OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Emgann Blanchetaque

Emgann Blanchetaque a oa bet stourmet d'ar 24 a viz Eost 1346 etre un armead Saozon renet gant ar roue Edouarzh III hag un nerzh gall renet gant Godemar du Fay. An emgann a oa bet ul lodenn eus Kampagn Crécy, a oa bet e penn kentañ Brezel Kant Vloaz.
Al lu saoz a oa dilestret war ledenez Cotentin d'an 12 a viz Gouhere. Aet e oant war-raok o tistrujañ dre an tan dreist-holl, en ur dreuziñ lod eus tiriadoù pinvidikañ Bro-C'hall ha betek 32 gilometrad diouzh Pariz. War o hent e oant bet o preizhañ kêriadennoù lies. Goude-se e oa aet ar Saozon etrezek an norzh, gant ar spi en em liammañ gant un armead kevredidi Flamanked o doa aloubet ar vro adalek Flandrez. Bez e oa bet troc'het o hent dezho gant ar roue gall Fulub VI, hag en devoa lakaet gwarnizonoù en holl bontoù ha roudouroù eus ar stêr Somme hag heuliet e oa bet ar Saozon gant un armead c'hall. An dachenn a oa bet tennet diouti ar miroù boued gant ar c'hallaoued, hag ar Saozon a oa trapet fall a-benn neuze.
Goude bezañ kelaouet e oa ur roudour e Blanchetaque, dek kilometrad diouzh ar mor, Edouarzh en doa tizhet anezhi, met kejet e oa bet gantañ gant un nerzh renet gant Fay. Ur wech diskennet live an dour gant an tre, un nerzh gwaregerien hir Bro-Saoz a oa deuet a-benn da dreuziñ ar roudour, hag erruet e kreiz ar stêr o doa tennet biroù war un nerzh goprsoudarded gall arbalastrerien anezho. Deuet e oa ar Saozon a-benn da lakaat anezho da gilañ. Marc'heien c'hall o devoa klasket bontañ anezho er-maez deus ar stêr, met ur wech c'hoazh e oa bet diaes dezho dre obererezh ar waregerien. Ouzhpenn-se e oa bet kaset tud a-arm da harpañ anezho. Un emgann taer a oa bet e-kreiz ar stêr, ha rediet e oa bet ar C'hallaoued da gilañ. Kaset e oa bet soudarded saoz ouzhpenn er stourm, ar C'hallaoued a oa bet beuzet ha kilet forzh penaos. Ar c'holloù evit ar C'hallaoued a oa bet uhel, betek an hanter eus an nerzh engouestlet. Evit ar Saozon e oa bet izel-tre ar c'holloù. Daou zevezh goude emgann Blanchetaque, an nerzh diazez gall renet gant ar roue Fulub VI a oa bet riñset en Emgann Crécy gant ur c'holl buhezioù uhel spontus. Edouarzh en doa paouezet ar c'hampagn brezel o lakaat seziz war Calais, hag a oa kouezhet goude 12 miz. Evit ar Saozon e oa bet un trec'h peurglok rak deuet e oant a-benn da wareziñ ur mirlec'h e norzh Bro-C'hall hag a chomas suj dezho e-pad 200 vloaz.
# Emgann Azincourt

Emgann Azincourt zo un emgann a c'hoarvezas e Bro-C'hall, d'ar 25 a viz Here 1415, etre arme ar roue gall ha hini Herri V, roue Bro-Saoz, ma voe trec'h ar Saozon.
# Yann II Alençon (Valois)

Yann II Alençon, ganet d'an 2 a viz Meurzh 1409 hag aet da Anaon d'an 8 a viz Gwengolo 1476, a oa dug Alençon, kont Perche, ha brezelour gall e-pad ar Brezel Kant Vloaz. Mab e oa da Yann Iañ Alençon ha Mari Breizh, itron La Guerche. Deuet e oa da vezañ dug Alençon goude marv e dad en Emgann Azincourt. Dreistbrudet eo bet Yann II dre brezeliñ evit ar roue gall Charlez VII gant Janed Ark. En em gannañ a reas ivez e tu ar Saozon hervez an dro. Bac'het e voe en abeg da se. Dieubet e voe gant ar roue Loeiz XI.
# Mari Breizh (1391-1446)

