OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arme Impalaeriezh Rusia

Lu Impalaeriezh Rusia (e rusianeg: Ру́сская импера́торская а́рмия, tr. Rússkaya imperátorskaya ármiya) a oa nerzhioù tirlu an Impalaeriezh rusian, hag a oa bet eus 1721 betek ar Reveulzi rusian eus 1917. Tro 1850, al lu rusian a oa savet gant 900 000 soudard reoliek ha 250 000 soudard direoliek (kozaked).

## Rejimantoù an urzh nevez

Tsared Rusia betek Pêr Iañ n'o devoa nemet un nebeud bagadoù a-vicher ha dre hêrezh mouskederien anvet Streltsy. Krouet e oant bet da gentañ gant an tsar Ivan Spontus. Da gentañ e oa un nerzh efedus, met gant an amzer o tremen e oa deuet da vezañ un nerzh disleal ha dizurzhiet. Pa veze brezel e veze brasaet gant peizanted rediet da gemer an armoù.
Rejimantoù an Urzh nevezh, pe rejimantoù an urzh estren (Полки нового строя pe Полки иноземного строя, Polki novovo (inozemnovo) stroya), e oa an doare da envel an unvezioù milourel rusian savet gant Tsarelezh Rusia er XVII$^{vet}$ kantved hervez an istorourien europat.
* Distrigoù milourel an Impalaeriezh rusian e 1913

## Minorelezhioù etnek ha relijiel

E-touez ar gozaked e oa ar vuzulmaned Tatared Mishar. Roet e oa bet postoù ofiserien da Vachkired. Muzulmaned turkek ha Bouddhisted Kalmyk a oa bet degemeret ivez e-touez ar gozaked. Ar gozaked nann muzulman o devoa ar memes statud evit ar gozaked vuzulman eus Siberia. Muzulmaned Siberia a oa ambrouget gant imamed.
Ar re vBashkirs ha Kalmyked a oa bet o stourm evit Impaleriezh Rusia a-enep nerzhioù Napoleon. Gwelet e oant evel unvezioù mat da implij evit beuziñ an enebour met ket evel unvezioù-stourm taer. Ne oant ket gwelet evel unvezioù milourel standard. Implij a raent gwaregoù hag armoù gwenn. Maouezed Bashkir a stourme er rejimantoù gant ar wazed. Kement-mañ a oa bet testeniekaet gant Denis Davidov. Nerzhioù Napoleon a oa bet o stourm a-enep d'ar re vBashkirs dreist-holl e stourmoù marc'hegiezh.

## Kentañ Brezel-bed ha Dispac'h rusian

Pa oa tarzhet ar C'hentañ Brezel-bed, an impalaer Nikolaz II en doa fiziet penn an nerzhioù lu en e genderv, an Dug veur Nikolaz. Pa oa bet galvet ar baotred d'an armoù, al lu rusian a oa savet gant 115 divizion droadegiezh hag 38 marc'hegerezh. Ur 7 900 kanol bennak (7 100 kanol tachenn, 540 kanol-mortez ha 257 kanol ponner). Ne oa nemet 2 armead klañvdiourezh gant 679 karr nemetken. An divizionoù a oa bet ledet evel-henn : 32 troadegiezh ha 10.5 marc'hegiezh evit talañ ouzh an Alamanted, 46 troadegiezh ha 18.5 marc'hegiezh a-enep Aostria-Hungaria, 19,5 troadegiezh ha 5,5 divizion marc'hegerezh en difennerezh ar Mor Baltek hag aodoù ar Mor Du. 17 divizion troadegiezh ha 3,5 marc'hegiezh da vezañ fiñvet betek Siberia ha Turkestan.
# 6vet arme (Werhmacht)

Ar 6$^{vet}$ lu (anv leun 6. Armee/Armeeoberkommando 6 (AOK 6)) a oa ul lu eus ar Wehrmacht alaman e-pad an Eil Brezel-bed. Gwallvrudet eo chomet al lu-se dre ma oa bet peurzistrujet gant al Lu Ruz e-pad Emgann Stalingrad (1942/43). Gwallvrudet eo ivez evit bezañ bet kiriek da galz torfedoù-brezel (evel lazhadeg ouzhpenn 30000 yuzev e Babi Yar) hag a voe sevenet dindan urzhioù ar Marechal Walther von Reichenau e-pad an Oberiadur brezel Barbarossa e 1941.

