# Brec'h (kumun)

Brec'h :
| Ekomirdi Sant-Degan. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Brech |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | Pleuwigner |
| Kod kumun | 56023 |
| Kod post | 56400 |
| Maer Amzer gefridi | Fabrice Robelet 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | An Alre Kiberen Douar Atlantel |
| Bro velestradurel | Bro an Alre |
| Lec'hienn Web | www.brech.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 7 057 ann. (2022) |
| Stankter | 173 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 43′ 17″ Norzh 2° 59′ 40″ Kornôg / 47.7213888889, -2.99444444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 45 m bihanañ 0 m — brasañ 66 m |
| Gorread | 40,86 km² |
| Brec'h ||
| kemmañ |
Brec’h a zo ur gumun eus Breizh e kanton Pleuwigner e departamant ar Mor-Bihan.

## Brezhoneg
### Ya d'ar brezhoneg

* D'ar 16 a viz Here 2012 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'ar 14 a viz C'hwevrer 2014 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.

### Deskadurezh

* Klasoù divyezhek a zo er skol bublik abaoe 1989.
* E distro-skol 2024 e oa enskrivet 62 skoliad er c'hlasoù divyezhek (19,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Pleuwigner; e Bann an Alre e oa; miret ha brasaet e voe kanton Pleuwigner e 1801 gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Brec'h en Arondisamant an Oriant bet krouet e 1800$^,$.

### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ
* 103 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, d.l.e. 4,13 % eus he foblañs e 1911.
* Fuzuilhet e voe ur milour breizhat ag ar gumun, bet soudardaet en Oriant, gant al Lu gall d'ar 19 a viz Meurzh 1917.
Eil brezel-bed
* D'ar 17 a viz Mae 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17 eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) e Kerbeleg e Brec'h; lazhet e voe c'hwec'h nijour eus e baread, ar pevar nijour all a voe tapet d'an Alamaned.
* Mervel a reas 14 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
Brezel Aljeria
* Ur gwaz a varvas.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar chapel.
* Ar c'halvar.
* Park ar Verzherien
* Park ar Verzherien. Ar chapel
* Chapel Intron-Varia ar C'hras, XVI$^{vet}$ kantved, ha kalvar e Trev-a-Vrec'h.
* Monumant ar re varv.

## Douaroniezh

* Al Loc'h, ar stêr a dremen dre Vrec'h.
* War lez al Loc'h emañ Brec'h.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| 2014 | → bremañ | Fabrice Robelet | tu-dehou, distrollad |
| 1989 | 2014 | Paul Baudic | tu-kleiz, distrollad |
| 1983 | 1989 | Raymond Le Blay | |
| 1953 | 1983 | Paul Gauter | |
| 1947 | 1953 | François Robic | |
| 1935 | 1947 | Michel Auffret | |
| 1919 | 1934 | François Robic | |
| 1878 | 1919 | Joseph Le Boulch | |
| 1878 | 1878 | Joseph Le Boulch | |
| 1875 | 1877 | Joseph-Marie Le Boulch | |
| 1874 | 1875 | Joseph-Marie Le Bourser | |
| 1848 | 1874 | Joseph Le Boulch | |
| 1837 | 1848 | Jean Le Boulch | |
| 1833 | 1837 | Julien Gauter | |
| 1830 | 1833 | François Coriton | |
| 1816 | 1830 | Jean-Marie Le Guennec | |
| 1796 | 1816 | Jean-Louis Marie Béard | |
| 1792 | 1794 | Guy Le Germain | |
| 1791 | 1792 | Michel Auffret | |
| 1790 | 1791 | Julien Lorho | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud
### Tud bet ganet eno

* Jorj Kadoudal, penn chouan e-pad an Dispac'h gall, 1añ a viz Genver 1771.
* Joseph Marie Rio (28 a viz Mae 1886-19 a viz Meurzh 1917), soudard breizhat en 72vet Rujumant Troadegiezh, soudardaet en Oriant, bet fuzuilhet evit bout «dilezet e bost dirak an enebour»gant al Lu gall e Somme-Yèvre (departamant Marne,Bro-C'hall) e-pad ar Brezel-bed kentañ$^,$.

## Liammoù diavaez

* (br) Brec'h war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Distro-skol ar c’helenn divyezhek e 2019
* ↑ Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 54 ha 284
* ↑ Cassini - EHESS - Brec'h - Fichenn ar gumun
* ↑ - Monumant ar re varv
* ↑ Ouest-France, d'al Lun 4 a viz Du 2013, pajennoù "An Oriant"
* ↑ Pertes USAAF
* ↑ - Monumant ar re varv
* ↑ - Monumant ar re varv
* ↑ Diellaoueg Mérimée
* ↑ Ouest-France, d'al Lun 4 a viz Du 2013, pajennoù "An Oriant"
* ↑ Mémoire des hommes