OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Karpos

Karpos (Καρπός /Karpós, « frouezhenn » e henc'hresianeg), a oa ur paotr yaouank koant eus ar re goantañ.
Mab e oa da Zefyros (an avel gornôk) ha d'an nimfenn C'hloris (plac'h an nevezamzer hag ar bleunioù).
An tri anezho a ra ur vetaforenn naturel: gant an avel gornôk e teu an nevezamzer, a zegas bleuñv ha frouezh.

## Karantez

En oberenn Nonnos Panopolis eo kontet e garantez ouzh e vignon Kalamos. Daou amourouz int, beuziñ a ra Karpos un deiz ma oant o kouronkañ er stêr Maiandros. Gant ar glac'har e varvas Kalamos ma voe troet e raosklenn.

## Skrid

* Nonno Panopolis, Dyonisaka (XI).
# Kastalia

Kastalia (Κασταλία, e henc'hresianeg, latinekaet e Castalia) a oa un nimfenn, pe naiadenn, e mojennoù Hellaz kozh, merc'h pe d'an doue-stêr Kefissos hervez lod, pe d'an doue-stêr Ac'heloos hervez lod all, ha c'hoar da Melania ha Dafnis.

## Mojennoù

Meur a vojenn zo diwar he fenn, hag en em zislavarout a reont a-wechoù.
Ur mab he doa, anvet Parnassos, a roas e anv da Venez Parnossos.
Karet e oa gant Apollon, met hi a dec'has dirazañ, ha mont da guzhat e-harz Menez Parnassos (Menez Helikon a-wechoù). En em deurel a reas en ur feunteun, a zo bet roet hec'h anv dezhi feunteun Kastalia.
An hini a eve he dour a deue an awen dezhañ hag aliet e veze d'ar varzhed tañva anezhi ha selaou hiboud he red sioul.
Sakr e oa an dour-se ha servij a rae da c'hlanaat temploù Delfi.

## Lennegezh

* Ar skrivagner alamanek Hermann Hesse a lakeas Castalia da anv ur broviñs en ur romant e 1943 anvet Das Glasperlenspiel.

## Lec'hanvadurezh

* Castalian Spring

## Pennadoù kar

* Delfi

## Liamm diavaez

* Theoi Project - Nymphe Kastalia
# Kefisodotos

Kefisodotos (Κηφισόδοτος / Kephisodotos e henc'hresianeg) zo anv daou gizeller eus Aten:
* Kefisodotos an Henañ, e penn-kentañ ar IVvet kantved kent J.-K. (war-dro 400-370). Tad e oa da b-Praksiteles.
* Kefisodotos ar Yaouankañ, e vab-bihan, mab da Braksiteles,
Hag ivez:
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Klymenos

Klymenos (Κλυμενος , "brudet" e henc'hresianeg), a oa anv meur a zen e mojennoù Hellaz kozh.
* Klymenos, tad Eurydike
* Klymenos, mab Oineüs Kalydon hag Althaia, a voe lazhet oc'h en em gannañ ouzh ar g-Koureted
* Klymenos, mab da Foroneüs, eus Kerdo pe eus Teledike pe Cinna
* Klymenos, mab da b-Presbon ha roue Orc'homenos
* Klymenos, roue Arkadia, mab da Sc'hoineüs pe da d-Teleus. Kousket a reas gant e verc'h Harpalyke.
* Klymenos, unan eus anvioù Haides.
* Klymenos, unan eus an Argonaoted, breur da Ifiklos.
# Kiliks (lestr)

Ur c'hiliks (κύλιξ e henc'hresianeg) zo ul lestr da evañ gwin en Hellaz kozh, ha dreist-holl etre ar VIvet kantved kent JK ha dibenn ar VIvet kantved kent JK.
# Knidos

    Evit implijoù all, gwelet Knidos (disheñvelout).
Knidos (Κνίδος e henc'hresianeg, latinekaet e Cnidus) a oa ur geoded hellenat eus an Henamzer a oa e Karia, hag anvet Tekir hiziv, e penn ledenez Datça, e proviñs Muğla, e Turkia. Brudet eo delwenn Afrodite Knidos a oa eno en un templ d'an doueez Afrodite.
# Komaitho

