OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Graied

Ar Graied (Γραῖαι / Graĩai, e henc'hresianeg) a oa teir c'hoar e mojennoù Hellaz kozh: Deino (pe Deino pe Persis), Enyo ha Pemfredo (pe Pefredo). Merc'hed e oant da Forkys ha da gKeto.

## O anv

C'hoarezed louet a veze graet anezho ivez. Tostaat a c'haller o anv Graĩai eus ar brezhoneg gwrac'h.
An anv-se a voe roet dezho dre ma oant ganet gant blev gwenn ha roufennoù. Ouzhpenn-se n'o doa nemet un dant hag ul lagad etrezo o-zeir. Pa veze unan war vale pe o tebriñ e veze an div all o kousket. Bevañ a raent en ur vougev war-du ar c'huzh-heol, e-lec'h ma veze noz dalc'hmat.
N'eus meneg anezho nemet e mojenn Perseüs : c'hoant dezhañ gouzout pelec'h edo o c'hoarezed, ar Gorgonezed, o chom ne gavas netra gwelloc'h d'ober eget laerezh o lagad diganto evit ober dezho respont d'e c'houlenn.

## Notennoù

* ↑ Hervez Hyginus
# Graikos

Graikos (henc'hresianeg : Γραικός; Graecus en latin) a oa, hervez Ηοίαι ("Eoiai") Hesiodos, war-dro 650 kent JK, mab da Bandora (merc'h da z-Deukalion ha Pyrra ha merc'h-vihan Pandora), ha d'he serc'heg Zeus, ha c'hoar e oa da Hellen. Pandora ha Hellen-se gant he zri mab, Doros, Ksouthos (gant e vibien Ion, Ac'haios) hag Aiolos, a zo orin ar meuriadoù kozh a yeas da sevel ar bobl hellenat kozh.

## Mojennoù diwezhatoc'h

Hervez Stefan Bizantion eo mab da d-Thessalos e oa Graikos. Hervez Vergilius e oa breur da Latinus. Ur meuriad hellazek zo bet anvet Graesianed, hervez ar vojenn, diwar anv Graikos. Int a vije bet an Hellaziz kentañ o trevadenniñ Italia. Ar vro anvet Magna Graecia a zo bet anvet diwar o lerc'h. Gant al Latined e vez graet an anv-se ouzh an holl Hellened abalamour ma'z eo ar C'hresianed eo ar re gentañ eus an Hellened a voe anavezet gante.

## Liammoù diavaez

* Hellenism.Net - Hellaz hag Hellaziz
* Liamm war-du mitologiezh Hellaz - Zeus
* The Ancient Library - Graecus
# Hamadriadezed

An Hamadriadezed eo nimfezed ar gwez.

## An anv

Ἁμαδρυάδες / Hamadryádes, pe Ἀδρυάδες / Adryádes e oa o anv e henc'hresianeg.

## Piv int

Ur rumm driadezed int, hag ar re-se zo ivez ur rumm nimfezed. Stag int ouzh ur wezenn, bevañ a reont dindan ar ruskenn. Ma varv ar wezenn e varvont ivez raktal. Se zo kaoz e vez kastizet ar re a ra droug d'ar gwez gant an driadezed hag an doueed. Kement-se a c'hoarvezas gant Erysic'hthon.
Anaout a reer eizh Hamadriadenn, merc'hed Oksylos ha Hamadryas:
* Karya, plac'h ar gwez-kraoñ
* Balanos
* Kraneia (gwez hili-ho)
* Morea (gwez-mouar)
* Aigeiros (pupli du)
* Ptelea (evlec'h)
* Ampelos, plac'h ar gwini
* Syke, plac'h ar fiez.

