OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Eider lunedek

Eider lunedek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Somateria |
| Anv skiantel ||
| Somateria fischeri (Brandt, 1847) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An eider lunedek (Somateria fischeri) a zo un evn palvezek eus ar c'herentiad Anatidae.

## Doareoù pennañ

* Parez
* Neizh
* Museum specimen

## Annez

Bevañ a ra e biz-hanternoz Siberia hag Alaska.

## Daveennnoù

* ↑ Somateria fischeri war al lec'hienn Avibase.
# Eirene (arzourez)

Eirene, pe Irene, a oa un arzourez eus Hellaz kozh (IIIde kantved kent JK). Merc'h e oa d'al livour Kratinos ha gantañ eo e teskas ar vicher. Meneget eo hec'h anv gant ar skrivagner latin Plinius an Henañ (Iañ kantved goude JK) en e oberenn Naturalis Historia (levrenn 35). Livet he doa poltred ur plac'h a veze gwelet e kêr Eleusis evit doare.

## Levr Boccaccio

Da vare an Azginivelezh italian, er XIV$^{vet}$ kantved, e voe lakaet hec'h anv gant ar skrivagner Giovanni Boccaccio en e levr De mulieribus claris (Diwar-benn maouezed brudet) .
Koulskoude e hañval ar skrivagner bezañ mesket meur a hini eus an anvioù meneget gant Plinius ha lakaet re a draoù war gont Eirene. Lakat a ra war he c'hont tri foltred all, hini Kalypso, hini ar gladiator Theodorus, ha hini un dañser brudet anvet Alcisthenes.

## Notennoù

* ↑ Gant Virginia Brown eo bet troet levr Giovanni Boccaccio e saozneg: Famous Women, pp 123 - 124; Harvard University Press, 2001; ISBN 0-674-01130-9

## Levrlennadur

* Harris, Anne Sutherland and Linda Nochlin, Women Artists: 1550-1950, Los Angeles County Museum of Art, Knopf, New York, 1976
* Rainer Vollkommer: Eirene, in Künstlerlexikon der Antike I (2001), pajenn 200
# Emmanuel-Joseph Sieyès

Emmanuel-Joseph Sieyès pe an Abad Sieyès, ganet d'an 3 a viz Mae 1748 e Frejús hag aet da Anaon d'an 20 a viz Even 1836 e Pariz, a oa un den a Iliz, politikour ha skrivagner gall. Brudet eo dre-benn d'e skridoù flemmus e-pad an Dispac'h Gall. Rener e voe e penn kentañ Ren ar Gonsuled, ha koñsul da c'hortoz. Goude-se e voe prezidant ar Sened mirour ha kont en Impalaeriezh.

## Oberennoù

Qu'est-ce que le Tiers État ? (Genver 1789).
# Emsavadeg Lyon

Emsavadeg Lyon a c'hoarvezas etre miz Mezheven ha miz Du 1793 pa droas un darn eus pobl kêr Lyon, kevreadelourien anvet Rolandins pe Girondins, a-unan gant roueelourien, a-enep ar Jakobined, anvet les Chaliers, a-du gant Vodadenn vonreizhañ vroadel Pariz a oa dalc'het gant la Montagne. Kemeret e voe ar galloud gant ar Girondins, a embanne bezañ a-du gant ar Republik, daoust m'o doa graet emglev gant harperien ar roue.
E Pariz e veze gwelet an emsavadeg evel un taol a-enep an Dispac'h, ha mennet e oa ar Vodadenn da vougañ an emsavadeg.
Kaset e voe Joseph Fouché da ziskar an emsavadeg. Fiziañs a oa ennañ p'en devoa votet lakaat ar roue Loeiz XVI d'ar marv, ha hennezh a oa bet dibennet e miz Genver.

## Gwaskerezh

D'an 9 a viz Here, e voe krouet ur c'huzul soudardel evit barn an dud tapet gant armoù, hag ur c'huzul justis poblek evit barn ar re all. Tri deiz goude e voe savet ur C'huzul dreistordinal a 5 ezel gant ar Goñvañsion evit « kastizañ dizale torfedourien enepdispac'hel Lyon ».
D'an 11 a viz Here e voe divizet diskar mogerioù kêr Lyon.
En deiz war-lerc'h, setu Barère o lakaat ar Goénvañsion da embann e kollo Lyon hec'h anv, e vo graet "Ville-Affranchie" anezhi. E vo distrujet. E vo distrujet kement ti ma oa tud pinvidik ennañ. Ne chomo nemet tier ar re baour hag an dud harluet, an tier implijet evit an industriezh, ar skoazell-denel, hag an deskadurezh.

