# Santez-Anna-Wened

Santez-Anna-Wened :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Sainte-Anne-d'Auray |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | an Alre |
| Kod kumun | 56263 |
| Kod post | 56400 |
| Maer Amzer gefridi | Roland Gastine 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | An Alre Kiberen Douar Atlantel |
| Bro velestradurel | Bro an Alre |
| Lec'hienn Web | (fr)lec'hienn ofisiel Santez-Anna-Wened |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 802 ann. (2020) |
| Stankter | 405 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 42′ 15″ Norzh 2° 57′ 10″ Kornôg / 47.7041666667, -2.95277777778 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 34 m bihanañ 36 m — brasañ 57 m |
| Gorread | 6,91 km² |
| Santez-Anna-Wened ||
| kemmañ |
Ur gumun eus Breizh e kanton an Alre eo Santez-Anna-Wened e departamant ar Mor-Bihan. Brudet eo evit ar birc'hirinded a sachet dek miliadoù a dud bep bloaz evit lidoù en enor da santez Anna, patronez Vreizh hervez ar gatoliked.

## Brezhoneg

* Panell-hent mont-tre er vourc'h.
* Privezioù gant menegoù brezhonek oute.
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1994.
* E distro-skol 2024 e oa 28 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (8 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* Delwenn Iwan Nikolazig a-us unan ouzh dorioù-dal penniliz Santez-Anna-Gwened.
* E-barzh parrez Plunered e oa douaroù ar gumun e penn ar XVII$^{vet}$ hag en ur geriadenn anvet Ker-Anna e veve ur c'houer, Iwan Nikolazig. Hemañ ne oa ket eus ar re baour pa oa perc'henn war un nebeud parkoù. E 1623 en doa lavaret bout gwelet ur vaouez o kas bannoù lufrus hag o delc'her ur piled-koar. Hervezañ, d'ar 25vet a viz Gouere 1624 e teu dezhañ ar vaouez evit e lavaret : N'ho peus ket aon, me zo Ann, mamm Mari ! Lavarit d'ho person ez eus bet,er park ar Bossennoù, ur chapel dindan ma anv, an hini gentañ er vro. Nav c'hant pevar warn'ugent ha c'hwec'h miz'zo ha Fell a ra din ma vo adsavet... Ne oe ket kendrec'het ar person betek an deiz e 1625 ma va konduet gant ur piled-koar ur strollad tud betek al lec'h m'eo bet kavet un delwenn gozh Santez Anna graet e prenn. Goude ur prosez e oe kendrec'het eskop Gwened hag e oe savet ur chapel e 1628. Fiziet e oe meradur kef ar pirc'hirinded d'ar Garmezidi a savjont ur manati bras.
Er bloaz-mañ e embannas Anna a Aostria, rouanez Bro-C'hall e gouestle ganedigezh ur mab da santez Anna, he maeronez. Berzh bras en deus graet ar pirc'hirinded hag e oe savet ur renabl, "al Levr aour" evit enrollañ ar burzhudoù dindan kontroll an Iliz.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Goude ar brezel e voe savet ur monumant ma voe skrivet, a-hervez, anvioù an holl Vretoned, eus ar pemp departamant, lazhet er brezel. N'eus nemet 8 106 anv hepken e gwirionez, gant un nebeud anezhe bet marvet e brezelioù all.

#### Eil Brezel-bed

* Plakenn straed "Abad Allanic", bet fuzuilhet e 1944.
* Staliet e voe ul lazaret (ospital) gant al lu alaman er "Maison Sainte-Marie".
* 4 ha 5 a viz Eost 1944: d'ar Gwener 4, diouzh an noz, e c'houlenn ur c'homandant "FFI" kodianañ Alamaned al lazaret; ar veleion Joseph Le Barh ha Louis Allanic a ro e lizher d' an Alamaned; tennoù e-pad an noz. Tro 3 eur beure e teu ur steudad-kirri alaman evit dilezel al lazaret; diouzh beure e teu ur steudad-kirri arall evit kastizañ tud ar gêriadenn: ugent anezhe a zo serret hag an daou veleg katolik a zo fuzuilhet ha tri annezad all a zo lazhet gant an Alamaned.

#### Darvoudoù all

* Krouet e voe ar gumun d'an 23 a viz C'hwevrer 1950 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Plunered.
* Peulvanig pirc'hinaj Yann-Baol II.
* D'an 20 a viz Gwenholon 1996 e teuas ar Pab Yann-Baol II da Santez-Anna.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar vourc'h.
* Monumant Kont Chambord (Herri V Bro-C'hall).
* Ar chapel.
* Monumant Kont Chambord (Herri V Bro-C'hall).
* Ur chapel e keriadenn Kêr-Anna.
* Kastell ar C'henven.
* Ti-memor Breizh.
* Mirdi koarelloù.
* Ti Iwan Nikolazig.

### Sanktual katolik

* Ar benniliz katolik.
* Monumant ar vartoloded.
* Monumant ar soudarded vreizhat marvet e-pad ar Brezel-bed kentañ.
* Monumant ar soudarded vreizhat.
* Ar Scala sancta.
* Delwenn Santez Anna ha Mari ha Feunteun ar burzhudoù.
* Penn-iliz katolik Santez Anna (1862-1866).
* Monumant ar vartoloded.
* Monumant ar soudarded vreizhat marvet e-pad ar Brezel-bed kentañ.
* Savadurioù ar manati kozh gant ur c'hloastr.
* Scala sancta.
* Delwenn Santez Anna ha Mari.
* Feunteun ar burzhudoù.

### Beredoù-meur milourel

* Delwenn ur soudard breizhat eus Lu Breizh.
* Karnel soudarded Lu Breizh (Brezel 1870-1871).
* Bered-veur belgiat, peulvanig.
* Ul lodenn eus ar vered-veur milourel belgiat.
* Bered-veur milourel belgiat eus ar Brezel-bed kentañ.
* Ul lodenn eus ar vered, gant bezioù soudarded an trevadennoù gall (en tu dehou).
* Ul lodenn ‎all eus ar vered.
* Bez ur soudard aljerian.
* Bez ur micherour sinaat.
* Bered-veur milourel gall eus ar Brezel-bed kentañ.
* Bezioù soudarded rusian, 1917-1919.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Post

* An ti-post a-vremañ.
* Digoret e voe ur burev-dasparzhañ d'ar 1añ a viz Genver 1867 ha roet an niverenn "4780" dezhañ.

## Tud

* Iwan Nikolazig.

### Tud marvet eno

* 1930 : Yann Vadezour Olieroù.

## Gevelliñ

* Kammbronn (Kernev-Veur)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Santez-Anna-Wened war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (br)Ofis Publik Ar Brezhoneg
* ↑ (fr)Infobretagne
* ↑ (fr)Memorialgenweb
* ↑ (fr)René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajenn 343
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p.14
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p. 366