OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sézia

Ar Sézia a oa un departamant gall en Italia en amzer Napoleon ; krouet e oa bet d'an 11 a viz Gwengolo 1802. Vercelli e oa ar pennlec'h, anvet Verceil e galleg, yezh ofisiel an impalaeriezh c'hall.

## An anv

Dont a ra an anv gallek Sézia eus hini italianek ar stêr Sesia. War ar c'hartennoù gall kozh, eus ar mare-se, e veze skrivet Sézia. A-wechoù e vez skrivet Sesia ivez (gwelout izeloc'h), anv an departamant gall, dre fazi marteze : n'eo ket kustum ar gallek da zibab daou stumm ofisiel.

## Arondisamantoù ha kantonioù

* Vercelli, kantonioù : Agnona, Crevacuore, Gattinara, Masserano, Quinto, Stroppiana, Trino ha Vercelli (2 ganton).
* Biella, kantonioù : Biella, Bioglio, Cacciorna, Candelo, Cavaglià, Cossato, Graglia, Mongrando ha Mosso Santa Maria.
* Santhià, kantonioù : Buronzo, Cigliano, Crescentino, Livorno ha Santhià.

## Meneg

* Tennet eus an Dictionnaire géographique portatif (1809):
    Sesia : (département de la), un des cinq formés par le Piémont, Verceil, chef-lieu de préfecture, 3 arrondissements ou sous-préfectures : Verceil, Bielle, Santhia ; 23 cantons ou justices de paix ; de l'évêché de Verceil ; de la cour d'appel de Turin ; population 202.822 habitants ; ils sont laborieux et industrieux, et vont travailler au loin. On y recueille du riz, du chanvre, de la soie, du vin, du fruit et des légumes ; il y a des montagnes abondantes en pâturages et où se trouvent des mines d'or et de fer. Ce département est borné O. par celui de la Doire, S. par celui de [Marengo, E. par le département de l'Agogna, N. par la république du Valais.

## Liamm diavaez

* Sézia, en dielloù gall : https://www.google.fr/search?client=opera&q=département+de+la+Sézia.&sourceid=opera&ie=UTF-8&oe=UTF-8
# Apennins

An Apennins a oa un departamant gall e gwalarn Italia, da vare an diktatour Napoléon Bonaparte. Chiavari e oa ar pennlec'h.

## Anv

Dont a ra an anv eus ar menezioù Apenninoù, a zo Apennins e galleg.

## Istor

Savet e oa bet e 1805 pa voe staget stad kozh Republik Genova, anvet neuze Republik Ligur, ouzh Bro-C'hall.
E 1812 e oa rannet e 3 arondisamant:
* Chiavari, gant kantonioù: Chiavari, Borzonasca, Lavagna, Moconesi, Rapallo, Santo Stefano d'Aveto, Sestri Levante e Varese Ligure.
* Pontremoli, gant kantonioù: Pontremoli, Bagnone, Berceto, Borgo Val di Taro, Compiano, Filattiera, Groppoli e Terrarossa.
* Sarzana, gant kantonioù: Sarzana, Albiano, Calice al Cornoviglio, Fivizzano, Sesta Godano, La Spezia, Lerici, Levanto e Vezzano Ligure.

## Diskar

Diskaret e voe evel an departamantoù gall all war-lerc'h faezhidigezh Napoleone Buonaparte e 1814.
Klasket e voe adsevel ar Republik Ligur, met e Kendalc'h Vienna, e 1815, e voe roet douaroù Republik Genova da Rouantelezh Sardigna.

## Hiziv

Emañ an douaroù-se e proviñsoù Genova, La Spezia, Massa Carrara e Parma.
# Rouantelezh Italia (1805-1814)

Rouantelezh Italia (Regno d'Italia pe Regno Italico en italianeg ) a vez lavaret eus ar renad etre 1805 ha 1814 en hanternoz Italia, krouet gant Napoleone Buonaparte evitañ.

