OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hendrik Seyffardt

Hendrik Alexander Seyffardt, ganet d'ar 1añ a viz Du 1872 hag aet da Anaon d'ar 6 a viz C'hwevrer 1943, a oa ur jeneral izelvroat. E-kerzh an Eil Brezel-bed e oa bet o kenlabourat gant Alamagn nazi e-kerzh dalc'herezh an Izelvroioù. Bez e oa bet brudet evit bezañ penn ar Vrijwilligerslegioen Nederland, un unvez eus ar Waffen-SS a oa bet o stourm war Talbenn Reter ar brezel-bed. Drouklazhet e oa bet gant ar Rezistañs izelvroat e 1943.

## Marv

Evel digoll d'e varv ha da hini kenlabourerien all gant an nazied e voe sevenet an Oberiadur Silbertanne, ma voe lazhadeget degadoù a ostajidi izelvroat gant an SS.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ The Dutch Resistance. historylearningsite.co.uk.
# Vulpes et uva

De vulpe et uva eo anv latin fablenn Phaedrus$^,$ troet diwar skrid henc'hresianek Aisopos ( Ἀλώπηξ καί σταφυλή Alópex kái staphylé), hag anavezet e brezhoneg evel Al louarn hag ar rezin.
Istor ul louarn eo hag a ra fae war rezin a zo re uhel evit o zapout, ma lavar : "Nondum matura est, nolo acerbam sumere, "n'int ket azv c'hoazh, ne'm bo ket re c'hwerv".

## Skridoù orin

| Henc'hresianeg | Latin |
| Ἀλώπηξ λιμώττουσα, ὡς ἐθεάσατο ἀπό τινος ἀναδενδράδος βότρυας κρεμαμένους, ἠβουλήθη αὐτῶν περιγενέσθαι καὶ οὐκ ἠδύνατο. Ἀπαλλαττομένη δὲ πρὸς ἑαυτὴν εἶπεν· «Ὄμφακές εἰσιν.» Oὕτω καὶ τῶν ἀνθρώπων ἔνιοι τῶν πραγμάτων ἐφικέσθαι μὴ δυνάμενοι δι' ἀσθένειαν τοὺς καιροὺς αἰτιῶνται. | Fame coacta vulpes alta in vinea Uvam appetebat summis saliens viribus; Quam tangere ut non potuit, discedens ait: Nondum matura est; nolo acerbam sumere. Qui facere quae non possunt verbis elevant, Ascribere hoc debebunt exemplum sibi. |

## Troidigezhioù

* Ur skrid alamanek zo bet savet gant Karl Wilhelm Ramler.
* Lakaet e oa bet ar fablenn e galleg gant La Fontaine (Le renard et les raisins), hag e brezhoneg gant Paotr Treoure (Al louarn hag ar rezin).

## Notennoù

* ↑ (la) Phaedrus, Fabularum Aesopiarum Libri Quinque, Liber quartus, III @ The Latin Library. Kavet : 08 Meu 25.
* ↑ (en) (la) De vulpe et uva @ Perseus. Kavet : 08 Meu 25.
# Rhabdotorrhinus

Rhabdotorrhinus :
| Rhabdotorrhinus corrugatus, tresadenn (1882) gant Elliot. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Bucerotiformes |
| Kerentiad : | Bucerotidae |
| Anv skiantel ||
| Rhabdotorrhinus Meyer & Wiglesworth, 1898 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhabdotorrhinus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ kalaoed, bet krouet e 1898 gant ar skiantourien alaman Adolf Bernhard Meyer (1840-1911) ha saoz Lionel William Wiglesworth (1865-1901).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad kalaoed a ya d'ober ar genad :
* Rhabdotorrhinus corrugatus,
** R. c. corrugatus ha rugosus,
* Rhabdotorrhinus exarhatus
** R. e. exarhatus ha sanfordi,
* Rhabdotorrhinus leucocephalus,
* Rhabdotorrhinus waldeni.
O c'havout a reer en Azia ar Gevred, pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Rummatadur

