OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Andrev Latimier

Ganet eo bet Andrev Latimier d'ar 16 a viz Ebrel 1923 e Pariz (XVIII$^{vet}$ rann). Mont a reas da Anaon d'an 29 a viz Gouhere 1998 e Lannuon.

## E vuhez

Genidik oa e dad eus Loudia (Breizh-Uhel) hag e vamm eus Plouilio (Bro Dreger). Dimeziñ a reas e 1948 gant Suzanna Drillet, ganet ivez e Pariz (XVII$^{vet}$ rann), he zud genidik o-daou eus Plouilio. C'hwec'h bugel o deus bet. Bet oa bet o labourat e prefeti Pariz, el Levrdi Keltiek e Pariz ha goude, e melestradurezh an Deskadurezh-Stad ma chomas betek fin e amzer labour evel isrener Kreizenn Rannvro an Dafar Pedagogel (CRDP) e Roazhon. Ne c'hellas dont en-dro da Vreizh nemet e 1972. Kavet e vez roud anezhañ evel emsaver e 1941 pa gejas ouzh Pêr ar Bihan en ur skol stummañ danvez mentourien. Reiñ a rae d'ar mare-se kentelioù brezhoneg e Kêr-Vreizh, straed Saint-Placide e VII$^{vet}$ rann Pariz. Daremprediñ a rae ivez kelc'hioù keltiek : "Nevezadur", "Amzer da Zont" ha "Korollerien Breiz-Izel". Rener "Nevezadur" e voe e dibenn ar bloavezhioù 1940.
E deroù 1946 en em gavas e-touez ar strollad tud yaouank a grouas, e Pariz, ar gelaouenn Al Liamm : Glaoda Millour, Herri ar Floc'h, Ronan Chevalier, Erwan Tymen, Pêr ar Bihan. Gant niverenn 6 (Genver-C'hwevrer 1948) Al Liamm, e kendeuzas Al Liamm ha Tír na nÓg. Skrivet en doa Andrev Latimier pennadoù-stur an niverennoù 1 betek 7. Kendelc'her a reas ingal goude da gemer perzh er skipailh betek e dremenvan. Reizhañ a rae an amprouennoù ha kemer a rae, a vare da vare, karg un niverenn en he fezh. Ne skrivas ket kalz pennadoù e-unan. Tu zo da venegiñ e studiadenn diwar-benn Markiz ar Roari en niverenn 19.
Morse ne voe diseblant e-keñver politikerezh. Ezel e oa bet eus MOB (Mouvement pour l'Organisation de la Bretagne) ha skoazellet en doa ar gelaouenn L'avenir de la Bretagne. Tizhet e voe gant stourm an Aljerianed evit o frankiz ha dedennet gant mennozhioù ar rummad en deus savet Unvaniezh Demokratel Breizh. Reizher Skol Ober e voe ivez ur wech war e leve e Perroz-Gireg.
# Comic

Comic eo ar ger a vez implijet er Stadoù-Unanet evit envel bannoù-treset. N’eo ket gwelet ar sevel bannoù-treset evel un dra sirius pe arzel er Stadoù-Unanet, setu perak e soñj da dud zo e talvez ar ger da envel istorioù evit ar vugale. Abalamour da se eo bet krouet an dro-lavar graphic novel (romant grafek). Hiziv an deiz e vez implijet ar ger comic da envel istorioù gourharoz dreist-holl, rak an istorioù-se eo ar re a vez produet ar muiañ er Stadoù-Unanet.
Daou rummad comic a zo :
Embannet e vez ar c’homic books dindan stumm kazetennoù miziek. Meur a arzour a ra war-dro : senaroour, treser, liver (liv du nemetken), lizherenner, liver (holl livioù all). An holl re all a vez anvet romantoù grafek, e gwenn ha du e vezont peurliesañ.
An dreserien hag ar re a ijin ar senario n’int ket perc’henn war an tudennoù : an embanner eo ar perc’henn. Setu perak e c’hall meur a dreser ha meur a senaroour labourat war un dudenn. Dindan renerezh ur pennskrivagner emañ an holl gomic books. An den-se a ra war-dro ar rummad : war be tu ez aio ar senario, piv a dreso hag a ijino ar senario. Gallout a ra zoken goulenn ma chomo ur rummad a-sav. Ma kav eo dav sachañ evezh al lennerien e c’hall goulenn ma vo lazhet un dudenn. Gwechall e veze skignet ar c’homic books e stalioù-kazetennoù hag e stalioù drogerezh ha spiserezh. Hiziv an deiz e kaver anezho e comics-shop nemetken.

