# Goven

Goven :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Govaen |
| Anv gallek (ofisiel) | Goven |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Redon |
| Kanton | Gwizien |
| Kod kumun | 35123 |
| Kod post | 35580 |
| Maer Amzer gefridi | Norbert Saulnier 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kampoullennoù Breizh-Uhel Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Traoñiennoù ar Gwilen |
| Lec'hienn Web | http://www.goven.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 323 ann. (2020) |
| Stankter | 109 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 00′ 24″ Norzh 1° 50′ 46″ Kornôg / 48.0067, -1.8461 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 105 m bihanañ 15 m — brasañ 116 m |
| Gorread | 39,73 km² |
| Goven ||
| kemmañ |
Goven a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwizien e departamant Il-ha-Gwilen.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Gouen, 1101; Guoven, 1330; Govain, XVI$^{vet}$; Gauvan, 1630; Gauvain, 1665
* disanv ː Goven e 1202,
Gerdarzh
Goven a vefe deuet a-ziwar anv Sant Goulven (eskob Leon e Penn-ar-Bed). $^{(daveoùavank)}$
E gallaoueg e reer Govaen eus ar gêr.
* Dauzat & Rostaing ː marteze eus brezhoneg gof = forgeron
* Jean-Yves Le Moing ː an anv se a zo anvet ivez e Bro-Gembre.

## Ardamezioù

Brizhet e dreustell en gul karget gant ur c'hucher en aour envezek en sabel
Eus ardamezioù familh de Blossac, diforc'het gant ar c'hucher ouzhpenn, vit komz eus koadoù ha lanneier ar gumunn.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Huet e anv, daou gure, Morin hag Emery, ha daou veleg, Filly ha Poirier.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* 96 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,75% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; c’hwec’h anezhe a varvas e miz Eost 1914 e Belgia:
** en Oret, d’an 23, unan eus an 241vet Rujumant Troadegiezh,
** an holl re all d’an 22:
*** e Virton, daou eus ar 130vet Rujumant Troadegiezh$^,$,
*** e Tarciennes, unan eus ar 136vet Rujumant Troadegiezh,
*** e Maissin, unan eus ar 62vet Rujumant Troadegiezh,
*** ur soudard eus ar 1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel en Emgann Rossignol.

#### Eil Brezel-bed

* Nav den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: mervel a reas pevar milour.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar voudenn-gastell.
* Ar c'hastell.
* Orañjezdi ar c'hastell.
* Ar velin-avel.
* Moudenn Gurmalon.
* Kastell Blossac.
* Melin-avel La Roche.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* An iliz katolik.
* Diabarzh an iliz katolik.
* Ar chapel.
* Iliz katolik Sant-Varzhin, 1849-1854.
* Chapel ar Peniti,1938.

## Brezhoneg
### Deskadurezh

* E distro-skol 2024 e oa 41 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (8,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Ebrel 2018 | → bremañ | Norbert Saulnier | Tu-kleiz | |
| Meurzh 2008 | Ebrel 2018 | Philippe Gourronc | Tu-kleiz | Kelenner |
| 1995 | Meurzh 2008 | Marcel Petry | | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* An asteroidenn (8371) Goven zo bet anvet en enor da gêr C'hoven gant ar steredoniour stadunanat Charles P. de Saint-Aignan hag a oa bet o chom eno e-pad bloaz er bloavezhioù 1980.

### Ardamezeg ar familhoù

| Aulnette, Aotrounez la Feillée | En glazur e deir greskenn en argant |
| le Bastard, Aotrounez Beaulac | En sabel e groaz en argant heuliet ouzh pep konk gant teir flourdilizenn ivez en aour |
| de Beaulac Aotrounez al lec'h se | En argant e groaz pavek en sabel |
| Marc'hec, Marchec, Chevalier Aotrounez Beaulac | En argant e leon en gul, krabanet, teodet, ha kurunet en aour, e dreustell balirant en sabel, karget gant teir rodig-kentr en argant |

## Levrlennadur

* (fr)Albert Dauzat & Charles Rostaing : Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France. Larousse, 1963. Guénégaud, 1978
* (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
* (fr)Jean-Yves Le Moing : Noms de lieux de Bretagne. Christine Bonneton Editeur. 2007
* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, pajennoù 16 ha 17
* 1 2 (fr) Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ Distro-skol ar c’helenn divyezhek e 2019