Renket e veze ar spesadoù corrugatus, leucocephalus, waldeni er genad Aceros hag exarhatus er genad Penelopides kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Bucerotidae/Rhabdotorrhinus (lennet e-barzh d'an 8 a viz Meurzh 2025).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kalao

Kalaoed :
| Penn ur c'halao frikornek (Buceros rhinoceros). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Bucerotiformes |
| Kerentiad : | Bucerotidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ar c'halaoed (diwar ar malayeg) eo an evned a ya d'ober ar c'herentiad Bucerotidae, termenet e 1815 gant ar skiantour stadunanat Constantine Samuel Rafinesque (1783-1840).
Heverk eo ar c'halaoed gant o figos kromm, livet flamm ha toget gant ur c'horn kleuz alies.
Diouzh Doare 14.2 an IOC World Bird List ez a pemzek genad kalaoed d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Tockus - Lesson, 1830 (10 spesad),
* Lophoceros - Hemprich & Ehrenberg, 1833 (8 spesad),
* Bycanistes - Cabanis & Heine, 1860 (6 spesad),
* Ceratogymna - Bonaparte, 1854 (2 spesad),
* Horizocerus - Oberholser, 1899 (4 spesad),
* Berenicornis - Bonaparte, 1850 (1 spesad),
* Buceros - Linnaeus, 1758 (3 spesad),
* Rhinoplax - Gloger, 1841 (1 spesad),
* Anthracoceros - Reichenbach, 1849 (5 spesad),
* Ocyceros - Hume, 1873 (3 spesad),
* Anorrhinus - Reichenbach, 1849 (3 spesad),
* Aceros - Hodgson, 1844 (1 spesad),
* Rhyticeros - Reichenbach, 1849 (6 spesad),
* Rhabdotorrhinus - Meyer & Wiglesworth, 1898 (4 spesad),
* Penelopides - Reichenbach, 1849 (5 spesad).

## Annezva

O c'havout a reer en Afrika issahara hag en Azia ar Gevred

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ TermOfis Ofis publik ar brezhoneg : kalao | m. | kalaoed | calao (étudié).
* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 200b.
* ↑ (en) Bucerotidae: Hornbills Rafinesque, 1815.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Bucerotiformes/Bucerotidae (lennet e-barzh d'ar 4 a viz C'hwevrer 2025).
# Rhyticeros

Rhyticeros :
| Penn ur par Rhyticeros undulatus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Bucerotiformes |
| Kerentiad : | Bucerotidae |
| Anv skiantel ||
| Rhyticeros Reichenbach, 1849 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Rhyticeros a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ kalaoed, bet krouet e 1849 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879)

## Spesadoù

C'hwec'h spesad kalaoed a ya d'ober ar genad :
* Rhyticeros cassidix,
* Rhyticeros everetti,
* Rhyticeros narcondami,
* Rhyticeros plicatus,
* Rhyticeros subruficollis,
* Rhyticeros undulatus.
O c'havout a reer en Azia ar Gevred.

## Rummatadur

Renket e veze an holl spesadoù er genad Aceros betek 1990.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Bucerotidae/Rhyticeros (lennet e-barzh d'an 8 a viz Meurzh 2025).
# Rhyticeros plicatus

Rhyticeros plicatus :
| Ur barez Rhyticeros plicatus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Bucerotiformes |
| Kerentiad : | Bucerotidae |
| Genad : | Rhyticeros |
| Anv skiantel ||
| Rhyticeros plicatus (Pennant, 1781) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhyticeros plicatus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Bucerotidae hag a veze renket er genad Aceros betek 1990.
Ober a reer "kokomo" anezhañ e Tok Pisin.

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl ha kemer amprevaned ha loenedigoù all gwech an amzer ivez.

## Annez

Ar spesad a gaver e takadoù 'zo eus Aostralazia.

