OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Dollars Trilogy

An Dollars Trilogy, pe Trilogia del dollaro en italianeg, anavezet ivez evel "The Man with No Name Trilogy", a zo un anv hollek roet d'an tri western italian graet gant Sergio Leone ha c'hoariet gant Clint Eastwood
* A Fistful of Dollars (1964)
* For a Few Dollars More (1965)
* The Good, the Bad and the Ugly (1966)
# Dolly Parton

Dolly Parton pe Dolly Rebecca Parton, ganet e 1946 zo ur ganerez stadunanat hag unan eus brudetañ kanerien country ar vro. Da gentañ e save kanaouennoù evit kanerien all, hag e 1967 ec'h embannas hec'h albom kentañ Hello, I'm Dolly.
# Dolly Pentreath

Dolly Pentreath (c. 1692-1777) a oa ur varc'hadourez pesked er XVIII$^{vet}$ kantved, kontet da vezañ bet ar gerneveuregerez diwezhañ. Deuet eo da vout ur skeudenn eus ar yezh e Kernev-Veur.
O chom e oa Dolly Pentreath e parrez Pawl, e-kichenik Porthenys (Mousehole e saozneg), ha beziet e voe e bered iliz ar barrez anvet "St Pol de Léon". Savet e voe ur monumant dezhi e moger ar vered er bloaz 1860 gant ar yezhour Louis Lucien Bonaparte, niz da Napoleone Buonaparte.
Ur varzhoneg, "Kanenn Dolly Pentreath", zo bet skrivet dezhi gant Per-Jakez Helias.
Un toullad koñchennoù a zo bet lavaret diwar he fenn. Sakreal a rae, ha kanañ pouilh d'an dud, e kerneveureg, ober bep seurt anvioù anezho : "ran zu", a-hervez, a vije bet he gerioù. Evel-just e veze kontet da vezañ ur sorserez. Ha traoù all c'hoazh, diaes gouzout pegen gwir e oant.

## Liammoù diavaez

* (en) Ur pennad diwar-benn Dolly Pentreath

## Notennoù ha daveoù

* ↑ E-barzh e oberenn "Ar maen du", 1976, embannadurioù Hallier hag embannadurioù P. J. Oswald.
# Dolores Redondo

Dolores Redondo Meira, ganet e Donostia d'an 1 a viz C'hwevrer 1969, zo ur skrivagnerez euskarat spagnolek. Savet he deus trilogiezh ar Baztán, gounezet ar Premio Planeta e 2016 , hag ar Premio Bancarella e 2018 gant he romant Todo esto te daré. Hiriv emañ o chom e Zentroniko, e su Navarra.

## He buhez

Goude studioù war ar gwir e skol-veur Deusto, e talc'has Dolores Redondo ur preti e-mad meur a vloaz.
En 2009 ec'h embannas Los privilegios del ángel, ur romant istorel . En 2013, e savas ur romant polis anvet El guardián invisible, hini kentañ trilogiezh ar Baztan, diwar anv ar gumun hag ar stêr a red drezi hag a deu da vezañ Bidassoa, diwar-benn mojenn ar Basajaun.
# Cédric

Cédric a zo un anv-badez gallek hag a vez roet d'ar baotred, bet diouzh ar c'hiz er bloavezhioù 1970.

## Gerdarzh

Dont a ra :
* pe eus an anv-badez saoznek Cedric a vije ur vi-koukoug bet graet gant Walter Scott en e romant Ivanhoe evit menegiñ ar roue saoz Cerdic eus Wessex, e anv tost ouzh an anv-badez kembraek Cedrych ?!* Cynwrig - Cynn Céann Ceann, Céad.
* pe eus an anv-badez saoznek Cerdic deut diwar an anv-badez kembraek Caredig ("karedig" e brezhoneg),
* pe eus an anv-badez (hen)saoznek Caddarik (pe Caddaric) hag a dalv kement ha "penn-brezel" ("kad", da lâret eo "emgann", a zeu eus ar c'heltieg). An anv-badez Caddarik a vez roet c'hoazh hag ar memes gerdarzh a zo evel an anv-badez Cedde.

