OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Skritur yiek

Ur silabenneg eo ar skritur yiek anvet cuan (LFE : [tswen]) pe wei, implijet evit skrivañ ar yieg komzet e Sina. Kavet ez eus bet skouerioù eus ar XVI$^{vet}$ kantved d'an abretañ holl. Implijet e voe an doare-skrivañ-mañ evit aferioù relijiel pe kuzh e-pad meur a gantved.
Uhel-tre e oa deuet da vezañ an niver a c'hrafemennoù er silabenneg klasel, betek 8 000. Pa voe unvanet e 1975 e tiskennas an niver a c'hrafemennoù, enni bremañ gant 819 grafemenn en holl evit skrivañ 756 silabenn a-orin yiek ha 63 evit gerioù o tont eus yezhoù all, dreist-holl ar sinaeg. Ar silabenneg arnevez-se an hini eo a vez kelennet er skolioù.
Diorroet ez eus bet ivez un doare da implijout al lizherenneg latinek evit skrivañ ar yieg (anvet a-wechoù ivez pe loloeg) ma ra gantañ kristenion a-orin yiek nemetken.

## Gwelet ivez

* Yieg
* Silabenneg

## Liammoù diavaez

* Omniglot
* Klevet an holl arouezennoù Yi war Zwordy.com
# Zenaida aurita

Zenaida aurita :
| Zenaida aurita. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Columbiformes |
| Kerentiad : | Columbidae |
| Genad : | Zenaida (evned) |
| Anv skiantel ||
| Zenaida aurita (Temminck, 1809) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Zenaida aurita a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Columbidae. Anvet e voe Columba Aurita (kentanv) da gentañ-penn (e 1809) gant al loenoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).
Evn broadel enez Anguilla eo.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ :
* Zenaida aurita aurita, en Antilhez Bihanañ (eus Anguilla da c'hGrenada),
* Zenaida aurita salvadorii, war aodoù hanternoz ledenez Yucatán, Cozumel, Holbox hag Isla Mujeres,
* Zenaida aurita zenaida, e Bahamas, Antilhez Brasañ hag Inizi Gwerc'h.

## Liammoù diavaez

* Zenaida aurita war al lec'hienn BirdLife International.
* Zenaida aurita war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN)..
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ Zenaida aurita war al lec'hienn Avibase.
# Tir

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Tir a c'hall bezañ meur a dra.
* TIR (Travaux d'Investigation et de Recherche), un ti-embann gallek e Breizh
* Tir (douar)
* Tir (Fenikia), Τύρος Týros e henc'hresianeg, a zo صور Ṣūr e Liban hiriv
* Tír na nÓg, ur bed mojennel a zo anv anezhañ e gwengelouriezh Iwerzhon
* Tir (albom), ur bladenn gant ar ganerez kembreat Cerys Matthews
# Tachymarptis

Tachymarptis :
| Tachymarptis melba. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Apodidae |
| Anv skiantel ||
| Tachymarptis Roberts, 1922 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Tachymarptis a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ glaouered, krouet e 1922 gant an evnoniour suafrikan Austin Roberts (1883-1948).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Tachymarptis aequatorialis
** T. a. aequatorialis, bamendae, furensis, gelidus ha lowei,
* Tachymarptis melba (glaouer kof gwenn)
** T. m. africanus, archeri, bakeri, dorabtatai, maximus, marjoriae, melba, nubifugus, tuneti ha willsi.
Pemzek (15) isspesad zo en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Apodidae/Tachymarptis (lennet e-barzh d'an 13 a viz Mezheven 2019).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Émilie Barbe de Saint-Prix

Émilie Barbe Guitton, pe an Itron de Saint-Prix, ganet d'ar 7 a viz Ebrel 1789 e Kallag ha marvet d'ar 27 a viz Genver 1905, e Montroulez, a voe un dastumerez kanaouennoù brezhonek er vro etre Montroulez ha Kallag. E-touez an dastumerien vreizhat gentañ war an dachenn e voe bet.

