OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Apollodoros Ac'harnai

Apollodoros Ac'harnai (eus Ἀπολλόδωρος, Apollodōros, hag Αχαρναἰ Acharnai e henc'hresianeg) a oa ur Gresian pinvidik er IVvet kantved kent JK. Ganet e oa bet e 394 kent JK en Ac'harnai en Attika. Anavezet eo a-drugarez da brezegennoù savet gant Demosthenes d'o distagañ el lezioù-barn.
Pevar bloaz warn-ugent e oa pa varvas e dad, ar banker Pasion, e 370 kent JK. Goude marv Pasion ec'h addimezas e intañvez gant Formion, ur frankiziad da b-Pasion, hag e varvas e 360 kent JK. Dont a reas Formion da vezañ kulator he mab yaouankañ, Pasikles.
E 350 kent JK e prosezas Apollodoros ouzh Formion. Skrivet e oa bet ar brezegenn difenn, Evit Phormion, gant Demosthenes. D'ar mare-se e oa Apollodoros arc'hon eponymos en Aten Redek a reas ar vrud e oa bet roet ar brezegenn-se da lenn da Apollodoros kent ar prosez.. Apollodoros a brosezas ouzh an testoù o doa roet harp da Formion da-c'houde. Demosthenes a skrivas evit Apollodoros an div brezegenn anvet Diwar-benn ar gurunenn.
Kalz prosezioù en doa Apollodoros, ha Demosthenes a skrivas ar prezegennoù evitañ evit ar braz anezhe. An diwezhañ anezhe, a-enep Neaira, ur gourtizanez, a c'hallfe bezañ bet skrivet e 340 kent J.-K..
Pinvidik-kenañ e oa Apollodoros ha kaset en doa da benn liturgiezh an drierarkiezh dre ziv wezh, d'ur mare ma oa divoas d'un den e-unan kemer ar garg-se abalamour d'an dispign bras-kenañ a veze evitañ da-heul.

## notennoù

* ↑ Demosthenes Evit Formion.
* ↑ Diodoros Sikilia 16.46.
* ↑ Aiskines, Diwar-benn an dileuriadenn 165; Plutarkos Demosthenes 15.
* ↑ Demosthenes A-enep Polikles, A-enep Nikostratos.
# Apollodoros Aten

Apollodoros Aten (Ἀπολλόδωρος / Apollódôros e henc'hresianeg), ganet war-dro 180 kent JK, ha marvet war-lerc'h 120 kt JK en Aten, a oa ur yezhadurour hellazat en II$^{vet}$ kantved kt JK. Apollodoros Aleksandria a vez graet anezhañ a-wechoù, dre ma oa staliet eno. Asklepiades e oa anv e dad.
Diskibl e oa da Diogenes Babilon, Panaitios ar Stoikour, ha da Aristarc'hos Samothrake en Aleksandria. E 146 kent JK e kuitaas ar gêr-se, pe e tec'has anezhi, moarvat da vont da b-Pergamon, hag alese da Aten. Eno neuze e tremenas an darn vrasañ eus e vuhez, hag e savas skridoù a zeskadurezh.

## E oberennoù

* Kronika (Χρονικά), un istor Hellaz e gwerzennoù iambek a yae eus dibenn brezel Troia (XII$^{vet}$ kantved kt JK) betek ar bloavezh 144 kent JK, savet diwar labourioù koshoc'h Eratosthenes Kyrene. Ar bloavezhioù a ouzer abalamour d'an daveoù da arc'honed Aten. Ur bloavezh hepken e chome un arc'hon e karg, ha gant-se o deus gallet an istorourien resisaat eus peseurt bloavezh e veze graet anv gant Apollodoros. Dediet eo an oberenn da Attalos II Filadelfos.
* Diwar-benn an Doueed (Περι θεων), un istor eus relijion Hellaz, a voe kemeret harp warnañ gant oberourien evel Philodemos.

