OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kanton Seclin-Norzh

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Seclin-Norzh |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Niver kumunioù | 7 |
| Kod INSEE | 59 78 |
| Pennlec'h | Seclin |
| Kuzulier | Dany Wattebled (Modem) |
| Amzer-gefridi | 2008 - 2014 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 33 858 (2006) |
| Gorread | |
| Stankter | a./km² |
Kanton Seclin-Norzh a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.

## Kumunioù

Kanton Seclin-Norzh a yae 7 kumun d'ober anezhañ:
* Houplin-Ancoisne
* Lesquin
* Noyelles-lès-Seclin
* Seclin (lodenn)
* Templemars
* Vendeville
* Wattignies

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi
# Kanton Sint-Winoksbergen

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Sint-Winoksbergen |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Dukark |
| Niver kumunioù | 13 |
| Kod INSEE | 59 09 |
| Pennlec'h | Sint-Winoksbergen |
| Kuzulier | Monique Denise |
| Amzer-gefridi | 2004-2010 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 17 873 (1999) |
| Gorread | km² |
| Stankter | a./km² |
Kanton Sint-Winoksbergen a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.

## Kumunioù

Kanton Sint-Winoksbergen a yae 13 kumun d'ober anezhañ.
* Armboutskappel (Armbouts-Cappel)
* Bieren (Bierne)
* Bissezele (Bissezeele)
* Eringem (Eringhem)
* Hooimille (Hoymille)
* Krochte (Crochte)
* Kwaadieper (Quaëdypre)
* Pitgam
* Sint-Winoksbergen (Bergues)
* Soks (Socx)
* Stene (Steene)
* Westkappel (West-Cappel)
* Wilder (Wylder)

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi
# Kanton Solothurn

Kantonioù Suis :
| Lec'hiadur e Suis | |
| Anv | Kanton Solothurn |
| Skoed-ardamez | |
| Riez | Suis |
| Berradur | SO |
| Bloaz emezelañ er gengevredigezh | 1481 |
| Pennlec'h | Solothurn |
| Yezhoù ofisiel | alamaneg |
| Poblañs | 250 240 (2007) |
| Gorread | 790,7 km² |
| Stankter | 316 a./km² |
| Lec'h uhelañ | Hasenmatt |
| Uhelder brasañ | 1 445 m |
| Lec'h izelañ | ar stêr Birs e Dornach |
| Uhelder bihanañ | 277 m |
Kanton Solothurn (Kanton Solothurn en alamaneg; Soleure e galleg) a zo ur c'hanton alamanek eus Suis, e gwalarn ar vro.
# Kanton Sankt Gallen

Kantonioù Suis :
| Lec'hiadur e Suis | |
| Anv | Kanton Sankt Gallen |
| Skoed-ardamez | |
| Riez | Suis |
| Berradur | SG |
| Bloaz emezelañ er gengevredigezh | 1803 |
| Pennlec'h | Sankt Gallen |
| Yezhoù ofisiel | alamaneg |
| Poblañs | 465 937 (2007) |
| Gorread | 2 025,6 km² |
| Stankter | 230 a./km² |
| Lec'h uhelañ | Ringelspitz |
| Uhelder brasañ | 3 248 m |
| Lec'h izelañ | Lenn Konstanz |
| Uhelder bihanañ | 396 m |
| Regierungsrat | 7 sez |
| Kantonsrat | 180 sez |
| Rannoù | Bannoù: 17 Kumunioù:88 |
Kanton Sankt Gallen a zo ur c'hanton eus Suis. Dont a ra e anv eus sant Gallen, pe Gall, ur manac'h iwerzhonat eus ar VI$^{vet}$ kantved.

## Kêrioù

Kumunioù Kanton Sankt Gallen, muioc'h eget 10 000 annezad enne (sifroù 2007)
* Sankt Gallen (70 492 a.)
* Rapperswil-Jona (24 777 a.)
* Gossau (17 037 a.)
* Wil (16 684 a.)
* Uzwil (12 054 a.)
* Altstätten (10 439 a.)
* Buchs (10 285 a.)
# Kanton Steenvoorde

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Steenvoorde |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Dukark |
| Niver kumunioù | 9 |
| Kod INSEE | 59 60 |
| Pennlec'h | Steenvoorde |
| Kuzulier | Jean-Marc Gosset |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 12 851 (1999) |
| Gorread | 120,58 km² |
| Stankter | 107 a./km² |
Kanton Steenvoorde a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, bet krouet gant lezenn an 23 a viz Eost 1790, e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.