Komaitho (Κομαιθώ e henc'hresianeg) a oa merc'h Pterelaos, roue Tafos, e mojennoù Hellaz kozh.
Brezel a oa etre Thebai ha Tafos, hag Amfitryon a oa e penn arme an enebourien. Ne c'helle ket tud Thebai kemer kêr-benn Pterelaos hep e lazhañ, ha n'hallent e lazhañ nemet war-lerc'h troc'hañ ur vlevenn aour a oa e-kreiz e vlev. Aesat tra da ober da verc'h ar roue, Komaitho, a vage karantez ouzh Amfitryon.
Ha hi da droc'hañ ar vlevenn vurzhudus da reiñ an trec'h da mestr he c'halon. Met hennezh a oa soudard da gentañ ouzhpenn ma oa dimezet da Alkmene, chomet er gêr. Evit he zrugarekaat e lazhas Amfitryon ar verc'h treitour, hag e roas an inizi e dalc'h roue Tafos d'e genvrezelourien.
# Kydippe

Kydippe (Κυδίππη e henc'hresianeg) zo anv meur a vaouez e mojennoù Hellaz kozh.
* Kydippe, mamm Kleobis ha Biton. Honnezh a oa belegez an doueez Hera, hag o vont d'ul lid-gouel d'an doueez edo. Oc'hen a oa da dennañ he c'harr, met he mibien Biton ha Kleobis a reas en o lec'h, a-hed ar 45 stadia (8 km). Ken plijet e oa ar velegez o welout he mibien ken deol ma c'houlennas digant an douee Hera reiñ d'he bugale ar gwellañ tra a c'halle un doue reiñ d'un den. Kenkent e kouezhas an daou vreur eus o sav-sonn, marv-mik, rak ar gwellañ tra a c'hallent ober e oa mervel pa oant da vat oc'h azeuliñ un doue.
* Kydippe, pe Cyrbia, merc'h da Hegetoria hag Oc'himos, en Enez Rodos. Dimezet e oa da Kerkafos, hec'h eontr, breur d'he zad Oc'himos, perc'henn an enez. Hervez un doare all e oa prometet dorn Kydippe, gant he zad Oc'himos, da Okridion, met Kerkafos a oa sot ganti, ma skrapas anezhi. Ne zistroas ket ken na oa erru kozh-mat ar roue Oc'himos$^,$.
* Kydippe, un Nereidenn, merc'h da Nereüs ha Doris$^,$.
* Kydippe, ur plac'h eus Aten, a rankas dimeziñ da Akontios hervez mojenn Akontios ha Kydippe‎$^,$.

## Notennoù

* ↑ Diodoros Sikilia, Library of History, 5. 57. 7
* ↑ Ploutarc'hos, Quaestiones Graecae, 27
* ↑ Vergilius, Georgics, 4. 339
* ↑ Hyginus, Fabulae, rakskrid
* ↑ Kallimac'hos, Cydippe
* ↑ Ovidius, Heroides 20-21
# Lapited

Al Lapited pe Lafited (Λαπίθαι / Lapíthai e henc'hresianeg) a oa ur meuriad en Hellaz, e hanternoz Thessalia. Peirithoos, mab da Iksion, lezvreur d'an dud-varc'h, a oa o roue. Nac'h a eure reiñ o lod eus o herezh d'an dud-varc'h, ha brezel a voe etreze.
Dont a raje o anv eus Lapithes, a oa mab da Apollon.

## Skridoù orin

* Ovidius, Metamorfozoù.
* Kaoz zo eus emgann an dud-varc'h en ur sonedenn gant ar barzh gallek José María de Heredia (1842 – 1905) a gaver en e levr Les Trophées .
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Louarn Teumes

Louarn Teumes (Αλωπεξ Τευμησιος, Alôpex Teumêsios e henc'hresianeg) a oa ur mell louarn ha ne dlee ket bezañ tapet gwech ebet.
Diwar Ec'hidna, mamm an holl euzhviled, e oa. Debriñ a rae ur paotr yaouank bep miz.
Kaset e oa bet da dud Thebai, a lavared, pe gant Hera pe gant Dionysos (hervez Paosanias), d'o c'hastizañ war-lerc'h un torfed bennak dianav.
Gant Kreon, roue Thebai, e oa bet goulennet ouzh Amfitrion distruj al loen. Un dra dibosubl e hañvale bezañ.
Kavout an tu a reas Amfitrion avat : mont a reas da gerc'hat ar c'hi hud Lailaps, a oa bet krouet evit tapout an holl breizhoù.
Tapet e oa Zeus, mestr ar bed, en e zislavar : ul louarn ha n'hall ket bezañ distrujet hag ur c'hi ha n'hall ket chom hep tapout e breizh. Ret e voe d'an Doue treiñ an daou loen e mein.
Taolet e voent er stered, ha troet Lailaps e Canis Major ha louarn Teumes e Canis Minor.