## Emgann Stalingrad

* Pennad spisoc'h: Emgann Stalingrad
Kodianet en doa ar 6vet lu etre an 31 a viz Genver hag an 2 a viz C'hwevrer 1943. Ar c'holloù alaman a oa bet 147 200 lazhet ha gloazet gant 91 000 prizoniet. Ar Feldmarschall Paulus, 24 jeneral ha 2500 ofiser a renk izeloc'h a oa e-touez anezho. N'eus nemet 5000 anezho a zo distroet goude ar Brezel.

## Torfedoù-brezel

An torfedoù-brezel sevenet gant al lu-se a zo liammet-tre gant spered ar penn ofiser Walther von Reichenau. Un Nazi strizhkredour e oa eñ. Evitañ evel ma oa embannet gant Hitler ha pennoù-uhel an Oberkommando der Wehrmacht (OKW), ar brezel war Talbenn ar Reter a oa ur groaziadeg gouennelour ha politikel. Pal diazez ar brezel-se a oa lazhadegañ ar yuzevien gwelet evel enaouerien an dizurzh dre ar bed.

## Pennoù

Ofiserien penn war an talbenn
* Marechal Walther von Reichenau (10 a viz Here 1939 – 29 a viz Kerzu 1941)
* Marechal Friedrich Paulus (30 a viz Kerzu 1941 – 31 a viz Genver 1943)
* Jeneral Karl-Adolf Hollidt (5 a viz Meurzh 1943 – 7 a viz Ebrel 1944)
* Jeneral Maximilian de Angelis (8 a viz Ebrel 1944 – 16 a viz Gouhere 1944)
* Jeneral Maximilian Fretter-Pico (17 a viz Gouhere 1944 – 22 a viz Kerzu 1944)
* Jeneral Hermann Balck (23 a viz Kerzu 1944 – 8 May 1945)
Ofiser uhel
* General Arthur Schmidt (15 a viz Mae 1942 – 3 a viz C'hwevrer 1943)

## Pennadoù kar

* Babi Yar
# Magister militum

Magister militum (latin evit "Mestr ar Soudarded", liester magistri militum) a oa ur renk uhel e lu an Impalaeriezh roman uhel. War e seblant e voe kroget da implij an titl e-kerzh ren Constantinus. Gant ar magister militum e oa galloudoù ar magister equitum (mestr ar varc'hegiezh) ha re ar magister peditum (mestr an droadegiezh).
Ar magister utriusque militiae a rae war-dro an holl nerzhioù lu hag an impalaer a chome e-karg eus ar bagadoù lu nepell diouzh Roma ; magister militum praesentales a raed anezhañ neuze.
Implijet e-unan, ar ger a dalveze d'ober anv eus an ofiserien a renk uhel koulz hag eus penn un oberiadur-brezel en ur c'horn-bro, an impalaer o vezañ ar penn uhelañ. Er skridoù gresianek e kaver an troiennoù strategos ha stratelates.
* Aozadur orin al Lu Roman diwezhat, gant ar magister equitum hag ar magister peditum ; a-us dezho emañ ar magister militum.
* Aozadur uhelañ al lu kornôgel etre 410–425, savet adal ditouroù an Notitia Dignitatum

## Gwelet ivez

* Notitia Dignitatum
# Kantener

Ur c'hantener (a dalva "Penn ur c'hantad", eus latin centum, kant), pe un Hekatontarc'h (gresian ἑκατόνταρχος), a veze graet eus un ofiser eus Henroma a oa e penn ur Centuria ("Kantad") da laret eo kant soudard eus al lejion roman pe un unvez skoazeller a niver hañval. Rannet e oa ar rez-se e meur a live hervez ar perzh a veze graet ganto. E penn-kentañ ar Republik e oa ar c'hantener e karg eus ur pevar-ugent bennak a dud hag e teuas da vout ur c'hantad diwezhatoc'h.

