# Karnag

Karnag :
| Ar vourc'h, gwelet eus Krugell Sant-Mikael ||
| Anv gallek (ofisiel) | Carnac |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | Kiberen |
| Kod kumun | 56034 |
| Kod post | 56340 |
| Maer Amzer gefridi | Olivier Lepick 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | An Alre Kiberen Douar Atlantel |
| Bro velestradurel | Bro an Alre |
| Lec'hienn Web | (fr) carnac.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 215 ann. (2022) |
| Stankter | 129 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 35′ 05″ Norzh 3° 04′ 46″ Kornôg / 47.5847, -3.0794 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 16 m bihanañ 0 m — brasañ 45 m |
| Gorread | 32,71 km² |
| Karnag ||
| kemmañ |
Karnag a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Kiberen e departamant ar Mor-Bihan hag e Bro-Gwened.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Carnac, 1387
Gerdarzh
* Dauzat & Rostaing ː diouzh keltieg ha kent keltieg karn-, diouzh kent indez-europeg kar-, maen, roc'hell (keltieg cairn = bern maen)
* Hervé Abalain ː karn = bern maen

## Ardamezioù

* « En glazur e sourin en gul karget gant c'hwec'h peulven en aour, heuliet ouzh kab gant ur skeudenn heol en aour hag ouzh beg gant ul lestr en gul greet ha flammet en argant »
* Aozer: Loïc Ermoy.
* Degemeret gant ar gumun e 1974.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Lokmaria-Kaer; e Bann an Alre e oa; diskaret e voe kanton Lokmaria-Kaer e 1801 ha lakaet Karnag e kanton Kiberen e 1801 gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Karnag en Arondisamant an Oriant bet krouet e 1800$^,$.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe kumun An Drinded-Karnag d'an 9 a viz Meurzh 1864 diwar ul lodenn eus kumun Karnag.
* Brezel 1870-1871: mervel a reas 12 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 156 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,77% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
* Ur c'hamp-bac'h a voe digoret er gumun e 1914 evit derc'hel enbroidi eus ar stadoù o stourm ouzh Bro-C'hall ennañ$^,$$^,$.

### Maroko

* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun e 1919.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 41 den abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas daou vilour er Viêtnam.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas tri milour.

## Brezhoneg
### Ya d'ar brezhoneg

* D’an 28 a viz Ebrel 2006 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 30 a viz Mezheven 2006 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.

### Deskadurezh

* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1992.
* E distro-skol 2024 e oa 37 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (14,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Peulvanoù.
* Krugell Mikael.
* Krugell Mikael.
* Ar c’halvar.
* Steudadoù Karnag, meurvein.
* Krugell-vez, chapel Sant Mikael ha kalvar.
* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Korneli.
* Ar chapel.
* Ar feunteun.
* Ar blakenn.
* Chapel Sant Koulman hag he feunteun.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) er chapel.
* Ar chapel.
* Chapel Sant Albin.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud bet ganet eno

* Eugène Guillevic, barzh, e 1907.
* Alphonse Rio, politikour, senedour ha den-stad, d'an 28 a viz Here 1873.

### Tud marvet eno

* Arthur de Salins, jeneral ha penn-skout, e 1936.

### Ardamezeg ar familhoù

| d'Auray, aotrounez Beaumer | Gwezboellek (neuz all talbennanek) etre aour ha glazur |

## Gevelliñ

* La Clusaz (Savoia) abaoe 1988
* Illertissen (Alamagn) abaoe 1974

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Karnag war lec'hienn Geobreizh
* (fr) L'Ouest en mémoire (Ina) - Maen Hir Karnag 1970
* (fr) Lec'hienn ofisiel an ti-kêr

## Levrlennadur

* Xavier Dubois, Histoire de Carnac et de la Trinité-sur-mer, Carnac, Ed. du Menhir, 2010 (ISBN 978-2-919403-00-4).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (br) Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
* ↑ (fr) Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Les Universels Gisserot. 2000
* ↑ (fr) Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes du Morbihan. 1999.
* ↑ (fr) Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 66
* ↑ (fr) Cassini - EHESS - Karnag - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr) Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14
* ↑ (fr) memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ diwar ar raktres bet graet gant ar gouarnamant gall e 1913,(fr) Jean-Claude Farcy, Les camps de concentration français de la première guerre mondiale (1914-1920), Pariz, Anthropos Economica, 1995
* ↑ kalz anezhe a oa fichennaouet er c'harnedoù "A" (dilezet e oa bet hemañ e 1909), pe "B"
* ↑ (fr) 1914 - 1918 - Des champs aux tranchées, Liv'Editions, Ar Faoued, 1998, pajenn 135
* ↑ (fr) Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr) Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr) Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (br) Distro-skol ar c’helenn divyezhek
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr) Annik Le Guen, Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy, Miz Kerzu 1993
* ↑ (fr) Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* ↑ (fr) Lec'hienn an ti-kêr