## Bibliotheke

Ken brudet e oa e zeskadurezh ma voe drevezet e oberenn, ha faziet a-wechoù diwar-benn ar skridoù savet gantañ. An dastumad mojennoù lakaet war e gont, hag anvet Bibliotheke, a vije bet skrivet kalz diwezhatoc'h : anv zo en oberenn eus ur skrivagner roman, Castor ar bloazdanevellour (Kastor Rodos), a veve en amzer Cicero, er I$^{añ}$ kantved kt JK, pa oa marvet Cicero er bloaz 43 kent JK.
Pseudo-Apollodoros eo a vez graet eus oberour ar Bibliotheke.

## Mammennoù all

* (en) Troidigezhioù eus kronikoù gresianek
# Apollodoros al livour

Apollodoros a oa ul livour ateniat er V$^{vet}$ kantved kt JK, lesanvet ivez Skiagrafos (σκιαγραφος e henc'hresianeg), da lavarout eo livour ar skeud, rak eñ an hini kentañ, gant Zeuxis, a zegasas skeud ha gouloù e liverezh Hellaz.
E-touez e oberennoù e oa "Odysseus", "Ur beleg o pediñ", hag "Aias skoet gant ar c'hurunoù". Meuleudi dezhañ zo bet savet gant Aristofanes.
# Arete (pried Alkinoos)

Ar rouanez Arete (Ἀρητή, Arêtê e henc'hresianeg), merc'h da Reksenor, ha c'hoar da C'halkiope. Nizez ha pried e oa da Alkinoos, roue Enez Sc'heria.
Mamm e oa da Naosikaa ha Laodamas. Degemer a reas Odysseüs en he falez ha brav a reas dezhañ.
# Arethousa

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Arethousa (Αρέθουσα / Aréthousa e henc'hresianeg) a oa un nereidenn, e mojennoù Hellaz kozh. Ur mab, Abas, he doe gant Poseidon. Kement-se zo meneget gant ar skrivagner Caius Julius Hyginus.
Arethousa zo ivez anv:
* un nimfenn e servij an doueez Artemis. Un deiz ma oa skuizh e oa chomet a-sav dirak ar stêr Alfe da ober ur gouronkadenn, ma savas karantez outi en doue-stêr. Ha hi da dec'hel betek Sikilia, an doue war he lerc'h, ma rankas goulenn skoazell digant Artemis. Hag an Alfe neuze da veskañ e zour gant he hini, hag an dourioù da vont da goll, met dont a reont war wel en-dro en Ortigia, anenez a-dal da Sirakuza, ma'z eus ur feunteun dour dous gronnet gant dour sall ar mor.
* unan eus an Hesperidezed a veze gant he c'hoarezed o tiwall avaloù-aour liorzh an Hesperidezed.
# Argo

Argo (Αργώ / Argố e henc'hresianeg) e oa anv al lestr mojennel ma'z eas warnañ an haroz Iason hag an Argonaoted (ar Voraerien) adal kêr Iolkos e Henc'hres da gerc'hat ar Maoutken aour war ribl ar Mor Du.
Diwar-benn ar vojenn-se n'eus ket gwelloc'h skrid eget hini Apollonios Rodez, an Argonautiká.
Savet e voe Argo, hervez ar mojennoù, pe gant an argaonaot Argos, mab da Arestor, pe gant Argos, mab da Friksos, a roas e anv d'al lestr. Gallout a rae al lestr Argo komz ha diskuliañ an amzer da zont, rak graet e oa e prenn derv Dodona anavezet evit diouganiñ dre hiboud o brankoù.
Gwarezet e oa al lestr hag ar voraerien gant an doueez Hera, a oa he skeudenn ouzh staon al lestr.

## Stered

Ur pikol steredeg a voe anvet Lestr Argo en Henamzer war-lerc'h lestr mojennel Iason, kent bezañ rannet e teir steredeg vihanoc'h : ar Gouelioù, an Aros hag ar Garenn. Lestr Argo, pe Argo Navis hervez hec'h anv latin, eo ar steredeg nemeti a gement a zo bet adanvet.