## Orin

Daoust ma teue an usofisierien eus rummadoù marc'heien pe senedourien peurliesañ e teue ar gantenerien eus tud an droadegiezh kentoc'h. Da gentañ e veze dilennet eñ gant e soudarded, mes diwezhatoc'h e oa anvet gant al Legad, ha goude gant kommandour al lejion. E-pad ar mare impalaerel e veze kadarnaet an dibab gant an impalaer e-unan. Labour ar c'hantener a oa pouezus-kenañ en aozadur an arme roman ha mererezh ar bagadoù. Betek-henn eh eus ur bochad skridoù a venega o garvder hag o c'hadarnded. Gwallder ur faezhidigezh a c'halle bout mentet hervez an niver a gantenerien a oa kouezhet marv e-kerzh an emgann. Kalz anezho a chome gant o lejion betek ar marv en ur nac'hañ en em lakaat war o leve.
# Lejioner roman

Al lejioner roman a oa ur soudard eus armeoù Roma gozh. En deroù e veze ur c'heodedad roman, dindan 45 bloaz, en em ganne war droad. Galvet e veze d'ar brezel keit ha ma veze ezhomm (e-pad mizioù tomm ar bloaz peurliesañ) hag e teue d'ar gêr ur wezh echu emgannoù ar bloavezh.
Graet e veze miles ("soldier") pe legionarius anezhañ e latin.
Pa zeuas an arme roman da vezañ un arme a vicher e lakae an dud o anv el lejion evit 25 bloaz. Skañvoc'h e veze o anezioù e-pad ar pemp bloavezh diwezhañ.
Pa veze o kerzhet war dachenn an enbourien e touge pep lejioner e harnez (lorica segmentata pe aliesoc'h al lorica hamata), e skoed (scutum), e dokarn (galae), daou speg (ur pilum pounner hag unan skañv), ur c'hleze berr (ar gladius), ur gontell (pugio), ur rumm sandalennoù pounner (ar C'haligae), ur pakad gant e aferioù (Sarcina), boued evit war-dro pevarzek devezh, ur sac'had-lêr gant dour, peadra da geginañ, daou beul (Sudes murale) evit sevel palisade, hag ur bal pe ur baner aozilh.
# Tokarn Witcham Gravel

Tokarn Witcham Gravel zo un tokarn skoazeller marc'hegerezh roman eus ar Iañ kantved goude Jezuz-Krist. Un tokarn ral eo dre ma n'eus bet kavet nemet unan evel-se betek-henn. Kavet e oa bet e-pad toulladenn un daouarcʼheg e parrez Witcham, e Cambridgeshire, war a seblant e-tro ar bloavezhioù 1870. Kentañ ma voe diskouezet a oa e 1877. Prenet e oa bet gant ar British Museum e 1891. E 2017 e c'halled e welet er sal 49 eus ar mirdi.
# Gladius

Ar gladius (latin : [ˈɡɫad̪iʊs̠]), pe kleze roman, zo ur c'hleze hag a veze implijet gant soudarded war droad armeoù Henroma. Damheñvel e oa ouzh an hini a veze fardet en Henc'hres, a veze graet xiphos anezhañ.
Adal an III$^e$ kantved kt JK e veze implijet gant ar Romaned ur c'hleze hag a zeue eus ar re krouet gant ar Geltiberidi en Hispania, e fin ar brezelioù punek (264-146 kent JK), anvet gladius hispaniensis e latin, pe "kleze hispaniat".