Mari Breizh (Naoned, 18 a viz C'hwevrer 1391 - dianav, 18 a viz Kerzu 1446) a oa ur briñsez vreizhat. Bez' e voe Kontez Perche hag Itron La Guerche eus 1396 betek 1414, ha Kontez Alençon eus 1404 betek 1414. E 1414 e voe Dugez Alençon, Kontez Perche hag Itron La Guerche, pa voe lakaet tiriad he gwaz da zugelezh gant ar roue gall Charlez VI. Goude marv he gwaz e 1415 en Emgann Azincourt e viras Mari Breizh an titl ag Itron La Guerche, he mab Yann o vont da Zug Alençon ha Kont Perche. Ul liamm etre Tiegezh Montfort dugelezh Breizh ha Tiegezh Valois-Alençon Bro-C'hall e voe Mari Breizh eta.

## Buhez

Merc'h e oa da Yann IV (dug Breizh) (1339-1399) ha d'e bried Janed Breizh (1370-1437), ur verc'h da Charlez II Navarra.
D'ar 26 a viz Mezheven 1396 e sinas an dug Yann IV ur gevrat gant ar c'hont Pêr II Alençon evit dimeziñ e verc'h gant Yann Iañ Alençon, mab Pêr, a voe kont d'e dro e 1404. Pemp bugel o devoe :
* Pêr (4 a viz Here 1407 - 16 a viz Meurzh 1408) ;
* Yann II Alençon (1409-1476) a vrezelias a-bep-eil a-enep ar Saozon hag a-du ganto ;
* Yanna (1412-1420)
* Charleza (1413-1435), hag a yeas da leanez.
Goude marv he fried en Azincourt 1415, e rankas Mari Breizh tec'hel kuit eus Normandi, ma oa bet o c'hortoz an emgann. He mab Yann II Alençon a voe paket gant ar Saozon en Emgann Verneuil e 1424 ; en e frankiz e voe lakaet e 1427, goude bout paeet e zaspren ; diwezhatoc'h e voe brudet evel unan eus heulierien Janed Ark.
Den ne oar pelec'h e voe beziet Mari Breizh, Itron La Guerche, goude he marv e 1446. He bugale avat a ouzer pelec'h emañ o bezioù.

## Notennoù

* ↑ (fr) Perceval de Cagny & Henri Morganvillé (1902) : Chroniques de Perceval de Cagny, publiée pour la première fois pour la Société de l'histoire de France, pp. 20 ha 38 Lenn en-linenn
# Somme (stêr)

Ar stêr Somme zo ur stêr e Pikardi, e hanternoz Bro-C'hall, 245 km hed dezhi, hag en em daol e Mor Breizh. Dont a ra hec'h anv eus ur ger keltiek Samma a dalveze kement ha sioul hag a vez adkavet e meur a anv-lec'h er broioù gallek.
Roet he deus hec'h anv d'an departamant gall Somme e 1790.
# George Fox

George Fox (1624-1691) a ziazezas emsav ar Grenourien (Quakers) e Bro-Saoz.
Kregiñ a reas al luskad-se e-kreiz ar XVII$^{vet}$ kantved e Bro-Saoz, pa fellas d'ur strollad ennañ muioc'h evit 50 prezeger baleer anavezet evel an "tri-ugent kadarn" (en o zouez James Naylor, George Fox, Margaret Fell ha Francis Howgill) adsevel un azeulerezh diazezet war ar pezh a gredent e oa doareoù ober an Iliz kristen en he deroù, o lakaat ar pouez war anaoudegezh hiniennel ar C'hrist gant an hiniennoù ordinal. A-du eo an istorourien da welet e George Fox ar saver pe ar rener pennañ e deroù al luskad.