## Liamm diavaez

* Theoi Project, Hamadryades
* ↑ Hamadruadenn e Geriadur Vallée.
# Hebe (doueez)

Hebe (Ἥϐη / Hebê e henc'hresianeg) a oa merc'h da Zeus hag Hera, ha doueez ar yaouankiz, ar vuhezegezh e mojennoù Hellaz kozh. Gwareziñ a rae ar plac'hed-nevez. E Roma e vez graet Juventas anezhi.
A-raok d'ar paotr Ganymedes degouezhout war menez Olympos, e oa boutouilherez, pe servijourez an evajoù d'an doueed. Skoazellañ a rae he mamm Hera da sevel en he c'harr ha tennañ a rae dour da Ares da gibellat.
Hervez ur vojenn diwezhat e vije bet dimezet da Herakles.

## Lennegezh

E pezh Euripides, Heracleidae, e ro Hebe yaouankiz da Iolaos evit mont d'en em gannañ gant Eurystheüs.

## Arz

Brudet eo delwenn Antonio Canova, met peder zo e gwirionez: unan anezho a weler e mirdi Forlì, en Italia, unan all e Mirdi ar Peniti, e Sankt Peterbourg e Rusia. Un delwenn arem gant Robert Thomas e 1966 a weler e kreiz-kêr Birmingham e Bro-Saoz.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Anv-badez

* Hebe Camargo, kanerez vrazilian
# Hekabe

Hekabe (Εκάβη /Hekabe e henc'hresianeg, Hecuba e latin), a oa gwreg Priamos, roue Troia, hervez mojennoù Hellaz kozh.
Eus Frygia e oa hervez an doare. Dymas (pe Kisseas) e oa anv he zad, hag Eunoe hini he mamm, a oa merc'h d'an doue-stêr Sangarios, penn-stêr Frygia. C'hoar e oa da d-Theano.

## Mab Apollon

Apollon a gouskas ganti hag ur mab he doe a voe anvet Troilos. Hervez ur beleg ne vije ket distrujet kêr d-Troia gant ma c'hallje Troilos mont betek e ugent vloaz. Lazhet e voe gant Ac'hilleüs e-pad brezel Troia.

## Hanter-kant mab all

Hanter-kant mab he dije bet ivez digant ar roue Priamos, hervez Homeros. An holl anezho, hag Hektor en o zouez, a voe lazhet e-pad brezel Troia, pe war-lerc'h, ma voe debret o mamm gant ar glac'har. Hi ne varvas ket, ha pell amzer e voe klasket. Gant Odysseüs e voe kavet e-touez bezioù he bugale, ha kemeret gantañ da sklavez.
Kent mont e lonkas ludu korf he mab Hektor, evit nad afe ket gant e enebourien, ha gwelout a reas he mab-bihan o vervel, ha hi eo a renas an obidoù. Hervez barzhed zo ivez e welas lazhañ he merc'h Polyksene war bez Ac'hilleüs.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hekate

Hekate (henc'hresianeg: Ἑκάτη, Hekátē) a oa unan eus doueezed al Loar, merc'h d'un Titan, pe da Berses pe da Berses mab Helios.
# Hekatonc'hired

An Hekatonc'hired (henc'hresianeg : Ἑκατόγχειρες Hekatónkheires) zo anezho tri gigant spontus e mojennoù Hellaz kozh. Mibien int da Ouranos (an Oabl) ha Gaia (an Douar).
Anvet int:
* Kottos Κόττος
* Gyges Γύγης (pe Gyes)
* Briareos Βριάρεως (pe Aigaion Αιγαίων (latinekaet en Ægæon)).
Kant brec'h o deus ha hanter-kant penn hag a daol tan. Breudeur int d'an Ditaned ha d'ar Gikloped. Peurvuiañ e vezont lakaet da zamzoueed ar mor.

## O anv

Ἐκατόγχειρες / Hekatógkheires, e henc'hresianeg, « kant dorn dezhe », eus ἐκατόν / hekatón, « kant » ha χείρ / c'heír, « dorn ») pe Centimanes (e latin Centimanūs, « kant dorn dezhañ », eus centēnus, « kant » ha manŭs, « dorn », Centimani el liester, "tud o c'hant dorn").