## Istor

Napoleone Buonaparte, goude bout anvet da Impalaer ar C'hallaoued ha kurunennet gant ar pab e Pariz e 1804, a droas Republik Italia en Rouantelezh Italia, hag a gemeras an anv a Roue Italia e 1805. Milano e oa ar gêrbenn.
Eugène de Beauharnais, mab da Joséphine de Beauharnais, pried Napoleone anezhi, a voe anvet da vesroue Italia. D'ar 17 a viz Meurzh 1805 e voe krouet Rouantelezh Italia. D'ar 26 a viz Mae e voe kurunennet Napoleon e Milano, en « Duomo » .
E lezvab Eugène de Beauharnais, mab d'e wreg Joséphine de Beauharnais, dre m'en doa Napoleon fiziañs ennañ, a voe anvet da vesroue Italia d'ar 7 a viz Gouhere 1805.
Er c'hreisteiz, e voe roet broioù Massa, Carrara ha Garfagnana da priñselezh Lucca ha Piombino, ha lakaet ar priñs Felice Baciocchi en he fenn, dre ma oa dimezet da Elisa Buonaparte, c'hoar an impalaer.

## Rouantelezh Italia (1807)

Pennañ kefridi rouantelezh Italia e oa degas soudarded d'an Arme napoleonian, ha dreist-holl e-pad troiad-vrezel Rusia e 1812 ma oa Eugène de Beauharnais e penn ar soudarded italian.

## Departamantoù

Savet e voe 24 a zepartamantoù er rouantelezh nevez evel en Impalaeriezh c'hall.
E 1806 e voe rannet ar rouantelezh nevez e c'hwec'h rann-arme diazezet e kêrioù a Milano, Brescia, Mantova, Ancona, Venezia ha Bologna.
C'hoarvezout a reas ar rouantelezh-mañ eus diskar ar Republik Sizalpin (Repubblica cisalpina, a c'hoarveze eus kendeuz div republik: Republik Sispadania (Repubblica cispadana) gant Republik Transpadania ) hag ar Republik Italianberrbad, pa ne badas nemet eus 1802 betek 1805. Kemmet e voe harzoù ar rouantelezh meur a wech, ken e tegouezhent betek Cattaro (e Montenegro) a-benn 1810.
A-benn 1812 e oa 24 departamant.
* Adda, pennlec'h : Sondrio
* Adige, pennlec'h : Verona
* Adriatique (Adriatica), pennlec'h : Venezia
* Agogna, pennlec'h : Novara
* Haut-Adige (Alto Adige), pennlec'h : Trento
* Haut-Pô (Alto Po), pennlec'h : Cremona
* Bacchiglione, pennlec'h : Vicenza
* Bas-Pô (Basso Po), pennlec'h : Ferrara
* Brenta, pennlec'h : Padova
* Crostolo, pennlec'h : Reggio Emilia
* Istria, pennlec'h : Trieste
* Lario, pennlec'h : Como
* Mella, pennlec'h : Brescia
* Métaure (Metauro), pennlec'h : Ancona
* Mincio, pennlec'h : Mantova
* Musone, pennlec'h : Macerata
* Olona, pennlec'h : Milano
* Panaro, pennlec'h : Modena
* Passariano, pennlec'h : Udine
* Piave, pennlec'h : Belluno
* Reno, pennlec'h : Bologna
* Rubicon (Rubicone), pennlec'h : Forlì
* Serio, pennlec'h : Bergamo
* Tagliamento, pennlec'h : Treviso
* Tronto, pennlec'h : Fermo

## Notennoù

* ↑ Università di Pavia: Repubblica napoleonica d'Italia
# Trasimène

An Trasimène a oa un departamant gall en Italia e mare an diktatour gall Napoléon Bonaparte. Dont a ra an anv eus anv gallekaet al lenn Trasimeno.
Spoleto e oa ar pennlec'h anezhañ.
Savet e voe e 1809, pa voe staget Stadoù ar Pab ouzh Bro-C'hall.
E 1812 e oa rannet evel-hen:
* Spoleto.
* Foligno.
* Perugia.
* Todi.
Distrujet e voe pa voe faezhet Napoleon e 1814 ha rannet etre proviñsoù Perugia, Terni ha Viterbo.
# Balaneg

