OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Enezeg Douar an Tan

Enezeg Tierra del Fuego, pe Inizi Douar an Tan e brezhoneg, a zo un enezeg e beg Kreisteizamerika, er c'hreisteiz da strizh-mor Magallanes, etre ar Meurvor Habask er c'hornôg hag ar Meurvor Atlantel er reter, rannet etre Chile hag Arc'hantina.
E penn kreisteisañ an enezeg emañ ar C'hab Horn.

## An enezeg

Isla Grande de Tierra del Fuego eo enezenn vrasañ an enezeg.
* Douar an Tan ha strizh-mor Magallanes
* Enezeg Tierra del Fuego gwelet eus an oabl
* Puerto Williams.

## Istor

Poblet eo ar vro abaoe ouzhpenn 10 000 vloaz. E-touez an annezidi kentañ e oa ar bobl Yaghan, ha roud anezho a gaver en enezeg en Enez Navarino.

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Tierra del Fuego, ar broviñs arc'hantinat

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ C. Michael Hogan (2008) Bahia Wulaia Dome Middens, Megalithic Portal, ed. Andy Burnham
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Proviñs Tierra del Fuego (Arc'hantina)

Tierra del Fuego, pe Provincia de Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur hervez an anv ofisiel spagnolek, zo ur broviñs eus Arc'hantina distok diouzh an douar-bras dre Strizh-mor Magellan.
Ushuaia eo anv ar gêr-benn, ur ger deuet eus ur yezh henvroat hag a dalvezfe "bae war-du ar penn".

## Rannoù ar broviñs

Ar broviñs zo anezhi:
* Reter Enez Veur Douar an Tan, p'emañ lodenn gornôk e Chile, e proviñs Douar an Tan
* an Inizi Maloù anvet Malvinas hag an inizi Georgia ar Su hag Inizi Sandwich ar Su a zo perc'hennet gant ar Rouantelezh-Unanet .

## Istor

Kentañ annezidi a rank bezañ erruet 12 000 bloaz zo. Pa erruas tud Europa e oa un 10 000 a vroiz eus peder fobl:
* Yamana,
* Alakaluf,
* Selk'nam
* Manek'enk (Haush)
A-benn 50 vloaz goude ne chome nemet 350 anezhe ken, koazhet o niver gant ar c'hleñvedoù , ar vrec'h pe ar bennsac'h$^,$ a rae o reuz er meuriadoù.

## Liammoù diavaez

* (es) Gouarnamant Proviñs Douar an Tan
* (es) Titouroù touristel Douar an Tan

## Notennoù

* ↑ Tierra Del Fuego
* ↑ Yahgan & Ona - The Road to Extinction
* ↑ "La Patagonia Trágica"
* Proviñsoù Arc'hantina
An 23 froviñs :
Buenos Aires •
Catamarca •
Chaco •
Chubut •
Córdoba •
Corrientes •
Entre Ríos •
Formosa •
Jujuy •
La Pampa •
La Rioja •
Mendoza •
Misiones •
Neuquén •
Río Negro •
Salta •
San Juan •
San Luis •
Santa Cruz •
Santa Fe •
Santiago del Estero •
Tierra de Fuego •
Tucumán
Evit an distrito federal, klask Kêr Buenos Aires :
# Arzh Pleuzal

Arzh Pleuzal zo ul loen mojennel a vije bet gwelet gant un toulladig tud er bloaz 1997 e Pleuzal (Treger), a oa ur gumun e kanton Pontrev en amzer-se.
Klasket e voe an arzh gant an archerien, furchet e voe parkeier, ur viñsaskell a zeuas da harpañ ar furcherien, met ne voe ket kavet al loen gwelet gant meur a zen koulskoude.
Goap a veze graet sof-kont er vro gant al loen, ha diwar-goust Pleuzaliz.
Hervez un enklask graet 20 vloaz goude e vije bet ur c'hi eus ur ouenn vras, ur grifon Khortals, tec'het eus ti ur chaseer, ha marvet ur pennad goude.

## Redadeg

Ur redadeg war-droad a vez aozet bep bloaz, etre Landreger ha Pleuzal e koun arzh Pleuzal.