## Pennadoù kar

* Joseph Chalier
* Seziz Lyon (1793)
* ↑ Patrom:Harvsp.
# Enez Miliev

Enez Miliev :
| Enez Miliev, gwelet diouzh Beg Bic'hid. ||
| Anv(ioù) all | Milieo |
| Anv gallek | Île Milliau |
| Geografiezh ||
| Lec'hiadur | Mor Breizh (Meurvor Atlantel) |
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 46′ 09″ N, 3° 35′ 49″ K |
| Lein uhelañ | 52 m (Penn Milieo) |
| Geologiezh | Enez kevandirel |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Dreger |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Kumunioù | Trebeurden |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Dizoloadenn | Ragistor |
| Gwerzhid-eur | UTC+1 |
| kemmañ |
Enez Miliev, pe Milieo, zo un enezenn 46 devezh-arat (23 ha) hag a zo un 365 metr er c'hornôg da borzh Trebeurden, e Treger hag en Aodoù-an-Arvor.
Ur c'hilometrad hed dezhi, dour dous enni, tudet eo bet a-raok bout dilezet.

## Skeudennoù

* Enez Miliev ha Trebeurden.
* Gwelet diouzh Penn Bic'hid.
* Plantennoù war an enez.
* Alez-toet Enez Miliev.
* Tier evit an douristed.
* Ti Aristide Briand (diskaret e 2009).

## Daveoù ha notennoù

* ↑ "Enez Miliev" pe "Milieo" hervez KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Enbonegañ daouredel

En difin ar bloavezhioù 1930 e oa bet anataet gant Claude Shannon e oa lank efediñ gwezhiadurioù vezoniel (pe boelloniel jedoniekaet) gant enstokerioù (trec'haolerioù) serret da "gwir" ha digoret da "gaou". Ne oa ken 'met neuze da gevrediñ an niver "1" da "gwir" hag an niver "0" da "gaou".
An areg-se (pe al lavar-se) a vez anvet areg daouredel (lavar daouredel). Gant an areg-se 'ni eo e vez an urzhiataerioù oc'h arc'hwelañ (o vont en dro). Dre-benn dezhañ e c'heller implijañ 2 niver hepken (0 hag 1) d'enbonegañ an holl sifrennoù. Boazet omp-ni d'ober gant dek niver (0,1,2,3,4,5,6,7,8,9) da skrivañ an holl niveroù-all ; an diazez dekredel eo pe degel.

## Ar bit

Talvezout kement ha "Binary digit" a ra ar ger "bit" eleze "0" pe "1" e niverenniñ daouredel. Unanenn stlennañ bihanañ a c'hell un urzhiataer dazverañ eo.
Galloud a reer oc'h erouezañ evel-hen :
* Gant ur skog tredan a zeu da genglotañ gant an "1" adalek un talvoud lavaret,
* Gant toulloù war ur gorre,
* Gant daoustabilioù, da lavaret eo parzhioù e vez gante daou savlec'h kempouez (unan da "1" hag an all da "0")
Gant ur bit e c'heller kaout daou stad : pe 1 pe 0.
Gant daou vit e c'heller kaout pevar stad disheñvel (2*2) :
00 = 0 (kenglot e dekredel)
01 = 1
10 = 2
11 = 3
Gant tri bit e c'heller kaout eizh stad disheñvel (2*2*2) :
000 = 0
001 = 1
010 = 2
011 = 3
100 = 4
101 = 5
110 = 6
111 = 7
Gant eizh bit hon eus (2*2*2*2*2*2*2*2)= 256 gallusterioù, pezh e vez anvet un eizhbit:
| 2^7=128 | 2^6=64 | 2^5=32 | 2^4=16 | 2^3=8 | 2^2=4 | 2^1=2 | 2^0 =1 | kenglot e dekredel |
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | = 0 |
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | = 1 |
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | = 3 |
| 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | = 5 |
| 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | = 42 |
| 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | = 128 |
| 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | = 254 |
| 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | = 255 |
An niver izelañ a zo 0 ; an hini uhelañ 255 ; bez'eus neuze 256 galluster enbonegañ.
Bez' e c'hell bezañ ar c'heal-se astennet da n bit ; bez' vo neuze 2^n galluster.

