OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# C'han

C'han a zo un lesanv istorel turk-mongol (pe holldurkek) anavezet e-touez ar meuriadoù kantreer a oa gwezhall e Stepenn vras kreiz ha Reter Azia, evit envel ur penn bras pe ur rener bras kevatal da roue. Da gentañ e teuas war-wel e-touez ar Rouraned, ha goude, e-touez ar Gözturked, evel un eilstumm eus c’hagan (unpenn pe impalaer), ur penn dindanañ e oa. E-barzh impalaeriezh ar Seldjouked e oa uhelañ lesanv an noblañs, a-us malik (roue) pe emir (priñs). E-barzh Impalaeriezh ar Vongoled e veze roet da benn ur meuriad (ulus) ha c'hagan a veze graet eus mestr an holl Vongoled, impalaer ar Vongoled. Pelloc'h e kollas e bouez, ken e teuas, en India raktrevadennel, da vezañ lesanv ar jeneraled pe al lesaerien. Deuet eo da vezañ ul lodenn eus anvioù-tud, tudjentil pe get.
# Timbroù Danzig

Keoded Dieub Danzig ("Freie Stadt Danzig" en alamaneg, "Wolne Miasto Gdańsk" e poloneg) zo bet ur Stad hanter-zizalc’h, ijinet gant Napoleon Bonaparte, hag a bado etre 1807 ha 1813-1815. E 1815 ez eo roet tiriad ar gêriadenn da bPrusia.
E 1920 ez eo krouet Keoded Dieub Danzig a varv da vev gant Kevredigezh ar Broadoù, hervez Feur-emglev Versailhez. E miz Gwengolo 1939 emañ ar porzh e-kreiz ar brezel etre Alamagn ha Polonia, staget eo emberr ouzh an IIIde Reich.
Distrujet eo Danzig gant an Arme Ruz e-pad an eil Brezel-bed ha skarzhet an annezidi alaman kuit. Profet eo da Stad bPolonia dre urzh Stalin, ha cheñchet an anv a vo Gdańsk diwar-vremañ.
Lakaet e vez e gwerzh e 1920 timbroù Alamagn ar prantad 1905-1920 soulgarget gant an anv « Danzig » e lizherenneg gothek pe skrivet en un doare « liammet », a-skizh e-kreiz an timbr.
Embann ar Vonreizh e 1921 a ro un abeg evit moulañ an timbroù kentañ e anv ar geoded, warno ur vag dre lien hag an alc’hwez FREIE STADT DANZIG . Kalzig timbroù gant skoed-ardamezioù a heulio anezho, o kinnig div groaz gwenn a-blom, etre daou leon (1922-23).
E 1923 e kinnig ar postoù ur c’houblad timbroù gant tresadenn un den kozh, stouet war e vazh-kamm. Un darn eus ar moneiz rastellet dre o werzh a vo profet d’al leveourien vihan (« Kleinrentnerhilfe »)…
War binvidikaat ez a danvez an timbroù embannet e-pad ar bloavezhioù 30’ : savadurioù Danzig, tudennoù-meur an istor (ar prederour Arthur Schopenhauer e 1938, skiantourien e 1939), bigi ...
E kreiz ar bloavezh 1939 ez eo staget Danzig ouzh Alamagn, ha dreistmoullañ a reer timbroù zo gant ar gerioù Rpf Deutsches Reich' (Rpf = Reich pfennig). Aotreet e vo implij anezho en Alamagn e he fezh. Timat e voe paouezet gant emrenezh postel Danzig da vat.

## Burev-post Polonia

Ur burev-post polonek zo bet digor etre 1924 ha 1939. An darn vrasañ eus an timbroù (34 en holl) lakaet e gwerzh zo re postoù Polonia gant ur soulgarg « Port Gdańsk » skrivet gant doareoù liesseurt a-hed ar bloavezhioù. Un timbr hepken a vo moulet e 1938, evit lidañ 20vet deiz-ha-bloaz Polonia dieub, dindan an anv « POCZTA POLSKA PORT GDANSK ».

