OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Monasa

Monasa :
| Monasa morphoeus, tresadenn (1841) gant Swainson. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Bucconidae |
| Anv skiantel ||
| Monasa Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Monasa a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
* Monasa atra,
* Monasa flavirostris,
* Monasa morphoeus
** M. m. fidelis, grandior, morphoeus, pallescens, peruana, rikeri ha sclateri,
* Monasa nigrifrons
** M. n. canescens ha nigrifrons.
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, nav (9) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Bucconidae/Monasa (lennet e-barzh d'an 3 a viz Meurzh 2025).
# Malacoptila

Malacoptila :
| Malacoptila fulvogularis, tresadenn (1853) gant Joseph Wolf. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Bucconidae |
| Anv skiantel ||
| Malacoptila G.R.Gray, 1841 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Malacoptila a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1841 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## An anv

Dont a ra eus an daou c'her henc'hresianek μᾰλᾰκός (mălăkós = dous e brezhoneg) ha πτῐ́λον (ptĭ́lon = pluñv e brezhoneg).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad a ya d'ober ar genad :
* Malacoptila fulvogularis,
* Malacoptila fusca,
* Malacoptila mystacalis,
* Malacoptila panamensis
** M. p. inornata, magdalenae, panamensis ha poliopis,
* Malacoptila rufa
** M. r. brunnescens ha rufa,
* Malacoptila semicincta,
* Malacoptila striata
** M. s. minor ha striata.
O c'havout a reer e Mec'hiko, Kreiz ha Suamerika, eizh (8) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hervez The Helm Dictionary of Scientific Birds Names gant James A. Jobling.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Bucconidae/Malacoptila (lennet e-barzh d'an 3 a viz Meurzh 2025).
# Nevezaramaeg ar c'hornôg

Ur yezh semitek eus isskourr yezhoù aramaek ar c'hornôg eo nevezaramaeg ar c'hornôg (maalula, siryon, loghtha siryanoytha) komzet gant tro-dro da 15 000 den en holl er menezioù Qalamoun e Siria (1996).
Teir rannyezh pennañ a zo, heñvel-tre an eil ouzh eben:
* Malouleg (ma'alūla)
* Bac'haeg (bakh'a)
* Joubadineg (jubb 'adīn)

## Gwelet ivez

* Yezhoù aramaek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Strollad parlamantel

Ur strollad parlamantel, a vez graet eus ur strollad savet gant izili eus strolladoù politikel disheñvel pe eus politikerien dishual o rannañ ul lodenn ideologiezh an holl anezho. En lod sistemoù parlamantel e vez aotreet strolladoù politikel bihan niver, ha n'o deus ket a-walc'h a zileuridi evit kaout ur strollad gant o anv da vont etrezek strolladoù all pe da vezañ gant politikerien dishual evit tennañ gounid pe gwirioù a na vezont roet nemet d'ar strolladoù parlamantel. Un unvaniezh dilennadeg, lec'h ma vez kemmesket lod strolladoù politikel evit un dilennadeg resis, a zo damheñvel ouzh ur strollad parlamantel. Ur strollazd teknikel pe kemmesk a zo damheñvel ivez met ar wech-mañ an izili ne rannont ket dre ret memes mennozhioù pe ideologiezhoù.
Ar strolladoù parlamantel a c'hell dilenn ur penn parlamantel; ar pennoù-se a zo alies tud brudet ha galloudus politikel. Ar strolladoù parlamantel a implij alies kenurzhioù strollad evit rediañ izili ar strollad da votiñ ar memes-traoù. Ma ne vez ket heuliet urzhioù ar strollad e c'heller bezañ skarzhet.
# Kerentiad

Ar c'herentiad (liester : kerentiadoù) a zo anv ur rumm bennak, diazezet war ar gerentiezh hag ar peuzheñvelded.
En un doare ledan e komzer eus kerentiad ur yezh bennak. En un doare strizh e komzer eus kerentiad ar bevien .

### Gerdarzh

Dont a ra ar ger kerentiad eus kerent, liester ar ger kar, dezhañ ar ster bev pe un dra peuzheñvel.

## Rummatadur ar bevien

Implijet e vez ar ger kerentiad e bevoniezh evel un derez e-barzh skeul rummatadur reizhiadek ar bevien evel m'en devoa kinniget ober ar skiantour svedat Carl von Linné. Etre an urzhiad hag an iskerentiad emañ.

