OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Psy (kaner)

Park Jae-sang (Hangul: 박재상; Hanja: 朴載相; ganet d'an 31 a viz Kerzu 1977), brudet dre e anv micher Psy (skrivet PSY alies), zo ur c'haner, skriver kanaouennoù ha produer pladennoù sukoreanek. Psy a zo brudet evit bezañ un den fentus evel en e glipoù kement hag evit bezañ oberiant war al leurennoù sonerezh. Brudet-bras eo bet gant ar ganaouenn "Gangnam Style". Diskan ar ganaouenn a zo bet degemeret er Yale Book of Quotations ha lakaet e-touez an arroudennoù brudetañ eus ar bloavezh 2012.

## Buhez

Park Jae-sang a zo ganet d'an 31 a viz Kerzu 1977, en ur familh galloudus e distrig Gangnam eus Seoul, e Sukorea. An tad, Park Won-Ho, a oa penn an embregerezh DI Corporation, un embregerezh sevel dafar tredan hag a vez kavet en eskemmdi Korea. Ar vamm, Kim Young-hee, a zo perc'henn war meur a di-debriñ e Gangnam.
Park a zo bet skoliataet er skol hag er skolaj e Banpo (반포) hag e Sehwa (세화) evit al lise. Displijet bras e oa gant ar skol ha brudet e oa evel furlukin ar c'hlas. E-pad un atersadenn war ar skinwel Sukorean ur c'helenner hag en doa bet Park a embanne: "Soñj am eus eus Psy o sevel farsadennoù reizhel e-leizh e-pad ar c'hentelioù. Kalz levezon en doa betek kas ar c'hlas war-zu e farsadennoù. Er mare-se e oan displijet gantañ, met en ur sellet en a-dreñv, gwelet a ran e veze degaset gantañ kalz energiezh d'ar c'hlas."

## Buhez prevez

D'ar 14 a viz Here 2006 ez eo dimezet Psy gant Yoo Hye-yeon, ur c'hoarierez gourrebed e Yonsei University hag a oa o vevañ gantañ abaoe tri bloaz hanter. Div verc'h gevelled o deus bet.
E miz Gouhere 2013 o vezañ aterset gant ar Sunday Times, Psy en devoa disklêriet en doa kudennoù alkoolegezh. Hervezañ al lajadoù amzer nemeto ma ne eve ket a oa pa oa mezviet betek-re.
Psy a wel e ganaouenn "Gangnam Style" evel ar pal uhelañ a c'halle tizhout evit e vuhez a-bezh.
# Mikeal Treger

Mikeal Treger (Michel Tréguer), ganet d'an 20 Here 1940 e Bro-Leon, zo ur skrivagner, ur produour hag ur sevener filmoù hag abadennoù skingomz. Mab d'ur skolaer lik ha brezhoneger eo, ha bet eo studier en École polytechnique. Pa oa o labourat e bed ar skinwel en deus bet tro da gejañ ouzh tud evel Julien Gracq, René Girard, Jacques Lacan pe c'hoazh Claude Lévi-Strauss.
E-pad pell eo bet o labourat e Pariz.

## Oberennoù
### Michel Treguer

* Vivre ses vies (Kemper, Nature et Bretagne, 1984, ISBN 2-85257-049-1)
* Faces cachées (Kemper, Nature et Bretagne, 1984)
* Quand ces choses commenceront..., kenskrivet gant René Girard (Pariz, Arléa, 1994)
* Aborigène occidental (Pariz, Mille et une Nuits, 2004)
* Espèce d'homme ! Essai sur l'identité (Les éditions du temps, 2007)
* Gwir ; Vrai ; Quelques vérités dernières sur les rapports entre la Bretagne et la France (Yoran Embanner, 2008)
* La Nuit celtique, kenskrivet gant Donatien Laurent (Roazhon, PUR, Terre de Brume, 1996)
* Avec le temps, Chronique d'un village breton sous l'occupation allemande (Brest, Editions-Dialogues, 2010)
* Le-septième-jour.net - septuor (Brest, Editions-Dialogues, 2011)
* Quoi d'autre ? Tout près, si loin, pour les mêmes raisons (Plougerne, Michel Treguer, 2015)
* Aveuglément (Plougerne, Michel Treguer, 2015)
* Préavis (Plougerne, Michel Treguer, 2015)
* Cohensidansepochtli ; Cohen, si, sida, danse, coïncidence, Huitzilopochtli (Plougerne, Michel Treguer, 2015)
* Tolente (Plougerne, Michel Treguer, 2015)
* Rature (Plougerne, Michel Treguer, 2015)
* Sexuelles (Plougerne, Michel Treguer, 2015)
* Qu'est-ce que tu racontes ? (Plougerne, Michel Treguer, 2016)
* La Bretonne et le Sammy - Brest-Minneapolis (Pariz, L'Harmattan, 2019)
* Ne t'ennuie pas (Pariz, L'Harmattan, 2020)