## Kumunioù

Kanton Steenvoorde a yae 9 c'humun d'ober anezhañ.
* Boeschepe
* Eke (Eecke)
* Godewaarsvelde (Godewaersvelde)
* Houtkerke (Houtkerque)
* Oudezele (Oudezeele)
* Sint-Silvesterkappel (Saint-Sylvestre-Cappel)
* Steenvoorde
* Terdegem (Terdeghem)
* Winnezele (Winnezeele)
# Kanton Ticino

Kantonioù Suis :
| Lec'hiadur e Suis | |
| Anv | Kanton Ticino |
| Skoed-ardamez | |
| Riez | Suis |
| Berradur | TI |
| Bloaz emezelañ er gengevredigezh | 1803 |
| Pennlec'h | Bellinzona |
| Yezh ofisiel | italianeg |
| Poblañs | 328 580 (2007) |
| Gorread | 1 812,5 km² |
| Stankter | 181 a./km² |
| Lec'h uhelañ | Rheinwaldhorn |
| Uhelder brasañ | 3 402 m |
| Lec'h izelañ | Lago Maggiore |
| Uhelder bihanañ | 195 m |
Kanton Ticino (Cantone Ticino en italianeg) a zo ur c'hanton eus Suis, an hini nemetañ hag a vefe an italianeg ar yezh ofisiel nemeti. Bellinzona eo ar gêr-benn, ha TI eo berradur an anv.
# Kanton Tourcoing-Biz

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Tourcoing-Biz |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Niver kumunioù | 2 |
| Kod INSEE | 59 62 |
| Pennlec'h | Tourcoing |
| Kuzulier | Michel-François Delannoy (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2004 - 2010 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 51 340 (1999) |
| Gorread | |
| Stankter | a./km² |
Kanton Tourcoing-Biz a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.

## Kumunioù

Kanton Tourcoing-Biz a yae 2 gumun d'ober anezhañ:
* Neuville-en-Ferrain
* Tourcoing (lodenn)
# Kanton Tourcoing-Kreisteiz

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Tourcoing-Kreisteiz |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Niver kumunioù | 2 |
| Kod INSEE | 59 63 |
| Pennlec'h | Tourcoing |
| Kuzulier | Brigitte Lherbier (Unvaniezh evit ul Luskad Poblel) |
| Amzer-gefridi | 2008 - 2015 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 48 891 (1999) |
| Gorread | |
| Stankter | a./km² |
Kanton Tourcoing-Kreisteiz a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.

## Kumunioù

Kanton Tourcoing-Kreisteiz a yae 2 gumun d'ober anezhañ:
* Neuville-en-Ferrain
* Tourcoing (lodenn)
# Kanton Trélon

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Trélon |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Niver kumunioù | 12 |
| Kod INSEE | 59 64 |
| Pennlec'h | Trélon |
| Kuzulier | Jean-Luc Perat (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2008 - 2015 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 26 919 (2006) |
| Gorread | 178,98 km² |
| Stankter | 150 a./km² |
Kanton Trélon a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.

## Kumunioù

Kanton Trélon a yae 12 kumun d'ober anezhañ:
* Anor
* Baives
* Eppe-Sauvage
* Féron
* Fourmies
* Glageon
* Moustier-en-Fagne
* Ohain
* Trélon
* Wallers-en-Fagne
* Wignehies
* Willies
# Kanton Tourcoing-Norzh

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Tourcoing-Norzh |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Niver kumunioù | 5 |
| Kod INSEE | 59 61 |
| Pennlec'h | Tourcoing |
| Kuzulier | Marie Deroo (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2008 - 2014 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 59 748 (1999) |
| Gorread | |
| Stankter | a./km² |
Kanton Tourcoing-Norzh a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.