#### Dibennoù-ger latin a verk ar renk e rummatadur ar bevien

E diwezh anvioù ar c'herentiadoù e kaver al lostgerioù latin -aceae evit ar plant, ar bezhin hag ar foue hag -idae evit al loened.
Skouerioù:
* Loened: Cervidae, Hominidae, Cypraeidae
* Plant : Liliaceae, Simaroubaceae

## Rummatadur ar yezhoù

Pa glask ar yezhoniourien keñveriañ an holl yezhoù e vezont sachet da rummata anezho dre o feuzheñvelderioù, dre gwriziennoù ar gerioù peurvuiañ. Da skouer e vez rummet ar yezhoù kar en Europa hag en Azia ha savet eo bet meizad kerentiezh ar yezhoù indezeuropek, war ur yezh ha n'eus roud ebet anezhi nemet dre stummoù zo a c'heller studiañ e yezhoù zo, koulz bev ha marv, evel al latin pe an etruskeg.
# Nonnula

Nonnula :
| Nonnula rubecula, tresadenn (1841) gant Swainson. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Bucconidae |
| Anv skiantel ||
| Nonnulas P.L.Sclater, 1854 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Nonnula a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant al loenoniour saoz Philip Lutley Sclater (1829-1913).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

C'hwec'h spesad a ya d'ober ar genad :
* Nonnula amaurocephala,
* Nonnula brunnea,
* Nonnula frontalis
** N. f. frontalis, pallescens ha stulta,
* Nonnula rubecula
** N. r. cineracea, duidae, interfluvialis, rubecula, simplex, simulatrix ha tapanahoniensis,
* Nonnula ruficapilla
** N. r. inundata, nattereri, ruficapilla ha rufipectus,
* Nonnula sclateri.
O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, pevarzek (14) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Bucconidae/Nonnula (lennet e-barzh d'an 3 a viz Meurzh 2025).
# Fuzuilherien-vor

Fuzuilherien-vor (pe troadegiezh-vor) a vez graet eus soudarded gourdonet evit bezañ mailh kement war an douar ha war ar mor, alies gant arbennigourezh war an dilestradegoù. A-fed istor, ar c'hefridioù a oa fiziet er fuzuilherien-vor a oa argadennoù bliv war an arvorioù (dreist-holl evel harp d'ar morluioù) hag abourzhañ bigi enebour e-kerzh emgannoù bag-ouzh-bag pe evit pakañ bigi.
Ar fuzuilherien-vor a ro harp evit kefridioù surentez, frammadur, hag urzh war al listri (a-fed istor e oant e-giz un nerzh evezhiañ evit talañ ouzh emsavadegoù gant ar vartoloded all war vourzh). Ma'z eo chomet ar memes kefridioù ganto hiziv-an-deiz evit an darn vras anezho, ouzhpennet ez eus bet obererezhioù evel oberiadurioù respont bliv, harp denel, sikour goude gwallreuzioù, oberiadurioù nerzhioù ispisial, hag oberiadurioù enep-sponterezh.
E darn eus ar broioù, an droadegiezh-vor zo un isrann eus ar morluioù Stad, evel er Rouantelezh-Unanet gant ar Royal Marines. E lod broioù all avat ez eo ar fuzuilherien-vor un isrann eus an tirlu pe arme zouar, evel e Bro-C'hall gant an Unvezioù mor. Gellout a ra ivez ar fuzuilherien-vor, met kalz raloc'h eo, bezañ ur skourr en unan eus an nerzhioù lu evel Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet pe Troadegiezh Morlu Ukraina.
# Anatole de Monzie

Anatole de Monzie a oa ur politikour gall, bet ministr an deskadurezh e-pad an Trede Republik. Ganet e Bazas (Gironde) d'an 22 a viz Du 1876 ha marvet e Pariz d'an 11 a viz Genver 1947. Bet e oa bet ministr an arc'hant hag an deskadurezh-stad etre an daou vrezel-bed.

