OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Afrodite Anadyomene

Afrodite anadyomene ("Afrodite deuet e-maez an dour") eo mojenn ganedigezh an doueez en dour, livet gant arzourien evel Sandro Botticelli (1445-1510) e Ganedigezh Gwener.

## Ar c'hentañ livadur

Afrodite anadyomene a oa ur murlivadur brudet e Pompei, savet diwar unan kalz koshoc'h a oa bet graet gant al livour meur Apelles evit doare, hag a zo aet da get pell zo.
Diwar livadur Pompei a-raok ma voe peurzistrujet eo bet graet ar skeudenn a weler amañ.
Meneg eus livadur Apelles zo el levr Naturalis historiae gant Plinius Kozh, a gont e voe implijet Kampaspe, ur serc'h da Alesant Veur, evel patrom. Hervez Athenaeus e oa bet awenet al livour gant istor Frine, un hetaira brudet eus Hellaz, a yae da neuñvial en he noazh er mor da vare gouelioù relijiel Eleusis.
Degaset e voe livadur Apelles eus Hellaz da Roma gant Augustus, met en ur gwall stad e oa da vare Plinius. Sevel a ra roll gwellañ livadurioù Apelles hag e ra anv eus un daolenn all eus Gwener o sevel eus ar mor, dediet gant Augustus benniget e eñvor e bez Julius Caesar e adtad hag a zo anvet "Anadyomene" meulet e gwerzennoù hellenek evel oberennoù arall aloubet gant an amzer met disaotr o brud.

## Arouezioù reizhel

Hervez ar vojenn e savas Kronos a-enep e dad Ouranos, an oabl, hag e spazhas anezhañ hag e taolas e zivgell er mor, ma teuas sperius an eon-mor. Merc'h an oabl hag ar mor eo Afrodite eta.

## En amzer an Azginivelezh ha war-lerc'h

Adalek ar XV$^{vet}$ kantved e savas c'hoant d'an arzourien, goude lenn ar pezh a skrivas Plinius, da geveziñ gant Apelles ha d'ober gwelloc'h ma c'hallent ; meur a Venus anadyomene a voe livet neuze :
* hini Sandro Botticelli, Ganedigezh Gwener, a c'haller gwelout e Mirdi an Ofisoù e Firenze ;
* ur Venus anadyomene all a zo un izelvos gant Antonio Lombardo eus Wilton House (Victoria and Albert Museum, Londrez) ;
* Venus anadiomene, ul livadur gant Tizian war-dro 1525, prenet gant National Gallery of Scotland, Dinedin, e 2003 goude ma veze prestet abaoe pell gant dug Sutherland.
Livadur Alexandre Cabanel (1823-1889), Ganedigezh Gwener a oa bet diskouezet e 1863 e Salon Pariz ha prenet gant Napoleon III evitañ e-unan. E 1879 e voe echuet livadur William-Adolphe Bouguereau.

## Taolennoù

* Tizian, 1525
* Alexandre Cabanel, 1863
* William Bouguereau, 1879

## Lennegezh

* Vénus Anadyomène a zo anv ur varzhoneg c'hallek gant Arthur Rimbaud.

### Pennadoù kar

* Afrodite
* Gwener
* Venus
* Ganedigezh Gwener
* Delwennoù da Afrodite
* Noazhded en arz

## Liammoù diavaez

* Venus Anadyomene, Roman villa of Petit-Corbin, Gironde (Musée du Louvre)
* Antonio Lombardo, Venus Anadyomene
* Venus Anadyomene, National Gallery of Art
* Arthur Rimbaud, "Vénus Anadyomène"
* Pablo Picasso : Demoiselles d'Avignon

## Notennoù

* ↑ Plinius Kozh, Naturalis historiae xxxv.91 : Venerem exeuntem e mari divus Agustus dicavit in delubro patris Caesaris, quae anadyomene vocatur, versibus Graecis tantopere dum laudatur, aevis victa, sed inlustrata.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Koef

Ur c'hoef zo ur pennwisk a veze gant ar merc'hed e Breizh hag e meur a vro all, betek kreiz an XX$^{vet}$ kantved. Dont a ra moarvat eus ar boned a zo bet kaeraet gant an amzer.
Dont a ra an anv eus ar ger gallek coiffe (1680 ; latin izel cofia ~550, eus ar ger germanek °kufia "tokarn"), hag a dalveze evit kement tra a vez lakaet war ar penn, un tamm evel ar boned eta. E saozneg e lavarer bonnet, a vez troet e brezhoneg gant boned alies. Goude d'ar gerioù bezañ hañval a orin eo disheñvel o ster.