## Yezhoù all

* saozneg : Cedric

## Tud
### Belgia

* Cédric Taymans, bet ganet e 1975, judoka

### Breizh

* Cédric Le Bozec, biniaouer
* Cédric Floc'h, bet ganet e 1973, gitarour ar strollad Matmatah
* Cédric Le Hénaff, bet ganet e 1984, melldroader

### Bro-C'hall

* Cédric Klapisch, bet ganet e 1961, filmrener
* Cédric Penicaud, bet ganet e 1971, neuñver
* Cédric Pioline, bet ganet e 1969, tenniser
* Cédric Sorhaindo, bet ganet e 1984, melldorner
* Cédric Tiberghien, bet ganet e 1975, pianoour
* Cédric Villani, bet ganet e 1973, matematikour

### Kongo (RD)

* Cédric Mongongu, bet ganet e 1989, melldroader

## Lennegezh

* Cédric, bannoù treset gallek belgiat

## Pennadoù kar

* Cedric
# Cécile de France

Cécile de France zo anv meur a vaouez :
* Cécile de France (priñsez) (1097-goude 1145), merc'h da Fulup Iañ, roue Bro-C'hall, ha da Bertrada Montfort.
* Cécile de France (aktourez) (ganet en 1975), aktourez velgiat.
# Célestin Serenne

Célestin André Marie Serenne, bet ganet d'ar 26 a viz Mae 1846 e Naoned hag aet d'an Anaon e ? 1895, a oa livour. Mab-kaer e oa da Évariste-Vital Luminais.

## Oberennoù

* Un chagrin de famille, eoul war lien, 1888

## Liammoù diavaez

* Un chagrin de famille e Mirdi Senlis
# Cédric Le Bozec

Cédric Le Bozec a zo ur biniaouer breizhat, penn-bagad Breizharock.

## Un nebeud pladennoù
### Breizharock

* Breizharock In Live, 2011
* Eskemm, 2013

### Cédric Le Bozec-Soïg Sibéril

* Duo libre, 2011

## Gwelout ivez

* Roll sonerien, kanerien ha strolladoù Breizh

## Liammoù diavaez

* Video YouTube, Le Bozec-Sibéril]
* musicMe: selaou Le Bozec-Sibéril e Duo libre
# Cédric Le Hénaff

Cédric Le Hénaff a oa ur c'hoarier mell-droad breizhat ganet d'an 19 a viz Ebrel 1984 e Brest. E 2010 eo bet dibabet evit c'hoari Corsica Cup dindan roched skipailh Breizh. Daoust dezhañ bezañ eilc'hoarier e plantas ar pal a roas an trec'h da Vreizh a-enep Togo e-pad ar c'hrogad evit an trede flas.

## Kluboù

* 2005-2006. Stad Plabenneg
* 2006-2007. Stad Brest
* 2007-2009. Gwened OK
* 2009-2010. AS Beauvais Oise
* 2010-2012. Stad Plabenneg

## Skipailh Breizh

| Bloavezh | Eneber | Mun | Pal |
| 2010 | Korsika | 55 | |
| 2010 | Togo | 15 | 1 |
# Cédric Sinou

Cédric Sinou, ganet d'an 11 Kerzu 1974, zo un troour brezhonek. Labouret en deus evit embannadurioù An Here hag evit JPL Films.

