OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cuculus

Cuculus :
| Cuculus solitarius, luc'hskeudennet e Johannesburg (Gauteng, Suafrika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Cuculiformes |
| Kerentiad : | Cuculidae |
| Anv skiantel ||
| Cuculus Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cuculus a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ koukouged, krouet e 1758 gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Unnek spesad a ya d'ober ar genad :
* ar goukoug-Eurazia (Cuculus canorus)
** C. c. bangsi, C. c. canorus ha C. c. subtelephonus,
* Cuculus clamosus
** C. c. clamosus ha C. c. gabonensis,
* ar goukoug Sulawesi (Cuculus crassirostris),
* ar goukoug Afrika (Cuculus gularis),
* Cuculus lepidus,
* Cuculus micropterus
** C. m. concretus ha C. m. micropterus,
* koukoug ar reter (Cuculus optatus),
* Cuculus poliocephalus,
* Cuculus rochii,
* Cuculus saturatus,
* Cuculus solitarius.
Seizh (7) isspesad en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cuculidae/Cuculus (lennet e-barzh d'an 3 a viz Eost 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Cuenca

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Cuenca zo un anv-lec'h spagnolek hag a dalvez kement ha diazad doureier. Un anv-tiegezh eo ivez.

## Lec'hioù
### Arc'hantina

* Cuenca, anv roet ivez da Tres Algarrobos, en proviñs Buenos Aires.

### Chile

* Cuenca, e Rancagua, en rannvro Libertador General Bernardo O'Higgins ;

### Ecuador

* Cuenca, kêr-benn proviñs Azuay;

### Filipinez

* Cuenca, kumun e proviñs Batangas

### Perou

* Cuenca, e proviñs Huancavelica,
* distrig Cuenca, en proviñs Huancavelica .

### Spagn

* Proviñs Cuenca, unan eus proviñsoù Spagn
* Cuenca, kêr-benn Proviñs Cuenca
* Cuenca de Campos, kumun e Proviñs Valladolid.
* Chillarón de Cuenca, kumun e Proviñs Cuenca.

## Tud

* Claudio Mamerto Cuenca (1812-1852), medisin ha barzh arc'hantinat.
# Cucciago

Cucciago zo ur gumun en Italia e Proviñs Como, e rannvro Lombardia.
# Cucurrucucú paloma

Cucurrucucú paloma zo ur ganaouenn eus Mec'hiko, ur Huapango skrivet gant Tomás Méndez e 1954 ha kanet er film Al diablo las mujeres e 1955. E 1965 e voe kemeret da didl en ur film anvet ivez Cucurrucucú Paloma, renet gant Miguel M. Delgado, ma voe klevet kanet gant ar ganerez vec'hikan Lola Beltrán.
Abaoe eo bet klevet e filmoù all evel Le Magnifique, Escuela de vagabundos, The Last Sunset, Happy Together ha Hable con ella, My Son, My Son, What Have Ye Done, ha The Five-Year Engagement.
Sonenrollet eo bet gant Luis Miguel, Rocío Dúrcal, Pedro Infante, Perry Como, Caetano Veloso, Miguel Aceves Mejia, Harry Belafonte, Nana Mousc'houri, Julio Iglesias, Hibari Misora, Nana Mouskouri, Julio Iglesias, Rosemary Clooney, The Del Rubio Triplets, Shirley Kwan, Joan Baez (en hec'h albom Gracias a la Vida), Mus, Lila Downs (en hec'h albom Pecados y milagros‎).

## Liammoù diavaez

* Pozioù ar ganaouenn :
* Kanet gant Lola Beltrán :
* Kanet gant Mariachi Vargas :
* Kanet gant Lila Downs :

## Notennoù

* ↑ Ur roll eus oberennoù Tomás Méndez ma weler pegoulz hag e pe film e voe kanet ar son da gentañ. http://www.imdb.com/name/nm0617697/?ref_=tt_trv_snd
# Diego

Diego zo un anv-badez spagnolek.

## Yezhoù all

* Diogo, e portugaleg

## Tud
### XVIvet kantved

* Diego Velázquez de Cuéllar
* Diego Colón, breur da gKristol Goulm.

