OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pornografiezh

Pornografiezh a vez lavaret hiriv eus dafar, skeudennoù, filmoù, levrioù, binvioù, graet evit klask lakaat c'hoantegezhioù revel da sevel en dud. Dont a ra ar ger eus an henc'hresianeg: eus ar ger πόρνη («pórnē», «gast») ha γράφειν («gráphein», «skrivañ») gant al lostger -ία (-ía, «stad, perzh»), da lavarout eo «skeudenniñ gisti pe gasterezh » en o labour. En Hellaz kozh avat ne veze ket kaoz eus pornografiezh, ha kentañ ma voe kaoz eus pornografiezh avat a voe er bloavezhioù 1800 hag e galleg da gomz eus gasterezh.
Hiriv ez eus kaoz da skeudenniñ pe filmañ an oberoù revel da vroudaén c'hoantegezhioù an arvester. Hervez an aktourez pornografek Tiffany Hopkins eo « da gentañ un diverrañ-ammzer graet evit an emflourañ.»
Un industriezh zo bet savet en-dro d'ar bornografiezh hag en-dro ez a dre ar genrouedad dreist-holl.

## Lezennoù

Aotreet eo ar bornografiezh e broioù zo, berzet e broioù all. Lezennoù a vez da ziwall ar yaouankiz diouzh efedoù ar bornografiezh, ha difennet e vez gwerzhañ embannadurioù zo, pe diskouez skeudennoù zo.
| Stad lezennel ar bornographiezh | Stad lezennel ar bornographiezh | Stad lezennel ar bornographiezh |
| ██ Aotreet | ██ Bevennet | ██ Berzet |

## Yaouankiz

Diwall ar yaouankizoù diouzh ar bornografiezh a vez graet gant daou soñj disheñvel:
* diwall anezho ouzh gwallc'hoantoù tud vras a c'hallfe ober droug dezho, evel gant an nepiofiliezh, a zo torfed en holl vroioù;
* diwall anezho diouzh gwall levezon ar bornografiezh war o emzalc'h ouzh ar revelezh dre vras, ouzh an dud all dreist-holl, evel en darempredoù feuls etre paotred ha merc'hed.

## Filmoù

Ur greanterezh arbennik eo ar filmoù pornografek, gant filmrenerien hag aktourien, ha prizioù bloaziek arbennik ivez.
E 2013 e oa bet lakaet e brezhoneg ur film pornografek evit ar wech kentañ.

## Doareoù a bep seurt

* Hudellouriezh ar brennid
* Hudellouriezh an treid
* Kabined Kuzh

## Pennadoù kar

* Sheela na Gig
* I Modi

## Notennoù

* ↑ 9 Songs, Le Télégramme 23/05/2013
# Reizhiad pentatonek

Pa gomzer eus ur reizhiad pentatonek (eus ar ger henc'hresianek "penta", pemp), e tachenn ar sonerezh, e komzer eus ur skeulenn enni pemp derez tonioù disheñvel.
Ar ger a vez implijet evit komz eus ur skeulenn bentatonek dreist-holl, an hini a zo lâret anhemotonek (= hep hanter-ton) gant an etnomuzikourien.
Skeul touchennoù du ar piano a zo pentatonek. Pe c'hoazh (skouer ar pennad-mañ) :

## Ar reizhiad pentatonek en etnomuzikouriezh

E gwirionez e vez implijet ar skeul-se gant ur bern muzikoù er bed. Met, herwez Constantin Brăiloiu, pezh zo arouezius eus ar muzikoù-se n'eo ket ar skeulenn hepken (un heuliad notennoù) met an doare da implijout anezhi : ur reizhiad pentatonek.

### Ar piknon

Ar pennad sol-la-si eus ar skeulenn a zo pouezus-kenañ :
* dispartiet eo deus ar peurrest, deus an daou du, gant brasañ hed ar skeulenn (mi-sol = si-re = 1 ton hanter).
* n'eus nemet an heuliad hedoù-se en em gav ur wezh hepken (pa re-mi-sol zo la-si-re, mi-sol-la zo si-re-mi, etc.) Evit ar selaouer emañ neuze merk pennañ ar mod.
Hennezh zo ar piknon (ger o tonet eus an henc'hresianeg). Mat e vefe neuze niverenniñ an derezioù, o komañs gant ar piknon :
ha lâret emañ ur velodienn e-barzh ar mod 1 (pe 2, 3...) pa vez 1 (pe 2, 3...) he notenn boutañ (izelañ)...

