : Yann ar Floc'h, skrivagner brezhonek.
* 1888: Yves Gaonac'h, ganet d'ar 17 a viz Eost er er C'hastell-Nevez hag o chom e Pleiben, soudard en 3e Batailhon Kerzhet Troadegiezh skañv Afrika, fuzuilhet gant al lu gall d'ar 15 a viz C'hwevrer 1915 e Proven (Flandrez Belgia) evit «dilez post dre emvuturgn» ha «dizerterezh en estrenvro»; douaret eo e bered-veur al lu gall en Ablain-Saint-Nazaire‎ (departamant Pas-de-Calais ,Bro-C'hall).
* 1889: Guillaume Bernard, ganet d'an 29 a viz Ebrel, soudard er 64vet rujumant war-droad, fuzuilhet d'ar 5 a viz Mezheven 1916 e Sainte-Menehould evit «ravolt».
* 1897 : Yeun ar Gow, skrivagner brezhonek.

### Tud bet marvet eno

* 1936 : Yann ar Floc'h, skrivagner brezhonek.

### Ardamezeg ar familhoù
## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Pleiben war lec'hienn Geobreizh
* (fr) Bretagne sacrée diwar-benn Chapel Lanneleg

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 44
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)
* ↑ Mémorial GenWeb