## Eil Brezel-bed

Votet en devoa evit reiñ an holl galloudoù d'ar marechal Philippe Pétain d'an 10 a viz Gouhere 1940. E kazetenn Marcel Déat e tisplege ar vot-se gant frazenn brudet Talleyrand : « Il fallait sauver ce qui pouvait être sauvé ».
Kamalad e oa gant Otto Abetz (kannadour an Trede Reich e Frañs), Louis Darquier de Pellepoix, ha Fernand de Brinon, daou genlabourer d'an Alamagn. Echuet e oa e vuhez politikel e miz C'hwevrer 1942 pa voe lakaet er-maez eus ti-kêr Cahors.

## Ar Brezhoneg

D'an 19 a viz Gouhere 1925, Anatole de Monzie, ministr an deskadurezh publik, a embanne dirak stal Breizh an diskouezadeg etrevroadel : " Pour l'unité linguistique de la France, il faut que la langue bretonne disparaisse ". Lakaet ez eus bet arvar war ar frazenn-se gant istorourien c'hall dre ma n'eo bet meneget nemet gant kelaouennoù breizhek. Ur frazenn all avat, ofisieloc'h n'hall ket bezañ, a zo bet skrivet gantañ.
En ur c'helc'hlizher, d'ar 14 a viz Eost 1925, en e respont d'ur goulenn savet gant ar Fédération Régionaliste Française, e enebe krenn ha splann ouzh kelenn ar yezhoù evel ar brezhoneg e skolioù ar stad : « L’École laïque, pas plus que l’Église concordataire, ne saurait abriter des parlers concurrents d’une langue française dont le culte jaloux n’aura jamais assez d’autels. » (Ar skol stad, ha skolioù an Iliz konkordatet ken nebeud-all, ne oufe reiñ bod da barlantoù o keveziñ gant ar galleg, ur yezh ha ne vo biken d'he c'heheliñ trawalc'h a aoterioù.)
# Armand Jacques Leroy de Saint-Arnaud

Armand Jacques Leroy de Saint-Arnaud, pe Arnaud-Jacques pe Armand-Jacques Leroy hervez e wir anv, ganet e Pariz d'an 20 a viz Eost 1798 ha marvet er Mor Du d'an 29 a viz Gwengolo 1854, a oa un ofiser gall, marichal a Vro-C'hall. Brezeliñ a reas en Aljeria ha Krimea.
Ministr ar brezel e oa dindan ar priñs-prezidant Louis-Napoléon Bonaparte, ha gras dezhañ e teuas a-benn eus e daol-stad .

## Enorioù

E kêr St Arnaud, e stad Victoria, en Aostralia), kêr anvet en enor dezhañ, ez eus savet un delwenn dezhañ.
* montagne en Nouvelle-Zélande.
* EnAljeria c'hall e oa ur gêr anvet Saint-Arnaud, hiriv El Eulma.
# Benoît Hamon

Benoît Hamon (ganet e Lokournan d'ar 26 a viz Mezheven 1967) zo ur politiker gall a orin breizhat hag un ezel eus ar Strollad Sokialour. Goude bet o chom e Brest ez eas gant e dud da Senegal e-pad meur a vloaz.
War ar renk emañ evit dilennadeg prezidant ar republik e 2017, en anv ar PS. E-touez e vennozhioù : sevel ur palez d'ar galleg.

## Notennoù

* ↑ Pennad e Le Figaro :

## Liammoù diavaez

* Pennad e-barzh Marianne (sizhunieg)
# André Morice

André Morice, ganet d'an 10 Here 1900 e Naoned ha marvet eno ivez d'ar 17 Genver 1990, a oa ur politikour breizhat ha gall.
E penn un embregerezh labourioù foran e oa.
Kannad al Liger-Izelañ eo bet adalek 1945, sekretour-Stad ha ministr eo bet meur a wech.
Maer Naoned eo bet etre 1965 à 1977, e penn un emglev etre strolladoù eus ar CNI betek an SFIO. Adalek 1965 betek 1983 eo bet senedour al Liger-Atlantel, gant an tu kleiz demokratel.