## Pennadoù kar

* Timbroù Alamagn
* Timbroù Polonia
# Tregavoù

Tregavoù a oa ur gumun e departamant Aodoù-an-Hanternoz, e norzh Breizh. Kendeuzet e voe gant kumun Plelin e 1973 d'ober ur gumun nevez : Plelin-Tregavoù.

## Ardamezioù

N'ez eus ket.

## Anv

* Jean-Yves Le Moing (1990) : Tregavou, 1187, 1513
* Bernard Tanguy (1992 : "Eccl. Beatae Brigiddae de Tregavou, kreiz XII$^{vet}$; Tregavou, 1156, 1181, c. 1330; Tregavo, 1405; Trigavou, XV$^{vet}$".
"... e skeud anv ar sant eus Bro-Gembre sant Caffo, patron parrez Llangaffo, en enez Môn"
* Erwan Vallerie (1995) : Tregavou, 1156; de Trigavo, XVI$^{vet}$; Tregavou, 1630

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 49 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,72 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pemzek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Daou soudard hag un archer a varvas er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Santez Berc'hed.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| d'Avaugour, Aotrounez Bois-de-la-Motte e 1621 | En argant e gab en gul |
| Beaumanoir Aotrounez Bois de la Motte | En glazur e unnek c'hanochenn en argant |
| de Bellouan Aotrounez Bois-de-la-Motte | En sabel e erez dispak en argant |

## Levrlennadur

* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* (fr)Jean-Yves LE MOING : Les noms de lieux bretons de Haute Bretagne. Coop Breizh. 1990
* (fr)Bernard TANGUY : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes-d'Armor. ArMen - Le Chasse-Marée, 1992
* (br)Erwan VALLERIE : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez Corpus Traité de toponymie historique de la Bretagne. An Here. 1995

## Pennadoù kar

* Plelin,
* Plelin-Tregavoù.

## Notennoù ha daveoù

* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Ruvenieg

Ruvenieg :
| Ar vourc'h. ||
| Anv gallaouek | Reminyac |
| Anv gallek (ofisiel) | Réminiac |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Gwern-Porc'hoed |
| Kod kumun | 56191 |
| Kod post | 56140 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Martin 2017-2026 |
| Etrekumuniezh | Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Ploermael - Kalon Breizh |
| Lec'hienn Web | https://reminiac-56.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 425 ann. (2020) |
| Stankter | 35 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 51′ 43″ Norzh 2° 14′ 04″ Kornôg / 47.8619444444, -2.23444444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 106 m bihanañ 45 m — brasañ 124 m |
| Gorread | 12,15 km² |
| Ruvenieg ||
| kemmañ |
Ruvenieg a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Gwern-Porc'hoed e departamant ar Mor-Bihan.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) : Ruminiac, 856; Ruminac, 1654.
Diwar un anv den Ruminius, gant lostger -ac ː domani Ruminius

## Ardamezioù

N'ez eus ket evit ar poent

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe kumun Ruvenieg e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Ruvenieg e kanton Karozh; e Bann Ploermael edo. Gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix, e voe diskaret kanton Karozh ha lakaet ar gumun e kanton Malastred. Lakaet e oa bet Ruvenieg en Arondisamant Ploermael bet krouet e 1800$^,$.
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Chevillon e anv.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 32 waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel (seizh e 1914, nav e 1915, seizh e 1916, pevar e 1917 ha pemp e 1918), da lâret eo 4,62% eus he foblañs e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar peulvan.
* Ur peulvan er vourc'h.
* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Remi.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| 2017 | → bremañ | Michel Martin |
| 2001 | Du 2016 | Eugène Tual |
| 1995 | 2001 | Léon Pillard |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| de Bellouan Aotrounez la Minière ha la Mottays | En sabel e erez dispak en argant |

## Liammoù diavaez

* (br) Ruvenieg war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 318
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Ruvenieg - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, pajenn 15
* ↑ (fr)Memorialgenweb
* ↑ Aet da Anaon d'an 2 a viz Du(fr)ouest-france.fr
# Minnesota

Minnesota a zo ur Stad eus ar Stadoù-Unanet, er “Midwest”.

## Kêrioù Minnesota

| 1 | Minneapolis | 382,578 |
| 2 | Saint Paul | 285,068 |
| 3 | Rochester | 106,769 |
| 4 | Duluth | 86,265 |
| 5 | Bloomington | 82,893 |

## Liammoù diavaez

* (en) mn.gov
# Dorota Miśkiewicz

Dorota Miśkiewicz (distaget dɔˈrɔta miɕˈkʲɛvit͡ʂ e poloneg), ganet d'an 12 a viz Gwengolo 1973, zo ur ganerez polonat ; troet eo gant ar jazz ha sonerezh Brazil.
Perzh he deus kemeret en albom Rogamar, gant Cesária Évora. E 2008 ec'h enrollas ar bladenn Caminho, ma klever samba ha bossa nova.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* O kanañ gant Cesária Évora.
* Lec'hienn ofisiel (pl) (en)
# Sparta (kêr)

Sparta (Doreg: Σπάρτα Spárta, Atteg: Σπάρτη Spártē) eo anv ur geoded e su Bro-C'hres. En Henamzer e oa ur geoded c'hresian e Lakonia a oa annezet gant Gresianed, a orin dorian a-hervez. Hiriv e kaver en he lec'h ur gêr vodern, enni 18184 annezad (2001). Emañ war glann ar stêr Eurotas, e kompezenn Lakonia, etre ar menez Taigetos hag ar menez Parnon. Kêrbenn Lakonia e oa hag unan eus ar c'heodedoù galloudusañ a oa e Henc'hres, gant Aten ha Thebai.

## Istor Sparta

E-pad ar marevezh arkaek ez eo Sparta ar c'hentañ keoded c'hresian da ziwan. E deroù ar V$^{vet}$ kantved kent J.-K. e teu da vezañ kampionez Bro-C'hres dirak ar Bersed e-pad ar Brezelioù medek. Dont a ra tamm-ha-tamm da vezañ kevezerez Aten hag e stourm pell outi e-kerzh Brezel ar Peloponnesos (-431--404). He zrec'h, e -404, a ro dezhi an hegemoniezh e Bro-C'hres. « Peoc'h ar Roue » e -387 a reas eus Sparta tredeog ar bed gresian. E -376 avat e kasas Aten he morlu d'ar strad hag a lakas un termen evel se d'he hegemoniezh war vor. E -371, Ateniz ha Lakedemoniz a anavezas o c'hengevredadoù kenetrezo, hag a savas a-gevred a-enep ar c'hengevredad beotian. Spartaiz, sur da vezañ didrec'hus, a zisklerias ar brezel da Dhebai. Met trec'het e oa arme Sparta en emgann Leuktres, e -371, e lec'h ma kollas 400 eus he 2000 homoioi. Biskoazh ne gavas Sparta he nerzh diagent penn-da-benn goude ar c'holl-se.
Adalek neuze e klaskas Sparta derc'hel ar Peloponnesos d'an nebeutañ met Thebai a ziskaras e vestroni war an hiloted. Dieubet e oa Messena ivez evit gwanaat anezhi. Emgann Mantinea, e -362, a roas he zu da sparta da sevel he c'hein o tistrujañ hegemoniezh thebai met ne badas ket pell. Kregiñ a reas Makedonia da gemer perzh e stourmoù ar c'heodedoù gresian d'ar c'houlz-se ha kaset e voe Sparta d'ar memes renk hag ar re all gant Fulup II a zeuas da vezañ o mestr dezho-holl.
En III kantved kent J.-K., an diaesterioù degaset gant e reizhiad sokio-politikel ha gant digresk e boblañs homoioi a zegasas adreizhadennoù zo en he bonreizh. Kevrediñ a ra gant Roma a-enep Kevre Etolia. Ret eo dezhi ivez stourm a-enep ar C'hevre akean. En diwezh ez eo lonket evel ar c'heodedoù all gant an Impalaeriezh roman e -146. Rivinet e voe Sparta da viken gant an aloubadegoù bras.

