OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Joël Tanter

Joël Tanter, bet ganet d'ar 5 a viz C'hwevrer 1951 e Gwened (Mor-bihan, Breizh), a zo bet ur melldroader a-vicher breizhat etre 1974 ha 1983.

## Melldroader amatour

Askeller kleiz e bost dezhañ war an dachenn n'en devoa c'hoariet nemet e-pad ur c'houlzad e Breizh pa oa yaouank-yaouank, en A.S. Muzillac (Mor-Bihan). D'e c'hwezek vloaz e oa aet da Straßburg da zeskiñ ar vicher a geginour hag eno e oa bet tutaet gant ur c'hleub lec'hel, Football Club Strasbourg Koenigshoffen 1906 (FCSK O6) an anv anezhañ. Gantañ ez eas da gampion ar rummad Enor eus Kevre Elzas e 1972 ha paket en devoa div Gib Elzas e 1973 ha 1974.

## Melldroader a-vicher

E 1974, goude bezañ bet dibabet gant ar gourdoner gall Paul Frantz un nebeud mizvezhioù a-raok, ez eas da c'hoari evit RC Straßburg. Ne oa ket ur c'hoarier e-touez ar re ampartañ met prim e oa, ken prim ma oa bet moranvet Bip-bip. Eno e chomas betek 1982, bet c'hoariet daou c'hant trizek krogad ha plantet tri fal warn-ugent gantañ en holl. Gant ar c'hleub elzasat ez eas da gampion Rummad 2 Bro-C'hall e 1977 ha kampion Rummad 1 Bro-C'hall e 1979. Kemeras a reas perzh ivez e c'hwec'h krogad ar c'henstrivadegoù europat :
* ouzh IF Elfsborg ( Sveden), Hibernian F.C. ( Bro-Skos) ha MSV Duisburg ( Alamagn) e 1978-79,
* ouzh IK Start ( Norvegia), Dukla Praha ( Tchekoslovakia) hag Ajax Amsterdam ( Izelvroioù) e 1979-80.
E 1982, dre ma ne oa mui war lizheroù ar gourdoner nevez — Roger Lemerre — e kavas gwelloc'h mont da FC Rouan a oa o paouez pignat e Rummad 1 Bro-C'hall. Aze ne chomas nemet ur c'houlzad, bet kemeret perzh e pemp krogad warn-ugent (hep merkañ pal ebet).
Paouez a reas gant ar vicher-se e 1984 pa oa o c'hoari evit Association sportive aixoise (Rummad 3 Bro-C'hall) : adoberataet e oa bet e c'hlin a oa bet gloazet div wech kent, siwazh dezhañ.
Distreiñ a reas da Elzas ha mont da geginour evel m'en devoa graet e veno dont da vezañ e deroù e vuhez. Aet e oa war e leve e miz C'hwevrer 2011.

## Liamm diavaez

* Red-micher Joël Tanter war Football Database.eu

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'eus ket mui anezhañ abaoe ar 1añ a viz Eost 1991.
* ↑ N'en devoa ket Tanter labouret tamm ebet gant Frantz a-benn ar fin dre ma oa bet erlec'hiet gant Hennie Hollink ha goude gant Robert Domergue.
# Joëlle Aubron

Joëlle Aubron, ganet d'ar 26 a viz Mezheven 1959 e Neuilly-sur-Seine, ha marvet d'ar 1añ a viz Meurzh 2006, a oa ur stourmerez en Action Directe.
Gwreg kleiz eo bet da Yann-Ber Tihernon e fin ar bloavezhioù 70. Harzet eo bet d'an 9 a viz Ebrel 1982, ha kondaonet eo bet da 4 bloavezh toull-bac'h evit bezañ kuzhet armoù. Dimezet he doa gant Régis Schleicher, ezel ivez eus Action Directe. Ober a rae war-dro ul levrdi anarkour met divizout a reas bezañ dindan kuzh e 1985 pa zivizas Action Directe kreñvaat e oberennoù. En em strollañ a rejont neuze gant ar Fraction Armée Rouge. Kemeret he deus perzh e drouklazh ar jeneral René Audran d'ar 25 a viz Genver 1985, hag en hini Georges Besse d'an 19 a viz Du 1986. Harzet eo bet gant he c'hamaladed Jean-Marc Rouillan, Nathalie Ménigon ha Georges Cipriani d'ar 21 a viz C'hwevrer 1987 e-barzh un ti-feurm e Vitry-aux-Loges (Loiret). Kondaonet eo bet e 1989 hag e 1994 d'an toull-bac'h he buhez-pad, gant ur prantad surentez a 18 vloaz. Kaset da gentañ da brizon Fleury-Mérogis (Essonne), eo bet da heul, asambles gant Nathalie Ménigon, e toull-bac'h Bapaume (Pas-de-Calais) e miz Here 1999. Dieubet eo bet ar 16 a viz Even 2004 abalamour d'he yec'hed, fall-put, goude bezañ bet operet evit ur c'hrign-bev er c'hlopenn. Gwelet eo bet e 2005 e-barzh ar film Ni vieux, ni traîtres, savet gant Pierre Carles. Stourmet he deus betek fin he buhez evit ma vefe dieubet he c'hamaladed a stourm.
Marvet eo gant mesastazennoù ur c'hirgn-bev ledet en he empenn.
# Jualenn