## Notennoù

* ↑ J.J. Monnier, Le comportement politique des Bretons, PUR, 1994, p. 91
# Bernard Kouchner

Bernard Kouchner zo mezeg hag ur politikour gall.
Gant mezeien all en deus krouet ar gevredigezh Mezeien hep bevennoù ha da c'houde Mezeien ar bed.
Kargad uhel an ABU eo bet ivez.
Abaoe an 18 a viz Mae 2007 eo Ministr aferioù diavaez Frañs e gouarnamant François Fillon.
Ganet e oa bet d'ar 1añ a viz Du 1939 e Avignon. E emezeladenn gentañ en ur strollad politikel a voe ouzh ar Strollad komunour gall. Er bloavezhioù 1960 ez eas gant ar Strollad Sokialour gall (graet en deus ur mont-ha-dont e Strollad radikal gall ivez).
# Christian Bonnet

Christian Bonnet (14 Mezheven 1921 – 7 Ebrel 2020) a oa ur politiker gall dilennet e Breizh.
Mab e oa da Pierre Bonnet ha Suzanne Delebecque. C'hwec'h bugel en deus bet ; tri anezho zo marvet a-raok o zad, en o zouez Éric Bonnet, bet oberiant e-barzh Breizh Santel.
Goude studioù e Pariz, e Sciences Po, en em lakaas d'ober politikerezh, e-barzh ar Mouvement Républicain Populaire (MRP) da gentañ hag e kostezenn ar Républicains Indépendants, ur strollad eus an tu-dehoù, da c'houde. Diwezhatoc'h ez eas e-barzh an Union pour la Démocratie Française (UDF). Dilennet e voe evit ar wech kentañ e 1956, da gannad pastell-vro an Alre, er Mor-Bihan. E 1958 e voe dilennet da guzulier-kanton er Gerveur, hag e 1964 da vaer Karnag.
En holl e voe kannad er Mor-Bihan e-pad triwec'h vloaz (1956-1972 ha 1981-1983). Senedour e voe e-pad triwec'h vloaz ivez (1983-2001). Maer Karnag e voe e-pad daou vloaz ha tregont, ha kuzulier-kanton e-pad tri bloaz ha daou-ugent.
Anvet e voe da sekretour-stad e 1972, e gouarnamant Pierre Messmer, ha da vinistr al Labour-douar e 1974, e gouarnamant Jacques Chirac. E 1977 e voe anvet da vinistr an Diabarzh, e gouarnamant Raymond Barre, pa oa bet roet e zilez gant Michel Poniatowski.
Marvet e oa d'ar 7 a viz Ebrel 2020 e Gwened.
# Christine Lagarde

Christine Lagarde a zo un alvokadez, un den a aferioù hag ur bolitikourez c'hall, ganet e Pariz d'an 1añ a viz Genver 1956.
Labourat a reas Christine Lagarde da gentañ 24 bloaz en ur c'huzulva alvokaded a aferioù etrebroadel, e Pariz hag er Stadoù-Unanet. Ministrez dileuriet evit ar C'Henwerzh diavaez e voe etre 2005 ha 2007 ha ministrez al Labour-douar hag ar Pesketaerezh e 2007 (e-pad ur miz). Ministrez an Armerzh e voe goude-se etre 2007 ha 2011, ar vaouez gentañ er post-mañ e-touez stadoù ar G8. Da Bennrenerez an FMI e voe lakaet d'ar 5 a viz Gouere 2011, war-lerc'h ar politikour gall Dominique Strauss-Kahn. Reiñ a reas he dilez e 2019 evit bezañ prezidantez Bank Kreiz Europa, goude bezañ kinniget gant ar C'huzul Europat$^,$.

## Ministrez e Bro-C'hall

Kregiñ a reas ar politikerezh pa voe anvet ministrez dileuriet evit ar C'Henwerzh diavaez e gouarnamant Dominique de Villepin d'an 2 a vie Even 2005. Pa voe dilennet Nicolas Sarkozy prezidant republik Bro-C'hall e voe anvet ministrerez al Labour-douar hag ar Pesketaerezh e gouarnamant François Fillon d'an 18 a vie Mae 2007. Met d'an 19 a viz Even, goude an dilenadegoù kannad, e voe anvet ministrez an Armerzh, an Arc'hant hag an Implij. Div lezenn a-bouezh a voe votet d'ar c'houlz-se : al lezenn TEPA pe "Lezenn evit al labour, an implij hag ar galloud-prenañ" hag al "Lezenn evit modernaat an armerzh". Plediñ a reas gant enkadenn an arc'hant kroget e 2007 hag an euro e-pad enkadenn an dle publik gresian kroget e 2008, met ivez afer Tapie-Crédit Lyonnais. Chomet e vo bet pevar bloaz e ministrerezh an Armerzh.