## Notennoù

* ↑ Penrose, Jane (2008). Rome and Her Enemies: An Empire Created and Destroyed by War. Osprey Publishing. 121–122 p. ISBN 978-1-84603-336-0.
# Megascops

Megascops :
| Megascops asio. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Strigiformes |
| Kerentiad : | Strigidae |
| Anv skiantel ||
| Megascops Kaup, 1848 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Megascops a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ touded bihan, krouet e 1848 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad warn-ugent a ya d'ober ar genad :
| Megascops albogularis M. a. albogularis, macabrus, meridensis, obscurus ha remotus, Megascops asio M. a. asio, floridanus, hasbroucki, maxwelliae ha mccallii, Megascops atricapilla, Megascops barbarus, Megascops centralis, Megascops choliba M. c. choliba, cruciger, decussatus, duidae, luctisonus, margaritae, surutus, uruguaii ha wetmorei, Megascops clarkii, Megascops cooperi M. c. cooperi ha lambi, Megascops gilesi, Megascops guatemalae M. g. cassini, dacrysistactus, fuscus, guatemalae, hastatus ha vermiculatis, Megascops hoyi, | Megascops ingens M. i. colombianus, ingens ha venezuelanus, Megascops kennicottii M. k. aikeni, bendirei, cardonensis, kennicottii, macfarlanei, suttoni, vinaceus, xantusi ha yumanensis, Megascops koepckeae M. k. hockingi ha koepckeae, Megascops marshalli, Megascops petersoni, Megascops roboratus M. r. pacificus ha roboratus, Megascops roraimae M. r. napensis, pallidus ha roraimae, Megascops sanctaecatarinae, Megascops seductus, Megascops trichopsis M. t. aspersus, mesamericanus ha trichopsis, Megascops watsonii M. w. usta ha watsonii. |
O c'havout a reer en Amerika, un isspesad ha hanter-kant (51) dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Strigidae/Megascops (lennet e-barzh d'an 3 a viz C'hwevrer 2025).
# Saujac

Saujac :
| Ar vourc’h. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saujac |
| Bro | Okitania Roergue |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Aveyron |
| Arondisamant | Vilafranca de Roergue |
| Kanton | Vilanovés e Vilafrancat |
| Kod kumun | 12261 |
| Kod post | 12260 |
| Maer Amzer gefridi | Gérard Agrech 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Oèst Avairon Comunautat |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 125 ann. (2022) |
| Stankter | 10 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 180 m bihanañ 144 m — brasañ 368 m |
| Gorread | 12,23 km² |
| kemmañ |
Saujac zo ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er rannvro Okitania, er Stad C'hall.

## Douaroniezh

* War lez al Lot emañ Saujac.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Montsalés, e Distrig Vilafranca hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800. Lakaet e voe e Kanton Vilanòva e 1801.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Staget e voe kumunioù Saujac, Estrabols ha Sainte-Girbelle ouzh kumun Salvagnac-Cajarc e 1830.
* Adsavet e voe e 1850 gant tiriad kumun gozh Estrabols staget outi.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas c’hwezek gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,17 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas tri den ag ar gumun hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù
##### Maroko

* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’ar 7 a viz Here 1956 hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Liac’hven Estrabols.
* Iliz katolik Sant Yann-Vadezour.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Savinhac (Avairon)

Savinhac :
| Ar c’hastell. ||
| Anv okitanek | Savinhac |
| Anv gallek (ofisiel) | Savignac |
| Bro | Okitania Roergue |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Aveyron |
| Arondisamant | Vilafranca de Roergue |
| Kanton | Vilafranca de Roergue |
| Kod kumun | 12263 |
| Kod post | 12200 |
| Maer Amzer gefridi | Patrick Datchary 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Oèst Avairon Comunautat |
| Lec'hienn web | http://www.savignac-aveyron.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 755 ann. (2022) |
| Stankter | 49 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 380 m bihanañ 420 m — brasañ 289 m |
| Gorread | 15,28 km² |
| kemmañ |
Savinhac zo ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er rannvro Okitania, er Stad C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Assou emañ ar gumun.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Vilafranca, e Distrig Vilafranca hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Kendeuzet e voe gant kumun Toulonjac; adsavet e voe e 1852.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 35 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumantoù ar re varv, eleze 5,82 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas tri den ag ar gumun hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell La Pèze.
* Iliz katolik Sant Stevan.
* Monumant ar re varv dirak an ti-kêr, luc’hskeudennoù$^,$ .