## Rouanez Sparta

E-touez Rouaned Sparta e c'haller menegiñ Leonidas a harzas ar Bersed en Termopiloù.
# Bandenn ar Pevar

Bandenn ar Pevar (Sinaeg eeunaet: 四人帮; Sinaeg hengounel: 四人幫; Pinyin: Sì rén bāng) eo an anv roet d'ur bodadig tud eus pennoù Strollad Komunourien Sina e Republik Poblel Sina, renet gant maouez Mao, Jiang Qing, a voe harzet ha distroadet e 1976, war-lerc'h marv Mao Zedong, hag a voe tamallet dezhe darvoudoù Dispac'h Sevenadurel.
Un anv disprizius, goveliet gant o enebourien, eo da gentañ penn met implijet e vez pa studier istor Republik Pobl Sina.
* Jiang Qing
* Zhang Chunqiao
* Yao Wenyuan
# Beda Venerabilis

Beda, Sant Bede, pe Beda Venerabilis e latin, (672/673 – 26 a viz Mae 735), a oa ur manac'h saoz eus dibenn ar VII$^{vet}$ kantved a selled outañ evel unan eus ar brasañ kelennerien ha skrivagnerien e-doug ar Grennamzer. Skrivet en deus un istor eus an Iliz e Bro-Saoz, anvet Historia ecclesiastica gentis Anglorum ("Istor Iliz ar bobl saoz" pe "Istor eklesiastek ar bobl saoz"). Abalamour da hemañ e voe sellet outañ evel "tad an istor saoz". Tremen a reas e vuhez manac'h e manatioù Sant-Pêr ha Sant-Paol e rouantelezh Northumbria.

## Pennadoù kar

* Beda
* Bede
# Philip Hanson

Philip Beauchamp Hanson (bet ganet d'ar 5 a viz Gouere 1999) zo ur blenier redadegoù kirri saoz. Bleniañ a ra abaoe 2018 gant United Autosports. Kemer a ra perzh e kampionadoù FIA World Endurance Championship ha European Le Mans Series.
# Chloé Chamouton

Chloé Chamouton, bet ganet d'an 18 a viz Eost 1981, a zo ur gazetennerez hag ur skrivagnerez eus Bro-Naoned. Skrivet he deus meur a bennad diwar-benn an drouized hag ar sevenadur keltiek.
Embannet ez eus bet ganti levrioù diwar-benn kredennoù ha mojennoù eus Breizh, Liger-Atlantel, hag ivez eus he bro orin, Franche-Comté.
Skrivañ a ra ivez evit Le Journal des femmes ha bet eo bet ivez o skrivañ evit kazetennoù keleier lec'hel evel Le Progrès, L'Yonne Républicaine ha Presse-Océan.

## Levrlennadur

* En Comté – Le bonheur gourmand, CPE, 2009 (ISBN 978-2-84503-661-1)
* Les Mystères du Doubs, Éditions De Borée, 2010 (ISBN 978-2-8129-0150-8)
* Les Mystères de Haute-Saône, Éditions De Borée, 2011 (ISBN 978-2-8129-0425-7)
* Histoires vraies en Bretagne, Papillon Rouge Éditeur, 2012 (ISBN 978-2-917875-26-1)
* Les Mystères de la Loire-Atlantique, Éditions De Borée, 2012 (ISBN 978-2-8129-0600-8)
* Le Comtois – Un trésor aux crins blonds, Éditions du Belvédère, 2013 (ISBN 978-2-88419-243-9)
* Les mystères de Vendée, Éditions De Borée, 2014 (ISBN 978-2-8129-0874-3)
* Nantes mystérieux et insolite, Geste Éditions, 2014 (ISBN 978-2-36746-037-6)
* Je découvre la Brière, Geste Étions, 2015 (ISBN 978-2-36746-350-6)
* Je découvre le Pays de Retz, Geste Éditions, 2015 (ISBN 978-2-36746-349-0)
* Le Carrousel infernal de Nantes, Geste Éditions, 2015 (ISBN 978-2-36746-223-3)
* Les grandes catastrophes en Loire-Atlantique, Geste Éditions, 2015 (ISBN 978-2-36746-291-2)
* Notre enfance en Franche-Comté – Enfants de la guerre et du baby-boom, Éditions Wartberg, 2015 (ISBN 978-3-8313-2773-7)
* Bretagne Cube, Geste Éditions, 2016 (ISBN 978-2-36746-562-3)
* Discovering Nantes, Geste Éditions, 2016 (ISBN 978-2-36746-472-5)
* Je découvre Ancenis et son pays, Geste Étions, 2016 (ISBN 978-2-36746-437-4)
* Je découvre Brest, Geste Éditions, 2016 (ISBN 978-2-36746-444-2)
* Je découvre Chateaubriant et son pays, Geste Étions, 2016 (ISBN 978-2-36746-446-6)
* Je découvre Clisson, Geste Éditions, 2016 (ISBN 978-2-36746-447-3)
* Je découvre Nantes et son pays, Geste Éditions, 2016 (ISBN 978-2-36746-449-7)
* Je découvre Saint-Malo, Geste Éditions, 2016 (ISBN 978-2-36746-451-0)
* Je découvre la Bretagne, Geste Éditions, 2016 (ISBN 978-2-36746-445-9)
* Les mystères des îles bretonnes – Histoires insolites, étranges, criminelles et extraordinaires, Éditions De Borée, 2016 (ISBN 978-2-8129-1979-4)
* Légendes bretonnes, Geste Éditions, 2016 (ISBN 978-2-36746-448-0)
* Je découvre les Phares de Bretagne, Geste Éditions, 2017 (ISBN 978-2-36746-720-7)
* Loire-Atlantique – 100 lieux pour les curieux, Bonneton, 2018 (ISBN 978-2-86253-696-5)
* La figure du druide, une structure archétypale de notre inconscient ?, Éditions universitaires européennes, 2019 (ISBN 978-613-8-40281-7)

## Notennoù

* ↑ (fr) Le Journal des femmes
* ↑ Bet troet en alamaneg, en italianeg, e nederlandeg, e poloneg, e portugaleg, e saozneg hag e spagnoleg.
# Annie

Annie zo ur stumm saoznek eus an anv-badez Anne, Ann, Anna ha re all, tremenet e galleg ivez.

## Tud brudet
### Breizh

* Annie Ebrel (g. e 1969), kanerez vrezhonek
* Anni Kozh (g. e 1945), skrivagnerez vrezhonek
* Annie Le Houérou, politikourez

### Bro-C'hall

* Annie France (1915-2012), aktourez
* Annie Girardot (1931-2011), aktourez

### Bro-Skos

* Annie Lennox (g. e 1954), kanerez

### Stadoù-Unanet

* Annie Proulx (g. e 1935), skrivagnerez

## Sonerezh

Kregiñ a ra ar ganaouenn Les sucettes savet gant Serge Gainsbourg evel-henn : « Annie aime les sucettes, les sucettes à l'anis ».
# Natalia Lafourcade

María Natalia Lafourcade, bet ganet e 1984, zo ur ganerez vec'hikan. Merc'h eo da Gastón Lafourcade, soner gall-ha-chileat.
E 2015, gant hec'h albom Hasta la Raíz he deus bet ur Grammy Award for Best Latin Rock, Urban or Alternative Album.
E 2018 e kane Remember Me er film Coco savet gant Pixar-Disney, ha tapet ganti Oscar 2018 ar gwellañ kanaouenn nevez.

