OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Alcide De Gasperi

Alcide de Gasperi (3 a viz Ebrel 1881 - 19 a viz Eost 1954) a oa ur politiker eus Italia hag a voe Kentañ Ministr e vro etre 1945 ha 1953. Sellet a reer outañ evel unan eus diazezerien Kumuniezh Europa, a-gevret gant tud evel Robert Schuman, Jean Monnet pe Konrad Adenauer.

## E vuhez

Ganet e voe e Pieve Tesino e rannvro Trentino hag a oa en Aostria-Hungaria d'ar mare-se. Mont a reas da Vienna d'ober studioù lennegezh ha prederouriezh, e-sell da vont da gazetenner. E 1911 e voe dilennet da gannad e parlamant Aostria, en anv an Unione Politica Popolare del Trentino. Goude ar Brezel-bed Kentañ e teuas da vezañ Italian hag e voe e-touez ar re a savas ar Partito Popolare Italiano e 1919. Dilennet e voe da gannad en anv ar gostezenn-se e 1921. A-dal da gresk Benito Mussolini en em ziskouezas De Gasperi evel unan enebet ouzh ar faskourien. E miz Du 1926 e voe divodet ar PPI. Harzet e voe De Gasperi e miz Meurzh 1927 ha kondaonet da bevar bloaz toull-bac'h. Dre ma oa anavezet evel ur politiker katolik e voe difennet gant ar Vatican ha lezet e voe da vont en e frankiz e miz Gouere 1928. E 1929 e voe roet labour dezhañ e Levraoueg ar Vatikan ha eno e chomas betek diskar ar faskouriezh e 1943. E-pad an Eil Brezel-bed e voe e-touez ar re a savas an Democrazia Cristiana, ur gostezenn e-maez-lezenn. Goude ar brezel e adstagas gant e labour politiker ha dre ma oa e penn an Demokrated Kristen e teuas da vezañ Kentañ Ministr Italia.
Etre 1945 ha 1953 e voe Kentañ Ministr e-barzh eizh gouarnamant a voe lerc'h-ouzh-lerc'h. E-keit ha ma voe o ren ar gouarnamant e teuas Italia da vezañ ur republik (1946), sinet e voe un emglev peoc'h etre Italia hag ar Gevredidi (1947), mont a reas Italia e-barzh Aozadur Feur-emglev Mor Atlantel an Norzh (NATO) e 1949 hag adsavet e voe ekonomiezh Italia gant harp ar Stadoù Unanet. Unan eus an traoù bras a voe kaset da benn gantañ ivez eo an emglev etre Aostria hag Italia (Emglev Gruber-De Gasperi), e Gwengolo 1946, hag a reas eus Trentino ha Tirol ar Su ur rannvro emren anvet Trentino-Alto Adige.
D'ar mare-se ivez e voe savet Kumuniezh Europat ar Glaou hag an Dir, stumm kentañ Kumuniezh Europa, e 1951. Ur perzh bras a gemeras De Gasperi en dra-se, gant tud evel Robert Schuman, Altiero Spinelli, Jean Monnet, Konrad Adenauer pe Paul-Henri Spaak. E 1955 e voe anvet De Gasperi da brezidant Kumuniezh ar Glaou hag an Dir. Bez e voe ivez unan eus ar re a glaskas kas war-raok ar soñj da sevel ur politikerezh difenn europat.
Mervel a reas e Sella di Valsugana, en e vro c'henidik, Trentino, e 1954, met beziet e voe e Roma goude obidoù broadel bras. Fellout a ra d'an Iliz katolik lakaat anezhañ da wenvidig.

## Liammoù diavaez

* Dielloù De Gasperi e lec'hienn an European University Institute (it)
* Alcide De Gasperi - Un uomo di Stato el lec'hienn La Storia siamo noi (it)
* Fondazione Alcide De Gasperi (it)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mario Draghi

Mario Draghi (Roma, 3 a viz Gwengolo 1947) zo un armerzhour hag ur politiker italian hag a zo bet kentañ ministr Italia etre an 13 a viz C'hwevrer 2021 hag an 21 a viz Here 2022.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Paolo Gentiloni