## Buhez

Merc'h da Pierre-Jean Guitton, alvokad e Parlamant Breizh ha barner a beoc'h, ha da Barbe Françoise Le Denmat-Restguen e voe.
Dimeziñ a reas e 1816 da Charles Jean André Tixier Damas, kont Saint-Prix (1775-1849). Ofiser a vor e oa hennezh ha maer Plouyann e voe e-pad ur pennadig. Pemp bugel o devoe : tri mab, Charles, Philippe ha Jean, ha div verc'h, Marie-Émilie hag Émilie Barbe.
Bevañ a rae Émilie Barbe de Saint-Prix, gant he familh, e maner Traoufeunteunioù, e Plouyann, hag e maner Kerbournet, e Sant-Servez. Un ti o doa e Montroulez ivez. En ti-se, a gonter, e veze degemeret tud a bep seurt, republikaned ha roueelourien.
Mervel a reas d'an oad a 76 vloaz, d'ar 27 a viz Genver 1905 e Montroulez. Beziet e voe e bered Plouyann, e-kichen he gwaz.

## Dastumerez ha treizherez zigemenn d'an dastumerien all

Gant an itron de Saint-Prix e voe dastumet kanaouennoù, e Treger ha Kerne-Uhel, adalek 1820. N'he deus embannet tra ebet, met kaset he doa lod eus ar c'hanaouennoù dastumet ganti da Gervarker. Marzin, kan X Barzhaz Breizh, a oa bet dastumet ganti e bro Dreger, da-lâras Kervarker e-unan. Hervez Anatol ar Braz e oa bet sikouret e dad, Nicolas Le Bras, gant an itron de Saint-Prix da zastum kanaouennoù, ha lavaret he doa dezhañ he doa kaset meur a werz da Gervarker. Met goulenn a reas ne vije ket meneget hec'h anv evel dastumerez e levr Barzhaz Breizh.
Kanaouennoù all he doa kaset da Yann-Vari Penwern. An dornskridoù anezho, goude bezañ bet e maner Leskivid e Dirinonn, hag e maner Kerzaoulaz e Lannurvan goude, zo en em gavet bremañ e Levraoueg abati Landevenneg.

## Levrlennadur

* Yann-Charlez Kerzale, "An Itron de Saint-Prix". E-barzh Feiz ha Breiz, niv. 225, 22 Mae 1869.
* Yvon Le Rol, An Itron de Saint-Prix, Travaux d'Investigation et de Recherche, 736 pajenn.

## Pennadoù nes

* Dastum

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N’eus ket eus ar maner ken. Gwerzhet e oa bet e 1923 ha divontet da vezañ adsavet e Plougastell.
* ↑ Diwar-benn ar c'han Marzin e lenner an evezhiadenn-mañ : Nous avons été mis sur la trace de ce chant et du morceau précédent (Merlin-Diwinour) par une dame des environs de Morlaix, qui a bien voulu nous en communiquer des fragments chantés au pays de Tréguier. Nous sommes heureux d'avoir l'occasion de remercier notre aimable et modeste guide, en même temps désolés qu'elle nous ait privés de la satisfaction d'amour-propre que nous aurions eue à la nommer ici.
# Périers-en-Auge

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Périers-en-Auget |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Périers-en-Auge en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Normandie-Cabourg-Pays d'Auge |
| Kanton | Dozulé |
| Kod INSEE | 14494 |
| Kod post | 14160 |
| Maer | Didier Beaujouan |
| Amzer-gefridi | 2020-2026 |
| Gorread | 5,09 km² |
| Led | 49° 15' 26" Norzh |
| Hed | 00° 04' 42" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 26m |
| Uhelder bihanañ | 2 m |
| Uhelder brasañ | 126 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 122 (2021) |
| Stankter | 24 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Périers-en-Auge zo ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Dives emañ Périers-en-Auge.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Plakenn ar re varv ouzh an ti-kêr.
* Iliz katolik Sant Owen, luc'hskeudennoù.
* Prioldi Rouville ha chapel Saint Évrou, XIII$^{vet}$ kantved, rivinet abaoe an XVIII$^{vet}$ kantved.

### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Périers-en-Auge Churchyard

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Hollad | 1 |
Mervel a reas d'ar 7 a viz Even 1944 e-pad Dilestradeg Normandi e-pad an Eil brezel-bed.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2021

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Arcisse de Caumont, Statistique monumentale du Calvados, Embannadurioù Hardel, Caen, 1862, Levrenn 4, Arrondissement de Pont-l'Évêque
* ↑ (en)In Memories
* ↑ (fr)EBSSA
# Dives-sur-Mer

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Dives-sur-Mer |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Dives-sur-Mer en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Auge |
| Arondisamant | Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Normandie-Cabourg-Pays d'Auge |
| Kanton | Cabourg |
| Kod INSEE | 14225 |
| Kod post | 14160 |
| Maer | Pierre Mouraret |
| Amzer-gefridi | 2008-2026 |
| Gorread | 6,46 km² |
| Led | 49° 17' 11" Norzh |
| Hed | 00° 06' 00" Kornôg |
| Uhelder kreiz | 4 m |
| Uhelder bihanañ | 0m |
| Uhelder brasañ | 135 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 5 174 (2021) |
| Stankter | 801 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | (fr)Dives-sur-Mer |
Dives-sur-Mer zo ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* Geunioù an Dives e Dives-sur-Mer.
* War lez Mor Breizh ha genoù ar stêr Dives emañ Dives-sur-Mer.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944: lazhet e voe 21 den e Dives-sur-Mer e miz Even hag e penn-kentañ miz Gouere, c'hwec'h anezhe pa gouezhas un nijerez d'an 8 a viz Even, unnek all gant ur vombezadeg d'an 11 a viz Even, unan all gant ur vindrailhadeg d'ar 16 a viz Even hag unan all gant tennoù kanol d'ar 1añ a viz Gouere; unan anezhe a oa bet ganet e Sant-Meven.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Intron Varia, luc'hskeudennoù.

## Tud
### Tud douaret eno

* Tangi Malmanche.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ (fr)Clochers de France
# Ar Gouloù Gwenn

Ar Gouloù Gwenn a zo anv ur gelaouenn bet kensavet e C'hwevrer 2019 gant Tepod Mab Kerlevenez ha Yann Mikael diwar varvidigezh Kannadig Imbourc'h e dibenn ar bloaz 2018. Embann a reas pennadoù diwar-benn ar c'heleier etrevroadel gant ur sell broadel brezhon. Pemp niverenn ar bloaz da vihanañ a zo bet embannet, dreistkementet a-wechoù gant niverennoù dibarek gouestlet d'un dodenn resis, betek an hini diwezhañ, niverenn 33, e miz Kerzu 2023. Un ti-embann eo ivez.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Cabourg

Cabourg :
| An draezhenn ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Lisieux |
| Kanton | Cabourg (pennlec'h) |
| Kod kumun | 14117 |
| Kod post | 14390 |
| Maer Amzer gefridi | Emmanuel Porcq 2023-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Normandie-Cabourg-Pays d'Auge |
| Lec'hienn web | https://www.cabourg.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 654 ann. (2022) |
| Stankter | 662 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 15 m |
| Gorread | 5,52 km² |
| kemmañ |
Cabourg zo ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War aod Mor Breizh ha genoù ar stêr Dives emañ Cabourg.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Eil brezel-bed

* Dieubet e voe Cabourg gant ar Vrigadenn Piron (Belgiz ha Luksembourgiz) d'ar 21añ a viz Eost 1944.
* Mervel a reas naontek den nann-soudard e Cabourg abalamour d'ar brezel e 1944 hag e 1945.

### XXI$^{vet}$ kantved

* E 2017 e voe tennet ar gumun eus Arondisamant Caen ha lakaet e voe en Arondisamant Lisieux.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Al leti bras.
* Ar c'hazino.

### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Cabourg Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 1 |
| Hollad | 1 |
Karr-nijour e oa. Mervel a reas e miz Here 1942 e-pad an Eil brezel-bed .