### XVIIvet kantved

* Diego Rivera, livour spagnol
* Diego Velázquez, livour spagnol

### XXvet kantved

* Diego el Cigala (ganet e 1968), kaner spagnol
* Diego Maradona, melldroader arc'hantinat

## Tudennoù
### Lennegezh

* Diego Alatriste y Tenorio (1582-1643), soudard spagnol e romantoù Arturo Pérez-Reverte ;
* Don Diego de la Vega, anavezet evel Zorro, tudenn ijinet gant Johnston McCulley

## Lec'hioù

* Diego Alvarez, un enezenn,
* Diego Suarez, deuet da vout Antsiranana, kêr-benn Madagaskar,
* Diego del Carpio, kumun e proviñs Ávila, e Kastilha ha León,
* Isla Diego, anv meur a lec'h,
* San Diego, anv meur a lec'h,
* Santiago, anv meur a lec'h.

## Pennad kar

* San Jaime
# Diego Milito

Diego Alberto Milito zo ur c'hoarier mell-droad etrebroadel arc'hantinat, bet ganet d'an 12 a viz Mezheven 1979 e Bernal (Arc'hantina).
# Diego Forlán

Diego Forlán Corazzo (lesanvet Cachavacha), bet ganet d'an 19 a viz Mae 1979 e Montevideo (Uruguay), a zo ur melldroader etrebroadel uruguayat.

## Kib vell-droad ar bed

Kreizer pe argader e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e tri dalc'h :
* Kib vell-droad ar bed 2002 bet aozet e Japan hag e Republik Korea,
* Kib vell-droad ar bed 2010 bet aozet e Suafrika ma tapas ar Vell aour (gwellañ c'hoarier ar genstrivadeg),
* Kib vell-droad ar bed 2014 bet aozet e Brazil.
# Diego López de Zúñiga y Velasco

Diego López de Zúñiga y Velasco, (~1510-1564, Lima, Perou), a voe gouarnour Galiza a-raok mont da vesroue da Berou.
# Diego Maradona

Diego Armando Maradona, bet ganet d'an 30 a viz Here 1960 e Lanús (Arc'hantina) hag aet da Anaon e Tigre d'ar 25 a viz Du 2020, a zo bet ur melldroader etrebroadel arc'hantinat, aet da c'hourdoner da-heul e amzer c'hoarier.
Meur a lesanv a voe roet dezhañ a-hed e vicher : D10S, El 10, El Diez, El Pelusa, El Pibe de Oro, Barrilete Cósmico. A orin galizat e vefe e anv-tiegezh.

## Kib vell-droad ar bed (evel c'hoarier)

Argader pe greizer e bost dezhañ war an dachenn, kemeret en devoa perzh e pevar dalc'h :
* Kib vell-droad ar bed 1982 bet aozet e Spagn,
* Kib vell-droad ar bed 1986 bet aozet e Mec'hiko : dilennet e voe da wellañ c'hoarier (Mell aour) ar genstrivadeg-mañ,
* Kib vell-droad ar bed 1990 bet aozet en Italia,
* Kib vell-droad ar bed 1994 bet aozet e Stadoù-Unanet Amerika.

## Kib vell-droad ar bed (evel gourdoner)

E 2008 e voe anvet da zibaber La Albiceleste, skipailh mell-droad Arc'hantina, ha gantañ e kemeras perzh e Kib vell-droad ar bed 2010 a voe dalc'het e Suafrika. Skubet e voe e skipailh er-maez 0-4 gant hini Alamagn e kardgourfenn hag erlec'hiet Maradona gant Sergio Batista kerkent ha miz Gouere 2010.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2020/11/25/mil-vinculos-maradona-galicia/00031606324257469561771.htm Maradona ha Galiza, La Voz de Galiza, 2020
* ↑ En abeg d'ar c'hrez gwenn ha glas-oabl a vez douget gant melldroaderien skipailh broadel Arc'hantina.
# Died alkoolek

