OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Malayalameg

Ur yezh dravidek eo ar malayalameg (മലയാളം malayalam) komzet gant tro-dro da 30 milion a dud e Kerala e su India.
Unan eus yezhoù ofisiel India an hini eo.
Skrivet e vez gant un doare-skrivañ ispisial, ar skritur malayalamek.
Tost-tre eo ar yezh hag ivez skritur ar malayalameg da re an tamileg.

## Gwelet ivez

* Roll yezhoù ofisiel India
* Yezhoù dravidek
* Skritur malayalamek

## Liammoù diavaez

* Malayalameg war lec'hienn gouarnamant Kerala
* Yezhadur
* Ethnologue
* Geriadur malayalameg
* Malayalam Search Engine
* Geriadur malayalameg
# Tamileg

Ur yezh dravidek eo an tamileg (tamil தமிழ் LFE /tæmɪɻ/), komzet e Tamil Nadu (kreisteiz India) hag e Sri Lanka dreist-holl, hag ivez e Karnataka, Kerala ha Maharashtra. Kavet e vez ouzhpenn tamilegerion dre ar bezh a-bezh ha 18ved yezh muiañ komzet ar bed an hini eo gant 74 millon a dud a ra gantañ.
Ur yezh klasel bev an hini eo ha savet ez eus bet lennegezh e tamileg abaoe daou vil bloaz ha chomet eo digemm ar yezh skrivet abaoe keit-all.
Tost-tre eo an tamileg d'ar malayalameg.
Unan eus yezhoù ofisiel India an hini eo, hag hini Tamil Nadu. Ur statud ofisiel he deus ar yezh ivez e Sri Lanka ha Singapour hag anavezet e vez ivez e Bonreizh Suafrika.
Disheñvel-mik eo ar yezh skrivet klasel (centamil) diouzh ar yezh komzet (koduntamil). Rannyezhoù lec'hel ez eus ivez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù dravidek
* Roll yezhoù ofisiel India
* Skritur tamilek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Rosetta Project
* Mirdi ar yezhoù
* Yezh ha lennegezh
* Deskiñ tamileg -
* Testennoù ha kentelioù tamileg a-bep seurt
# Kannadeg (yezh)

Ur yezh dravidek eo an c'hannadeg (kannada, ಕನ್ನಡ) komzet gant tro-dro da 45 millon a dud en India e Karnataka hag e Bangalore dreist-holl, met ivez e Andhra Pradesh, Maharashtra, Tamil Nadu hag e Kerala.
Kavet e vez kumuniezhioù kannadeger bras pe vrasoc'h er Stadoù Unanet er Rouantelezh Unanet hag ivez, pe nebeutoc'h, e Kanada hag Aostralia.
Unan eus yezhoù ofisiel India an hini eo yezh ofisiel Karnataka.
Un difor'ch bras ez eus etre ar yezh komzet hag ar yezh skrivet.
Skrivet e vez gant un doare-skrivañ ispisial, ar skritur kannadek.

## Gwelet ivez

* Roll yezhoù ofisiel India
* Yezhoù dravidek
* Skritur kannadek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Deskrivadur ar c'hannadeg
* Kreizenn evit Deskiñ kannadeg
* Deskiñ kannadeg
* Deskiñ kannadeg
* Frazennoù aezet e kannadeg
# Alacant

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Alacant (katalaneg; Alicante e kastilhaneg) zo ur gêr e Kumuniezh València, unan eus ar Broioù Katalanek ; pennlec'h Proviñs Alacant ha komark Alacantí eo.
E 2022 e oa 338 577 a dud o vevañ enni, hag en tu-hont da 470 000 en tolpad-kêr.

## Gevelliñ

| Aljeria : Oran Israel : Herzliya Japan : Tokyo Kuba : Matanzas  Latvia : Riga Nicaragua : León Okitania : Nisa Sardigna : Carloforte | Gwel eus kêr ha Kastell Santa Barbará |

## Liammoù diavaez

* (ca) (es) Lec'hienn Ajuntament Alacant
# Ad hominem

Ad hominem zo ur bomm-lavar latin a dalv war-du an den.
Kavet e vez dreist-holl evel anv-gwan, pa vez komzet eus argumentum ad hominem, pe tagadennoù ad hominem, da lavarout eo taolioù a zo mennet da ziskar un den.

## Frammadur

Un arguzenn ad hominem (arguzenn falset eta) a vez frammet evel-hen:
* A a lavar B.
* Lavarout a ran un dra bennak a-enep da A.
* Diwar-se, B n'eo ket gwir.