## Skridoù

* Antoninus Liberalis, Metamorfozoù (XLI).
* Apollodoros, Bibliotheke (II, 4, 6).
* Korinna (fr. 672 PMG).
* Epigonoi (fr. 4 PEG).
* Hyginus, Astronomia (II, 35).
* Ovidius, Metamorfozoù (VII, 748 ha goude).
* Pausanias, Deskrivadur Hellaz (IX, 19, 1).
# Kupidon

Amourig, pe Kupidon (pe Cupido e latin, da lavarout eo "c'hoant", pe Amor) eo doue ar c'hoant hag ar garantez gant ar Romaned. El livadurioù e vez diskouezet evel un aelig. Tostaet e vez ouzh an doue hellazat Eros. En anv latin eo splann ar c'hoant feuls, a zo Himeros e henc'hresianeg, met war-bouez an dra-se eo heñvel orin an doue e daou zoare ar vojenn. En arz e lavarer a-wechoù "Amores" (liester) pe "amorini" pa gomzer eus Amouriged askellek an taolennoù .

## Ganedigezh

Ganet eo Kupidon, war a gonter, eus karantez an doueed Meurzh ha Gwener. Kenkent ha ganet avat e komprenas Yaou, diouzh e welout ken koantik, pegement a reuz a vije er bed en abeg dezhañ. Ma klaskas rediañ Gwener da en em zizober anezhañ. Neuze ez eas ar vamm da guzhat he mabig er c'hoadoù, ma sunas laezh al loened ferv. Pa voe kreñv a-walc'h da zougen ur wareg e reas unan, ha saezhioù war-lerc'h, hag ec'h esaas e c'hoariell war al loened a-raok mont d'ober war an dud. Pa gavas e oa deuet ampart a-walc'h e trokas gwareg ha saezhioù koad ouzh re all en aour.
Gwener neuze a eas da glemm ouzh an doueez Temis ne greske ket he mab, ma lavaras eben ne greskje ket keit ma n'en dije breur ebet. Hag ar vamm d'ober unan, anvet Anteros (« kontrol da Eros »), ha kreskiñ a rejont a-gevret. Ret eo kompren evel-se, a lavarer, ez eus ezhomm a garantez evit ma c'hallo ar garantez kreskiñ ervat.
Evel Eros e tiskouezer un Anteros evel ur bugelig askellek, gant e saezhoù, tan enne, ur flammerenn enaouet pe un tokarn pe ur goaf gantañ en e zorn, hag ur gurunenn roz, arouez ar plijadurezhioù .
A-wechoù e vez dall, rak ne wel ket ar Garantez pegen fall e c'hall an den karet bezañ. A-wechoù all e vez ur rozenn en e zorn, un delfin en dorn all. A-wechoù e vez gwelet entre Herakles ha Mercurius, arouezioù an nerzh hag an helavarded, perzhioù talvoudus en aferioù karantez.
Alies e vez gwelet o c'hoari gant e vamm, pe etre he divvrec'h. A-wechoù e vez diskouezet evel ur paotr yaouank, ur c'hrennard.

## Ar skeudennoù anezhañ

Perurvuiañ e weler Kupidon evel ur bugel seizh pe eizh vloaz, arouarek, lemm e lagad, armet, gant gwareg ha saezhioù.

## E loened, vinvioù

Daou evn a blij dezhañ dreist ar re all, ar c'hilhog hag an alarc'h, a zo ivez evn an doueez Gwener. A-wechoù e wisk divaskell ar bultur, arouez ar grizded.
Gaoliata an alarc'h a ra ha pokat d'e c'houzoug. Pa vez war gein ar maout e vez stad ennañ evel pa vije war gein ul leon pe war chouk Herakles. Pa vez tokarn war e benn, goaf pe skoed en e zorn, e c'hoari e damm soudard, da ziskouez eo eñ a vez trec'h dalc'hmat, ha betek war an doue Meurzh.

