OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Meic Stevens

Meic Stevens zo ur c'haner, ur soner hag ul livour kembreat. Graet e vez "Bob Dylan Kembre" anezhañ a-wezhioù. Tostaet e vez ouzh Syd Barrett a-wechoù all. Kroget e oa da ganañ e saozneg. Met pell zo e kan e kembraeg peurvuiañ.
Kavet e voe o kanañ en ur "folk club" e Manchester e 1965. Goude e reas e bladenn gentañ gant John Paul Jones (a yeas gant Led Zeppelin goude) evit ar gompagnunezh Decca Records ha ne reas tamm berzh ebet.

## E Breizh

Bet e oa o chom e Breizh un hañvezh e deroù ar bloavezhioù 1970, graet gantañ un niver bras a bladennoù rock / folk-rock. Mignon e oa da Erwan Kervella, ha gouestlet en deus ur ganaouenn dezhañ da heul e varv.

## Pladennoù

* Outlander (1970, Warner Bros)
* Gwymon (1972, Wren)
* Gôg (1977, Sain 1065M)
* Caneuon Cynnar (1979, Tic Toc TTL001)
* Nos Du, Nos Da (1982, Sain, Sain 82)
* Gitar yn y Twll Dan Star (1983, Sain)
* Lapis Lazuli (1985, Sain, Sain 1312M)
* Bywyd Ac Angau/Life And Death (1989, Fflach)
* Ware’n Noeth - Bibopalwla’r Delyn Aur (1991, Sain SCD 4088)
* Er Cof Am Blant Y Cwm (1993, Crai CD036)
* Y Baledi - Dim Ond Cysgodion (1992, Sain SCD 2001)
* Voodoo Blues (1993? Bluetit Records MS1)
* Yn Fyw (1995, Sain)
* Ghost Town (1997, Tenth Planet TP028)
* Mihangel (1998, Crai CD059)
* Ysbryd Solva (2002, Sain SCD 2364)
* September 1965: The Tony Pike Session (2002, Tenth Planet TP056)
* Disgwyl Rhywbeth Gwell I Ddod (2002 Sain SCD 2345)
* Outlander (2003, Rhino Handmade RHM2 7839 ail-ryddhau)
* Meic a'r Gerddorfa (2005, Sain SCD 2499)
* Rain In The Leaves: The EPs vol. 1 (2006, Sunbeam)
* Sackcloth & Ashes: The EPs vol. 2 (2007, Sunbeam)
* Icarws (2007, Sain 2516)
* An Evening With Meic Stevens: Recorded Live In London (2007, Sunbeam SBRCD5039)
* Gwymon (2008, Sunbeam SBRCD5046)
# Meidrim

Meidrim zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Gaerfyrddin, Kembre, 227.6 km eus Kerdiz E 2011 e oa poblet gant 568 a dud, ha 296 anezho (52.1%) a oa kembraegerien..

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics. Kavet : 2014-04-09.
# Meifod

Meifod zo ur gêriadenn hag ur gumuniezh e kontelezh Powys, e Kembre, 173 km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 1 288 a dud, ha 314 anezho (24,4 %) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011 Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics)
# Meiglyptes tristis

Meiglyptes tristis :
| Meiglyptes tristis, luc'hskeudennet e Thailand. En arvar (EN) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Meiglyptes |
| Anv skiantel ||
| Meiglyptes tristis (Horsfield, 1821) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Meiglyptes tristis a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus tristis (kentanv) da gentañ-penn (e 1821) gant an naturour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad emañ brosezat an daou isspesad anezhañ :
* Meiglyptes tristis grammithorax, eus kreisteiz Myanmar ha Thailand ar Su da Sumatera, Borneo hag an inizi tost,
* M. t. tristis, e Jawa.