Paolo Gentiloni (ganet d'an 22 a viz Du 1954) zo ur politiker italian. Prezidant ar C'huzul eo (Kentañ Ministr) en Italia, war-lerc'h Matteo Renzi en doa roet e zilez e miz Kerzu 2016. Ezel eo eus ar Partito Democratico, hag a-raok e oa e-barzh Democrazia è Libertà – La Margherita.
A-raok e oa bet ministr e gouarnamant Mateo Renzi hag e hini Romano Prodi, evel Ministr an Aferioù Estren etre 2104 ha 2016, ha Ministr ar C'hehentiñ etre 2006 ha 2008.
| En e raok: Matteo Renzi | Prezidant ar C'huzul Genver 2016 – | War e lerc'h: Giuseppe Conte |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Matteo Renzi

Matteo Renzi (ganet d'an 11 Genver 1975) zo ur politikour italian. eus ar Partito Democratico (Strollad Demokratel Italia). Prezidant ar C'huzul (Kentañ Ministr) eo abaoe an 22 C'hwevrer 2014 D'al lun 5 a viz Meurzh 2018 e kuitae penn ar strollad Partito Democratico goude an dilennadegoù.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ «Intervista a Matteo Renzi di Claudio Sardo»
* ↑ «Italy's PM-designate Matteo Renzi names new cabinet»
* ↑ http://www.france24.com/fr/20180305-italie-matteo-renzi-demissionne-direction-parti-democrate-legislatives

## Liammoù diavaez

* Matteo Renzi Web Site (ita/ing)
# Enrico Letta

Enrico Letta (distaget [enˌriːko ˈlɛtːa] en italianeg) (ganet d'an 20 a viz Eost 1966) zo ur politikour italian eus ar Partito Democratico (Strollad Demokratel Italia). Hag anvet eo bet da Prezidant ar C'huzul (Kentañ Ministr) eo bet etre an 28 a viz Ebrel 2013 hag an 22 C'hwevrer 2014.
Sekretour ar Strollad Demokratel eo hag ezel eus Kambr ar Gannaded. Ministr an Aferioù Europat e voe etre 1998 ha 1999 ha Ministr ar Greanterezh etre 1999 ha 2001 ; Sekretour Kuzul ar Vinistred e voe ivez etre 2006 ha 2008.

## Notennoù

* ↑ Lec'hienn Parlamant Italia LETTA Enrico - PD
# Mario Monti

Mario Monti, ganet d'an 19 a viz Meurzh 1943 e Varese, a zo un armerzhour, ur skolveuriad hag ur politikour italian. N'emañ e-barzh strollad politikel ebet, hag anvet eo bet da Brezidant Kuzul ar Vinistred d’an 13 a viz Du 2011 e-lec'h Silvio Berlusconi, roet e zilez gantañ.
# Vittorio Emanuele Orlando

Vittorio Emanuele Orlando (19 a viz Mae 1860 – 1añ a viz Kerzu 1952) a oa ur politiker italian.
Kentañ Ministr Italia e voe e dibenn ar Brezel-bed Kentañ. E skridoù zo e vez diskouezet evel un den a roas ur skeudenn fall eus Italia er Guzuliadeg evit ar Peoc'h a oa bet e Pariz e 1919, abalamour ma n'en em gleve ket gant ministr italian an Aferioù Diavaez, Sidney Sonnino ; gant tud all avat eo anavezet evel "Kentañ Ministr an Trec'h", dre ma renas Italia d'ar mare ma oa o stourm ouzh ar Galloudoù kreiz, a-du gant ar Gevredidi, er Brezel-bed Kentañ.
Goude an Eil Brezel-bed e voe dilennet da gannad er Vodadenn vonreizhañ hag he frezidant e oa pa voe troet Italia en ur Republik.
# Sergio Mattarella

Sergio Mattarella (distaget en italianeg) (ganet d'an 23 a viz Gouere 1941) zo Prezidant Republik Italia abaoe an 3 a viz C'hwevrer 2015. A-raok eo bet barner ha politiker. Ministr an Deskadurezh e oa etre 1989 ha 1990 ha Ministr an Difenn etre 1999 ha 2001. Er bloavezh-se ivez e oa aet da varner e Lez Vonreizhel Italia.
Dilennet e voe da brezidant d'an 31 a viz Genver 2015 hag aet e oa en e garg d'an 3 a viz C'hwevrer 2015. Kinniget e oa bet e anv evit ar post-se gant ar C'hentañ Ministr Matteo Renzi. Kemeret en deus lec'h Giorgio Napolitano a oa bet prezidant e-pad 9 bloaz.

