OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Orthogonys chloricterus

Orthogonys chloricterus :
| Orthogonys chloricterus, luc'hskeudennet en Itatiaia (stad Rio de Janeiro, Brazil). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Mitrospingidae |
| Genad : | Orthogonys |
| Anv skiantel ||
| Orthogonys Strickland, 1844 ||
| Anv skiantel ||
| Orthogonys chloricterus (Vieillot, 1819) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Orthogonys chloricterus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Mitrospingidae.
Anvet e voe Tachyphonus chloricterus (kentanv) da gentañ-penn (e 1819) gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar spesad nemetañ er genad Orthogonys an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl ha frouezh.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e gevred Brazil.

## Liammoù diavaez

* (en) Orthogonys chloricterus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Orthogonys chloricterus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Orthogonys chloricterus el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Orthogonys chloricterus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Orthosie (loarenn)

Orthosie :
| Mankout a ra ul luc'hskeudenn ! Ar pennad-mañ en deus ezhomm eus ul luc'hskeudenn ||
| Dizoloet gant | Scott S. Sheppard, David C. Jewittha Jan Kleyna |
| Dizoloet d'ar | 11 Kerzu 2001 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 20 720 000 km |
| Kelc'htro | ? |
| Ezkreizennegezh | 0,2808 |
| Periapsis | ? |
| Apoapsis | ? |
| Prantad reveulziañ | 622,56 d |
| Tizh orbitel krenn | ? |
| Stouadur | 145,921° |
| Loarenn eus | Yaou |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | ~2 km |
| Pladadur | |
| Gorread | ? |
| Volum | ? |
| Mas | ~1,5×10×10$^{13}$ |
| Douester | 2.6 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0,00081 m/s² |
| Tizh achap | ? |
| Devezh | ? |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.04 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ? |
| Gwask atmosferel | ebet |
Orthosie (eus ar gresianeg Ορθοσια) pe Yaou XXXV a zo ul loarenn gilgradek direizh Yaou. Gant ur strollad a steredonourien eus Skol Veur Hawaï e voe dizoloet e 2001. Hi a berc'henn da strollad Ananke, ur strollad a loarennoù a gelc'htro etre 19.3 milion km ha 22.7 milion km gant ur stouadur a 150°.
Betek 2005 e oa anvet S/2001 J 19. Tennañ a ra hec'h anv eus Orthosie, unan eus an horae.
* Loarennoù Yaou
* Adrastrea | Aitne | Amalthea | Ananke | Aoede | Arche | Autonoe | Callisto | Callirrhoe | Carme | Chaldene | Cyllene | Elara | Erinome | Euanthe | Eukelade | Euporie | Europa | Eurydome | Ganymede | Harpalyke | Hegemone | Helike | Hermippe | Himalia | Io | Iocaste | Isonoe | Kale | Kallichore | Kalyke | Karpo | Kore | Leda | Lysithea | Megaclite | Metis | Mneme | Orthosie | Pasiphae | Pasithee | Praxidike | Sinope | Sponde | Taygete | Thebe | Thelxinoe | Themisto | Thyone
* S/2000 J 11 | S/2003 J 2 | S/2003 J 3 | S/2003 J 4 | S/2003 J 5 | S/2003 J 9 | S/2003 J 10 | S/2003 J 12 | S/2003 J 15 | S/2003 J 16 | S/2003 J 17 | S/2003 J 18 | S/2003 J 19 | S/2003 J 23
* Yaou | Koskoriad an Heol
# Ortigia

Ortigia eo an enez a zo kreiz istorel kêr Siracusa, e Sikilia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ortignano Raggiolo

Ortignano Raggiolo zo ur gumun italian e proviñs Arezzo e Toskana.
# Orthorhyncus cristatus

Orthorhyncus cristatus :
| Orthorhyncus cristatus. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Genad : | Orthorhyncus |
| Anv skiantel ||
| Orthorhyncus Lacépède, 1799 ||
| Anv skiantel daouanvel ||
| Orthorhyncus cristatus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Orthorhyncus cristatus zo ur spesad evned-kelien e-touez kerentiad an Trochilidae.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Antilhez Bihanañ hag en un darnig eus Puerto Rico.