## Tud

* Marcel Proust (1871-1922) a ya d'ar Grand Hôtel bep hañv etre 1907 ha 1914.
* Gonzague Saint Bris (1948-2017), skrivagner ha kazetenner gall.
* Sandrine Bonnaire hag he gwaz, bet dimezhet eno, eo paeroned Festival ar film ar gêr.

## Gevelliñ

* Atlantic City, Jerzenez Nevez, SUA
* Bad Homburg vor der Höhe, Alamagn, abaoe 1956
* Bromont, Kebek, abaoe 1975
* Coire, Suis, abaoe 1980
* Jurmala, Latvia, abaoe 1977
* Mayrhofen, Aostria, abaoe 1956
* Mondorf-les-Bains, Luksembourg, abaoe 1956
* Oussouye, Senegal
* Salcomb, Bro-Saoz, abaoe 1969
* Spa, Belgia, abaoe 1978
* Terracine, Italia, abaoe 1956

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ar gêr

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Normandie 44 - la Mémoire
* ↑ (fr)Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ (en)In Memories
# Tepod Mab Kerlevenez

Tepod Mab Kerlevenez (Thibaud Johan Maurice Erkelens diouzh e anv gwir), ganet d'ar 15 a viz Gouere 1990 e Plañvour, zo emsaver, skrivagner, troour, kelenner war ar brezhoneg hag ar saozneg, ha kaner brezhonek.
Mab eo d'un Izelvroad ha d'ur C'hallez. Reiñ a ra kentelioù brezhoneg d'ar re all war Youtube.
Gantañ eo bet savet Ar Gouloù Gwenn, a zo ur gelaouenn hag un ti-embann.

## Oberennoù

* An dazont klodus, Ar Gouloù Gwenn, 2019
* Un istor eus ar yezh vrezhonek, Ar Gouloù Gwenn, 2019
* Mouezhioù an Impalaeriezh vrezhon-ha-keltiek, dastumad kanaouennoù, Ar Gouloù Gwenn, 2019
* Kanoù kouerel, poblek ha brezelek Breizh dieub, dastumad kanaouennoù, Ar Gouloù Gwenn, 2019
* Barzhonegoù ha komzoù-plaen, Ar Gouloù Gwenn, 2019
* Telenngan da Vreizh, barzhoneg, Ar Gouloù Gwenn, 2019
* Peseurt ster hollek reiñ da Sketla Segobrani ?, kounskrid skol-veur, Ar Gouloù Gwenn, 2019
* Lazh e liorzh ar gañsellerezh, Ar Gouloù Gwenn, 2019
* Evit kregiñ gant ar steredouriezh, Ar Gouloù Gwenn, 2021
* Penaos bezañ pinvidik ?, Ar Gouloù Gwenn, 2021

## Troidigezhioù

* Emgann Ballon, Ar Gouloù Gwenn, 2019
* Istor Breizh, gant Arthur Le Moyne de La Borderie, Ar Gouloù Gwenn
** Kentañ levrenn, 2021
** Eil levrenn, 2022 (kendroet gant Roparz Hemon)

## Liammoù diavaez

* Ristenn Youtube Tepod Mab Kerlevenez
* Pennadoù gantañ e-barzh Al Liamm

## Notennoù

* ↑ An dazont klodus, p. 6
* 1 2 An dazont klodus, p. 5
* ↑ À Caudan, le collège Saint-Jo accueille de nouveaux enseignants et personnels. Le Télégramme.
* ↑ Ur gelaouenn nevez a zo ganet !
* ↑ Dek levr nevez dindan dek miz amzer
# YouTube