## Koefoù Breizh

Koefoù a veze gwelet c'hoazh gant ar re gozh en un nebeud kornioù, Bro-Vigoudenn ha Plougastell-Daoulaz dreist-holl, er bloavezhioù 1950. E miz Meurzh 2011 e oa poltred ar Vigoudenn goefet diwezhañ war golo ar gelaouenn Bretons Magazine niverenn 63. Hiziv e vezont douget dreist-holl gant merc'hed ar C'helc'hioù Keltiek ha kentoc'h en hañv pa vez dibunadegoù folklorel.

### Kerne

* Bigoudenn er Vro-Vigoudenn
* Bourledenn e Bro C'hlazig (Kemper)
* Penn-sardin e Douarnenez
* Sparlenn e Bro Rouzig (Kastellin)

### Treger

Koef Treger, an doukenn, a veze douget gant ar merc'hed kozh betek dibenn ar bloavezhioù 1960.

## Dibunadegoù folklorel

* Gouelioù-Meur Kerne e Kemper
* Sant-Loup Gwengamp
* Rouedoù Glas Konk-Kerne

## Koefoù er bed

* Elzas
* Gwernenez
* Izelvroioù
* Pikardi
* Slovenia
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bro-Vigoudenn

Bro Vigoudenn :
| Ar Vro-Vigoudenn e mervent Breizh-Izel. ||
| Anv(ioù) all | Bro ar Bigoudenned / Bro ar Vigoudenned Bro ar Vigouterien |
| Anv gallek | Pays Bigouden |
| Geografiezh ||
| Bro | Breizh |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Bro hengounel | Bro-Gerne |
| Kêr-benn | Pont-'n-Abad |
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Gorread | 357,07 km² |
| Lein uhelañ | 159 m (e Plogastell-Sant-Jermen) |
| Poblañs ||
| Annezidi | Ur Bigoudenn / ur Vigoudenn, Bigoudenner / Bigoudennez, Bigouter |
| Poblañs | 54 935 ann. (2021) |
| Stankter | 153,85 ann./km² |
| Yezhoù | brezhoneg, galleg |
| Istor ||
| kemmañ |
Ar Vro-Vigoudenn a zo ur vroig hengounel e Bro-Gerne hag e Penn-ar-Bed, e Mervent Breizh.

## Anv

Lavaret e vez "ar Vro Vigoudenn", pe "Bro ar Bigoudenned" pe c'hoazh "Bro ar Vigouterien". Eus ur paotr eus ar vro e vez graet ur Bigouter, ur Bigoudenner pe ur Bigoudenn, eus ur vaouez ur Vigoudenn pe ur Vigoudennez (hervez ar ster strizh eo ur vaouez a zoug ar c'hoef bigoudenn)

## Rollad ar c’humunioù renket hervez ar c’hantonioù

* Kanton ar Gelveneg
** Ar Gelveneg
** Loktudi
** Penmarc'h
** Pornaleg-Leskonil
** Triagad
* Kanton Pont-'n-Abad
** Enez-Tudi
** Kombrid
** Ploveur
** Pont-'n-Abad
** Sant-Yann-Drolimon
** Tregeneg
** Tremeog
* Kanton Plogastell-Sant-Jermen
** Landudeg
** Purid
** Plogastell-Sant-Jermen
** Plovan
** Plozeved
** Ploneour-Lanwern
** Pouldreuzig
** Trêgad

## Banniel ar Vro-Vigoudenn

Savet eo bet banniel ar Vro-Vigoudenn e 1992 gant Bernard Le Brun. Al livioù (ruz hag aour) zo hogos re livioù broderezh ar Vro-Vigoudenn, hag a zo orañjez hag aour.
An teir bandenn ruz a skeudenn tri c’hanton ar Vro-Vigoudenn hag an div vandenn aour an daou ganton kozh hag a oa kanton Pont-'n-Abad ha kanton Plogastell-Sant-Jermen.
An daou erminig ruz warn-ugent hag a zo en tu kleiz d'ar skeudenn a zo arouezioù kumunioù ar Vro Vigoudenn.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn diwar-benn ar Vro Vigoudenn