## Kumunioù

Kanton Tourcoing-Norzh a yae 5 kumun d'ober anezhañ:
* Bousbecque
* Halluin
* Linselles
* Roncq
* Tourcoing (lodenn)
# Kanton Valenciennes-Kreisteiz

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Valenciennes-Kreisteiz |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Niver kumunioù | 16 |
| Kod INSEE | 59 67 |
| Pennlec'h | Valenciennes |
| Kuzulier | Norbert Jessus (Strollad Komunour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2008 - 2015 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 48 545 (1999) |
| Gorread | km² |
| Stankter | a./km² |
Kanton Valenciennes-Kreisteiz a oa ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.

## Kumunioù

Kanton Valenciennes-Kreisteiz a yae 16 kumun d'ober anezhañ:
* Artres
* Aulnoy-lez-Valenciennes
* Famars
* Haulchin
* Hérin
* La Sentinelle
* Maing
* Monchaux-sur-Écaillon
* Oisy
* Prouvy
* Quérénaing
* Rouvignies
* Thiant
* Trith-Saint-Léger
* Valenciennes (lodenn)
* Verchain-Maugré
# Kanton Solre-le-Château

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Solre-le-Château |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Avesnes-sur-Helpe |
| Niver kumunioù | 16 |
| Kod INSEE | 59 59 |
| Pennlec'h | Solre-le-Château |
| Kuzulier | Philippe Lety (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2004 - 2010 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 9 111 (1999) |
| Gorread | km² |
| Stankter | a./km² |
Kanton Solre-le-Château a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.

## Kumunioù

Kanton Solre-le-Château a yae 16 kumun d'ober anezhañ:
* Aibes
* Beaurieux
* Bérelles
* Bousignies-sur-Roc
* Choisies
* Clairfayts
* Cousolre
* Dimechaux
* Dimont
* Eccles
* Hestrud
* Lez-Fontaine
* Liessies
* Sars-Poteries
* Solre-le-Château
* Solrinnes
# Kanton Valenciennes-Norzh

Kantonioù Frañs :
| Anv | Kanton Valenciennes-Norzh |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Niver kumunioù | 5 |
| Kod INSEE | 59 66 |
| Pennlec'h | Valenciennes |
| Kuzulier | Jean-Luc Chagnon (Strollad Sokialour Gall) |
| Amzer-gefridi | 2004 - 2010 |
| Poblañs hep kontoù doubl | 35 761 (1999) |
| Gorread | km² |
| Stankter | a./km² |
Kanton Valenciennes-Norzh a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs e departamant an Norzh hag er rannvro Nord-Pas-de-Calais.

## Kumunioù

Kanton Valenciennes-Norzh a yae 5 kumun d'ober anezhañ:
* Aubry-du-Hainaut
* Bellaing
* Petite-Forêt
* Valenciennes (lodenn)
* Wallers
# Maximilian von Spee