An died alkoolek pe ar boeson zo un evaj gant etanol e-barzh. Ar gwin, ar chistr, ar bier, al lambig, da skouer, zo diedoù alkoolek. Etre 3% ha 50% a alkool a c'hall bezañ enno. Evet e vezont evit o blaz, o efedoù dislepdek, met ar gwask sokial hag ar sevenadur a c'hall lakaat unan bennak da evañ anezho ivez. Un dramm eo an alkool hag a c'hall degas d'ar vezventi, ur c'hleñved grevus a c'hall mont betek ar marv. Evit abegoù yec'hed ha relijiel eo difennet pe krennet ar gwerzhañ diedoù alkoolek, da skouer er broioù muzulman. Goude ar butun eo an alkool an dramm hag a ra ar verventi uhelañ er bed. Pennkaoz eo da galz kleñvedoù, nammoù ha riskloù sokial evel feulster (ouzh ar vugale, ar merc'hed....), gwallzardoù, etc.
War-dro 33% eus an dud a ev alkool er bed hervez ar gelaouenn mezegiezh hollvrudet The Lancet.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ (August 2018) "Alcohol use and burden for 195 countries and territories, 1990–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016". The Lancet 392 (10152): 1015–35. DOI:10.1016/S0140-6736(18)31310-2
# Diego Hurtado de Mendoza

Diego Hurtado de Mendoza zo bet anv meur a zen.
* Diego Hurtado de Mendoza (1367-1404), amiral meur Castilla
* Diego Hurtado de Mendoza (1417-1479), kentañ dug an Infantado
* Diego Hurtado de Mendoza (1444-1502), eskob Palencia, arc'heskob Sevilla ha kardinal
* Diego Hurtado de Mendoza (1461-1531), trede dug an Infantado, lesanvet El Grande
* Diego Hurtado de Mendoza (1468-1536), kont Mélito
* Diego Hurtado de Mendoza (XVI$^{vet}$ kantved), moraer spagnol, kenderv da Hernán Cortés
* Diego Hurtado de Mendoza (c. 1500-1578), priñs Mélito
* Diego Hurtado de Mendoza (1505-1575), barzh ha diplomat
* Diego Hurtado de Mendoza y Guevara (1571-1639), kentañ kont Corzana
# Diego Rivera

Diego Rivera (8 a viz Kerzu 1886 e Guanajuato - 24 a viz Du 1957 e San Ángel) a oa ul livour eus Mec'hiko en XXvet kantved, pried d'al livourez Frida Kahlo. Brudet eo e vurlivadurioù.

## E vuhez

E 1907 ez eas da v-Barcelona, hag ac'haleno da b-Pariz da labourat gant arzourien all eus karter Montparnasse. Mignon e oa d'an italian Modigliani, a reas e boltred en 1914.
N'eo ket ur vuhez sioul a renas e Paris.
E-pad c'hwec'h vloaz e vevas gant al livourez Marie Vorobieff (Marevna), hag e 1911 e timezas da Angelina Beloff. Ur mab o doe, Diego (1916–1918), hag a varvas en e vugaleaj.
Maria Vorobieff-Stebelska a c'hanas ur verc'h anvet Marika, e 1918 pe 1919, pa oa dimezet Rivera da Angelina (hervez al levr House on the Bridge: Ten Turbulent Years with Diego Riveraha hervez eñvorennoù Angelina, anvet Memorias).
E pen kentañ ar bloavezhioù 1920 e tistroas da Vec'hiko, ha kemer a reas perzh en obererezh an tu-kleiz pellañ. Ober a reas neuze e gentañ murlivadurioù ma weled pobl Mec'hiko o c'houzañv dindan ar wask . Livañ kalz a reas, hag alies a-enep an iliz hag ar veleien.
E miz Even 1922 e timezas da Guadalupe Marín, ha div verc'h o doe: Ruth ha Guadalupe.
Neuze e reas anaoudegezh gant ur studierez, war an arz, Frida Kahlo.
Mervel a eure Frida Kahlo en 1954. Rivera a dapas ur c'hrign-bev, a varvas e 1957. Beziet e voe er Panteón de Dolores e Mec'hiko .

## Dimezioù

Pemp gwech e timezas:
* da Angeline Beloff pa oa e Paris; e 1921 e tistroas da Vec'hiko hepti.
* da Guadalupe Marín e 1922.
* da Frida Kahlo, e 1929; torret e voe an dimeziñ e 1940.
* Addimeziñ a reas Diego ha Frida e miz Kerzu 1940. Mervel a reas Frida Kahlo e 1954
* Addimeziñ a reas da Emma Hurtado e 1955.