### Ar « pienoù »

E-barzh an daou hed etre ar piknon hag ar peurrest (mi-sol ha si-re) e vez lakaet a-wezhioù notennoù a eil renk, distabil : ar pienoù (ger a zeu eus ar sinaeg)
Ar pienoù-se a zo notennoù a eil renk rak :
* kavet e vezont a-wezhioù e-barzh ur stumm eus ur velodienn, pa ne vezont ket ken e-barzh ur stumm all ;
* Kemm-digemm eo o uhelded (a-wezhioù fa, a-wezhioù fa# evit an hini kentañ, do pe do# evit eben ...) ;
* kouezhañ e reont war amzerioù gwan aliesoc'h evit war amzerioù kreñv.
Setu ez int kentoc'h notennoù da dremen, pe notennoù estrañjour.
Ar c’hemm, neuze, etre ar reizhiad diatonek
hag ar reizhiad pentatonek
a zo ne’z a ket do, na fa, d’ober ul lodenn eus framm dieub ar velodienn bentatonek.

### Reolenn an ingalded arc'hwelel

Un dra all a vefe arouezius eus ur reizhiad pentatonek, hervez Kustantin Brăiloiu diantav : Reolenn an ingalded arc'hwelel : ne gaver ket enni na notenn donek na notenn diasez.
Setu e vo melodiennoù dezhe ouzhpenn 5 notenn ha pentatonek memestra... Ha melodiennoù all o do 5 notenn hepken, hep bout pentatonek, dre ma ne zoujont ket reolenn an ingalded arc'hwelel.
Dibaoe Kustantin Brăiloiu ez eus bet kavet e reolennoù e-barzh a-beb-seurt sevenadurioù all er bed. Ne haller ket lâret, memes-tra, ez eus ur « sevenadur pentatonek » nag un « doare-spered pentatonek ». Ur reizhiad teorikel e chom, netra ken.
# San

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
San zo ur ger hag a dalvez meur a dra disheñvel hervez ar yezh hag ar vro.

## Brezhoneg

* san, kanol

## Lec'hioù

* San, stumm berraet an anv italianek ha spagnolek santo hag a gaver stank e lec'hanvioù spagnolek ( São e portugaleg ) :

### En italianeg

* San Carlo
* San Giovanni
* San Paolo
* San Pietro
* San Remo

### En spagnoleg

* San Antonio
* San Carlos
* San Clemente
* San Diego
* San Francisco
* San Jaime
* San José
* San Juan
* San Luis
* San Marcos
* San Martín ‎
* San Miguel ‎
* San Pablo
* San Pedro
* San Salvador
* San Sebastián
* Santiago
Gwelout Santo

## Traoù all

* ar bobl San (pobl) , pe khoisan, basarawa, e Botswana ha Namibia
* M Ϟ, san, lizherenn eus an henc'hresianeg ;
* San, stêr eus Pologn.
* San, anv japaneg an niverenn tri.
* -san, (さん) en japaneg, damgevatal d'ar ger aotrou er yezh pemdez : Yamamoto-san, Aotrou Yamamoto; 山本さん).

## Pennadoù kar

* SAN
# Tizhog

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Un tizhog (pe tizog, pe spazh, pe eunuk) zo un den karget da ziwall gwreg pe gwragez e vestr, en un harem alies, hag a zo bet spazhet pe troc'het, abred a-walc'h en e yaouankiz, da virout outañ da gaout darempredoù revel gant ar merc'hed. Disamm ma vezont eus binvioù an engehentiñ, n'eo ket an dizhoged evit dozviñ e neizhoù o mistri. Peurvuiañ ne vez troc'het nemet an divgell, met a-wec'hoù e vez troc'het kalc'h an den ivez.

## Gerioù

Eunuk a deu eus ar henc'hresianeg, eunouc'hos/ εὐνοῦχος, pe eus ar ger latin deveret, eunuchus. E latin e veze graet gant ar gerioù spado (eus ar ger henc'hresianek « σπάδων », spadon), ha castratus.