## Liammoù diavaez

* (en) Rhyticeros plicatus el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Rhyticeros plicatus e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Rhyticeros plicatus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Benjamin Constant (Amazonas)

Benjamin Constant zo anv ur gumun e stad Amazonas, e Brazil, dezhi ur gorread a 8.793 km², ha 26.191 a dud o chom enni, er rannvroig (microrregião) Alto Solimões, e mervent ar stad.

## Anv

N'eo ket bet anvet ar gumun war-lerc'h ur skrivagner gallek, met war-lerc'h ar jeneral Benjamin Constant Botelho de Magalhães, penn emsav ar 15 a viz Du 1889, a embannas ar Republik
Benjamin Constant o sud Alto Solimões
# Rhyticeros narcondami

Rhyticeros narcondami :
| Rhyticeros narcondami, luc'hskeudennet en Enez Narcondam. En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Bucerotiformes |
| Kerentiad : | Bucerotidae |
| Genad : | Rhyticeros |
| Anv skiantel ||
| Rhyticeros narcondami Hume, 1873 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Rhyticeros narcondami a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Bucerotidae.
Dont a ra e anv eus hini Narcondam, un enez lec'hiet e Mor Andaman (Meurvor Indez).

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl ha kemer divellkeineged ivez ; c'hoarvezout a ra dezhañ debriñ stlejviled bihan.

## Annez

Brosezat eo ar spesad en Inizi Andaman.

## Liammoù diavaez

* (en) Rhyticeros narcondami el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Rhyticeros narcondami e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Rhyticeros narcondami.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Callacanthis

Callacanthis :
| Callacanthis burtoni, tresadenn gant John Gould. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Fringillidae |
| Anv skiantel ||
| Callacanthis Reichenbach, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Callacanthis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Callacanthis burtoni, brosezat en aradennad-venezioù Himalaya.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Fringillidae/Callacanthis (lennet e-barzh d'an 8 a viz Meurzh 2025).
# Fringillidae

Fringillidae :
| Fringilla montifringilla. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Fringillidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1819 gant an evnoniour saoz William Elford Leach (1791-1836).
Diouzh Doare 14.2 an IOC World Bird List ez a 50 genad d'ober ar c'herentiad hiziv an deiz.