Maximilian Johannes Maria Hubert Reichsgraf von Spee (22 a viz Even 1861 – 8 a viz Kerzu 1914) a oa un ofiser eus ar Kaiserliche Marine (morlu an Impalaeriezh alaman), hag a oa bet penn Skouadrenn Azia ar Reter e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed. Spee a oa rollet er morlu e 1878, ha bet en devoe postoù lies hag e lec'hioù disheñvel. Bet e oa bet war ul lestr-kanoliañ trevadennel e Kornôg Afrika Alaman er bloavezhioù 1880, e skouadrenn Reter Afrika e fin ar bloavezhioù 1890, ha penn meur a lestr-brezel er flodad alaman e penn-kentañ ar bloavezhioù 1900. E-kerzh e amzer en Alamagn e fin ar bloavezhioù 1880 ha penn-kentañ ar bloavezhioù 1900 e oa dimezet gant Margareta, ha tri bugel o devoa bet : mibien, Heinrich hag Otto, hag ur verc'h, Huberta. E 1912 e oa distroet da skouadrenn Reter Azia evel penn skouadrenn, hag enoret e oa bet gant ar rank a Vizeadmiral (besamiral) bloaz war-lerc'h.
Goude ma vije tarzhet ar C'hentañ Brezel-bed e miz Gouhere 1914, Spee a renas e skouadrenn dre ar Meurvor Habask betek arvor Suamerika. Eno, d'ar 1añ a viz Du, en devoa trec'het garv ar 4re skouadrenn merdeer saoz renet gant ar Rear Admiral Christopher Cradock e-kerzh emgann Coronel. Kaset e oa bet daou eus listr-hobregonet Cradock d'ar strad, ha rediet an daou all da gilañ prim.
Miz war-lerc'h, Spee en doa taget bazenn morlu Bro-Saoz en Inizi Maloù, met un nerzh galloudusoc'h en doa souezhet anezhañ. E-kerzh emgann an Inizi Maloù hag a oa bet neuze, skouadrenn ar besamiral Doveton Sturdee, savet gant daou vorreder emgann galloudus, o devoa distrujet skouadrenn Reter Azia. Spee, hag e zaou vab a oa o servij war daou lestr-brezel all, a voe holl lazhet, asambles gant un 2 200 bennak a vartoloded.
Spee a oa bet lakaet da haroz gant Impalaeriezh Alamagn, ha meur a lestr a oa bet anvet evit enoriñ anezhañ, evel ar morreder ponner Admiral Graf Spee, a oa bet savet er bloavezhioù 1930 hag a voe kaset d'ar strad goude emgann ar Río de la Plata e-kerzh an Eil Brezel-bed.

## Notennoù

* ↑ Evit an anvioù personel: Reichsgraf a zo un titl, implijet alies evit ober eus 'kont impalaerel'. Ar stumm gwregel eo Reichsgräfin. An titloù gant Reichs- na oant ket mui roet goude diskar an Impalaeriezh santel roman german.
# John Fogerty

John Cameron Fogerty, ganet d'an 28 a viz Mae 1945 e Berkeley (Kalifornia) (SUA), zo ur gitarour ha kaner stadunanat, brudet evel kaner al laz Creedence Clearwater Revival (CCR) ha krouer ar c'hanaouennoù Proud Mary ha Born on the Bayou peurgetket.
Levezonet eo bet gant Lefty Frizzell.
# Emmanuel Chevillotte

Emmanuel Chevillotte, ganet d'an 31 a viz Meurzh 1898 e Brest hag aet da anaon d'an 11 a viz Even 1980, a oa ur broadelour breizhat ezel eus Strollad broadel Breizh.

## Yaouankiz

Ar familh Chevillote zo eus Brest ha Plougonvelen. An tad Julien Chevillote (1863-1933) a oa noter, perc'henn e oa war domanioù Kerwazdoue ha Kergroadez. Ar vamm eo Valentine Mevel (1871-1930).
Kemer a reas perzh er C'hentañ Brezel-bed.
Ijinour e oa war al labour-douar.
Dimezet e oa bet gant Marie-Anne Mège. Dimezet e oa bet goude-se gant Gwenola Coroller de Vauruellan.
Er bloavezhioù 1930 e adkaver Olier Chevillotte gant e vreur Emmanuel Chevillotte e Strollad broadel Breizh.

## Strollad Broadel Breizh

Ar familh Chevillotte a zeu da vezañ anavezet dre obererezh an daou vreur broadelour, Olier a gemeras perzh e dilennadegoù lec'hel evel hini kanton Lokournan e miz Kerzu 1931 ; tapout a reas ouzhpenn 20% eus ar mouezhioù.
E 1936 ez eas Olier Chevillote war ar renk, gant sikour e vreur, evit dilennadegoù an deputeed e Montroulez, erruout a reas drede.
Etre Gouere 1938 ha gouere 1939 edo e vreur Olier Chevillotte e penn Strollad broadel Breizh gant Olier Mordrel ha Marsel Guieysse.
E-pad mare dalc'hidigezh Breizh gant an Alamanted Emmanuel a oa penn arondisamant Montroulez-Brest evit Strollad broadel Breizh, padal Olier a oa penn kanton ha war ar memes-tro penn rann burev studiañ al labour-douar evit Strollad broadel Breizh.
Emmanuel Chevillote a voe ivez, evel e vreur, penn rann burev studiañ al labour-douar e Strollad broadel Breizh.