### Comic books enno gourharozed

* Superman (krouet gant Jerry Siegel ha Joe Shuster)
* Batman (krouet gant Bob Kane ha Bill Finger)
* Captain America (krouet gant Joe Simon ha Jack Kirby)
* Wonder Woman (krouet gant H.G. Peter ha William Moulton Marston)
* Fantastic Four (krouet gant Stan Lee ha Jack Kirby)
* Hulk (krouet gant Stan Lee ha Jack Kirby)
* Thor (krouet gant Stan Lee ha Jack Kirby)
* Spider-Man (krouet gant Stan Lee ha Steve Ditko)
* Iron Man (krouet gant Stan Lee ha Don Heck)
* X-Men (krouet gant Stan Lee ha Jack Kirby)
* Avengers ha New Avengers (krouet gant Stan Lee ha Jack Kirby), ur strollad ennañ Iron Man, Thor, Hulk, Captain America Hawkeye, Scarlet Witch, Quicksilver, Hercules, Vision…)
* Daredevil (krouet gant Stan Lee ha Bill Everett)
* Silver Surfer (krouet gant Stan Lee ha Jack Kirby)
* Wolverine (krouet gant Len Wein ha Herb Trimpe ; kendalc’het gant Chris Claremont / Dave Cockrum)
* Elektra (krouet gant Frank Miller)
* Dr. Strange (krouet gant Stan Lee ha Steve Ditko)
* Hellboy (Mike Mignola)
* Sandman/Morpheus (Neil Gaiman)
* Spawn (Todd McFarlane)
* Sin City (Frank Miller)
Comic books underground :
* Omaha The Cat Dancer (Reed Waller)
* Fritz the Cat (Robert Crumb)
* Fabulous Furry Freak Brothers (Gilbert Shelton)

### Embannerien comics er Stadoù-Unanet

* Archie Comics
* Aspen Comics
* Basement comics
* Bongo Comics
* Zongo Comics
* Chaos ! Comics
* Dark Horse Comics
* DC Comics
* Vertigo
* WildStorm Productions
* Fantagraphics Books
* Image Comics
* Todd McFarlane Productions
* Top Cow Productions
* Marvel Comics
* Slave Labor Graphics

## Gwelout ivez

* Marvel Comics
# Cut (albom The Slits)

Cut eo titl pladenn vras gentañ The Slits. Deuet eo er-maez e miz Gwengolo 1979, embannet e voe gant Island Records (ILPS 9573) er Rouantelezh-Unanet ha gant Antilles (AN 7077) er Stadoù-Unanet. Ne reas ket kalz a berzh pa euas er-maez, koulskoude emañ e plas 58 war listenn The 100 Greatest British Albums bet aozet gant the Observer e 2004. .
Adembannet eo bet dindan stumm ur bladenn CD en Europa e 1990 hag en-dro e 2000 e-barzh ar rummad anvet the Island Master series (IMCD 90 ha IMCD 275). E 2005 e voe prenet an enrolladenn orin gant Koch Records (Island Def Jam Records a oa c'hoazh perc'henn warni hag adembannet e voe ar bladenn CD evit ar wech kentañ er Stadoù-Unanet. Betek-hen ne oa nemet ar pladenn saoz (enporzhiet) a c'halle an dud prenañ, dre ma oa diviet embannadenn orin ar bladenn pell zo.