## Liamm diavaez

* Orthorhyncus cristatus war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Zec'haria (profed)

Zec'haria pe Zakaria, pe Zakari(en hebraeg: זְכַרְיָה, "YHWH en deus bet soñj", en arabeg: زكريّا‎ e gresianeg : Ζαχαρίας, e latin: Zacharias) a vez gwelet evel aozer Levr Zec'haria unan eus levrioù ar brofeded en Tanac'h. An unnekvet eus an daouzek profed "bihan" e voe.
N'ouzer ket kalz tra diwar-benn Zec'haria. Kempred gant Hagai oa. Meneget eo eveltañ e Levr Ezra (Ez5,1). Eus ur familh beleien oa. Prezegenniñ a reas etre 520 ha 518 kent JK da vare ar gouarnour Zeroubavel hag ar beleg bras Yehoshoua goude distro ar Yuzevien harluet da Jeruzalem.Broudet en deus e genvroidi da adsevel an Templ evel Hagai met ledanoc'h eo e gaoz : gwelout a rae adsav Israel hag ur prantad mesiazek o tont.

#### Daveoù

* ↑ troidigezh An Tour-Tan
* ↑ Ober a ra Maodez Glanndour gant ar stumm "Zakaria" pa vez kaoz eus tad Yann Vadezour en Aviel hervez Sant Lukaz (1, 5-80,, Al Liamm, 1969, p135-139
* ↑ troidigezh Gwilh ar C'hoad, 1897, p817
# Zeccone

Zeccone zo ur gumun eus Italia, e proviñs Pavia, e rann vro Lombardia.
# Zedelgem

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Zedelgem (flandrezeg : Zillegem) zo ur gumun e Flandrez Belgia en arondisamant Brugge hag e proviñs Kornôg-Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 60,66 km²
* Poblañs (2022) : 23 157 a dud
* Stankter : 382 den/km²
# Zeca Afonso

José Afonso eo anv-micher José Manuel Cerqueira Afonso dos Santos (Aveiro, 2 a viz Eost 1929 - Setúbal, 23 a viz C'hwevrer 1987), kaner ha sonaozour portugalat, anavezet ivez evel Zeca Afonso, ur berranv ha n'en deus morse implijet en e vicher kaner koulskoude.
Meur a ganaouenn en deus savet a-enep gouarnamant an diktatour António de Oliveira Salazar a renas Portugal entre 1933 ha 1974. Unan anezho, Grândola, Vila Morena, a roas lañs da Zispac'h ar Jenofl, pa voe skignet er radio d'ar 25 a viz Ebrel 1974.

## Pladennoù

* Baladas e canções (1964)
* Cantares de andarilho (1968)
* Contos velhos rumos novos (1969)
* Traz outro amigo também (1970)
* Cantigas do Maio (1971)
* Eu vou ser como a toupeira (1972)
* Venham mais cinco (1973)
* Coro dos tribunais (1974)
* Com as minhas tamanquinhas (1976)
* Enquanto há força (1978)
* Fura fura (1979)
* Fados de Coimbra e Outras Canções (1981)
* Como se fora seu filho (1983)
* Galinhas do mato (1985)

### Sonadegoù enrollet

* José Afonso in Hamburg (1982)
* Ao Vivo no Coliseu (1983, albom doubl)
# Zeca Pagodinho

Zeca Pagodinho (Jessé Gomes da Silva Filho diouzh e anv gwir), bet ganet d'ar 4 C'hwevrer 1959 e Rio de Janeiro, zo ur c'haner-sonaozer brazilian.

## Discographie

* 1983: Camarão Que Dorme a Onda Leva, avec Beth Carvalho - (RCA)
* 1986: Zeca Pagodinho - (RGE)
* 1987: Patota de Cosme - (RGE)
* 1988: Jeito Moleque - (RGE)
* 1989: Boêmio Feliz - (BMG)
* 1990: Mania da Gente - (BMG)
* 1991: Pixote - (BMG)
* 1992: Um dos Poetas do Samba - (BMG)
* 1993: Alô, Mundo! - (BMG)
* 1995: Samba pras Moças - (PolyGram)
* 1996: Deixa Clarear - (PolyGram)
* 1997: Hoje é Dia de Festa - (PolyGram)
* 1998: Zeca Pagodinho - (PolyGram)
* 1999: Ao Vivo - (Universal Music)
* 2000: Água da Minha Sede - (Universal Music)
* 2002: Deixa a Vida Me Levar - (Universal Music)
* 2003: Acústico MTV - Zeca Pagodinho - (Universal Music)
* 2005: À Vera - (Universal Music)
* 2007: Acústico MTV - Zeca Pagodinho (vol. 2 - Gafieira)
* 2007: Zeca Pagodinho - Raridades - (Som Livre)
* 2008: Uma Prova de Amor - (Universal Music)
* 2009: Especial MTV - Uma Prova de Amor Ao Vivo - (Universal Music)
* 2010: Vida da Minha Vida - (Universal Music)
* 2011: Ao Vivo com os Amigos - (Universal Music)
* 2012: O Quintal do Pagodinho - (Universal Music)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ O estrategista do samba, Helena Aragão