## Notennoù

* ↑ (fr) 'L'ours de Ploézal : 20 ans de mystère, La Presse d'Armor, 02/11/2017. Kavet : 18/01/2024..
* ↑ https://actu.fr/bretagne/ploezal_22204/insolite-quand-un-ours-semait-le-trouble-et-le-mystere-en-bretagne_59995299.html
* ↑ https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/lannion-22300/trois-bonnes-raisons-d-aller-courir-l-ours-de-treguier-a-ploezal-357763.php
# Saginaw Grant

Saginaw Morgan Grant (Pawnee, Oklahoma, 20 a viz Gouere 1936 – Los Angeles, Kalifornia, 27 a viz Gouere 2021) a oa un aktour stadunanat ha penn a-hêrezh ar Vroad Sauk-ha-Foks.
# Eskemmer

Un eskemmer, un eskemmez, zo un daol, ponner-mat, stabil, da labourat koad, maen, metal hag a vez implijet gant munuzerien, alc'hwezerien, mekanikerien ha micherien all. Warnañ, pe en-dro dezhañ, e vez binvioù al labourer.
* Eskemmez (engravadur eus an XVIIIvet kantved)
* Munuzer ouzh e eskemmez

## Notennoù

* ↑ Geriadur Al Liamm, 2014, p. 269-b.
* ↑ Geriadur brezhoneg An Here, 2001, p. 442-b.
# Henri Dorsel

Henri Dorsel eo anv-pluenn ar skrivagnerez Sarah Chedifer.
Aet e oa Priz France 3 ganti e 2009 evit he dastumadeg danevelloù "Mervel eul lunvez". Meur a zanevell zo bet embannet dindan an anv-bluenn Henri Dorsel e Brud Nevez, Al Liamm ha Ya !

## Oberennoù

* 2007, Hañvezh an dermajied, Keit Vimp Bev.
* 2009, Mervel eul lunvez, Emgleo-Breiz.
* 2020, Goude Marv DJ Mao, Keit Vimp Bev.

## Liammoù diavaez

* (br) Skrivagnerien – Sarah Chedifer, Brezhoweb, 22 a viz Du 2016

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Florent Grouin, Deiziataer sevenadurel miz Ebrel 2021 : Levr Goude Marv DJ Mao, Brezhoweb, 1$^{añ}$ a viz Ebrel 2021
* ↑ (fr) Prizioù 2009. L'innovation en langue bretonne récompensée, Le Télégramme, 26 a viz Genver 2009
# Timbroù Niger

Emañ Niger e kornôg Afrika. Ur vro baour eo, poblet gant 28 milion a dud ; 80% eus ar vro zo goloet gant dezerzh ar Sahara.
Aloubet e voe gant armeoù Frañs e 1890. Dont a reas da vezañ ul lodenn eus an drevadenn Senegal-Uhel ha Niger betek 1920, a-raok bezañ un drevadenn distag e 1922.
An timbroù kentañ implijet en drevadenn nevez a oa timbroù Senegal-Uhel ha Niger dreistmoullet gant TERRITOIRE DU NIGER e 1921. Arabat kemmeskañ timbroù an tiriad gall gant re Niger Coast Protectorate, a oa ur vro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet a yeas da vezañ Nigeria.
Adalek 1926 e voe embannet ur rummad timbroù gant NIGER en un doare splann hag AFRIQUE OCCIDENTALE FRANÇAISE e lizherennoù bihanoc'h. Skeudennouet e oa ur puñs, kreñvlec’h Zinder ha bigi bihan war ar stêr Niger. An timbroù orin nemeto bet moullet evit bezañ implijet e Niger ez int. Estregeto e kaver timbroù ar rummadoù boutin en Impalaeriezh c'hall : Diskouezadeg an trevadennoù e Pariz (1931), deiz-ha-bloaz marv Roger Caillé ha 150vet deiz-ha-bloaz an Dispac'h Gall (1939)… E 1941 e voe advoullet, gant ur framm disheñvel un tamm, timbr ar bloaz 1926 o kinnig kreñvlec’h Zinder, gant poltred Pétain er c’horn dehou.

## Adalek 1944 betek 1959

E-pad ar bloavezhioù-se e implijas Niger timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall.