## Diheñchañ ar gaoz

Implijet e vez diwar-benn komzoù tud zo, en ur gaozeadenn, a respont d'un arguzenner o klask diskar an den e-lec'h diskar e arguzenn. Evit se e klaskont treiñ ar gaoz war-zu personelezh an arguzenner, e-lec'h enebiñ ouzh e arguzennoù gant arguzennoù kontrol.
Peuliesañ e weler aze tech an dud ha n'o deus arguzenn ebet en ur gaozeadenn, pe a sant eo gwan o arguzennoù, ha ne fell ket dezho anavezout kement-se dirak an holl. Neuze e kavont gwelloc'h klask diheñchañ ar gaoz, ha skeiñ war un den, o tamall dezhañ traoù a bep seurt, gwir pe diwir, o soñjal e vo diskaret arguzennoù o eneber ma vez diskaret e vrud gante.

## Pennadoù kar

* Ad feminam

## Mammennoù

* Patrick Hurley, A Concise Introduction to Logic, Seventh Edition, Wadsworth, 2000
* Copi, Irving M. and Cohen, Carl. Introduction to Logic (8th Ed.), p. 97-100.

## Liammoù

* Nizkor.org: Fallacy: Ad Hominem.
* Nizkor.org: Fallacy: Circumstantial Ad Hominem.
* Argumentum Ad Hominem
* University of Winnipeg: Argumentation Schemes and Historical Origins of the Circumstantial Ad Hominen Argument]
* About.com: Argument Against the Person (Argumentum ad hominem)
* (en) Ad Hominem
* Infidels.org: Logic and Fallacies: Sevel un arguzenn boellek (Argumentum ad Hominem)
# Alan Simon

Alan Simon zo ur soner breizhat (bet ganet d'an 3 a viz Gouere 1964 e Naoned) brudet gant daou c'hoarigan, Excalibur hag Anne de Bretagne . Ur skrivagner ez eo ivez.

### War e anv (gant tud all)

* Le Petit Arthur, kontadenn sonet, 1994
* Les Enfants du Futur, kontadenn sonet, 1996
* Excalibur I, La Légende des Celtes, c'hoarigan folk-rock, 1999
* Excalibur, Le Concert Mythique, sonadeg enrollet e Roazhon d'an 12 a viz Here 1999, embannet e 2000,
* GAIA 2002
* Excalibur II, L'Anneau des Celtes, 2007
* Anne de Bretagne , 2009 (Opéra Folk Rock)
* " DVD Anne de Bretagne live au chateau des ducs" 2010 :
* "Excalibur III, The Origins", 2012.
* Tristan & Yseult 2014

## Liamm diavaez

Lec'hienn ofisiel Alan Simon
# Timalia

Timalia :
| Timalia pileata, tresadenn (1824) gant Horsfield. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Timaliidae |
| Anv skiantel ||
| Timalia Horsfield, 1821 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Timalia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1821 gant an naturour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859). Ar genad skouer eo e-keñver ar c'herentiad Timaliidae.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Timalia pileata, c'hwec'h isspesad — T. p. bengalensis, dictator, intermedia, patriciae, pileata ha smithi — dezhañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Timaliidae/Timalia (lennet e-barzh d'an 23 a viz Genver 2025).
# Morbig zu Afrika

Morbig zu Afrika :
| Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Haematopodidae |
| Genad : | Haematopus |
| Anv skiantel ||
| Haematopus moquini Bonaparte, 1856 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Morbig zu Afrika (Haematopus moquini) a zo un evn.

## Annez

Bevañ a ra al labous-se war aodoù Afrika ar Su (Namibia, Suafrika, Angola ha Mozambik).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Morbig Afrika hervez TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg ha kinniget gant Divi gKervella er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (1) embannet gant hor YEZH (niverenn 286, Mezheven 2016, pajenn 25).
* ↑ (en) Fichenn eus Birdlife
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# SIG-Sauer P226

Ar SIG-Sauer P226 zo ur bistolenn damaotomatek savet e deroù ar bloavezhioù 1980 gant an embregerezh suis SIG-Sauer.