## Levrlennadur

* Lionel Henry, Dictionnaire biographique du mouvement breton, Yorann embanner (432 pajenn), miz Du 2013 ( ISBN 978-2-916579-59-7)

## Liammoù diavaez

* Emmanuel Chevillotte war Geneanet.org

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Restroù war ar familh Guieysse. Dielloù familh. Pajenn 47
# Skol Uhel Emil Ernod

Skol Uhel Emil Ernod a voe un taol-esae evit krouiñ ur seurt deskadurezh vrezhonek a live skolveuriek diwar atiz Framm keltiek Breizh e 1941. Estreget ur skol uhel vrezhonek, ar skol uhel-se, anvet en enor d'ar c'helenner skol-veur Emil Ernod, marvet e 1938, a voe staliet e Roazhon. Kentelioù a voe roet er sal vras prestet gant Kelc’h keltiek Roazhon adalek miz Du 1941.

## Krouidigezh

Pa voe savet kevrennoù ha bodadegoù Framm keltiek Breizh e-doug Sizhun keltiek Roazhon, e miz Here 1941, e tegemeras Bodadeg ar Studioù brezhonek ur mennad evit ma vije unan eus kefridioù ar Framm digeriñ skolioù uhel brezhonek a rofe kentelioù a live skolveuriek. Rener ar skol e voe Roparz Hemon, p’edo rener ar Framm, hag ar chomlec’h-post e voe e hini. Kroget e voe gant tri rummad a gentelioù d’ar sadorn 15 a viz Du 1941, d’an abardaez.

## Endalc’h hag eurioù ar c’hentelioù

Er rummad anvet Lennegezh e voe kentelioù diwar-benn ar Barzhaz Breizh displeget gant Abeozen. Er rummad anvet Iwerzhoneg e voe kentelioù roet gant Fant Rozeg, pried Loeiz Andouard. Er rummad anvet Yezhoniezh e voe kentelioù war ar c’herneveg roet gant Roparz Hemon.
En eil lizher-kemenn ar Framm e weler e oa bet kaset kentelioù Abeozen da bep gwener d’an abardaez, pa voe graet re an daou rummad all a-bep-eil d’ar sadorn d’an abardaez.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ 72 straed Oberthur, Roazhon.
* ↑ Kentañ lizher-kemenn Framm keltiek Breizh, Arvor, niv. 45, 9 Du 1941.
* ↑ Strobet eo bet kentelioù Abeozen e-barzh niv. 7-8, 17-18, 31-32 ar gelaouenn Preder, En ur lenn Barzhaz Breizh, Fañch Elies-Abeozen, 1959-1960-1962
* ↑ Eil lizher-kemenn Framm keltiek Breizh, Arvor, niv. 46, 16 Du 1941.
# Game of Thrones: Kingsroad (c'hoari video)

Game of Thrones: Kingsroad zo ur c'hoari video doare ARPG da vezañ embannet e 2025 war ar savennoù urzhiataer hag Android. Sevenet eo gant Netmarble Neo ur studio c'hoarioù video sukorean hag embannet gant Netmarble. Tremen a ra an istor e bed Game of Thrones. Anv ar c'hoari a zo bet awenet gant eil lodenn ar c'hentañ koulzad eus ar stirad skinwel, anvet The Kingsroad.

## Istor

An istor a dremen etre ar c'houlzadoù pevar ha pemp eus ar stirad skinwel gant HBO

## Doare c'hoari

Tri rummad tudennoù posubl a vo tu da c'hoari : pe marc'heg pe goprsoudard pe lazher c'hoazh. Pep rummad a ro an tu da gaout donezonoù liammet ouzh an arketep.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) https://fr.ign.com/game-of-thrones-kingsroad/73551/news/game-of-thrones-kingsroad-nous-offre-un-nouveau-trailer-de-gameplay-detaille-avant-sa-closed-beta-te
* ↑ (fr) https://www.gamekult.com/actualite/game-of-thrones-kingsroad-sortira-finalement-sur-pc-une-beta-annoncee-3050861597.html

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# United Defense M42

An United Defense M42 zo ur bistolenn-vindrailher stadunanat ijinet gant Carl Gus Swebelius e 1940. Implijet e voe gant kevredidi ar Stadoù-Unanet da vare an Eil Brezel-bed dreist-holl.