## Troidigezhioù

* Yves Cotten,
** Trifin, strap-he-latenn, An Here, 2002
** Klaris aonik, An Here, 2002
** Rozenn Penn-Avel, An Here, 2002
** Marc'harid Ar Bompinell, An Here, 2002
* Julia Donaldson hag Axel Scheffler, Ar ramz a felle dezhañ bezañ gwisket cheuc'h, An Here, 2002
* Jacqueline Favreau, Pilhaouaer ha boned ruz, An Here, 2002
* Morgane Le Foulgoc ha Shane Johnson, James Stoneheart, istor ur piker-maen, An Here, 2003
* David Jambon, Gireg al livour bihan, An Here, 2003

## Liamm diavaez

* (br) Le Télégramme : Cédric Sinou. Afer Tintin (gant ul luc'hskeudenn anezhañ)
# Célian Goury du Roslan

Célian Louis Anne Marie Goury du Roslan, baron Goury (9 a viz Even 1846), bet ganet d'an 30 a viz Gouere 1811 e Landerne hag aet d'an Anaon d'an 10 a viz Gouere 1894, a voe ministr leunc'halloudek, kentañ sekretour kannadurezh Bro-C'hall e Mec'hiko.
# Departamant Boquerón

Boquerón zo unan eus seitek departamant Paraguay, ha kêr Filadelfia eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Artigas

Artigas zo unan eus 19 departamant Uruguay ha kêr Artigas eo ar pennlec'h anezhañ.
# Departamant Atlántida

Atlántida zo unan eus an triwec'h departamant a zo e Republik Honduras, a-hed aod ar Mor Karib, ha La Ceiba eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Baja Verapaz

Baja Verapaz zo unan eus an daou zepartamant warn-ugent a zo e Republik Guatemala, ha Salamá eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Beni

Beni zo unan eus nav departamant Bolivia, ha Trinidad (Bolivia) eo ar gêr-benn.
Dont a ra an anv eus hini ar Río Beni.
# Departamant Alto Paraguay

Departamant Alto Paraguay zo unan eus seitek departamant Paraguay, ha Fuerte Olimpo eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Alto Paraná

Alto Paraná zo unan eus seitek departamant Paraguay, ha Ciudad del Este eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Amambay

Departamant Amambay zo unan eus seitek departamant Paraguay, ha Pedro Juan Caballero eo ar gêr-benn anezhañ.
# Departamant Boaco

Departamant Boaco zo unan eus departamantoù Nicaragua, ha Boaco eo ar pennlec'h anezhañ.
# Departamant Biedma

Biedma zo unan eus 15 departamant proviñs Chubut en Arc'hantina. Puerto Madryn eo ar penn-lec'h. Brudet eo ledenez Valdés.
12.940 km² zo dindani, ha bevennet eo er su gant departamentoù Rawson ha Gaiman, er c'hornôg gant hini Telsen, en norzh gant proviñs Río Negro, hag er reter gant ar Meurvor Atlantel.

## An anv

Dont a ra an anv eus hini Francisco de Biedma y Narváez a zeuas gant e vreur Antonio en tolead hag a savas ur c'hreñvlec'h en 1778.

## Pennad kar

* Viedma, e proviñs Río Negro
# Costanzana

Costanzana (Costanzan-a e piemonteg) zo ur gumun en Italia, e proviñs Vercelli, e rannvro Piemonte.
# Costanza II

Costanza II Sikilia, pe Costanza di Svevia, pe Costanza di Hohenstaufen pe Costanza d'Aragona (Catania, 1249 – Barcelona, 9 a viz Ebrel 1302), a oa merc'h da Manfredi Hohestaufen, roue Sikilia.
He zad a oa mab bastard d'an impalaer Frederig II, ha da Beatrice Savoia.
Dimeziñ a reas Costanza da Pedro II Aragon, ha rouanez e voe adal 1276 betek 1285, ha goude donedigezh roue Aragon er Vespri siciliani, rouanez Sicilia (1282-1285) war un dro gant he fried. Leuskel a reas ar gurunenn gant he mab Jaume Iañ.
# Costanza Sforza

Costanza Sforza Santa Fiora (Sora, 1550 – 1617) a oa ur briñsez italian eus an Tiegezh Sforza.
Merc'h e oa da Sforza Iañ Sforza. Merc'h-vihan e oa da Costanza Farnese a oa merc'h d'ar pab Alessandro Farnese.
Dugez Sora e e voe pa zimezas da Giacomo Boncompagni, mab d'ar pab Gregor XIII, markiz Vignola ha dug Sora.
# Costanza Sikilia

Costanza Sikilia zo anv meur a rouanez pe briñsez a Sikilia.