## Republik Niger

Tapet e voe statud ur “Republik emren” gant Niger e 1959, a-raok ma voe dizalc’h da vat ez-ofisiel d’an 3 aviz Eost 1960. Lenn a reer REPUBLIQUE DU NIGER war ar rummad kentañ bet embannet e 1959, gouestlet da zifenn al loened.
* Difenn al loened (1959)
* Poltred Vincent van Gogh (timbr ar bloaz 1968)
* Taolenn Édouard Manet (timbr ar bloaz 1968)
Betek ar bloavezhioù 1970 e voe embannet timbroù engravet, troet an danvez anezho war sevenadur Afrika (pezhioù artizanel, mirdi ar gwiskamantoù hengounel, abadennoù sport e Senegal…) ha politikerezh diorren ar vro (rummad Promotion humaine, koulzad a-enep krign-bev ar chatal…).
E kreiz ar bloavezhioù 1970 avat e voe gwelet muioc’h-mui a dimbroù a vent vras, savet evit plijout d'an dastumerien timbroù gant temoù etrebroadel.
N’eus ket bet embannet timbroù boutin marc'hadmat evit ar postoù diabarzh.
Un toullad timbroù faos dindan anv Niger zo bet lakaet e gwerzh.

## Liamm diavaez

* (fr) Postoù Niger

## Pennadoù kar

* Timbroù Senegal-Uhel ha Niger
* Timbroù Senegambia ha Niger
* Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall
# Gwareg (arm)

Ur wareg zo un arm, anezhañ ur walenn gromm e koad, metal pe un danvez all, a stigner ur gordenn outañ hag a dalvez da vannañ saezhoù er pellder. Gwechall e veze graet ar gwaregoù gant prenn hag ar saezhoù ivez alies. Bremañ avat e vez implijet danvezioù kevanaozet skañvoc'h ha kaletoc'h war un dro.
Gant ar gwaregoù boas e c'haller tennañ saezhoù war-hed kant metr, ha gant lod e c'hall ar saezhoù bezañ bannet betek pevar c'hant metr. Implijet e veze ar gwaregoù gwechall evit chaseal hag evit ober brezel. Bremañ e vezont embreget gant sportourien peurvuiañ. Unan eus sportoù ar C'hoarioù Olimpek eo ar gwaregata.

## Levrlennadur

* Frañsez Vallée, Ar Gwaregata – C'hoari ar saez, ti-moullañ Prud'homme, Sant-Brieg, 1947 – Lenn en-linenn
# Hoplologiezh

An hoplologiezh, diwar ar gresianeg ὅπλον (hóplon, dafar an hoplited en Henamzer) ha λόγος (lógos, « komz, prezeg, abeg, darempred ») eo anv ar skiant a zo he fal studiañ an armoù dre o implij, o sevel, o zeknik ha dre emzalc'h an dud a ra gante. En ur mod ledanoc'h e c'hall talvezout evit ober anv eus studi emzalc'hioù feuls Mab-den. Ar skrivagner hag ergerzhour saoz Richard F. Burton e voe an hini kentañ o termeniñ ar ger e 1884 en ul levr war implij an armoù gwenn en Istor.

### Hoplofobiezh

Diwar hoplologiezh e oa bet savet e 1962 ar ger hoplofobiezh gant Jeff Cooper, ur Stadunanad arbennik war an armoù-tan. Envel a ra an aon o dez tud 'zo rak an armoù, memes pa ne ziskouezont ket bezañ dañjerus war an tomm.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Hoplology war geriadur Collins (lennet d'ar 25/09/2024)
* ↑ (en) BURTON Richard F., The Book of the Sword: A History of Daggers, Sabers, and Scimitars from Ancient Times to the Modern Day, 1884, adembannet gant Skyhorse Publishing, 2014, 336 p.
* ↑ (fr) D’ANDURAIN Julie, Le 6,35 de la comta. Une arme de femme, symbole de la résistance e Les Français et les armes à feu. De 1789 à nos jours, Hommage à François Cochet, Maisonneuve & Larose / Hémisphères éditions, 2018, p. 99
* ↑ (en) «I coined the term "hoplophobia" in 1962 in response to a perceived need for a word to describe a mental aberration consisting of an unreasoning terror of gadgetry, specifically, weapons. The most common manifestation of hoplophobia is the idea that instruments possess a will of their own, apart from that of their user.» hervez Jeff Cooper e Jeff Cooper's Commentaries Vol.5 N°.7, miz Even 1997 (lennet d'ar 26/09/2024)
# Skoazog