## Poltredoù

Un ael bihan koant eo Kupidon, koant evel ur bugelig kuilh. Divaskell zo dezhañ, nemet ne vez ket fur evel un ael pa vez e wareg gantañ, ha pa denn e saezhioù war an dud.

## Livadurioù

* Kupidon ha Psic'he, gant Jean-Baptiste Regnault
* Gwener hag Amourig, gant Alessandro Varotari
* Kupidon kousket, gant Battistello Caracciolo, war-dro 1616, Whitfield Fine Art
# Lucius Flavius Philostratus

Lucius Flavius Philostratus, Φιλόστρατος / Philóstratos e henc'hresianeg (war-dro 170-247), anvet ivez "Philostratus an Atenad ", ha "Philostratus kozh", a oa ur prezegour hag ur buhezskriver hellazat eus an Patrom:IIvet kantved. Brudet eo an div oberenn-mañ skrivet gantañ :
* Buhez ar sofourien,
* Buhez Apollonios Tiana.

## E vuhez

Anavet fall eo e vuhez. Ganet e oa e dibenn an eil kantved, war-dro 170, en enez Lemnos ma vevas betek e grennoad. Neuze ez eas da Aten da studiañ. Goude e teuas da vout sofour, da lavarout eo prezegour evit an dudi. E penn kentañ an IIIe kantved e oa e Roma, ma voe kinniget d'an impalaer Septimus Severus.
Chom a reas stag ouzh tiegezh an impalaer a heulias e-pad e vrezel a-enep ar Bikted e Kaledonia. Goude se, en amzer Caracalla e heulias an impalaer en Azia-Vihanañ, e 212 ma weladennas keoded Tiana. D'ar c'houlz-se eo marteze e voe goulennet outañ gant Julia Domna, gwreg Septimus Severus, skrivañ buhezskrid ar prederour pitagorat Apollonios Tiana. Mervel a reas e-doug ren an impalaer Fulup an Arab.

## E oberennoù
### Buhez ar sofourien

Div levrenn zo anezhi, unan diwar-benn ar sofourien en-eeun, eben diwar-benn ar brederourien zo bet graet sofourien anezho.

### Buhez Apollonios Tiana

Eizh levrenn zo anezhi. Kontañ a ra buhez ar prederour. Anaout a reer div droidigezh e galleg: hini Castillon (Berlin, 1774, 4 vol. in-4°), ha hini Chassang .

### Daou levr all

* Gymnastikos, diwar-benn an embregerezh-korf
* Heroïkos diwar-benn an harozed.

## Ur sofour all

A-wezhioù e vez drougvesk etrezañ hag ur Flavius Philostratus arall, bet ganet e Lemnos ivez, hag a vez graet Philostratus yaouank anezhañ , pe Philostratus Lemnos. Hennezh a oa ur sofour all, bet ganet war-dro 215, hag a oa e vab-kaer pe e niz, marteze e vab pe e vab-bihan. Eñ an hini en deus savet an Imagines (An taolennoù) troet gant Blaise de Vigenère, ha marteze Heroicus (Diwar-benn an harozed).
Marteze ez eus bet skrivagnerien all anvet Philostratus c'hoazh.

## Levrlennadur

* (en) G. Anderson, Philostratus: Biography and Belles Lettres in the Third Century AD, Croom Helm, Londres, 1986.
* (en) Christopher P. Jones, « Philostratus, Apollonius of Tyana », dans Loeb Classical Library (vol. 16 et 17), Cambridge (Massachussetts)-Londres, 2005.
* Alain Billault, L'Univers de Philostrate, Latomus, Bruxelles, 2000 ;

## Liammoù

* Buhez Apollonios Tiana skrid enlinenn e galleg hag e saozneg, troet gant F. C. Conybeare
* Livius, Philostratus Pennad fonnus gant kavadennoù diwezhañ ar glaskerien.
* Skrid enlinenn: Philostratus IV, Imagines troet gant Arthur Fairbanks
* Diwar-benn Flavius Philostratus
* Arroudoù eus Buhez Apollonius Troet e saozneg gant Mahlon H. Smith.
# Magna Graecia

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Magna Græcia, pe ἡ μεγάλη Ἑλλάς / hê megálê Hellás e henc'hresianeg, pe Hellaz Veur e brezhoneg, eo an anv a veze graet, en Henamzer, eus kreisteiz ledenez Italia hag eus Sikilia. Hiziv e vije Campania, Calabria, Basilicata, Puglia ha Sikilia. Tud zo ne lakaont ket Sikilia e Hellaz Veur avat, ha trevadennoù hellazat e toleadoù zo eus Italia ne oant ket en Hellaz Veur.
# Marc'harid

Marc'harid zo un anv-badez brezhonek roet d'ar merc'hed.