## Roll ar c'hanaouennoù

Holl donioù gant Viv Albertine, Tessa Pollitt, Arianne Forster (Ari Up) ha Paloma Romero (Palmolive)

### Tu A

* "Instant Hit" – 2:43
* "So Tough" – 2:41
* "Spend, Spend, Spend" – 3:18
* "Shoplifting" – 1:39
* "FM" – 3:35

### Tu B

* "Newtown" – 3:48
* "Ping Pong Affair" – 4:16
* "Love und Romance" – 2:27
* "Typical Girls" – 3:57
* "Adventures Close to Home" – 3:28
Bonus tracks (tonioù ouzhpennet)
* "I Heard It Through the Grapevine" (Barrett Strong, Norman Whitfield)
* "Liebe and Romanze" (Slow Version)

## Sonerien

* Ari Up - kan
* Viv Albertine - gitar
* Tessa Pollitt - gitar boud
* Budgie - taboulinoù
* Dennis Bovell - sonefedoù
Luc'hskeudenn gant Pennie Smith

## Perzhioù all

* Enrollet e-pad nevezamzer 1979 e Ridge Farms Studio
* Produet gant Dennis Bovell
* Padelezh : 31:52
* Embannet gant Island Records

## Daveoù

* Weisbard, Eric; Craig Marks (1995). Spin Alternative Record Guide. Vintage Books.

## Liammoù diavaez

* liamm Pennad burutellañ e lec'hienn Allmusic
* liamm Pennad e lec'hienn BBC
* liamm Pennad e lec'hienn Pitchfork
# Dark Horse Comics

Dark Horse Comics zo un ti-embann comics savet e 1986 gant Mike Richardson, ha staliet e Milwaukie (Oregon). Trede ti-embann comics ar Stadoù-Unanet eo, goude Marvel Comics ha DC Comics. Concrete gant Paul Chadwick eo ar c'homic kentañ bet embannet gant Dark Horse. Adalek 1988 en deus Dark Horse lakaet embann comics diazezet war filmoù evel Alien ha Predator. Goude-se ec'h embannas comics diazezet war re all evel Buffy the Vampire Slayer. Aet eo brud an ti-embann war gresk a-drugarez da aozerien evel Frank Miller ha Mike Mignola.

## Comics

| 300 Barb Wire Badger gant Mike Baron Billy the Kid Big Guy and Rusty the Boy Robot, gant Frank Miller ha Geof Darrow. City of Others gant Steve Niles ha Bernie Wrightson Concrete gant Paul Chadwick Criminal Macabre, de Steve Niles & Kelley Jones, (cover) Tim Bradstreet B.P.R.D. : The Universal Machine, gant Mike Mignola ha John Arcudi Grendel The Goon gant Eric Powell Hard Boiled gant Frank Miller ha Geof Darrow Hellboy, gant Mike Mignola Marshal Law The Mask Motorhead gant D.G. Chichester ha Karl Waller | R.I.P.D. gant Peter M. Lenkov ha Lucas Marangon Red Rocket 7 Rex Mundi, gant Arvid Nelson ha Juan Ferreyra Samurai: Heaven and Earth Scarlet Traces : The Great Game gant Ian Edginton Sin City SpyBoy Lobster Johnson gant Jason Armstrong ha Mike Mignola Milkman Murders, The, gant Joe Casey ha Steve Parkhouse The Nail, gant Steve Niles, Rob Zombie, Nat Jones, Simon Bisley Nexus, Alien Justice gant Mike Baron ha Steve Rude The Residents: Freak Show The Secret, gant Mike Richardson Usagi Yojimbo gant Stan Sakai Will to Power X(Dark Horse Comics) |

## Embannet dindan aotre

| Alien vs. Predator, Aliens, Aliens Omnibus Buffy The vampire Slayer, Emily Strange gant Rob Reger ha Jessica Gruner Godzilla Gunsmith Cats Hard Looks Hellgate: London gant Ian Edginton Indiana Jones | Predator, Predator Omnibus Signal to Noise, gant Neil Gaiman ha Dave McKean Star Wars, (Dark Times, Rebellion, General Grievous, Knights of the Old Republic, Star Wars Omnibus, Star Wars : Legacy) Shrek Terminator Violent Cases, gant Neil Gaiman ha Dave McKean Who Wants to be a Superhero? war Sci Fi Channel Xena |

## Manga

| Ghost in the Shell Oh My Goddess! Bubblegum Crisis Astro Boy Trigun, Digimon Blade of the immortal Shaman Warrior, gant Park Joong-Ki Banya, gant Kim Young-Oh Eden, gant Hiroki Endo | Tanpenshu, gant Hiroki Endo Ohikkoshi, gant Hiroaki Samura Hellsing The Ring MPD-Psycho, gant Eiji Otsuka ha Sho-U Tajima Berserk The Corpse Delivery Service, gant Eiji Otsuka ha Housui Yamazaki Old Boy, gant Garon Tsuchiya ha Nobuaki Minegishi Lady Snowblood, gant Kazuo Koike ha Kazuo Kamimura |