## Notennoù

* ↑ Da skouer er pennad "The History of Quakerism" gant Elbert Russell, The American Historical Review, The University of Chicago Press, levrenn 48, Nnn 2, miz Genver 1943, pp 293-294, diverradenn, Arthur J. Mekeel a ya a-du gant an aozer a zeskriv Fox evel « ar ener kentoc'h evit diazezer » al luskad (saozneg : the "leader rather than founder").
# Syma

Syma :
| Syma torotoro. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Anv skiantel ||
| Syma Lesson, 1827 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Syma a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ dirediged, krouet e 1827 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Syma megarhyncha
** S. m. megarhyncha ha sellamontis,
* Syma torotoro
** S. t. flavirostris, ochracea ha torotoro.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alcedinidae/Syma (lennet e-barzh d'an 13 a viz Genver 2025).
# Ispidina

Ispidina :
| Ispidina picta, luc'hskeudennet e Park broadel Lenn Manyara (Tanzania). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Anv skiantel ||
| Ispidina Kaup, 1848 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ispidina a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ dirediged, krouet e 1848 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad a ya d'ober ar genad :
* Ispidina lecontei
** I. l. lecontei ha ruficeps,
* Ispidina picta
** I. p. ferrugina, natalensis ha picta.
O c'havout a reer en Afrika, pemp (5) isspesad en holl.

## Rummatadur

Diblaset e voe ar spesad Ispidina madagascariensis d'ar genad Corythornis hag anvet Corythornis madagascariensis da-heul disoc'h labourioù skiantel embannet e 2007.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alcedinidae/Ispidina (lennet e-barzh d'an 13 a viz Genver 2025).
* ↑ Robert G. Moyle, Jérôme Fuchs, Eric Pasquet & Ben D. Marks Feeding behavior, toe count, and the phylogenetic relationships among alcedinine kingfishers (Alcedininae), Journal of Avian Biology, 38(3): 317-326, miz Mae 2007.
# Eugène Ionesco

Eugen Ionescu, brudet evel Eugène Ionesco, ganet d'ar 26 a viz Du 1909 hag aet da Anaon d'an 28 a viz Meurzh 1994, a oa un dramaour roumanian-gall a skrive e galleg dreist-holl. Bez e oa bet unan eus tudennoù pennañ ar Ar c'hoariva avant-garde en XX$^{vet}$ kantved. Ionesco a bet enaouer evit meur a vennozh pe teknik c'hoariva, o kregiñ gant un "enep pezh c'hoari", La Cantatrice chauve, ar pezh a oa bet lañs C'hoariva an diskiant. Gant pezhioù c'hoari all oc'h heuliañ mennozhioù ar prederour Albert Camus, e voe ergerzhet gant Ionesco meizadoù an diskiant hag an dreistrealouriezh. Deuet e oa da vezañ ezel eus an Académie française e 1970, hag enoret e oa bet e 1970 gant Priz Stad aostrian evit al lennegezh europat, hag e 1973 gant Priz Jeruzalem .

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ The Editors of Encyclopaedia Britannica. Eugène Ionesco; French dramatist. Britannica online
* ↑ The Editors of Encyclopaedia Britannica. "Theatre of the Absurd". Britannica online
# Galway Girl

Galaway Girl a zo ur single gant ar c'haner-sonaozer saoz Ed Sheeran embannet er bloavezh 2017.

## Testeniekadurioù

| Bro | Pladenn | Unanennoù |
| Bro-C'hall | Platin | 133 333 + |
| Iwerzhon | 5xplatin | 75 000 |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) Les certifications, e lec'hienn snep
* ↑ Testenniekadurioù Ed Sheeran, Bro-Iwerzhon, e lec'hienn instagram, aozer: teddysphotos
# Gilles Thomas

Éliane Taïeb, ganet Grimaître d'ar 7 a viz Kerzu 1929 hag aet da Anaon d'an 3 a viz Gwengolo 1985 (da 55 bloaz), brudet dre he anvioù-pluenn Gilles Thomas ha Julia Verlanger, a oa ur skrivagnerez c'hall a skiant-faltazi.