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Listennad Menezioù Breizh

Sed ul listennad eus Menezioù Breizh.

## Ar re uhelañ

| Roc'h Ruz (385,01 m) Menez Kador, pe "Tuchenn Gador" (384,91 m) Roc'h Trevezel (384,89 m m) Roc'h Tredudon (383,29 m) Menez-Mikael-an-Are (381 m) Roc'h al Logotaer (374 m) Roc'h an Toumpaz (367 m) Roc'h ar Feunteun (372 m) An Diri (358 m) Kenekere (348 m) Roc'h Toull-ar-Waremm (348 m) Menez Beler, pe Bel-Air (339 m) | Roc'h ar Bichourell (339 m) Menez C'homm (330 m) Menez Porpaer (329 m) Roc'h Lein (329 m) Ar C'hab (323 m) Menez Keresperzh (322 m) Kerchouan (320 m) Menez-Mikael Sant-Varzhin (320 m) Roc'hanoù (318 m) Roc'h Toull-al-Laeron (318 m) Roc'h Kleger (316 m) Tombalon (316 m) | Kenakador (314 m) Kozh Forn (314 m) Menez Goariva (314 m) Menez Krec'h-an-Arc'hant (314 m) Roc'h C'hlas (314 m) Menez Du (308 m) Menez Bre (301 m) Minez Sant-Jozeb (292 m) Bruilh ar C'hoed-derv (289 m) Menez Lokorn (285 m) Karreg an Tan (281 m) |

### Menezioù all

* Kragoù
* Menez Are
* Menez Keraofredoù

## Liammoù diavaez

* Menezioù Breizh
# Sent Andrieu de Najac

Sent Andrieu de Najac :
| Anv okitanek | Sent Andrieu de Najac |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-André-de-Najac |
| Bro | Okitania Roergue |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Aveyron |
| Arondisamant | Vilafranca de Roergue |
| Kanton | Avairon e Tarn |
| Kod kumun | 12210 |
| Kod post | 12270 |
| Maer Amzer gefridi | Christophe Dega 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Oèst Avairon Comunautat |
| Lec'hienn web | https://www.saintandredenajac.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 455 ann. (2022) |
| Stankter | 18 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 374 m bihanañ 150 m — brasañ 437 m |
| Gorread | 25,1 km² |
| kemmañ |
Sent Andrieu de Najac pe Sent Andriu zo ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er rannvro Okitania, er Stad C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Najac , e Distrig Vilafranca hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1834 e voe staget kumun Béteille ouzh kumun Sent Andrieu.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 63 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,28% eus ar boblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar velin.
* Iliz katolik Sent Andrieu.
* Chapel Intron-Varia Laval.
* Monumant ar re varv e kreiz ar vourc’h, luc’hskeudennoù$^,$.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Sent Partèm

Sent Partèm :
| Anv gallek (ofisiel) | Saint Parthem |
| Bro | Okitania Roergue |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Aveyron |
| Arondisamant | Vilafranca de Roergue |
| Kanton | Òlt e Dordon |
| Kod kumun | 12240 |
| Kod post | 12300 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Michel Reynes 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Comunautat de comunas de La Sala Comunautat |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 406 ann. (2022) |
| Stankter | 20 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 208 m bihanañ 180 m — brasañ 592 m |
| Gorread | 20,43 km² |
| kemmañ |
Sent Partèm a zo ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er rannvro Okitania, er Stad C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Flanhac, e Distrig Aubinh hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800. Lakaet e voe e Kanton Aubinh e 1801.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1833 e voe staget kumun Agrès ouzh kumun Sent Partèm.
* Lakaet e voe e Kanton La Sala e 1881.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 60 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumantoù ar re varv, eleze 6,43 % eus he foblañs e 1911$^,$