## Liammoù diavaez

* Zeca Pagodinho Web Site (pt)
* Zeca Pagodinho en Dicionário Cravo Albin da Música Popular Brasileira
# Zeebrugge

Zeebrugge a zo ur gêriadenn e Flandrez Belgia, e kumun Brugge, ha porzh ar gumun war aod Mor an Hanternoz .

## Monumantoù ha traoù heverk

* Al leti Palace
* Iliz Sint Donatius
* Iliz Stella Maris
* Al lestr-spluj Foxtrot B-21
* Al Leti Palace, 1914.
* Al lestr-spluj rusian eus ar rummad Foxtrot B-21.
* Iliz katolik Sint Donatius, er gêriadenn.
* Iliz katolik Stella Maris, e karter an aod.

## Porzh

* An douger-endalc'herioù Marco Polo
* Ur vag-pesketa
* Ar fourgadenn Westdiep
* Ar mordreizher Queen Mary 2
* Porzh Brugge eo Zeebrugge.
# Zedekias

Zedekias e oa diwezhañ roue Juda. En e ren eo e voe distrujet kêr Jeruzalem ha kaset ar bobl kuit da Vabilon. Ar profed Jeremiah a veve en e amzer. Lazhet e voe e vugale dirazañ, dallet e zaoulagad, ha kaset evel sklav.
# Zec'haria (roue Israel)

Hervez an Tanac'h e renas Zec'haria, mab Yarovam, roue Israel e Shomron e-pad c'hwec'h miz (e 743 KJK).
Setu ar pezh a lenner diwar e benn en Eil Levr ar Rouaned (2R 15,9-10) :
« Hag e reas ar fall ouzh daoulagad an Aotroù, evel m'o devoa graet e dadoù, hep distreiñ diouzh pec'hedoù Yarovam, mab Nevat, en devoa laket Israel da bec'hiñ. Hag ez iriennas enep dezhañ Shaloum, mab Yavesh, a roas dezhañ dirak ar bobl taol ar marv hag a renas en e lec'h. »

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Troidigezh An Tour-Tan, eil levrenn, p 185
# Zeddiani

Zeddiani zo ur gumun eus Proviñs Oristano en enez Sardigna.
# Zeeland

    Evit implijoù all, gwelet Zeeland (disheñvelout).
Zeeland (pe Zeland a-wechoù e brezhoneg, da lavarout eo bro ar mor) zo unan eus 12 proviñs a ya d'ober an Izelvroioù, e mervent ar vro, stok ouzh Belgia.

## Douaroù hag inizi

Ur vro inizi ha ledenezi eo ha sed o anvioù:
* inizi:
** Noord-Beveland
** Schouwen-Duiveland
* ledenezi:
* Zuid-Beveland
* Walcheren
* Tholen
* Sint-Philipsland
Met ul lodenn all a zo, ha n'eo ket nag un enezenn nag ul ledenez, anvet Zeeuws Vlaanderen, Flandrez zelandat. Betek 2003 n'halled ket mont di dre zouar eus an Izelvroioù all hep tremen dre Velgia. Abaoe ez eus un hent dindan vor adalek Terneuzen betek Borsele, da stagañ ar broviñs ouzh ar peurrest eus ar vro.

## Tud ha kêrioù

Middelburg eo kêr-benn ar broviñs. Vlissingen ha Terneuzen zo porzhioù. Ar c'hêrioù bras all eo Hulst, Goes ha Zierikzee. 380 000 a dud zo er broviñs.

## Istor

Zeeland a veze sachet etre kontelezhioù Holland ha Flandrez, er Grennamzer, betek ar bloaz 1299, pa varvas diwezhañ kont Holland, ha pa deuas konted Hainaut da deurel o c'hrabanoù warni. Goude se e voe tro konted Bavaria ha Bourgogn d'ober kemend-all.
Goude 1585 ez eas Zeeland evel ar 7 proviñs dizalc'h, d'ober an Izelvroioù.
* Zeland en 1643, gant un darn eus Holand
* Zeland hiriv

## Rannyezhoù

En darn vrasañ eus ar broviñs e komzer rannyezhoù zelandek hag en Hulst e komzer ur rannyezh flandrezek. Da goll ez a ar rannyezhoù er c'hêrioù bras e-touez ar re yaouank met 60 % eus an dud a ra ganto c'hoazh.