## Troidigezh

* Un Breton redécouvrant la Bretagne, gant Roparz Hemon (Yoran Embanner, 2005)

## Liammoù diavaez

* Respont Mikeal Treger da Françoise Morvan war lec'hienn ABP
* "Sans le breton, pas de Bretagne", pennad-kaoz gant M. Treguer
# Partij voor de Vrijheid

Partij voor de Vrijheid (PVV, Strollad evit ar frankiz) a zo ur strollad politikel izelvroat. Savet eo bet d'an 22 a viz C'hwevrer 2006 gant Geert Wilders, ur c'hannad distag en Eil kambr. Bet e oa bet ezel eus Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) betek-henn.
Da-geñver dilennadegoù kannaded en Eil kambr en Izelvroioù e 2006 e tapas kaout 5,9 % eus ar mouezhioù, ha 9 c'hannad ern Eil kambr. A-fet pouez er vuhez politikel e oa neuze pempvet strollad an Izelvroioù.
Da-geñver dilennadegoù kannaded Europa e miz Even 2009 e tapas kaout 16,9 % eus ar mouezhioù ha 4 dileuriad (diwar 25 en holl evit an Izelvroioù) e Parlamant Europa. A-fet pouez ez eo neuze eil strollad ar vro.

## Istor ar strollad

D'an 2 a viz Gwengolo 2004 e kuitaas ar c'hannad Geert Wilders e strollad, Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (Strollad frankizour, VVD) e anv, en Eil kambr, dre ma ne save ket a-du gant mennozhioù ar strollad. Geert Wilders a zivizas mirout e bost ha krouiñ e strolald politikel, anvet Groep Wilders. Ezel nemetañ ar strollad e oa. Start e vez dre vras e soñjoù war an divroañ hag ar justis, hag an daou dem-se eo ar re a vez meneget kalz gantañ.
Savet e voe Partij voor de Vrijheid d'an 22 a viz C'hwevrer 2006, ha lakaet e voe da bal gant e izili en em ginnig e dilennadegoù ar gannaded er memes bloavezh. E programm ar strollad e kaver elfennoù broadelour, re frankizour ha re virour, ha peurliesañ e vez keñveriet gant programm Lijst Pim Fortuyn (tu-dehou). Izili ar strollad a embann ez int kentoc'h mirourien ha frankizourien.

### Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Édouard Manet

Édouard Manet (distaget [edwaʁ manɛ]) (Pariz 23 a viz Genver 1832 - Pariz 30 a viz Ebrel 1883) a oa ul livour gall eus an XIX$^{vet}$ kantved.
E vamm, Eugénie-Desirée Fournier, a oa merc'h d'un diplomat ha filhorez da Karl XIV, roue Sveden. E dad Auguste Manet, a oa barner, hag en gortoz e oa da welout e vab Édouard o vont da studiañ al lezenn eveltañ. E eontr Charles Fournier a gase anezhañ gantañ da weladenniñ Mirdi al Louvre alies. E 1845 e krogas da vont da glasoù liverezh ma tegouezhas gant Antonin Proust, a vo Ministr an Arzoù-Kaer hag a chomo mignon dezhañ.
Reuz a oa bet er Saloñs Ofisiel pa oa bet diskouezet an daolenn Olympia, e 1865. Gwelet 'vez an oberenn-se e Mirdi Orsay bremañ, e Pariz. Ar plac'h a oa patrom dezhañ a oa Victorine Meurent anezhi.
Mignoned Manet e oa al livourien Frédéric Bazille, Edgar Degas, Claude Monet, Auguste Renoir, hag ar skrivagnerien Charles Baudelaire, Stéphane Mallarmé hag Émile Zola. E vreur Eugène Manet a zimezas gant al livourez Berthe Morisot. Livet en doa Manet meur a daolenn eus e c'hoar-gaer (an Diskuizh, ar Balkon, h.a.).
Tost e oa Manet ouzh an Impresionourien, met ne oa ket stag outo. E-unan-penn ez ae war hent al livadur.