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Dark Horse Comics
# DC Comics

DC Comics a zo un ti-embann comic books amerikan. Ur skourr eus Time Warner eo. E-pad pell e oa staliet DC Comics e 666 Fifth avenue e New York ; er bloavezhioù 1990 eo bet kasetda 1700, Broadway. « DC » a dalvez « Detective Comics ». Div lodenn a zo ouzhpenn : Vertigo, gouestlet da istorioù faltazi ha Wildstorm gouestlet da istorioù skiant-faltazi ha da c’hourharozed modern.

## Istor

Dont a ra DC Comics eus kenteuziñ tri zi-embann : National Allied Publications, Detective Comics, hag All-American Publications. An daou gentañ anezho a genteuzas er bloavezhioù 1930 a-benn sevel National Comics (anvet National Periodical Publications da c’houde). An trede hini a voe adprenet e 1945. D’ar mare-se e oa « DC »ul logo a vije lakaet war golo al levrioù.
A-benn diskoulmañ ar c’hudennoù a savas pa voe embannet troioù-kaer kozh ha re nevez harozed zo, hag evit lakaat klotañ re harozed bet prenet gant tiez-embann all, e voe embannet Crisis on infinite earths e 1985. Un heuliad rannet e daouzek lodenn eo, ulo lodenn eus an istor a zo bet skrivet gant Marv Wolfman ha treset gant George Perez. En heuliad-se e voe kemmet da vat ar pezh a oa kinniget ganbt DC betek-henn : echu gant ar bedoù lies, ur mennozh hag a oa bet implijet e-pad bloavezhioù, hag a oa amsklaer. En heuliad-se ez eas neuze ul lodenn eus gourharozed DC da get, ha staliet e voe ur bed nevez, a-benn nevesaat da vat holl gourharozed DC Comics.
E 1998 e voe adprenet Wildstorm gant DC.
E 2005 e rankas pennoù DC respont da bolitikerezh embann Marvel Comics hag a oa o paouez krouiñ Ultimate Marvel. Krouet e voe neuze an tikedenn All-Star, a-benn kinnig istorioù gourharozed vrudetañ DC Comics, kinniget en un doare aes evit ma c'hellfe forzh piv lenn anezho ha savet gant tresourien diouzh ar c'hiz. An daou heuliad kentañ a voe All Star Batman and Robin, The Boy Wonder gant Frank Miller ha Jim Lee ha Superman gant Grant Morrison ha Frank Quitely. Er memes bloavezh e voe modernaet ivez logo DC.

## Harozed DC Comics

* Adam Strange
* Aquaman
* Batman
* Catwoman
* Flash
* Justice League of America
* Green Arrow
* Green Lantern
* Martian Manhunter
* Sandman
* Superman
* Swamp Thing
* Teen Titans
* Watchmen
* Wonder Woman
* Wildcat

## Treserien ha senarioourien

* Neal Adams
* Murphy Anderson
* Ross Andru
* Jim Aparo
* Cary Bates
* Mike W. Barr
* John Broome
* Kurt Busiek
* Nick Cardy
* Peter David
* Steve Ditko
* Chuck Dixon
* Lee Elias
* Garth Ennis
* Steve Englehart
* Gardner Fox
* Neil Gaiman
* Keith Giffen
* Devin Grayson
* Sid Greene
* Tom Grummett
* Carmine Infantino
* Geoff Johns
* Dan Jurgens
* Bob Kane ha Bill Finger
* Gil Kane
* Robert Kanigher
* Barbara Kesel
* Karl Kesel
* Jack Kirby
* Joe Kubert
* Jim Lee
* Paul Levitz
* Jeph Loeb
* Frank Miller
* Doug Moench
* Alan Moore
* Ruben Moreira
* Grant Morrison
* William Moulton Marston
* Dennis O'Neil
* Jerry Ordway
* George Pérez
* James Robinson
* Tim Sale
* Julius Schwartz
* Jerry Siegel ha Joe Shuster
* Gail Simone
* Roger Stern
* Curt Swan
* Mark Waid
* Judd Winick
* Marv Wolfman

## Liamm diavaez

* Lec’hienn ofisiel DC Comics
# Elektra: Assassin

Elektra: Assassin a zo titl un heuliad comics berr (8 levrenn) hag a voe a-bouez bras en istor ar c'homics. Embannet e voe gant Epic Comics, ur skourr eus Marvel Comics, etre 1986 ha 1987. Ar senbario a zo bet skrivet gant Frank Miller hag an tresadennoù savet gant Bill Sienkiewicz.