## Pladennoù

* Natalia Lafourcade (2003)
* Casa (2005)
* Las 4 Estaciones del Amor (2008)
* Hu Hu Hu (2009)
* Mujer Divina, Homenaje a Agustín Lara'' (2012)
* Hasta la Raíz (2015)
* Musas (2017)
* Musas Vol. 2 (2018)
* Un canto por México (2020)

## Liammoù diavaez

* O kanañ Maria Bonita
* O kanañ La fugitiva

## Notennoù

* ↑ (en) YouTube
# Santa Cruz (Kab Glas)

Meur a Santa Cruz all zo.
Santa Cruz zo ur gumun e Republik ar C'hab Glas, en enezenn Santiago.
# Kab Glas

       Evit ar beg-douar war an douar bras, gwelet Gourenez ar C'hab Glas
Kab Glas, pe Republik ar C'hab Glas (portugaleg: Cabo Verde ha República de Cabo Verde) zo un enezeg hag ur stad er Meurvor Atlantel en inizi er-maez da aod Gourenez ar C'hab Glas, e Bro-Senegal, en Afrika. Didud e oa an inizi betek 1456, pa zeuas da vezañ un drevadenn eus Portugal. Ur stad dizalc'h a voe savet e 1975.
Dont a ra anv ar vro eus Gourenez ar C'hab Glas, a-dal dezhi, war douar-bras Afrika, nemet honnezh a zo e Republik Senegal.

## Istor

Erruet e oa an drevadennerien bortugalek kentañ e Santiago e 1462. Diazezañ a reas Ribeira Grande (Cidade Velha, hiziv), ar gêr europeat kentañ en ur vro drovanel. Int eo a anvas an inizi Cabo Verde, anv ar c'hab nesañ war aod Senegal. Pinvidik-mor e oa an enezeg e-pad ar XVI$^{vet}$ kantved abalamour da genwerzh ar sklaved. Argaset e veze, gwechoù 'zo, gant morlaeron ha preizhet e oa bet gant Sir Francis Drake e 1585. Goude un argad gall ez eas ar gêr war digresk hag erlerc'hiet e voe gant Praia a yeas da gêr-benn e 1770.

## An inizi

* Inizi Kab Glas
* Praia do Tarrafal en Enez Santiago

## Rannoù melestradurel

Rannet eo ar C'hab Glas etre 22 gumun (concelhos).

## Daveoù

* ↑ Cape Verde. International Monetary Fund. Kavet : 2008-10-09.
* ↑ «República de Cabo Verde», an anv ofisiel, a zo, ger-ha-ger, Republik Kab Glas e brezhoneg. Ma vije Republik ar C'hab Glas e portugaleg e vije « República do Cabo Verde ».
* 1 2 3 4 Cape Verde background note. U.S. Department of State (July 2008).
* ↑ Lobban, p. 4.
Tiriadoù dalc'het Ceuta • Inizi Kanariez • Madeira • Melilla • Mayotte • Reünion • Saint Helena • Inizi Tchagos
# Pistolenn

Ur bistolenn a zo un arm-tan dorn hiniennel a vez atav linennet e gambr gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur revolver). Orinoù ar bistolenn a zo er XVI$^{vet}$ kantved, pa voe produet ar c'hentañ armoù-dorn en Europa. Pistolenn a zo deveret a-ziwar ar ger gallek pistolet (e-tro 1550). Ar pistolennoù impliijetañ hiziv-an-deiz eo ar re damaotomatek dezhe ur c'hanol hepken.
* Ur Colt M1911
* Ur Walther P38
* Ur Beretta 92
* Ur Glock 17 trede remziad

## Pistolennoù brudet

* Luger P08 (1898, Impalaeriezh Alaman)
* Colt M1911 (1911, Stadoù-Unanet Amerika)
* Walther PP (1929, Alamagn)
* SIG P210 (1945, Suis)
* MAC 50 (1950, Frañs)
* CZ 75 (1975, Tchekoslovakia)
* Beretta 92 (1976, Italia)
* Glock 17 (1980, Aostria)
* Desert Eagle (1982, Israel ha Stadoù-Unanet Amerika)

## Gwelet ivez

* Geriaoueg an armoù-tan

## Levrlennadur

* (br) Rann an Ordrenañs, USA, Deskrivadur ar bistolenn M1911, Ar Granenn, 2022
# Laramie (Wyoming)

Laramie zo ur gêr lec'hiet e gevred stad Wyoming e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 30 816 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Laramie en ur mod ofisiel e 1868.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nautilus belauensis