## An eizhbit

Un unanenn stlennañ stummet (kediet) gant eizh bit eo un eizhbit. Permetiñ a ra d'enbonegañ un nod evel un niverenn, ul lizherenn, un arouez,....
Ar strollañ bitoù dre eizh a gevaraez un helennded aesoc'h un tammig evel en diazez dekredel pa vez strollet an niverennoù dre teir. Da skouer eo aezoc'h da lenn "1 234 567" eget "1234567".
Un unanenn kediet gant c'hwezek bit a vez anvet ur "ger" (e saozneg "word").
Hag unan kediet gant 32 bit a vez anvet "daougement-ger" (e saozneg "double-word").

## An niñvadurioù e daouredel

Lank 'zo efediñ an niñvadurioù didres evel ar sammadur, al lamadur hag al liesadur e daoured en un doare didenn.
Ar Sammadur :
An hevelep reoladoù hag e dekred e vez arveret e daoured. Kregiñ a reer da sammañ ar bitoù leiañ pouez (ar re war an tu dehoù) hag hor bez un astaol pa vez sammad daou vit a un-bouez a vez o vont en tu-hont talvoud an unanenn uhelañ (1 evit an daoured). Astaolet e vez an astaol war ar bit a bouez krenvoc'h da heul. Da skouer :
. .O 1 1 O 1
+ O 1 1 1 O
. .1 1 0 1 1

## Gwelet ivez

* Eizhbit
# Enguinegatte

Kumunioù Frañs :
| Anv | Enguinegatte |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Canton de Fauquembergues |
| Kanton | Fauquembergues |
| Kod INSEE | 62294 |
| Kod post | 62145 |
| Maer | Stéphane Verdin |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,92 km² |
| Led | 50° 36' 32" Norzh |
| Hed | 02° 16' 19" Reter |
| Uhelder kreiz | 92 m |
| Uhelder bihanañ | 51 m |
| Uhelder brasañ | 132 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 381 (2007) |
| Stankter | 42 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Enguinegatte a oa ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XVI$^{vet}$ kantved

* D'ar 16 a viz Eost 1513 e voe trec'het ar C'hallaoued en Enguinegatte gant lu saoz ar roue Herri VIII.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Bodet e voe gant Enquin-les-Mines d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Enquin-lez-Guinegatte.

## Dave ha notennoù

* ↑ Northern France Battlefields
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Enquin-les-Mines

Kumunioù Frañs :
| Anv | Enquin-les-Mines |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Saint-Omer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Canton de Fauquembergues |
| Kanton | Fauquembergues |
| Kod INSEE | 62295 |
| Kod post | 62145 |
| Maer | Philippe Saison |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 11,1 km² |
| Led | 50° 35' 18" Norzh |
| Hed | 02° 17' 11" Reter |
| Uhelder kreiz | 84 m |
| Uhelder bihanañ | 49 m |
| Uhelder brasañ | 118 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 000 (2007) |
| Stankter | 82 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Enquin-les-Mines a oa ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* 1822: staget kumunioù Fléchinelle ha Serny ouzh kumun Enquin.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Bodet e voe gant Enguinegatte d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Enquin-lez-Guinegatte.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Enquin-les-Mines Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 3 |
| Hollad | 3 |
Mervel a rejont e-pad an Eil Brezel-bed, unan anezhe eus ar Royal Engineers e dibenn miz Gwenholon 1939, an daou all, unan eus ar Royal Fusiliers (City of London Regiment) hag egile eus ar Grenadier Guards, e penn-kentañ miz Even 1940.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Commonwealth War Graves Cemetery
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Ernesto Lecuona