## Oberennoù
### Sinet « Gilles Thomas »
#### Dastumad Anticipation

| Les Hommes marqués, niv. 737 L'Autoroute sauvage, niv. 742 (adembannet e 2008 gant Bragelonne) La Mort en billes, niv. 772 L'île brûlée, niv. 910 La Croix des décastés, niv. 767 Les Voies d'Almagiel, niv. 832 La Légende des Niveaux Fermés, niv. 841 ha niv. 1764 Les Ratés, niv. 818 Horlemonde, niv. 991 (a roas ar vandenn-dreset Horlemonde) | L'Ange aux ailes de lumière, niv. 873 D'un lieu lointain nommé Soltrois, niv. 928 La Jungle de pierre, niv. 949 La Porte des serpents, niv. 1013 Les Cages de Beltem, niv. 1191 Acherra, niv. 1968, adembannadur brasaet de Beltem, levr 1. Offren, niv. 1969, ade mbannadur brasaet Cages de Beltem, levr 2. |

#### Dastumad Horizons de l'au-delà

* Magie sombre

### Sinet « Julia Verlanger »

* La Flûte de verre froid (1976)
* Les Portes sans retour (1978)
* La Terre Sauvage (2008)
* Récits de la Grande Explosion (2008)
* Dans les mondes barbares (2009)
* Les Portes de la magie (2010)
* Les Parias de l’impossible (2010)

### Dastumadoù danevelloù, pe danevelloù

♦ Les Oiseaux de cuir, niv. 1999, unan eus an nebeud danevelloù en dastumad Anticipation e ti Fleuve Noir, ennañ :
| Chasse au rêveur (1963) Reflet dans un miroir (1959) Point final (diembann) Nous ne vieillirons pas (1961) Les gladiateurs (1958) Les oiseaux de cuir (1958) La fenêtre (1958) Si belles et si froides (diembann) | Le laxxi (diembann) Les crabes (1960) La fille de l'eau (1957) Les rois détronés (1973) Une caisse de pruneaux (1961) Les R.A. (1961) La nuit de Martha (1958) Le mal du dieu (1960) | Henrietta (diembann) Soyez bons pour les animaux (1959) Match contre Venus (1958) Le cube (1959) Les derniers jours (1958) Le brouillard (1957) Rue du loup-pendu (diembann) Mon copain Jick (1957) |
Dindan an anv-pluenn « Julia Verlanger » e oa bet embannet an darn vuiañ eus an danevelloù-se, er c'helaouennoù Fiction, Galaxie pe Satellite. ♦ Les Bulles (danevell, miz Here 1956)

## Ar priz Julia Verlanger

Ur priz lennegel Julia Verlanger zo bet krouet e 1986 gant ar Fondation de France. Bep bloaz e vez roet evit enoriñ ul levr skiant-faltazi, moliac'h pe fantasy. Krouet eo bet goude marv ar skrivagnerez gant he gwaz; roet eo gant ur juri (ar skrivagnerez velgiat Sara Doke er penn anezhañ er mare-mañ) abaoe marv ar gwaz.

## Liammoù diavaez

* Julia Verlanger war Fondation de France

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.bragelonne.fr/auteurs/julia-verlanger/
* ↑ https://www.quarante-deux.org/prix/Prix_Julia-Verlanger/
# Michael Weatherly

Michael Manning Weatherly Jr., ganet d'an 8 a viz Gouhere 1968, zo un aktour, produer ha rener skinwel. Brudet eo bet dre e roll Anthony DiNozzo er stirad skinwel NCIS (2003–2016) war ar chadenn skinwel CBS. Brudet e voe ivez pa c'hoarias Logan Cale er stirad skinwel Dark Angel (2000-2002), skignet war ar chadenn FOX. E miz Here 2016 e oa kroget gant ur roll nevez, hini an Doktor Jason Bull er stirad skinwel Bull, war CBS.