## Livadurioù

* Gwelout ar pennad: Roll livadurioù Édouard Manet
# Emgann Dürnkrut

Emgann Dürnkrut ha Jedenspeigen (rannvro Marchfeld, en Aostria-Izel) a oa an eil emgann brasañ etre marc'heien en istor Europa. D'ar 26 a viz Eost 1278 e stourmas armeoù Ottokar II Přemysl (6 000 marc'heg ha 24 000 soudard eus e gostez) ha re Rudolf Habsbourg ha László IV Hungaria (4 500 marc'heg, 1 500 gwareger kouman ha 25 000 soudard all gantañ).
Gant Rudolf ha László ez eas an trec'h, ha lazhet e oa Ottokar pa oa o tec'hout gant ur marc'heg karintian. Lazhet e oa bet 12 000 den en holl.
# Friouleg

Ar friouleg zo ur yezh romanek eus skourr ar yezhoù retoromanek. Kar eo d' ar romañcheg ha d'al ladineg. E 40% eus kumunioù Frioul e vez implijet ar friouleg er velestradurezh, hag e 1999 e oa bet anavezet evel yezh vinorel gant ar stad italian.

## Skeudennoù

* Takad ar friouleg
* Panell-heñchañ divyezhek (italianek-frioulek)
# Vimisoyeg

Ur yezh c'hermanek eus skourr germanek ar c'hornôg eo ar vimisoyeg (wymysöryś) komzet gant tro-dro da 100 den nemetken er gêr vihan anvet Wilamowice (vimisoyeg: Wymysoj) war ar vevenn etre Silezia ha Polonia Vihan.

## Istor

Diorroet e oa bet ar vimisoyeg war diazez yezhoù alamanek ar c'hreiz en XII$^{vet}$ kantved, levezonet-don war an dro gant ar sakseg izel, an izelvroeg, ar frizeg, ar poloneg hag an hensaozneg.
An dud eus Wilamowice o deus lâret a-viskoazh ez eus Izelvroiz anezhe ha n'eo ket Alamaned. Komzet e veze vimisoyeg evel yezh voutin an dud e Wilamowice betek 1945-1949. Goude an eil brezel bed avat e voe difennet implijout ar yezh gant ar gouarnamant lec'hel ha daoust ma voe bet chomet a-sav da zifenn implij ar yezh e 1956 e oa aet kalz war wanaat dija ha kemeret e oa bet he flas gant ar poloneg tamm-ha-tamm, dreist-holl gant ar re yaouank.
Ur yezh en arvar an hini eo abalamour d'an diouer a dud barrek war ar yezh hag ivez dre ar fed ma'z eo kozh a-walc'h dre vras an dud a ra ganti.

## Al lizherenneg vimisoyeg

| a, | ao, | b, | c, | ć, | d, | e, | f, | g, | h, | i, | j, | k, | ł, | l, | m, | n, | ń, | o, | ö, | p, | q, | r, | s, | ś, | t, | u, | ü, | v, | w, | y, | z, | ź, | ż |
| A, | AO, | B, | C, | Ć, | D, | E, | F, | G, | H, | I, | J, | K, | Ł, | L, | M, | N, | Ń, | O, | Ö, | P, | Q, | R, | S, | Ś, | T, | U, | Ü, | V, | W, | Y, | Z, | Ź, | Ż |

## Mont pelloc’h ganti

* Ludwik Młynek, "Narzecze wilamowickie", Tarnów, 1907: J.Pisz.
* Józef Latosiński, "Monografia miasteczka Wilamowic", Kraków, 1909.
* Hermann Mojmir, "Wörterbuch der deutschen Mundart von Wilamowice" (Słownik niemieckiej gwary Wilamowic), Kraków, 1930-1936: Polska Akademia Umiejętności.
* Adam Kleczkowski, "Dialekt Wilamowic w zachodniej Galicji. Fonetyka i fleksja". Kraków, 1920: Polska Akademia Umiejętności.
* Adam Kleczkowski, "Dialekt Wilamowic w zachodniej Galicji. Składnia", Poznań, 1921: Uniwersytet Poznański.
* Maria Katarzyna Lasatowicz, "Die deutsche Mundart von Wilamowice zwischen 1920 und 1987". Opole, 1992: Wyższa Szkoła Pedagogiczna.
* Tomasz Wicherkiewicz, The Making of a Language: The Case of the Idiom of Wilamowice, Mouton de Gruyter, 2003, ISBN 3-11-017099-X

## Gwelet ivez

* Yezhoù germanek
# Moravia

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Evel Bohemia ez eo Moravia (Morava e tchekeg, Mähren en alamaneg) ur vro istorel e Kreizeuropa hag unan eus rannvroioù ar Republik Tchek.