Jualenned :
| Ur jualenn vailh ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Gruiformes |
| Kerentiad : | Rallidae |
| Anv skiantel ||
| Fulica Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ar jualenned eo ar spesad evned hirc'harek a ya d'ober ar genad Fulica. Krouet e oa bet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Dek spesad jualenned, bev c'hoazh, a ya d'ober ar genad :
* ar jualenn Hawaii (Fulica alai),
* ar jualenn-Amerika (Fulica americana)
** F. a. americana ha columbiana,
* ar jualenn glas-sklent (Fulica ardesiaca)
** F. a. ardesiaca hag atrura,
* Fulica armillata,
* ar jualenn vailh (Fulica atra)
** F. a. atra, australis, lugubris ha novaeguineae,
* Fulica cornuta,
* ar jualenn gribennek (Fulica cristata),
* Fulica gigantea,
* Fulica leucoptera,
* (††) Fulica newtonii,
* Fulica rufifrons.
Eizh (8) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Pêrig Herbert, Anvioù laboused Europa, pennad 2, Eus an Ardeidaæ betek an Anatidaæ, HOR YEZH, niv. 193, miz Meurzh 1993, pajenn 14.
* ↑ FOULQUE (Fulica sp.) jualenn f. -ed., Dictionnaire français-breton (Martial Ménard), 2012, pajenn 604a.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Rallidae/Fulica (lennet e-barzh d'an 8 a viz Meurzh 2022).
# Llanisan-yn-Rhos

Llanisan-yn-Rhos (St. Ishmael's e saozneg) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e Sir Benfro. Emañ er c'hornôg da gêr Aberdaugleddau.
Eus an XIX$^{vet}$ kantved eo an iliz-parrez, gouestlet da sant Ishmael pe Ismael. A-gozh e oa Llanisan kreizenn relijiel kantrev Rhos. Ur peulvan eus Oadvezh an arem zo, e Langstone Field.
E 2011 e oa 478 a dud o chom e Llanisan ha 36 anezho a oa kembraegerien (7,8%).

## Notennoù

* ↑ Williams, A. H., An Introduction to the History of Wales: Volume I: Prehistoric Times to 1063, University of Wales Press, 1941, p. 120
* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol. Kavet : 2012-12-12.
# Llanisien

Llanisien zo ur c'harter en hanternoz Kerdiz e Kembre. Brudet eo da vezañ ur c'harter tud pinvidik hag eus an tu dehoù saozgar.
Eno emañ ti ar chadenn skinwel kembraek, S4C, ha burevioù an Eisteddfod Vroadel.

## Istor

Gwechall, a-raok kresk Kerdiz, e oa ur barrez istorel. Dont a ra an anv eus ur sant Nisien.
# Llanigon

Llanigon zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e reter Powys. Emañ tost d'an harzoù gant Bro-Saoz, er c'hreisteiz da gêr Y Gelli Gandryll.
Un toullad bezioù eus an Neolitik zo en tolead. Pouezus eo bet Llanigon en istor ar brotestantiezh e Kembre. Ar metodour kembreat Howell Harris hag ar saver himnoù William Williams Pantycelyn a reas o studioù eno.
Er gumuniezh emañ kêriadenn Capel-y-ffin.
E 2001 e oa 525 a dud o chom er gumuniezh. E 2011 e oa 478 a annezidi ha 44 anezho a oa kembraegerien (9,5%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol..
# Llanio

Llanio zo ur gêriadenn eus Kembre, e kontelezh Ceredigion, e-kichen Llanddewi Brefi, e traoñienn ar stêr Teifi.
Eno, e Cae'r Castell, emañ ar c'hreñvlec'h roman BREMIA (Ravenna 106$_{25}$).
Memes gwrizienn gant Bremenium / High Rochester : *brem = ober trouz (amañ an Afon Brefi)

## Orin an anv

Llan = parrez, iliz (eus *glan = sakr) + -Io = anv den ? Keltieg *glan en eus roet Glanum = templ, Mediolanum = templ pennañ ur bobl (kammgemeret alies gant Kreiz ar blaenenn).