## Filmlennadur

Filmoù :
| Bloavezh | Film | Roll |
| 1997 | Meet Wally Sparks | Dean Sparks |
| 1998 | The Last Days of Disco | Hap |
| 2000 | Gun Shy | Dave Juniper |
| 2000 | The Specials | Verdict, Crusader Industries |
| 2001 | Venus and Mars | Cody Battle Vandermeer |
| 2001 | Trigger Happy | Bill |
| 2005 | Her Minor Thing | Tom Lindeman |
| 2010 | Charlie Valentine | Danny Valentine |
Skinwel :
| Bloavezh | Titl | Roll | Notenn(où) |
| 1991 | The Cosby Show | Theo's Roommate | Lodenn: "Theo's Final Final" |
| 1992–95 | Loving | Cooper Alden | Lodennoù dianav |
| 1995–96 | The City | Cooper Alden | Lodennoù dianav |
| 1996 | Pier 66 | Decker Monroe | Film skinwel/Film skinwel pilot |
| 1997 | Asteroid | Dr. Matthew Rogers | NBC Film skinwel |
| 1997 | Spy Game | James Cash | Lodenn: "What Family Doesn't Have its Ups and Downs?" |
| 1998 | The Advanced Guard | Kevin, prizoniad | Sci Fi Channel Film skinwel anvet ivez The Colony |
| 1998 | Significant Others | Ben Chasen | 6 lodenn |
| 1998 | Jesse | Roy | 6 lodenn |
| 1999 | Charmed | Brendan Rowe | Lodenn: "When Bad Warlocks Turn Good" |
| 1999 | The Crow: Stairway to Heaven | James Horton | Lodenn: "A Gathering Storm" |
| 1999 | Winding Roads | Mick Simons | Film skinwel |
| 2000 | Cabin by the Lake | Boone | USA Network Film skinwel |
| 2000 | Grapevine | Jack Vallone | Lodenn: "Jack" |
| 2000 | Ally McBeal | Wayne Keeble | Episode: "Sex, Lies and Second Thoughts" |
| 2000–02 | Dark Angel | Logan Cale | 42 lodenn |
| 2003 | JAG | NCIS Special Agent Anthony "Tony" DiNozzo | NCIS Lodennoù pilot: "Ice Queen", ha "Meltdown" |
| 2003–16 | NCIS | NCIS Special Agent Anthony "Tony" DiNozzo | 306 lodenn; roll penn (Koulzadoù 1—13) |
| 2004 | The Mystery of Natalie Wood | Robert Wagner | ABC Film skinwel |
| 2012 | Major Crimes | Thorn Woodson | Guest star |
| 2014 | Whose Line is it Anyway? | Roll e-unan | Guest star |
| 2014 | Hollywood Game Night | Roll e-unan | 2 lodenn |
| 2014 | NCIS: New Orleans | NCIS Special Agent Anthony "Tony" DiNozzo | Lodenn: "Carrier" |
| 2015 | NCIS: Los Angeles | NCIS Special Agent Anthony "Tony" DiNozzo | Lodenn: "Blame It on Rio" |
| 2016–2022 | Bull | Dr. Jason Bull | Roll penn |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
* Michael Weatherly war IMDb
* Twitter ofisiel Michael Weatherly

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ NCIS' Michael Weatherly to Play Dr. Phil in CBS Drama Pilot Bull.
# Mylène Jampanoï

Mylène Jampanoï, ganet Lena Jam-Panoï d'an 12 a viz Gouere 1980 en Ais de Provença, zo un aktourez a-orin Breton dre he mamm ha sinaat dre he zad

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ PureTrendcom 3/06/2014 Mylène Jampanoï: un aktourez gevrinus e 6 keloù diazez.
# Rag'n'Bone Man

Rag'n'Bone Man, bet ganet Rory Graham d'an 29 a viz Genver 1985, zo ur c'haner saoz.