## Mojenn

Taolet e oant bet en Tartaros gant o zad dre m'en doa aon rak o nerzh. Tennet e voent alese gant Kronos, ha sikour a rejont anezhañ da ziskar Ouranos.
Neuze e voent bac'het adarre en Tartaros, ha dieubet e voent gant Zeus, a voe sikouret gante e Brezel an Ditaned. Pa voe trec'het an Ditaned e voent taolet en Tartaros d'o zro, ha piv nemet an Hekatonc'hired a yeas d'o diwall.
War-lec'h e vezont kavet e meur a vojenn ma vez ret dezhe lakaat un tamm urzh en Olympos.
# Helios

Helios (Ἥλιος Hếlios e henc'hresianeg) eo skeudenn doueel an Heol, an tommder hag ar sklêrijenn, e relijion Hellaz kozh. Mab eo da Hyperion ha Theia, breur eo da Selene hag Eos.

## Gwragez ha bugale

* Dimezet eo gant Perseis ha meur a vab hag a verc'h dezhañ a gaver er mojennoù:
** Aietes, roue Kolc'his, e mojenn ar maoutken aour
** Kirke
** Pasifae
** Perses, roue Tarots
** Augeias, roue ar marchosioù bras-ec'hon
* Gant an nimfenn Neaira en deus bet Lampetia ha Faethousa, a oa karget da ziwall e chatal.
* Gant an Hesperidenn Aigle en deus bet teir merc'h, ar C'harited.
* Gant an nimfenn Rode en deus bet seizh mab, diazezerien an enez.
* Gant an Okeanidenn Klymene en deus bet seizh merc'h, an Heliadezed, hag ur mab, Faethon.

## Lagad an heol

Abred e voe kemmesket gant Foibos, hag Apollon. Koulskoude n'eo ket un doue meur, mevel eo da Zeus, bemdez e vez o redek etre daou benn an oabl en e garr aour, da noz e vez o tiskuizhañ e penn pellañ ar c'hornôg, en hanternoz d'an Okeanos, en enez ar Wenvidien.
En un taol lagad e wel kement tra a dremen war gorre an douar, hag e c'hall mont da ziskuilhañ d'an doueed. Hervez an Odysseia, eñ an hini a oa aet da gemenn da Hefaistos e veze Afrodite o chouriñ gant Ares, pe da z-Demeter eo Haides en devoa skrapet he merc'h Kore.

## Saver chatal

Atav hervez an Odysseia, en doa chatal, bioù ha deñved, a veze mesaet e Trinakria, anv kozh Sikilia. Pa zegouezhas Ulises eno e klevas digant e ziouganer Teiresias e oa arabat stekiñ ouzh al loened-se a oa sakr. Met e-keit ma oa o kousket e kouezhas e vartoloded war al loened d'o debriñ. Dic'haou a c'houlennas Helios digant Zeus, hag eñ da skeiñ e dan-taran ouzh lestr Ulises, ha ne chomas bev nemetañ.

## Doue doujet

Aes eo Helios da anavezout abalamour d'ar bannoù-heol a vez en-dro d'e benn. Alies e vez skeudennet gant e garr hag e denn-gezeg. Doujet bras e oa Helios, a c'hallje, eme tud Hellaz, paouez a sevel ma ne vije ket enoret. Abalamour ma wele pep tra e veze touet alies en e anv: "Dre Helios e touan kement-se" a dalveze "gwir eo, evel-se eo bet gwelet gant an heol".

## Doue roman

E Roma e veze graet Sol eus Helios.

## Hag ivez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hemera

Hemera (skrivet Ἡμέρα e henc'hresianeg) a oa doueez kozh an deiz e mojennoù Hellaz kozh. Hervez Hesiodos e oa merc'h da Erebos ha da Nyks.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hera

Hera a oa un doueez, e mojennoù Hellaz kozh, hag a glot gant Juno e mojennoù ar Romaned.
Merc'h e oa d'an d-Titaned Kronos ha Rea, ha gwreg ha c'hoar goshañ an doue Zeus war un dro. Bez' ez eo gwarez ar gwragez, doueez ar briedelezh hag ar fealded, diwallerez ar gwilioud.