## Liammoù diavaez

* (fr) Gres : Argo, mojenn ul lestr a varv da vev.
# Argos (mab Zeus)

Argos (Ἄργος / Árgos e henc'hresianeg), a oa mab da Zeus ha da Niobe, a deuas da vezañ roue kêr Argos, a voe anvet diwar e anv-eñ.
Dimezet e oa da Euadne (Εὐάδνη), merc'h da Strymon ha Neaira. Bugale o doe: Peiros, Epidaoros, Kriasos hag Ekbasos. Hervez Pausanias e voe daou vab all, anvet Forbas ha Tiryns. Kriasos a voe roue Argos war-lerc'h Argos. E kêr Argos e voe douaret Argos. Eno ez eus c'hoazh ur bodad-gwez santel, ma'z azeuler Argos.
Lavaret ez eus bet e oa tad da Argos Panoptes, engehentet gant Ismene.
# Argos Panoptes

Argos Panoptes (Άργος Πανοπτης e henc'hresianeg) a oa ur gigant kant lagad dezhañ, a veze an hanter anezho o kousket pa veze ar re all war evezh.
Mab e oa da Arestor ha Mykene, hervez mojennoù zo, pe da Inac'hos, pe da Argos mab Zeus, pe da C'haia.
Un Argos all a oa, un argonaot, mab ivez d'un Arestor all.

## E anv

* Ἄργος / Árgos eo e henc'hresianeg, Argus e latin .
* Πανόπτης / Panóptês, « an hini a wel pep tra ».

## Ar vojenn

Karget e voe gant Hera da ziwall hec'h annoar Io, da virout ouzh he gwaz Zeus da weladenniñ anezhi pa deue e korf un tarv, rak Argos en doa brud da vezañ un diwaller mat. Fuloret e oa pried an doueez dre ma n'halle ket ken tostaat ouzh e serc'h, ma c'houlennas digant Hermes mont da lazhañ ar ramz. Kontañ istorioù borodus a reas Hermes betek ken na vanas Argos kousket. Neuze e troc'has e benn outañ hag en kasas da Hera. Evit trugarekaat e servijer feal e lakaas Hera e zaoulagad war lost ar paun.
A-hend-all ez eo bet lakaet muntr Ec'hidna war-gont Argos Panoptes.
# Aristarc'hos

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Aristarc'hos (Ἀρίσταρχος / Arístarkhos e henc'hresianeg, latinekaet en Aristarchus), zo un anv gresianek, ha dreist-holl hini pevar den:
* Aristarc'hos Tegea a oa ur skrivagner hellazat eus ar V$^{vet}$ kantved kt JK;
* Aristarc'hos Samos (war-dro 310-230 kent JK) a oa ur steredoniour ha jedoniour hellazat eus an III$^e$ kantved kt JK ;
* Aristarc'hos Samothrake (war-dro 220-143 kent JK), a oa ur yezhadurour eus an II$^{vet}$ kantved kt JK.
* Aristarc'hos Thessaloniki a oa ur sant eus ar I$^{añ}$ kantved.

## Steredoniezh

* (3999) Aristarchus, un asteroidenn
* Aristarchus, ur c'hrater war al Loar
# Arktika

Arktika eo al lodenn norshañ eus ar voul-douar, en-dro da Benn-ahel an Norzh, enebet ouzh Antarktika a zo al lodenn suañ. Meurvor skornek Arktika a ya d'ober al lodenn vrasañ hag ivez darnoù eus Alaska, Kanada, Greunland, Island, Norvegia, Sveden, Finland ha Rusia. Ar vevenn a c'hall bezañ termenet evel ar pezh a zo en norzh da Gelc'h Arktika (66°3N), bevenn an Heol hanternoz hag an noz polel, hag a glot ivez, mui-pe-vui, gant bevenn ar gwez (en tu-hont ne vez ket kavet ken gwez o kreskiñ).

## An anv

Savet eo diwar ar ger henc'hresianek ἀρκτικός (arktikos), "eus tu an arzh, norzh", da lavaret eo eus tu ar steredeg Ursa Major (= an arzh bras), a vez gwelet en oabl eus tu an norzh.

## Gwelet ivez

* Meurvor skornek Arktika
* Antarktika

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Arsinoe

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Arsinoe (Ἀρσινόη / Arsinóê en henc'hresianeg) zo bet anv meur a vaouez, e mojennoù kozh Hellaz hag en Egipt hellazek.