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Fringilla - Linnaeus, 1758 (4 spesad),
* Mycerobas - Cabanis, 1847 (4 spesad),
* Hesperiphona - Bonaparte, 1850 (2 spesad),
* Coccothraustes - Brisson, 1760 (1 spesad),
* Eophona - Gould, 1851 (2 spesad),
* Pinicola - Vieillot, 1808 (1 spesad),
* Pyrrhula - Brisson, 1760 (7 spesad),
* Rhodopechys - Cabanis, 1851 (2 spesad),
* Bucanetes - Cabanis, 1851 (2 spesad),
* Agraphospiza - Zuccon, Prŷs-Jones, Rasmussen & Ericson, 2012 (1 spesad)
* Callacanthis - Reichenbach, 1850 (1 spesad),
* Pyrrhoplectes - Hodgson, 1844 (1 spesad),
* Procarduelis - Blyth, 1843 (1 spesad),
* Leucosticte - Swainson, 1832 (6 spesad),
* Carpodacus - Kaup, 1829 (26 spesad hiziv an deiz),
* (†) Melamprosops - Casey & Jacobi, 1974 (1 spesad, aet da get)
* Paroreomyza - Perkins, 1901 (2 spesad hiziv an deiz),
* Oreomystis - Stejneger, 1903 (1 spesad)
* Telespiza - Wilson, 1890 (2 spesad),
* Loxioides - Oustalet, 1877 (1 spesad)
* (†) Rhodacanthis - Rothschild, 1892 (2 spesad, aet da get)
* (†) Chloridops - Wilson, 1888 (1 spesad, aet da get)
* (†) Psittirostra - Temminck, 1820 (1 spesad, aet da get)
* (†) Dysmorodrepanis - Perkins, 1919 (1 spesad, aet da get)
* Drepanis - Temminck, 1820 (1 spesad hiziv an deiz)
* (†) Ciridops - A. Newton, 1892 (1 spesad, aet da get)
* Palmeria - Rothschild, 1893 (1 spesad),
* Himatione - Cabanis, 1850 (1 spesad hiziv an deiz)
* (†) Viridonia - Rothschild, 1892 (1 spesad, aet da get)
* (†) Akialoa - Olson & James, 1995 (4 spesad, aet da get)
* Hemignathus - Lichtenstein, 1839 (3 spesad hiziv an deiz),
* Pseudonestor - Rothschild, 1893 (1 spesad)
* Magumma - Mathews, 1925 (1 spesad),
* Loxops - Cabanis, 1847 (4 spesad hiziv an deiz),
* Chlorodrepanis - Perkins, 1899 (3 spesad),
* Haemorhous - Swainson, 1837 (3 spesad),
* Chloris - Cuvier, 1800 (5 spesad),
* Rhodospiza - Sharpe, 1888 (1 spesad),
* Rhynchostruthus - P.L.Sclater & Hartlaub, 1881 (3 spesad),
* Linurgus - Reichenbach, 1850 (1 spesad)
* Crithagra - Swainson, 1827 (37 spesad),
* Linaria - Bechstein, 1802 (4 spesad),
* Acanthis - Borkhausen, 1797 (3 spesad),
* Loxia - Linnaeus, 1758 (6 spesad),
* Chrysocorythus - Wolters, 1967 (1 spesad)
* Carduelis - Brisson, 1760 (3 spesad),
* Serinus - Koch, 1816 (8 spesad),
* Spinus - Koch, 1816 (20 spesad),
* Euphonia - Desmarest, 1806 (27 spesad)
* Chlorophonia - Bonaparte, 1850 (5 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Fringillidae: Finches, Euphonias Leach, 1819.
* ↑ (en) Fringillidae (#30324 sqq.) @ IOC. Kavet : 06/02/2025.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fontaine-les-Bassets

Fontaine-les-Bassets :
| Ar peulvan. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Orne |
| Arondisamant | Argentan |
| Kanton | Argentan-2 |
| Maer Amzer gefridi | Patrice Verrier 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Terres d'Argentan Interco |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | {{Roadennou/Kemennad faziek : oberier / dic'hortoz./kumuniou|Kemennad faziek : oberier mod dic'hortoz.}} ann. ([[{{Roadennou/Kemennad faziek : oberier / dic'hortoz./kumuniou|deiziad}}]]) |
| Stankter | Kemennad faziek : dianav eo an arouezenn boentaouiñ "[". ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 67 m — brasañ 111 m |
| Gorread | 5,88 km² |
| kemmañ |
Fontaine-les-Bassets zo ur gumun e Normandi, en departamant Orne, e kanton Argentan-2, en Arondisamant Argentan.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Dives emañ Fontaine-les-Bassets .

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Trun, e Distrig Argentan hag e departamant Orne. Lakaet e voe ar gumun en Arondisamant Argentan pa voe krouet e 1800.

### XVIII$^{vet}$ kantved

* Distrujet e voe an templ protestant e 1665 diwar urzh Loeiz XIV.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas c'hwec'h gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,08% eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel e 1940.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar c'hastell.
* Peulvan La Pierre Levée.
* Iliz katolik Saint Rémi, XIII$^{vet}$ kantved, luc’hskeudennoù.
* Ur c'hastell.
* Plakenn ar re varv ouzh an ti-kêr, luc'hskeudenn.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Skolaj Diwan Plijidi

Skolaj Diwan Plijidi zo ur skolaj e Plijidi, er c'hreisteiz da Wengamp , e Treger, savet e 1995. Ur skolaj war ar maez gant 190 (2024-2025) skoliad ennañ, ur skolaj ma'z eo ar brezhoneg yezh ar vuhez. Ur skolaj laik eo, prevez, kevrataet gant an Deskadurezh-Stad. Labourioù 'zo bet eno e miz C'hwevrer 2025.