## Hec'h anv

Ἧρα / Hêra e oa e henc'hresianeg (atikeg) pe Ἧρη / Hêrê en ionieg.

## Gant ar Romaned

He far eo Juno, gwreg Yaou.

## Mojennoù
### Fealded

En anv ar fealded eo e vag kement a warizi ouzh ar maouezed all ha koantenned a bep seurt (hag un toullad mat a zo anezho) a vez ruilhet er gweleoù ha parkeier gant an aotrou Zeus.
Feuket e oa an itron pa oa bet Iksion ouzh he stardañ, ma oa aet da ziskuliañ e droioù da vestr an doueed.
Klask a ra eveshaat he fried, pa vez gant merc'hed all, evel Io. Alies e vez chabouz en Olympos.

### Kasoni

Kasoni a vag ar geben-se ouzh ar vugale en deus bet he gwaz (hag un toullad mat zo anezhe) amañ hag ahont. Heskinañ a ra ar paourkaezh Herakles abalamour ma oa mab d'he gwaz, bet digant Alkmene.
* An Dodekatheon
* Zeus | Hera | Poseidon | Hestia | Demeter | Afrodite Athena | Apollon | Artemis | Ares | Hefaistos | Hermes
# Herakleitos

Herakleitos pe Herakleitos Efesos (Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος / Hērákleitos ho Ephésios e henc'hresianeg, latinekaet en Heraclitus, ganet war-dro 535 ha marvet war-dro 475 kent JK, a oa ur prederour hellazat raksokratek, genidik a Efesos, en Ionia, en arvor Azia Vihanañ. A renk uhel e oa e dud. N'ouzer ket gwall dra eus e yaouankiz nag e zeskadurezh. Eñ a lavare e oa en em zesket e-unan hag e oa un den a furnez. Abalamour d'e vuhez digenvez, d'e breder kevrinus ha d'e zispriz ouzh gouenn an dud dre vras e voe lesanvet "an Hini Teñval", pe "ar Prederour Leñver".

## Livadurioù

* Gwelet gant Johannes Moreelse
* Gwelet gant Hendrik ter Brugghen
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hermippe

Hermippe (’Ερμιππη e henc'hresianeg) a oa unan eus serc'hed niverus Zeus, mestr an doueed e mojennoù Hellaz kozh. Ur mab he doe digantañ, Orc'homenos e anv.

## Loarenn

Roet eo bet an anv-se da unan eus loarioù ar blanedenn Yaou: Hermippe.
# Hestia

Hestia (Ἑστία / Hestía e henc'hresianeg) eo doueez an tan sakr hag an oaled. Merc'h henañ Kronos ha Rea eo-hi, c'hoar eo da Zeus, Poseidon, Hades, Hera ha Demeter. A-remziad eo gant ar re a anver daouzek doue Olympos a dra sur, koulskoude ne vez ket kontet atav e-touez daouzek doue an Dodekatheon.
Vesta e oa hec'h anv hervez ar Romaned.
Pa bignas he breur Zeus war gador roue an doueed, e roas da Hestia, evel da Artemis pe Athena, ar galloud da virout he gwerc'hded da viken, a-benn en em ziwall diouzh karantez Apollon ha Poseidon.
N'eus hogos mojenn ebet a vije stag ouzh an doueez-se. Ne gemer perzh ebet e tabut ebet, ar pezh a ra anezhi un esparadenn e-touez doueed Olympos. Mirout a ra Zeus druzoni an aberzhioù dezhi.