    Evit implijoù all, gwelet Balaneg (disheñvelout).
Balaneg :
| Balaneg, en drekleur emañ tour-tan Kereon hag Enez Eusa. ||
| Anv gallek | Île de Balanec |
| Geografiezh ||
| Enezeg | Enezeg Molenez |
| Lec'hiadur | An Hirwazh, Meurvor Atlantel |
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 25′ 00″ N, 4° 59′ 00″ K |
| Gorread | 0,18 km² |
| Geologiezh | Enez kevandirel |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Leon |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Kumunioù | Konk-Leon |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Dizoloadenn | Ragistor |
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00 |
| kemmañ |
Balaneg a zo un enezennig e gwalarn enezeg Molenez, etre Banneg ha Molenez. Emañ 8,6 milmor diouzh Konk-Leon ha 1,2 milmor diouzh Molenez, e Penn-ar-Bed, e Breizh. Staget eo ouzh kumun Konk-Leon ha nompas ouzh Molenez abaoe 1899.

## Geografiezh

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Banneg

Balaneg :
| Anv gallek | Île de Balanec |
| Geografiezh ||
| Enezeg | Enezeg Molenez |
| Lec'hiadur | An Hirwazh, Meurvor Atlantel |
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 26′ N, 5° 01′ K |
| Lein uhelañ | 9 m |
| Geologiezh | Enez kevandirel |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Leon |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Kumunioù | Konk-Leon |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00 |
| kemmañ |
Banneg zo un enezennig e gwalarn enezeg Molenez, etre Balaneg hag Eusa. Emañ Banneg e Park rannvroel an Arvorig hag e Park naturel mor an Hirwazh. Ur mirva natur eo ivez, meret gant ar gevredigezh Breizh Vev, didud eo ha berzet d'an dud diavaez zoken.

## Douaroniezh

Bihan eo Banneg: 800 m hed zo dezhi, 200 m led, ha 22 devezh-arat. An tostañ douar da Eusa eo: ul lev anezhi emañ, er gevred dezhi, ha tremen a ra ar Froñveur etrezo. Met tostoc'h da Vanneg eo Balaneg: un hanter-lev nemetken.
Izel eo an aod a-dal da Volenez, traezh ha bili anezhi. Div enezennig all zo er c'hreisteiz: Enez-Kreiz ha Roc'h-Hir. War ur roc'h e beg Maen-Tenzel emañ tour-tan Kereon. En hanternoz ez eus ur roc'h anvet Mouliged, an anv a vez graet eus tud Molenez.

## Perc'henned

Departamant Penn-ar-Bed eo perc'henn an enez, abaoe bezañ diberc'hennet ar gompagnunezh Alb-Stella a oa deuet war-lerc'h an N.S.E.O., war-lerc'h skrid-arest an 08/11/1971 a embanne "talvoudegezh foran" prenadenn an departamant.
Emañ an enez e Park an Arvorig abaoe an 30 a viz Gwengolo 1969. Meret eo gant an SEPNB abaoe miz Here 1976, ha difennet eo ouzh an dud mont warni.

### A-raok

D'an 10 a viz Ebrel 1964 e oa bet divodet an N.S.E.O. a oa annezet e Pariz (4, rue Camille Tahan) ha renet gant an aotrou beleg Laurent. Ganti e oa bet prenet Banneg digant an itron Huon de Penanster hag he fried an aotrou Cesbron Lavan, dirak an noter, an aotrou Kozhig a Landerne, evit 20 000 lur.