## Tizhoged vrudet

* Sima Qian

## Lennegezh

* An Tizhog, gant Publius Terentius Afer

## Notennoù

* ↑ Eunuked, en Aviel Mazhev, 19:12, e-barzh Ar Pevar Aviel, Al Liamm 1969, troidigezh gant Maodez Glanndour.
# George

Un anv-badez saoznek zo George, kar d'an anvioù brezhonek Jorj ha Jord, ha d'an hini gallek Georges. Ret eo teurel evezh ne vez ket skrivet heñvel an anv saoznek hag an hini gallek. Geordie ha Georgie zo berranvioù saoznek.
Dont a ra eus ar ger henc'hresianek Γεώργιος / Georgios.

## Yezhoù all

* Georg, en alamaneg
* Georges e galleg.
* Jordi e katalaneg
* Jorge e portugaleg ha spagnoleg
* Jorj ha Jord e brezhoneg

## Rouaned

Adalek an XVIII$^{vet}$ kantved ez eus bet c'hwec'h roue e Breizh-Veur hag er Rouantelezh-Unanet hag ur roue e Rouantelezh Hannover, hag holl eus ar memes familh.

### Roueed saoz

Gwelout ar pennad Jorj.
* George Iañ, roue Breizh-Veur eus 1714 da 1727
* George II, roue Breizh-Veur eus 1727 da 1760
* George III, roue Breizh-Veur eus 1760 da 1801. Goude roue ar Rouantelezh-Unanet eus 1801 da 1820 ha roue Hannover eus 1815 da 1820
* George IV, roue ar Rouantelezh-Unanet ha Hannover eus 1820 da 1830
* George V, roue ar Rouantelezh-Unanet hag impalaer an Indez eus 1910 da 1936
* George VI, roue ar Rouantelezh-Unanet eus 1936 da 1952 hag impalaer an Indez eus 1936 da 1947

### Roue Hannover

* George V a Hannover, roue Hannover eus 1851 da 1866

## Tud all
### Evel anv-badez
#### Politikerien

* George Villiers ( /ˈvɪlərz/ ; 1592–1628), 1añ Dug Buckingham, serc'heg d'ar roue James Iañ, muntret.
* Tri frezidant eus ar Stadoù-Unanet zo anvet George:
** George Washington, kentañ prezidant SUA,
** George Herbert Walker Bush (1924-2018),
*** George Walker Bush, e vab, prezidant SUA ivez
* George Weah (g. e 1966), melldroader ha politikour eus Liberia.

#### Skrivagnerien

* George Byron (1788-1824), pe Lord Byron, barzh romantel saoz
* George Eliot (1819-1880), anv-pluenn Mary Ann Evans, skrivagnerez saoz
* George R. R. Martin (g. e 1948), skrivagner stadunanat romantoù moliac'h, spont ha skiant-faltazi
* Herbert George Wells, skrivagner saoz
* George Bernard Shaw, dramaour iwerzhonat
* George Orwell (1903-1950), skrivagner saoz
* George Sand, anv-pluenn Aurore Dupin, skrivagnerez c'hallek.

#### Tud all

* George Best (1946-2005), melldroader etrebroadel norzhiwerzhonat
* George Campbell Scott, aktour, filmaozer ha produktour sinema
* George Clooney, aktour amerikan
* George Gershwin (1898-1937), sonaozour ha pianoour stadunanat
* George Harrison (1943-2001), gitarour saoz ha kaner gant The Beatles
* George Lucas, filmaozer stadunanat
* George Michael (1963-2016), kaner-sonaozer saoz
* George Montagu (1753-1815), naturour saoz
* George Patton(1885-1945), jeneral eus SUA.

### Evel anv-tiegezh

* Lloyd George (1863-1945), politikour kembreat, aet da Gentañ Ministr Breizh-Veur e-pad ar Brezel-bed kentañ
* Elisabeth George, skrivagnerez stadunanat romantoù polis
* Rocky George, gitarour
* Henry George (1839-1897) armerzhour stadunanat
* Boy George kaner breizhveuriat
* Ken George, moroniour, barzh ha yezhoniour kerneveurek

### Evel anv-lec'h

* George, ur gêr e Suafrika
* Georgetown
* Saint George
* Lake George, kêrioù er Stadoù-Unanet
Gwelout ivez ar pennad disheñvelout George Herbert.
# Gregor

Gregor zo un anv-badez alamanek, brezhonek ha hungarek, roet d'ar baotred.

## Orin

Dont a ra eus an anv latin "Gregorius", deuet eus ar ger henc'hresianek "Γρηγόριος" (Grēgorios) hag a dalv kement hag "evezhius, aketus" (diwar ar verb "γρήγoρεῖν" "grēgorein" hag a dalv "eveshaat").