## Lec'hienn internet

Lec'hienn ar skolaj

## Rouedadoù sokial

Instagram : https://www.instagram.com/skolaj_diwan_plijidi/
# Marcel Déat

Marcel Déat, ganet d'ar 7 a viz Meurzh 1894 hag aet da Anaon d'ar 5 a viz Genver 1955, a oa ur politikour eus Bro-C'hall. Da gentañ e oa ur sokialour hag un ezel eus an Section Française de l'Internationale Ouvrière (SFIO), e penn un troc'h e voe gant ur strollad izili a savo an Nevezsokialouriezh muioc'h a-zehoù hag int kuit eus an SFIO e 1933. E-kerzh Dalc'herezh Bro-C'hall gant Alamagn nazi, en doa savet ar strollad kenlabourerezh Rassemblement national populaire (RNP). E 1944, e oa deuet da vezañ Ministr al labour hag ar c'hengred broadel e gouarnamant Pierre Laval e Vichy, a-raok terc'hout kuit da Sigmaringen gant pennoù bras Renad Vichy goude dilestradeg ar re Gevredet en Normandi. Kondaonet dre zesfailh evit kenlabourerezh, marvet eo en kuzhet en Italia.
# Saint-Pierre-la-Rivière

Saint-Pierre-la-Rivière :
| An iliz katolik. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Orne |
| Arondisamant | Argentan |
| Kanton | Argentan-2 |
| Kod kumun | 61449 |
| Kod post | 61310 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Farin (dileuriet) 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Terres d'Argentan Interco |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2022) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 135 m — brasañ 263 m |
| Gorread | 9,37 km² |
| kemmañ |
Saint-Pierre-la-Rivière a oa ur gumun e Normandi, en departamant Orne, e kanton Argentan-2, en Arondisamant Argentan.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Chambois, e Distrig Argentan hag e departamant Orne. Lakaet e voe en Arondisamant Argentan pa voe krouet e 1800. Lakaet e voe e Kanton Exmes e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved

* Mervel a reas triwec'h gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,50 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

Mervel a reas dek den nann-soudard eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2017 e voe bodet kumunioù Aubry-en-Exmes, Avernes-sous-Exmes, Le Bourg-Saint-Léonard, Chambois, La Cochère, Courménil, Exmes, Fel, Omméel, Saint-Pierre-la-Rivière, Silly-en-Gouffern, Survie, Urou-et-Crennes ha Villebadin d'ober kumun nevez Gouffern en Auge.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Pêr, luc’hskeudennoù.
* Monumant ar re varv, luc'hskeudenn.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Prefeti Orne, d’an 1 a viz Kerzu 2016
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Gregory Mathews

Gregory Macalister Mathews, bet ganet d'an 10 a viz Gwengolo 1876 e Merrygoen (Sukembre-Nevez, Aostralia) hag aet da Anaon d'ar 27 a viz Meurzh 1949 e Winchester (Hampshire, Bro-Saoz), a oa un evnoniour amatour aostralian.
Redek a reas an dour d'e vilin a drugarez d'an arc'hant en devoa postet er mengleuzioù ha mont a reas da Vro-Saoz e-tro 1900.
A-gevret gant an evnoniour breizhveuriat Tom Iredale (1880-1972) ec'h embannas daouzek levrenn The Birds of Australia etre 1910 ha 1927.
Ar garg a rener eus ar British Ornithologists' Club a zalc'has adalek 1935 betek 1938. Lakaet e voe da ezel eus Most Excellent Order of the British Empire (MBE) e 1939 en abeg d'ar servijoù en devoa rentet d'an evnoniezh.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Kerentiadoù

* B : Burhinidae,
* C : Cinclosomatidae, Corcoracidae,
* H : Hydrobatidae,
* P : Petroicidae,
* R : Rostratulidae,
* T : Tytonidae.