## Pennad kar

* Costanza d'Altavilla
# Costanza d'Altavilla (1082-1135)

Costanza d'Altavilla (1082 – goude 1135) a oa ur briñsez eus Sikilia, hag a voe Rouanez Italia.

## He buhez

Merc'h e oa da Ruggero Iañ, kont Sikilia ha da Eremburga di Mortain. C'hoar e oa da Malgerio, kont Troina, ha lezc'hoar da Ruggero II Sikilia.
E 1095 e voe dimezet Costanza da Corrado di Lorena, pe Konrad Italia, mab pennhêr d'an impalaer Herri IV ha d'e gentañ pried, Berta Savoia. Jubennet e voe an dimeziñ gant ar pab Urban II, a oa o klask ober emglev d'ar poent gant kont Sikilia. Ne ouzer ket ha bugale a voe.
Kenrejant Germania e voe he fried adal 1087 betek 1098, ha kenrejant Italia ivez adal 1093 betek 1098. Pa savas bec'h etre Herri IV hag ar pab Urban II, ez eas Corrado a-du gant ar pab a-enep e dad.
Kurunennet e voe evel kenroue Italia e Milano gant an arc'heskob Anselmo III. Hervez Landolfo Iuniore, istorour eus Milano, e voe kurunennet e Monza ivez, e-lec'h ma oa kurunenn houarn ar rouaned lombard.
Ur pennadig goude sened-iliz Piacenza, e 1095, e touas Corrado bout feal da Urbano II e Cremona ha mont a reas evel paotr-kezeg da ambroug aneval ar pab, war-droad, e sin a uvelded.

## Diskaret

E miz Ebrel 1098, goude tri bloavezh a emgannoù gant e vab, Herri IV a zeuas a-benn da lemel ar gurunenn digant Corrado hag envel a reas e vab yaouankañ Herri V da bennhêr.
Goude-se ne oa tamm galloud ebet ken gant Corrado en Italia. Marvet e oa ar pab Urban II, d'an 29 a viz Gouere 1099, ha gantañ e oa aet pep spi evitañ da adsevel war an tron.
Mervel a reas Corrado d'ar 27 a viz Gouhere 1101. Ne addimezas ket Costanza, ha ne voe kaoz anezhi ken.
# Costanza d'Altavilla (1154-1198)

Costanza d'Altavilla, pe Constance de Hauteville (1154 - 1198) a oa ur briñsez norman eus Sikilia, hag ac'h eas da impalaerez santel.
Merc'h dalif e oa da Ruggero II, roue Sikilia, ha d'e drede pried Beatrice di Rethel (1135 - 1185).
Hervez ur vojenn-bobl lec'hel, deuet dre Giovanni Villani hag adkemeret gant Dante ha re all, he dije bet c'hoantaet Costanza mont da leanez. Sur avat e seblant ne oa ket dimezet c'hoazh da dregont vloaz, un dra ral en amzer-hont.
E 1172 e varvas he niz yaouankañ Enrico di Capua, ma teuas Costanza da vezañ pennhêrez he niz henañ, ar roue Guillermo II. Hennezh ne zimezas nemet e 1177, hag a chomas divugel. Hervez Abulafia (1988) ne welas ket Guillermo e c'halle unvaniñ kurunennoù Alamagn ha Sikilia dont da wir. N'en doa ken mennad nemet kreénvaat an emglev gant un enebour kozh d'ar galloud norman en Italia. Un dra avat n'ouzer ket eo perak e chomas keid-all hep klask pried d'e voereb.
Gant he niz ar roue Guiglielmo II eta e voe roet Costanza da zimeziñ da Herri Hohenstaufen (1165-1197), mab an impalaer santel Friedrich Barbarossa (1186). Mervel a reas an niz roue, divab ha dibennhêr, en 1189, ma savas bec'h er rouantelezh da c'houzout gant piv ez aje ar gurunenn neuze. Herri a gave dezhañ e ranke mont gantañ, dre e eured da Gostanza. Ha Costanza a voe prizoniet gant an Norman Tancredi de Lecce, ha hennezh a voe kurunennet e Palermo e deroù 1190.
Costanza, prizoniet e Salerno, a voe degaset da Balermo, ha kaset da Naplez goude, a-raok bout dieubet gant he fried, Herri Hohenstaufen, pa voe trec'h war Tancredi, ha lakaet war e benn kurunennet ar rouaned, ken ar fin, d'ar 25 a viz Kerzu 1194 ; ha setu Costanza rouanez Sikilia.
N'hallas ket Costanza mirout ouzh freuz ha reuz ha skrap an eneze gant armeoù german he fried, na dial ar roue ouzh an uhelidi norman. met pa varvas Herri en 1197 e kasas un toullad aotrounez alaman kuit d'o bro en-dro.
Mamm an danvez-roue Friedrich Hohenstaufen, « stupor mundi », ha mervel a eure prestik war-lerc'h he fried, d'ar 27 a viz Du 1198, goude fiziet rejañs rouantelezh Sikilia d'ar pab Inosant III dre destamant.
# Costanza da Varano