## Kehelerezh

Personeladur an oaled eo Hestia, ar flammenn sakr a zev dibaouez en tier hag en temploù, hag a c'hlana anezhe. Azeulet eo evel gwarezerez ar familhoù, ar c'heodedoù hag an trevadennoù.
Pa felle d'ar C'hresianed diazezañ un drevadenn e kasent gante tan Hestia, kemeret e templ ar vetropolenn a-benn enaouiñ oaled o c'heoded nevez. Evel-se ec'h arouez Hestia ivez hollbadusted ar sevenadurezh hag ar relijion.
Kement pred a oa a groge hag a echue gant ur prof da Hestia.

### Lec'hioù kehelerezh pennañ ha santualoù

* Aten, kêr-benn an Attika (kreisteiz Henc'hres) ;
* Oropos, kêr eus an Attika ;
* Hermione, keoded eus Argolis (kreisteiz Henc'hres);
* Sparta, kêr-benn Lakonike (kreisteiz Henc'hres) ;
* Olympia, santual Elis (Ileia, kreisteiz Henc'hres) ;
* Larisa, kêr-benn al Lapited (Thessalia, hanternoz Henc'hres) ;
* Enez Tenedos, (Mor Egea).

## Ikonografiezh

Peurliesañ e veze diskouezet en he sav gant Hellaziz, gwisket en un doare eeun, ganti ur ouel war he fenn.
An tan eo hec'h arouez.

## Mammennoù

* Apollodoros, Bibliotheke (I, 4-7): An oberenn enlinenn e galleg.
* Aristofanes, Ar Gwesped (v. 846).
* Bakilides (fr. 14B [embannadur ?]).
* Cicero, De natura deorum (II, 27). Skrid enlinenn
* Diodoros Sikilia Levraoueg istorel (I, 4 ; V, 68, 1 ; V, 70, 1). Skrid enlinenn
* Hesiodos, Theogonia (war-dro 453-454). Skrid enlinenn
* Hyginus, Fabulae (rakger). Skrid enlinenn
* Meulganoù homerek (V da Afrodite, v. 18 ; XVIII et XXIV da Hestia). Skrid enlinenn
* Meulganoù orfek (LXXXIV da Hestia). Skrid enlinenn
* Ovidius Fastorum (VI, 285 ; VI, 319). Skrid enlinenn
* Paosanias Periêgêsis Hellados (I, 18, 3 ; I, 34, 3 ; II, 35, 1 ; III, 11, 11 ; Y, 11,8 ; V, 14, 4 ; V, 26, 2-3). Skrid enlinenn
* Pindaros (Telennganoù nemeat, XI, 1-2). Skrid enlinenn
* Platon Fedra (v. 246). Skrid enlinenn

## Gwelet ivez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* An Dodekatheon
* Zeus | Hera | Poseidon | Hestia | Demeter | Afrodite Athena | Apollon | Artemis | Ares | Hefaistos | Hermes
# Hippolyte

Hippolyte (Ἱππόλυτη / Hippólutê, e henc'hresianeg, diwar ἵππος / híppos, « marc'h » ha λύειν / lúein, « distagañ ») a oa merc'h d'an doue Ares ha da Otrere, e mojennoù Hellaz kozh, ha rouanez an Amazonezed war-lerc'h he mamm. Perc'henn e oa d'ur gouriz hud, roet dezhi gant he zad, doue ar brezel.
Meur a zoare zo d'ar vojenn savet diwar he fenn. Kemmesket e vez gant Antiope, a oa rouanez an Amazonezed ivez, hag a-wechoù gant Melanippe; gwechoù a vez e lenner e oa c'hoar dezho o-div. Hippolyte hag Antiope a zo kontet o-div da vezañ mamm da Hippolytos ivez, ha Melanippe, Antiope ha Penthesileia da vezañ c'hoarezed dezhi.