## Yezhoù all

* Grégoire, e galleg
* Gregorio, en italianeg ha spagnoleg;
* Gregory, e saozneg, hag ar berradurioù greg, gregg
* Grigóri (Григорий) e ruseg, hag ar berradurioù Grícha (Гриша), Gríchenka (Гришенька), Grínya (Гриня), Górya (Горя), Grichúnya (Гришуня), Grichúta (Гришута), Grichúnka (Гришунька);
* Greger e svedeg.
* Gergely, Gergő, Gerő en hungareg.
* Joris e daneg.

## Tud
### VI$^{vet}$ kantved XVIII$^{vet}$ kantved

* Gregor Teurgn (538-594), eskob Teurgn hag istorour
* Gregor Erhart (1470–1540), kizeller alaman
* Gregor Rostren, geriadurour brezhonek.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Gregor MacGregor

### XX$^{vet}$ kantved

* Gregor Strasser, nazi alaman

### Anv-tiegezh

* Nora Gregor (1901-1959), kanerez aostrian

## Pennadoù kar

* Sant-Gregor, kumun e-kichen Roazhon
* McGregor
* MacGregor
# Kanoù Homeros

Kanoù Homeros zo anezho un dastumad pevar-ha-tregont a varzhonegoù (pe daou ha tregont, hervez an doare ma konter), pezhioù berr ha meurganek, a veze lakaet war-gont Homeros en Henamzer. Hiziv e soñjer eo ken kozh hag amzer Hesiodos an hini koshañ, ar c'han da z-Demeter. Kinniget eo pep kan d'un doue, ha kanet e veze gant ur barzh evel raklavar (pe "proem", diwar ar ger henc'hresianek προοίμιον / prooímion), a-raok dibun ur barzhoneg kalz hiroc'h.

## Pennad kar

* Homeros

## Levrlennadur

* Walter Burkert, 'Kynaithos, Polycrates and the Homeric Hymn to Apollo' in Arktouros: Hellenic studies presented to B. M. W. Knox ed. G. W. Bowersock, W. Burkert, M. C. J. Putnam (Berlin: De Gruyter, 1979) pp. 53-62.
# Lasagne al forno

Al lasagne al forno, pe lasagne er forn (eus an anv italianek lasagna, anv-unan, lasagne el liester), a zo ur meuz toazennoù, anvet lasagne, gant kig ha lipig tomatez ha fourmaj, gwiskad ha gwiskad, an eil war-benn egile, a-orin eus Bologna en Italia.

## Gerdarzh

Dont a ra ar ger italianek lasagna eus ar ger henc'hresianek λάσανα / lásana, hag a dalv kement ha « trebez ». Kemeret e voe an anv gant ar Romaned a rae an anv-se eus ur seurt kaoter, al lasanum. Diwar-se e voe graet an anv eus ul lestr ma veze lakaet al lasagne da boazhat. Bremañ eo an anv roet d'ar meuz.

## Istor

E Henroma e veze graet lasana pe lasanum meneget el levr De re coquinaria gant Marcus Gavius Apicius

## Doareoù all d'ar meuz

Lasagne a vez graet ivez gant pesked ha legumaj e-lec'h kig. Lasagne glas (lasagne verdi en italianeg) zo toazennoù gant pinochez.

## Broioù all

En Venezuela eo anvet pasticho, eus an anv italianek pasticcio di lasagne, un anv all roet d'ar meuz en Italia.

## Daveoù

* ↑ Pape: Handwörterbuch der griechischen Sprache
# Lienenn-gourzh

Al lienenn-gourzh, pe himen (diwar ar ger henc'hresianek ὑμήν / humến, « kroc'henenn »), zo ur groc'henenn a zo etre gouhin ar merc'hed hag o c'hourzh hag a vez drailhet da vare an embarañ kentañ peurvuiañ. Anezhi eo e komzer pa gomzer eus gwerc'hded ar merc'hed.
N'eo ket ouzh parezed gouenn an dud e kaver anezhi hepken. Ouzh parezed un nebeud gouennoù all ivez: olifanted, razhed, lamaed, chimpanzeed.

