# Kod INSEE

E Frañs eo kodoù an INSEE (pe kodoù an EBSSA) notadurioù niverennek pe lizherniverennek, savet gant an ensavadur publik gall anvet Institut national de la statistique et des études économiques (INSEE), Ensavadur broadel ar stadegoù hag ar studioù armerzhel (EBSSA) e brezhoneg, karget da zastum, studial hag embann stadegoù diwar-benn an dud, ar strollegezhioù hag an embregerezhioù.
Gant an EBSSA e vez embannet ar C'hod ofisiel douaroniel, ar pezh a zo roll an holl gumunioù gall.

## Niverenn-anaout an dud

E Frañs eo anavezet kement den zo, kerkent ha ganet, dre un niverenn 15 sifr enni. An niverenn-se a vez graet "niverenn Surentez Sokial" anezhi, savet diwar an niverenn-varilh e Roll-anaout broadel an dud (RAB), Répertoire national d'identification des personnes (NIR) e galleg.

### Talvoudegezh ar RAB

Setu talvoudegezh pep sifr a ya da ober niverenn ar RAB hervez e lec'h :
| Lec'h | Talvoudegezh |
| 1 | Reizh : 1 evit ar baotred, 2 evit ar merc'hed $^{[1]}$ |
| 2 ha 3 | Eil diwezhañ ha diwezhañ sifr ar bloavezh ganedigezh |
| 4 ha 5 | Miz ar ganedigezh (Eus 01 da 12) $^{[2]}$ |
| 6 ha 7 | Niv. an departamant ganedigezh (2A pe 2B evit Korsika) $^{[3]}$ |
| 8, 9 ha 10 | Niverenn-urzh ar gumun ganedigezh en departamant $^{[2]}$ $^{[3]}$ |
| 11, 12 ha 13 | Niverenn-urzh an akta ganedigezh er marilh $^{[4]}$ |
| 14 ha 15 | Alc'hwez-kontroliñ $^{[5]}$ |
[1] E rann ar "reizh" e c'haller kavout ar c'hod 7 pe ar c'hod 8 p'eo un niverenn-varilh da c'hortoz, da skouer evit un den implijet evit ar wech kentañ. Da vare renad Vichy e veze implijet ar rann-se evit renabliñ ar Yuzhevien, Muzulmaned Aljeria, an estrañjourien...
[2] Kodoù ispisial a zo evit an dud enskrivet diwar un akta diglok er marilh : da skouer e c'haller kaout ur sifr en tu all da 20 ma n'eo ket anvet bloaz ar ganedigezh pe kaout ar c'hod 990 ma n'anveer ket anv ar gumun ganedigezh. Rouez kenañ eo an degouezhioù-se bremañ.
[3] Evit an departamantoù "tramor" e veneger kod an departamant gant 3 sifr ha kod ar gumun gant 2 sifr (abaoe 1950). Evit an dud bet ganet en estrenvro e lakaer ar c'hod 99 evit merkañ an departamant ha kod ar riez, gant 3 sifr, a vez lakaet e plas kod ar gumun. A-raok 1964 e veze graet gant kodoù-departamant all aet da get, eus 91 da 96, evit tud Aljeria, Tunizia ha Maroko.
[4] Pa ya niver ar ganedigezhioù en tu all da 999 e-kerzh ar miz e saver ur c'hod-kumun astennet.
[5] Evit kaout sifr an alc'hwez-kontroliñ e vez graet un oberiadur diwar an 13 sifr a ya da ober ar RAB. Rannet e vez anezhañ dre 97 da gentañ. An alc'hwez a gaver o lemel disoc'h an oberiadur-se d'ar sifr 97. Evit ar C'horsiz e reer gant zero e-plas al lizherennoù A ha B hag e tilamer d'an niver RAB, savet diwar an 13 sifr, an niver 1 000 000 da A ha 2 000 000 da B.

### Istor ar RAB

Krouet eo bet ar RAB gant René Carmille (bet marvet en dispell e 1944 e Dachau) a savas kentañ roll-anaout hollek, etre miz Ebrel ha miz Eost 1941, da vare Renad Vichy, a-benn aozañ dre guzh ul lu gall.
Graet eo bet adarre gant ar renkadur-se diwezhatoc'h, gant ar Jeneral Marie end-eeun, en Aljeria, evit renabliñ ar Yuzevien, ar Vuzulmaned ha rummadoù-tud all, da vare renad Vichy. E bal a oa sevel fichennoù diwar-benn an dud ha renkañ anezho hervez o c'henel pe o gwirioù. Evel-se e veze ledanoc'h kod kentañ an niverenn-anaout d'ar c'houlz-se evit ma'z eo hini ar RAB hiziv. Graet e veze gant ar sifroù :
* 1 pe 2 evit ar C'hallaoued.
* 3 pe 4 evit annezidi Aljeria (graet ar "Vuzulmaned" anezho) hag evit holl annezidi an trevadennoù, war-bouez ar Yuzevien.
* 5 pe 6 evit ar Yuzevien eus ar vro.
* 7 pe 8 evit an estrañjourien.
* 9 pe 0 evit tud diresis o stad.
Torret eo bet ar rummatadur-se en Aljeria e 1944. N'eo ket bet biskoazh implijet ar reizhiad-se war dachenn Frañs ar c'hevandir.
E 1946 eo bet fiziet ar RAB d'an ESSBA. An ensavadur-se a ra ivez war-dro Roll-anaout broadel an hiniennoù (RABH), répertoire national d'identification des personnes physiques (RNIPP) e galleg, ma renabler ennañ kement den zo : ar RAB, met ivez an anv-tiegezh, an anvioù bihan, ar reizh, deiziad ha lec'h ganedigezh, dave an akta ganedigezh.