## Liammoù diavaez

* Banneg, en enezeg Molenez
* Kerreg Banneg
# Beg Lokmazhe

Beg Lokmazhe zo ur beg-douar en aod kornôk Bro-Leon, e kumun Plougonvelen. Dirak Beg Lokmazhe e tremen ar bigi a zeu eus Brest hag a ya war-zu an hanternoz.
E Beg Lokmazhe e kaver rivinoù abati Lokmazhe, un tour-tan, un arouezva, un nebeud tiez hag ur monumant e koun ar vartoloded "marvet evit Bro-C'hall" e-pad ar brezelioù.
# Benniged (Molenez)

Benniged :
| Aod ar gwalarn. ||
| Anv gallek | Île de Béniguet |
| Geografiezh ||
| Enezeg | Enezeg Molenez |
| Lec'hiadur | An Hirwazh, Meurvor Atlantel |
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 20′ 58″ N, 4° 51′ 21″ K |
| Gorread | 0,63 km² |
| Lein uhelañ | 16 m |
| Geologiezh | Enez kevandirel |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Leon |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Kumunioù | Konk-Leon |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Dizoloadenn | Ragistor |
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00 |
| kemmañ |
Benniged zo un enezennig eus enezeg Molenez, etre Molenez ha Konk-Leon, e Penn-ar-Bed ha Bro-Leon, e Breizh.

## Douaroniezh

En em astenn a ra an enezenn a-hed 2,5 km war un ahel mervent / biz. Ne dap ket ouzhpenn 300 metr a dreuz. Traezh ha bili zo war aod ar reter, ha muioc'h a reier zo er c'hreisteiz hag er c'hornôg.

## Istor

Annezet e oa an enezenn gwechall, evel ma weler gant ar peulvanioù hag al liac'hvenoù a gaver warni.
Er Grennamzer e oa perc'hennet gant Beskonted Leon da gentañ, ha gant Abati Lokmazhe goude 1169. E 1569 e voe gwerzhet e 96 lur da Yann Kerlec'h, aotrou ar Genkiz. E 1736 e faotas d'an abati adkavout he zra hag ober a reas prosezioù evit se. Da vare an Dispac'h gall e teuas Benniged da vezañ ur mad broadel ha prenet e voe gant ur marc'hadour eus Konk-Leon.
A-hed an XIX$^{vet}$ hag an XX$^{vet}$ kantved e oa peizanted war an enezenn, betek 1953, o c'hounit segal hag o tesevel loened. Tennet e veze splet eus bili an aodoù, gant gobarerien Lambaol-Blouarzhel, evit sevel tiez, hag evit sevel bunker-ioù e-pad an Eil brezel-bed.
Abaoe 1953 ez eo perc'hennet an enezenn gant an ONCFS (ofis ar chaseal e Bro-C'hall), hag ur mirva eo deuet da vezañ evit ar chaseourien, abaoe 1993.

## Notennoù

* ↑ Tud Arvor Goueled Leon a lavar atav Benniged ha n'eo ket Enez Benniget, hervez labour Mikael Madeg, Renabl Anoiou Lehiou Inizi Kornog Goueled Leon, p. 175

## Levrlennadur

* Vital Rougerie, L'archipel Molénais, Roazhon, 1989, embannet gant SNSM Molenez.
* C. Dupont, Y. Gruet, A. Leroy, G. Marchand, Y. Pailler, Y. Sparfel, Le site préhistorique de Beniget-3, 2003, AMARAI, 16, pp. 5-24.
* F. Bioret, M. Godeau, P. Yésou, Contribution à l'étude de la flore, de la végétation et de l'avifaune marine de l'île de Béniguet, Bull. Soc. Bot. Centre-Ouest, 1989, 20, pp. 33-50.