## Liammoù diavaez

* (en) Meiglyptes tristis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Meiglyptes tristis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Meiglyptes tristis war al lec'hienn Avibase.
# Meiglyptes tukki

Meiglyptes tukki :
| Meiglyptes tukki, luc'hskeudennet e Thailand. Tost en arvar (NT) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Genad : | Meiglyptes |
| Anv skiantel ||
| Meiglyptes tukki (Lesson, 1839) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Meiglyptes tukki a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Picidae.
Anvet e voe Picus tukki (kentanv) da gentañ-penn (e 1839) gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* Meiglyptes tukki batu, en Inizi Batu (er-maez da gornôg Sumatera),
* M. t. infuscatus, e Nias (er-maez da walarn Sumatera),
* M. t. percnerpes, e kreisteiz Borneo,
* M. t. pulonis, e Banggi (er-maez da hanternoz Borneo),
* M. t. tukki, e Malezia, Sumatera, hanternoz Borneo hag inizi tost.

## Liammoù diavaez

* (en) Meiglyptes tukki war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Meiglyptes tukki war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Meiglyptes tukki.
# Meiglyptes

Meiglyptes :
| Meiglyptes tukki, luc'hskeudennet e Thailand. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Picidae |
| Anv skiantel ||
| Meiglyptes Swainson, 1837 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Meiglyptes a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ spesadoù speged, krouet e 1837 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Meiglyptes jugularis,
* Meiglyptes tristis
** M. t. grammithorax ha M. t. tristis,
* Meiglyptes tukki
** M. t. batu, M. t. infuscatus, M. t. percnerpes, M. t. pulonis ha M. t. tukki.
Seizh (7) isspesad en holl : o c'havout a reer en Azia ar Gevred.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Picidae/Meiglyptes (lennet e-barzh d'an 10 a viz Mezheven 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Madagaskar

Bez' eo Madagaskar (Madagasikara e malagasieg) ur vro hag un enezenn eus Meurvor Indez, a-dal da aod gevred Afrika. Rannet eo diouzh ar c'hevandir-se gant kanol Mozambik. Antananarivo eo ar gêr-benn hag ar gêr vrasañ.
Enezenn vrasañ Afrika eo Madagaskar, hag ar pempvet enezenn vrasañ er bed. Kavout a reer eno gouennoù loened ha plant dibar, na vezont ket kavet e lec'h all. En o zouez e c'heller menegiñ al lemureged.
Dindan warezveli Bro-C'hall emañ Madagaskar etre 1883 ha 1897, ha goude un emelladenn vilourel eo staget outi. Un drevadenn e teu da vezañ eta. Adkavout a ra he emrenerezh e 1958 hag he dizalc'hiezh e 1960.
Ar malagasieg eo ar yezh komzet ar muiañ er vro. Div yezh ofisiel a zo : ar malagasieg hag ar galleg. Ar saozneg a oa bet lakaet e-pad ur pennad da yezh ofisiel, met n'eo ket bet degemeret an dra gant ar referendom war ar vonreizh e 2010.
Ezel eo ar vro ouzh ABU, FME, ar Frankofoniezh, Unaniezh Afrika, Komunouriezh Diorren Afrika Aostral, Kenvarc'had Afrika Reterat hag Aostral ha Bank Diorren Afrika.

## Istor

Sellout ouzh ar pennad Istor Madagaskar.

## Rannvroioù

Rannet eo Madagaskar e 6 proviñs ha 22 rannvro.
| 1 Diana 2 Sava 3 Itasy 4 Analamanga 5 Vakinankaratra 6 Bongolava 7 Sofia 8 Boeny 9 Betsiboka 10 Melaky 11 Alaotra-Mangoro | 12 Atsinanana 13 Analanjirofo 14 Amoron'i Mania 15 Haute Matsiatra 16 Vatovavy-Fitovinany 17 Atsimo-Atsinanana 18 Ihorombe 19 Menabe 20 Atsimo-Andrefana 21 Androy 22 Anosy |
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Armerzh

Ezporzhiañ a ra tireoul (Texaco), uraniom (Areva), ilmenit (Rio Tinto), nikel (Dynatec hag Arcelor), niobiom, hag ivez chevr, vanilhez ha litchi. Kentañ keveler kenwerzh Madagaskar eo deuet da vezañ Sina e 2015.