## Notennoù

* ↑ Sergio Mattarella chi è? (it)
* ↑ PM backs anti-mafia figure for Italy President (en)

## Liamm diavaez

* (it) Lec'hienn ofisiel Prezidant Italia
# Abdulsalami Abubakar

Abdulsalami Alhaji Abubakar (ganet d'an 13 a viz Even 1942) zo ur soudard hag ur politikour eus Nijeria, bet e penn ar Stad etre 1998 ha 1999.
Goude marv Sani Abacha d'an 8 a viz Even 1998 e voe lakaet Abubakar e penn an diktatouriezh soudardel a rene ar vro. E-pad e brezidantelezh e voe degemeret ur Vonreizh nevez (5 a viz Mae 1999) a aotree meur a strollad politikel da gemer perzh en dilennadegoù. D'an 29 a viz Mae 1999 e tilezas e garg, evel m'en doa prometet pa oa en em gavet e penn ar Stad, d'ar prezidant dilennet Olusegun Obasanjo.
g • ka • kePrezidanted Nigeria :
* Nnamdi Azikiwe · Johnson Aguiyi-Ironsi · Yakubu Gowon · Murtala Mohammed · Olusegun Obasanjo · Shehu Shagari · Muhammadu Buhari · Ibrahim Babangida · Ernest Shonekan · Sani Abacha · Abdulsalami Abubakar · Olusegun Obasanjo · Umaru Musa Yar'Adua · Goodluck Jonathan · Muhammadu Buhari
# Bucco

Bucco :
| Bucco tamatia pulmentum, tresadenn (1855) gant Wolf. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Bucconidae |
| Anv skiantel ||
| Bucco Brisson, 1760 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Bucco a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).

## An anv

Dont a ra eus ar ger latin bucca (jod e brezhoneg).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad a ya d'ober ar genad :
* Bucco capensis,
* Bucco macrodactylus,
* Bucco noanamae,
* Bucco tamatia
** B. t. hypnaleus, pulmentum ha tamatia.
O c'havout a reer e Suamerika, tri (3) isspesad dezhe en holl.

## Rummatadur

Renket e veze ar spesadoù macrodactylus er genad Cyphos ha tamatia er genad Nystactes kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Hervez The Helm Dictionary of Scientific Birds Names gant James A. Jobling.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Bucconidae/Bucco (lennet e-barzh d'ar 1añ a viz Meurzh 2025).
# Hypnelus

Hypnelus :
| Hypnelus ruficollis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Bucconidae |
| Anv skiantel ||
| Hypnelus Cabanis & Heine, 1863 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Hypnelus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1863 gant an daou evnoniour alaman Jean Cabanis (1816-1906) ha Ferdinand Heine (1809-1894).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Hypnelus bicinctus
** H. b. bicinctus ha stoicus,
* Hypnelus ruficollis
** H. r. coloratus, decolor, ruficollis ha striaticollis.
O c'havout a reer e Suamerika, c'hwec'h (6) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Bucconidae/Hypnelus (lennet e-barzh d'ar 1añ a viz Meurzh 2025).
# Ferdinand Heine

Jakob Gottlieb Ferdinand Heine, bet ganet d'an 9 a viz Meurzh 1809 e Halberstadt (Kengevread ar Roen d'ar c'houlz) hag aet da Anaon d'an 28 a viz Meurzh 1894 a oa un dastumer hag evnoniour alaman.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* A : Anthocephala,
* B : Baeopogon, Baryphthengus, Biatas, Bycanistes,
* C : Capsiempis, Caridonax, Ceuthmochares, Chloropipo, Conopias,
* D : Dendrocoptes,
* E : Empidonomus,
* H : Hemitriccus, Hypnelus, Hypoedaleus,
* I : Illadopsis,
* M : Myrmoborus,
* N : Notharchus, Nystalus,
* O : Opisthoprora,
* P : Panterpe, Percnostola, Phyllomyias, Phylloscartes, Pionites, Pogonotriccus, Polyonymus, Pyrrhomyias,
* R : Rhopias, Rhynchocyclus,
* S : Sarothrura, Sirystes,
* T : Terenura.

### Spesadoù

* A : Amazilia hoffmanni,
* C
    Chlorostilbon stenurus, Contopus pertinax,
* E : Erythropitta rufiventris,
* M : Myiarchus swainsoni,
* P
    Panterpe insignis, Phyllomyias burmeisteri, Phylloscartes sylviolus, Picumnus pumilus,
* U : Upupa marginata.