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pemp den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumantoù ar re varv,$^,$.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas un archer mobil eus ar gumun d’ar 7 a viz Mae 1955 hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sent Partèm, luc’hskeudennoù.
* Iliz katolik Sant Sarnin e Port d’Agrès, luc’hskeudennoù.
* Monumant ar re varv e Sent Partèm, luc’hskeudennoù.
* Monumant ar re varv e Port d’Agrès, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik Sent Partèm.
* Plakenn ar re varv en iliz katolik e Port d’Agrès.== Armerzh ==

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Sent Remèsi

Sent Remèsi :
| Ar c’hastell hag an iliz katolik. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Rémy |
| Bro | Okitania Roergue |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Aveyron |
| Arondisamant | Vilafranca de Roergue |
| Kanton | Vilanovés e Vilafrancat |
| Kod kumun | 12242 |
| Kod post | 12260 |
| Maer Amzer gefridi | Alain Queste 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Oèst Avairon Comunautat |
| Lec'hienn web | https://www.saintremy12.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 307 ann. (2022) |
| Stankter | 34 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 300 m bihanañ 290 m — brasañ 486 m |
| Gorread | 8,98 km² |
| kemmañ |
Sent Remèsi zo ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er rannvro Okitania, er Stad C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Vilanòva, e Distrig Vilafranca hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Staget e voe ul lodenn eus kumun Veuzac ouzh kumun Sent Remèsi.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas daouzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumantoù ar re varv, eleze 3,61 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pemp den ag ar gumun hervez monumant ar re varv.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’an 12 a viz Genver 1957 hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c’hastell.
* Iliz katolik Sent Remèsi, luc’hskeudennoù.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$. Dioueliet e voe e miz Gwengolo 1922.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
# Priñselezh Sealand

Priñselezh Sealand zo ur vro bihan-bihanik e Mor an Hanternoz, 10 km a-vaez da Suffolk. N'eo anzavet gant bro all ebet. Emañ war ul leurenn bet savet en dourioù etrebroadel gant arme ar Rouantelezh-Unanet e-kerzh ar Brezel-bed diwezhañ.
D'an 2 a viz Gwengolo 1967 e voe disklêriet dizalc'h Sealand gant Roy Bates, bet major e lu ar Rouantelezh-Unanet.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Treset e oa bet banniel ar briñselezh gant priñsez Joan Bates, gwreg Roy Bates.
Marvet eo Roy Bates e 2012 hag e vab, Michael e anv, a zo priñs Sealand abaoe ar bloaz-mañ.

## Daveoù

* 1 2 3 Ronan Ménardeau, « Sealand, ar briñselezh war neuñv », Bremañ, niv. 413, C'hwevrer-Meurzh 2017, p. 22.
# Valhorlhas

Valhorlhas :
| Ar maerdi. ||
| Anv okitanek | Valhorlhas |
| Anv gallek (ofisiel) | Vailhourles |
| Bro | Okitania Roergue |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Okitania |
| Departamant | Aveyron |
| Arondisamant | Vilafranca de Roergue |
| Kanton | Vilafranca de Roergue |
| Kod kumun | 12287 |
| Kod post | 12200 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Chanut 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Oèst Avairon Comunautat |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 651 ann. (2022) |
| Stankter | 30 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 340 m bihanañ 275 m — brasañ 437 m |
| Gorread | 21,88 km² |
| kemmañ |
Valhorlhas zo ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er rannvro Okitania, er Stad C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Parisòt, e Distrig Vilafranca hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca pa voe krouet e 1800. Lakaet e voe e Kanton Vilafranca e 1801.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Staget e voe kumunioù Calcomier, Mémer ha Saint-Grat ouzh kumun Valhorlhas.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 52 zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumantoù ar re varv, eleze 4,78 % eus he foblañs e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An tour.
* Diavaez.
* Diabarzh.
* Chapel Sant Fieg.
* Iliz katolik Sant Giraud.
* Kalvar ar re varv dirak an iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb