# Tregastell

    Evit implijoù all, gwelet Tregastell (disheñvelout).
Tregastell :
| Ar Maen Krouget. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Trégastel |
| Bro istorel | Treger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Lannuon |
| Kanton | Perroz-Gireg |
| Kod kumun | 22353 |
| Kod post | 22730 |
| Maer Amzer gefridi | Xavier Martin 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Lannuon-Treger Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Treger ha Goueloù |
| Lec'hienn Web | (fr)Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 549 ann. (2020) |
| Stankter | 364 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 48′ 41″ Norzh 3° 29′ 56″ Kornôg / 48.811388889, -3.498888889 |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 71 m |
| Gorread | 7,00 km² |
| Tregastell ||
| kemmañ |
Tregastell zo ur gumun e norzh Breizh e Bro-Dreger, e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

War aod Mor Breizh, etre Pleuveur-Bodoù ha Perroz-Gireg emañ Tregastell, war vord Aod ar Vein Ruz emañ ivez.

### Kumunioù amezek
## Anv

B. Tanguy : Tregastel, 1225 ; eccl. de Trecastell, dibenn an XIV$^{vet}$ kantved ; Tregastell, 1426 ; Tregastel, 1461.
* Ar c'hastell (eus al latin castellum) a vefe ken kozh hag ar mare galian-ha-roman, pe savet er Grennamzer.

## Ardamezioù

En glazur e deir zreustell gommek en aour ; e grennbalefarzh en gul karget gant un tour en argant mogeriet en sabel.
* Ger-ardamez : Krog e-barzh.
* Bet degemeret gant Kuzul ar Gumun : 6 C'hwevrer 1987.

## Istor

Lodenn disrannet diouzh Pleuveur-Bodoù, kent 1225. Kumun adalek ar 24 a viz C'hwevrer 1790.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 45 gwaz a gollas d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,50 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a yeas diwar wel e Bozinge e Flandrez Belgia d'an 22 a viz Ebrel 1915, soudard e oa er 73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas 31 den abalamour d'ar brezel, unan anezhe e miz Here 1945 p'edo al lu gall o terc'hel Alamagn.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas daou vilour er Viêtnam.

#### Maroko

* Mervel a reas ur milour d'an 12 a viz Here 1953.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou vilour.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Mein veur

* alez-toet Kerguntuilh.
* alez-toet Enez-Rennod ("Ti al Lia").
* Taol-vaen Kerguntuilh.
* Peulvan Tremarc'h.
* Peulvan Keredol.
* Peulvan Krec'h Ijen.
* Maen-sav eus Oadvezh an houarn (bremañ e Ti an Douristed).
* Karreg dre natur Ar Roue Grallon.
* Ar roc'h a vez graet anezhi “ar Roue Grallon”

### Savadurioù relijiel

* Iliz katolik Santez Anna, gant e garnel.
* Chapel Santez Anna ar Roc'hoù.
* Chapel Sant Golgon,

### Savadurioù all

* Ar C'hastell (galian ha roman)
* Kastell Kostaerez.
* Maner Kerlavoz
* ar vilin-vor.
* Ti-feurm Krec'h-Leo (XVII-XVIII$^{vet}$)
* Ti-feurm Ker-Feunteun, gwechall Koumanant Ti-Meur (XV$^{vet}$)
* Monumant ar re varv dirak ar vered, bet savet e 1947, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

### Ya d'ar brezhoneg

* D'an 31 a viz Meurzh 2006 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 19 a viz Mae 2006 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.

### Deskadurezh

* Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 1989.
* E distro-skol 2024 e oa 36 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (32,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Gevelliñ

* Galiza : Foz (2003)

### Keveleriñ

* Mali : Koussané (2003)

## Levrlennadur

* (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
* (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec’hienn kumun Tregastell ha Ti an Douristed
* (br)Tregastell war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)"Le Trégor", d'an 10 a viz Du 2018
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ (br)Ofis Publik Ar Brezhoneg
* ↑ (fr)Cassini hag EBSSA

## Pennadoù kar

* Enez Rennod