Ernesto Lecuona y Casado, ganet d'ar 6 a viz Eost 1895 e Guanabacoa, e La Habana, e Cuba ha marvet d'an 29 a viz Du 1963 e Santa Cruz de Tenerife, en Inizi Kanariez a oa ur pianoour ampart hag ur sonaozour eus Kuba. E dad a oa kazetenner, eus Kanariez, e vamm eus Kuba. Savet en deus ur c'hwec'h kant pezh bennak, e doare Cuba peurvuiañ.
Da 5 bloaz e krogas da studiañ piano gant e c'hoar a oa 14 vloaz koshoc'h egetañ, ha kelennerien evel Hubert de Blanck ha Joaquin Nin y Peyrellade. Da 13 vloaz esavas e oberenn gentañ, un ton-bale daou luskad anvet Cuba y América evit ul laz-seniñ . Diwezhatoc'h e savas pezhioù pouezusoc'h, Danzas Cubanas (1911) pe el Vals del Rhin (1912).
En 1913, tapet e ziplom e La Habana e reas un droiad vras dre ar bed: SUA, Spagn, Bro-C'hall gant al Lecuona's Cuban Boys. Gant Gonzalo Roig ha Rodrigo Prats eo aet d'ober an trikon a sonaozourien kuban, evit ar sevel zarzuelas dreist-holl.

## Oberennoù

* Ar zarzuelas, evel Canto Siboney (anavezet evel Siboney, adkemeret en doare son pe jazz abaoe), Damisela Encantadora, Diablos y Fantasías, El Amor del Guarachero, El Batey (1929), El Cafetal, El Calesero, El Maizal, La Flor del Sitio, Tierra de Venus (1927), María la O (1930) ha Rosa la China (1932) ;
* kanaouennoù :Canto Carabalí, La Comparsa ha Malagueña (1933), en heuliad Andalucía (a lakaas Maurice Ravel da estlammiñ) ;
* oberennoù da zañsal: Danza de los Ñáñígos, Danza Lucumí ;
* El Rumbero de Yarey, ar Rapsodia Negra, ar Suite Española.

## E varv

Marvet eo e Santa Cruz de Tenerife, en Inizi Kanariez, e-pad vakañsoù pa oa deuet di d'anavezout douar e dad. Kaset eo bet e gorf da SUA ha beziet eo e bered Gate of Heaven, en Hawthorne, New York.

## Liammoù diavaez

* Rapsodia Cubana
# Enneg MAC

An enneg MAC pe enneg alvezel (chomlec'h MAC pe alvezel) a zo un enneg war c'hwec'h eizhbit (an enneg IEEE) a ro an tu da hennadiñ ("identification") an trobarzhelloù ha neuze ar c'hartennoù rouedad. Deverket eo bet an tri eizhbit kentañ gant an IEEE da hennadiñ kenderc'herien an dafar (da skouer 00AA00 evit ar c'henderc'her Intel hag 00A024 evit 3COm). Lezet e vez ar c'henderc'her e vez gwerzhet gantañ ar c'hartennoù deverkañ an tri eizhbit diwezhañ evel un enneg unel da bep hini anezhe. An ergrafadur-se a laka pep trobarzhell da gaout diarvar un enneg alvezel unel war bep rouedad.
Evel e c'heller gwelet, Skrivet e vezont e c'hwezekred
Implijet e vez an enneg-se kellies gwech ma vez ur stael (ur post) pe e gartenn rouedad o kaout ar c'hoant d'ec'hodiñ (da skignañ) un irienn war-zu ur gartenn all. Evelkent eo possubl kas un duilh (ur pakad) da lies kartennoù oc'h erlerc'hiañ enneg unel ar c'hasadour ouzh un enneg lieskement (alies un enneg skignañ - FFFFFFFFFFFF - eleze holl bitoù eus ar c'hwec'h eizhbit lakaet da 1).
Enneg IEEE skoueriekaet :
| H / S | U / L | enneg ar c'henderc'her war 22 bit | Niv. deverket gant ar c'henderc'her (24 bit) |
H (hiniennel) = 0 / S (Strollad) = 1 / U (hollek) = 0 / L (load) = 1
Neuze, an ennegoù o venegiñ lies ostizoù o devo o bit a live uhelañ (ar re war an tu kleiz pellañ) da 1 (da skouer : FFFFFF.FFFFFF) ha da 0 da gontrol (da skouer : 00AA00.123456).
Meneget e vez e-mod-se tri doare da ennegiñ oc'h ober gant enneg MAC ur gartenn rouedad :
> Ma eo dav kas an duilh da holl glomoù (pe skoulm rouedad) eus ur rouedad e vez graet gant un enneg skignañ ("broadcast" e soazneg).
> Pa e vez kas an duilh d'un darn eus ardivinkoù ar rouedad nemetken e vez kaset neuze an iriennoù d'ur strollad. Un enneg "multicast" eo pe lieskas (bit a live uhelañ da 1 - S).
> Un enneg hiniennel evit ar c'has d'un urzhiataer ("unicast") ; bit a live uhelañ da 1 (H).
Un enneg deverket gant an IEEE e vo e eil bit a live uhelañ lakaet da 0 (U). Ma e vo lakaet da 1 ar bit-se eo peogwir e vo nann skouerieraet an enneg (L - evit ur rouedad a chomo asur lec'hel, ur rouedad load).