## Notennoù ha daveoù

* ↑ "bigoudenn .2 ; II. (3) Bro ar Bigoudenned" war al lec'hienn devri.bzh
* ↑ "bigouter ; (2) Bro ar Vigouterien : pays Bigouden" war al lec'hienn devri.bzh
* ↑ (fr) (en) Hervez topographic-map.com
* ↑ "bigoudenn .2 ; II. (1) M. Ur Bigoudenn : un homme du pays bigouden" war al lec'hienn devri.bzh
* ↑ "bigoudenn .2 ; II. (2) F. Ur Vigoudenn : une femme du pays bigouden" war al lec'hienn devri.bzh
# Sara Lidman

Sara Lidman :
| Ganedigezh | 30 a viz Kerzu 1923 Missenträsk e Kumun Skellefteå |
| Marv | 17 a viz Even 2004 en Umeå |
| Yezh skrivañ | svedeg |
| Enorioù | Priz lennegezh Kuzul an Norzh 1980 gant Vredens barn |
| kemmañ |
Sara Lidman (30 a viz Kerzu 1923 e Missenträsk e Kumun Skellefteå - 17 a viz Even 2004 en Umeå) a oa ur skrivagnerez svedat.
Ganet e voe e kêriadenn Missenträsk e norzh Kumun Skellefteå, ha desavet e voe er Västerbotten, e norzh Sveden. Studiañ a reas e skol-veur Uppsala met ne gasas ket he studioù da benn peogwir e voe tapet gant an droug-skevent. Brudet e teuas da vezañ gant he romant Tjärdalen. Ennañ hag e Hjortronlandet e pled gant dodenn an arallekadur hag an digenvez. En he romantoù e skrivas ivez diwar-benn buhez start kouerien baour rannvro Västerbotten en XIX$^{vet}$ kantved. He doare da skrivañ e voe levezonet gant rannyezhoù hag ar Bibl.
Ouzhpenn skrivañ romantoù e voe oberiant war an dachenn bolitikel. Sevel a reas a-enep Brezel Vietnam (beajiñ a reas da Norzh Vietnam hag e kemeras perzh e lez-varn Russell) hag ivez a-enep an apartheid e Suafrika. Sevel a reas a-du gant harz-labour ar vengleuzierien e norzh Sveden, hag e voe oberiant en emsav komunour ha war dachenn difenn an endro. Goude 1977 e skrivas pemp romant ma kont trevadenniñ norzh Sveden enno.

## Oberennoù

* Tjärdalen, 1953
* Hjortronlandet, 1955
* Regnspiran, 1958
* Bära mistel, 1960
* Jag och min son, 1961
* Med fem diamanter, 1964
* Samtal i Hanoi, 1966
* Gruva, 1968
* Marta, Marta, 1970
* Din tjänare hör, 1977
* Vredens barn, 1979
* Nabots sten, 1981
* Den underbare mannen, 1983
* Järnkronan, 1985
* Lifsens rot, 1996
* Oskuldens minut, 1999
* Kropp och själ, 2003
# Pêr

Pêr zo un anv-badez brezhonek, deuet diwar an anv latin Petrus, anv an abostol Pêr, a voe ar pab kentañ.

## Brezhoneg

E krennvrezhoneg e kaver ar stummoù Pedr ha Pezr. Stummoù all : Yann-Bêr, Pêr-Vari.

## E yezhoù all

* Petrus e latin
* Πέτρος (Petros) e henc'hresianeg
ha diwar se :
* Kepa, Peio, Peru en euskareg
* Peter, en alamaneg, daneg, saozneg, slovakeg, sloveneg, svedeg
* Petre, e roumaneg
* Pjetër en albaneg
* بطرس (Boutros) en arabeg
* Петър (Petar) e bulgareg
* Pierre e galleg, anv a glot gant an anv boutin pierre, a zo maen e galleg evel e henc'hresianeg - Pierrot (berrstumm]]
* Pietro ha Piero, en italianeg
* Pieter, en izelvroeg hag afrikaneg
* Pere e katalaneg; Peret, berranv.
* Pedr e kembraeg
* Peder e kerneveureg
* Pedro, e portugaleg ha spagnoleg
ha c'hoazh :
* Peter, Peder, Per, Peer, Pelle e daneg
* Peadar en iwerzhoneg
* Petar e kroateg
* Pedro, Pêro (henstumm) e portugaleg
* Peter, Per, Pär, Pelle e svedeg
* Petr e tchekeg
* Piotr e ruseg ha poloneg