## Liammoù diavez

* https://en.wikipedia.org/wiki/Llanddewi_Brefi
* http://www.coflein.gov.uk/en/site/303530/details/bremia-llanio-roman-fort
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Llanisien (Sir Fynwy)

Llanisien (saoznekaet e Llanishen) zo ur gêriadenn eus Sir Fynwy, e gevred Kembre. Emañ er mervent da gêr Trefynwy hag er c'hreisteiz da gêriadenn Tryleg, e traoñienn ar stêr Wysg.
Dont a ra anv ar gêriadenn eus sant Isien, un diskibl da sant Ildud, en doa savet ur peniti eno.

## Notennoù

* ↑ Enwau Cymru

## Liamm diavaez

* Iliz-parrez Llanisien (en)
# Llanismel

Llanismel (pe Llanishmel) zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e Sir Gaerfyrddin. Emañ war ribl aber ar stêr Tywi.

## Gerdarzh

Diwar llan (iliz) hag Isfael pe Ismael, anv ur sant.
# Llaniestyn (Mon)

Llaniestyn zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez e hanternoz Kembre, e kontelezh Enez Mon. Er Grennamzer e oa e-barzh kombod Dindaethwy, e kantrev Rhosyr. Er gornaoueg emañ aod Traeth Coch.
En iliz kozh ez eus un delwenn da sant Iestyn, eus dibenn ar XIV$^{vet}$ kantved.
Ur Llaniestyn all zo e kontelezh Gwynedd.
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Llanilltud Fawr

Llanilltud a zo ur gêr vihan e kreisteiz Kembre, e Morgannwg, war aod Mor Hafren. Saoznekaet eo bet an anv e Lantwit Major.

## Orin hag istor

Dont a ra an anv eus ar manac'h Illtud, aet da Ildud e brezhoneg, a voe savet ur manati gantañ eno, war-dro ar VI$^{vet}$ kantved. Ennañ e voe desket tud veur an Iliz katolik, tud deuet da vezañ, darn anezhe, sent veur Breizh, ha dreist-holl renerien an divroadeg etrezek Arvorig.
Desket e voe eno ar Vrezhoned-mañ:
* Sant Padrig a zeuy da vout sant meur Iwerzhon,
* menec'h a yeas da Gerne-Veur evel
** Sant Pedrog (a voe savet gantañ Padstow e Kernev-Veur),
** Sant Nektan,
** Santez Morwenna (a voe savet ganti Morwenstow e Kernev-Veur),
** Sant Piran a zo sant paeron Kernev-Veur;
* ar re a zivroas da Arvorig Paol Aorelian, Samzun, Gweltaz, Tudwal (pe "Tugdual");
* Dewi, pe Dewidd, sant paeron Kembre;
* ar roue Maelgwn Gwynedd.
Darn a zo aet betek ober eus ar manati-se "koshañ skol-veur ar bed".
Pa zegouezhas menec'h alese da Arvorig e voe roet gante anv o manati d'al lec'h ma oant degouezhet (gwelout Lannildud). Koulskoude ne greder ket e oa Illtud en o zouez.

## Da welout eno

Diskouezet e vez d'ar weladennerien:
* an iliz eus an XII$^{vet}$ kantved gouestlet da Sant Illtud, savet el lec'h m'edo ar manati kozh;
* an ti-kêr eus ar XV$^{vet}$ kantved,
* kastell Sant Donat (kembraeg: castell Sain Dunwyd) a chom tammoù anezhañ eus an XII$^{vet}$ kantved, a zo hiriv ur skol etrevroadel anvet, Atlantic College.
Gevellet eo kêr gant ar Poulgwenn.