## Mojennoù

* Arsinoe (merc'h Phégée), kentañ pried Alkmeon
* Arsinoe merc'h Leukippe
* Arsinoe pe Laodamia, magerez Orestes

## Istor

Arsinoe zo anv meur a briñsez eus Tiegezh Ptolemaios en Henegipt
* Arsinoe, merc'h d'un den anvet Meleagros, mamm da Ptolemaios Iañ,
** Arsinoe Iañ , pried da Ptolemaios II,
** Arsinoe II , merc'h da Ptolemaios Iañ Sôter et de Berenike Iañ,
** Arsinoe III , merc'h da Ptolemaios III Évergète Iañ ha da Berenike II Egipt,
** Arsinoe IV , merc'h da Ptolemaios XII Neos Dionysos.

## Lec'hanvioù

Arsinoe zo anv meur a gêr en Henegipt diwar anv unan eus ar priñsezed meneget uheloc'h:
** Arsinoe pe Kleopatris, hiriv kêr Suez, tostik d'ar Mor Ruz,
** Arsinoe pe Krocodilopolis, ker eus Heptanomide, e-tal al lenn Moeris
** Arsinoe pe Teuchira, e Kirenaika,
** Teir c'hêr eus Kiprenez, unan anezho en hanternoz da Pafos, a oa anvet Arsinoe en Henamzer.

## Lennegezh

* Arsinoe, maouez e Le Misanthrope, pezh-c'hoari gallek gant Molière;
* Arsinoe, e The Etruscan, gant Mika Waltari
# Artemisia II

Artemisia II Karia (Ἀρτεμισία / Artemisía e henc'hresianeg), marvet war-dro 350 kent JK a oa c'hoar ha pried d'ar roue Mausolos, en Halikarnassos, ha rouanez e voe war e lerc'h.
Merc'h e oa da Hekatomnos, roue Karia. Ur c'hoar yaouankoc'h he doa, anvet Ada.

## Marv he fried

Brudet eo en istor abalamour d'ar glac'har bras he doe da varv he fried Mausolos, e 353 kent JK, a oa breur dezhi. Kontet e voe e veske e ludu korf he gwaz bemdez en he banne.
Lakaat a reas sevel ur bez bras d'he breur ha pried, anvet Mozoleon Halikarnassos (Μαυσωλεῖον τῆς Ἁλικαρνασσοῦ), a oa unan eus seizh marzh ar bed. Dizemglev zo etre an istorourien war gement-se avat.

## Rodos

Aloubiñ a reas Enez Rodos emsavet evit he frankiz ha skoazellet gant Demostenes, ha kemer a reas un toullad keodedoù hellazek en Ionia.
Ren a reas war-lerc'h he gwaz adalek -353 betek he marv e -351.

## He marv

Mervel a reas e -351. War he lerc'h e renas Idrieus hag Ada, breur ha c'hoar ha priedoù.

## Menegoù

Meneget eo hec'h anv gant Plinius an Henañ, Aulu-Gelle, Valerius Maximus. Brudet e voe adarre da vare an Azginivelezh goude meneget gant Boccaccio, e-barzh De mulieribus claris.

## Livadurioù

* Taolenn gant Johann Heinrich Tischbein
* Artemisia gant kibad ludu he fried (park Kastell Schönbrunn, war-dro 1780).

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Livius
* Artemisia, gant Jona Lendering
# Asklepios

Asklepios (Ἀσκληπιός e henc'hresianeg; Aesculapius e latin, Eskulap a-wechoù e brezhoneg) a oa un haroz, mab d'an doue Apollon, ha deuet da vout, war an diwezhadoù, doue ar medisinerezh. Dimezet e oa d'an nimfenn Epione ha nav bugel en doa bet diganti.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Asteria

Asteria (Ἀστερία e henc'hresianeg) a oa merc'h d'an Titan Koios ha d'e c'hoar Foibe, ha c'hoar da Leto e mojennoù Hellaz kozh.
Hervez Hesiodos e oa mamm da Hekate, engehentet gant Perses an Titan hervez lod, Perses mab Helios hervez lod all.