## Pennadoù kar

* Mirdi Frida Khalo

## Levrlennadur

* Frida Kahlo, les ailes froissées gant Pierre Clavilier, Editions du Jasmin, 2006
* Diego et Frida gant J-M Clézio - Folio - 1995 - ISBN : 2070389448

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Diego Rivera Web Museum (e saozneg)
* Cronología ilustrada de Diego Rivera (en español)
* Museo Dolores Olmedo en la Ciudad de México
* Biografía y pinturas de Diego Rivera (en español)
* Museo Diego Rivera en Guanajuato
* Diego Rivera - Galería virtual
* (fr) Diego Rivera buhez hag oberennoù (e galleg)
# Diego Velázquez de Cuéllar

Diego Velázquez de Cuéllar, bet ganet e Cuéllar (Proviñs Segovia, Kurunenn Kastilha d'ar mare-se) e 1465, a oa ur c'honkistador spagnol.
Ambroug a reas Kristol Goulm da-geñver an eil beaj a reas an ergerzher spagnol e 1493.
Gouarner Kuba e voe adalek 1511 betek e varv e Santiago de Cuba, d'an 11 pe d'an 12 a viz Mezheven 1524. Gantañ e vo savet ar seizh kentañ kêr eus Kuba, Baracoa (lesanvet Ciudad Primada) an hini gentañ en o zouez.
# Evel

    Arabat droukveskañ gant an araogenn ha stagell evel.
An Evel a zo ur stêr eus Breizh, adstêr d'ar Blavezh war e lez kleiz. Eieniñ a ra e Radeneg, ha kemberiñ gant ar Blavezh e Baod goude 55,7 km.

## Kumunioù douret

Radeneg (andon), Regini, Remengol, Gwennin ha Baod (kember).

## Tud

* Loeiza ar Meliner, "Vedig an Evel" hec'h anv-pluenn.

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎
# Evelina

Evelina zo un anv-badez italianek, Ewelina e poloneg.

## Yezhoù

* Evelina e sloveneg ha svedeg
* Ewelina e poloneg
* Evelin, en alamaneg
* Eveline, Evelyne, en galleg

## Tud
### Italia

* Evelina Cattermole (1849-1896), barzhez italianek
* Evelina Gori, aktourez
* Evelina Nazzari, aktourez
* Evelina Paoli, aktourez
* Evelina Santangelo, skrivagnerez
* Evelina Zamperini Pucci, skrivagnerez

### Gres

* Evelina Papantoniou (1979), gizourez c'hresian
* Evelina Papoulia (ganet e 1971), aktourez c'hresian

### Polonia

* Ewelina Flinta (1979-), kanerez
* Ewelina Hańska, kontez polonat, karet gant Balzac
* Ewelina Serafin, aktourez

### Suis

Eveline Widmer-Schlumpf, politikourez

## Lennegezh

* Evelina, or the History of a Young Lady's Entrance into the World, romant saoznek gant Fanny Burney, en 1778.

## Pennadoù kar

* Eveline
* Evelyn
# Eveliz

Eveliz :
| Bourc'h Neizin. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Évellys |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Pondi |
| Kanton | Gregam |
| Kod kumun | 56144 |
| Kod post | 56500 |
| Maer Amzer gefridi | Gérard Corrignan 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kreiz Mor-Bihan Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Pondi |
| Lec'hienn Web | https://www.evellys.bzh/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 446 ann. (2020) |
| Stankter | 43 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 59′ 24″ Norzh 2° 49′ 50″ Kornôg / 47.99, -2.83055555556 |
| Uhelderioù | bihanañ 42 m — brasañ 136 m |
| Gorread | 80,34 km² |
| Eveliz ||
| kemmañ |
Eveliz a zo ur gumun eus departamant Mor-Bihan e Breizh, krouet e 2016.

## Istor

Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Moustoer-Remengol, Neizin ha Remengol.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Neizin.
* Feunteun Remengol.
* Kalvar Remengol.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2016 | → bremañ | Gérard Corrignan | | |

## Pennadoù kar

* Moustoer-Remengol,
* Neizin,
* Remengol.

## Liammoù diavaez

* (fr)Lec'hienn ofisiel

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ KerOfis
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Mor-Bihan, 22 Kerzu 2015
* ↑ (fr) « Evellys. Gérard Corrignan élu maire de la commune nouvelle », Le Télégramme, 6 Genver 2016
# Eved

Santez Eved, gwerc'hez, c'hoar da sant Deved, he dije bevet e Breizh er VI$^{vet}$ kantved. Enoret e vez deist-holl e Gwaien hag en Eskevien.