    Morvleiz a zegas amañ. Evit ar pesk: gwelet rinkin.
Skoazog :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| Kerentiad : | Delphinidae |
| Genad : | Orcinus |
| Anv skiantel ||
| Orcinus orca Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ar skoazog (Orcinus orca), lesanvet bleiz-mor ha morvleiz, zo ur morvil dantek hag a vev en holl veurvorioù ar bed. Al loen brasañ eo er c'herentiad Delphinidae.
En em vagañ a ra diwar pesked askornek, rinkined, morviled (balumed) ha bronneged-mor all (reuniged a bep seurt, morleoned, koleoù-mor hag all).
Ar spesad nemetañ eo er genad Orcinus.
* Tiriad ar skoazog
* Skoazog ha den keñver-ha-keñver
* Upr par (laez) hag ur barez
# Amblie

Amblie :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Caen |
| Kanton | Thue et Mue |
| Kod kumun | 14008 |
| Kod post | 14480 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes d'Orival |
| Lec'hienn web | http://www.amblie.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 273 ann. (2014) |
| Stankter | 47 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 2 m — brasañ 53 m |
| Gorread | 5,82 km² |
| kemmañ |
Amblie a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall. Bodet e voe gant div gumun-all d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Ponts-sur-Seulles.

## Douaroniezh

* Pont dreist ar Seulles.
* En Amblie e kember ar Seulles hag an Thue.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Eil brezel-bed: lazhet e voe pevar den nann-soudard en Amblie e mizioù Even ha Gouere 1944.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar peulvan.
* Kastell «Les Planches».
* Tal kornôg annez aotrouien Amblie.
* An iliz katolik.
* Peulvan «Les Planches».
* Kastell an tiegezh Achard de Bonvouloir, 1792 ha kreiz an XIX$^{vet}$ kantved.
* Kastell «Les Planches», 1785.
* Iliz katolik Sant Yann-Vadezour, bet savet en XII$^{vet}$ kantved, bet adkempennet en XIII$^{vet}$ kantved hag en XIX$^{vet}$ kantved, luc'hskeuenn.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2018

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ (fr)Clochers de France
# Reviers

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Reviers |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Reviers e Kanton Creully hag en Arondisamant Caen | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Bessin |
| Arondisamant | Caen |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes d'Orival |
| Kanton | Creully |
| Kod INSEE | 14535 |
| Kod post | 14470 |
| Maer | Daniel Guérin (digostezenn) |
| Amzer-gefridi | 2001-2026 |
| Gorread | 4,38 km² |
| Led | 49° 18' 09" Norzh |
| Hed | 00° 27' 47" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 2 m |
| Uhelder brasañ | 54 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 560 (2008) |
| Stankter | 128 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Reviers zo ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* Ar Mue er vourc'h.
* Ar stêrioù Thue, Mue ha Seulles a gember e Reviers.

## Istor
### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944.
* Tankoù Sherman o treuziñ ar vourc'h d'an 11 a viz Even.
Dieubet e voe Reviers gant Kanadianed ar Regina Rifles Regiment d'ar 6 a viz Even.

## Monumantoù ha traoù heverk

* La Pierre Debout.
* An iliz katolik.
* Ar blakenn.
* Ar monumant.
* Ar chapel.
* Ar c'hastell.
* Peulvan La Pierre Debout.
* Beredoù merovingian.
* Iliz katolik Saint Vigor, luc'hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik.
* Monumant ar re varv.
* Chapel Sainte Christine
* Ar c'hastell, 1918.

### Bered ar C'hommonwealth: Bény-sur-Mer War Cemetery

* Ar vered.
| Bro | Niver a soudarded |
| Kanada | 2 042 |
| Rouantelezh-Unanet | 3 |
| Bro-C'hall | 1 |
| Hollad | 2 046 |
Ur vered eus an Eil brezel-bed eo.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2021

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)Skeudennoù - Clochers de France
* ↑ (en)Memories
# Chouans !