## Herakles

Degas gouriz Hippolyte d'e genderv Eurystheüs e oa an navet eus Daouzek trevell Herakles. Hennezh en devoa goulennet ar gouriz da reiñ d'e verc'h Admete.
En un doare eus ar vojenn e weler Hippolyte, pitilh gant Herakles, o reiñ dezhañ he gouriz. En un doare all e skrap an haroz unan eus he c'hoarezed, Melanippe, hag e c'houlenn ar gouriz en eskemm, ha pa'z eo roet dezhañ e laosk ar c'hoar da vont.
Goude-se, setu Theseüs, unan eus kompagnuned Herakles, da skrapañ Antiope, ur c'hoar all da Hippolyte. Hag an Amazonezed war e lerc'h. An doueez Hera, enebourez veur Herakles, he deus savet ur vrud diwar-benn Herakles a vije deuet da skrapañ Hippolyte, rouanez an Amazonezed. Met dont a ra Theseüs ha Herakles a-benn da dec'hel gant ar gouriz hud hag Antiope. Hervez un doare all eo lazhet Hippolyte gant Herakles. Evit dieubiñ Antiope, setu an Amazonezed o kouezhañ war gêr Aten, met tro wenn a reont. E doareoù all eus ar vojenn e varv Antiope en emgann.
E doareoù zo ivez e weler Theseüs o timeziñ da Antiope pe da Hippolyte, hag ur bugel dezho, anvet Hyppolytos. A-benn ar fin e timezo Theseüs da Faidra, goude dilezet e wreg kentañ, nemet marvet e vefe er gwilioud. Hervez ar vojenn ma timez Theseüs da Hippolyte ha ma tilez anezhi, e weler ar rouanez o kas an dorzh d'ar gêr hag o vont da eured Theseüs ha Faidra gant hec'h Amazonezed gant ar c'hoant d'o lazhañ holl. Siwazh d'ar rouanez, lazhet eo en abadenn, pe gant soudarded Theseüs pe gant an amazonenn Penthesileia.
# Hippolytos

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Hippolytos pe Hippolyte (Ἱππόλυτος / Hippólutos e henc'hresianeg a dalvez « a zistag ar c'hezeg») zo anv meur a zen en Henamzer en Hellaz.

## Pennadoù kar

* Ippolito
* Ippolita
# Hyperion (Titan)

Hyperion (henc'hresianeg : Ὑπερίων) a oa un Titan, mab da Ouranos ha da c'h-Gaia.

## E anv

E henc'hresianeg eo Ὑπερίων / Hyperíôn hag e talv kement hag « an hini a ya war-benn (pe war-c'horre) ».

## Ar mojennoù

Gant e c'hoar Theia e c'hanas Helios, an Heol, Selene, al Loar, Eos, tarzh an deiz. Kement-se a zo bet kontet gant Hesiodos en e levr Theogonia.
Koulskoude, hervez Diodoros Sikilia, ne oa nemet un den ordinal deuet da vout roue an Atlanted dre zimeziñ gant e c'hoar Basileia, merc'h henañ Ouranos ha Gaia.
E vreudeur, an Ditaned, tud varvel anezho ivez d'ar c'houlz-se, a dage gant ar warizi o welet pegen brav ha pegen vertuzus e oa bugale Hyperion. Un deiz e teuas c'hoant dezhe da lazhañ Hyperion ha beuziñ Helios er stêr Eridanos. Pa glevas Selene e oa bet lazhet he breur en em daolas diwar lein he falez gwer. Basileia a zeuas da vout foll hag a veze gwelet o kantren dre ar maezioù. Mont a reas diwar c'horre an douar pa glevas e oa deuet Helios ha Selene da vout doueed.

## An heol

An heol en-eeun eo Hyperion gant Homeros ha barzhed all a-raok Hesiodos. Neuze eo Euryfaessa eo anv e wreg.

## El lennegezh

Hyperion zo ivez:
* anv ur meurgan gant ar barzh saoz John Keats
* anv ur romant gant an Amerikan Dan Simmons.