## Istor

Pa grogas ar Stadoù-Unanet gant ar brezel e 1941 e oa daou seurt pistolennoù-mindrailher e servij e arme ar vro : an Thompson savet un ugent vloaz bennak a-raok, hag ar Reising, a oa bet roet d'ar Marines dreist-holl. Servij pourveziañ an US Army a c'houlennas e vije savet unan nevez, ken fiziapl hag an Thompson met marc'hadmatoc'h da broduiñ. Dedennet e voent gant ur pimpatrom savet gant Carl G. Swebilius ha brevedet gantañ e dibenn 1940, pa oa o labourat evit an High Standard Manufacturing Company.
Un arm kambret e 9 mm Parabellum e oa, gouest da dennañ e mod damaotomatek, koulz hag e mod aotomatek a-drugarez d'ur wikefre dre argil. Pourveziet e oa gant ur c'harger 25 kartouchenn, pe gant daou garger stag-ouzh-stag. Un nebeud pimpatromoù kambret e .45 ACP a voe amprouet, met daoust d'o disoc'hoù mat e voe korbellet an arm, dreist-holl pa oa bet boulc'het produiñ a-yoc'h an Thompson dija.
E 1942 e voe aotreet an United Defense Supply Corporation, un embregerezh all, da sevel armoù evit kevredidi ar Stadoù-Unanet, tra ma ne ziheñche ket danvez ha dafar a oa ret evit arme ar vro. Abalamour e oa re vihan e uzinoù e kavas an embregerezh un emglev gant Marlin Firearms evit produiñ pistolenn-vindrailher Swebilius dindan an anv United Defense M42, pe UD M42.
15.000 skouerenn a voe urzhiet gant an Izelvroioù e miz Meurzh 1942 evit bezañ kaset d'o zrevadennoù en Azia, met pa voent ac'hubet gant Japan e kavjont un emglev gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet, a brenas anezho evit pourveziañ an OSS nevez-krouet. 2.405 skouerenn eus an UD M42 a voe harzlammet da rezistanted Bro-C'hall etre miz Genver ha miz Here 1944, met ar braz anezhe a voe seziset gant an Alamaned. Emsavoù rezistañs broioù all evel Gres pe Yougoslavia a resevas an arm ivez.
Goude an Eil Brezel-bed ne gavas an arm pratik ebet, daoust da strivoù Marlin, a baouezas da esaeañ gwerzhañ anezhañ e 1952.

## Daveennoù

* ↑ '(fr)' ROB Houston, STROYAN Christine (renerezh), Armes à feu de légende, Larousse, 2019, p. 211
* 1 2 3 4 5 (en) CANFIELD Bruce N., The UD M.’42 Submachine Gun: A Clandestine Tool For The OSS, American Rifleman, 17/09/2022 (lennet d'ar 25/02/2025)
* ↑ (en) POPENKER Maxim, UD M42, Modern Firearms (lennet d'ar 25/02/2025)
* ↑ (en) "M42" UD (United Defense) Submachine Gun, American Rifleman, 24/04/2014 (lennet d'ar 25/02/2025)
# Ligue française

Al Ligue française d'épuration, d'entraide sociale et de collaboration européenne, berraet en Ligue française, a oa ur strollad politikel kenlabourer gall krouet gant Pierre Costantini e miz Gwengolo 1940, harpet gant Alamagn. Al Ligue a oa cheñchet e anv goude ma vije bet taget URSS gant an Ahel evit dont da vezañ Ligue française antibritannique et antibolchévique. Ur servij urzh a oa gant al ligue-se, ar Milice révolutionnaire française (arabat kemmeskañ gant ar Milice française renet gant Joseph Darnand). Ur gazetenn a oa ivez, anvet L'Appel.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ La collaboration militaire française dans la Seconde Guerre mondiale
# .303 British