Costanza da Varano (1428 – 1447) a oa pried da Alessandro Sforza.
Dimeziñ a reas e 1444.
Daou vugel o doe:
* ur verc'h, Battista Sforza (1446 - 1472), a zimezas e 1460 da Frederico III de Montefeltro (1422-1482), dug Urbino
* ur mab, Costanzo Iañ Sforza (1447 - 1483), aotrou Pesaro, a zimezas da Camilla da Marzano († 1490), dugez Sessa.
Mervel a reas Costanza er gwentloù o c'henel hec'h eil mab Costenzo.
# Costanza de Sicilia

Costanza Sikilia, pe Costanza de Sicilia zo anv meur a briñsez.
* Cosotanza Sikilia (1082-goude 1135), merc'h da Ruggero Iañ Sikilia, dimezet da roue Italia Corrado di Lorena.
* Costanza Iañ Sikilia (1154-1198), merc'h da Ruggero II, roue Sikilia, dimezet d'an impalaer Herri VI an Impalaeriezh Santel, anavezet ivez evel an impalaerez Constanza;
* Costanza II Sikilia (1247-1302), pe Constanza de Suabia, merc'h da Manfredo de Sicilia, rouanez kenseurtez Aragon ha rouanez Sikilia.
# Costanza Monti

Costanza Monti (1792-1840) zo ur gontez italian ha barzhez eus an XIX$^{vet}$ kantved.
E 1812 e Fusignano, nepell diouzh Ravenna, e timezas da Giulio Perticari, ur mignon d'he breur Vincenzo Monti.

## Liamm diavaez

* Buhez Costanza Monti
# Costanza d'Altavilla

Costanza d'Altavilla zo anv div briñsez eus Sikilia:
* Costanza d'Altavilla (1082-1135) (1082 – goude 1135), rouanez Italia, kenseurtez Konrad II Italia,
* Costanza d'Altavilla (1154-1198), impalaerez santel.

## Gwelet ivez

* Costanza Sikilia
# Dian Cecht

E gwengelouriezh Iwerzhon eo Dian Cecht doue ar vezegiezh, pareour an Tuatha Dé Danann, ha mab Dagda hervez an Dindsenchas.
Tad eo da Cu, Cethen, Cian Miach, Airmed, Etan ar barzh, hag Ochtriullach. Dre e vab Cian eo tad-kozh Lugh a-berzh tad.

## Gerdarzh

Anv Dian Cecht a c'hall dont ag ar geriennoù heniwerzhonek dían ("prim") ha cécht ("galloud"), aze e talvezfe "galloud prim". Hervez Whitley Stokes hag e droidigezh eus Cóir Anmann (geriadur an anvioù divoutin iwerzhonek) e c'heller treiñ e "Doue ar galloud".
# Diana (Madagaskar)

Diana zo ur rannvro eus Madagaskar, e norzh ar vro.