## Tud
### Duged Breizh

* Pêr I$^{añ}$ (1187-1250), dug Breizh
* Pêr II (1418-1457), dug Breizh

### Tud all

* Per ar Bruno, skrivagner brezhonek er XVIII$^{vet}$ kantved
* Pier ar Go (1860-1941), beleg, yezhour
* Pêr Pronost (1861-1909), barzh
* Pêr Brelivet (1872-1940), barzh
* Pêr ar Rouz (1874-1975), yezhoniour
* Pêr Mokaer (1887-1961), rezistant hag emsaver
* Pêr Peron (1905-1988), livour
* Pêr Bourdellez (1907-1989), skrivagner
* Pêr Trepos (1913-1966), yezhadurour
* Pêr-Jakez Heliaz (1914-1995), skrivagner
* Pêr ar Gall (1915-1988), troour
* Pêr Guichou (1915-2008), troour
* Pêr Denez (1921-2011), skrivagner
* Pêr Even (1919-2002), skrivagner
* Pêr Diolier (1924), skrivagner
* Pêr Lemoine (1927), emsaver
* Pêr Loquet (1930), emsaver
* Pêr Padelleg (1932-2018), stourmer ekologour

### Rouaned ha priñsed

* Pêr Gentañ
* Pêr II
* Pêr III
* Pêr IV
* Pêr V
* Pêr Portugal

## Lec'hanvadurezh

* Kerbêr (disheñvelout), anv meur a lec'h
* Sant-Pêr, anv meur a lec'h
* Lamber
* Ploubêr, e-kichen Lannuon
* Dompêr-an-Hent, e Bro-Felger
# Today Forever

Today Forever a zo ur bladenn EP bet savet gant ar strollad breizhveuriat Ride hag embannet gant Creation Records d'ar 4 a viz Meurzh 1991.
An teir c'hanaouenn gentañ a gaver war ar CD single anvet "Vapour Trail" a voe embannet er Stadoù-Unanet. Ar peder c'hanaouenn a voe ouzhpennet e dibenn ar bladenn vras Nowhere pa voe adembannet e 2001.

## Roll an tonioù

* "Unfamiliar"
* "Sennen"
* "Beneath"
* "Today"
* Padelezh : 19:56 munutenn

## Liamm diavaez

* Pennad barn war Allmusic
# 3 Eost

← Eost → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1379 : distro Yann IV da Vreizh. Dilestrañ a ra e Dinarzh.
* 1492 :
** loc’hañ a ra listri Kristol Goulm diouzh porzh Palos de la Frontera e Spagn.
** skarzhet eo ar Yuzevien eus Spagn gant ar Rouaned Katolik.
* 1789 : dilennet eo Isaac Le Chapelier da brezidant nevez ar Vodadenn bonreizhañ broadel.
* 1914 : Alamagn a ziskleir ar brezel da Frañs.
* 1944
** roet gant Londrez urzh an emsavadeg hollek a-enep an Ac'huber.
** dieubet eo Felger, Logunec'h, Loudieg gant ar Gevredidi.
* 1948 : kregiñ a ra kentañ staj Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion e Kleder.
* 1960 : Niger dizalc’h diouzh Frañs.
* 1963 : sonadeg diwezhañ ar strollad The Beatles e Cavern Club Liverpool.
* 1980 : klozadur ar XXII$^{il}$ C'hoarioù Olimpek hañv e Moskov gant Juan Antonio Samaranch, prezidant spagn ar Poellgor etrebroadel olimpek.
* 2004 : ar sontenn Messenger a loc'h diouzh an Douar, kaset gant an NASA war-zu ar blanedenn Merc'her.

## Ganedigezhioù

* 1860 : William Kennedy Laurie Dickson, filmaozer breizhveuriat.
* 1866 : Yngve Sjöstedt, amprevanoniour ha loenoniour svedat.
* 1872 : Haakon VII, roue Norvegia.
* 1903 : Habib Bourguiba, prezidant kentañ republik Tunizia.
* 1904 : Paul Mesnier, aktour ha filmaozer gall.
* 1922 : Ronan Huon, barzh ha skrivagner brezhonek, bet rener Al Liamm betek e varv.
* 1927 : Yann Poilvet, kelaouenner, krouer Armor Magazine e Landehen.
* 1958 : Lambert Wilson, aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel) ha kaner gall.
* 1979 : Andrey Rychagov, mestrc'hoarier echedoù rusian.