## Krouerien

Frank Miller ha Bill Sienkiewicz a oa e barr o brud e-touez al lennerien comics pa voe embannet Elektra:Assassin. Degemeret mat-tre e voe an heuliad gant al lennerien, dres d'ar mare ma teuas ivez Batman: The Dark Knight Returns er-maez.
En heuliad ec'h implijas Sienkiewicz doareoù skeudenniñ ne oant ket bet implijet betek-henn : dourlivañ ha pegadennoù da skouer.

## Renkadur

Ne glote ket senario Miller gant reolennoù "comic book code". Setu perak ne voe ket embannet gant Marvel Comics, met gant Epic Comics, un ti-embann hag a lakae embann levrioù ne zerent ket ouzh ar vugale. Ne voe ket gwerzhet Elektra:Assassin er stalioù kazetennoù, met e stalioù bannoù-treset nemetken.

## Senario

Kregiñ a ra an traoù e Suamerika, eno emañ Elektra en un ti evit ar re sot hag e klask kavout he memor en-dro. Diaes eo al levrenn gentañ da lenn, dre ma'z eo ken mesk-divesk an istor ha memor Elektra. Soñjal a re edarvoudoù kozh evel marv he mamm, an taolioù a bakas gant he zad (ne ouezer ket ha gwir eo pe get) hjag e re nevesoc'h, evel muntroù he deus kaset da benn. Dizoloiñ a reer ivez ez eus eus The Beast, hag a redi an dud da zoujañ d'e urzhioù dre lakaat anezho da evañ e laezh. Er penn-kentañ ne ouezer ket re pe bal en deus The Beast, ha goude-se e komprener ez eo mennet da aozañ ur brezel nukleel. Goude bezañ c'hwitet e ra war-dro kabal-prezidant Ken Wind. Ur wech dilennet e klask hemañ aozañ ur brezel nukleel a-enep da Rusia. Dont a ra a-benn Elektra da guitaat ti ar re sot dre douellañ Garrett, hag a labour evit S.H.I.E.L.D.. Neuze e krog Garrett da glask we he lerc'h met ne zeu ket a-benn da bakout anezhi. Elektra a laka ur savadur, ennañ Garrett, da darzhañ, ha distrujet eo Garrett. Skiantourien eus rann eus S.H.I.E.L.D. a adsav Garrett dindan stumm ur robot, ha stagañ a reont e benn gwir ouzh ar robot. Kenderc'hel a ra da glask war-lerc'h Elektra, met merzout a ra e vo dibosupl dezhañ tapout anezhi.
# Mike Kelley

Mike Kelley (1954 e Detroit) a zo unan eus arzourien vrudetañ aod kornôg ar Stadoù-Unanet abaoe 1980. Labourat a ra gant loened plouzet, tapisoù, bannieloù, tresadennoù hag objedoù liesseurt. Pegadurioù, staliadurioù ha video a vez graet gantañ. Hervez ar vurutellerien e c'haller renkañ e oberennoù en Abjection.

## E vuhez

Mike Kelley a voe ganet e Wayne (Michigan), ur bannlev eus Detroit, e 1954. E yaouankiz gasas eno ma oa bet diwanet strolladoù sonerien evel Iggy and The Stooges. Kemer a reas perzh er strollad sonerien Destroy All Monsters. E 1978 ez eas da Los Angeles ma heulias kentelioù er California Institute of the Arts hag e stagas gant meur a raktres (The Sublime, Monkey Island, Plato's cave ha Lincoln's Profile) ma'z implijas tresadennoù, livadurioù, delwennoù, skridoù hag ivez taolioù-kaer. Brudet e teuas da vezañ e diavaez Los Angeles er bloavezhioù 1980 gant e rummad staliaduriioù anvet Half-a-Man. Kemer a reas perzh ivez en Documenta 9. E 1992 e voe implijet oberennoù Kelley da sevel golo ar bladenn Dirty gant Sonic Youth. E 1993 e voe kinniget un diskouezadeg war holl e oberenn er Whitney Museum e New York. Abaoe 1982 e vez diskouezet e oberennoù er Metro Pictures e New York. Ezel eo bet eus Poetics gant John Miller ha Tony Oursler hag o doa studiet er California Institute of the Arts ivez. Ezel eo eus rann arzoù-kaer Art Center College of Design Pasadena.