## E penn ar Font Moneizel Etrebroadel

Ezholet e voe da bennrenerez gant kuzul-merañ an FMI d'an 28 a viz Even 2011. Stabilded Takad an euro a oa en arvar abalamour da live an dle publik, hini Bro-C'hres dreist-holl. Tabut voe pa lavaras "e rankfe ar C'hresianed en em skoaziañ a-stroll da gentañ" en ur "baeañ holl o zailhoù", rak eo diarbellet pennrenerien an FMI. Un tabut all a voe pa varvas Abdallah roue Arabia Saoudat ha pa tisklêrias e oa bet "un difenner didrouz ha bras eus ar merc'hed". E fin he resped e 2016 e oa deuet a-benn da lakaat ar yuan sinaat da voneiz dave ha da adaozañ an FMI evit ma vefe brasoc'h pouez ar broioù war eskoriñ. Addilennet e voe e 2016 evit un eil respetad a 5 bloaz.

## E penn Bank Kreiz Europa

Reiñ a reas he dilez d'ar 16 a viz Gouere 2019, hag anvet e voe da brezidantez BKE war-lerc'h Mario Draghi d'an 20 a viz Here. Kemer a reas he c'harg d'ar 1añ a viz Du.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Pennad-skrid gant La Croix : "Christine Lagarde, un profil atypique à la tête de la BCE".
* ↑ Pennad-skrid gant Les Echos : "Christine Lagarde, une pionnière à la tête de la BCE".
* ↑ pennad-skrid gant Le Monde : "Christine Lagarde non plus ne paie pas d'impôt sur les revenus".
* ↑ pennad-skrid gant Le Point : "Christine Lagarde : le roi Abdallah, "un grand défenseur des femmes".
# Christophe Castaner

Christophe Castaner, ganet d'an 3 a viz Genver 1966 en Ollioules (Var), zo ur politikour gall. Ministr an Diabarzh eo abaoe miz Here 2018 ; a-raok e oa bet e penn ar strollad LREM. Etre 1986 ha 2016 e oa e-barzh ar Strollad Sokialour
# Cécile Duflot

Cécile Duflot bet ganet d'ar 1añ a viz Ebrel 1975 e Villeneuve-Saint-Georges (Departamant Val-de-Marne) (Bro-C'hall), a zo ur bolitikourez c'hall ezel eus EELV - Ar Re C'hlas.
Bet ministrez al lojeiz e gouarnamant Jean-Marc Ayrault.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Delphine Batho

Delphine Batho a zo ur bolitikourez c'hall, bet ganet d'an 23 a viz Meurz 1973 e Pariz (Bro-C'hall). Bet eo ministrez an Ekologiezh dindan ar Prezidant ar Republik c'hall, François Hollande, gouarnamant Jean-Marc Ayrault etre Mezheven 2012 ha Gouhere 2013.
# Emmanuelle Cosse

Emmanuelle Cosse, bet ganet d'ar 15 a viz Du 1974 e Pariz, a zo ur gazetennerez hag ur bolitikourez c'hall.
E-pad bloavezhioù he doa stourmet Emmanuelle Cosse e-barzh kevredigezhioù a-enep ar SIDA hag evit gwirioù ar merc'hed.
Sekretourez-veur ar strollad EELV - Ar Re C'hlas eo bet abaoe an 30 a viz Du 2014 betek an 11 a viz C'hwevrer 2016, pa zeuas da vezañ ministrez al lojeiz (C'hwevrer 2016 - Mae 2017). Emezelañ a reas neuze er Strollad Ekologour.
# Eva Joly

Eva Joly, bet ganet Gro Eva Farseth d'ar 5 a viz Du 1943 en Oslo, Norvegia, a zo ur reizhaouerez gall ha norvegian, deuet da vezañ politikourez e Bro-C'hall.
Anavezet eo peogwir he deus renet imbourc'hadur un nebeud aferioù evel an afer Tapie hag an Afer Elf.
Abaoe m'eo aet war he leve eo aet da gannadez e Parlamant Europa en anv Europe Écologie evit Enez Frañs e 2009. Dibabet eo bet evel plac'h war ar renk evit Europa Ekologiezh-Ar Re C'hlas (Europe Écologie-Les Verts) evit dilennadeg Prezidant ar Republik e 2012. Tapet he deus 2,31% eus ar mouezhioù en dro gentañ.
# Fernand Dupuy

Fernand Dupuy (1917-1999) a oa ur skolaer hag ur politiker gall$^,$$^,$.
Ezel e oa eus ar Strollad Komunour Gall. Kuzulier kanton e voe e departamant ar Saena eus 1953 da 1967, maer e Choisy-le-Roi eus 1959 da 1979, ha kannad, etre 1962 ha 1978, er Saena da gentañ hag er Val-de-Marne goude$^,$.