YouTube, LLC zo ur savenn stadunanat da eskemm videoioù war an Internet, diazezet e San Bruno e Kalifornia. Tri implijiad eus PayPal : Chad Hurley, Steve Chen, ha Jawed Karim, o devoa savet ar servij e miz C'hwevrer 2005. Google en deus prenet al lec'hienn e miz Du 2006 evit ur sammad a 1,65 milmilion US$ ; unan eus skourroù Google ez eo YouTube hiziv-an-deiz. Implijerien YouTube a c'hall lakaat videoioù en-linenn, sellet ouzh videoioù all, o notenniñ ha burutellañ, o eskemm, o gwellaat, o diskuliañ, ha heuliañ implijerien all. Dre YouTube e c'heller gwelet a bep seurt doareoù filmoùigoù, pe e vefent bet savet gant tud a-vicher, embregerezhioù pe gant tud nann arbennikaet.
E-touez an danvez a c'heller kavout war ar savenn ez eus klipoù, klipoù skinwel, filmoùigoù, filmoùigoù bruderezh, teulfilmoù, enroladennoù son, filmoùigoù tañva, filmoùigoù live, ha videoioù blogañ, filmoùigoù kelenn ha filmoùigoù doare DOY. Darn eus an danvez a gaver war YouTube zo lakaet en-linenn gant hiniennoù ; lod anezho a-teu a-benn da vezañ brudet ha da c'hounit arc'hant e-giz-se (Inoxtag, Squeezie…). Bez' ez eus ivez danvez degaset gant embregerezhioù bras evel CBS, BBC, Vevo, hag Hulu a ro digoust danvez da welet dre hanterouriezh YouTube dre un c'henemglev gant ar savenn.
An arvesterien n'int ket enrollet ne c'hellont nemet gwelet videoioù al lec'hienn. Ar re a zo izili a c'hell ouzhpenn arvestiñ, lakaat en-linenn danvez diniver, notenniñ hag eskemm. Ar videoioù hag a c'hellfe bezañ arvarus (feulster, reizh....) na c'hellont bezañ gwelet nemet gant an implijerien enrollet a zo 18 vloaz pe ouzhpenn.
# La Meurdraquière

La Meurdraquière :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi Cotentin |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Coutances |
| Kanton | Bréhal |
| Kod kumun | 50327 |
| Kod post | 50510 |
| Maer Amzer gefridi | Delphine Brigitte Fontaine 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Granville, terre et mer |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 195 ann. (2022) |
| Stankter | 26 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 32 m — brasañ 126 m |
| Gorread | 7,60 km² |
| kemmañ |
La Meurdraquière zo ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* E La Meurdraquière emañ andon ar Boscq.

### Gerdarzh
## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Cérences hag e Distrig Coutances. Lakaet e voe en Arondisamant Coutances e 1800 hag e Kanton Bréhal e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas triwec'h gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,64% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a voe lazhet d'an 22 a viz Eost 1914 e penn-kentañ ar brezel, soudarded e oant o-daou er 25vet Rujumant Troadegiezh, unan e Charleroi, egile e Tamines.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas tri milour eus ar gumun.
* Emgann Normandi, 1944: lazhet e voe un nijour stadunanat d'an 28 a viz Gouhere; d'an 29 a viz Gouere e voe lazhet ur c'houblad tud nann-soudard gant ur vombezadeg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Varzhin, XIV$^{vet}$ kantved.
* Monumant ar re varv, luc'hskeudenn.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# HK 416

An Heckler & Koch HK416 zo ur fuzuilh-arsailh kambret e 5,56 × 45 mm. Krouet e oa bet ha produet e vez gant an embregerezh alaman Heckler & Koch. Diazezet eo he stumm hollek war ar familh fuzuilhoù AR-15, met ober a ra gant ur sistem amprest-gazoù deveret eus hini ar G36 ijinet gant Heckler & Koch ivez.

## Istor

Er bloavezhioù 1990, an Nerzhioù Ispisial Delta Force eus arme SUA a genlabouras gant Heckler & Koch evit sevel ur garabinenn nevez e plas an Heckler & Koch MP5 pa gave dezhe e oa re wan ar munision 9 mm implijet enni, hag an M4, re vras herveze. Heckler & Koch a c'hellas tapout skiant diwar raktresoù all kaset da benn gante evel hini G36 ar Bundeswehr, XM8 arme SUA (nullet e 2005) ha programm gwellaat an SA80 A2 evit ar British Army. Heckler & Koch M4 a oa anv kentañ ar raktres, met dilezet e voe goude klemmoù gant Colt Defense.
Goude amprouennoù e deroù ar bloavezhioù 2000 e cheñchas an Delta Force e fuzuilhoù M4 evit an HK416D e miz Meurzh 2005. Dibabet e voe evel arm standart armeoù Norvegia e 2008 ha Bro-C'hall e 2017.
Ur stumm kambret e 7,62 × 51 mm eus an HK 416 a zo bet savet dindan an anv HK 417.