## Stumm an ennegoù MAC

Peurvuiañ e vez disrannet ar reoù eizhbitoù gant daouboentoù (:). Da skouer e c'heller lenn un enneg evel-hen evit ur gartenn rouedad kenderc'het gant ar c'hevredad 3Com :
00:A0:24:45:2B:06

## Ur skouer

Setu ul lodenn eus pajenn kefluniañ ur voullerez Konica-Minolta kennasket ouzh ur rouedad load (pe lec'hel) Ethernet :
Network Settings
E traoñ roll an arventennoù, e c'heller gwelet an enneg MAC (Hardware Address).
"00:20:6B" eo an enneg deverket d'ar c'henderc'her gant an IEEE
"72:9B:04" eo an enneg deverket d'ar gartenn rouedad gant ar c'henderc'her
# Erronea

Erronea :
| Erronea errones ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Gastropoda |
| Urzhad : | Littorinimorpha |
| Kerentiad : | Cypraeidae |
| Genad : | Erronea |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Erronea a zo ur genad eus kerentiad an hoc'higed-mor e-touesk kalz re all hervez Word Register of Marine species WoRMS.

## Taksonomiezh

Ar genad Erronea a zo bet diskrivet gant Troschel e 1863.

## Spesadoù

Pemzek spesad a zo bet renket er genad-mañ :
* Spesad Erronea adusta (Lamarck, 1810)
* Spesad Erronea angioyorum Biraghi, 1978
* Spesad Erronea caurica (Linnaeus, 1758)
* Spesad Erronea cylindrica (Born, 1778)
* Spesad Erronea errones (Linnaeus, 1758)
* Spesad Erronea fernandoi Cate, 1969
* Spesad Erronea nymphae (Jay, 1850)
* Spesad Erronea onyx (Linnaeus, 1758)
* Spesad Erronea ovum (Gmelin, 1791)
* Spesad Erronea pallida (J.E. Gray, 1824)
* Spesad Erronea pyriformis (Gray, 1824)
* Spesad Erronea rabaulensis Schilder, 1964
* Spesad Erronea subviridis (Reeve, 1835)
* Spesad Erronea vredenburgi Schilder, 1927
* Spesad Erronea xanthodon (J.E. Gray in G. B. Sowerby I, 1832)
Meur a spesad a zo bet renket e-pad ur mare ergenad-mañ a-raok bezañ bdiblaset en ur genad pe spesad all :
* Spesad Erronea (Gratiadusta) katsuae Kuroda, 1960 = Palmulacypraea katsuae (Kuroda, 1960)
* Spesad Erronea angustata (Gmelin, 1791) = Notocypraea angustata (Gmelin, 1791)
* Spesad Erronea barclayi (Reeve, 1857) = Ficadusta barclayi (Reeve, 1857)
* Spesad Erronea bregeriana (Crosse, 1868) = Contradusta bregeriana (Crosse, 1868)
* Spesad Erronea chinensis (Gmelin, 1791) = Ovatipsa chinensis(Gmelin, 1791)
* Spesad Erronea coloba (Melvill, 1888) = Ovatipsa coloba (Melvill, 1888)
* Spesad Erronea donghaiensis Ma, 1997 = Notadusta hungerfordi (G. B.Sowerby III, 1888)
* Spesad Erronea hungerfordi (G. B. Sowerby III, 1888) = Notadusta hungerfordi (G. B.Sowerby III, 1888)
* Spesad Erronea japonica Schilder, 1931 = Purpuradusta gracilisnotata (Gill, 1858)
* Spesad Erronea listeri (Gray, 1824) = Melicerona listeri (Gray, 1824)
* Spesad Erronea pulchella (Swainson, 1823) = Ficadusta pulchella (Swainson, 1823)
* Spesad Erronea succincta (Linnaeus, 1758) = Erronea onyx (Linnaeus, 1758)
* Spesad Erronea teramachii Kuroda, 1938 = Nesiocypraea teramachii (Kuroda, 1938)
* Spesad Erronea walkeri (G. B. Sowerby I, 1832) = Contradusta walkeri (G. B. Sowerby I, 1832)