## Istor ha deskrivadur

E dibenn ar bloavezhioù 1970 e klaskas an US Army ur bistolenn nevez evit kemer plas ar Colt M1911. SIG-Sauer a respontas d'ar galv gant ar bistolenn P226, deveret eus ar P220. Un endalc'h bras 15 kartouchenn 9 mm Parabellum he doa. He skoer a c'halle bezañ morailhet, hag ul loc'henn decocking a oa montet war an arm. Evit abegoù kenwerzhel e voe choazet ar Beretta 92 gant an arme stadunanat, met berzh a reas ar P226 war ar marc'had sivil, ha dibabet e voe memestra gant unvezioù armeoù kalz broioù er bed, en o zouez reoù Kanada, Kolombia, El Salvador, Finland, Zeland-Nevez pe Singapour. Kalz unvezioù polis o deus dibabet ar P226 ivez, er Stadoù-Unanet da skouer.

### Adstummoù

Ar P228 ha P229 zo stummoù bihan (Compact) eus ar P226. Ar P224 eo ar stumm bihan-kenañ (Sub-Compact) anezhi. Kopiennoù dindan aotre zo bet produet e Sina gant Norinco dindan an anvioù NP22, NP34, NP56 hag NP58.

## Daveennoù

* ↑ (fr) McNAB Chris, Armes à feu Encyclopédie visuelle, L'Imprévu, 2022, p.102
# Napoleon II

Napoléon François Joseph Charles Bonaparte pe Napoleon II , ganet d'an 20 a viz Meurzh 1811 e Pariz (Bro-C'hall) ha marvet d'an 22 a viz Gouere 1832 e Vienna (Aostria), a oa mab da Napoleone Buonaparte ha da Marie-Louise Aostria.
Dug Reichstadt e oa ivez. Lesanvet e oa l'Aiglon (an erer bihan) dre c'hoap abalamour ma oa mab da Napoleon a veze lesanvet l'Aigle (an erer).

## Lennegezh

* L'Aiglon, pezh c'hoari gallek e gwerzennoù gant Edmond Rostand.

## Gwelout

* Roll an unpennoù gall
# Clangula

Clangula :
| Clangula hyemalis o nijal. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Anv skiantel ||
| Clangula Leach, 1819 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Clangula a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1819 gant an evnoniour saoz William Elford Leach (1791-1836).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad houidi er genad-mañ : Clangula hyemalis, anv skiantel ar morhouad-kerregi.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anatidae/Clangula (lennet e-barzh d'an 23 a viz Genver 2025).
# William Elford Leach

William Elford Leach, bet ganet d'an 2 a viz C'hwevrer 1791 e Plymouth (Devon, Bro-Saoz) hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Eost 1836 e San Sebastiano Curone (Rouantelezh Sardigna d'an ampoent), a oa ul loenoniour saoz hag a bleustras kalz war ar vorvevoniezh.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Kerentiadoù

* A : Alcidae, Anatidae, Ardeidae,
* C : Certhiidae, Charadriidae, Columbidae, Corvidae, Cuculidae,
* F : Falconidae, Fringillidae,
* P : Picidae, Procellariidae,
* S : Strigidae, Sylviidae,
* U : Upupidae.

### Genadoù

* A : Amblyramphus,
* C : Clangula,
* D : Dacelo,
* S : Somateria,
* X : Xema.

### Spesadoù

* C
    Centropus leucogaster (koukal kof gwenn), Cymbilaimus lineatus,
* L : Lybius vieilloti.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Leach e metoù al loenoniezh.
# Histrionicus

Histrionicus :
| Ur par Histrionicus histrionicus, tresadenn (1904) gant Fuertes. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Anv skiantel ||
| Histrionicus Lesson, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Histrionicus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1828 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad harlikined er genad-mañ : Histrionicus histrionicus, anv skiantel an harlikin.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anatidae/Histrionicus (lennet e-barzh d'an 23 a viz Genver 2025).
# Harlikin (evn)

Harlikin :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Histrionicus |
| Anv skiantel ||
| Histrionicus histrionicus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An harlikin a zo un evn-mor palvezek. Histrionicus histrionicus eo e anv skiantel. Ar spesad nemetañ eo er genad Histrionicus.

## Annez

Bevañ a ra al labous en hantervoul norzh (eus Island ha kornôg da reter Siberia).

## Liammoù diavaez

* (en) Histrionicus histrionicus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Histrionicus histrionicus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveennoù

* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis ar Brezhoneg.
* ↑ Histrionicus histrionicus war al lec'hienn Avibase.
# Dumetia

Dumetia :
| Dumetia hyperythra, engravadur gant Christophe Annedouche. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Timaliidae |
| Anv skiantel ||
| Dumetia Blyth, 1852 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Dumetia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1852 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Dumetia atriceps
** D. a. atriceps, bourdilloni, nigrifrons ha siccata,
* Dumetia hyperythra
** D. h. abuensis, albogularis, hyperythra ha phillipsi.
O c'havout a reer en India ha Sri Lanka, eizh (8) isspesad en holl.