### Isspesadoù

* E : Erythropitta rufiventris rufiventris.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Heine e metoù al loenoniezh.
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 A-gevret gant Jean Cabanis.
# Don't Stop Me Now

Don't stop me now zo ur ganaouenn gant ar strollad saoz Queen bet embannet en albom Jazz e 1978, hag embannet evel single e miz Genver 1979.
Savet eo ar ganaouenn gant Freddie Mercury o seniñ piano, Roger o seniñ tempourez ha gitar-boud gant John Deacon. Brian May a ra ur solo gitar nemetken peogwir ne blije ket ar ganaouenn dezhañ.
Freddie Mercury en deus savet ar ganaouenn, a zo swing gant ul lusk leun a startijenn ha meulodius-tre. Mesket eo al luskoù, sioul eo an digoradur, hag a-daol-trumm e krog evit gwir ar ganaouenn. Muzuliet eo bet e un doare soutil perzh ar binvioù ambrougiñ ha hini ar strollad, ha krouet ez eus bet e-giz-se ur meskaj bourrus.
# Sani Abacha

Sani Abacha (20 a viz Gwengolo 1943 - 8 a viz Even 1998) a oa ur soudard hag ur politikour eus Nijeria, bet e penn ar Stad etre 1993 ha 1998.
Kemer a reas perzh en taolioù-Stad a-enep Shehu Shagari e 1983 ha Muhammadu Buhari e 1985. Goude dilez Ibrahim Babangida e 1993 e voe lakaet Abacha ministr an Difenn er gouarnamant da c'hortoz. E miz Du 1993 en em lakaas Abacha e penn ar Stad hag envel soudarded e plas kargidi sivil ha staliañ un diktatouriezh. Freuz ha reuz a savas e Nijeria er bloavezhioù da heul, debret ma oa ar vro gant ar goubrenerezh hag an dienez.
Mervel a reas Abacha d'an 8 a viz Even 1998 diwar un taol-kalon. Hervez mammennoù lies e vije bet muntret, ampoezonet pa oa gant gisti rak ar c'hoant a oa gantañ rentañ ar galloud d'an drevourien. Ar jeneral Abdulsalami Abubakar en doa kemeret e lec'h.
g • ka • kePrezidanted Nigeria :
* Nnamdi Azikiwe · Johnson Aguiyi-Ironsi · Yakubu Gowon · Murtala Mohammed · Olusegun Obasanjo · Shehu Shagari · Muhammadu Buhari · Ibrahim Babangida · Ernest Shonekan · Sani Abacha · Abdulsalami Abubakar · Olusegun Obasanjo · Umaru Musa Yar'Adua · Goodluck Jonathan · Muhammadu Buhari
# Clarence Freeman

Clarence Freeman a zo bet ganet e Plainfield, Connecticut (SUA) e 1863 ha marvet e Providence, Rhode Island (SUA) e 1909.
Mestrc'hoarier damoù algonkin eus SUA. E-unan e teskas lenn ha skrivañ. C'hoari damoù e teskas ivez.
Graet e voe outañ Peerless Player of Providence (C'hoarier dibar Providence).
Trec'h e voe war tri c'hoarier brudet: J. Wyllie, C. Barker hag A.J. Heffner.
Kampion damoù SUA e 1884, 1885, 1890 ha 1907.
Sellet e vez outañ evel Kampion Bedel an Damoù e 1905.
# Mortagne-au-Perche

Mortagne-au-Perche :
| An ti-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Orne |
| Arondisamant | Mortagne-au-Perche (pennlec'h) |
| Kanton | Mortagne-au-Perche (pennlec'h) |
| Kod kumun | 61293 |
| Kod post | 61400 |
| Maer Amzer gefridi | Virginie Valtier 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Bassin de Mortagne-au-Perche |
| Lec'hienn web | http://www.mortagneauperche.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 857 ann. (2022) |
| Stankter | 448 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 171 m — brasañ 264 m |
| Gorread | 8,6 km² |
| kemmañ |
Mortagne-au-Perche zo ur gumun en departamant Orne hag er rannvro Normandi, e kornôg Bro-C'hall. Pennlec'h arondisamant Mortagne-au-Perche eo. E 2022 e oa 3 857 annezad hag a reer Mortagnais anezho e galleg.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Mortagne, da benn Distrig Mortagne hag e departamant Orne. Lakaet e voe da benn Arondisamant Mortagne pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved
#### Brezel Gall-Prusian eus 1870

* Mervel a reas daou waz eus ar gumun.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 102 waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 2,74% eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 32 den nann-soudard eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Kemmoù arondisamant

* Lakaet e voe en Arondisamant Alençon e 1926 pa voe dilamet Arondisamant Mortagne ha da benn Arondisamant Mortagne pa voe adkrouet e 1942.