Nautilus belauensis :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Mollusca |
| Kevrennad : | Cephalopoda |
| Urzhad : | Nautilida |
| Kerentiad : | Nautilidae |
| Genad : | Nautilus |
| Anv skiantel ||
| Nautilus belauensis Saunders, 1981 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Nautilus belauensis a zo ur spesad Nautilus, brosezat er morioù en-dro da bPalau.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hirwerneg

Hirwerneg :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Loncaunàe |
| Anv gallek (ofisiel) | Longaulnay |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Sant-Maloù |
| Kanton | Komborn |
| Kod kumun | 35156 |
| Kod post | 35190 |
| Maer Amzer gefridi | David Buisset 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Breizh ar Romantelourien |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Maloù |
| Lec'hienn Web | https://www.longaulnay.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 610 ann. (2020) |
| Stankter | 81 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 18′ 39″ Norzh 1° 56′ 18″ Kornôg / 48.3108333333, -1.93833333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 100 m bihanañ 75 m — brasañ 191 m |
| Gorread | 7,52 km² |
| Hirwerneg ||
| kemmañ |
Hirwerneg (Longaulnay e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Komborn e departamant Il-ha-Gwilen.

## Anv

* Eugène Bossard: Capella sancti Leobini de Longo alneto, 1187; [Guillaume de] Lonc Aunay, 1381; Longalnay, 1385; Longaulnoy, 1426; Longaunay, 1513; Longaulnay, 1516; Longaulné, 1602; Paroisse de Lanquannay, 1701.
Hervez Albert Dauzat hag Ernest Nègre e teufe an anv Longaulnay deus ar ger romanek alnetum a dalvez "gwerneg" hag an anv-gwan long (hir), alese an anv brezhonekaet "Hirwerneg".

## Ardamezioù

* « En glazur e lammell en argant »
* Ardamezioù familh de Longaulnay

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Sevin e anv, hag ar c'hure.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 36 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 5,90% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 en Emgann Rossignol e Belgia.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Lubin.
* Monumant ar re varv e-tal ar maerdi.
* Plakennoù ar re varv en iliz katolik, luc’hskeudennoù, 1914-1918 ha 1939-1945.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Guyon de Longaulnay, en deus sinet feur-emglew Gwenrann 1380

### Ardamezeg ar familhoù

| de Beaumont Aotrounez Lanjouan | En argant e dri fav heizez en gul, krabanet en aour. |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.17
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Marsel Modir

Marsel Modir (Marcel Maudire), ganet d'ar 16 Genver 1951 ha marvet d'an 31 Here 2024, zo un ofiser-a-vor war e leve hag en deus savet geriaouegoù brezhonek.
Un atersadenn anezhañ a gaver er gazetenn Ya !, niv. 793.

## Oberennoù
### Marcel Maudire

* 2016 : Mor ha bagoù - geriaoueg, An Alarc'h, (ISBN 978-2-916835-75-4)

### Marsel Modir

* 2020 : Geriaoueg-vor teiryezhek (brezhoneg - galleg - saozneg), Aber, (ISBN 978-2-916845-53-1)
* 2021 : Geriaoueg teiryezhek an ti (brezhoneg - galleg - saozneg), Aber, (ISBN 978-2-916845-58-6)
* 2022 : Geriaoueg teiryezhek korf ha yec'hed (brezhoneg - galleg - saozneg), Stang Alar, (ISBN 978-2-9582058-0-5)
* 2022 : Geriaoueg teiryezhek ar C'harr-tan hag endro (brezhoneg - galleg - saozneg), Stang Alar, (ISBN 978-2-9582058-1-2)
* 2022 : Geriaoueg divyezhek ar velestradurezh (brezhoneg - galleg), Stang Alar, (ISBN 978-2-958205-82-9)
* 2023 : Geriaoueg teiryezhek ar beajoù (brezhoneg - galleg - saozneg), Stang Alar, (ISBN 978-2-9582058-3-6)
* 2024 : Tro Breizh ar glad - Tour de Bretagne du patrimoine, Stang Alar, (ISBN 978-2-9582058-4-3)