## Stummoù

Ne ya ket betek peurstankañ ar gouhin peurvuiañ, ha meur a stumm a c'hell bezañ dezhi: gallout a ra bezañ
* gwalennheñvel
* loarheñvel

## Drailh

Da goulz an embarañ kentañ e vez drailhet peurvuiañ, ha gwadañ a ra un tammig. kleizenniñ a ra an tammoù drailhet . Gallout a ra bezañ kaledik ha mirout ouzh an embarañ.
Drailhet e vez al lienenn-gourzh pa deu ar c'halc'h er gouhin peurvuiañ. En abeg da se e vez sellet outi evel merk ar werc'hded er sevenadurioù a ro un dalvoudegezh vras da c'hlanded ar merc'hed a-raok an dimeziñ.
Koulskoude e vez drailhet ar groc'henenn-se alies hep embarañ, e-pad ar bugaleaj, mann nemet gant ar marc'hegañ, pe mont war varc'h-houarn. A-wechoù ivez pa vez lakaet lienoù-stouv da vare ar mizioù.
Merc'hed zo a c'hall embarañ hep drailhañ o himen; darn n'o devez ket; darn a rank mont da welout ur medisin ma vez peurstanket o gouhin gant al lienenn-gourzh, pe ma vez re galet ar groc'henenn hag e ra re a boan an embarañ peogwir ne zrailh ket.
Abalamour da se n'haller ket diazezañ gwerc'hded ur plac'h war bezañ al lienenn-gourzh, evel ma veze graet gwechall en hon bro. Ouzhpenn-se e c'haller adsevel anezhi aes a-walc'h diouzh ezhomm: pa vez ret lakaat da grediñ er werc'hded, evel e broioù zo. N'eo ket graet an oberatadenn-se evit ar re baour avat.

## Arouez ar werc'hded

Arouez ar werc'hded eo bet al lienenn-gourzh, hag ez eo c'hoazh e broioù zo. Da desteniañ gwerc'hded ur plac'h nevez e veze diskouezet d'an holl gwad liñsel ar gwele eured e broioù zo.
Da brouiñ gwerc'hded, pe gwallidigezh, e veze ensellet kourzh ar merc'hed, evel a c'hoarvezas e prosez gwaller Artemisia Gentileschi.

## Liammoù diavaez

Tresadenn eus al lienenn-gourzh
# Litotenn

Litotenn, pe "mouskomz" (diwar ar ger henc'hresianek λιτότης, litótēs, "eeunded") a reer eus un droienn stil a implijer pa lavarer pe skriver nebeutoc'h evit reiñ da gompren muioc'h. Hervez ur vojenn e vefe douget ar vrezhonegerien, hag ar Vretoned dre vras, d'al litotenn : ne vo klevet diganto nemet "N'eo ket gwall fall" pa gav dezho ec'h eo mat-tre an traoù. Marteze e kaver ar memes tro e pep sevenadurezh.

## Notennoù

* ↑ Geriaoueg Diwan al Lennegezh
* ↑ Mouskomz e Geriadur brezhoneg An Here hag e Geriadur Favereau ; kenster eo mouskomz gant damgomz e Geriadur Hemon-Huon ; goudaolad (g.) / goudaoliñ (a. v.) e Geriadur Ménard ; litotenn ha goudaolad e "Dielfennerezh lennegel-Geriaoueg galleg-brezhoneg" Daniel Doujet.
# Marianna

Marianna zo un anv-badez brezhonek hag italianek, savet diwar an anvioù-badez Mari, pe Maria, hag Anna, hag a gaver e yezhoù all.

## Orin

E latin e oa "Mariamne", deuet eus ar ger henc'hresianek "Mariamme" ivez. Daou orin a c'hall bezañ:
* dont a rafe eus an anv hebreek Maryam, deuet da vout Miriam, deuet marteze eus an anv egiptek mrj-ima, hag a dalv "karet" (mrj) hag Amon (ima), da lavarout eo " Karet gant an doue Amon".
Neuze ne vije ket kar e doare ebet da Mariano na Mariana.

## Yezhoù all hag adstummoù

* Marianna, Mariannaig, Mannaig e brezhoneg
* Mariannina en italianeg (Marianno, Mariannino evit ar baotred).
* Mariana e portugaleg ha saozneg;
* Marianne en alamaneg, galleg ha saozneg.