## Stourm ouzh ar mor

Labourioù bras zo bet da stagañ ar peder enezenn hag al ledenez vrasañ kenetrezo ha da ziwall an douaroù diouzh ar mor, hag int douaroù izeloc'h eget ar mor alies.

## Kumunioù Zeeland

* Borsele
* Goes
* Hulst
* Kapelle
* Middelburg
* Noord-Beveland
* Reimerswaal
* Schouwen-Duiveland
* Sluis
* Terneuzen
* Tholen
* Veere
* Vlissingen

## Pennadoù kar

Meskaj a vez a-wechoù gant doareoù-skrivañ disheñvel : sellout ouzh Zeeland (disheñvelout), Seeland, Sealand. Diwar anv proviñs izelvroat Zeeland eo e teu anv Zeland-Nevez.
# Zarratón

Zarratón zo ur gumun e kumuniezh emren La Rioja e Spagn.
# Zarautz

Zarautz (Zarauz e kastilhaneg) zo ur gêr hag un hañvlec'h war aod Gipuzkoa en Euskal Herria.
22 353 a dud a oa o chom eno en hañvezh 2006.
# Zare

Zare (pe Sada, hervez ar stumm spagnolek ofisiel) zo ur gumun e reter Nafarroa, e Komark Sangüesa, en Euskal Herria.
Eus 1908 betek 1980 e oa anvet Sada de Sangüesa abalamour d'ar Sada arall e Galiza, e proviñs A Coruña .
# Zarrakaztelu

Zarrakaztelu (Carcastillo hervez ar stumm spagnolek ofisiel), zo ur gumun e Nafarroa en Euskal Herria, un 70 km eus Iruñea, e merindad Tudela, hag e komark Ribera Arga-Aragón.
# Zarfateg

Ur yezh romanek eo ar zarfateg (zarfateg: tsarfatit diwar an hebraeg: צרפת Frañs) pe yuzev-galleg.
Dre ma vez kavet er yezh yuzevek-mañ nebeut-tre a c'herioù o tont eus an hebraeg ez eo posupl e vije anezhi kentoc'h ur rannyezh eus an henc'halleg hepmuiken.
Ur yezh varv an hini eo, aet da get er XIV$^{vet}$ kantved, bet komzet gwechall gant Yuzevion e norzh Frañs (bremañ en Alamagn) evel Mainz, Frankfurt am Main hag Aachen.
Skrivet e veze gant al lizherenneg hebraek.

## Gwelet ivez

* Yezhoù yuzevek
* Yezhoù yuzev-romanek
Yezhoù yuzev (kemmañ) :
| Afro-Aziatek |||
| Hebraeg | (marevezh): Bibl | Mishnaeg | Krennamzer | Modern |
| (rannyezhoù): Ashkenazed | Sefaraded | Yemeniteg | Sananeg | Tiberieg | Mizraheg | |
| Yuzev-aramaeg (Aramaeg) : Barzaneg | Houlaolaeg | Denieg | Didaneg | Nochaneg || |
| Yuzev-arabeg (Arabeg) : Arabeg yuzev-irakek | Arabeg yuzev-marokek | Arabeg yuzev-yemenek | Yuzevarabeg Libia | Yuzevarabeg Tunizia || |
| Re all : Kouchiteg : | Kayleg | Kwareg | Kailigneg | Re all : Kouchiteg : | Kayleg | Kwareg | Kailigneg | Berbereg : Yuzev-berbereg | Berbereg : Yuzev-berbereg |
| Indezeuropeg |||
| Yidicheg (Alamaneg) : Nat'l Yiddish Book Ctr. | YIVO | C'hoariva Yiddish | Yeshivish | Yinglish | Klezmer-loshn || |
| Yuzev-romaneg : Yuzev-katalaneg | Italkieg | Ladinoeg | La‘az | Yuzev-okitaneg | Zarfateg | Yuzev-portugaleg | Yuzev-aragoneg | Tetuani || |
| Yuzev-Perseg (Aryaneg) : | Bouc'horeg | Djouhourieg | Dzhidieg | Yuzev-Hamedaneg | Yuzev-Golpayganeg | Yuzev-Chirazeg |
| Yuzev -Esfahaneg | Yuzev -Kermaneg | Yuzev -Kashaneg | Yuzev -Borujerdeg | |
| Yuzev -Khunsareg | Yuzev -Kurdeg | Yuzev -Yazdeg | Yuzev -Nehevandeg | |
| Re all: Yevaneg (Gresianeg) | Knaneg (Yezhoù slavek) | Yuzev-marateg (Indezaryaneg) || |
| Altaeg | Dravideg | Kartvelianeg |
| Krimtchakeg | Karaimeg | Yuzev-malayalameg | Grouzineg |
# Zarmeg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù songayek ar su eo ar zarmeg (zarmaciine) komzet gant tro-dro da 2 vilion a dud e su Nijer.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù songayek