## Kêrioù brasañ

| Brno (396 101 den e 2023) Olomouc (101 825) Zlín (74 191) Prostějov (43 551) | Přerov (41 634) Znojmo (34 136) Kroměříž (28 185) |

### Kêrioù rannet etre rannvroioù

* Ostrava (283 050400) etre Moravia ha Moravo-Silezia
* Jihlava (52 548) etre Moravia ha Bohemia

## Notennoù

* ↑ Svoboda, Zbyšek (2013). "Odborné vexilologické stanovisko k moravské vlajce". Vexilologie. Zpravodaj České vexilologické společnosti, o.s. č. 169: 3319, 3320, Brno: Česká vexilologická společnost.
* ↑ Pícha, František (2013). "Znaky a prapory v kronice Ottokara Štýrského". Vexilologie. Zpravodaj České vexilologické společnosti, o.s. č. 169: 3320-3324, Brno: Česká vexilologická společnost.
# Kazh marbret

Kazh marbret :
| P. marmorata Chalus (VU) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Vertebrata |
| Urzhad : | Carnivora |
| Kerentiad : | Felidae |
| Genad : | Pardofelis |
| Anv skiantel ||
| Pardofelis marmorata Martin, 1837 ||
| Statud CITES : | Stagadenn I , Adwel 01-07-1975 |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hazh marbret (Pardofelis marmorata) a zo ur c'hazh gouez kavet e su Azia. An hevelep ment hag ur c'hazh-ti en-deus met gant ul lost hiroc'h, ar pezh a zamveneg e vez o vevañ er gwez dreist holl. E vlevad a zo roudennet ha saotret evel hini al loupard koumoulek. Liv he c'hreoñ a gemm hervez ar pennoù. Galloud a reer bezañ melenn pe gell-gris. Ar c'hof a vez sklaeroc'h ar peurliesañ. En desped d'e vent bihan eo ar c'hazh marbret un izel eus an iskerentad Pantherinae.
Annez ar c'hazh marbret en astenn eus Assam betek biz India gant un ispesad Pardofelis marmoratus charltoni e Nepal. Egavout a reer ivez e gevred Azia hag Indonesia hag a oa liammmet ouzh ar c'hevandir e-pad ar pleistosen. Er c'hoadegoù glaviek e vev ha hemolc'h a ra skrignerien vihan er gwez. Nebeut a draou a anavezer diwarbenn e zoare-bevañ met war zigresk eo annez ha kavet eo gloazus gant an IUCN.

## Ispesadoù

* P. marmorata marmorata
* P. marmorata charltoni

## Liammoù diavaez

Ar c'hazh marbret
Ar c'hazh marbret war Lioncrusher.com
# Europa Universalis II

Europa Universalis II a zo ur c'hoari strategiezh veur graet gant Paradox Interactive a-zivout ar maread 1421 - 1820. Ar c'hoarier a gontrol ur vro ha merañ a ra hec'h armerzh hag he darempredoù etrevroadel e-pad pevar kantved. Daoust ma'z eo liesekoc'h ha pinvidikoc'h eget he diagentour eo diazezet war an hevelep mennozhioù. Unan eus ar c'hemmoù pouezusañ a zo an tro roet d'ar c'hoarier da choaziñ forzh pe bro. Enderc'hel a ra ar c'hoari meur a scenariooù a ro tro d'ar c'hoarierien da c'hoari e meur a varevezh.
Aes tre ez eo da gemm ar scenariooù pe da grouiñ scenariooù nevez ha bez ez eus ur gummuniezh-mod oberiant tre.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Forom ofisiel
* mirror - ar mod brudetañ evit Europa Universalis
# Eintracht Frankfurt

Ur c’hlub mell-droad bet krouet e 1899 eo Eintracht Frankfurt. Mathias Beck eo e brezidant ha Dino Toppmöller e c’hourdoner.
C'hoariet o deus er sportva Deutsche Bank Park (58 000 plas) betek 1925.