## Monumantoù ha traoù heverk

* La Métamorphose de Neptune, delwenn e liorzh an ti-kêr.
* Ar redva-kezeg.
* Dor Sant-Denez.
* An iliz katolik.
* Delwenn Neptunus.
* Ar reva-kezeg.
* Dor Sant-Denez.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Monumant ar re varv e liorzh an iliz katolik, luc'hskeudenn ha kartenn-bost.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudennoù.

## Kêrioù gevellet

* Boucherville (Kanada) abaoe 1967
* Mopti (Mali)
* Wietmarschen (Alamagn)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Macif

Ar Macif pe MACIF teskanv evit Mutuelle d'assurance des commerçants et industriels de France et des cadres et des salariés de l'industrie et du commerce, zo un embregerezh asurañsoù kenwarez gall hag al lec'h penn a zo e Niort, en Deux-Sèvres.

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel
# Le Merlerault

Le Merlerault :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Orne |
| Arondisamant | Mortagne-au-Perche |
| Kanton | Rai |
| Kod kumun | 61275 |
| Kod post | 61240 |
| Maer Amzer gefridi | Martine Gressant 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Vallées d'Auge et du Merlerault |
| Lec'hienn web | https://www.lemerlerault.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 754 ann. (2022) |
| Stankter | 39 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 184 m — brasañ 321 m |
| Gorread | 19,10 km² |
| kemmañ |
Le Merlerault zo ur gumun e Normandi, e Bro-C'hall, e kanton Rai, en arondisamant Mortagne-au-Perche hag en departamant Orne.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Orne emañ Le Merlerault, 37 km er biz da Alençon.

## Dezougen

* Un tren Treuzdougen Herrek Rannvroel e porzh-houarn Le Merlerault.
* War al linenn hent-houarn Saint-Cyr Surdon emañ Le Merlerault.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Le Merlerault, e Distrig L'Aigle hag e departamant Orne. Lakaet e voe en Arondisamant Argentan pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1822 e voe staget kumun Mont-Marcey ouzh kumun Le Merlerault.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 25 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 1,97% eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* D'an 18 a viz Gwengolo 1944 e voe distrujet plasenn an ti-kêr gant tarzhadenn tri sammgarr SUAat leun a vunisionoù. Adsavet eo gwelloc'h eget heñvel. Mervel a reas 22 zen nann-soudard; mervel a reas c'hwec'h den nann-soudard arall abalamour d'ar brezel. Ur Reistant a varvas en Alamagn e miz Ebrel 1945.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Saint-Martin e bourc'h Le Merlerault, XV$^{vet}$ kantved, luc'hskeudennoù .
* Dismantroù iliz katolik Saint-Pierre-ès-Liens e Mont-Marcey, XII$^{vet}$ kantved, luc'hskeudennoù .
* Porzh-houarn Le Merlerault (1867).
* Ti-kêr Le Merlerault.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù ha kartenn-bost$^,$.

## Tud

* Pierre-René-Léonard Delaunay (1764-1829).
* François Pouqueville (1770-1838).
* Louis-Edmond Guitry (1832-1916).
* Spire Blondel (1836-1900).
* Paul Levain " Pol Ferjac" (1900-1979).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Uruguay

    Evit implijoù all, gwelet Uruguay (disheñvelout).
Uruguay (ent-ofisiel Republik Reter Uruguay, República Oriental del Uruguay e spagnoleg) a zo ur stad e Suamerika. 3.3 milion a annezidi zo enni, 1.7 milion anezho o chom er gêr-benn Montevideo.

## Douaroniezh

Er biz d'ar vro emañ Brazil, er c'hornôg ar Río Uruguay, er mervent aber ar Río de la Plata hag Arc'hantina en tu arall d'ar stêr, hag er reter ar Meurvor Atlantel.
An eil stad dizalc'h vihanañ e Suamerika eo goude Surinam, met ret eo derc'hel soñj e konter neuze Gwiana C'hall evel un tamm eus Bro-C'hall.