## Rummatadur

Renket e veze ar spesad atriceps er genad Rhopocichla kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Timaliidae/Dumetia (lennet e-barzh d'an 23 a viz Genver 2025).
# Stand Watie

Stand Watie, Standhope Uwatie, Tawkertawker, Degataga (Cherokee: ᏕᎦᏔᎦ, "Derc'hel mat"), pe Isaac S. Watie, ganet d'an 12 a viz Kerzu 1806 hag aet da Anaon d'an 9 a viz Gwengolo 1871, a oa unan eus pennoù ar bobl Cherokee. Bez e voe Jeneral brigadenn e Lu Stadoù Kengevreet Amerika e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Ar jeneral amerindian nemetañ e tu ar Su e voe. E penn marc'hegiezh amerindian lu ar Mississippi (Army of the Trans-Mississippi), savet gant Amerindianed Cherokee dreist-holl ha gant reoù Muskogee pe Seminole. Ar jeneral diwezhañ o kodianañ e voe pa echuas ar brezel e 1865.
Douaret eo bet e bered Polson, e Kontelezh Delaware en Oklahoma.
# Spelaeornis

Spelaeornis :
| S. badeigularis, luc'hskeudennet e stad Arunachal Pradesh (India). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Timaliidae |
| Anv skiantel ||
| Spelaeornis David & Oustalet, 1877 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Spelaeornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1877 gant an daou skiantour gall Armand David (1826-1900) hag Émile Oustalet (1844-1905).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Eizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Spelaeornis badeigularis,
* Spelaeornis caudatus,
* Spelaeornis chocolatinus,
* Spelaeornis kinneari,
* Spelaeornis longicaudatus,
* Spelaeornis oatesi,
* Spelaeornis reptatus,
* Spelaeornis troglodytoides
** S. t. halsueti, indiraji, nanchuanensis, rocki, sherriffi, souliei ha troglodytoides.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Azia, seizh (7) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Timaliidae/Spelaeornis (lennet e-barzh d'an 23 a viz Genver 2025).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Breizh Touch

Ar Breizh Touch zo un heuliad abadennoù sevenadurel (sonerezhel dreist-holl) aozet e Pariz evit Kuzul Rannvro Breizh gant ar Festival interceltique de Lorient eus an 20 a viz Gwengolo 2007 betek an 23 a viz Gwengolo 2007.

## Barnadennoù
### Askol

Burutellet eo bet an darvoud gant meur a gevredigezh, en o zouez ar strollad Askol (kevredigezh dilennidi vreizhat evit an demokratelezh), a lavar e oa koustet 2,4 a vilion a euroioù (2,5 hervez Ouest-France an 10 a viz Here 2007) d'ar rannvro ha da bep hini eus ar 5 departamant). Ouzhpenn e kav dezho e oa koll arc'hant brudañ Breizh e Pariz,
* dre ma vije bet efedusoc'h ober kemend-all e Berlin, Milano pe Londrez
* abalamour ma tiskoueze ur santimant a izelded e-keñver Pariz
* peogwir e oa tud enebet a-viskoazh ouzh Breizh,
* dre-benn ma oa bet ankouaet pediñ « Produit en Bretagne »
* abalamour ma oa bet ankouaet ar brezhoneg penn-da-benn (nemet e oa bet emsaverien o klask brudañ ar yezh o-unan)
* peogwir e oa klasket brudañ an douristelezh dreist-holl
* dre ma ne oa ket implijet evit kas war-raok arc'hadurioù Breizh: an unavanidigezh, ur statud evit ar yezh,

## Libération

Er pemdezieg gall Libération e oa embannet ur pennad, o kregiñ war ar bajenn gentañ, gant Françoise Morvan o c'hoapaat an aozadenn ha... doare-skrivañ "savet war urzh an nazied" emezi.

## Politikerien

Brudet eo bet pennad ar senedour gall Jean-Luc Mélenchon embannet en e vlog. Ken en deus disklêriet Jean-Yves Le Drian diwar e benn: Mélenchon, pa glev ar ger Breizh, a daol e vinim. Hag ivez "Mélenchon a zo ur paun strizh e spered".