## Tud
### XVIII$^{vet}$ kantved

* Marianna von Martinez (1744-1812) sonerez ha kanerez aostrian, a orin spagnol
* Maria Anna Mozart (1751-1829), lesanvet Nannerl, sonerez aostrian

### XIX$^{vet}$ kantved

* Marianna Candidi Dionigi (1756-1826), skrivagnerez ha livourez italian
* Marianna Angeli Pascoli, pe Marianna Pascoli pe Marianna Pascoli Angeli (1790-1846), poltredourez italian,
* Marianna Bacinetti (1802-1870), markizez ha troourez
* Mariana Grajales (1815-1893), emsaverez kuban

### XX$^{vet}$ kantved

* Marianna Abgrall (1850-1930), barzhez vrezhonek
* Marianna Pineda (1925-1996), kizellerez stadunanat
* Marianna Cataldi (g. e 1976), kanerez italianek

### XXI$^{vet}$ kantved

* Marianna Csörnyei (1975-), matematikourez hungarat
* Marianna Madia‎ (1980-), politikerez italian
* Marianna Donnart (1988-), skrivagnerez vreizhat

## Lennegezh

* Mariana, er pezh Measure for Measure, savet gant William Shakespeare etre 1601 ha 1606.
* Marianna Fri Ruz, un danevell vrezhonek gant Abeozen, en dastumad Pirc'hirin Kala-Goañv .
* La lunga vita di Marianna Ucrìa, ur romant e 1990 gant Dacia Maraini, savet diwarnañ ar film Marianna Ucrìa e 1997.
* Marianna Sirca, ur romant italianek e 1915 gant Grazia Deledda, a voe Priz Nobel al Lennegezh e 1926.
* Lady Marianna Guillonk, lesanvet "La Perla di Labuan", ar plac'h karet gant Sandokan, e romantoù italianek Emilio Salgari.

## Liverezh

* Mariana (Millais), taolenn gant al livour saoz John Everett Millais e 1851, awenet gant Mariana, eus ar pezh Measure for Measure, gant William Shakespeare, skrivet e deroù ar XVIIvet kantved.

## Mojenn

* Marianna a vez graet gant tud zo eus Marianne, arouez ar Republik c'hall

## Lec'hanvadurezh
### Stadoù-Unanet

* Marianna, Arkansas
* Marianna, Florida
* Marianna (Pennsylvania)

## Steredoniezh

* 602 Marianna, un asteroidenn.

## Pennadoù kar

* Marianne
* Mariana
* Maria Anna
# Oc'hlokratiezh

An oc'hlokratiezh (diwar ar ger henc'hresianek ὀχλοκρατία / okhlokratía, e latin : ochlocratia) zo ur renad politikel ma c'hall an engroez (okhlos) lakaat e c'hoant da dalvezout. Ne dalv ket oc'hlokratiezh kement ha demokratiezh rak n'eo ket gouarnamant ar bobl, met hini an engroez, gwelet en e ster fallañ, ur bern tud aes da ren ha da heñchañ dre e c'hoantoù.

## James Mackintosh

En 1791, en Vindiciae Gallicae, e skrive ar prederour skosat James Mackintosh (1765-1832) e ranked sellout ouzh « aotrouniezh ur boblañs trouzus evel ouzh un oc'hlokratiezh eget ouzh un demokratiezh, evel mac'homerezh an engroez, ha n'eo ket gouarnamant ar bobl».
# Panakeia

Panakeia (Πανάκεια / Panákeia e henc'hresianeg) a oa merc’h d'an doue Asklepios (a oa mab da Apollon) ha da Lampetia, hag unan eus doueed ar yec'hed.
Sikour a rae he zad gant he c'hoarezed ha pareañ a rae an holl gleñvedoù gant he louzoù, he c'hoar Iaso o vezañ doueez ar pare ha Hygieia hini ar yec'hed hag an diwall diouzh ar c'hleñvedoù.

## Breudeur ha c'hoarezed

Pevar breur he doe:
* Podaleirios, a voe medisin ha roue Trikka, a ouie anavezout kleñvedoù an dud,
* Mac'haon, roue Trikka, ivez, surjian, a voe lazhet e-pad brezel Troia gant Penthesileia, rouanez an Amazonezed;
* Telesforos, a chomas da skoazellañ e dad doue
* Arato, an haroz a zieubas Sikyon.
C'hoarezed:
* Aigle

## Gerioù

* Dont a ra Panakeia eus "panakés" (hollbareañ) diwar "pan", holl, hag "akos", pare, a vije a-orin gant hor ger "yac'h".
* Diwar hec'h anv e teu ar gerioù saoznek ha gallek "panacea", "panacée".
* An anv Iaso ivez, a deu eus ar ger henc'hresianek iasthai, pareañ, a vije kar d'hor ger yac'h.