## Gerdarzh

Deuet eo an anv-se eus ar ger latin margarita, a dalv kement ha perlezenn, hag a deu eus ar ger margarites (μαργαρίτης) e henc'hresianeg, hogen gallout a rafe hennezh dont eus ar ger sanskritek मञ्यरी, mañjarī.

## Eilstummoù

* God, Godig, dreist-holl e Treger.
* Gaid, Gaidig

## Yezhoù

* Margareta en alamaneg ha svedeg
* Margarete en alamaneg
* Margaret e saozneg
* Margalida e katalaneg,
* Margarida e katalaneg, galizeg ha portugaleg
* Margarita e spagnoleg
* Margit e hungareg ; berrstumm svedek
* Margherita en italianeg
* Margret e svedeg
* Margrethe e daneg
* Margrét en islandeg
* Marguerite e galleg, a zo bet diouzh ar c'hiz kenañ er XVI$^{vet}$ kantved. Hiziv e vez graet muioc'h gant Margot pe Margaux.
* Marhata e sorabeg uhel
* Markéta e tchekeg

### Berrstummoù

* Gret, Greta, Gretha, Grete en alamaneg
* Grethe e daneg ha norgeeg
* Gretel en alamaneg
* Maggie e saozneg
* Madicken, Maggan
* Margit e svedeg
* Marit, Meta,
* Märit, Märta

## Tud
### Sentezed

* Gwelout ar pennad Santez Marc'harid.

### Alamagn

* Marc'harid Bavaria
* Marc'harid Saks

### Aostria

* Marc'harid Aostria, anv meur a briñsez

### Breizh

* Marc'harid Montfort (1392-1428), merc'h d'an dug Yann IV, dimezet da Alan IX Rohan
* Marc'harid Breizh (1443-1469), priñsez vreizhat
* Marc'harid Foix (1449-1486), priñsez eus Navarra, dugez Breizh, mamm Anna Vreizh
* Marc'harid Charlez, lesanvet ar Charlezenn, laerez ha torfedourez
* Marc'harid Fulup, kanerez ha konterez a Vro-Dreger, lesanvet Godig ar Voñsez,
* Marc'harid Gourlaouen, kelennerez e Skol Ober

### Bro-C'hall

* Marc'harid Anjev, anv meur a briñsez
* Marc'harid Bourgogn
* Marc'harid Bro-C'hall, anv meur a briñsez
* Marc'harid Valois (1553-1615), brudet evel ar Rouanez Margot
* Gwelout ar pennad Marguerite .

### Bro-Saoz

* Marc'harid Bro-Saoz (1240 – 1275), priñsez saoz, rouanez Bro-Skos
* Gwelout ar pennad Margaret

### Bro-Skos

* Marc'harid Bro-Skos, anv meur a briñsez ha rouanez
* Marc'harid Stewart
* Gwelout ar pennad Margaret .

### Danmark

* Marc'harid Danmark, anv meur a briñsez

### Sveden

* Margareta (1388-1412)
* Margaretha Sveden, (1934-)

### E broioù all

Goullo / disterik / diglok / diresis eo ar rann-mañ. Donemat mat d'an dud a zo prest da sikour !
* Marc'harid Bourgogn
* Marc'harid Flandrez
* Marc'harid Loren

## Lennegezh

Kavet e vez an anv Marc'harid e meur a gontadenn:
* e Kontadennoù ar Bobl gant Fañch an Uhel.
** er gontadenn An dañvad bihan gwenn,
** er gontadenn Gwreg an Ankou ,

## Lec'hanvadurezh

* Ar gern Marc'harid, beg uhelañ ar Menez Stanley, en Ouganda, diwar anv Margherita di Savoia, rouanez Italia,
* ar c'henkiz "Ker Gaïdic" savet gant Henri Van den Broucke e Pornizhan tro-dro 1880.