## An anv

Dont a ra an anv Uruguay eus ar yezh guarani. Kement-se lâret n'eo ket ken sklaer-se an traoù. Hervez Félix de Azara e oa anv un evnig anvet « el urú » hag a vev war lez ar stêr Uruguay (a dalvezfe neuze « stêr bro an evn urú » (río del país del urú). Hervez ur c'heneil da Azara avat ez eus div rann er ger Uruguay: uruguá a zo « maligorn », hag ï a zo «stêr», ha kompren a ranker «stêr ar maligorned» (río de los caracoles). Hervez ar barzh Juan Zorrilla de San Martín e oa ret kompren «stêr an evned livet» (río de los pájaros pintados).

## Istor

Annezet e oa Uruguay kent donedigezh tud Europa gant meuriadoù hemolc'herien, an hini brudetañ en o zouez a oa ar Charruaed a oa bet kaset kuit eus an tirioù pelloc'h war-du an norzh gant ar warraniz. Etre 5000 ha 10000} a dud e oa poblañs ar vro d'ar mare-se.

## Politikerezh

Uruguay a zo ur Republik prezidantel ha demokratel. Prezidant Uruguay a zo penn ar stad hag ar gouarnamant.

## Melestradur

* Gwelout: Departamantoù Uruguay .
Rannet eo Uruguay e 19 departamant. Krouet e oa bet ar departamantoù kentañ e 1816 hag an hini nevesañ, Flores, e 1885. Melestret ez int gant un intendente municipal dilennet evit pemp bloavezh.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Uruguay :: Early period - Britannica Online Encyclopedia. britannica.com. Kavet : 2008-9-26.
Arc'hantina • Bolivia • Brazil • Chile • Kolombia • Ecuador • Guyana • Panamá • Paraguay • Perou • Surinam • Trinidad ha Tobago • Uruguay • Venezuela
Arc'hantina • Brazil • Paraguay • Uruguay • Venezuela
Izili kevreeet : Bolivia • Chile • Kolombia • Ecuador • Perou
# Skrigneg

Skrigneg :
| Unan eus plasennoù ar bourk. ||
| Anvioù all | Skrignag |
| Anv gallek (ofisiel) | Scrignac |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kastellin |
| Kanton | an Uhelgoad (betek 2015) Karaez (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29275 |
| Kod post | 29640 |
| Maer Amzer gefridi | Georges Morvan 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Menez Are Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Kornôg Kreiz Breizh |
| Lec'hienn Web | https://scrignac.bzh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 781 ann. (2022) |
| Stankter | 11 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 26′ Norzh 3° 41′ Kornôg / 48.43, -3.68 |
| Uhelderioù | bihanañ 86 m — brasañ 281 m |
| Gorread | 70,94 km² |
| Skrigneg ||
| kemmañ |
Skrigneg, pe Skrignag, a zo ur gumun eus kanton Karaez e Kerne-Uhel e departamant Penn-ar-Bed e Breizh.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 187 gwaz ag ar gumun, da lâret eo 6,60% ag he foblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel.

#### Reter-Nesañ

* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun e Siria.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 61 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas tri milour eus ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv, da baotred vat Skrignac maro vit ar vro, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost. Distrujet e voe ul lodenn anezhañ gant un darzhadenn er bloavezhioù 1980. Dioueliet e voe d’an 31 a viz Even 1921. E 1989 e voe ouzhpennet un delwenn bet graet gant Philippe André, un arzour a Felger.
* Ur sell war chapel Koad Kev.
* Koun al lun Fask e chapel Koad kev, bez Yann-Vari Perrot.
* Ar Groaz ruz, ur groaz e koad, livet ruz hag a verk al lec'h ma voe drouklazhet Yann-Vari Perrot e 1943.
* Chapel Koad Kev, bet savet gant Yann-Vari Perrot pa oa aotrou person Skrigneg, hervez stil Unvaniez ar Seiz Breur. Lidet e vez ur pardon bep bloaz hag un devezh-koun gant Unvaniezh Koad Kev bep Lun Fask. D'ar sadorn 31 a viz Meurzh 2018 ez eo bet adkavet distrujet groaz bez Yann-Vari Perrot gant un anneziadez eus Skrigneg. An deiz war-lerc'h e oa adkavet skrivet luganioù gant pentur ruz war ar bez, Chapel Koad Kev. Al luganioù FTP, Menez Are enep faskour, faskourien er maez$^,$$^,$.

## Tud
### Tud marvet eno

* 1943 : Yann-Vari Perrot, beleg, skrivagner hag emsaver, drouklazhet.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Skrigneg war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Patrimoine Région Bretagne
* ↑ Université de Lille
* ↑ ABP
* ↑ Ar Gedour
* ↑ Ouest-France