## Marvioù

| Eugène Sue. | Joseph Conrad (1916). |
| Richard Willstätter. |
* 1857 : Eugène Sue, skrivagner gallek.
* 1872 : William Evans, mestrc'hoarier echedoù kembreat.
* 1898 : Charles Garnier, tisavour gall.
* 1916 : Sir Roger Casement, barzh hag emsaver iwerzhonat.
* 1924 : Joseph Conrad, skrivagner saoznek genidik eus Polonia.
* 1936 : Fulgence Bienvenüe, pennseller an Hentoù ha Pontoù ha saver metro Pariz.
* 1942 : Richard Willstätter, kimiour alaman, tapet Priz Nobel ar Gimiezh gantañ e 1915.
* 1954 : Colette, skrivagnerez c'hallek.
* 2004 : Henri Cartier-Bresson, luc'hskeudennour gall.
* 2020 : John Hume, politikour eus Hanternoz Iwerzhon, tapet Priz Nobel ar Peoc'h gantañ e 1998.
* 2008 : Aleksandr Soljenitsyn, skrivagner rusianek, tapet Priz Nobel al Lennegezh gantañ e 1970.

## Lidoù

* Sant an deiz : Sant Pergad.
* Devezh ar vro e Niger.
# 7 Meurzh

← Meurzh → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 851 : marv Nevenoe war-dro Vendôme.
* 1625 : dizoloet eo delwenn goad Santez Anna gant Erwan Nicolazig, kouer anezhañ.
* 1871 : divodet eo Arme Breizh.
* 1876 : [[Alexander Graham Bell is granted a patent for an invention he calls the "telephone"
* 1887 : ar skol albanek gentañ zo digoret e Korca, Albania.
* 1905 : krouidigezh Bleun Brug.
* 1911 : dispac'h e Mec'hiko.
* 1936 : aloubet eo Rheinland gant armeoù Alamagn, war urzh Adolf Hitler.
* 1966 : diviz Frañs da guitaat Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel.
* 1980 : peñse an eoullestr Tanio e-kichen Enez-Vaz, lanv du da heul.
* 1996 : bodadeg kentañ ur parlamant palestinat dilennet e Ramallah.

## Ganedigezhioù

* 1693 : Klemañs XIII, pab.
* 1757 : Sébastien de La Haye de Silz, jeneral chouan.
* 1765 : Joseph Nicéphore Niépce, ijiner gall al luc'hskeudennerezh.
* 1785 : Alessandro Manzoni, skrivagner italianek.
* 1788 : Antoine Becquerel, fizikour gall.
* 1835 : Daniel Giraud Elliot, evnoniour stadunanat.
* 1850 : Tomáš Masaryk, prezidant kentañ Tchekoslovakia.
* 1872 : Piet Mondrian, livour izelvroat.
* 1875 : Maurice Ravel, sonaozer gall.
* 1904 : Reinhard Heydrich, torfedour nazi.
* 1909 : Loeiz ar Floc'h, beleg breizhat, barzh, prederour hag embanner, anavezet gant an anv-pluenn Maodez Glanndour.
* 1937 : Georgi Tringov, mestrc'hoarier echedoù bulgar.
* 1940 : Mari-Elen Maze, troourez vrezhonek.
* 1946 : Matthew Fisher, saver kanaouennoù saoz ha soner ograou Hammond, unan eus pemp krouer ar strollad Procol Harum.
* 1960 : Ivan Lendl, c'hoarier tennis eus Tchekoslovakia.

## Marvioù

* 161 : Antoninus Pius, impalaer roman.
* 851 : Nevenoe, penntiern ar Vretoned.
* -322 : Aristoteles, prederour Henc'hres.
* 1274 : Tomaz Akwino, doueoniour ha prederour italian.
* 1724 : Inosant XIII, pab.
* 1887 : Paul Féval, romantour breizhat.
* 1891 : Fran Miklošič, yezhoniour sloven.
* 1932 : Aristide Briand, politiker gall, ganet e Naoned.
* 1949 : Thomas Gwynn Jones, barzh kembraek, kelenner ha skrivagner.
* 1995 : Paul-Émile Victor, ergerzher gall.
* 1997 : Edward Mills Purcell, fizikour amerikan, tapet gantañ Priz Nobel ar Fizik e 1952.
* 1999 : Stanley Kubrick, filmaozer amerikan.
* 2016 : Michel Jaouen, beleg.