## Pladennoù
### Albom

* Human (2017)

### Singles

* Human
* Skin

## Dastumad pladennoù

| Albom | Fr | Pladenn | Unanennoù |
| Human | 1 | Fr: 2×platin | Fr: 200 000 |
| Singles | Fr | Pladenn | Unanennoù |
| Human | 2 | Fr: Diamant | Fr: 233 400 + |
| Skin | 16 | Fr: Platin | Fr: 133 400 + |

## Notennoù ha daveennoù

* 1 2 Human Rag'n'Bone Man e lec'hienn coveralia
* ↑ (fr) Top albums de la semaine, e lec'hienn snep
* 1 2 3 (fr) les certifications de Rag'n'Bone Man, e lec'hienn snep
* 1 2 (fr) Top singles de la semaine, e lec'hienn snep
# ÷ (Ed Sheeran)

÷ (distaget "Divide" a dalvez rannañ) zo ur bladenn gant ar c'haner ha sonaozer saoz Ed Sheeran deuet e-maez d'an 3 a viz Meurzh 2017.

## Kanaouennoù

* Eraser
* Castle On The Hill
* Dive
* Shape Of You
* Perfect
* Galway Girl
* Happier
* New Man
* Hearts Don't Break Around Here
* What Do I Know?
* How Would You Feel (Paean)
* Supermarket Flowers

## Gwerzhioù

Tremen 21 300 skouerenn (27 600 gant streaming) eus ar bladenn a voe gwerzhet en Iwerzhon er c'hentañ sizhunvezh ma voe war ar marc'had.

## Renkadurioù

Renkadur sizhunviek :
| Bro | Renk |
| Alamagn | 1 |
| Aostralia | 1 |
| Aostria | 1 |
| Bro-C'hall | 1 |
| Iwerzhon | 1 |
| Zeland-Nevez | 1 |

## Testeniekadurioù

| Bro | Pladenn | Skouerennoù |
| Bro-C'hall | Diamant | 500 000 |
| Iwerzhon | 8xplatin | 120 000 |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (es) Ed Sheeran album Divide el lec'hienn coveralia
* 1 2 https://www.officialcharts.com/chart-news/irelands-top-10-fastest-selling-albums-of-the-decade-between-2010-2019__27859/
* ↑ https://lescharts.com/showitem.asp?interpret=Ed+Sheeran&titel=%F7+%5BDivide%5D&cat=a
* ↑ (fr) Top albums de la semaine, e lec'hienn snep
* ↑ (fr) Les Certifications notre base de données, el lec'hienn snep
* ↑ (en) testenniekadurioù (Ed Sheeran), e lec'hienn instagram, aozer: teddysphotos
# Strollad Frankiz ha Justis

Ar strollad Frankiz ha Justis pe Strollad evit ar Frankiz hag ar Justis (arabeg : حزب الحرية والعدالة, Ḥizb al-ḥurriya wa al-’adala) zo ur strollad politikel egiptat krouet er bloavezh 2011 hag aet da get e 2014.
Gwriziennet hag awenet eo gant aozadur relijiel ar Breudeuriezh vuzulman.

## Krouidigezh

E-pad ren Hosni Moubarak e oa difennet d'an aozadur relijiel Breudeuriezh vuzulman koulskoude e oa tu dezho bevañ en dachenn publik. D'an 30 a viz Ebrel 2011 e oa bet krouet ar strollad Frankiz ha Justis, Mohamed Morsi en e benn.
Stur politikel ar strollad nevez eo hini ar Breudeuriezh vuzulman met dammguzh eo chomet, en abeg da gement-se ne gaver tamm liv awen muzulman ebet en anv. Strizh-tre eo al lezenn en Egipt e-keñver strolladoù politikel relijiel, difennet groñs int, abalamour da se, eo ret d'ar Vreuriezh chom habask gant an tuadur relijiel er prezegennoù, ha kelaouiñ ar strollad anez bezañ divodet dre lezenn.

## Divodañ

An 9 a viz Eost 2014, ar strollad Frankiz ha Justis a zo divodet dre urzh ar justis egiptian.