## Implijerien ofisiel

* Alamagn : Nerzhioù Ispisial, Bundeswehr
* Aostralia
* Brazil : Nerzhioù Ispisial
* Estonia : Nerzhioù Ispisial
* Filipinez
* Frañs : arme
* Hungaria
* Indonezia
* Italia
* Izelvroioù : Nerzhioù Ispisial
* Iwerzhon
* Japan : Nerzhioù Ispisial
* Jordania
* Republik Korea
* Kroatia : Nerzhioù Ispisial
* Luksembourg : arme
* Malaysia
* Montenegro
* Norvegia : arme
* Polonia : Nerzhioù Ispisial
* Portugal
* Serbia
* Singapour
* Slovakia
* Spagn
* Stadoù-Unanet Amerika : Joint Special Operations Command, US Marine Corps ha reoù all. Un HK 416 a voe implijet gant ur skipailh Navy SEALs da lazhañ Ousama ben Laden e miz Mae 2011 e Abbottabad (Pakistan).
* Turkia : Nerzhioù Ispisial
* Ukraina : arme (pourvezeziet gant an Izelvroioù)

## Daveennoù

* ↑ (en) HK 416 war lec'hienn Heckler & Koch, lennet d'an 28/01/2024
* ↑ (en) Hervez testeni Larry Vickers, bet ezel eus an Delta Force, 18/11/2020
* ↑ (fr) HK 416 F el lodenn Nos armes war defense.gouv.fr (lennet d'ar 27/01/2024)
* ↑ (en) PAPPALARDO Joe, Face time with the HK 416 - The gun that killed Bin Laden war PopularMechanics.com, 07/06/2011 (lennet d'an 28/01/2024)
# Abhainn an Scáil

Abhainn an Scáil (Annascaul e saozneg) zo ur gêriadenn eus mervent Iwerzhon, e ledenez An Daingean, e kontelezh Ciarraí.

## Liammoù diavaez

* Annascaul Village
* Dingle Peninsula Tourism: Annascaul
* Annascaul Walks hill walking club
* Kastell Minard e-kichen Abhainn an Scáil
* Hannifins Bar
* Lenn Abhainn an Scáil
Kêr-benn ar gontelezh : Trá Lí :
| Kêrioù all | Baile an Bhuinneánaigh • Cathair Saidhbhín • Cill Airne • Cill Orglan • An Daingean • Lios Tuathail • An Neidín • Oileán Chiarraí |
| Parrezioù, kêriadennoù ha Bailte fearainn | Abhainn an Scáil • Ard Fhearta • Baile na nGall • Baile an Sceilg • An Baile Dubh • Baile an Fheirtéaraigh • Baile an Mhuilinn • Baile an Ridire • Baile Uí Thaidhg • Béal Átha Longfoirt • Baile Mhic Eilegóid • Baile Uí Shíoda • Bréanainn • Brosnach • An Caladh • Cathair Uí Mhóráin • Cathair Bó Sine • Cathair Dhónaill • Caislean Graighre • Caisleán na Mainge • Ceann Trá • Cill Flainn • Cill Garbháin • Cill Mhaoile • An Clochán (Ciarraí) • Cnoc na gCaiseal • Na Coirríní • Coolgarriv • An Corráin, • Cuas an Bhodaigh • An Currach • DairbhreDoire Mór • Doire Fhionain • Dubháth • Dún Chaoin • An Faiche Mór • An Fearann Fuar • An Fhianait • An Fheothanach • Fionnóg • An Fosadh • Gníomh go Leith • Cill Doire (Ciarraí) • Lios Póil • LiosEiltín • Leac Snámha • Maigh Mheáin • Mainistir Ó dTorna • An Ráth Mhór • An Scragán • An Siopa Dubh • An tSnaidhm • Tairbeart • An Tearmann) • An Teampall Nua • An Tóchar • Tuath Ó Siosta |
| Rummad:Kontelezh Ciarraí |||
# Cumbria