## Daveenn

* ↑ Institut National de la Statistique de Madagascar.
g • ka • ke Rannvroioù Madagaskar :
| Rannvroioù | Alaotra-Mangoro · Amoron'i Mania · Analamanga · Analanjirofo · Androy · Anosy · Atsimo-Andrefana · Atsimo-Atsinanana · Atsinanana · Betsiboka · Boeny · Bongolava · Diana · Haute Matsiatra · Ihorombe · Itasy · Melaky · Menabe · Sava · Sofia · Vakinankaratra · Vatovavy-Fitovinany |
# Diana

Diana zo un anv-plac'h deuet diwar anv an doueez roman Diana (doueez), doueez al loar, ar chase, hag ar werc'hded.

## E yezhoù all

* Diana eo an anv e saozneg hag er yezhoù latin, war-bouez ar galleg.
* Dianne, Diane, Dian, Dyan, Dyane a weler ivez e saozneg. Ha Di evel berranv.
* Diane eo ar stumm gallek.
Abalamour d'ur briñsez brudet e vez kavet an anv Daiana, pe Dayana, diwar an distagadur saoznek.

## Tud

* Diana degli Andalò (1201-1236), leanez ha gwenvidigez

### Priñsezed

* Diana Spencer, lesanvet lady Di, saozez lakaet da briñsez Kembre

### Tud all

* Diana Krall, kanerez ha sonerez jazz eus Kanada
* Diana Lebacs, skrivagnerez antilhezat nederlandek
* Dayana Mendoza, bet Miss Venezuela, Miss Universe e 2008.
* Diana Rigg, aktourez saoz
* Diana Ross, kanerez ar strollad amerikan The Supremes
* Diana Navarro, kanerez spagnol

## Lennegezh

* Los siete libros de la Diana, romant spagnolek gant Jorge de Montemayor e 1559.

## Traoù all

* Diana, ur ganaouenn saoznek gant ar c'haner amerikan Paul Anka a reas berzh ken-ha-ken e 1957
* Diana (kanaouenn gant Bryan Adams)
* Dirty Diana, kanaouenn gant Michael Jackson

## Lec'hioù

* Diana, kreñvlec'h roman e Golubac, e Serbia.
* Diana (Madagaskar), rannvro e Madagaskar
* Diana, New York, kêr e Lewis County, New York, SUA
* Diana Strait, strizh-mor en Inizi Kuril, e Rusia
* Diana, Iraq, a village in northern Iraq
* Diana, Silesian Voivodeship, a village in south Poland

## Steredoniezh

* 78 Diana, asteroidenn

## Pennad kar

* Diane
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Diana (doueez)

Diana zo anv un doueez roman, merc'h da Yaou ha Latona, ha c'hoar gevell Apollon.
Daoust ma oa a orin eus al Latium ez eo bet tostaet ouzh an doueez henc'hresian Artemis, hervez an interpretatio graeca, ar c'hemmesk etre an doueoù ha doueezed henroman, henc'hresian hag estren d'an div bobl. Ganet e oa bet war enez Delos.

## An doueez

Doueez ar chase, al loened gouez hag ar c'hoaodù e oa, ha diwezhatoc'h doueez al loar ha skeudenn ar werc'hded ivez.
Ur chaseourez eo Diana, bepred o tougen ur wareg ha saezhoù, o kas ur bagad kon, ha ganti nimfezed gwerc'h an holl anezho evelti. Un doueez kriz eo ha didruez ouzh ar re o deus he zrubarded, pe he lakaet da gonnariñ, tud pe nimfenned. Neuze e tistruj an eostoù, e lazh an tropelloù, e laosk kleñvedoù da redek dre ar vro hag e lazh bugale.