## Steredoniezh

* Hyperion zo ul loar d'ar blanedenn Sadorn.
# Iapetos

Iapetos (e henc'hresianeg: Ιαπετός, Iapetós ; e latin Iapetus), a oa un Titan e mojennoù Hellaz kozh. Evel an holl Ditaned e oa mab da Ouranos (an oabl) ha Gaia (an douar). Pried Themis, doueez ar Justis, e oa, a-raok ma timezas-hi da Zeus. Tad e oa
* da Brometheüs, en devoa bet gant Themis
* da Epimetheüs, Menoitios, Hesperos, hag Atlas.
Iapetos zo unan eus ar pevar Zitan o devoa iriennet gant Kronos a-enep o zad Ouranos. E vreudeur hag eñ a oa e pevar c'horn ar C'hosmos, ha kenkent ha ma tiskennas an Oabl d'en em unaniñ gant an Douar, e sailhjont da gregiñ ennañ, ha Kronos neuze d'e spazhañ.

## Steredoniezh

* Iapetus zo ul loar d'ar blanedenn Sadorn.
# Idomeneüs

Idomeneüs (Ἰδομενεύς / Idomeneús e henc'hresianeg) a oa mab da z-Deukalion ha mab-bihan d'ar roue Minos a rene e Kreta.

## Mojennoù
### Medea

Un deiz e rankas Idomeneüs lakaat peoc'h etre Thetis ha Medeia a oa tabut etrezo da c'houzout pehini anezho e oa ar goantañ. Hag eñ mont a-du gant Thetis. Medea, droug enni, a daolas he mallozh warnañ ha war e ouenn. Abaoe an deiz-se n'hall ket tud Kreta lavarout gwir ken.

### Dorn Elena

Idomeneüs ivez a glaskas dorn Elena Troia, ha sot-nay e oa ganti, met siwazh dezhañ ez eas ar goantenn gant Menelaos$^,$.

### Brezel Troia

Er brezel-se, hervez an Ilias, e lazhas Asios, mab da Hyrtakos hag Arisbe. Difenn a reas al listri hellazat diouzh Deifobos hag Aineias. Edo ivez e-touez an harozed kuzhet e marc'h Troia, pa gemerjont kêr, hag e-touez ar varnerien a rannas armoù Ac'hilleüs, hervez an Odysseia.

### Distro eus Troia

Eñ an hini a oa e penn soudarded Kreta e Troia gant pevar-ugent lestr. Goude kemeret Troia, ha kemeret e lod eus ar preizh, e tistroas da Greta nemet tapet e voe e lestr er gorventenn. Gouestlañ a reas aberzhiñ d'an doue Poseidon, ma c'halle degouezhout er gêr, kentañ bev a welje war aod Kreta. Tevel a reas ar gorventenn, erruout er porzh, ma kavas e vab, a oa bet kemennet. Glac'haret e voe Idomeneüs. Met fellout a reas dezhañ seveniñ e bromesa hag aberzhiñ e vab. Darn eus an oberourien gozh a skrivas e voe graet an aberzh, re all e savas ar bobl da zifenn ar priñs yaouank ha d'e dennañ digant an tad fuloret.
Euzhiñ a reas ar bobl, en em sevel a-enep ar roue, hag ober dezhañ tec'hel. En em dennañ a reas war aod Hesperia ma tiazezas Salento, hag eno e lakaas lezennoù e dad-kozh Minos da dalvezout. Goude e varv e voe lakaet da haroz gant ar bobl.
Pausanias a skriv en deus gwelet e skeudenn en ur c'hizelladur ma touge ur c'hilhog war e skoed, evel diskennad eus Helios.

## Er Bibl

Un istor damheñvel a gaver er Bibl, gant istor ar barner Jefte, en doa prometet da Jehovah reiñ dezhañ d'e servij kentañ den a deuje d'e vetek pa zistroje d'ar gêr ma vije roet an trec'h dezhañ war an Ammonited. Trec'h e voe ha kentañ den a deuas e oa e verc'h a ouestlas he buhez da servij Doue Israel.