## Notennoù

* ↑ Katalog ar BnF
* ↑ BnF Data
* ↑ Assemblée nationale
* ↑ L'Humanité
* ↑ Le Maitron
# François Bayrou

François Bayrou (e galleg, distagadur fonetikel /fʁã.swa·baj.ʁu/), pe Francés Vairon (en okitaneg), a zo anezhañ ur politiker eus Frañs, bet ganet d'ar 25 a viz Mae 1951, e Bordèras (Bearn). Prezidant ar strollad politikel MoDem eo-eñ.
War ar renk e oa evit dilennadeg ar Prezidant e 2002 ha bet en doa 6,84% eus ar mouezhioù eztaolet (e Frañs a-bezh). War ar renk e oa evit dont da vezañ Prezidant Republik Frañs e 2007 ivez. Bet en doa 22,1% eus ar mouezhioù e Breizh ha 18,57% e Frañs a-bezh. E 2012 e oa war ar renk c'hoazh ha tapet gantañ 9,13% eus ar mouezhioù.

## Kargoù er gouarnamant

* 30/03/1993 - 02/06/1997 : Ministr an Deskadurezh vroadel, ar C'helennerezh uhel hag an Imbourc'h
* abaoe an 13 a viz Kerzu 2024 : Kentañ ministr.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# François Hollande

François Hollande (distagadur LFE: [frɑ̃swa ɔlɑ̃d]), bet ganet d'an 12 a viz Eost 1954 e Rouan (Normandi), a zo ur politikour gall. Eus miz Du 1997 betek miz Du 2008 e oa sekretour meur ar Parti Socialiste. Maer Tulle e oa etre 2001 ha 2008, kannad Corrèze etre 1988 ha 1993 hag abaoe 1997 adarre, deuet eo da vezañ Prezidant kuzul-departamant Corrèze e 2008.
Goude un dilennadeg kentael e oa war ar renk e 2012 evit bezañ dilennet da Brezidant ar Republik C'hall en anv ar Parti Socialiste, hag en eil tro (6 a viz Mae) en doa gounezet a-enep Nicolas Sarkozy, ar prezidant kent, hag e teuas evel-se da vezañ 7vet Prezidant ar V$^{vet}$ republik.
D'ar 1añ a viz Kerzu 2016 e gas keloù ne vo ket war ar renk evit bezañ addilennet e 2017.
Echu a ra e amzeriad d'ar 14 a viz Mae 2017. E warlerc'hiad zo Emmanuel Macron.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr) Sylvain Chazot, « François Hollande ne se représentera pas à la présidentielle », Europe 1, 1/12/2016.
* ↑ « D’ici à la passation des pouvoirs, une semaine chargée pour le nouveau président Macron », Le Monde, 8 Mae 2017.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
g • ka • kePrezidanted Frañs — Pempvet Republik (1958 –) :
* Charles de Gaulle (1959–1969) • Georges Pompidou (1969–1974) • Valéry Giscard d'Estaing (1974–1981) • François Mitterrand (1981–1995) • Jacques Chirac (1995–2007) • Nicolas Sarkozy (2007–2012) François Hollande (2012–2017) • Emmanuel Macron (2017-)
# François de La Rocque

Marie Jean François de La Rocque de Séverac, pe koronal de La Rocque, bet ganet d'ar 6 a viz Here 1885 en Oriant hag aet da Anaon d'an 28 a viz Ebrel 1946 e Pariz, a oa ur milour, ur politikour hag un harzour gall.
Er bloavezhioù tregont e voe un den a bouez er politikerezh gall dre ma renas ar gevredigezh Croix-de-feu betek 1936 ha, da-heul, ar Parti social français (PSF) betek ma'z eas da get e 1940.
# François Mitterrand

François Mitterrand a zo ur politkour gall ganet d'an 26 a viz Here 1916 e Jarnac, e departamant ar Charente (Bro-C'hall) ha tremenet d'an 8 a viz Genver 1996 e Pariz. Anvet eo bet div wech da brezidant ar republik e Bro-C'hall (etre 1981 ha 1988 hag etre 1988 ha 1995).
Kannad eo etre 1946 ha 1958, senedour etre 1959 ha 1962 ha kannad adarre etre 1962 ha 1981. Ministr eo unnek gwech er IVe Republik c'hall.