## Chapel

* An Eskevien : chapel Santez Eved.
* 3/4
# Evaristus

Evaristus Pab an Iliz katolik roman :
| Ganedigezh | Kantved kentañ, Bethlehem, Palestina |
| Dilennet da bab | war-dro 99 |
| Dibenn e baboni | war-dro 107 |
| En e raok | Klemañs Iañ |
| War e lerc'h | Aleksandr Iañ |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Evaristus, ganet er c'hantved kentañ e Bethlehem (Palestina) ha marvet war-dro 107 e Roma (Impalaeriezh roman), a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman war-dro 99.
# Evel ma pardonomp...

Evel ma pardonomp... zo ur pezh-c'hoari brezhonek embannet e 1929 ha troet gant ar beleg Juluen Sklison diwar ur skrid savet gant Berta ar Gêr-Nevez (?). Deuet e oa a-zindan gwask an Imprimerie Suberbie e Gwengamp

## Notennoù

* ↑ Evel ma pardonomp... e Wikimammenn
# Evelina Cattermole

Evelina Cattermole (Firenze, 1849 – Roma, 1896) a oa ur varzhez italianek. Romantoù he deus savet ivez. A-wechoù e sine Contessa Lara.
# Eve

Eve zo un anv-badez saoznek roet d'ar merc'hed, kar d'an anv brezhonek Eva.

## Tud
### Anv-badez

* Eve Ensler (1953), c'hoarivaourez stadunanat
* Eve (1978), raperez stadunanat
* Eve Myles (1978), aktourez gembreat
* Eve (1984), gourenerez hag aktourez stadunanat

### Anv-tiegezh

* Alice Eve (1982), aktourez saoz ha stadunanat

## Skinwel

* Killing Eve, ur stirad breizhveuriat Eve Polastri e dudenn bennañ, ur wazourez o labourat evit titouroù Breizh-Veur

## Gwelout ivez

* Yve
* Ive
# Evel-se e komze Zarathoustra

Evel-se e komze Zarathoustra, Also sprach Zarathustra – Ein Buch für Alle und Keinen e ditl alamanek ("Evel-se e lavare Zarathoustra — Ul levr evit an holl ha den ebet") zo un oberenn gant Friedrich Nietzsche bet embannet etre 1883 ha 1885.
Gant Alan Heussaff e voe lakaet e brezhoneg e 1962.

## Meneg

   Staat heisst das kälteste aller kalten Ungeheuer. Kalt lügt es auch; und diese Lüge kriecht aus seinem Munde: "Ich, der Staat, bin das Volk." "Ar Stad eo ar yenañ eus an euzhviled yen : yen e liv gevier ivez ; hag ar gaou-mañ a ruz er-maez eus e c’henoù : « Me, ar Stad, eo ar Bobl. »"
   – Pennad XI: "Vom neuen Götzen"/ "An idol nevez"

## Pennad kar

* Also sprach Zarathustra (Strauss)

## Notennoù

* ↑ Evel-se e komze Zarathoustra, Preder 35-36, 1962.
* ↑ (de) 'Nietzsche Source'. Kavet : 11 Gwengolo 2020.
# Henry Bird

Henry Edward Bird a zo bet ganet d'ar 14 a viz Gouere 1830, e Portsea (Hampshire) e Breizh-Veur ha marvet d'an 11 a viz Ebrel 1908 e Londrez (Breizh-Veur).
Mestrc'hoarier echedoù saoz.
Kemer a reas perzh e tournamantoù etrebroadel: Londrez, 1851 (kentañ tournamant etrebroadel), Vienna (Aostria) ha New Jersey (SUA). Koll a reas ur bartienn a-enep da Paul Charles Morphy e 1858.

## Degasadennoù

* Digoradur Bird:
1. f4
* Difenn Bird (en ur Ruy López de Segura):
1.e4 e5
2.Mf3 Mc6
3.Fb5 Md4

## Oberennoù skrivet

* Chess Masterpieces, Londrez, 1875;
* Chess History and Reminiscences, Londrez, 1893;
* Modern Chess;
* Chess for Beginners;
* An Analysis of Railways in the United Kingdom.

## Liammoù diavaez

* E bartiennoù e Chessgames
* Henry Bird 22 bartienn e pgn
* Chess History and Reminiscences E levr klok
# Henrique Mecking

Henrique Costa Mecking a zo bet ganet d'an 23 a viz Genver 1952 e Santa Cruz do Sul e Stad Rio Grande do Sul (Brazil).
Meurc'hoarier echedoù braziliat eo.
E wellañ renk Elo a voe 2740, e miz Gouere 1976.