## Kontadennoù-pobl

E meur a gontadenn e kaver istor aberzh an hini kentañ gwelet o tont e-maez an ti, kenkoulz gant Grimm pe Fañch an Uhel.

## Oberennoù

* Idomeneo, re di Creta, c'hoarigan gant Wolfgang Amadeus Mozart, skrid italianek anvet "Dramma per musica in tre atti" gant ar beleg Giambattista Varesco, tennet eus ur skrid all heñvelanvet gant Antoine Danchet evit an Tragédie-lyrique Idoménée gant André Campra, e Pariz, e 1712.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Hyginus, Fabula, 81.
* ↑ Hesiodos, Katalog ar Maouezed, rann 68.
* ↑ Kointos Smyrnaeos, Posthomerica, levrenn XII, 314 ss.
# Ifigeneia

Ifigeneia (Ἰφιγένεια / Iphigéneia e henc'hresianeg), Ifianassa (Ἰφιάνασσα / Iphianassa) gant Homeros, a oa merc'h da Agamemnon ha Klytaimnestra, c'hoar da Orestes, Elektra ha C'hrysothemis. Evel diskennadez da Atreüs e oa mallozh an doueed warni evel war holl dud he ziegezh, an Atrided.

## Mojenn

Gant he zad, war ali an diouganer Kalc'has, e oa bet divizet e vije aberzhet d'an doueez Artemis, a oa o terc'hel listri ar C'hresianed en Aolis, hag a vire outo da skeiñ war-du Troia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ikarios

    Arabat droukveskañ gant Ikaros.
Ikarios (Ἰκάριος e henc'hresianeg) a oa tad da bPenelope, ha tad-kaer Odysseüs eta.
Mab e oa da Oibalos (pe Perieres) ha Gorgofone (pe Bateia). Breur e oa d'ar roue Tyndareos ha da Hipokoon a voe lazhet gant Herakles.
# Ikaros

    Arabat droukveskañ gant Ikarios.
Ikaros (Ἴκαρος /Ikaros e henc'hresianeg) a oa mab d'an tisavour Daidalos ha d'ar sklavez kretat Naukrate. Anavezet eo dreist-holl abalamour m'en doa nijet re dost d'an heol.

## Mojenn

Ikaros hag e dad a oa o klask tec'hout rak fulor ar roue Minos. Bac'het e oant er Milendall goude tec'h Theseüs. Daidalos a felle dezhañ distreiñ da Aten, e gêr c'henidik.
Hervez doare anavezetañ ar vojenn, Daidalos a savas eskell, heñvel ouzh re an evned, gant pluñv ha koar. Kenteliañ a reas e vab ha berzañ outañ tostaat d'an heol met Ikaros, trevariet e spered gant e nijadenn, a bignas re uhel. Tostaat a reas d'an heol a lakaas ar c'hoar a zalc'he e eskell en o stumm da deuziñ tamm-ha-tamm. A-benn ar fin e torrjont hag e kouezhas er mor.

## Doare Pausanias

Hervez Paosanias e oa tec'het Ikaros ha Daidalos eus Kreta war vor, gant bigi bihan, hag ijinet e oa bet ar ouel gant Daidalos evit se. Ikaros avat ne oa ket ur moraer gwall ampart ha mont a reas d'ar strad nepell diouzh Samos.
Gant Herakles e voe kavet e gorf war an aod.

## Displeg

E diazez mojenn Ikaros emañ an darempredoù etre tad ha mab, efedoù an alioù hag an disentiñ ha c'hoant an den da vont bepred pelloc'h daoust d'an natur.

## Pennadoù kar

* Daidalos
* An daolenn Lamm Ikaros gant Pieter Brueghel gozh
* Ar Milendall

## Liammoù diavaez

* Daidalos hag Ikaros hervez Metamorfozoù Ovidius,testenn ha displegadennoù.

## Notennoù

* ↑ Hervez un hengoun all e oant o kuzhat en enezenn gant sikour ar rouanez