## Poblañs

E 2005 e oa war dro 18 606 000 annezad. E 2018 e oa 25 683 610.
A orin aostronesian eo ar boblañs. 19 kenel bennañ a zo.

## Notennoù

* ↑ (en) 'Madagascar adopts English as official language, ClickAfrique.com, 10 Ebrel 2007. Kavet : 09/07/2023.
Tiriadoù dalc'het Ceuta • Inizi Kanariez • Madeira • Melilla • Mayotte • Reünion • Saint Helena • Inizi Tchagos
# Macé (anv)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Macé zo un anv-tiegezh gallek. Un anv-bihan e oa gwechall, roet stank a-walc'h betek ar XVII$^{vet}$ kantved. Kavet e vez dreist-holl e Breizh-Uhel hag e kornaoueg Bro-C'hall (etre Pariz ha Breizh). Evel an anv brezhonek Mazhe(v) eo deveret, war a seblant, eus Mattheus/Matthaeus, anv an abostol meneget er Bibl. Ur furm venel, Macée, zo ivez.

## Tud
### Breizh

* Jean Macé (1600-1671), pe Léon de Saint-Jean, beleg karmezat ha skrivagner speredel

### Bro-C'hall

* Jean Macé (1815-1894), kelenner, skrivagner, kazetenner ha politikour
* Sébastien Macé (g. e 1978), melldroader

## Anv-lec'h

Un anv-lec'h eo ivez, evit kumunioù e kreisteiz Normandi :
* Macé, ha
* La Ferté-Macé, en Orne o-div.

## Notennoù

* ↑ Geneanet
* ↑ Geneanet - kartenn
* ↑ Macé, Macée
# Madagascar (film, 2005)

Madagascar a zo ur film saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Eric Darnell (1961-) ha Tom McGrath (1964-).

## Fichenn deknikel

* Doare : Tresadennoù-bev, liv,
* Skoazellerien-sevener :
* Senario :
* Kevredadoù produiñ : DreamWorks Animation ha Pacific Data Images,
* Produour :
* Sonerezh :
* Kevredad dasparzhañ : DreamWorks Pictures,
* Frammer :
* Deiziad dont e-maez : 25 a viz Mae 2005 e Filipinez
* Pad : 86'.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kentaenn.
* ↑ (en) Madagascar war Internet Movie Database.
# Madaeg

Ur yezh tchadek eus is-skourr ar yezhoù biouek-madarek A.5 eo ar madaeg (mada) komzet gant tro-dro da 17.000 den e norzh Kameroun (1982).

## Gwelet ivez

* Yezhoù biouek-madarek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Mad Max 2

Mad Max 2 (anavezet ivez gant an anv The Road Warrior pe Mad Max 2: The Road Warrior) zo ur film aostralian savet e 1981 gant George Miller.
# Macugnaga

Macugnaga zo ur gumun eus Italia e proviñs Verbano-Cusio-Ossola e Piemonte.
# Macroscelidea

Macroscelidea :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Macroscelidea |
| Kerentiad : | Macroscelididae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Macroscelidea a zo un urzhiad e rummatadur ar bronneged, ennañ amprevanetaerien hag a vev en Afrika.
A-raok e grouidigezh e veze renket loened an urzhiad-mañ en urzhiad diamzeret Insectivora, asambles gant bronneged all.
Macroscelididae eo ar c'herentiad nemetañ ennañ.

## Genadoù

* Rhynchocyon
* Petrodromus
* Macroscelides
* Elephantulus
# Macruronus

Macruronus :
| Macruronus novaezelandiae ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Actinopterygii |
| Urzhad : | Gadiformes |
| Kerentiad : | Merlucciidae |
| Genad : | Macruronus |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Macruronus zo ur genad e rummatadur ar pesked.