## E oberenn

Diazezet eo labour Kelley war ar politikerezh, ar brederouriezg, an istor, ar sonerezh underground, an arzoù kinklañ ha sevenadur ar vicherourien. Diskouez a ra en e oberennoù ar c'hudennoù etre renkadoù hag etre paotred ha merc'hed evel kudennoù stag ouzh ar reolioù, an torfederezh hag ar wallsiegezh. E miz Du ha miz Kerzu 2005 e voe aozet e ziskouezadeg pouezusañ anvet Day is Done er Gagosian Gallery. Enni e tiskouezas staliadurioù liesvedia en o zouez pezhioù arrebeuri emlusk, ha filmoù lidoù huñvreet diazezet war levrioù aour liseoù, krogadoù sport ha pezhioù-c'hoari 1. E miz Kerzu 2005 e lavaras ar buruteller Jerry Saltz (a labour evit Village Voice) e oa Day is Done ur skouer eus al luskad clusterfuck aesthetics ("kened ar reuz"), ur rann eus an arzoù a vremañ da geñver plas brasoc'h-brasañ al liesvedia2.

## Un dibab oberennoù

* "Half-a-Man", 1987-91, rummad objedoù, tresadennoù ha staliadurioù
* "Pay for Your Pleasure", 1988, staliadur
* "Heidi", 1992, video (gant Paul McCarthy)
* "Mike Kelley's Proposal for the Decoration of an Island of Conference Rooms (with Copy Room) for an Advertising Agency Designed by Frank Gehry", 1992

## Levrlennadur

* Educational Complex Onwards (1995-2008), Mike Kelley, Les Presses du réel, 2009 ISBN978-2-84066-356-0}}

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Kelley er Gagosian Gallery
* Mike Kelley er Greizenn Pompidou
# Mika Etchebehere

Mika Etchebehere, pe Michèle Feldman he gwir anv, (2 a viz C'hwevrer 1902 en Arc'hantina – 7 a viz Gouere 1992) a oa ur stourmerez anarkour ha marksour hag a gemeras perzh e POUM e-pad Brezel Spagn.

## He buhez

Ganet e oa en Arc'hantina en ur familh yuzev hag he doa ranket tec'hout kuit eus Rusia abalamour d'ar pogromoù. Pa oa yaouank e voe ezel eus strollad anarkour Rosalio. E 1920, p'edo e skol-veur Buenos Aires, e kejas gant Hippolyte Etchebehere hag a oa ezel eus ar strollad "Insurrexit". Levezonet e oant gant dispac'h Rusia ha neuze e tivizjont emezelañ er strollad komunour. Buan e voent skarzhet, abalamour d'o zechoù anarkour. E 1931 ez ejont da Europa. E 1932 edont e Berlin, ma verzjont e pe stad e oa ar vicherourien alaman. E miz Gouere 1936 ez ejont da Vadrid hag e kemerjont perzh er POUM. Hippolyte a varvas e-pad un emgann d'ar 16 a viz Eost 1936. Dilennet e voe neuze e wreg e penn ar bagad. Met pa voe rediet stourmerien ar republik da asantiñ d'ar soudardelaaat e voe kaset d'an 38vet batailhon. Ar batailhon a voe peuzflastret ha neuze e voe lakaet da ofiserez er 14vet rannarme, renet gant an anarkour Cipriano Mera. Kemer a reas perzh en emgannoù betek miz Even 1938. Goude-se e voe divizet ne vrezelfe ket mui ar maouezed, neuze e roas kentelioù d'an dud dizesk. P'en em gavas arme Franco e Madrid e teuas a-benn da dec'hout war-du Frañs. E-pad an Eil brezel bed edo o chom en Arc'hantina, hag e tistroas da Frañs e 1946.