## Titloù
### Bundesliga (1)

* Kampion : 1959.
* Beskampion : 1932.

### Kib Alamagn (5)

* Ar maout ganto e : 1974, 1975, 1981, 1988 ha 2018.
* Bet er gourfenn : 1964, 2006, 2017 ha 2023.

### Kib UEFA (2)

* Ar maout ganto e : 1980 ha 2022.

### Kib ar c'hleuboù kampion european / Kevre Kampioned an UEFA

* Beskampion : 1960.

## C'hoarierien (2024–25)

| Diwallerien 1. Kevin Trapp 33. Kauã Santos 40. Tuta | Difennerien 3. Arthur Theate 4. Robin Koch 5. Aurèle Amenda 13. Rasmus Kristensen 21. Nathaniel Brown 22. Timothy Chandler 29. Niels Nkounkou 34. Nnamdi Collins 35. Tuta 44. Davis Bautista | Kreizourien 6. Oscar Højlund 8. Farès Chaïbi 15. Ellyes Skhiri 16. Hugo Larsson 18. Mahmoud Dahoud 19. Jean-Mattéo Bahoya 20. Can Uzun 23. Krisztián Lisztes 26. Éric Junior Dina Ebimbe 27. Mario Götze 28. Marcel Wenig 36. Ansgar Knauff 38. Ebu Bekir Is 45. Mehdi Loune 47. Noah Fenyő | Tagerien 9. Igor Matanović 11. Hugo Ekitike 17. Elye Wahi 30. Michy Batshuayi 48. Junior Awusi 49. Anas Alaoui |

## Liammoù diavaez

* (de) Lec'hienn ofisiel ar c'hlub
* (de) Lec'hienn diofisiel
# Brigadenn 2506

Ar vrigadenn 2506 (e spagnoleg Brigada de asalto 2056 pe Brigada asalto 2056) a oa ur strollad milourel enepkomunour, ennañ divroidi eus Kuba, gourdonet ha pourveziet gant ar CIA adalek miz Mae 1960 evit aloubiñ o enezenn orin ha diskar gouarnamant Fidel Castro. En o zouez e oa tud bet poliserien dindan renad Fulgencio Batista ha torfedourien. 1.397 anezho, da lavaret eo ar braz eus ar vrigadenn, a gemeras perzh e dilestradeg c'hwitet bae ar Moc'h d'ar 17 a viz Ebrel 1961. 114 stourmer a voe lazhet eno ha tost an holl re all, war-dro 1.200, a voe prizoniet.
# Hirwazh

    Evit implijoù all, gwelet Hirwazh (disheñvelout).
An Hirwazh, Kanol-Iz pe Kanol-Irez a zo ur mor e penn kornaoueg Breizh, etre Enez-Sun er su, hag Eusa en norzh.
War-dro 3 550 km² eo e vent. Un darn eo eus ar Meurvor Atlantel, hag evit un darn ivez eus ar Mor Keltiek. Ur park naturel mor a zo bet savet eno e 2007.

## An anv

En Enez-Sun e vez graet Mor Kleiz pe Ar Mor C'hleiz anezhañ, de lâret eo ar mor en Hanternoz da Enez-Sun. Ar mor er C'hreisteiz d'an enez a vez anvet ar Mor Dehoù.
Gwelet ar pennad savet gant Herve Bihan e-barzh Hor Yezh, niverenn 233.

## Liammoù diavaez

* (fr) (en) Park Mor an Hirwazh

## Notennoù

* ↑ KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)
* ↑ "Kanol-Iz", Devri: Le dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard.
* ↑ "Kanol-Irez", Devri: Le dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard.
* ↑ "mor-kleiz", Devri: Le dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard.
* ↑ "mor-dehou", Devri: Le dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard.
# Livioù panarab

Al livioù panarab (pe livioù hollarab) eo ar ruz, an du, ar gwenn hag ar gwer, deuet diwar banniel emsavadeg arab 1916-1918. Kavet e vezont en ul lodenn vat eus bannieloù ar broioù arab.
* Ar ruz a zeufe eus "tiegezh hachemit" Mohammad.
* An du a vefe evit Abbasided Baghdad (750-1258).
* Ar gwenn a vefe evit Fatimided Kaero (969-1171).
* Ar gwer a vefe evit Omeyyaded Damask (661-750).
Ar banniel gant bandennoù a-led ruz, gwenn, du (evel hini Egipt) a vez graet "Banniel an Dieubidigezh Arab" pe Banniel ar Reveulzi Arab anezhañ, ha lakaet eo bet da ziazez meur a republik, ha disteroc'h e vez plas ar gwer enno.