## Liammoù diavaez

* (ar) Lec'hienn ofisiel
* (en) Lec'hienn ofisiel

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ http://www.rfi.fr/moyen-orient/20110430-egypte-freres-musulmans-creent-leur-parti-politique/.
* ↑ http://www.lemonde.fr/afrique/article/2014/08/09/la-justice-egyptienne-dissout-la-branche-politique-des-freres-musulmans_4469586_3212.html
# August Ferdinand Möbius

August(us) Ferdinant Möbius a zo ganet d'ar 7 a viz Du 1790 e Schulpforta (Saks, Alamagn), ha marvet d'ar 24 a viz Here 1868 e Leipzig. Ur matematikour alaman hag un damkanour steredoniel a oa anezhañ.
Anavezet eo dreist-holl evit e zizoloadenn, seizenn Möbius, ur gorread nann-durc'haus daou vent dezhañ, gant ur bord hepken pa vez lakaet en ur spas euklidel 3 ment. Dizoloet e voe ivez d'an hevelep mare gant Johann Benedict Listing.
Möbius e voe an den kentañ da zegas an daveennoù homogenel e geometriezh projektivel. Arabat meskañ treuzfurmadennoù Möbius, talvoudus e geometriezh projektivel, gant an dreuzfurmadenn a zoug e anv eus teorienn an niveroù. Ar fonksion bouezus μ (fonksion μ(n)) ha formulenn amginañ Möbius a zo e-touez e zegasadennoù da deorienn an niveroù.
Carl Friedrich Gauss a voe skolaer dezhañ.
Diskennad da Martin Luther e oa dre e vamm.

## Oberennoù

* Der barycentrische Calcül : ein neues Hilfsmittel zur analytischen Behandlung der Geometrie, Leipzig (1827)
* Lehrbuch der Statik, 2 Bde, Leipzig (1837)
* Die Elemente der Mechanik des Himmels, Leipzig (1843)
# IMI Galil

Ar Galil zo ur fuzuilh-arsailh israelat kambret e 5,56 × 45 mm, krouet e deroù ar bloavezhioù 1970. Unan eus armoù hiniennel standart arme Israel eo bet betek deroù ar XXIañ kantved.

## Istor ha deskrivadur

Er bloavezhioù 1960 e rae Tsahal gant fuzuilhoù FN FAL kambret e 7,62 × 51 mm. E-pad emgannoù ar Brezel C'hwec'h Devezh e 1967 e voe remerket ne oa ket fiziapl atav ar FAL en emgannoù en dezerzh, ouzhpenn dezhi bezañ ponner a-walc'h. Divizet e voe implijout fuzuilhoù-arsailh nevez. An AK-47 tapet war an tachennoù-emgann digant soudarded egipsian a ziskouezas bezañ mat, met fellet a rae d'an Israeliz ober gant ar c'halibr 5,56 × 45 mm.
Yisrael Galili, ijinour en IMI, a ginnigas ur fuzuilh-arsailh nevez, hag a voe choazet gant an arme goude bezañ keñveriet gant fuzuilhoù all evel an M16 stadunanat. Anvet e voe Galil diwar anv e grouer, ha lakaet er servij e 1973. A. Ur stumm gwellaet eus an AK-47 e oa, dezhañ ul lamm plegus hag ur c'houch reolius etre 300 ha 500 metr. Ul loc'henn da zibab ar mod tennañ (aotomatek pe damaotomatek) a voe ouzhpennet ouzh e du kleiz.

### Stummoù disheñvel

* AR : stumm orin e 5,56 mm
* ARM : heñvel ouzh un AR, dezhi un daoubez gouest da droc'hañ orjal dreinek ivez, un dornikell-dougen hag un distoufer dindan he c'hanol
* SAR : stumm berroc'h e ganol evit ar soudarded e-bourzh kirri pe tankoù
* MAR : stumm berr-kenañ
* Galatz : fuzuilh-resisted kambret e 7,62 mm NATO
Ar rummad Galil ACE, savet adalek ar bloavezhioù 2000, zo deveret eus ar Galil.