## Mojenn Niobe

Pedet e oa bet gant he mamm Latona da gastizañ Niobe, ha mont a reas, a-gevret gant Apollon, da lazhañ gant he saezhoù bugale ar rouanez a fougee en abeg da niver brasoc'h he bugale.

## Mojenn Kallisto

Didruez ha gwarizius eo Diana ouzh he servijerien. Treiñ a eure an nimfenn Kallisto en arzhez abalamour m'he devoa kousket gant Yaou, en devoa kemeret tres Diana evit lorbañ ar goantenn.

## Mojenn Orion

Un deiz, dre warizi, gant he saezhoù e lazhas ar paourkaezh Orion, a gare koulskoude, dre ma oa bet skrapet gant Eos, ar Gouloù-Deiz. Gant Opis, unan eus mitizhien Diana, e c'hoarvezas heñvel.

## Mojenn Endymion

Un deiz avat e tommas ar werc'hez yen he c'halon ouzh kened Endymion, ur mab-bihan da Yaou. Digant e dad-kozh ha mestr an doueed en doa bet ur prof kaer : kousket da viken ha chom yaouank da viken. En ur vougev eus Menez Latmos, e Karia, e veze kousket, ha bemnoz e teue Diana d'e weladenniñ.

## Mojenn Akteon ha Diana

Ar vojenn vrudetañ diwar he fenn moarvat eo hini ar chaseour Akteon.
Hennezh a oa o hemolc'hiñ gant e gon pa zegouezhas dirak ar poull ma oa Diana o kouronkañ. Savet droug en doueez, ha hi da skeiñ dour ouzh penn ar paotr. Ha setu-eñ troet e karv kenkent. Hag ar chas ha lammat gantañ hag e zrailhañ.

## Arz

Meur a wech ez eo bet taolennet Diana evel chaseourez, gant he gwareg hag he saezhoù.
Maouezed a renk uhel ivez zo bet livet e-giz Diana, hag a-wechoù diwisk a-walc'h. E-touez ar re vrudetañ emañ Diane de Poitiers, serc'h ar roue gall Herri II, hag an Itron Pompadour, div chaseourez rouaned.
* Nymfenn ouzh ar feunteun, Lucas Cranach kozh, ~1537
* Diane de Poitiers evel Diana, aozer dianav, ~1555
* Diana hag Akteon, Tizian, 1556-59
* Hervez Simon Vouet, 1637
* Itron evel Diana, Cesare Dandini, 1639
* Diana hag amouriged, Dal Sole,~1700
* Niobe hag he bugale, Lemonnier, 1772
* Diana chaseourez, Houdon, 1790
* Diana, Augustus Saint-Gaudens, 1892-93
# Diana Hendry

Diana Hendry (Wirral, Bro-Saoz, 2 a viz Here 1941) zo ur skrivagnerez saoz. Skrivañ a ra barzhonegoù, danevelloù ha levrioù evit ar vugale. E Dinedin, Bro-Skos, emañ o chom hiriv.

## Oberennoù
### E brezhoneg

* Trouzioù en noz, Bannoù Heol, 2021. Lakaet e brezhoneg gant Maryse Saliou.

## Notennoù

* ↑ (en) Scottish Poetry Library
* ↑ (fr) Coop Breizh
# Diana Lebacs

Diana Lebacs zo ur skrivagnerez papiamentek ha nederlandek ganet e 1947, e Curaçao, en Antilhez.

## Oberennoù

* Sherry, het begin van een begin (1971)
* Nancho van Bonaire (1975) (priz Zilveren Griffel)
* Nancho matroos (1977)
* Nancho niemand (1979)
* Nancho kapitein (1982)
* Suikerriet Rosy (1983)
* De Spokenband (1985)
* Het witte licht (1986)
* Lichten boven Klein Bonaire (1990)
* Robin en de reuze-robot (1992)
* De langste maand (1994), romant
* Caimins geheim (2002)
* Fula fula (2005)
# Diamant

