# Rospezh

Rospezh :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Rospez |
| Bro istorel | Treger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Lannuon |
| Kanton | Lannuon |
| Kod kumun | 22265 |
| Kod post | 22300 |
| Maer Amzer gefridi | Jacques Robin 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Lannuon-Treger Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Treger ha Goueloù |
| Lec'hienn Web | (fr)Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 778 ann. (2020) |
| Stankter | 134 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 43′ 49″ Norzh 3° 22′ 56″ Kornôg / 48.730277778, -3.382222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 80 m bihanañ 31 m — brasañ 112 m |
| Gorread | 13,24 km² |
| Rospezh ||
| kemmañ |
Rospezh (distaget) a zo ur gumun eus Treger, e Breizh, e departamant Aodoù-an-Arvor, hag en arondisamant ha kanton Lannuon.

## Douaroniezh

* Emañ ar gumun 9 c'hilometr er reter da Lannuon. Ur gumun vihan eo gant ur 1 600 annezad bennak. Ur gumun diwar ar maez eo bet e-pad pell met o cheñch emañ tamm-ha-tamm abaoe ur pennad. Kreskiñ a ra ar bourk, diwar goust douaroù labour. Tachennoù nevez a zo bet digoret evit lojañ an dud, evel e Komanant Nonenn, ur c'harter nevez-flamm. Ar stêr Gindi a ra disparti gant Kaouenneg-Lanvezeeg.
Kumunioù amezek : Louaneg; Kervaria-Sulard; Trezeni; Lanvilin; Kemperven; Kaouenneg-Lanvezeeg; Lannuon (Bulien; Brelevenez).

## Anv

* B. Tanguy : Rosbeith, 909; Rospez, fin XIV$^{vet}$; 1437, 1486
* E. Vallerie : Rosbeith, IX$^{vet}$; Rospen, 1516
* An anv Rospezh (Rosbeith gwechall) a zo savet gant ar ger kozh "roz" (ur run), hag ur ger all dianav hag a zo liammet gant ar ger brezhonek kozh "paith" a gaver e kembraeg c'hoazh, o talvezout kement ha plaenenn (?). Rospezh a zo bet ur barrez adalek 1437 (diwar dielloù eus al Liger Atlantel, B2982).

## Istor

* Hent galian ha roman eus ar Roc'h Derrien da Lannuon :
* Un disrann eus parrez Louaneg eo. Rospezh a c'hellfe bezañ ur diazezadur kozh. Ul lec'h anvet "Rospez-Meur" a oa gwechall. E 1521 e oa bet degaset barnerezh roueel Lannuon da Rospezh abalamour d'ar vosenn.

### xx$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* 48 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,15 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 .

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel .

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

#### Klasoù divyezhek

* Klasoù divyezhek a zo er skol gatolik prevez abaoe 2004.
* E distro-skol 2024 e oa 30 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (13,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Tumulus Beauregard (arum).
* Hent galian-ha-roman eus Ar Roc'h-Derrien da Lannuon.
* Kroaz Rolland (1410).
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Bez' ez eus ur poull-kannañ brav-kenañ nevez-adc'hraet.

### Chapel Sant Tomael (XVII$^{vet}$)

* Gwerenn livet gant ardamezioù

### Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol. Hent ar Groaz e brezhoneg

skeudennoù all da zont
Lavaret a zo bet hag iliz Rospezh e oa unan eus ar re vilañ eus bro Lannuon (evel hini Servel) . Ma'z eo gwir hag eo un tamm divalav en diavez, bez ez eus traoù talvoudus bepred da welout e-barzh.

#### Diavez

* An tour

#### Diabarzh

* Banniel Zantez Anna

#### Hent ar Groaz

* 1. Jezuz barnet d'ar marv
* 2. Jezuz sammet gant ar Groaz
* 3. Jezuz a gouezh evit ar wech gentañ
* 4. Jezuz en em gav gant e vamm
* 5. Simon
* 6. Veronika
* 7. Jezuz a gouezh un eil gwech
* 8. Jezuz ha merc'hed Israel
* 9. Jezuz a gouezh un dervet gwech
* 10. Jezuz a zo diwisket
* 11. Jezuz a zo staget ouzh ar Groaz
* 12. Jezus marv war ar Groaz
* 13. Korf Jezuz a zo roet d'e vamm. Itron Varia Druez
* 14. Jezuz a zo sebeliet

### Kroazioù
## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Listenn aotroù maer lec'h-oc'h-lec'h :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1998 | 2004 | Jean-Claude Lagadec | PS | |
| 2004 | 2008 | Martine Le Diuzet | | |
| Meurzh 2008 | - | Jacques Robin | | Gwaz takad-bro |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Iwerzhon | An Cheathrú Rua | (ur raktres hepken, war a seblant) |

## Tud
### Tud bet ganet eno

* 1871 : Erwan-Vari Gwazdoue, barzh.

### Tud douaret eno

* Gwilherm Dubourg (1928-1988) interet eno.

## Levrlennadur

* (fr)Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
* (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Rospezh war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ (br)Ofis ar Brezhoneg
* ↑ (fr)Memorial Genweb