## Spesadoù

* Macruronus capensis
* Macruronus maderensis
* Macruronus magellanicus
* Macruronus novaezelandiae
# Mez (mel)

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Mez eo an anv henvrezhonek a veze roet d'an died alkoolek graet gant dour, mel ha goell. E brezhoneg a-vremañ e vez graet gant chouchenn (ur rekipe eus kreiz Breizh gant sistr ouzhpenn) pe chufere e Bro-Dreger. Ur ger a orin indezeuropek eo p'emañ madhu e sañskriteg ha gerioù nes e meur a yezh e Europa.

## Gerioù heñvelster

* bochad
* dour-mel
* dourvel
* pikenao(u)denn

## Deveradoù

| mezeglin mezv mezvaat mezventi | mezverezh mezvier mezviñ mezvus |

## Gerioù nes o stummoù e yezhoù all

| alamaneg met daneg, svedeg mjød izelvroeg mede iwerzhoneg miodd | kembraeg medd kerneveureg meth lituaneg midus norvegeg mjød | poloneg miód pitny saozneg mead sloveneg medovina tchekeg medovina |

## Levrlennadur

* (fr) Viel, Claude & Doré, Jean-Christophe : Histoire et emplois du miel, de l'hydromel etdesproduits de la ruche, Revue d'Histoire de la Pharmacie, 2003, niv. 337, pp. 7-20. — En-linenn

## Notennoù

* ↑ Ger henvrezonek evit ur mez gant ispisoù ; kembraeg meddeyglyn.
# Mezen (stêr)

Ar Mezen a zo ur stêr, 857 km hed dezhi, e gwalarn Rusia.
Eienañ a ra er Menezioù Timan, e Republik Komi, er c'hornôg d'an Oural, ha redek a ra trema ar gwalarn.
En em deurel a ra er Mor Gwenn.
# Mezeg

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mezeg zo
* ur vicher, hini ar mezeg pe medisin
* ur gumun e Breizh, Mezeg (kumun)
# Mezheven

← Mezheven → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | | | | | |
C'hwec'hvet miz ar bloaz eo Mezheven en deiziadur gregorian.
Hervez ar steredoniezh eo an 21 a viz Mezheven goursav-heol an hañv en hantervoul norzh, ha gousav-heol ar goañv en hantervoul su, a verk kreiz pep rannamzer. Kentañ deiz an hañv ofisiel eo avat en Norzh, ar goañv ofisiel er Su.

## Gerdarzh

Keltiek eo anv miz Mezheven, eus *mediosaminos, "kreiz an hañv".

## Yezhoù all

Junius e oa e latin, en enor d'an doueez roman Juno hervez Ovidius. Ur gerdarzh all a c'hallfe bezañ, diwar anv Lucius Junius Brutus, diazezer ar Republik roman.

## Krennlavarioù

* « Noz ar Wenngaouenn / Etre Mae ha Mezheven », diwar-benn noz kentañ ar miz. »
* « Da c'houel ar Pentekost / Al lin a ra an dro da gern an tog »
* « Da c'houel Barnabaz / Gant ur forniad poazh / Hag un all en arc'h / E paseo a-walc'h »
* « Da c'houel Pêr / E yay ar goukoug d'ar gêr »
* « Da c'houel Pêr, plantañ kignen / Da c'houel Pêr, skoulmañ kignen / Da c'houel Pêr, tennañ kignen »
* « Da c'houel Yann / E yay ar goukoug d'al lann »
* « Da c'houel Yann e vez eizh eur da guzh-heol »
* « Gouel Yann a rann an deiz e daou damm »
* « Miz Even a ra al lin / Ha Gouere er gra fin »
* « N'eo ket graet gant e vamm / Neb a glev ar goukoug nav devezh goude gouel Yann »
* « Sant Ronan, dilost Mae / A laka kerc'h el lec'h na vez »
* « Ur park zo gwall fall / Mar da viz Even ne dalv »