## Pennadoù kar

* Benniged
* Enezeg Molenez

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Réserve de l'île de Béniguet
# Enez ar C'hrizienn

Enez ar C'hrizienn :
| Kartenn Enezeg Molenez ||
| Anv gallek | Île aux Chrétiens |
| Geografiezh ||
| Enezeg | Enezeg Molenez |
| Lec'hiadur | An Hirwazh, Mor Keltiek |
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 22′ 46″ N, 4° 56′ 16″ K |
| Gorread | 0,015 km² |
| Geologiezh | Enez kevandirel |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Leon |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Kumunioù | Konk-Leon |
| Poblañs ||
| Poblañs | 0 ann. |
| Titouroù all ||
| Dizoloadenn | Ragistor |
| Gwerzhid-eur | UTC+01:00 |
| kemmañ |
Enez ar C'hrizienn zo un enezennig en enezeg Molenez er gevred da Volenez hag en norzh da Drielen, stag ouzh kumun Konk-Leon e Penn-ar-Bed hag e Bro-Leon, e gwalarn Breizh.

## Istor

Ur grugell zo war an enezenn.
# Kemenez

Kemenez a zo un enezennig eus enezeg Molenez, etre Molenez ha Konk-Leon. Stag eo ouzh kumun Konk-Leon.

## Poblañs

Didud e oa abaoe ar bloavezhioù 1970. Met daou zen yaouank zo deuet di da chom abaoe 2006, da sevel loened ha gounit un toullad legumaj, ha da reiñ bod ha boued d'an douristed.

## Istor

E 2008 ez eus bet kavet korfoù daou zen yaouank en traezh. Enklask zo da c'houzout piv e c'hallent bezañ. Hervez an enklaskoù-se e c'hoarvezas o marv a-raok ar bloaz 1640.

## Lennegezh

* Jakez Riou,Tan war c'horre Kemenez (danevell), Gwalarn Niv. 132 1941 ; Al Liamm Niv. 60 (Genver-C'hwevrer 1957)

## Levrlennadur

* Fañch Élégoët, La récolte du goémon à Kemenez (1979)
* Fañch Élégoët, Bezhinerien an enezeier, Hor Yezh (1982)
* Marie-Thérèse Darcque-Tassin, Un bout de vie sur l'île de Quéménès, Éditions La Recouvrance, 3de embannadur 2005.
* Marie-Thérèse Darcque-Tassin, L'île de Quéménès, mon paradis désenchanté, 2009

## Liammoù diavaez

* (fr) Kemenez, e lec'hienn Molenez (www.iledemolene.fr)
* (fr) Blog Soizic ha David, o chom e Kemenez
# Strizh-mor ar Froñveur

Emañ strizh-mor ar Froñveur etre enezeg Molenez hag enez Eusa. Gallout a ra ar gasenn tizhout 7 skoulm en hanter vare ha mont betek 9 skoulm e lec’hioù zo. Dañjerus-kenañ eo d'ar bagoù pa c’hwezh an avel a-enep d’an dour.
Evit diogeliñ ar Froñveur ez eus daou dour-tan: hini ar Gazeg hag hini Kereon.
# Trielen

Trielen a zo un enezenn didud e Breizh, en enezeg Molenez, etre Molenez ha Kemenez. 6,3 mil-mor emañ eus Konk-Leon, ha 1,3 mil-mor eus Molenez. 0,27 ha eo he gorread, ha 2,39 km hed a ra an aod.
Lodek eo e kumun Konk-Leon.

## Istor

E Trielen ez eus bet un atant, ha gwelet a reer c'hoazh an dismantroù ha mogerioù mein en-dro d'ar parkoù labouret. Etre 1949 ha 1955 e oa 3 labourer-douar hag a oa bezhinaerien hag a save 12 buoc'h.
Ur c'hamp-bugale a oa bet en enezenn er bloavezhioù 1950.

