# Kib vell-droad ar bed

Kib vell-droad ar bed a zo ur gevezadeg mell-droad etrebroadel hag a vez dalc'het bep pevar bloaz en ur riez aozer. Dalc'het eo bet evit ar wech kentañ war intrudu Jules Rimet, prezidant Kevread Etrebroadel Football Association (KEFA), e 1930 en Uruguay.

## Istor
### Orin ar gevezadeg

Ar soñj da aozañ ar gevezadeg Kib ar bed a zo deuet kerkent ha lakaet Kevread Etrebroadel Football Association (KEFA) en e sav e 1904. E 1906 eo raktreset aozañ ar gevezadeg kentañ e Suis, gant pevar rumm, pevar skipailh e pep hini anezho, evit an dro gentañ. Met pa oa bet anv da glozañ an enskrivadurioù gant an holl skipailhoù bet pedet da zont, d'an 31 a viz Eost 1905, n'eus bet kevread ebet evit kadarnaat hag e oa bet nullet ar raktres. E 1908 e sav KEFA un tournamant mell-droad olimpek hag e klask lakaat anezhañ da vezañ anvet evel kampionad mell-droad amatour ar bed. Kadarnaet eo ar meno-se e 1914 da geñver kendalc'h KEFA. Met chom a ra sac'het an intrudu abalamour d'ar Brezel-bed kentañ. Goude ar Brezel Bras e cheñch KEFA hec'h emzalc'h. Adal m'eo dilennet Jules Rimet e penn KEFA e stourm evit ma ne vefe ket anvet an tournamant olimpek da gampionad mell-droad amatour hag evit ma vo krouet ur gevezadeg etrebroadel nevez. A-benn ar fin eo savet KEFA a-du gant ar raktres Kib ar bed d'an 28 a viz Mae 1928 : 25 mouezh a-du, 5 a-enep (Ar broioù Skandinaviat) hag unan neptu (Alamagn).
Fiziet eo aozadur kentañ Kib ar Bed en Uruguay d'an 18 a viz Mae 1929 da geñver kendalc'h KEFA 1929 e Barcelona. Dre ma koust kaer-ruz mont da Uruguay, n'eus ken nemet pevar skipailh evit mont di 1930 : hini Bro-C'hall, hini Belgia, hini Yougoslavia hag hini Roumania. Dav eo da Jules Rimet ober tro Bro-C'hall zoken, evit kendrec'hiñ pennoù-bras ar melestradurezh, ar c'hoarierien hag an implijerien evit ma vo loc'het gant ar skipailh e koulz. Dont a ra a-benn un toullad a c'hoarierien da ziskregiñ eus o labour evit daou viz, ar pezh n'hall ket ober ar gourdoner Gaston Barreau. Evit enoriñ stourm prezidant KEFA eo "Kib Jules Rimet" anv an trofe a vez da c'hounit etre 1930 ha 1970.
Dibabet e vez lakaat ar gevezadeg nevez bep pevar bloaz, etre pep krogad C'hoarioù Olimpek. E deroù Kib ar bed e veze an hevelep skipailhoù o kenstrivañ an eil a-enep egile da geñver ar C'hoarioù Olimpek, amatourien ma oant holl. Hiziv an deiz eo gwell evit skipailhoù Europa, dre ma vez aozet Kib ar bed a bep eil gant Kampionad mell-droad Europa ar Broadoù, ar pezh ned eo ket heñvel evit ar skripailhoù afrikan a genstriv evit Kib Afrika ar Broadoù bep daou vloaz, zoken pa vez eus Kib ar Bed.

### Emdroadur ar gevezadeg

Diwar ar pennad gallek, da vezañ kendalc'het…

## Ar gwechoù

| 1930, en Uruguay 1934, e Rouantelezh Italia 1938, e Bro-C'hall 1942 (nullet) 1946 (nullet) 1950, e Brazil 1954, e Suis 1958, e Sveden | 1962, e Chile 1966, e Bro-Saoz 1970, e Mec'hiko 1974, en Alamagn ar C'hornôg 1978, en Arc'hantina 1982, e Spagn 1986, e Mec'hiko (evit an eil gwech) 1990, e Italia (evit an eil gwech) | 1994, e Stadoù-Unanet Amerika 1998, e Bro-C'hall (evit an eil gwech) 2002, e Republik Korea hag e Japan 2006, en Alamagn (evit an eil gwech) 2010, e Suafrika 2014, e Brazil (evit an eil gwech) 2018, e Rusia 2022, e Qatar 2026, e Mec'hiko, Stadoù-Unanet hag Kanada |