## Ul levr diwar e benn

* Stephen W. Gordon, Henrique Mecking, Latin Chess Genius, Davenport, Iowa, 1993 .

## Liammoù diavaez

* E fichenn FIDE
* E c'hoari e Chessgames
* E bartiennoù e Muljadi
* 10 Lec'hiadenn a-bouez ag e bartiennoù
# Henrique de Borgonha

Henrique de Borgonha, pe Herri Bougogn, anavet e Portugal evel ar C'hont Henrique (1066 — 1112) a voe kont Portucale adal 1093 betek e varv e seziz Astorga pa oa o vrezeliñ ouzh ar Vored, d'an 12 a viz Mae 1112.
Mab e oa da Herri Bourgogn, mab pennhêr Robert Iañ, dug Bourgogn, ha breur da Eudes Iañ, dug Bourgogn. Dre ma oa ar mab yaouankañ e oa peuzsur ne welje ket gwall dra eus peadra e dad, se zo kaoz ez eas da vrezeliñ da Spagn hag e kemeras perzh er Reconquista a-enep ar Vored. Mont a reas da-gaout ar roue Alfonso VI León, a oa dimezet d'e voereb a-berzh e dad, Constance de Bourgogne, hag en skoazellas da c'hounit rouantelezh Galiza, a oa dindani Galiza a vremañ hag ivez hanternoz Portugal. D'e drugarekaat e voe roet dezhañ dorn merc'h Alfonso VI, Teresa de León. Dont a reas da vout kont Portugal, ur gontelezh hag a oa stag d'ar poent ouzh rouantelezh León.

## Dimeziñ ha bugale

Digant Teresa de León (kontez Portugal) en doe bugale:
* Afonso Henriques (1094-1108)
* Urraca Henriques (war-dro 1095);
** dimezet da Bermudo Peres de Trava, mab-bihan da Vímara Peres
* Sancha Henriques (war-dro 1095 pe 1097-1163),
** dimezet da Sancho Nunes de Celanova (1070 - 1130) ha da Fernão Mendes (1095 - 1160) aotrou Bragança
* Teresa Henriques (ganet war-dro 1098)
* Henrique (war-dro 1106-1110)
* Afonso Henriques (1109-1185), kentañ roue Portugal
** dimezet da Mafalda de Saboia

## Goude e varv

Pa varvas en 1112, e voe beziet e Spagn. Er XVIvet kantved e voe kaset e relegoù, war un dro gant re e wreg, da iliz-veur Braga.
# Henrique Rosa

Henrique Pereira Rosa (ganet d'an 18 a viz Genver 1946) zo ur politikour eus Ginea-Bissau.
Lakaet e voe da brezidant Ginea-Bissau en etrekarg d'an 28 a viz Gwengolo 2003, goude taol-Stad Veríssimo Correia Seabra hag en doa distroadet Kumba Ialá. Aozañ a reas dilennadeg 2005, gounezet gant João Bernardo Vieira ha reiñ ar garg a brezidant da hennezh d'ar 1añ a viz Here 2005.
g • ka • kePrezidanted Ginea-Bissau :
* Cabral · Vieira · C. Pereira · Vieira · Mané · Sanhá · Ialá · Seabra · Rosa · Vieira · R. Pereira · Sanhá · R. Pereira · Kuruma · Nhamadjo · José Mário Vaz
# Henry

Henry zo un anv-badez saoznek a gaver ivez e galleg.

## Adstummoù

* Harry
* Hal zo ur berrstumm anezhañ

## Yezhoù all

* Herri e brezhoneg
* Henri e galleg

## Tud
### Rouaned Bro-Saoz

* Henry Iañ
* Henry II‎,
* Henry III
* Henry IV
* Henry V
* Henry VI‎
* Henry VII
* Henry VIII

### Anv-badez
#### Stadoù-Unanet

* Henry David Thoreau (1817–62), skrivagner
* Henry Kissinger (g. e 1923), politikour
* Henry Fonda, aktour
* Henry Ford‎, ijinour ha greantour
* Henry James‎, skrivagner
* Henry Miller (1891–1980), skrivagner
* Henry Fiol‎, soner salsa

#### Broioù all

* Henry Purcell (1659–1695), sonaozer saoz
* Henry Fielding, skrivagner saoz
* Henry Morgan‎, morlaer kembreat