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Breizh | ar Poulgwenn | 1982 |

## Skeudennoù

* Mor Havren gwelet eus Llanilltud Fawr
* Skolaj Llanilltud Fawr
* Porzh-houarn Llanilltud Fawr

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Llangan • Llansanwyr • Llanilltud Fawr • Llwyneliddon • Llyswyrny • Marcroes • Ogwr • Penarth • Pendeulwyn • Pen-llin • Pennon • Pen-marc •
# Llanilar

Llanilar zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh eus Kembre, e kontelezh Ceredigion, er gevred da Aberystwyth.
Treuzet eo gant ar stêr Ystwyth. War ar menez e oa bet savet ur c'hastell gant an Normaned.
Ur skol zo, ti-post, ha karrdi.
E 2011 e oa 1 085 a dud o chom e kumuniezh Llanfihangel Ystrad ha 625 anezho a oa kembraegerien (59,4%).

## Notennoù

* ↑ Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru. Swyddfa Ystadegau Gwladol..
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# Llanllawddog

Llanllawddog zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Gaerfyrddin, Kembre, 227.6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 686 a dud, ha 370 anezho (53.9%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Marvailhou Kerne

Marvailhou Kerne zo un dastumad 14 kontadenn gant Ivon Krog e 1910.
* Al laer a zo laer
* Ar pare d’ar re vouzar
* Yan ar bombarder, pe ar gouriz-plouz
* Nebeud a dra
* Amzeriou kenta ma yontr koz
* Eul labous !
* Eur c’haper droch
* Eur gontaden eus bro ar C’haperien
* Daou skolaer
* Filhor Pôlig a Gerzatan
* Blaz ar jistr
* Yan an Inkin hag an aotrou Furzod
* Eus an izel d’an uhel
* Truilhennig ha Gargarenez

## Adembannadurioù

Adembannet e voe an darn vuiañ anezho e 1924 evel Eur Zac'had Marvailhou, war-bouez an teir c'hontadenn-mañ:
* Yan ar bombarder, pe ar gouriz-plouz
* Amzeriou kenta ma yontr koz
* Eur gontaden eus bro ar C’haperien
* Sellet er Wikimammenn : Marvailhou Kerne.
# Marvailhoù ar C'horrigan

Levrenn gentañ ar rummad "Les Contes du Korrigan" embannet gant Soleil a zo bet troet e brezhoneg gant Lus Chauveau e 2004 : Marvailhoù ar C'horrigan, Levr Kentañ : An teñzorioù Kuzh ; dastumad "Keltiek". Awenet eo ar rummad gant ar Gorriganed hag holl voudoù kevrinus ar mojennoù a Vreizh, Iwerzhon ha Skos.
# Marville

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Marville zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh gallek.

## Tud

* Jean de Marville (marvet e 1389), kizeller lorenat pe flandrezat e servij dug Bourgogn Fulup II.

## Kumunioù

* Marville, kumun e Meuse,
* Marville-Moutiers-Brûlé, kumun en Eure-et-Loir,
* Marville-les-Bois, kumun kozh en Eure-et-Loir, stag bremañ ouzh Saint-Sauveur-Marville.

## A bep seurt

* Lenn Marville, brasañ lenn an Inizi Kergelenn,
* Tachenn redadegoù-kezeg Marville, e Sant-Maloù.

## Gwelet ivez

* Merville
* Ville
# Marvailhou Andersen

Marvailhou Andersen (sic) zo un dastumad dek kontadenn gant Hans Christian Andersen troet gant Roparz Hemon hag embannet e niverenn 106-107 Gwalarn, Gwengolo-Here 1937.

## An dek kontadenn

* An Houadig divalav
* An Eostig
* Dilhad nevez an Impalaer
* Ar Briñsez hag ar Bizenn
* Ar Soudardig Ploum Kalonek
* Eun delienn eus an Neñv
* Plac'hig an Alumetez
* Ar Plac'h a gerzas war eun Dorz Vara
* Istor eur Vamm
* Plac'hig Vihan ar Mor

## Liamm diavaez

* LNBE
# Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan

Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan zo ul levr brezhonek savet gant Glaoda ar Prad, hag embannet e 1907 e Sant-Brieg. Ul levr awenet gant ar feiz kristen eo, skrivet en ur yezh yac'h, 149 fajennad ennañ.
Daou rakskrid zo d'al levr: an eil gant Yann-Vari Perrot, egile gant an oberour. Eizh kontadenn zo diwar zorn Glaoda ar Prad,