Chouans ! (Chouaned ! pe Chouanted ! e brezhoneg) zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour gall Philippe de Broca e 1987.

## Fichenn deknikel

* Doare : Drama, Istorel,
* Skoazellerien-sevener : Laurent Laubier, Christian Merret-Palmair ha Stéphanie Seilhean,
* Senario ha divizoù : Philippe de Broca, Daniel Boulanger ha Jérôme Tonnerre,
* Produourien : Partner's Production (Pariz), Les Films A2 (Pariz), Canal Plus Productions, CNC, Sofica Sofinergie ha Sofica Créations,
* Rener ar skeudenniñ : Bernard Zitzermann,
* Ijinourien ar son : Joël Beldent, Jean-Charles Ruault ha Jacques Thomas-Gérard,
* Aozer ar sonerezh orin : Georges Delerue,
* Klinkour : Jacques Bufnoir,
* Dilhataerez : Yvonne Sassinot de Nesle,
* Frammer : Henri Lanoë,
* Prantad filmañ : adalek an 21 a viz Gouere betek an 3 a viz Du 1987,
* Lec'hioù filman : Roc'h Goueon (Aodoù-an-Arvor), Lokorn (Penn-ar-Bed), Kastell an Argoed en Elven, Ar Gerveur, Baden, kêriadenn Poull-Fetan e Kistinid, Meukon, kreñvlec'h Pentevr e Sant-Pêr-Kiberen, Sarzhav, kastell Plessis-Josso e Teiz (Mor-Bihan), Pariz,
* Deiziad dont er-maez : 23 a viz Meurzh 1988,
* Padelezh : 145'.

## An danvez

Un den madelezhus eo an aotrou kont Savinien a Gerfadeg : e-unan-penn en deus desavet e vab Aurèle ha degemeret Céline ha Tarquin (hag hemañ tec'het kuit eus ar c'hloerdi). Emañ o chom en ur c'hastell e Breizh e-lec'h ma klask sevel nijerezioù, diseblant a-walc'h ouzh darvoudoù an Dispac'h Gall en-dro dezhañ, darvoudoù a gemer perzh an daou amourouz Céline ha Tarquin enne. Goude mont da Amerika en harlu e tistro Aurèle e Breizh d'an ampoent ma tarzh ar brezel diabarzh etre ar republikaned hag ar roueelourien. Aurèle, ha n'eo ket evit gouzañv an darempredoù tost etre Céline ha Tarquin, a gemer penn ar Chouaned. Gwelet a ra Kerfadeg e vugale oc'h en em zebriñ : saveteiñ a ra Aurèle eus ar c'hilhotin ha, gantañ, e tieub Céline a-raok dezhi bezañ kaset d'ar marv goude lazhañ Tarquin. Aberzhiñ e vuhez a ra Kerfadeg evit salvidigezh an daou zen yaouank a dec'h kuit war unan eus nijerezioù ar c'hont.

## Roll ar gomedianed pennañ

* Philippe Noiret : an aotrou kont Savinien a gKerfadeg,
* Sophie Marceau : Céline,
* Lambert Wilson : Tarquin Larmor,
* Stéphane Freiss : Aurèle a gKerfadeg,
* Jean-Pierre Cassel : an aotrou baron a dTiffauges,
* Charlotte de Turckheim : an itron markizez Olympe a Sant-Weltaz,
* Raoul Billerey : Grospierre,
* Roger Dumas : Bouchard.

## Liammoù diavaez

* Chouans ! war Internet Movie Database
* Chouans ! war Cinémathèque de Bretagne
# Barry Lyndon

Barry Lyndon zo ur film saoznek, sevenet gant ar filmaozour stadunanat Stanley Kubrick e 1975.
Dekvet film hir Kubrick eo Barry Lyndon, kaset da benn gantañ war-lerc'h A Clockwork Orange (1971) hag a-raok The Shining (1980).
Gwelet e vez evel unan eus ar gwellañ filmoù zo bet graet biskoazh.