## Mojenn

Karet e oa gant Zeus a rede war he lerc'h. Klask tec'hel a reas-hi, treiñ e koailh, ha splujañ er mor.
# Ate (doueez)

Ate (Ἄτη / Atê e henc'hresianeg) zo un doueez e relijion Hellaz kozh, arouez ar Follentez hag an Trelaterezh.
Hervez Homeros e oa merc'h henañ Zeus, ha c'hoarezed he deus, al Litezed. Hervez Hesiodos e oa merc'h da Eris, doueez an Dizemglev a voe ganet e deroù ar bed.
Brudet eo da vezañ kollet Zeus e-unan, war urzh Hera: pa gemenn an doue meur e vo un haroz eus e wad (hag a vo Herakles) da vezañ ganet, hag e reno war ar broioù amezek, e voe lakaet gant Hera d'en touiñ ruz.
Goude e hasto Hera lakaat Eurystheüs da vezañ ganet; hennezh a oa mab da Sthenelos, ha dre-se diskennad d'an doue meur. Pa gomprenas e oa bet louzet e tapas krog e blev Ate, hag e skoas anezhi e-maez Olympos, ha berz dezhi tostaat ken.
# Athenaios

Atenaios, pe Athenaios (Ἀθήναιος / Athếnaios pe Ἀθήναιος Nαυκρατίτης e henc'hresianeg hag Athenaeus Naucratita e latin), a oa ganet e Naukratis, en Egipt, war-dro 170 goude JK, ha marvet en III$^e$ kantved, a oa ul lenneg ha yezhadurour hellazat.

## An oberour

An tammoù traoù anavezet diwar e benn a zeu eus e oberennoù. Ganet e oa en Egipt, en amzer an impalaer Marcus Aurelius moarvat, graet studioù gantañ en Aleksandria, ma vevas etre 170 ha 230. Goude ez eas da Roma hag e savas Δειπνοσοφισταί / Deipnosophistaí, « banvez ar sofegourien », damveneg da Komzoù ouzh taol gant Ploutarc'hos hag Ar Banvez gant Platon. Hervez ar skrid-se en-eeun en devije skrivet ivez ur pleustrad diwar-benn rouaned Siria hag un displeg d'ur gomedienn, Ar Pesked , skrivet gant un den anvet Arc'hippos, kempredad da Aristofanes. Mervel a eure goude 223 moarvat.

## Levrlennadur

* (en) Barry Baldwin, "Athenaeus and his Work", e-barzh Acta Classica 19 (1976) : p. 21-42 ;
* (en) Andrew Dalby, Siren Feasts. A History of Food and Gastronomy in Greece, Routledge, Londres, 1996 (ISBN 0-415-15657-2), p. 168-179 ;
* (fr) Alexandre Marie Desrousseaux, introduction à Athénée. Les Deipnosophistes, Belles Lettres, collection des Universités de France, Paris, 2002 (ISBN 2-251-00068-2), p. I-LXVII ;
* (de) Georg Kaibel :
** De Athenaei Epitome, Rostock, 1883,
** Athenaei Naucratitæ Deipnosophistarum libros XV, 3 vols., Leipzig, 1887-1890.
# Athenais

Athenais (Ἀθηναΐς e henc'hresianeg), a oa un diouganerez eus Erythrai en Ionia, en Azia-Vihanañ. Bevañ a rae en amzer Alesant Veur, er IV$^e$ kantved kt JK eta, ha lavarout a reas-hi dezhañ e oa doueed eus e hendadoù, hervez a skrivas Strabon.

## Tud all anvet Athenais

* Athenais, merc'h da Mithridates VI, ha pried da Ariobarzanes Iañ Philoromaios, roue Kapadokia, er I$^{añ}$ kantved kt JK.
* Athenais, merc'h da Herodes Atticus (war-dro 101-177), pinvidig hellazat.
* Aelia Eudocia, a oa Athenais hec'h anv kentañ, impalaerez vizantat er V$^{vet}$ kantved.

## Pennad kar

* Athénaïs
# Athénaïs

Athénaïs zo un anv-badez gallek, diwar an anv henc'hresianek Athenais, anv meur a vaouez en Hellaz kozh, hag a zo bet un tamm diouzh ar c'hiz e-touez noblañsoù gall an XVIII$^{vet}$ ha XIX$^{vet}$ kantved.