E skiant ar vineralogiezh, ez eo an diamant (diwar ar ger gresianeg kozh αδάμας – adámas "didorrus") un allotropenn vetastabil,pe un adstumm eus ur mineral glaouek dreiststabil, e-lec'h ez eo renket an atomoù karbon e meur a urzh e-kreiz tal un diñs anvet frammadur an diamant. N'eo ket ken stabil an diamant hag ar grafit evelkent, daoust ma 'z eo ral ez afe an diamant da c'hrafit pa vez kerreizh pe ordinal ar stad fizikel. Perzhioù dibar en deus an diamant, an digarez o vezañ ma 'z eo kovalant al liammoù etre an atomoù. Da skouer, ez eo ar mineral kaletañ a zo, kaleted 10 ouzh skeul Moh, ha bez' en deus ivez ar gonduktivelezh vrasañ e-touez ar materi a-vras. Implijet e vez an diamantoù neuze evit troc'hañ ha lufrañ ostilhoù hag ivez ez a da ober kontilli diamant hag en annevioù diamant, ur benvegig a vez implijet e taolioù-arnod 'zo.
Doareennoù optikel dibar en deus an diamant. Dre m'eo paot ha fetis e frammadur e vez diaes-kenañ d'an ampurentez pe da goc'hennoù evel ar bor pe an nitrogen pe azot da vont d'en em silañ ennañ. Ouzhpenn dre m'eo bras treuzweluster an diamantoù, e vezont boull ha hep liv ebet. A-wechoù e vez ampurentezioù, gant ar feur a ul lodenn evit ur milion a lodennoù er frammadur, evit d'ar bor da livañ ar stinkennoù e glas, d'an nitrogen e melen, da fazioù er frammadur d'e livañ e gell, pe da livioù all, al liv glas-gwer, glas-ruz, ruwenn, melenruz pe ruz, da vezañ deuet da heul skinadurioù. Bez' en deus an diamant ivez ar perzh da zistrewiñ ar gouloù a veur a liv, ar pezh a ro ul lufr dibar dezhañ. Ar perzhioù dreist-mañ holl, kaleted, lufr, lintr, distrewusted hag all, eo a lak an diamant da vezañ priziet bras evel maen-prizius.
An darn vrasañ eus an diamantoù naturel a zo bet krouet e-lec'h ma oa uhel-kenañ an temperadur hag ar gwask, moarvat e donderioù etre 140 ha 190 kilometr (87 ha 120 mil-saoz), e donder mantell an Douar. Evit a sell ouzh an atomoù karbon, e teuont eus mineraloù all karbon enne, o kozhañ hep mar e-pad ur miliard a vloavezhioù pe ouzhpenn ha betek 3,3 miliard a vloavezhioù, pe c'hoazh e-pad etre 25% ha 75% eus oad hon flanedenn. Degaset e vez an diamantoù war c'horre an Douar dre zislonkadurioù menezioù-tan, a zeu da galediñ ha da ober mein anvet kimberlit pe lamproit. Gallout a ra an den krouiñ diamantoù ivez en un doare sintetek o terevell metoù gant temperadurioù ha gwask uhel heñvel ouzh ar pezh a c'hoarvez e-barzh mantell an Douar. Bez' ez eus un doare all da lakaat ar strinkennoù diamant da greskiñ a zo dre ouelezennadur diwar aezhennoù kimiel. Bez' ez eus materi 'zo evel ar zirkon diñsek pe gubek hag ar garbidenn silikon hag a vez lavaret a zo heñvel ouzh an diamant ha gant kalz a zoareennoù heñvel ivez, an neuz da skouer. Doareoù labour ispisial a zo bet savet evit diforc'hañ, just a-walc'h ar gwir ziamant diouzh an hini krouet pe diouzh ar mineraloù heñvel outañ.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Diamante (Calabria)

Diamante a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# Diana Beauclerk

Diana Beauclerk (1734-1808), ganet Lady Diana Spencer, anavezet ivez evel Diana St John, Viscountess Bolingbroke, a oa ur veskontez saoz hag un arzourez. Poltredet e voe gant Joshua Reynolds.