## Levrlennadur

* Mika Etchebehere, Ma guerre d'Espagne à moi, Denoël, 1976 ha Babel-Actes Sud, 1998
** Cynthia Gabbay, "Identidad, género y prácticas anarquistas en las memorias de Micaela Feldman y Etchebéhère", Forma. Revista d'estudis comparatius. Art, literatura, pensament, nº 14, Barcelona, 2016, pp. 35–57. http://www.raco.cat/index.php/Forma/article/view/326720/417234
** Cynthia Gabbay, “(Jewish) Women’s Narratives of Caring and Medical Practices during the Spanish Civil War”, Nashim: A Journal of Jewish Women’s Studies and Gender Issues, Special Issue 36: Jewish women medical practitioners in Europe before, during and after the Holocaust, Indiana University Press, Printemps 2020, 205-233, https://muse.jhu.edu/article/760408
** Cynthia Gabbay, “El onceavo mandamiento: memoria del fuego en la literatura judía y feminista de la guerra civil española”, (Eds.) Emmanuel Kahan, Ariel Raber, y Wanda Wechsler (NEJ, IDES), Hacer Patria. Estudios sobre la vida judía en Argentina, Buenos Aires: Teseo, 2020, 31-67. ISBN 9789878654430, publié aussi dans Mozaika Magazine, Barcelona, 5 novembre 2020 http://mozaika.es/magazine/en/el-onceavo-mandamiento-memoria-del-fuego-en-la-literatura-judia-y-feminista-de-la-guerra-civil-espanola-3/
** Cynthia Gabbay, “Babilonia y Revolución en España: Prácticas de escritura cosmopolita de una miliciana/ Mika Feldman Etchebehere”, (Eds.) Julia Kölbl, Iryna Orlova et Michaela Wolf, ¿Pasarán? Kommunikation im Spanischen Bürgerkrieg. Interacting in the Spanish Civil War, Vienna: New Academic Press, 2020, 82-99. ISBN 978-3-7003-2179-8
# Ti-plouz

Un ti-plouz, pe un ti-soul, pe c'hoazh un ti-kolo, a zo un ti-annez hengounel hag a gaver war ar maez. Tiez-plouz a veze kavet stank gwechall e kement bro zo en Europa, hag a vez kavet c'hoazh e broioù zo, Breizh-Veur pe Alamagn, e Normandi, hag e kornadoù zo eus Breizh, evel er Briver. An anv ti-plouz a zeu eus an danvez implijet da deiñ an tiez : plouz ed, plouz segal pe korzennoù raoskl. Hiziv an deiz ez eus klask war-lerc'h an tiez-plouz peogwir int dibar. Peurliesañ e vezont renevezet da zegemer touristed.

## Tiez-plouz Normandi

E Normandi ec'h implije ar beizanted an danvezioù a gavent aes : dour ha pri-prad mesket, mein, koad hag ed a veze hadet ganto. Diaz an tiez a veze savet peurliesañ gant kailhastr, rak un danvez-difuiñ eo. Treustoù koad derv a veze implijet da sevel ar mogerioù hag an doenn, hag etrezo e veze lakaet ur meskaj plouz, pri ha dour anvet ardilh.
A-benn sevel un doenn didreuzus e rank an doenn bezañ war zinaou da vat. Evit ma ne vefe ket re uhel e rank an ti bezañ strizh, hag hir-tre e c'hall bezañ ivez : sed displegadenn stumm hengounel tiez-plouz Normandi. Ez-hengounel e veze lakaet pri-prad e penn an doenn, hag er pri-se e veze plantet elestr (s.o. ar skeudenn). Gant kresk ar mammgwriziennoù e veze dalc'het penn ar c'horzennoù raoskl.
Dañjerus e oa ivez an tiez-plouz rak deviñ aes a raent, dreist-holl en amzer ma veze graet tan en oaled. Se zo kaoz mateze ez oar paouezet d'ober gant plouz evit lakaat teol, pe mein-glas.

## Pennadoù kar

* taigh dubh

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Teiñ gant plouz e Polonia
* Teiñ gant plouz e Breizh