## Tud

* Françoise-Athénaïs, markizez Montespan, serc'h d'ar roue gall Loeiz XIV;
* Athénaïs Grimaldi (1786-1860), pe Athénaïs de Monaco, dimezet da Louis Le Tellier (1783-1844), markiz Souvré ha Louvois, kont Tonnerre;
* Claire-Joséphine-Grace-Athénaïs Dupont, merc'h d'ar jeneral gall Pierre Dupont, hag a zimezas da EugènePanon Desbassayns de Richemont, kont Richemont;
* Athénaïs Mialaret, studierez d'an istorour gall Jules Michelet, a zimezas dezhañ, hag a skrivas ul levr diwar-benn he c'hizhier;
* Jeanne Frédérique Athénais de Saint-Hippolyte, Comtesse de Benoist de la Prunarède, ur serc'h da Frantz Listz.

## Lennegezh c'hallek

* Athénaïs, un drajedienn c'hallek e 1699 gant François-Joseph de Lagrange-Chancel;
* Jeanne-Clémentine-Athénaïs d'Espard, ur varkizez e romantoù gallek Honoré de Balzac;
* Athénaïs, ou le Pouvoir d'une femme, komedienn c'hallek gant Alexis de Saint-Priest e 1826;
* Athénaïs, la femme découverte, pezh-c'hoari gallek e 1999 diwar La Femme, gant Jules Michelet.

## Pennad kar

* Atenais
# Atlas (loarenn)

Atlas :
| Dizoloet gant | Terrile, Voyager 1 |
| Dizoloet d'ar | Here, 1980 |
| Doareennoù he c'helc'htro ||
| radius krenn | 137,670 ± 10 km |
| Kelc'htro | km |
| Ezkreizennegezh | 0.0012 |
| Periapsis | |
| Apoapsis | |
| Prantad reveulziañ | 0.6016947883 dd |
| Tizh orbitel krenn | |
| Stouadur | 0.003 ± 0.004° |
| Loarenn eus | Sadorn |
| Doareennoù fizikel ||
| Treuzkiz krenn | 31 km (46 × 38 × 19 km) |
| Pladadur | |
| Gorread | ~3,700 |
| Volum | ~15,000 |
| Mas | 6.6 ± 0.6 ×10$^{15}$ kg |
| Douester | 0.44 ± 0.11 g/cm³ |
| Gravitadur gorre | ~0.00083 m/s$^2$ |
| Tizh achap | ~0.0062 km/s |
| Devezh | sinkron |
| Stouadur | ? |
| Albedo | 0.4 |
| Sked dre wel | - |
| temp. gorre | ~81 K |
| Gwask atmosferel | ebet |
Atlas (henc'hresianeg Άτλας) a zo ul loarenn diabarzh eus Sadorn.
Dizoloet e voe gant Richard Terrile e 1980 dre studiañ luc'hskeudennoù graet gant Voyager hag anvet e voe S/1980 S 28. E 1983 e tegemeras an anv ofisiel Atlas, hervez ar ramz mitologel a zalc'he an oabl war e zivskoaz. Sadorn XV eo anvet ivez. Ul loarenn vêsaer eur ar walenn A eo war a seblant. Ouzhpenn-se e voe dizoloet ur walenn dev-tre, R/2004 S 1 hec'h anv, e-barzh he c'helc'htro. Luc'hskeudennet e oa bet Atlas e 2005 gant ar sontenn Cassini.
Kelc'htro Atlas a zo direizhet gant hini Prometheus ha Pandora ha gwirheñvel eo ez int rouestlet.

## Daveoù

* 1 2 J.N. Spitale et al (2006). "The orbits of Saturn's small satellites derived from combined historic and Cassini imaging observations". The Astronomical Journal 132: 692
* ↑ C.C. Porco et al. (2006). "Physical characteristics and possible accretionary origins for Saturn's small satellites". Bulletin of the American Astronomical Society 37: 768

## Liammoù diavaez

* Atlas war Nine Planets.org
# Atropos

Atropos (henc'hresianeg: Ἄτροπος, « Didro ») eo anv unan eus an Teir Moira, c'hoarezed, pe Merc'hed an Tonkadur, e mojennoù Hellaz kozh. Ar goshañ anezhe an hini eo, ha ma'z eo "didro" eo peogwir eo-hi a droc'h neudenn buhez pep den, hep tamm truez ebet ha hep na c'hellfe an den distreiñ da vev.
Labourat a rae gant Klotho, a neze, ha Lac'hesis a vuzulie an neud. Diasur eo o orin, goude ma vez graet anezho "c'hoarezed an noz" ivez. Un amzer a voe, bepred, ma ne rejont ket mui war-dro ar marv, nemet ober a raent war-dro planedenn an dud.
Hervez Theogonia Hesiodos e oa Atropos hag e c'hoarezed (Klotho ha Lac'hesis) merc'hed Nyks (an Noz).
E Roma e oa Morta anv an doueez par dezhi.