An .303 British zo ur munision eus Breizh-Veur krouet e fin an XIXvet kantved evit an arme. Abaoe ar bloavezhioù 1960 e vez implijet evel munision sportoù tennañ nemetken.
Pa oa bet ijinet e 1888 e oa karget douilhez ar munision gant poultr du. Adalek 1892 e voe erlec'hiet gant kordit, un danvez ha ne brodue ket kement a voged. Ar c'hordit a zo aes da anavezout er munisionoù, stumm ar spaghetti zo gantañ.
Treuzkiz ar vannadell zo e gwirionez 0,311 meutad, ha n'eo ket 0,303 meutad : an anv .303 a zeu deus ledander diabarzh ar c'hanol pa vez muzuliet e nec'h e rizennoù. Dibabet e oa bet ar c'halibr-mañ peogwir e oa an hini bihanañ gouest da ehanañ prim ul loen-kezeg o kargañ.

## Implijerien

Kartouchenn reoliek ar British Army e voe an .303 British e-pad ouzhpenn 60 vloaz, betek 1960. Implijet e voe neuze gant kalz broioù eus ar Commonwealth ha gant broioù tost ouzh galloud Londrez.
Diwar ar c'hartouchennoù-mañ e voe amprouet ar boledoù emledus kentañ, produet goude e arsanailh Dum Dum e-kichen Kolkata (India).

## Armoù an arme kambret e .303 British
### Fuzuilhoù

* Lee-Enfield Mark III
* Lee-Enfield n$^o$4
* Pattern 1914 Enfield
* Ross
* Lee-Enfield n°5 «Jungle Carbine»

### Fuzuilhoù-mindrailher ha mindrailherezioù

* fuzuilh-vindrailher BREN
* fuzuilh-vindrailher Lewis Mark I
* fuzuilh-vindrailher Madsen
* mindrailherez Vickers

## Daveennoù

* Taolenn ar munision war lodenn TDCC lec'hienn ar CIP
# Catherpes

Catherpes :
| Catherpes mexicanus, (tresadenn 1893). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Troglodytidae |
| Anv skiantel ||
| Catherpes Baird, 1868 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Catherpes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1868 gant ar skiantour stadunanat Spencer Fullerton Baird (1823-1887).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Catherpes mexicanus, eizh isspesad — C. m. cantator, conspersus, croizati, griseus, meliphonus, mexicanus, pallidior ha punctulatus — dezhañ, brosezat e Kreiz ha Norzhamerika, en un takad hag a ya eus mervent Kanada da su Mec'hiko.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Troglodytidae/Catherpes (lennet e-barzh d'ar 15 a viz Meurzh 2025).
# Beiyang

An anv Beiyang (北洋; pinyin: Běiyáng; Wade-Giles: Peiyang) a c'haller treiñ gant Meurvor an Norzh. Da gentañ e veze implijet an anv gant ur sell douaroniel nemetken, hag aet e oa diwar wel e fin an dierniezh Qing. Implijet e veze evit ober anv eus proviñsoù arvorel Zhili (sinaeg hengounel:直隸, sinaeg simplaet: 直隶, pinyin: Zhílì, deuet da vezañ Hebei hiziv), Shandong ha Liaoning, an holl anezho war vord ar Mor Melen (ur mor bihan er Meurvor Habask) hag en-dro d'ar gêr-benn impalaerel Beijing (anvet Peking d'an ampoent).
Goude-se e oa bet adimplijet an droienn war an dachenn politikel, oc'h ober dave da galon ar vro impalaerel. Post ministr Beiyang (北洋通商大臣) e fin an dierniezh Qing a oa dalc'het gant Besroue Zhili, hag e gefridioù pennañ e oa al liammoù ekonomikel hag an aferioù diavaez a-wechoù.

## Pennadoù kar

* Arme Beiyang
* Flodad Beiyang
* Gouarnamant Beiyang
* Skol-veur Beiyang

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Yuan Shikai and the Significance of his Troop Training at Xiaozhan, Tianjin, 1895–1899, Hong Zhang, The Chinese Historical Review Volume 26, 2019 - Issue 1
* ↑ 北洋通商大臣 (2018-10-22).