## Levrlennadur

* Pierre Péan, Une jeunesse française – François Mitterrand, 1934-1947 (Fayard, 1994)
* Thomas Deltombe, L’Afrique d’abord ! Quand François Mitterrand voulait sauver l’Empire français (La Découverte, 2024)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
g • ka • kePrezidanted Frañs — Pempvet Republik (1958 –) :
* Charles de Gaulle (1959–1969) • Georges Pompidou (1969–1974) • Valéry Giscard d'Estaing (1974–1981) • François Mitterrand (1981–1995) • Jacques Chirac (1995–2007) • Nicolas Sarkozy (2007–2012) François Hollande (2012–2017) • Emmanuel Macron (2017-)
# Gilles Pennelle

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Gilles Pennelle (Dieppe, 20 Gouere 1962), zo ur politiker eus an tu-dehoù pellañ gall. Kuzulier-kêr eo bet e Rouen ha goude e Felger. Kuzulier rannvro Breizh eo abaoe 2015. Ren a ra ar Rassemblement National e Breizh.
E-kerzh dilennadegoù evit Parlamant Europa 2024 e Bro-C'hall eo bet ezel eus roll an RN, kaset gant Jordan Bardella, ha dilennet eo bet da gannad europat.
Goude disoc’h dilennadeg kannaded Bro-C'hall 2024 en deus dilezet karg eilpennrener an RN. E karg eus dibab an danvez kannaded e oa, met hervez an RN n’eo ket abalamour d’ar c’hudennoù a zo bet gant danvez kannaded zo eo bet roet an dilez-mañ.

## Liammoù diavaez

* (fr) Régionales : Gilles Pennelle, le « super DRH » du RN, tête de liste en Bretagne

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Région Bretagne
* ↑ (fr) Qui est Gilles Pennelle, ce Breton du Rassemblement National à l'ombre de Jordan Bardella (Mezheven publisher=France 3 Régions 2024).
* ↑ (fr) Gilles Pennelle, directeur général du Rassemblement national, démissionne après l’échec de son « plan Matignon ». Le Monde (Gouere 2024).
# Henri Guaino

Henri Guaino (Arle, 11 Meurzh 1957) zo ur politikour gall, bet kuzulier ar prezidant gall Nicolas Sarkozy adalek 2007 betek 2012 kent bezañ dilennad an Yvelines (2012-2017).
# Iñaki Echaniz

Iñaki Echaniz (iɲaki et͡ʃanis), bet ganet e 1993 en Oloron-Sainte-Marie, zo ur politiker gall a orin euskarat, ezel eus ar PS gall. E 2022 e voe dilennet da gannad e bastellad war-lerc'h Jean Lasalle, ha n'en em ginnige ket ken.
Pa oa bet ganet e 1993 ne oa ket difennet an dildenn war an n c'hoazh. Kement-se a voe graet gant Christiane Taubira en he c'helc'hlizher e miz Gouhere 2014. Diwar-se e weler, el lec'hiennoù ofisiel Nos Députés hag Assemblée Nationalean anv skrivet hep tildenn, hag e lec'hienn vicherel ar c'hannad an anv-badez skrivet gant an dildenn a zo bet berzet gant ministrez ur gouarnamant PS.

## Notennoù

* ↑ Nos Députés
* ↑ Assemblée Nationale
* ↑ Iñaki Echaniz
# Jack Lang

Jack Lang, bet ganet d'an 2 a viz Gwengolo 1939 e Mirecourt e departamant ar Vosges (Bro-C'hall). Politikour ha den-Stad gall.
Ezel eo eus ar Strollad sokialour, ha ministr eo bet meur a wech (ministr an deskadurezh, ha ministr ar sevenadur).