## Levrlennadur

* Blisniewski, Thomas: "Kinder der dunkelen Nacht". Die Ikonographie der Parzen vom späten Mittelalter bis zum späten XVIII. Jahrhundert. Diss. Köln 1992, Köln 1992
* Blisniewski, Thomas: Parzen für die Zarin. Johann Joachim Kändlers Parzengruppe für Katharina II. von Russland. In: Weltkunst 1994 (8), S. 1052-1053
* Blisniewski, Thomas: Cornelis Corneliszoon van Haarlem: Ein wiederentdecktes Gemälde. In: Weltkunst 1996 (4), S. 330-331
* Kirschenknapp, Hildegard: Parzen und Nornen. Die poetische Ausformung der mythologischen Schicksalsfiguren zwischen Aufklärung und Expressionismus. Diss. Düsseldorf 1999, Frankfurt a. M. ; Berlin ; Bern ; Bruxelles; New York ; Wien 2000 (= Europäische Hochschulschriften : Reihe 1)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Auge (merc'h Aleos)

    Evit sterioù all an anv Auge, gwelit ar pennad Auge (disheñvelout).
Auge (henc'hresianeg: Αὐγή) a oa merc'h da Aleos, roue Tegea, ha d'e bried Neaira. C'hoar e oa da Kefeos ha Lykourgos.
He zad roue en doa klevet digant un orakl e vije diskaret gant e vab-bihan. Da virout ouzh kement-se en devoa kaset e verc'h da velegez da dempl an doueez Athena Alea rak abalamour d'he c'harg e ranke chom gwerc'hez. Un deiz avat e teuas an haroz Herakles d'ober un dro d'ar vro, ha setu Auge dougerez. Ur mab he doe, ha Telefos e oa e anv. Kuzhat he mab a reas Auge e templ Atena, bete-gouzout e teufe c'hoant d'he zad lazhañ ar bugel. Hogen klevet e voe ar bugel o leñvañ en templ, ha droug en tad-kozh.
Meur a zoare zo goude d'ar vojenn.
* En un doare all e voe roet Auge d'ar moraer Nauplius, ha hennezh a oa d'he lazhañ. Truez outi en doe avat, ma kasas anezhi d'ar roue Teuthras, roue Mysia, en Azia Vihanañ.
* Hervez un doare all e voe lakaet Auge en ur bouteg ha kaset war ar mor. Erruout a reas e Mysia. Kemm zo adarre etre an doareoù. Pe e timezas Auge d'ar roue Teuthras, pe e voe adverc'het ganti. Diwezhatoc'h e voe brezel etre Teuthras hag Idas. Hogen setu Telefos o klask war-lerc'h e vamm o tegouezhout er vro hag o reiñ skoazell ha trec'h d'ar roue. Goude an trec'h ec'h anavezas e vamm.
* Hervez un doare all c'hoazh e tegouezhas Auge gant he mab e Mysia, ha Telefos an hini a voe advabet gant ar roue.
* Hervez un doare all eo teutras a voe tad da Delefos.

## Aoter Pergamon

En amzer Pausanias ar Beajour, en II$^{vet}$ kantved, e veze diskouezet bez Auge e Pergamon, ma veze enoret Telefos evel haroz diazezer. E murengravadur Aoter Pergamon e weler ivez Auge.

## Notennoù

* ↑ Bibliotheke 2.7.4; 3.9.1.
* ↑ Gwelout ivez planedenn Danae ha Perseüs
* ↑ Paosanias ar Beajour 8.4.6.
# Attis

Attis pe Atys (e henc'hresianeg : Ἄττις pe Ἄτυς) zo un doue eus Frigia, mab ha serc'heg d'an doueez Kybele.