## Implijerien

Adalek mae 1973 e voe choazet ar Galil gant Tsahal, met ne voe ket pourveziet d'an holl soudarded dre ma resevas Israel kalz skouerennoù eus an M16 er bloavezhioù 1960 hag e deroù ar bloavezhioù 1970. An Tavor a gemeras he flas adalek ar bloavezhioù 2000. Ar Galil a voe gwerzhet da vroioù all evel Kolombia (e 7,62 mm) pe produet dindan aotre gant broioù evel Suafrika, pe Ukraina dindan an anv Fort-301.

## Daveennoù

* ↑ (en) POPENKER Maxim, Galil, Modern Firearms (lennet d'ar 26/12/2024)
* 1 2 (fr) Galil ARM, Arme et passion (lennet d'ar 26/12/2024)
* ↑ (fr) Galil SAR, Arme et passion (lennet d'ar 26/12/2024)
* ↑ (en) POPENKER Maxim, Galil sniper, Modern Firearms (lennet d'ar 26/12/2024)
# Smith & Wesson Model 10

Ar Smith & Wesson Model 10, anvet da gentañ Smith & Wesson .38 Hand Ejector Model of 1899, ha bet anvet ivez Smith & Wesson Military & Police pe Smith & Wesson Victory Model hervez ar mare, zo ur revolver c'hwec'h tenn kalibr .38, dezhañ ur blatinenn daou-ober, produet gant an embregerezh amerikan Smith & Wesson abaoe 1899. Savet eo tro-dro d'ar stern K, ment krenn ar merk. Unan eus revolverioù gwerzhetañ an XXvet kantved eo, ha war-dro 6 milion a skouerennoù anezhañ zo bet produet.

## Istor

Urzhiet e voe da gentañ dindan an anv Smith & Wesson .38 Hand Ejector Model of 1899 gant an arme stadunanat e 1899. Kambret e oa ar stumm kentañ-mañ e .38 Long Colt. Betek-neuze e veze produet revolverioù dezhe ur ganol da wintañ gant Smith & Wesson, met abalamour da gresk galloud ar munisionoù e rankas an embregerezh sevel armoù dezhe un daboulin hag a winte war ar c'hostez. Goude klemmoù a-berzh ar soudarded e voe kinniget buan gant ar merk ur stumm galloudusoc'h kambret e .38 Special. Hemañ eo bet an hini implijetañ e istor ar Model 10.
E 1905 e voe adanvet ar revolver Smith & Wesson M&P (evit Military & Police). Servijout a reas kalz e-pad ar Brezel-bed Kentañ, ha poblek e teuas da vezañ e-touez ar boliserien goude ar brezel. Da vare an Eil Brezel-bed e voe pourveziet ouzhpenn 590.000 skouerenn eus an arm, anvet neuze Victory Model, d'ar gevredidi. E 1957 e choazas Smith & Wesson reiñ niveroù d'o armoù, ha Model 10 e voe adanvet ar revolver. Poblek-tre e voe an arm e polisoù ar bed betek dibenn an XXvet kantved ha donedigezh ar pistolennoù damaotomatek. Meur a gemmoù bihan a voe degaset d'an arm a-hed ar c'hantved, met chom a reas heñvel dre vras. Paouez a reas e broduiñ e 2010 a-raok adkregiñ e 2012, betek hiziv.

## Liammoù diavaez

* (en) Ar Model 10 war lec'hienn Smith & Wesson

## Daveennoù

* 1 2 3 (en) HAWKS Chuck, The Smith & Wesson Model 10 Military and Police .38 Special Revolver (lennet d'ar 27/12/2024)
* ↑ '(fr)' ROB Houston, STROYAN Christine (renerezh), Armes à feu de légende, Larousse, 2019, p. 163
* ↑ (en) SUPICA Jim, NAHAS Richard, Standard Catalog of Smith & Wesson, 4th Edition, Gun Digest, p. 204