## Bannieloù

* Republik Arab Unanet (1958–1961)
* Egipt (1984-bremañ)
* Emirelezhioù Arab Unanet (1971-bremañ)
* Rouantelezh Iraq (1921–1959)
* Republik Iraq (1959–1963)
* Iraq (1963–1991)
* Iraq (2008-bremañ)
* Jordania (1920-bremañ)
* Koweit (1961-bremañ)
* Libia (1951-1969) (2011-bremañ)
* Libia (1969–1972)
* Palestina (1964-bremañ)
* Republik Demokratel Arab Sahraoui (1976-bremañ)
* Siria (1932–1958 ha 1961–1963) (implijet bremañ gant enebourien ar renad)
* Siria (1980–bremañ)
* Somaliland (1996–bremañ)
* Soudan (1970–bremañ)
* Republik Arab Yemen (1962–1990)
* Rep. Dem. Pobl. Yemen (1967–1990)
* Yemen (1990–bremañ)
# Perikles

Perikles, e henc’hresianeg Περικλής, Periklếs (war-dro 495–Aten 429 kent J.-K.), strategour ha politikour Atenat, eus meuriad an Akamantided hag eus demos kolargos, ezel eus tiegezh an Alkmeonided, ha mab Ksantippos hag Agariste.
Ken bras e voe levezon an den-se war e brantad ma vez lesanvet alies « Kantved Perikles »

## Buhez

Ganet e oa bet e 494 kent J.K. ha marvet e 429 kent J.K. Dimeziñ a reas d'ur vaouez a roas daou vab dezhañ : Ksantippe ha Paralos. Diwezhatoc’h en doe ur serc'h, Aspasia, ur vetegez a daolas kehel warnezhañ hag a roas ur mab all dezhañ. Dont a reas a-benn d’ober ur c’heodedour anezhañ daoust d’al lezennoù en doa lakaet mouezhiañ e-unan.
Ezel e oa eus tiegezh brudet an Alkmeonided, a-du gant Solon hag en doa stourmet a-enep an tiran Peisistratos, meur a zekvloaziad kent Perikles a oa ivez niz an adreizher Kleistenes.
E politikerezh, edo a-du ar brientin bras-se gant an demokratiezh. Anadiñ a reas en istor pa oa unan eus ar brokulatored foran a brosezas ouzh Kimon e 463. E 462-461 en em glevas gant Efialtes evit reiñ galloudoù politikel an Areiopagos da Guzul ar Pemp-Kant, ha goude drouklazh Efialtes hag ostrakism Kimon, e 461 e teuas da vezañ ar politikour a oa dezhañ ar brasañ levezon en Aten.
E 451, war e intrudu, e voe mouezhiet ne vefe roet hiviziken ar gwirioù keodedourion nemet d’ar re a oa keodedour atenat o zad, hag a oa o mamm merc’h ur c’heodedour eus Aten, d’an nebeutañ. Adalek ar mare-se ha betek e varv en doa bet ar roll pennañ e buhez politikel Aten ha dilennet e voe evel strategour 16 gwezh diouzh renk.

## Levrlennadur
### Mamennoù kentañ

* Aristofanes, An Akarnianed. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Aristoteles Bonreizh Ateniz. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Aristoteles, Politika. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Cicero, De Oratore. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Diodorus Siculus, Levraoueg, 12vet levrenn. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Herodotos, An Istorioù, VI. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Platon, Alkibiades I. Gwelet an destenn orin gant in Perseus program.
* Platon, Gorgias. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Platon, Meneksenos. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Platon, Faedros, Gwelet an destenn orin gant Perseus program
* Ploutarkos, Kimon. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Ploutarkos, Perikles. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Quintilian, Institutiones. Gwelet an destenn orin gant The Latin Library.
* Toukidides, Istor eus Brezel ar Peloponnesos, I-III. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.
* Ksenofon (?), Bonreizh Ateniz. Gwelet an destenn orin gant Perseus program.