## Lidoù

* Deiziadur hen-roman : Deiz-ha-bloaz dedi templ Veiovis Capitolinus.
* Albania : Devezh ar gelennerien.
# Emgann Little Bighorn

Emgann Little Bighorn, anvet ivez Custer's Last Stand gant Stadunaniz, pe c'hoazh Battle of the Greasy Grass e-kostez an Indianed Lakota hag Indianed ar plaenennoù, a voe un emgann a c'hoarvezas etre meuriadoù Lakota ha Cheyen, ha 7vet rejimant marc'hegerezh arme ar Stadoù-Unanet d'ar 25 ha d'ar 26 a viz Even 1876, e-kichen ar stêr Little Bighorn e reter Montana, e-kerzh ar Great Sioux War of 1876 ("Brezel meur ar Sioued 1876"). An trec'h a yeas gant an Indianed, renet gant Sitting Bull, hag a bilas soudarded ar jeneral Custer.
E-penn an Indianed e oa meur a benn brudet evel Crazy Horse ha Chief Gall, bountet hag awenet gant hunvreoù Sitting Bull (Tȟatȟáŋka Íyotake). Batailhon Custer, perzh eus 7vet rejimant marc'hegerezh an US Army, un nerzh a 700 soudard renet gant George Armstrong Custer, a voe trec'het garv. Pemp kompagnunezh diwar daouzek eus ar 7vet rejimant a voe lazhet, en o mesk Custer, gant daou eus e vreudeur, un niz, hag ur breur-kaer dezhañ. Hollad ar c'holloù evit tu al lu stadunanat a voe 268 marvet, 55 gloazet don (6 a varvas diwar o gloazadennoù). E-touez ar c'holloù e voe pevar Indian sklêrijenner Crow ha daou sklêrijenner Pawnee.
Fromoù tud Stadoù Unanet Amerika a oa lies da geñver ar Great Sioux War, dreist-holl goude faezhadenn Custer. Gant an amzer o redek e troas Custer hag e soudarded da harozed evit lod, ha kenderc'hel a reas ar skeudenn-se betek ar bloavezhioù 1960. An emgann, ha dreist-holl kadoniezh Custer, zo bet studiet alies gant an istorourien.
* Sitting Bull c. 1885
* Custer e 1865

## Levrlennadur

* (fr) CORNUT David, Little Big Horn: Autopsie d'une bataille légendaire, 2018, 520 p., ISBN 978-2268100005
* (en) MILES Nelson A., Serving the Republic: General Nelson A. Miles, 2016, 240 p., ISBN 978-1519041616
* (en) The Battle of the Little Bighorn: The History and Controversy of Custer’s Last Stand, Charles River Editor, 2013, 44 p., ISBN 978-1494436834
# Sterrhoptilus

Sterrhoptilus :
| Sterrhoptilus capitalis capitalis, tresadenn (1878) gant Smit. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Zosteropidae |
| Anv skiantel ||
| Sterrhoptilus Oberholser, 1918 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Sterrhoptilus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1918 gant an evnoniour stadunanat Harry Church Oberholser (1870-1963).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Sterrhoptilus affinis,
* Sterrhoptilus capitalis
** S. c. capitalis, euroaustralis hag isabelae,
* Sterrhoptilus dennistouni,
* Sterrhoptilus nigrocapitatus
** S. n. boholensis ha nigrocapitatus.
Brosezat int e Filipinez, pemp (5) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Zosteropidae/Sterrhoptilus (lennet e-barzh d'ar 7 a viz C'hwevrer 2025).
# Battlefield Companion

Battlefield Companion zo ul lec'hienn internet hag ur meziant implijet gant ar c'hoari Battlefield 1. Kemer a ra plas ar Battlelog, evel ul lodenn eus al lec'hienn diazez Battlefield.com. Ur wech enskrivet war al lec'hienn diazez e c'heller mont war Battlefield Companion evit heuliañ trec'hioù, gwelladennoù e soudard pe kaout keloù eus ar c'hoari, an tu a zo da gemmañ armoù e soudard ivez$^,$.
Pa vez lañset ur c'hoari Battlefield (adalak an hini 1) e tremener dre Battlefield Companion.
Gallout a reer gwelet ivez ar memes traoù evit e soudard evit ar c'hoari Battlefield 4.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Battlefield Companion

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://gamergen.com/actualites/battlefield-1-application-companion-est-desormais-disponible-dice-ea-ios-android-277695-1
* ↑ https://www.battlefield.com/companion/home/more/help
* ↑ https://www.gamespot.com/articles/with-battlefield-1-coming-battlefield-companion-ap/1100-6444087/
# Gwenvred Latimier-Kervella

Gwenvred Latimier, ganet e 1988 e Dijon, Bourgogn, zo ur skrivagnerez yaouank, savet ganti ur romant evit ar grennarded ha barzhonegoù. Merc’h eo da Annaig Kervella ha Herve Latimier.

