# Kalann

Kalann :
| Iliz katolik an Dreinded. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Calan |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Arondisamant an Oriant |
| Kanton | Kanton Gwidel |
| Kod kumun | 56029 |
| Kod post | 56240 |
| Maer Amzer gefridi | Yann Guignen 2022-2026 |
| Etrekumuniezh | An Oriant tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro an Oriant |
| Lec'hienn Web | (fr)Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 267 ann. (2022) |
| Stankter | 103 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 52′ 31″ Norzh 3° 19′ 19″ Kornôg / 47.875235, -3.322036 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 100 m bihanañ 57 m — brasañ 114 m |
| Gorread | 12,29 km² |
| Kalann ||
| kemmañ |
Kalann a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwidel e departamant ar Mor-Bihan .

## Anv

Erwan Vallerie ː Cazlan, 1387; Cozlan, 1516

### Gerdarzh

* An anv a c'hellfe dont eus ar gerioù brezhonek kad (emgann) ha lann (tachenn).
* Hervez Hervé Abalain e teufe diwar un anv den Catlon, ur sant diazezer ar barrez kentidik moarvat.

## Ardamezioù

Palefarzhet etre gul ha glazur; karget ar c'hlazur gant ur vrizhenn ginerminig en argant"

## Istor
### Parrez katolik diskennet da drev

* Kalann a c'hellfe bout bet savet diwar ul lodenn eus pennbarrez Zinzag. Emichañs e voe krouet Kalann gant ur gumuniezh relijiel. Meneget e voe parrez Kalann e titloù kuzul-chalonied Eskopti Gwened e 1387 hag ur barrez e oa c'hoazh e 1422, war a seblant . A-raok 1516 e voe kollet hec'h emrenerezh ganti, ha sellet e veze outi evel un drev eus parrez Lanvodan.

### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790 diwar un drev eus parrez katolik Lanvodan. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Ploue; e Bann Henbont e oa ; chom a reas e kanton Ploue bet miret ha brasaet e 1801 gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Kalann en arondisamant An Oriant bet krouet e 1800$^,$.
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : e 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant he c'hure, G. Le Doussal e anv.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Pa voe adkempennet ar parrezioù e 1802 e chomas Kalann e parrez Lanvodan. Gant un ordrenañs roueel e teuas da vout ur barrez en-dro d'an 29 a viz Mezheven 1841; gwiriekaet e voe an disparti gant un dekred bet kemeret gant eskob Gwened.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 34 gwaz abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,37 % eus he foblañs e 1911.
* E miz Mae 1915 e voe disklêriet Pierre Le Cren da brefed ar Mor-Bihan gant Louise Beller-Le Béhérec, ur skolaerez : Le Cren, ur Zouav yaouank eus ar gumun, en dije eztaolet komzoù faezhegel p'edo distroet d'ar gêr da gaout ehan diglañvañ.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun e Bejaia d’ar 1 a viz Eost 1957.

## Brezhoneg

* Brezhoneg a weler ouzh monumant ar re varv hag ouzh ar maerdi, ha plakennoù straed divyezhek ivez.
* Monumant ar re varv gant ur meneg e brezhoneg.
* Plakenn leurgêr.
* Plakenn straed.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar forn.
* Monumant ar re varv.
* Forn er vourc'h, XV$^{vet}$ kantved, nepell diouzh an iliz katolik.
* Monumant ar re varv. E 1922 e voe echuet.

### An iliz katolik

* Iliz katolik An Drinded-Santel, XI-XII$^{vet}$ kantved (gant ul lodenn bet savet e penn-diwezhañ an X$^{vet}$ kantved marteze...), adkempennet a-galz er XV$^{vet}$ kantved.
* Porched an iliz.
* Delwenn.
* Delwenn ar Werc'hez-Vari hag ar Mabig Jezuz.
* Delwenn ar Werc'hez-Vari hag ar Mabig Jezuz, penn-kentañ an XIX$^{vet}$ kantved, ouzh an aoter-su.
* Izelvos, Kemenn an Ael Gabriel d'ar Werc'hez Vari, XVI$^{vet}$ kantved, ouzh an aoter-su.
* Jezuz-Krist ouzh ar groaz, XV$^{vet}$ kantved, skourret er c'heur.
* Livadenn romanek ha pileroù, penn-diwezhañ an X$^{vet}$ kantved pe penn-kentañ an XI$^{vet}$ kantved.
* Livadenn romanek: an Ifern.
* Treustoù, bolz ha livadenn romanek.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| Eost 2022 | → bremañ | Yann Guiguen |
| Meurzh 2014 | Gouhere 2022 | Pascal Le Doussal |
| Meurzh 1983 | Meurzh 2008 | Serge Salvat |
| 1790 | 1791 | Marc Le Floch |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* Louise Beller-Le Béhérec, skolaerez ha flatrerez e-kerzh ar Brezel-bed kentañ.
* Pierre Le Cren (10 a viz Du 1894 e Kalann - 5 a viz Eost 1916 e Vaux-devant-Damloup, e departamant Meuse (Bro-C'hall), soudard yaouank er 4$^{re}$ Rejimant Zouaved Bale, bet disklêriet gant ar skolaerez Louise Beller-Le Béhérec abalamour d'e gomzoù faezhegel; mervel a reas war an talbenn e 1916 e-kerzh ar Brezel-bed kentañ.
* Bernard Maligorne, c'hoarier ha gourdoner mell-droad, bet ganet e Kalann d'ar 25 a viz Even 1943.

### Ardamezeg ar familhoù
## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Kernev-Veur | Eglosveryan | 1993 |
* Kroaz gevelliñ bet profet gant Eglosveryan.

## Liammoù diavaez

* (br) Kalann war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

* (br)Ar Gouloù Gwenn n°19, genver 2022 : Kalan, parrez uvel eus bro Wened.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Martezeadenn ǃ Geobreizh
* ↑ (fr)infobretagne Joseph-Marie Le Mené, "Histoire des paroisses du diocèse de Vannes", Gwened, 1891
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 59
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Kalann - Fichenn ar gumun
* 1 2 (fr)infobretagne Joseph-Marie Le Mené, "Histoire des paroisses du diocèse de Vannes", Gwened, 1891
* ↑ (fr)Monumant ar re varv
* 1 2 (fr)Lizher flatrañ
* ↑ Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Le Télégramme, d'ar 7 a viz Here 2013
* ↑ (fr)Le Télégramme
* ↑ (fr)Ouest-france.fr, d'an 29 a viz Meurzh 2014
* ↑ (fr)E fichenn hiniennel - Mémoire des Hommes