## Fichenn deknikel

* Doare : Drama, Istor,
* Skoazellerien-sevener : Brian Cook, Michael Stevenson ha David Tomblin,
* Senario : Stanley Kubrick, azasaet diwar ar romant The Luck of Barry Lyndon (1844) gant William Makepeace Thackeray,
* Kevredadoù produiñ : Hawk Films ha Peregrine Productions,
* Produour : Stanley Kubrick,
* Renerien broduiñ : Terence Clegg ha Douglas Twiddy,
* Kevredad dasparzhañ : Warner Bros.,
* Rener ar skeudenniñ : John Alcott,
* Ijinour ar son : Robin Gregory,
* Aozerien ar sonerezh orin : Leonard Rosenman ha The Chieftains,
* Korollourez : Geraldine Stephenson,
* Kinklour : Vernon Dixon,
* Dilhataerien : Ron Beck, Milena Canonero hag Ulla-Britt Søderlund,
* Farderien : Alan Boyle, Ann Brodie, Jill Carpenter, Yvonne Coppard ha Barbara Daly,
* Perukenner : Leonard,
* Skriptererez : June Randall,
* Frammer : Tony Lawson,
* Prantad filmañ :,
* Lec'hioù filmañ :,
* Deiziadoù dont er-maez :
** 1975 : 18 a viz Kerzu ( Rouantelezh-Unanet ha Stadoù-Unanet),
** 1976 : 1añ a viz Genver ( Italia), 29 ( Arc'hantina), 3 a viz Gouere ( Japan), 13 a viz Eost ( Hong Kong), 8 a viz Gwengolo ( Bro-C'hall), 10 ( Danmark), 17 ( Alamagn), 24 ( Finland), 14 a viz Here (Gent, Belgia), 15 a viz Du ( Spagn),

## Roll ar gomedianed

* Ryan O'Neal : Barry Lyndon,
* Marisa Berenson : Lady Honoria Lyndon,
* Patrick Magee : ar marc'heg a vBalibari,
* Hardy Kruger : ar c'habiten Potzdorf,
* Steven Berkoff : Lord Ludd,
* Gay Hamilton : Nora Brady,
* Marie Kean : Belle (mamm Barry),
* Diana Koerner : Lischen,
* Murray Melvin : an aotrou reverant Samuel Runt,
* Frank Middlemass : Sir Charles Reginald Lyndon,
* Andre Morell : Lord Gustavus Adolphus Wendover,
* Arthur O'Sullivan : ar c'habiten Feeney (an torfedour war an hent),
* Godfrey Quigley : ar c'habiten Grogan,
* Leonard Rossiter : ar c'habiten John Quin,
* Philip Stone : Graham,
* Leon Vitali : Lord Bullingdon,
* Michael Hordern : mouezh an daneveller,
* John Bindon, Roger Booth, Billy Boyle, Jonathan Cecil, Peter Cellier, Geoffrey Chater, Anthony Dawes, Patrick Dawson, Bernard Hepton, Anthony Herrick, Barry Jackson, Wolf Kahler, Patrick Laffan, Hans Meyer, Ferdy Mayne, David Morley, Liam Redmond, Pat Roach, Dominic Savage, Frederick Schiller, George H. Sewell, Anthony Sharp, John Sharp, Roy Spencer, John Sullivan, Harry Towb.
# The Eagle (film, 2011)

The Eagle zo ur film drama hag istorel embannet e 2011 ha sevenet gant Kevin Macdonald. An istor a dremen e Breizh romanekaet. An aktourien a zo Channing Tatum, Jamie Bell ha Donald Sutherland. Ar film zo diazezet war ar romant The Eagle of the Ninth (1954) skrivet gant Rosemary Sutcliff. An istor a ro tro da heuliañ istor un ofiser roman yaouank o klask adkavout erer an IXvet lejion kollet e Bro-Skos. An istor zo diazezet war martezeadennoù o tisplegañ steuziadur al lejion e Breizh.
Ar film zo kenproduet gant Saozon ha stadunaniz. Embannet eo bet e Stadoù-Unanet Amerika ha Kanada d'an 11 a viz C'hwevrer 2011, hag er Rouantelezh-Unanet hag Iwerzhon d'ar 25 a viz Meurzh 2011.
E-touez an istorourien e chom dizemglev bras daoust ha steuziet e vije an IXvet lejion e norzh Breizh.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* The Eagle war IMDb
* The Eagle war Rotten Tomatoes
# Un peuple et son roi

Un peuple et son roi zo ur film gall sevenet ha skrivet gant Pierre Schoeller, hag embannet e 2018. An aktourien bennañ eo Adèle Haenel ha Gaspard Ulliel. Kontañ a ra penaos e tremen ar Reveulzi C'hall e Pariz, eus Kemeridigezh ar Bastille betek lazhadenn ar roue Loeiz XVI.
Skignet eo bet evit ar wech kentañ e-pad Mostra Venezia e 2018.