## Taolenn al levr

* Kentskrid, gant Yann-Vari Perrot, VI
* D'al lennerien, XI
* Klaodinaïg, pe Minorez Kerzadiou, e Plougastell, 1
* Hostaleri ar C'hroaz-hent, 64
* An teir c'had. 87. Pezh-c'hoari.
* Goveller Breiz-Izel. 104
* An Anaon, 113
* Teir bazenn ar vad, pe Kerleo al Leal. 123
* Ar Vretoned e Lourd (1905). 128
* Tadig koz an Dienez. 140
* Taolenn, 151
* Sellet er Wikimammenn : Marvailhou ar Vretoned e-tal an tan.
# Marvedigezh ar C'hleizeg

Marvedigezh ar C'hleizeg a oa degouezhet war-dro 65,5 milion a vloavezhioù zo. Kevredet e veze gant ar fin ar dinosaured hag an deroù ar C'henozoeg.
Anzavet eo an darvoud-se oa orinet war ur stoked asteroidenn ha mein-kurun, ambrouget war dislonkadennoù menez-tanioù ha souzadurioù morel.
# Marvailhoù Bro-Leon

Marvailhoù Bro-Leon zo un dastumad eus darn eus kontadennoù ar skrivagner leonat Gabriel Milin (1822-1895), embannet e 1999 gant Hor Yezh.

## Danvez al levr

Div gontadenn warn-ugent zo el levr. Levrenn 1 zo skrivet war ar golo, koulskoude n'eus ket bet eus an eil levrenn.
Daou rakskrid zo: an hini kentañ gant Pêr Denez, an eil gant Maodez Glanndour.
E-touez marvailhoù al levr e kaver an holl re a oa bet embannet e-barzh Gwechall-goz e oa..., e 1924, 29 bloaz goude marv an oberour.

### Kontadennoù

* Selma, Priñsez an Nubi, bet embannet e-barzh Al liamm niv 66, 1958
* Kalvez Landevenneg, bet embannet e-barzh Al liamm niv 66, 1958
* Ar Pod-Houarn, bet embannet e-barzh Al liamm niv74, 1959
* Pesketaer Kerc’hor, bet embannet e-barzh Al liamm niv75, 1959
* Perig, Mab an intañvez, bet embannet e-barzh Al liamm niv76, 1959
* Mab ar Roue fidel, bet embannet e-barzh Al liamm niv77, 1959
* Ar Pesketaer, bet embannet e-barzh Al liamm niv78, 1960
* ar peder c'hontadenn a gaver e-barzh Gwechall-goz e oa... (embannadur 1924).
** Map roue an Hiberni (pajennoù 3-37),
** Ar pesketaer bihan,
** Al leorig burzhudus,
** Ar pevar zroad bioc'h.
* Benedisite
* Markiz Brezal, diembann
* Merc’h Markiz Brezal ha Mab Maner Treufenteunioù
* Ar C’hemener
* Ar menez du (Fidelite hag humilite)
* Triwec’h Diner, daou Wenneg, hag un hanter Real
* Griffa
* Ar Wreg Komandant
* Laouen
* Mab ar Roue David
* Izidor
# Marvaillou grac'h koz

Marvaillou grac'h koz zo un dastumad fablennoù gant Gab Milin e 1867.

## Pezhioù al levr

-En Darn kentañ:
* Nerz eur marvaill
* Ann daou varc’h
* Ar bleiz hag ar c’hi
* Ar bisac’h
* Ar wennili hag al laboused bihan
* Ann diou goulm
* Ar big hag ar pintik
* Ar vosen war al loened
* Ar c’hereour hag ann den pinvidik
* Al labourer douar hag he vugale
* Ann dorgenn o c’henel
* Ar razed kuzul gant-ho
* Al louarn tamallet gant ar bleiz dirak ar marmouz
* Ann den gouez hag ann tremeniad
* Ar gwin mad hag ar gwin fall
* Ar pesketer hag ar pesk bihan
* Lagad ar mestr
* Ar raz, ar goulm, ar vaot hag ann heizez
* Ann alc’houeder hag ann alc’houedered bihan, marvaillou gant-ho diwar-benn mestr ar park
* Ar verc’h
* Sokrat, ar fur
* Ann azen eur c’hroc’hen leon enn-dro d’ezhan
* Ann den diazez hag ann diou intanvez
* Ar maro hag ann den reuzeudik
* Ar c’heuneutaer hag ar maro
* Ann den en deuz a-walc’h a vezo va ferc’hen
-En Eil darn:
* Ar Serfil hag ar c’hegit
* Ann Aer hag ann tamm dir
* Ann Den demezet fall
* Penn ar marmouz
* Ann Tiek, ar marc’hadour, ann dijentil, ar prins
* Ar Bleiz hag ar bastorien denved
* Ann Aotrou-Doue hag he vereur
* Ar Bleiz hag ar chaseer
* Ar Maro hag ann den koz toc’hor
* Al Leon, ar bleiz hag al louarn
* Al Labouz tizet gant eur bir
* Ar Giez-red hag he mignounez
* Al Labouz bihan hag ann den
* Ar C’hi hag ar c’honikl
* Ar Wenanen hag ar geillenen
* Ar Raz eat da lean
* Al Loummik dour-mor
* Petra dalv ann deskadurez
* Al Logoden euz a gear hag al logoden diwar ar meaz
* Ar Bouc’hed hag ar gaoriged
* Ann Houad bihan hag ar giez
* Al Louarn e ti eur furlukin
* Ar C’hrek veuzet
* Peanoz dont da veza pinvidik
* ↑ E Wikisource :
# Kontelezh Champagn

Kontelezh Champagn a oa ur gontelezh er Grennamzer.

## Tud

* Drogon Champagn
* Tepot IV Champagn
* Adèle Champagn
Chrétien de Troyes, skrivagner gallek

## Pennadoù kar

* Champagn (proviñs)
* Champagneg
# Kontelezh Cill Mhantáin

Kontelezh Cill Mhantáin (Contae Chill Mhantáin en iwerzhoneg ha County Wicklow e saozneg) zo ur gontelezh e reter Iwerzhon, er c’hreisteiz da Zulenn, war arvor Mor Iwerzhon. Cill Mhantáin (Wicklow) eo kêr-benn ar gontelezh met Bré (Bray) eo ar gêr vrasañ enni. 114 676 a dud a oa o chom enni e 2002. Niver an annezidi a sav bremañ da 142 332 (2016).
# Kontelezh Clwyd

Clwyd zo bet anv ur gontelezh en hanternoz Kembre etre 1974 ha 1996, savet diwar gontelezh istorel Sir Ddinbych, an anv zo bet adkemeret abaoe.

## Gwelout

* Kontelezhioù ha Keodedoù Kembre
Keodedoù, Bwrdeistrefi sirol ha kontelezhioù abaoe 1996 (22 anezho)
Ar c'hontelezhioù etre 1974 ha 1996 (8 anezho)
Ar c'hontelezhioù istorel, a-raok o c'hempenn e 1974 (13 anezho)
# Kontelezh Caerffili

Kontelezh Caerffili, Sir Caerffili hervez ar c'hembraeg, zo ur gontelezh eus Kembre, abaoe 1996, bet krouet gant un tamm eus Morgannwg kozh ha kêr Caerffili.
Keodedoù, Bwrdeistrefi sirol ha kontelezhioù abaoe 1996 (22 anezho)
Ar c'hontelezhioù etre 1974 ha 1996 (8 anezho)
Ar c'hontelezhioù istorel, a-raok o c'hempenn e 1974 (13 anezho)
Abertridwr • Argoed • Bargoed • Bedwas • Caerffili • Cefn Bychan • Y Coed-Duon • Crymlyn • Cwmcarn • Draethen •
Fochriw • Gelli-gaer • Y Groes-wen •
Hengoed • Llanbradach • Machen • Maesycwmer •
# Kontelezh Ceatharlach

Kontelezh Ceatharlach (Contae Cheatharlach en iwerzhoneg ha County Carlow e saozneg) zo ur gontelezh e gevred Iwerzhon. Ceatharlach (Carlow) eo kêr-benn ar gontelezh. Tremen 50 000 a dud a oa o chom enni e 2006. Niver an annezidi a sav bremañ da 56 875 (2016).
# Kontelezh Doire

Kontelezh Doire (Contae Dhoire en iwerzhoneg ha County Derry pe County Londonderry e saozneg) zo ur gontelezh e hanternoz Iwerzhon. Cúil Raithin (Coleraine) eo kêr-benn ar gontelezh ha Doire ar gêr vrasañ enni. Niver an annezidi a sav bremañ da 247 132 (2011).
# Kontelezh Ciarraí

Kontelezh Ciarraí (Contae Chiarraí en iwerzhoneg ha County Kerry e saozneg) zo ur gontelezh e mervent Iwerzhon. Trá Lí eo ar gêr bennañ er gontelezh. 139 616 a dud a oa o chom enni e 2006. Niver an annezidi a sav bremañ da 147 707 (2016).