## Lec'hienn

* https://web.archive.org/web/20071011015351/http://www.breizhtouch.com/
* www.askol.org
* http://bourgognelibre.blogspot.fr/2007/09/la-breizh-touch-ou-laffligeante-parade.html

## Pennad kar

* Printemps des sonneurs
# Seine-et-Oise

Ar Seine-et-Oise a oa anv un departamant gall nepell diouzh Pariz ha Versailhez e oa anv ar pennlec'h anezhañ. An 78 e oa e niverenn.
Rannet eo bet an departamant e 1968 da vont d'ober departamantoù an Essonne, ar Val-d'Oise hag an Yvelines. Staget ez eus bet ivez nav c'humun ouzh departamant an Hauts-de-Seine, 16 ouzh ar Seine-Saint-Denis ha 18 ouzh ar Val-de-Marne.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sarthe

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ar Sarthe a ra dave da:
* Ar Sarthe: ur stêr e kornog Bro-C'hall.
* Ar Sarthe: abaoe 1790, un departamant gall e kornôg Bro-C'hall. Ar Mañs eo ar penn-kêr anezhañ.
# Octave-Louis Aubert

Octave-Louis Aubert, ganet d'an 8 a viz Genver 1870 e Pariz ha marvet d'ar 14 a viz Genver 1950 e Sant-Brieg, a oa ur c'hazetenner, un embanner hag ur skrivagner gall.
Savet en deus barzhonegoù ha pezhioù-c'hoari, skrivet hag embannet meur a levr diwar-benn Breizh.

## Oberennoù

* Le Livre de Bretagne, 1901
* Réginéa, mojenn, 1904
* Les Chants d'Armor, 1905, barzhonegoù
* Jean Roellan, romant, Sant-Brieg, Guyon Editions
* Veuves de guerre, romant, Sant-Brieg, L'Édition bretonne
* Contes d'un Breton adoptif, 1921
* Les costumes bretons, leur histoire, leur évolution, Éditions Octave-Louis Aubert, 1922, Aubert Ti Breiz St Brieuc, 1936, skeudennet gant Mathurin Méheut
* Jean-Charles Contel, Sant-Brieg, Éditions Octave-Louis Aubert, 1928
* Jeanne Malivel, son œuvre et les Sept frères, rakskrid gant Maurice Denis, Éditions Octave-Louis Aubert, 1929
* Légendes traditionnelles de la Bretagne, Éditions Octave-Louis Aubert, 1931
* Louis Barthou, sa vie, son œuvre, rakskrid gant Gaston Doumergue, Quillet, 1935
* Le Treizain du Devoir et de la Douleur, Mignoned Fred Aubert e Sant-Brieg, 1940 en enor da Frédéric Aubert, marvet evit Bro C'hall
* Légendes traditionnelles du Bourbonnais, 1946
* L'Île de Bréhat, Éditions Octave-Louis Aubert, 1948
* La Bretagne, Éditions Octave-Louis Aubert, 1950

## Levrioù embannet

* Rakskrid gant Prince Bianchi de Médicis, Anthologie des Coiffes et types actuels du peuple breton appliquée à ses origines ethniques, skeudennet gant Noëlie Couillaud, Sant-Brieg, Éditions de la Bretagne touristique, 1924
* Auguste Dupouy, Peintres de Bretagne, Sant-Brieg, Editions de la Bretagne Touristique, 1924
* Frédéric Le Guyader, La Chanson du Cidre, Sant-Brieg, Éditions de la Bretagne touristique, 1925
* Jean des Cognets, La Reine Anne : poème, Sant-Brieg, Éditions de la Bretagne touristique, 1927
* Charles Le Goffic, Le crucifié de Keraliès, Sant-Brieg, Éditions Octave-Louis Aubert, 1928, romant
* Jean-Charles Contel, Vieilles Maisons de Bretagne. Auray, St-Malo, Vitré, Dinan, Lamballe, Morlaix, Saint-Brieuc, Quimper, Rennes, Vannes, Chateaubriant, Quimperlé, Sant-Brieg, Éditions de « La Bretagne Touristique », 1927, 12 maendresadenn kinniget gant Auguste Dupouy.
* Anatol ar Braz, Tryphina Keranglaz : poème, kinklet gant Louis Garin, Éditions Octave-Louis Aubert, 1928
* La Collection Bretonne, skeudennet gant Louis Garin, Levr I : Les villes de Bretagne (1923), Levr II : Les conteurs de Bretagne (1923), Levr III : Les peintres de Bretagne (1924), Levr IV : Les îles de Bretagne
* Étienne Dupont, Du Couesnon à la Rance, skeudennet gant Henri Voisin, Éditions Octave-Louis Aubert, 1928
* Yves de Boisboissel, Souffles du Terroir et du Large, rakskrid gant Marichal Lyautey, Éditions Octave-Louis Aubert, 1928
* Louis Guilloux, Souvenirs sur Georges Palante, Éditions Octave-Louis Aubert, 1931
* Au pays des corsaires, skeudennet gant Mathurin Méheut, 1935
# Union Army

An Union Army (Arme an Unvaniezh), pe Federal Army (Arme kevredadel), a veze graet eus arme douar an United States Army a stourmas evit difenn unvaniezh Stadoù Amerika e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.