## Notennoù

* ↑ Devri
* ↑ Pentekost : d'an hanterkantvet deiz ha seizhvet Sul goude Pask (d'an 09/06 e 2019).
* ↑ Barnabaz : 11/06.
* ↑ Pêr : 29/06.
* ↑ Yann :24/06
* ↑ Ronan : 01/06.
# Mezenn

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mezenn a zo anv
* ur frouezhenn, sellout ouzh mez ha derv;
* mezenn-ar-gouzoug, pe hueg, ul lodenn eus ar gorzailhenn
* ar vezenn, ul lodenn eus ar c'halc'h, gwisket gant ar pod-mezenn.
# Mezansker

Mezansker :
| Ar Beusse. ||
| Bro istorel | Bro-Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Kastell-Briant-Ankiniz |
| Kanton | Ankiniz |
| Kod kumun | 44096 |
| Kod post | 44522 |
| Maer Amzer gefridi | Nadine You 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-kumunioù Bro Ankiniz |
| Lec'hienn Web | www.mesanger.f |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 726 ann. (2020) |
| Stankter | 95 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 26′ 02″ Norzh 1° 13′ 49″ Kornôg / 47.4338888889, -1.23027777778 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 35 m bihanañ 7 m — brasañ 76 m |
| Gorread | 49,75 km² |
| Mezansker ||
| kemmañ |
Mezansker, Mésanger an anv ofisiel gallek, zo ur gumun e Breizh, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Grav emañ Mezansker.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː de Mesangeriis, 1104.

## Ardamezouriezh

En argant e deir voualc'henn en sabel.
Degemeret gant ar gumun d'an 12 a viz Meurzh 1976 hag enrollet ar 25 Mae 1976.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe kumun Mezansker e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Legneg hag e Bann Ankiniz. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Ankiniz. Lakaet e voe e Kanton Ankiniz e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 123 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,07% eus he foblañs e 1911.

#### Kemm Arondisamant

* E 1926 e voe lakaet ar gumun en Arondisamant Naoned pa voe diskaret Arondisamant Ankiniz. Lakaet e voe en Arondisamant Ankiniz pa voe adsavet e 1943.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas eizh den eus ar gumun hervez monumant ar re varv .

#### Trevadennoù
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’ar 17 a viz Here 1947 nepell diouzh Nguyen-Binh en Tonkin er Vietnam hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.
* Iliz katolik Sant Pêr, 1868.
* Kastell Le Pas Nantais
* Milin La Quétraye

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

* Budan
* Aotrounez Boisclair
* En glazur e gebrenn heuliet ouzh kab a-zeou gant ur brog hag ouzh kab a-gleiz gant un dant, ouzh beg gant un delfin, an holl en aour
* Dachon
* Aotrounez La Justonnière, La Bérangeraye
* En gul e zaou leonparzh en aour an eil dreist egile.
* de Carné
* Aotrounez La Roche
* En aour e ziv dreustell en gul.
* de Malestroit
* Aotrounez ar barrez
* En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3.
* de Vay
* Aotrounez Pas-Nantais ha la Rigaudière
* En gul e greskenn en erminoù, leinet gant ur groazigan en aour
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Mezansker
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)infobretagne.com
# Mezcal

Ar mezcal zo anv nahouatlek plant eus dezerzhioù hanternoz Mec'hiko, ur seurt agavez, hag un evaj a vez graet diwar lambigañ chug ar frouezh, e stadoù Oaxaca, Tamaulipas, Durango ha Guerrero .
Alies e vez lakaet preñvenn ur valafenn-noz (Hypopta agavis) en evaj. A-wechoù e vez lakaet ur grug e-lec'h ur breñvenn.