### Genadoù

* A : Alisterus,
* C : Calonectris, Carterornis, Cormobates,
* G : Grantiella, Glycifohia,
* H : Heteromunia,
* I : Irediparra,
* M : Magumma, Meliphacator, Melloria, Microptilotis,
* N : Neafrapus, Neolalage, Neopsephotus, Neosericornis, Nesofregetta, Nesoptilotis, Northiella,
* P : Parvipsitta, Peneothello, Psephotellus, Ptilotula, Purnella,
* R : Ramsayornis,
* S : Sipodotus, Sugomel,
* T : Telacanthura, Territornis, Tregellasia,
* Z : Zanda, Zoonavena.

### Spesadoù

* A : Amytornis dorotheae, purnelli ha whitei,
* C
    Corvus mellori ha tasmanicus,
* D : Diomedea dabbenena (albatroz Tristan),
* E : Eudyptes moseleyi (mank Moseley),
* F
    Fregata andrewsi ha magnificens, Fregetta maorianus (satanig Zeland-Nevez),
* M : Microptilotis imitatrix,
* P
    Philemon yorki, Pomarea whitneyi (monark Fatu Hiva), Puffinus bannermani,
* S : Sugomel lombokius,
* T : Thalassarche impavida (albatroz Campbell).

### Isspesadoù

* G : Gallirallus philippensis andrewsi.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Mathews e metoù al loenoniezh.
* 1 2 3 A-gevret gant Tom Iredale.
* ↑ A-gevret gant Robert Cushman Murphy.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ommoy

Ommoy :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Orne |
| Arondisamant | Argentan |
| Kanton | Argentan-2 |
| Maer Amzer gefridi | Hervé Lambert 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Terres d'Argentan Interco |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | {{Roadennou/Kemennad faziek : oberier / dic'hortoz./kumuniou|Kemennad faziek : oberier mod dic'hortoz.}} ann. ([[{{Roadennou/Kemennad faziek : oberier / dic'hortoz./kumuniou|deiziad}}]]) |
| Stankter | Kemennad faziek : dianav eo an arouezenn boentaouiñ "[". ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 62 m — brasañ 169 m |
| Gorread | 5,66 km² |
| kemmañ |
Ommoy zo ur gumun e Normandi, en departamant Orne, e kanton Argentan-2, en Arondisamant Argentan.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Dives emañ Ommoy.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da e Kanton Trun, e Distrig Argentan hag e departamant Orne. Lakaet e voe ar gumun en Arondisamant Argentan pa voe krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas nav gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,55% eus he foblañs e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar monumant.
* Iliz katolik Intron-Varia, luc'hskeudennoù.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudenn.
* Plakenn ar re varv en iliz katolik, luc'hskeudenn.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Merri

Merri :
| Ar c’hamp. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Orne |
| Arondisamant | Argentan |
| Kanton | Argentan-2 |
| Maer Amzer gefridi | Nadine Boisseau 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Terres d'Argentan Interco |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | {{Roadennou/Kemennad faziek : oberier / dic'hortoz./kumuniou|Kemennad faziek : oberier mod dic'hortoz.}} ann. ([[{{Roadennou/Kemennad faziek : oberier / dic'hortoz./kumuniou|deiziad}}]]) |
| Stankter | Kemennad faziek : dianav eo an arouezenn boentaouiñ "[". ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 62 m — brasañ 171 m |
| Gorread | 5,81 km² |
| kemmañ |
Merri zo ur gumun e Normandi, en departamant Orne, e kanton Argentan-2, en Arondisamant Argentan.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Dives emañ Merri.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Trun, e Distrig Argentan hag e departamant Orne. Lakaet e voe ar gumun en Arondisamant Argentan pa voe krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas seitek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,25% eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas tri den nann-soudard eus ar gumun abalamour d'ar brezel e miz Eost 1944.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Un tour eus ar c'hamp.
* An iliz katolik.
* Ar groaz.
* Ar monumant.
* Kamp Bierre.
* Iliz katolik Saint Claude, luc’hskeudennoù.
* Kroaz ar vered.
* Monumant ar re varv, luc'hskeudenn ha kartenn-bost.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
a vo kavet e Wikimedia Commons.