## Skeudennoù

* Erronea errones
* Erronea caurica
* Erronea ovum
* Erronea pyriformis

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Lec'hienn WoRMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'an 11 a viz Eost 2014, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=206068(en)
* ↑ Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 (en)
# Estremadureg

An estremadureg, pe a-wechoù fala, a zo ur yezh asturleonek komzet e kumuniezh emren Extremadura, e Spagn, e su proviñs Salamanca hag e norzh proviñs Huelva, gant war-dro 200 000 a dud. Ur 1 500 bennak a gomz ar yezh e Portugal ivez. Ur rannyezh anezhi zo komzet e mervent proviñs León, anvet Palra d'El Rebollal
War-dro 500 000 a gomzerien zo en holl, mar konter an dud a gompren hep bezañ gouest d'ober gant ar yezh da vat.

## Diforc'hioù gant ar spagnoleg

| Estremadureg | Spagnoleg | Brezhoneg |
| artu | alto | uhel |
| cuasi | casi | hogos |
| leel | leer | lenn (verb) |
| flama | llama | flamm |
| hazel | hacer | ober |
| hueu | fuego | tan |
| izil | decir | lavarout |
| Estremadureg | Spagnoleg | Brezhoneg |
| luenga | lengua | yezh |
| lombu | lomo | kein |
| mairi | madre | mamm |
| mielru | mirlo | moualc'h |
| muestral | mostrar | diskouez |
| nuestru | nuestro | hon, hol, hor |
| tossi | tos | paz |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ethnologue
# Eugène

Eugène zo un anv-badez gallek hag afrikanek, a orin gresianek.

## Gerdarzh

Diwar Εὐγένιος (Eu̍génios), mat-ganet.

## Adstummoù

* Gègène, berranv, diwar adlavarout ar silabenn diwezhañ e doare ar galleg (Bébert, Popol, Riri, Zézette, ...)
* Eugénie, evit ar merc'hed

## Yezhoù all

* Ujan, Eujen e brezhoneg
* Eugene, e saozneg
* Eugenio, en italianeg ha spagnoleg (met disatagadurioù disheñvel)
* Owen, e kembraeg
* Eugen en alamaneg

## Tud
### Breizh

* Eugène Le Moult (1882-1967), naturour arbennik war an amprevanoniezh
* Eugène Chalm pe Eujen Chalm, skrivagner brezhonek
* Eugène Guillevic, barzh gallek
* Eugène Riguidel, moraer

### Bro-C'hall

* Eugène-François Vidocq (1775-1857), felladenner ha poliser
* Eugène de Beauharnais (1781-1824), jeneral
* Eugène Delacroix, livour
* Eugène Deloncle (1890-1944), poitikour, unan eus pennoù bras ar C'henlabour Gall
* Eugène Ionesco, skrivagner
* Eugène Labiche, skrivagner
* Eugène Pottier, L'Internationale
* Eugène Paul (1895-1975), arzour
* Eugène Simon (1848-1924), araknidour hag evnoniour
* Eugène Sue, skrivagner
* Eugène Yvernès (1906-1990), aktour sinema
* Charles Eugène de Foucauld, penitiour (1858-1916)

## Lennegezh

* L'Eugène, pezh-c'hoari gallek gant Étienne Jodelle e 1533,
* Eugène de Rastignac, e romantoù La Comédie humaine gant Honoré de Balzac,

## Pennadoù kar

* Saint-Eugène
# Eugene (Oregon)

Eugene zo ur gêr eus Stadoù Unanet Amerika, e stad Oregon.
Dont a ra hec'h anv eus hini an den a savas an ti kentañ eno e 1846, Eugene Skinner.
Gant 154 620 a annezidi ez eo Eugene an eil kêr vrasañ e stad Oregon, war-lerc'h Portland. Eno emañ skol-veur Oregon.