## Goproù
### Gwellañ paler pep dalc'h

* 1930 (en Uruguay) : Guillermo Stábile ( Arc'hantina), eizh pal,
* 1934 (e Rouantelezh Italia) : Oldřich Nejedlý ( Tchekoslovakia), pemp pal,
* 1938 (e Bro-C'hall) : Leônidas ( Brazil), seizh pal,
* 1942 (nullet),
* 1946 (nullet),
* 1950 (e Brazil) : Ademir ( Brazil), eizh pal,
* 1954 (e Suis) : Sándor Kocsis ( Hungaria), unnek pal,
* 1958 (e Sveden) : Just Fontaine ( Bro-C'hall), trizek pal,
* 1962 (e Chile) : Garrincha ( Brazil), pevar fal,
* 1966 (e Bro-Saoz) : Eusébio ( Portugal), nav fal,
* 1970 (e Mec'hiko) : Gerd Müller ( Alamagn ar C'hornôg), dek pal,
* 1974 (en Alamagn) : Grzegorz Lato ( Polonia), seizh pal,
* 1978 (en Arc'hantina) : Mario Kempes ( Arc'hantina), c'hwec'h pal,
* 1982 (e Spagn) : Paolo Rossi ( Italia), c'hwec'h pal,
* 1986 (e Mec'hiko) : Gary Lineker ( Bro-Saoz), c'hwec'h pal,
* 1990 (en Italia) : Totò Schillaci ( Italia), c'hwec'h pal,
* 1994 (e Stadoù-Unanet Amerika) : Hristo Stoičkov ( Bulgaria) hag Oleg Salenko ( Rusia), c'hwec'h pal,
* 1998 (e Bro-C'hall) : Davor Šuker ( Kroatia), c'hwec'h pal,
* 2002 (e Republik Korea hag e Japan) : Ronaldo ( Brazil), eizh pal,
* 2006 (en Alamagn) : Miroslav Klose ( Alamagn), pemp pal,
* 2010 (e Suafrika) : Thomas Müller ( Alamagn), pemp pal,
* 2014 (e Brazil) : James Rodríguez, ( Kolombia), c'hwec'h pal,
* 2018 (e Rusia) : Harry Kane, ( Bro-Saoz), c'hwec'h pal,
* 2022 (e Qatar) : Kylian Mbappé, ( Bro-C'hall), eizh pal.

### Mell aour (Gwellañ c'hoarier) pep dalc'h

* 1982 (e Spagn) : Paolo Rossi ( Italia),
* 1986 (e Mec'hiko) : Diego Maradona ( Arc'hantina),
* 1990 (en Italia) : Totò Schillaci ( Italia),
* 1994 (e Stadoù-Unanet Amerika) : Romário ( Brazil),
* 1998 (e Bro-C'hall) : Ronaldo Luís Nazário de Lima ( Brazil),
* 2002 (e Republik Korea hag e Japan) : Oliver Kahn ( Alamagn),
* 2006 (en Alamagn) : Zinédine Zidane ( Bro-C'hall),
* 2010 (e Suafrika) : Diego Forlán ( Uruguay),
* 2014 (e Brazil) : Lionel Messi ( Arc'hantina),
* 2018 (e Rusia)
* 2012 (e Qatar).

### Gwellañ diwaller-pal pep dalc'h

Priz Lev Yachin :
* 1994 (e Stadoù-Unanet Amerika) : Michel Preud'homme ( Belgia),
* 1998 (e Bro-C'hall) : Fabien Barthez ( Bro-C'hall),
* 2002 (e Republik Korea hag e Japan) : Oliver Kahn ( Alamagn),
* 2006 (en Alamagn) : Gianluigi Buffon ( Italia),
Maneg aour :
* 2010 (e Suafrika) : Iker Casillas ( Spagn),
* 2014 (e Brazil) : Manuel Neuer ( Alamagn),
* 2018 (e Rusia)
* 2012 (e Qatar).

### Gwellañ c'hoarier yaouank pep dalc'h

* 1958 (e Sveden) : Pelé ( Brazil),
* 1962 (e Chile) : Flórián Albert ( Hungaria),
* 1966 (e Bro-Saoz) : Franz Beckenbauer ( Alamagn ar C'hornôg),
* 1970 (e Mec'hiko) : Teófilo Cubillas, ( Perou),
* 1974 (en Alamagn) : Władysław Żmuda ( Polonia),
* 1978 (en Arc'hantina) : Antonio Cabrini ( Italia),
* 1982 (e Spagn) : Manuel Amoros ( Bro-C'hall),
* 1986 (e Mec'hiko) : Enzo Scifo ( Belgia),
* 1990 (en Italia) : Robert Prosinečki ( Yougoslavia),
* 1994 (e Stadoù-Unanet Amerika) : Mark Overmars ( Izelvroioù),
* 1998 (e Bro-C'hall) : Michael Owen ( Bro-Saoz),
* 2002 (e Republik Korea hag e Japan) : Landon Donovan ( Stadoù-Unanet),
* 2006 (en Alamagn) : Lukas Podolski ( Alamagn),
* 2010 (e Suafrika) : Thomas Müller ( Alamagn),
* 2014 (e Brazil) : Paul Pogba ( Bro-C'hall),
* 2018 (e Rusia) : Kylian Mbappé ( Bro-C'hall),
* 2012 (e Qatar).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Victor Sinet, La Coupe du Monde oubliée, Saint-Cyr-sur-Loire, Alan Sutton, 2002, p. 17-20
* ↑ Deroù Kib ar bed
* ↑ Adalek 1982 e voe graet Botez aour eus an trofe a yae da c'hoprañ ar gwellañ paler.