## Notennoù

* ↑ Pennad e-barzh Le Télégramme, L'ombre d'un sinistre camp de rééducation, 17, 18 ha 19 a viz Kerzu 1957.
# Émarèse

Émarèse zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Étroubles

Étroubles zo ur gumun italian, e rannvro emren Traoñienn Aosta.
# Ishar Singh (havildar)

An havildar Ishar Singh, ganet e 1858 hag aet da Anaon d'an 12 a viz Gwengolo 1897, bet roet anIOM hag an IDSM dezhañ, a oa ur serjant pe havildar Indian-Sikh hag haroz brezel eus ar 36vet rejimant Sikhed. Brudet eo dre me oa bet e penn un unvez en e stourm diwezhañ, ennañ 20 den o talañ ouzh etre 10 000 ha 12 000 kadour Pashtun e-kerzh emgann Saragarhi en India. Goude bezañ bet kollet an holl soudarded dindan e urzhioù, Singh en doa kendalc'het da stourm e-unan o nac'hañ kodianañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Jangveer Singh. The saga of sacrifice at Saragarhi: It is still on the fringes of Indian history.
# Meurzh 2006 e Breizh

Kronologiezh vloaziek evit Breizh
    2005 e Breizh - 2006 e Breizh - 2007 e Breizh
2006 e Breizh
    Genver - C'hwevrer - Meurzh - Ebrel - Mae - Mezheven
    Gouere - Eost - Gwengolo - Here - Du - Kerzu

## Sadorn 11 Meurzh

* Aozet ez eus bet ur c'hollok war ar brezhoneg hag an teknologiezhioù nevez gant Ofis ar Brezhoneg e Skolaj Diwan Gwened. Un devezh klok e brezhoneg ma'z eus bet komzet, e-touez traoù all, eus Wikipedia en hor yezh hag eus an treiñ meziantoù frank e brezhoneg (OpenOffice, KDE, Gnome...).

## Sul 12 Meurzh

* Embannet eo bet albom kentañ Ar C'hazh (Le Chat), bann-dreset vrudet ar Belgiad Philippe Geluck e brezhoneg. Anvet eo Ar C'hazh e Breizh. Troet eo bet gant Divi gKervella. Ar wech kentañ eo ma'z eo embannet troioù-kaer ar C'hazh en ur yezh distad.

## Lun 13 Meurzh

* Niverenn gentañ Sport Breizh, ur gelaouenn nevez e galleg (gant ur pennad hir e brezhoneg) diwar-benn ar sport e Breizh. Ur gelaouenn vrav, skeudennaouet-kaer, e liv, daouviziek, a bled gant Breizh pemp departamant ha diazezet e Naoned. 100 pajennad zo er gelaouenn.
    Lec'hienn ofisiel Sport Breizh.

## Meurzh 14 Meurzh

* Lañset ez eus ul luskad nevez dre ar Genrouedad evit ma vo krouet un anv domani .bzh. Krouet ez eus bet c'hoazh anvioù domani .cat e Katalonia ha .re er Reunion. An hevelep goulenn a oa bet graet e Breizh c'hoazh ouzh ar c'huzul-rannvro gant ar c'huzulier-rannvro UMP Christian Ménard. Kemer perzh er sinadeg a c'haller ober amañ.
* En ur brezegenn kaset da benn e Gwened e tisklêr an aotrou doktor Melennec, gwiraour, n'eus bet feur-emglev ebet etre Breizh ha Frañs e 1532, ha dre-se n’eus talvoudegezh ebet gant skrid 1532, ha da heul ar stad m’emañ Breizh enni. Dre se e chom Breizh ur vro dizalc'h e-keñver gwir etrebroadel.

## Yaou 16 Meurzh

* Kemper : Digoret eo bet en ofisiel Kreizenn Stummañ an Deskidi Penn-ar-Bed. Ur skol nevez-flamm eo ha modern-kenañ a vod an deskidi war micherioù ar sevel-tiez. Renet eo ar skol gant an AFOBAT, ur framm micherel sinet gantañ an emglev Ya d'ar Brezhoneg kinniget gant Ofis ar Brezhoneg. Ouzhpenn ar panellerezh divyezhek emañ ar greizenn e soñj digeriñ un hentenn divyezhek a-benn bloaz pe zaou. 800 studier, deuet eus an departamant a-bezh, a zarempred ar skol evit poent.
# Ministrerezh an Difenn (Rouantelezh-Unanet)