## Aktourien

* Gaspard Ulliel : Basile
* Louis Garrel : Maximilien de Robespierre
* Adèle Haenel : Françoise Candole
* Céline Sallette : Reine Audu
* Laurent Lafitte : Ar roue Loeiz XVI
* Ruggero Barbera : Louis Charles
* Maëlia Gentil : Ar rouanez Marie-Antoinette
* Denis Lavant : Jean-Paul Marat
* Niels Schneider : Louis Antoine Léon de Saint-Just
* Izïa Higelin : Margot Laforce
* Olivier Gourmet : Louis-Joseph Henri, lesanvet « l’Oncle ».
* Noémie Lvovsky : Solange, gwreg an Eontr
* Andrzej Chyra : Claude François Lazowski
# The Vikings

The Vikings (Ar Vikinged e brezhoneg) zo ur film troioù-kaer hag istorel, sevenet gant ar filmaozour stadunanat Richard Fleischer, hag a oa deuet e-maez d'an 11 a viz Mezheven 1958 e New York. Goude bezañ deuet e-maez d'an 28 a viz Mezheven er Stadoù-Unanet a-bezh, ne voe nemet d'ar 15 a viz Kerzu da-heul ma c'hallas an arvestourien arvestiñ ouzh ar film e Bro-C'hall.
Azasaet e oa bet ar senario gant Dale Wasserman ha Calder Willingham diwar ar romant The Viking (1951) gant ar skrivagner stadunanat Edison Tesla Marshall.
Troet e oa bet film e Norvegia nemet darvoudoù argadenn kastell Aella a voe savet e Roc'h Goueon (Plevenon).
Ar film-mañ hag a bad kant c'hwezek munutenn a oa bet savet ar sonerezh anezhañ gant ar sonaozour italian Mario Nascimbene.

## An danvez

En dekvet kantved emeur ha dont a ra ar Vikinged da blantañ freuz ha reuz war aodoù Bro-Saoz ingal. Lazhañ roue ar vro a ra Ragnar, roue ar Viginked, ha gwallañ e wreg. Genel a ra homañ ziwezhañ ur mab, Erik e anv, hag a vo paket ha desavet evel sklav gant ar Vikinged. Deuet d'e oad gour e tal ouzh Einar, mab Ragnar, o tizremmañ anezhañ goude teuler e falc'hun outañ. Un tamm diwezhatoc'h ez eo skrapet Morgana (danvez rouanez Bro-Saoz) gant Einar a glask he lubaniñ. En aner dre m'eo-hi sodet gant... Erik.

## Roll ar gomedianed pennañ

* Kirk Douglas : Einar, mab Ragnar,
* Tony Curtis : Erik, sklav ha laeradenn Ragnar,
* Ernest Borgnine : Ragnar, ar roue viking,
* Janet Leigh : Morgana, danvez pried ar roue saoz Aella ha piket he c'halon gant Erik,
* Orson Welles : an daneveller (eilmouezhiet gant Yves Montand en doare gallek).
Evit da Ernest Borgine bezañ ur miz yaouankoc'h eget Kirk Douglas e oa bet fiziet ennañ roll Ragnar, tad Einar. Da-geñver ar film-mañ en devoa adkavet Kirk Douglas Richard Fleischer, pevar bloaz goude 20,000 Leagues Under the Sea. E 1960 e troio Kirk Douglas en-dro gant Tony Curtis, en ur film savet gant Stanley Kubrick ar wech-mañ : Spartacus.

## Liammoù diavaez

* Tañvaenn orin The Vikings
* The Vikings war Internet Movie Database
* The Vikings war Cinémathèque de Bretagne