## Notennoù

* ↑ Sous le signe du scorpion - Tom Sutherland, Courrier international, 3 a viz Eost 2006
# Marc'had Abertawe

Marc'had Abertawe eo brasañ marc'had dindan doenn a zo e Kembre.
# Marc'harid Anjev

Marguerite d'Anjou pe Marc'harid Anjev zo anv meur a briñsez c'hall.
* Marc'harid Anjev (1273-1299), pe Marc'harid Anjev-Sikilia, merc'h da Charlez II Anjev (lesanvet ar C'hamm) ha da Mari Hungaria; dimezet en 1290 da Charlez Valois
* Marc'harid Anjev (1429-1482), rouanez Bro-Saoz (1445-1471), merc'h da René Anjev ha da Izabel Loren; dimezet en 1444 da Herri VI (Bro-Saoz).
# Marc'had Nedeleg

Marc'had Nedeleg anvet ivez Christkindlmarkt, Marché de Noël, Christkindlesmarkt, Christkindlmarket, pe Weihnachtsmarkt, zo ur marc'had straed liammet ouzh lidoù Nedeleg e-pad peder sizhun an Azvent. Ar marc'hadoù-se a gav o orin en Alamagn met a-benn bremañ a vezont kavet e kalz broioù all. Istor marc'hadoù Nedeleg a grog er Grennamzer e-kostez ar broioù alamanek kement hag e lodennoù eus an Impalaeriezh Santel gant ul lodenn eus reter Bro-C'hall ha bro Suis a-vremañ. Strietzelmarkt Dresden a oa bet dalc'het evit ar wech kentañ e 1434. Marc'had Nedeleg Bautzen (dalc'het evit ar wech kentañ e 1384), hini Frankfurt (testeniet e 1393) ha München (e 1310) hag Augsburg (e 1498) zo koshoc'h c'hoazh. Marchad Kerzu Vienna a oa un doare marc'had Nedeleg met ur foar vras dreist-holl a oa kroget e 1294.

## Poltriji

* Weihnachtsmarkt e Jena
* Malmö, Sveden, marc'had Nedeleg 2016
* Christkindlesmarkt e Nürnberg
* E Colmar, 2010
* Marc'had Nedeleg, e Strasbourg, Elzas
* Marchad Nedeleg alaman e Millennium Square, Leeds, Rouantelezh Unanet
* Gwastilli kalonoù Nedeleg hengounel en Alamagn
* Rod Ferris Wheel e Hyde Park
* Marc'had Nedeleg e Erfurt
* Marc'had Nedeleg e Stuttgart, Baden-Württemberg
* Christkindelsmarkt e Baden-Baden, Baden-Württemberg
* Salzburg, Aostria
* Christkindlimärt e Rapperswil, Suis
* 2009 Julmarknad ("Marc'had Nedeleg") e Gamla stan, Stockholm
* Vienna, Aostria
* The Striezelmarkt e Dresden
* Sternschnuppenmarkt e Wiesbaden, Alamagn
* Marc'had Nedeleg e Sibiu, Roumania
* Marc'had Nedeleg e Zagreb, Kroatia
* Marc'had Nedeleg e Gendarmenmarkt, Berlin
* Marc'had Nedeleg e Wrocław, Polonia
* Marc'had Nedeleg e Nytorv, Danmark
* Marc'had Nedeleg 2016 e Fields, Danmark
* Breitscheidplatz gant iliz ar Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche diouzh noz e 2008
# Marc'hallac'h sklaved

Marc'hallac'h ar sklaved zo ur marc'hallac'h ma vez gwerzhet ha prenet sklaved, abaoe an Henamzer.

## Istor
### Henamzer

En Henamzer e oa marc'hallac'hioù brudet en Hellaz ha Roma .

### Krennamzer

Perzhier Genova ha Venezia a oa marc'hadoù a bouez goude bosenn ar XIV$^{vet}$ kantved pa voe diskaret poblañs al labourerien.
E Portugal e voe digoret ur marc'had e Lagos.