## Liammoù diavaez

* Yezh ha sevenadur zarmek
# Zarra (València)

Zarra zo ur gumun eus Proviñs València e Kumuniezh València .
# Zaratornis stresemanni

Zaratornis stresemanni :
| ' Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Cotingidae |
| Genad : | Zaratornis |
| Anv skiantel ||
| Zaratornis Koepcke, 1954 ||
| Anv skiantel ||
| Zaratornis stresemanni Koepcke, 1954 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Zaratornis stresemanni a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Thraupidae. Ar spesad nemetañ er genad Zaratornis an hini eo. Dougen a ra anv an evnoniour ha naturour alaman Erwin Stresemann (1889-1972).

## Boued

Bevañ a ra diwar hugennoù uhelvarr peurvuiañ.

## Annez

Brosezat eo ar spesad e kornôg Perou.

## Liammoù diavaez

* (en) Zaratornis stresemanni war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Zaratornis stresemanni war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Zaratornis stresemanni el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Zaratornis stresemanni.
# Zaratán

Zaratán zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Valladolid, en Kastilha ha León.
# Zaro

Zaro (Çaro e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun vihan eus kanton Donibane Garazi, e Nafarroa Beherea, en Iparralde, en Euskal Herria.

## Kumunioù amezek

* Donazaharre en hanternoz
* Donibane Garazi er gwalarn
* Aintzila er gevred
* Eiheralarre er c'hreisteiz.

## Poblañs

184 den a oa o chom enni e 2010.
# Trelew

Trelew zo ur gêr e biz Proviñs Chubut, en Arc'hantina, er Wladfa. Emañ war lez traonienn izelañ an Afon Camwy, pe Río Chubut, 25 km eus ar mor ha 17 km eus Rawson, kêrbenn ar broviñs, e departamant Rawson,

## Gerdarzh

Dont a ra anv kêr (tre e kembraeg) eus anv Lewis Jones, unan eus Kembreiz kentañ a ziazezas er vro.

## Istor

Krouet e voe kêr gant enbroidi eus Kembre war-dro ar bloavezh 1886.

## Kêr

Kreskiñ a reas kêr pa voe digoret hent-houarn kreiz Chubut da liammañ traonienn izelañ Dyffryn Camwy ha porzh-mor Porth Madryn. E 1888 n'ae ket al linenn pelloc'h er c'hornog eget Trelew.
100 000 a oa o chom eno er bloaz 2000, met abaoe ma'z eo krog an enkadenn d'ober he reuz e kresk ar baourentez ha niver an dud o vont kuit.
Un aerborzh zo, hini bouezusañ kreiz Patagonia.

### Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (es) Istor berr (prosiect ysgol)
* (es) Hafan y ddinas
# Trelew (Kernev-Veur)

Trelew zo ur gêriadennig e Kernev-Veur, e parrez Lannwydhek (Mylor e saozneg).
# Trelawnyd a Gwaenysgor

Trelawnyd a Gwaenysgor (Trelawnyd ha Gwaenysgor) zo ur gumuniezh eus Kembre, e Sir y Fflint. Enni emañ kêriadenn Trelawnyd ha kêriadenn Gwaenysgor, e gwalarn ar gontelezh.
E 2011 e oa poblet gant 820 a dud, ha 228 anezho (28,4%) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011 Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics)
# Trelevenez