## Niverenn-anaout ar strollegezhioù lec'hel

Graet eo bet evit an holl strollegezhioù lec'hel, ha da gentañ evit renabliñ kumunioù Frañs, dre ma'z eus kalz anezho, 36 778 end-eeun, ha dre ma'z eus kalz en o zouesk gant anvioù heñvel pe tost-kar.
Ar C'hod ofisiel douaroniel eo ar roll-dave a vez nevesaat ingal, pa cheñch ur gumun hec'h anv da skouer pe pa ya ur gumun da get.

### Kod Kumun

Ar c'hod Kumun eo ar c'hod gouestlet d'ar c'humunioù, a ya 8 sifr ha 3 esaouenn da ober anezhañ, pa vez en e fezh :
| Lec'h | Talvoudegezh e Frañs ar c'hevandir | Talvoudegezh e "Departamantoù ha Tiriadoù Tramor" |
| Niv. an departamant | 2 sifr : eus 01 da 19 ; 2A ha 2B ; eus 21 da 95 | 3 arouezenn : 97..., 98... |
| Esaouenn | | |
| Kod an arondisamant | 1 arouezenn | 1 arouezenn |
| Esaouenn | | |
| Niv. ar c'hanton | 2 sifr | 2 sifr |
| Esaouenn | | |
| Kod ar gumun | 3 arouezenn | 2 arouezenn |
Anzav a ra an EBSSA e-unan ober gant ur c'hod kumun skañvaet, 5 arouezenn ennañ, hep esaouenn, diazezet war ar c'hodoù departamant ha kumun hepken :
* Kumunioù Frañs ar c'hevandir : 2 arouezenn + 3 arouezenn.
Evel-se, e Penn-ar-Bed da skouer, eo 29001 kod kumun Argol, 29002 hini An Arzhanaou, ... ha 29301 hini Trezilide.
* Kumunioù "Departamantoù ha Tiriadoù Tramor" : 3 arouezenn + 2 arouezenn.

### Kod Kanton

Evit embann disoc'hoù e niveradegoù e ra ivez gant ur c'hod eeunaet dre ganton, diwar ar C'hod ofisiel douaroniel, e-giz-mañ :
* E Frañs ar c'hevandir : 2 sifr o talvezout da god an departamant + [esaouenn] + 2 sifr a zo kod ar c'hanton. E-mod-se eo 56 01 kod Kanton Alaer ha 56 30 kod Kanton Kiberen er Mor-Bihan, da skouer.
* E "Departamantoù ha Tiriadoù Tramor" : 3 sifr evit merkañ an departamant, an tiriad pe ar strollegezh + [esaouenn] + 2 sifr a zo kod ar c'hanton

### Kod departamant ha kod rannvro

Departamantoù Frañs :
| Frañs ar c'hevandir : 01 Ain 02 Aisne 03 Allier 04 Alpoù-Provañs-Uhel 05 Alpoù-Uhel 06 Alpoù-an-Arvor 07 Ardecha 08 Ardennes 09 Arieja 10 Aube 11 Aude 12 Avairon 13 Bouches-du-Rhône 14 Calvados 15 Cantal 16 Charente 17 Charente-Maritime 18 Cher 19 Corrèze 2A Korsika-ar-Su 2B Korsika-Uhel 21 Côte-d'Or 22 Aodoù-an-Arvor 23 Creuse 24 Dordogne 25 Doubs 26 Drôme 27 Eure | 28 Eure-et-Loir 29 Penn-ar-Bed 30 Gard 31 Garona-Uhel 32 Gers 33 Gironde 34 Erau 35 Il-ha-Gwilen 36 Indre 37 Indre-et-Loire 38 Isère 39 Jura 40 Lanas 41 Loir-et-Cher 42 Liger 43 Liger-Uhel 44 Liger-Atlantel 45 Loiret 46 Lot 47 Lot-ha-Garona 48 Losera 49 Maine-et-Loire 50 Manche 51 Marne 52 Haute-Marne 53 Mayenne 54 Meurthe-et-Moselle 55 Meuse 56 Mor-Bihan | 57 Moselle 58 Nièvre 59 Norzh 60 Oise 61 Orne 62 Pas-de-Calais 63 Puy-de-Dôme 64 Pireneoù-Atlantel 65 Pireneoù-Uhel 66 Pireneoù-ar-Reter 67 Roen-Izel 68 Roen-Uhel 69 Ron 70 Saona-Uhel 71 Saona-ha-Liger 72 Sarthe 73 Savoia 74 Savoia-Uhel 75 Pariz 76 Seine-Maritime 77 Seine-et-Marne 78 Yvelines 79 Deux-Sèvres 80 Somme 81 Tarn 82 Tarn-ha-Garona 83 Var 84 Vauclusa 85 Vande | 86 Vienne 87 Haute-Vienne 88 Vosges 89 Yonne 90 Tiriad Belfort 91 Essonne 92 Hauts-de-Seine 93 Seine-Saint-Denis 94 Val-de-Marne 95 Val-d'Oise Departamantoù tramor : 971 Gwadeloup 972 Martinik 973 Gwiana 974 Reünion 976 Mayotte pe Mahore Ar statud Rannvro a zo ganto ivez, un departamant hepken e pep hini anezho Strollegezhioù tramor : 975 Sant-Pêr-ha-Mikelon 984 Douaroù Aostral hag Antarktikel Frañs 986 Wallis-ha-Futuna 987 Polinezia Frañs 988 Kaledonia-Nevez |