### Mare modern

Lisboa oa ur greizenn morianetaerezh a-bouezh er XV$^{vet}$ ha XVI$^{vet}$ kantved. Malta a oa ur marc'hallac'h sklaved bras all, diorret gant Urzh Sant Yann Jeruzalem.
Eus an XVI$^{vet}$ kantved betek 1830 e oa gwerzhet e marc'hallac'hoù sklaved Norzhafrika, re wenn paket e-pad skrapadegoù ar vorlaeron hag ar gorserien otoman pe eus ar Maghreb, hag Afrikaned degaset gant karaouanerien dre ar Sahara.
E Krimea e oa porzh Kaffa ur greizenn trafikerezh ar re wenn. Paket e oant gant an dTatared evit marc'hallac'hoù sklaved an Impalaeriezh otoman. Padout a reas an trafikerezh-se betek voe destaget Krimea ouzh Rusia e 1783.
Trafikerezh ar re zu a oa en Enez Gorée, e Bae Benin, en Aleksandria, e Zanzibar, e Zabid e Yemen, e Maskat en Oman, hag all... betek an XIX$^{vet}$ hag XX$^{vet}$ kantved.

## Livadurioù

Abaoe an XIX$^{vet}$ kantved en Europa, hag abaoe an XX$^{vet}$ kantved er peurrest eus ar bed, eo berzet gwerzhañ tud.
* E Yemen, en XIIIvet kantved, hervez un dornskrid arab (e BNF Pariz).
* E Recife (Brazil), er XVIIvet kantved, gant Zacharias Wagner.
* En Alger, en 1684 (engravadur izelvroat).
* E Rio de Janeiro, en XVIIIvet kantved, gant Edward Francis Finden.
* E Kaero, en XIXvet kantved, gant David Roberts.
* Le Marché d'esclaves, gant Horace Vernet.
* E Konstantinopolis, en XIXvet kantved, engravadur gant Thomas Allom .
* The Slave Market, Constantinople, en 1838, gant William Allan.
* E Zanzibar, en 1860, gant Edwin Roper Loftus Stocqueler.
* Le Marché d'esclaves, gant Jean-Léon Gérôme.
* E Kaero gant Maurycy Gottlieb.
* Le Marché aux esclaves, gant Gustave Boulanger.
* Vente d'esclaves à Rome, gant Jean-Léon Gérôme.
* Marc'had ar sklaved e Kaero, en XIXvet kantved.
* E Rio de Janeiro, en XIXvet kantved, gant Jean-Baptiste Debret.
* Ensellout ha gwerzhañ ur sklav.

## Luc'hskeudennoù

* Marc'had ar sklaved e Zanzibar, en XIXvet kantved (luc'hskeudenn).
* Marc'had sklaved, Tunizia, deroù an XXvet kantved, gant Lehnert & Landrock. Skeudenn aozet d'ober ur gartenn-bost, ha n'eo ket dihell istorel.
* Stal ur marc'hadour, Atlanta, Georgia, SUA, 1864.

## Levrioù

* Joseph Kessel, Marchés d'esclaves, Les Éditions de France, 1933 (nombreuses rééditions).
* Marché aux esclaves et harem : épisode inédit de la piraterie barbaresque au XVIII siècle, Paris, E. Leroux, 1875. (lenn enlinenn)
# Marc'harid Anjev (1430-1482)

Marc'harid Anjev, ganet d'an 23 pe d'ar 24 a viz Meurzh 1430, e Pont-à-Mousson, pe e Nancy, marvet d'ar 25 Eost 1482 e Dampierre-sur-Loire, Marguerite d'Anjou hec'h anv gallek orin, priñsez a Loren ha Bar, a voe rouanez Bro-Saoz adalek 1445 betek 1471.

## He buhez

Merc'h e oa da René d'Anjou ha da Isabelle de Lorraine ; e 1444 e voe dimezet da Henry IV Bro-Saoz.
Faezhet e voe hec'h armead en Emgann Tewkesbury (1471), unan eus emgannoù pouezus Brezel an Div Rozenn.

## En arzoù

Emañ Marc'harid Anjev e-touez tudennoù daou bezh istorel gant Shakespeare : Henry VI ha Richard III.
Diwar he fenn eo bet savet ar c'hoarigan Margherita d'Anjou gant Giacomo Meyerbeer.
# Marcellinara

Marcellinara zo ur gumun eus Italia, e proviñs Catanzaro, e Calabria.