## Pourveziñ

Pourveziñ an Union Army war an tachennoù emgann a oa ur gudenn vras. Gwellaet e voe kalz an dezougen hag an teknikoù evit gwareziñ ar boued hag ar poultr dre implij al linennoù-tren. Ar Jeneral Montgomery C. Meigs a voe unan eus ar pennoù brezel pouezusañ er reveulzi teknikel-se.
# Argadenn John Brown war Harpers Ferry

Argadenn John Brown war Harpers Ferry (saozneg : John Brown's raid on Harpers Ferry) a voe un argadenn gant ar stourmer enep-sklaverezh John Brown, eus ar 16 betek an 18 a viz Here 1859. E bal e oa lakaat ar sklaved d'en em sevel e stadoù Su Stadoù-Unanet Amerika, en ur aloubiñ arsanailh Harpers Ferry. An darvoud-se a vez gwelet evel un taol-arnod pe emgann kentañ brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika.
Bagad Brown a oa ennañ 22 den, hag a voe trec'het gant ur gompagnunezh U.S. Marines, renet gant ar C'hentañ Letanant Israel Greene. Dek argadour a oa bet lazhet e-kerzh an argadenn, seizh a voe barnet ha kondaonet d'ar marv goude-se, ha pemp anezho a oa deuet a-benn da dec'hel. Meur a zen hag o doa kemeret perzh en argad a voe adkavet e darvoudoù ar brezel diabarzh : ar C'horonal Robert E. Lee a oa penn-bras an oberiadur savet evit adkemer an arsanailh. Stonewall Jackson ha Jeb Stuart a oa e-touez ar soudarded oc'h evezhiañ Brown ur wech harzet, ha John Wilkes Booth a oa bet arvester eus lazhadenn Brown. John Brown en doa goulennet sikour evit an argadenn gant Harriet Tubman ha Frederick Douglass, en devoa kejet ganto o-daou pa oa bet o treiñ a-enep ar sklaverezh hag evit dieubidigezh ar sklaved pa oa e Springfield (Massachusetts). Tubman n'en doa ket gellet dont rak klañv e oa ha Douglass en devoa nac'het. Soñjal a rae dezhañ e oa raktres Brown un emlazhadenn.
An argadenn a voe heuliet gant kazetennoù ar vro ha gant ar pellskriver tredan nevez. Kazetennerien a oa er c'hentañ tren o vont da Harpers Ferry goude ma vije bet keloù eus an dagadenn, da beder eur goude merenn, d'al lun 17 a viz Here. En tren e oa bezen Maryland, ha parket e voe an tren ur wech erruet, e tu Maryland da bont Harpers Ferry, nepell (4,8 km) er reter da gêr Harpers Ferry (e kêriadennig Sandy Hook).
Argadenn John Brown he doa sachet evezh ha spontet ur bern tud dre ar Stadoù-Unanet a-bezh, gant stadoù ar Su o welet kement-se evel un dagadenn a-enep ar sklaverezh hag o doare bevañ, ha lod en Norzh o welet an darvoud evel un taol brav a-berzh an enep-sklaverien. Da gentañ e voe gwelet gant darn eus an dud evel follentez pe evel un ober gant strizhkredourien. Gerioù ha lizhiri Brown goude an argadenn hag e-pad ar varnadenn – Virginia v. John Brown – o doa sikouret e harperien, betek Henry David Thoreau, en doa lakaet Brown da haroz ha da ikonenn eus an Unvaniezh.
# Polysticta

Polysticta :
| Daou eider Steller o nijal. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Anv skiantel ||
| Polysticta Eyton, 1836 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Polysticta a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1836 gant an naturour saoz Thomas Campbell Eyton (1809-1880).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad houidi er genad-mañ : Polysticta stelleri, anv skiantel an eider Steller.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anatidae/Polysticta (lennet e-barzh d'an 23 a viz Genver 2025).