Cumbria :
| Banniel Cumbria | |
| Gorread | 6 768 km² |
| Poblañs | 496 600 |
| Stankted ar boblañs | 73,4 annezad/km² |
| Distrigoù ||
| Barrow-in-Furness Su Lakeland Copeland Allerdale Eden Carlisle ||
Ur gontelezh eus Bro-Saoz eo Cumbria (/ˈkʌmbriə/, rannyezh cumbriaek:), e gwalarn ar vro, a-stok ouzh mervent Bro-Skos.
Krouet e voe e 1974 diwar gendeuziñ kontelezhioù Cumberland, Westmorland, lodennoù eus Lancashire ha West Riding of Yorkshire. Carlisle eo kêrbenn kontelezh Cumbria.
Klotañ a ra mui-pe-vui gant Rheged kozh, ur rouantelezh vrezhon er Grennamzer uhelañ. N'eo Cumbria nemet un adstumm eus Kembre (latin: Cambria), da lavaret eo ur vro poblet gant Kembreiz (Brezhoned an Norzh).

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Kuzul Kontelezh Cumbria
# Smith & Wesson Model 17

Ar Smith & Wesson Model 17 zo ur revolver c'hwec'h tenn kalibr .22 Long Rifle, dezhañ ur blatinenn un-ober ha daou-ober, produet gant an embregerezh amerikan Smith & Wesson. Savet eo tro-dro d'ar stern K, ment krenn ar merk.

## Istor

Dont a ra ar Smith & Wesson 16 ha 17 eus revolverioù ar bloavezhioù 1930 ha 1940. Ar revolver K-32 Masterpiece, savet e 1935, a oa kambret e .32 S&W Long. Harzet eo bet produiñ an arm e-pad an Eil Brezel-bed. E 1947 e voe produet adarre ha lakaet e gwerzh asambles gant ur stumm kambret e .22 LR, ar K-22 Masterpiece. Hemañ zo deuet da vezañ ar Model 17 goude.
Dilezet e oa bet ar Model 16 gant ar merk e 1983 dre ma ne oe ket poblek ken ar c'halibr .32 S&W Long. Chomet e oa a-sav produiñ ar Model 17 e 1998 abalamour e felle d'ar merk produiñ nebeutoc'h a armoù enne dir glasaet.

## Perzhioù

Ar Model 17 zo dezhañ ur vizerez a c'haller reoliañ hag ur viz war beg ar c'hanol mod Patridge. Soñjet eo bet evel ur revolver sport hag e c'halle bezañ prenet er bloavezhioù 1960 gant tri opsion, an "Tri T" : Target Trigger, Target Hammer ha Target Grips. Hirderioù standart ar c'hanolioù a oa 4" (101,6 mm), 6" (152,4 mm) ha 8 3/8" (212,7 mm). Ar Model 17-6, 4" e ganol, ne weler ket alies peogwir e oa ar Model 18 tost heñvel outañ, dezhañ ur c'hanol 4" ivez.

## Stummoù all

* Smith & Wesson Model 18
* 22 Combat Masterpiece
* Smith & Wesson Model 617
* Smith & Wesson Model 53

## Bremañ

Smith & Wesson zo adkroget da broduiñ ar revolver-mañ e 2009 dindan an anv Model 17 Masterpiece abalamour da gresk ar goulenn war revolverioù mod-kozh ar merk, evel ur pemzek arm kozh bennak savet ganto.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Smith & Wesson

## Daveennoù

* ↑ Shideler, Dan (2009). The Gun Digest Book of Modern Gun Values: The Shooter's Guide to Guns 1900-Present, Gun Digest Books (in en). ISBN 0-89689-824-5.
* ↑ Supica, Jim (janvier 2007). Standard Catalog of Smith & Wesson, F+W Media, Inc (in es). 394 p. ISBN 0-89689-293-X.