### Mammenoù all

* Pierre Brulé, Périclès, l'apogée d'Athènes, Gallimard, coll. « Découvertes », 1994.
* Claude Mossé, Périclès, l'inventeur de la démocratie, Payot coll. « Biographie », 2005.

### Liammoù diavaez

* Perikles ;
* (en) Perikles ;
* (en) Prezegenn gañv Perikles tennet eus Brezel ar Peloponnesos gant Toukidides .
# Dentergem

Dentergem :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Dentergem en Tielt hag e proviñs Kornôg-Flandrez | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh flandrezek |
| Rannvro | Flandrez |
| Proviñs | Kornôg-Flandrez |
| Arondisamant | Tielt |
| ins | 37002 |
| Kumunioù-Kod post | 8720 8720 8720 8720 |
| Kumunioù strollet | Dentergem Markegem Oeselgem Wakken |
| Kod pellgomz | 051, 056, 09 |
| Maer | Koenraad Degroote (Eendracht) |
| Gorread | 25,94 km² |
| Hed | 03° 25' .." Reter |
| Led | 50° 57' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 8 191 (01.01.2007) |
| Stankter | 316 a./km² |
| Lec'hienn | www.dentergemonline.com |
Dentergem a zo ur gumun eus Flandrez Belgia e proviñs Kornôg-Flandrez.
# Felix Lorenz

Ur malakologour hag ur bevoniour alaman eo an doktor Felix Lorenz, bet ganet e Lauenburg d'ar 4 a viz Genver 1967. Brudet eo e bed an dastumadegerien kregin evit bezañ labouret kalz dibaoe e 17 vloaz war ar c'herentiad kregin Cypraeidae dreist-holl.

## Buhez

Dedennet eo bet Felix Lorenz gant ar c'hregin dibaoe e vugaleaj. Embannet en deus e bennad kentañ en ur gazetenn kregin Club Conchylia Informationen e 1984 d'e 17 vloaz. Kendalc'het en deus da c'houde da skrivañ pennadoù ha da studiañ ar vevoniezh e Skol veur Justus-Liebig e Gießen. Echuet en deus e studioù gant un dezenn war ar vevoniezh anvet Die Ringkauri (Monetaria annulus), einer Kaurischneckenart, die in tropischen Gewässern vorkommt diwar benn ur spesad hoc'hig-mor Monetaria annulus, un hoc'hig-mor gwalennek.

## Oberennoù

Skrivañ a ra Felix Lorenz e saozneg dreist-holl, koulz en alemaneg e yezh vamm.
Setu amañ un nebeud oberennoù e-touesk ar re bennañ.
* Felix Lorenz & Alex Hubert: A Guide To Worldwide Cowries. 1993 nevesaet ha brasaet e 2000. ISBN 3-925919-25-2 (en): levr annavezet evel levr pennañ an dastumadegerien Cypraeidae.
* Felix Lorenz : Monograph of the living Zoila: 2001. A Fascinating group of Australian endemic Cowries, ISBN 3-925919-34-1(en)
* Felix Lorenz : New worldwide Cowries: Descriptions of new taxa and [..] 2002. ISBN 3-925919-59-7 (en)
* Felix Lorenz & Dirk Fehse: The Living Ovulidae. A Manual of the Families of Allied Cowries. 2010. ISBN 978-3-939767-21-3 (en): Levr brasañ diwar benn ur c'herentiad tost a Hoc'higed-mor, an Ovulidae.
* Felix Lorenz : Monograph of the Genus Pustularia (Gastropoda: Cypraeidae) 2014: ISBN 978-3939767602 (en)
* Felix Lorenz : Cowries, A guide to the Gastropod Family Cypraeidae volume 1, Biology and systematics, 2017: ISBN 978-3-939767-87-9 (en), emb. ConchBooks, Harxheim, Germany
* Felix Lorenz : Cowries, A guide to the Gastropod Family Cypraeidae volume 2, Shelles and Animals, 2018 : ISBN 978-3-939767-88-6 (en), emb. ConchBooks, Harxheim, Germany

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ "An hoc'hig-mor gwalennek (Monetaria annulus), ur spesad maligorn hoc'hig-mor a gaver en dourioù trovanel".
* ↑ (en) Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries ; Conchbooks, 2000, eil embannadur, (ISBN 3-925919-25-2)

## Liammoù diavaez

* Listennad embannadurioù war lec'hienn internet Felix Lorenz