Trelevenez :
| An ti-kêr ||
| Anv gallek (ofisiel) | Tréflévénez |
| Bro istorel | Bro-Leon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Brest |
| Kanton | Plouziri (betek 2015) Pont-ar-Veuzenn (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29286 |
| Kod post | 29800 |
| Maer Amzer gefridi | Georges Philippe 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Bro Landerne-Daoulaz |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 244 ann. (2020) |
| Stankter | 25 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 25′ Norzh 4° 10′ Kornôg / 48.41, -4.17 |
| Uhelderioù | bihanañ 35 m — brasañ 163 m |
| Gorread | 9,65 km² |
| Trelevenez ||
| kemmañ |
Trelevenez a zo ur gumun eus Bro-Leon (bro Chelgenn), e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant kure Trelevenez, Roudaut e anv, ha gant Berthou, kure Treveur.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 25 gwaz ag ar gumun, da lâret eo 5,43% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas tri gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù

* Ar maner hag e chapel.
* Monumant ar re varv hag an iliz katolik.
* Maner ha chapel Kerezeleg.
* Iliz katolik Sant Pêr XV$^{vet}$ kantved-XVI$^{vet}$ kantved.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.
* "Ar Groaz Ruz": ur groaz koad livet e ruz en ur c'hroashent kozh e-lec’h ma tremene « Hent an Eskob » hag an hent Daoulaz-Landivizio, hanter hent war ar wenodenn a zo etre Keraotred ha Penn-alez Kerezelleg Nevez.
* "Hent an Eskob" a verk an harzoù etre Leon ha Kerne e parrez Trelevenez. Adalek Keraotred betek tro-kein mogerioù maner Beuzidoù Lannurvan. Eus eskob Leon an hini eo ez eus anv, pa oa perc'henn war douaroù 'zo en tolead etre ar Faou ha Landerne.

## Traoù heverk

* E Trelevenez e kaver ar gevredigezh "Minihi Levenez" renet gant ar beleg Job an Irien. Kreizenn vrezhonek katolik Eskopti Kemper ha Leon ez eo. Un ti-embann ez eo ivez. Oferennoù brezhonek a vez lidet bemdez.
* Sezva Emglev An Tiegezhioù a zo eno, ur gevredigezh vrezhonek hervez lezenn 1901 "kristen ha brezhon" gant he zi-embann Imbourc'h.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Brezhoneg

D'an 12 a viz Du 2014 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

## Tud
### Tud ganet eno

* 1822 : Herri ar Ruskeg, geriadurour war ar brezhoneg.

### Tud liammet gant ar gumun

* An aotrou beleg Madeg a oa person eno etre an daou vrezel, ur skrivagner brezhonek puilh eo bet.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Trelevenez war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 46
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
# Trelech

Ouzhpenn ul lec'h zo anvet Trelech e Kembre.
* Ur skrivadur evit Tre-lech e Sir Gaerfyrddin
* Ur skrivadur evit Tryleg e Sir Fynwy

## Gerdarzh

Savet eo an anv diwar ar gerioù tre, a gaver el lec'hanvadurezh vrezhonek ivez, ha llech, sklent.
# Trelier

Trelier :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Treillières |
| Bro istorel | Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Chapel-Erzh |
| Kod kumun | 44209 |
| Kod post | 44119 |
| Maer Amzer gefridi | Alain Royer 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-kumunioù an Erzh hag ar Gevr |
| Bro velestradurel | hini ebet |
| Lec'hienn Web | www.treillieres.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 10 054 ann. (2020) |
| Stankter | 346 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 19′ 51″ Norzh 1° 37′ 27″ Kornôg / 47.33091, -1.62408 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 50 m bihanañ 9 m — brasañ 74 m |
| Gorread | 29,05 km² |
| Trelier ||
| kemmañ |
Trelier a zo ur gumun eus Breizh e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Treliera, 1123

## Ardamezioù

"Rannet; ouzh 1 en glazur e ziv alc'hwez lammellet en aour; ouzh 2 en gul e manal ed en aour ereek en gul"

## Brezhoneg

* Kentelioù d'an dud deuet a zo bet etre 2003 ha 2005 gant ar gevredigezh Kentelioù an Noz.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Trelier e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Chapel-Erzh hag e Bann Naoned. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Naoned.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 65 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, d.l.e. 3,68 % eus he foblañs e 1911.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe ar gumun e arondisamant Kastell-Briant-Ankiniz en 2017.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Monumant ar re varv.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Gevr emañ Trelier.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| de l'Epervier / de l'Espervier Aotrounez ar barrez | En glazur e lammell en aour, heuliet gant peder bezantenn ivez en aour |

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Cassini - EHESS - Fichenn kumun Trelier
* ↑ Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr) Décret n°2016-1959 du 29 décembre 2016