## Kêrioù gevellet

* Kathmandu (Nepal)
* Kakegawa (Japan)
* Jinju (Korea ar Su)
* Irkoutsk (Rusia)

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel Eugene
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fernando Pessoa

Fernando Pessoa, pe Fernando António Nogueira de Seabra Pessoa, ganet e 1888 ha marvet e 1935, zo ur skrivagner portugalek ha saoznek. Gwelet e vez evel unan eus brasañ barzhed portugalek, hag e lennegezh ar bed zoken, ha lakaet eo a vent hag er memes rummad a Luís de Camões. Hervez ar skridvarnour Harold Bloom eo bet "ur prof deus ar portugaleg d'ar bed". Skrivet en deus ivez e saozneg ha galleg, ha troet zoken diwar ar yezhoù-se .
    "Amo como ama o amor. Não conheço nenhuma outra razão para amar senão amar. Que queres que te diga, além de que te amo, se o que quero dizer-te é que te amo?" Fernando Pessoa

## E vuhez

E miz Gouhere 1893, pa oa pemp bloaz ar paotrig, e varvas e dad, Joaquim de Seabra Pessoa, diwar an droug-skevent. A vec'h c'hwec'h miz goude, e miz Genver, eo e vreurig Jorge a dremenas, oadet hag ur bloaz. Adpriediñ reas e vamm, Maria Madalena Pinheiro Nogueira, e miz Kerzu 1895. E deroù 1896 gant e vamm ez ejont e kêr Durban, da chom, kêr-benn trevadenn Natal, a oa da neuze e piaou ar Saozon, ma oa bet anvet e dad-kaer João Miguel dos Santos Rosa, ofiser en arme, konsul Portugal. Da gentañ e voe skoliataet Fernando Pessoa e skol Sant Joseph, renet gant leanezed gall hag iwerzhonat. Evel-henn yeas d'an Durban High School e miz Ebrel 1899, ma teuas da vout saozneger ampart ha ma voe douget d'al lennegezh saoznek. E miz Du 1903 e tremenas un arnodenn saoznek aozet gant skol-veur ar Goanag Mat (hiziv University of Cape Town), dezhañ voe roet ar priz nevez-aozet Queen Victoria Memorial Prize. A-benn prientiñ antre d'ar skol-veur ec'h heulias kentelioù-noz e-kerz ur bloaz, e skol genwerzh Durban. Kregiñ reas d'ar c'houlz-se, skrivañ istorioù e saozneg, a sine darn gant an anv David Merrick, hogen n'echuas ket ar pep brasañ dionte.

### Enbroet e Lisboa, harluet ennañ e-unan (1905-1911)

En 1905, da seitek vloaz, e laoskas e vamm e Durban, ha mont da chom e Lisboa, evit studiañ an diplomategezh en ur skol-uhel a zeuas da vout, skol-veur al lizhiri e 1911. Gant div voereb e veve, asambles gant e vamm-gozh a-berzh tad, a droe da follez, bep an amzer, Dionísia Perestrelo de Seabra. Bresk ha blin oa e yec'hed dezhañ. Pessoa a varvas diwar re a voeson d'an 30 a viz Du 1935 e Lisboa, kouezet en digenvez peuzdianav. N'eo nemet dek vloaz goude e varv (adalek ar bloavezhioù 1980 betek 2000), ma voe embannet lodenn vrasañ e oberennoù. Meulet bras e voe gant Octavio Paz, Roman Jakobson hag an Italian Antonio Tabucchi, hag hiviziken e vez gwelet e-touez brasañ skrivagnerien ha prederourien an XXvet kantvet, evel Rilke, Joyce pe c'hoazh Kafka.

## Gwelet ivez

* Alexander Search

## Notennoù

* ↑ Zenith, Richard (2008), Fotobiografias Século XX: Fernando Pessoa, Lisboa: Círculo de Leitores.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Fernão

Fernão zo un anv-badez portugalek, adstumm d'an anv-badez Fernando.

## Tud

* Fernão Lopes (1380-1460), kronikour portugalat
* Fernão do Pó, moraer portugalat
* Fernão de Magalhães, moraer portugalat a reas e skipailh tro ar bed gant e listri
* Fernão de Noronha (c. 1470 - c. 1540), moraer portugalat
* Fernão Dias, bandeirante brazilian
* Fernão Peres de Trava, denjentil galizat
* Fernão Pires de Andrade, moraer portugalat (Sina, XVI$^{vet}$ kantved)

## Lec'hioù

* Fernão - kumun e stad São Paulo e Brazil.

## Sellout ivez

* Ferdinant