## Levrioù

* Marc'harid, Ar Bompinell, levr-bugale embannet gant An Here e 2002.

## Loened

* Marc'harid eo anv ar gerc'heiz
** Al louarn ha Marc'harid gouzoug-hir, gant Paotr Treoure, el levrig Mojennoù e 1961.
* Marc'harid-koant a vez graet ivez eus ar gaerell .
# Marpessa

Marpessa (Μάρπησσα / Márpêssa e henc'hresianeg) a oa ur briñsez eus Aitolia, merc'h-vihan da Ares. Skrapet e voe gant Idas. Apollon ivez a gare anezhi, ha Zeus a reas d'ar plac'h dibab etreze o-daou, ha hi da zibab Idas. Ur verc'h o doe, Kleopatra Alkyone hec'h anv.
Hervez ur vojenn all e oa merc'h da Euenos hag Alkippe.

## Amazonenn

Marpessa a oa anv unan eus rouanezed an Amazonenned.

## Lestr

Marpessa, a oa un eoullestr 206,000 tonell d'ar gompagnunezh Shell Oil, ar brasañ eoullestr a yeas d'ar strad biskoazh e 1969. Aet e oa eus Europort, Rotterdam d'ober e veaj kentañ, un darzhadenn a voe, ha mont a reas da goll dirak aodoù Kornogafrika.
# Melos

Mêlos (e henc'hresianeg : Μῆλος , "Mêlos") zo un enezenn eus Mor Egea en enezeg ar C'hikladez. Anavezet eo ivez dindan an anv "Milo", ha brudet eo abalamour d'un delwenn d'an doueez Afrodite (fallanvet Venus), anvet Afrodite Melos (pe Gwener Milo) a voe kavet en douar anezhi.

## Douaroniezh

Emañ enezenn Mêlos e penn pellañ mervent enezeg ar C'hikladez, ur 120 km eus aod Lakonia. Eus ar c'hornôg d'ar reter ez eus 23 km d'al ledanañ, ha 12 km eus an hanternoz d'ar c'hreisteiz d'an hirañ ; 150,6 km² eo gorread an enezenn.
Torgennek eo ar pep brasañ anezhi. Ar menez uhelañ eo Profitis Elias, 774 metrad dezhañ.

## Istor

Adalek an III$^e$ milved kt JK e oa bet poblet an enez. Obsidian alese a veze gwerzhet en darn vrasañ eus Hellaz, betek Kiprenez, Kreta, hag Egipt. Ul lec'h a-bouez e oa da vare sevenadur Minos.
Kêr vrasañ an enez, Mêlos ivez hec'h anv, a voe krouet gant Sparta war-dro ar bloaz 700 kent JK.
Goude ar brezelioù medek e nac'has en em glevout gant kêr Aten. E 426 kent JK e voe argadet Mêlos gant armeoù emglev Delos, ma rankas paeañ truaj. Dek vloaz goude, e -416, e voe aloubet gant Aten.
War c'her Alkibiades, a-hervez, e voe lakaet an holl wazed d'ar marv, ha lakaet ar merc'hed hag ar vugale da sklaved gant Aten.
Eus an darvoud-se ez eus kaoz e pennad V, 85–103 levr Thoukydides (471-~400 KJK), ma'z eus un diviz etre tud Athena ha re Mêlos, ha ma'z eo displeget politikerezh Aten. En eñvor Hellaz e chomas pell evel un abeg da vagañ droug ouzh tud ar gêr vras.
Genidik a Vêlos e oa Diagoras a Vêlos, un den dizoue brudet er V$^{vet}$ kantved kt JK. Se zo kaoz e vez graet ar "Melosad" eus Sokrates gant Aristofanes en e bezh-c'hoari Ar C'hogus.
Er bloaz 1820, p'edod o furchal dismantroù ar gêr gozh, e voe kavet un delwenn divrec'hiet eus Afrodite Melos. Honnezh eo ar Gwener Milo a zo diskouezet e Mirdi al Louvre, e Pariz.

## Pennadoù kar

* Emgann Melos
* Afrodite Melos
# Metek

Ur metek (metoikos e henc'hresianeg, eus metá, a verk ar c'hemm, hag oîkos "annezlec'h") a oa an anv roet en Hellaz kozh d'an estren a oa o chom en kêr Aten, nemet n'en devoa ket gwirioù keodedour er stad pe gêr-se (polis).