## Niverenn-anaout an embregerezhioù
### An niverenn RUKEM

Un niverenn RUKEM (Reizhiad war Urzhiataer Kavlec'hioù an EMbregerezhioù) - Système informatisé des répertoires des entreprises (SIREN) e galleg - a vez fiziet e kement embregerezh gall kerkent ha marilhet, n'eus forzh peseurt doare e vefe he stad lezennel. Broadel ha digemm eo. Kerzh a ra kement ha ma pad ar stal. Talvez a ra an niverenn-se d'an embregerezhioù evel ar RAB evit an hiniennoù.
Nav sifr a ya da ober an niverenn-se, an 8 sifr kentañ o vezañ savet hervez urzh ar marilhañ, nemet evit an ensavadurioù foran ma krog o niverenn gant ar sifr 1 pe 2. An 9vet sifr eo un alc'hwez-kontrolañ.
Graet e vez gant an niverenn-se evit sevel :
* an niverenn-enskrivañ war Marilh ar C'henwerzh hag ar C'hevredadoù (MKK) - Registre du Commerce et des Sociétés (RCS) e galleg ;
* an niverenn-enskrivañ war Kavlec'h ar Micherioù (KM) - Répertoire des Métiers (RM) e galleg ;
* an niverenn oberataer war ar marc'had enkumuniezhel (TGO).
Setu ur skouerenn : 344 103 270

### An niverenn RUKAD

An niverenn RUKAD - SIRET e galleg - a vez implijet evit anaout un aozadur e-mesk reoù all en un embregerezh. Un niverenn-rumma diabarzh (NRD) lakaet da heul an niverenn RUKEM a ya da ober an niverenn RUKAD-se. Pemp sifr a ya d'ober an niverenn-rumma diabarzh (NRD), ar pevar sifr kentañ o vezañ savet hervez urzh an enskrivadur hag ar 5vet anezho o vezañ un alc'hwez-kontroliñ.
Setu ur skouerenn m'eo an aozadur ar 4re hini en embregerezh : 451 784 746 00048.

### An niverenn TGO enkumuniezh

Lakaet eo bet an niverenn TGO (Taos war ar werzh ouzhpennet) enkumuniezh en he sav, d'ar 1añ a viz Genver 1993, evit gwareziñ an eskemmoù kenwerzhel etre ar broioù ezel eus Kumuniezh Europa.
Evit Frañs e ya an elfennoù-mañ d'hen ober :
* an div lizherenn FR ;
* un alc'hwez gant 2 sifr, hennezh o vezañ fiziet gant kreizenn an tailhoù e-lec'h m'emañ sez an embregerezh ;
* an niverenn RUKEM.
Setu ur skouerenn : FR 74 451 784 746.
Gallout a reer gwiriekaat ma'z eus deus an niverenn-mañ-niverenn war al lec'hienn internet-mañ : Europa VIES
Posupl eo diazezañ un niverenn TGO enkumuniezh war an niverenn RUKEM. Evit mont pelloc'h ganti : Datalgo conversion Siren/TVA

## Niverenn-anaout an obererezhioù micherel
### Ar c'hod POE

Pa vez enskrivet un embregerezh war gavlec'hioù ar RUKEM e vez fiziet dezhañ, ha da gement aozadur a gaver ennañ, ar c'hod POE (Pennobererezh an embregerezh) ha ro tro da c'hoût war beseurt tachenn bennañ eo e labour. Diazezet eo ar c'hod-se war Nomenkladur Obererezh Frañs (NOF).
Evit bezañ resisoc'h e vez graet gant daou seurt kod POE :
* ar c'hod POEM evit an embregerezhioù end-eeun,
* ar c'hod POAZ evit oc'h aozadurioù.

### Ar c'hod NOF

Talvez a ra an teskanv NOF da Nomenkladur Obererezh Frañs, Nomenclature d'activité française (NAF) e galleg. Embannet eo bet evit ar wech diwezhañ d'ar 1añ a viz Genver 2003.

## Gwelet ivez

EBSSA

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn an EBSSA
* Kod ofisiel douaroniel