## Studioù

Tapet he deus ur vachelouriezh lennegel e lise Diwan Karaez, goude bezañ bet e Skol Diwan Roazhon hag e Skolaj Diwan Bro-Dreger e Plijidi, Bro-Dreger. Goude se he deus tapet un DEUST (diplôme d'études universitaires scientifiques et techniques) war micherioù al levraouegoù hag an diellañ e skol-veur Roazhon 2. War ar memes tro he deus heuliet an daou vloavezh aotreegezh war arzoù an abadennoù hag ar sinema, ha bremañ eo bet tapet an aotregezh ganti. E 2008 e oa o prientiñ ivez an arnodennoù evit dont da vezañ skoazellerez bro doareet war ar glad hag al levraouegoù (« assistant territorial qualifié du patrimoine et des bibliothèques » (live B)) a-benn gallout kavout ul labour en ul levraoueg departamant pe kêr er bloavezhioù a-zeu. Un aotreegezh vicherel war vetoù al levraouegoù he deus ivez.

## Skrivagnerez

Tremenet he deus G. Latimier he bugaleaj e-kreiz al levrioù. Abaoe ma 'z eo bihan eo sot gant al lenn hag ar skrivañ. C'hoant he devoa da vezañ skrivagnerez abaoe pell ‘oa. Ne oar ket re abaoe pegoulz ez eo kroget da skrivañ abalamour ma skriv abaoe ma'z eo bihan.
Dedennet-bras e oa gant ar skrivagnerez Evelyne Brisou-Pellen ha c'hoantaet he deus ober un tamm evel ar skrivagnerez-se. Plijout a ra dezhi skrivañ levrioù evit reoù yaouank. Plijout a ra dezhi kalz an traoù faltazius evel Harry Potter, met ivez traoù all bet skrivet gant Bret Easton Ellis pe Amélie Nothomb, da skouer. Nebeutoc'h a amzer he devez bremañ abalamour d'he studioù met klask a ra skrivañ bepred war dammoù follennoù.
Skrivet he deus bet barzhonegoù ivez war ar gelaouenn Al Liamm hag ur romant anvet "Hunvreoù", evit ar re yaouank (Keit Vimp Bev, 2004).
Ezel eo hi eus Mignoned Anjela Duval hag hi eo n'eus sikouret da skaniñ ar restroù evit o lakaat enlinenn

## Barzhoneg

E-barzh Wikiarroud, ur barzhoneg bet skrivet ganti pa oa 10 vloaz.

## Oberennoù

* Danevell en dastumad Kae da welet..., skrivet gant skolajidi ha liseidi Diwan, Embannadurioù an Hemon, 2001.
* Huñvreoù, Keit Vimp Bev, 2004. Romantig evit krennarded.
* Kemeret perzh en dastumad lizhiri Karantez dispaket, An Alarc'h, 2007. Gant un anv-pluenn.
* Kemeret perzh en dastumadig danevelloù Un', div, teir..., Keit Vimp Bev, 2009. Gant memes anv-pluenn.
* Skridoù (barzhonegoù pe pennadoù) e-barzh Al Liamm.
* Pennadoù reoliek e rann sinema Bremaik abaoe 2006
* Pennadoù e-barzh Bremañ

## Liammoù diavaez

* Hunvreoù, tennet eus romant Gwenvred Latimier-Kervella
* Lennadenn ar barzhoneg Fido gant Anjela Duval

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://bannouheol.com/br/profil/gwenvred-latimier-kervella/
* ↑ (fr) https://www.letelegramme.fr/toute-l-information-de-la-bretagne/spanpoesiespan-les-oeuvres-danjela-duval-en-ligne-1523170.php
* ↑ (fr) https://www.ouest-france.fr/bretagne/anjela-duval-entre-luniversite-1584737