### Anv-tiegezh

* Jean-Guillaume Henry, anv ofisiel Yann-Wilhoù Herri (1803-1880), beleg ha yezhour brezhonek
* Benjamin Tyler Henry (1821-1898), saver armoù-tan stadunanat , ijinour ar fuzuilh kentañ dre loc'henn-grogenn e 1860 anvet diwar e anv-tiegezh
* Victor Henry (1850-1907), yezhoniour elzasat
* Thierry Henry (g. e 1977), melldroader gall
* Léo Henry (g. e 1979), skrivagner gallek
* Amandine Henry (g. e 1989), melldroaderez c'hall

## Pennadoù kar

* Hendric
* Hendrick
* Hendricks
* Hendrickx
* Hendrik
* Hendriks
* Hendrikx
* Hendrix
* Hendryx
* Henrik
* Henryk
* O'Henry
# Henry Calvin

Henry Calvin, bet ganet Wimberly Calvin Goodman d'ar 25 a viz Mae 1918 e Dallas (Texas, Stadoù-Unanet Amerika) hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Here 1975 e memes kêr, a oa un aktour fent (sinema ha skinwel) stadunanat.

## E vuhez

Berzh bras a reas en abeg da roll "Serjant Demetrio López García" a zalc'has er stirad skinwel Zorro e dibenn ar bloavezhioù hanter-kant, a-gevret gant Gene Sheldon ("Bernardo") ha Guy Williams ("Don Diego de la Vega"/"Zorro"). Ar pezh a reas dezhañ kemer perzh en unan eus pennadoù ar stiradoù skinwel The Man from U.N.C.L.E. ha The Girl from U.N.C.L.E. e 1966.

## E filmoù er sinema

* 1956 :
** Crime Against Joe, sevenet gant Lee Sholem,
** The Broken Star gant Lesley Selander.
* 1960 : Toby Tyler, or Ten Weeks with a Circus gant Charles Barton.
* 1961 : Babes in Toyland gant Jack Donohue.
* 1965 : Ship of Fools gant Stanley Kramer.

## Liamm diavaez

* Henry Calvin war Internet Movie Database
* Henry Calvin/Serjant García o kanañ ¡Viva el vino!
# Henry Cheffer

Henry Lucien Cheffer, bet ganet d'an 30 a viz Kerzu 1880 e Pariz hag aet d'an Anaon d'an 3 a viz Mae 1957, a oa ul livour hag un engravour gall. Lod eus e oberennoù a weler war dimbroù ha bilhedoù-bank.

## Un nebeud oberennoù

* Le briéron installé dans son blin ("Ar Briverad azezet en e skaf"), war-dro 1932
* Le chaland ("Ar skaf"), war-dro 1932
* Les veilles se rendant à l'église ("Ar merc'hed kozh o vont d'an iliz"), war-dro 1932
* Le tourbage ("An taouarc'ha"), war-dro 1932

## Levrlennadur

* Peintres des Côtes de Bretagne, Léo Kerlo ha Jacqueline Duroc, Chasse-Marée, 2007, ISBN
# Henrique Iañ Portugal

Henrique Iañ Portugal (1512-1580), lesanvet "o Casto", a oa kardinal ha roue Portugal entre 1578 ha 1580.
Pempet mab Manuel Iañ Portugal, roue Portugal, hag e eil pried Maria Aragon e oa, ha breur yaouankañ João III Portugal.
Ne oa ket da ren, ha se zo kaoz ez eas da veleg. Da 66 vloaz avat e teuas da vezañ roue, met ne renas nemet daou vloaz, ha mervel hep mab ebet da gemer e lec'h.
# Estadio Jardines del Hipódromo

An Estadio Jardines del Hipódromo zo ur sportva bet savet e Jardines del Hipódromo (unan eus karterioù Montevideo en Uruguay).
Bet digoret d'ar 15 a viz Eost 1957 ez eo sañset bezañ gouest da zegemer betek triwec'h mil avester. C'hoari a ra Danubio Fútbol Club e grogadoù ennañ ha n'eo ket aotreet ar c'hleub da lezel ouzhpenn nav mil c'hwec'h kant den da vont tre er sportva evit ma vefont e surentez. Labourioù bras a oa bet kroget e 1997 a-benn lakaat Jardines del Hipódromo e ratre vat.