    Evit implijoù all, gwelet Ministrerezh an Difenn (Rouantelezh-Unanet) (disheñvelout).
Ministrerezh an Difenn (saozneg: Ministry of Defence, berraet en MOD pe MoD) zo un departamant ministrel eus Gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet. Karget eo da lakaat da dalvezout politikerezhioù difenn ar gouarnamant hag emañ e penn an nerzhioù lu.
An MoD a embann ez eo balioù diazez difenn Rouantelezh-Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon hag e interestoù, kreñvaat ar peoc'h etrebroadel ha stabilded ar bed. An MoD a ra war-dro merañ deiz-ha-deiz an nerzhioù lu, gant rakwelet krizennoù posubl da zont ha modernadur an nerzhioù lu.
Dispignoù, merañ melestradurel ha politikerezh an MoD a vez evezhiet gant Poellgor ispisial an Difenn, nemet evit ar pezh a sell an Titouriñ Difenn hag a zo muioc'h suj da Boellgor Parlamantel an Titouriñ hag an Difenn.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ The Defence Vision, Ministry of Defence website. Kavet : 3 a viz C'hwevrer 2021.
* ↑ Defence Committee. Parliament of the United Kingdom. “The Defence Committee is appointed by the House of Commons to examine the expenditure, administration, and policy of the Ministry of Defence and its associated public bodies.”
* ↑ Intelligence and Security Committee of Parliament. gov.uk. “The ISC oversees the policies, expenditure, administration and operations of MI5, MI6, GCHQ, Defence Intelligence, the Joint Intelligence Organisation, the National Security Secretariat (NSS) and Homeland Security Group.”
# Defence Select Committee

Poellgor ispisial an Difenn (saozneg: Defence Select Committee) a vez graet eus ur Poellgor ispisial eus Ti ar C'humunioù er Rouantelezh-Unanet, savet e 1979. Evezhiañ a ra dispignoù, merañ melestradurel, ha politikerezh Ministerezh an Difenn hag an holl aozadurioù foran liammet outañ, evel Armeoù Breizh-Veur. Ar c'homite ne bled ket war-dro an Difenn Titouriñ hag a zo evezhiet muioc'h gant Poellgor Parlamantel an Titouriñ hag an Difenn.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Defence Committee. parliament.uk. “The Defence Committee is appointed by the House of Commons to examine the expenditure, administration, and policy of the Ministry of Defence and its associated public bodies.”
* ↑ Intelligence and Security Committee of Parliament. gov.uk. “The ISC oversees the policies, expenditure, administration and operations of MI5, MI6, GCHQ, Defence Intelligence, the Joint Intelligence Organisation, the National Security Secretariat (NSS) and Homeland Security Group.”

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Liorzh an Tuileries

Liorzh an Tuileries (galleg : Jardin des Tuileries) zo ul liorzh foran lec'hiet etre al Louvre hag ar Place de la Concorde er 1añ arondisamant eus Pariz, e Bro-C'hall.
Krouet e oa bet gant Caterina de' Medici evel liorzh Palez an Tuileries e 1564, ha digoret e oa bet d'an holl e 1667 a-raok dont da vezañ ur park foran goude an Dispac'h Gall. Abaoe an XIX$^{vet}$ kantved eo bet ul lec'h evit Parizianed da lidañ darvoudoù, kejañ, diskuizhañ ivez.
E-kerzh C'hoarioù Olimpek hañv 2024 ha C'hoarioù paralimpek hañv 2024 eo eno e oa bet lakaet ar Chaodouron olimpek ha paralimpek.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Emmanuel Jacquin, Les Tuileries Du Louvre à la Concorde, Éditions du Patrimoine, 2000 (ISBN 978-2-85822-296-4).
# Palez an Tuileries