## Liammoù diavaez

* E saozneg:

## Notennoù

* ↑ (fr)
# Zenaida

Zenaida, pe Zinaida alies, zo un anv-badez rusek deuet eus an henc'hresianeg.

## Gerdarzh

Dont a ra eus ar ger henc'hresianek Ζηναις / Zenais, "a-berzh Zeus"

## Yezhoù all

* Zenaida e portugaleg, ruseg, spagnoleg,
* Zinaida (Зинаида) e ruseg,
* Zénaïde e galleg.

## Adstummoù

* Zenaido evit ar baotred, e spagnoleg.

## Tud
### Zenaida

* Zenaida (santez), ur santez eus Tars, e Cilicia, er I$^{añ}$ kantved, mezegez gant he c'hoar Philonilles.
* Zenaida Beveraggi, pe "Zeny" kanerez eus Puerto Rico, a gan gant he c'hoar en daouad Zeny & Zory
* Zenaida Moya, politikourez eus Belize, maer Belize City,
* Zenaida Yanowsky, korollerez c'hall a orin rus, er Royal Ballet, London

### Zinaida

* Zinaida Amosova, skierez rus
* Zinaida Gippius, barzhez rus
* Zinaida Greceanîi, politikourez moldov.
* Zinaida Portnova (1926-1944), partizanez ha harozez soviedek, merzheriet gant an nazied,
* Zinaida Serebriakova, livourez rus
* Zinaida Turchyna, sportourez rus
* Zinaida Volkova, merc'h da Leon Trotsky.
* Zinaida Nikolaievna Yousoupova, priñsez rus

## Evned

* Zenaida (genad)

## Kanaouenn

* La Zenaida, gant Armando Hernandez, cumbia eus Colombia :

## Notennoù

* ↑ Behind the Name: Zenaida Zinaida

## Pennad kar

* Ar genad evned Zenaida zo bet anvet diwar anv ar briñsez Zénaïde Bonaparte gant he fried.
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Amalasunta

Amalasunta (anavezet ivez evel Amalasuntha, Amalasuentha, Amalaswintha, Amalasuintha, Amalswinthe pe Amalasontha) (war-dro 495/500 – 30 a viz Ebrel 534/535) a oa rouanez an Ostrogoted adal 526 betek 534.

## He buhez

Ganet e oa e Ravenna, kêr-benn an Ostrogoted. Merc'h e oa da Teodorig Veur, roue an Ostrogoted, ha da Audofleda (469-535). He mamm a oa ur briñsez frank, merc'h d'ar roue Childerig Iañ, ha c'hoar da Hlodwig Iañ. Dre-se e oa anat e oa un emglev etre Ostrogoted ha Franked.
Savet e voe er relijion arian, relijion he zad. Desket e oa, ouzhpenn goteg e komze latin ha henc'hresianeg.

## Pried

Dimeziñ a reas Amalasunta d'ar priñs amal Eutarig, ha hennezh a oa da ren war-lerc'h Teodorig, ha n'en doa bugel ebet. Mervel a reas Eutarig, met ur mabig en doa, anvet Atalarig, a voe dibabet gant Teodorig evel pennhêr, hag ur verc'h, Mathesuentha, a zimezas d'ur roue.

## Addimeziñ

Amalasunta, intañvezet e 522/523, a c'houarnas e-pad minorelezh Atalarig, adal 526, goude marv Teodorig. Addimeziñ a reas marteze da Teodahat (met war se n'eus ket emglev etre an istorourien), ha hennezh a grougas anezhi bloaz goude war enezenn Isola Martana, e lenn Bolsena.
Hervez Gregor Teurgn, en 526, e tec'has Amalasonta gant ur mevel, Traguilan, dre ma felle d'he mamm Audoflède hec'h addimezién d'ur priéns. Ken fuloret e oa ar vamm war-lerc'h he merc'h ma kasas ur bagad armet he merc'h. krouget e voe Traguilan gant ar soudarded, bazhataet ar briñsez ha kaset d'ar gêr, d'al lez.

## Lennegezh

* Amalasunta, pezh c'hoari kentañ Carlo Goldoni , e 1733.

## Steredoniezh

An asteroidenn 650 Amalasuntha zo bet anvet en enor dezhi.