## Pennadoù kar

* Civitas sine suffragio‎
# Mysaios

Musaeus (ar stumm stankañ hiriv), pe Mysaios ( Μυσαῖος e henc'hresianeg) zo anv tri barzh eus Hellaz kozh.

## Musaeus Aten, ar barzh mojennel

Barzh, soner, beleg pe diouganer e oa, etre gwirvoud ha mojenn.
Mab e oa da Eumolp ha da Selene hervez lod. Hervez lod all e oa pe diskib pe mab da Orfeos, ha diazezer ar varzhoniezh relijiel en Attika. Hervez Paosanias an douaroniour, e voe beziet e tosenn ar Museum, er gevred d'an Akropolis. Sevel a reas kanoù ha levrioù komz-plaen hag orakloù. Ar re-se a voe dastumet en amzer Peisistratus gant Onomacritus, a ouzhpennas displegadurioù. Orakloù Attika e gwerzennoù zo stag ouzh e anv, re Eleusis peurgetket. (Herodotos vii. 6; viii. 96; ix. 43). Ul levr Titanomachia ha Theogonia a zo bet lakaet war e anv gant Gottfried Kinkel (Epicorum graecorum fragmenta, 1878).
Hervez a skriv Herodotos e oa bet karget al lenneg Onomacritus, en amzer Pisistratus en Aten, da zastum orakloù Musaeus, nemet e ouzhpennas traoù ijinet gantañ, a voe diskoachet gant Lasus of Hermione.

## Musaeus Efesos

An eil Musaeus a oa ur barzh eus Efesos, a zaremprede lez rouaned Pergamon. Skrivañ a eure ur Perseis, ha barzhonegoù diwar-benn Eumenes hag Attalus Iañ (Suidas s.v.).

## Musaeus Grammaticus

An trede Musaeus (a veze anvet Grammaticus en holl zornskridoù) n'ouzer ket gwall vat pegoulz e vevas, nemet krediñ a reer peurvuiañ e oa e penn-kentañ ar VI$^{vet}$ kantved, dre ma skriv e doare Nonnos. A-raok Agathias (530-582) e rank bezañ bevet, ha kavet ez eus bet e oa eñ ar mignon da b-Procopius en doa skrivet ar varzhoneg (340 hexameter lines) diwar-benn Hero ha Leandros hag a zo ar pep gwellañ bet skrivet en amzerioù-hont (moulet gant Franz Passow, 1810; G. H. Schafer, 1825; C. Dilthey, 1874). Ar varzhoneg vihan Alpheus hag Arethusa (Anthol. pal. ix. 362) a zo bet skrivet gant Musaeus ivez, a greder.

## Levrlennadur

* Parramon i Blasco, Jordi: Diccionari de la mitologia grega i romana. Edicions 62, Col·lecció El Cangur / Diccionaris, núm. 209. Barcelona, 1997. ISBN 84-297-4146-1, plana 153.
* William Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, (1867)
# Niobe

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Niobe (Νιόβη e henc'hresianeg) a zo anv div vaouez e mojennoù Hellaz kozh:

## Hag ivez

* (71) Niobe zo un asteroidenn.
* Er filmoù Matrix Revolutions ha Matrix Reloaded, ez eus un Niobe c'hoariet gant Jada Pinkett Smith.
# Nitokris

Nitokris (e henc'hresianeg Νίτωκρις) a oa ur faraonez damvojennel e Henegipt. Brudet eo da vout war un dro ar faraonez kentañ ha diwezhañ faraon ar C'hwec'hvet tierniezh. Meneget eo hec'h anv gant Herodotos.
Hervez egiptologourien, evel Joyce Anne Tyldesley, e vije bet merc'h d'ar faraon Merenrê Iañ ha d'e bried Neith. Renet he dije goude marv he fried drouklazhet, Merenrê-Nemtyemsaf (Merenrê II), e-pad daouzek vloaz hervez Manéthon, pe daou vloaz hervez papyrus Torino (4.8). Hervez an istorourien a anavez ar rouanez he dije renet etre daou ha pemp bloaz, etre -2152 ha -21502. hervez Julius Africanus (a veve en amzer Neron) he dije renet e-pad bloaz.