Palez an Tuileries (galleg: Palais des Tuileries) a oa ur palez roueel hag impalaerel e Pariz, lec'hiet war ribl dehoù ar Seine, raktal dirak Palez al Louvre. Bez e oa lec'h-annez parizian roueed Bro-C'hall, eus Herri IV betek Napoleon III, betek ma vije devet e 1871 e-kerzh Kumun Pariz.
Kroget e voe d'e sevel e 1564, evel ti-annez d'ar rouanez Caterina de' Medici. Goude-se e oa bet brasaet goustadik betek tizhout tu kornôg porzh al Louvre ha kaout un talbenn 266 metr hirder. Abaoe distruj an Tuileries, porzh al Louvre a zo chomet digor er c'hornôg, hag hiziv-an-deiz emañ al lec'h a-us beg reter Liorzh an Tuileries. Un doare leurenn uhel eo bremañ etre Place du Carrousel hag al liorzh e-unan.
# Kanton Eusa

Kanton Eusa :
| ██ Kanton Eusa ||
| Bro | Breizh |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Breizh |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant(où) | Arondisamant Brest |
| Kod kanton | 29 23 |
| Pennlec'h | Eusa |
| Kuzulierien Amzer gefridi | Jean-Yves Cozan |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 893 ann. (2012) |
| Gorread | 15,58 km² |
| Stankter | 57 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 1 |
| kemmañ |
Kanton Eusa a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.

## Kumunioù

Kanton Eusa a yae kumun Eusa, da lavaret eo Enez-Eusa, d'ober anezhañ.

## Istor

Roll ar guzulierien departamant :
| Amzer gefridi | Anv | Strollad | Kalite |
| 1978-2015 | Jean-Yves Cozan | UDF, tu dehou, e-maez strollad ha MoDem bremañ | |
Da heul an dekred niverenn 2014-151 deiziadet d'an 13 a viz C'hwevrer 2014 e voe kaset kanton Eusa da get d'an 22 a viz Meurzh 2015, ha lakaet e kanton nevez Lokournan .

## Daveoù

* (fr) INSEE, poblañs lezennel kantonioù Penn-ar-Bed, 2007

## Gwelet ivez

* Kantonioù Penn-ar-Bed
* Roll kumunioù departamant Penn-ar-Bed

## Notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-151 du 13 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département du Finistère @ Legifrance. Kavet : 18 C'hwe 25.
# Rive Droite

An termen Rive droite a vez implijet e Pariz evit ober anv eus lodenn kêr en norzh d'ar Seine, enebet ouzh ar Ribl gleiz. An inizi lec'hiet war ar stêr n'int ket kemeret e kont gant an anvadur-se.
Brudet e oa ar ribl dehoù evit bezañ mirouroc'h ha farlotetoc'h (enebet ouzh ar ribl gleiz hag a oa arzel ha bohem). Ar sell-se n'eo ket mui gwir hiziv-an-deiz, an enebadur a zo muioc'h unan diazezet war an arc'hant etre ar c'hornôg (pinvidikoc'h) hag ar reter (poblek).

## Takad hiziv-an-deiz

War ribl dehoù ar Seine emañ tost hollad ar 14 arondisamant da heul :
* 1añ arondisamant eus Pariz (nemet île de la Cité)
* 2l arondisamant eus Pariz
* 3de arondisamant eus Pariz
* 4re arondisamant eus Pariz (nemet île de la Cité hag île Saint-Louis)
* 8vet arondisamant eus Pariz
* 9vet arondisamant eus Pariz
* 10vet arondisamant eus Pariz
* 11vet arondisamant eus Pariz
* 12vet arondisamant eus Pariz
* 16vet arondisamant eus Pariz
* 17vet arondisamant eus Pariz
* 18vet arondisamant eus Pariz
* 19vet arondisamant eus Pariz
* 20vet arondisamant eus Pariz

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.lhistoire.fr/portfolio/paris-au-xive-si%C3%A8cle
* ↑ (2008) Paris, 7, Lonely Planet.
* ↑ Rive droite-rive gauche, Paris sens dessus dessous