# Krac'h

Krac'h :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Crach / Crac'h |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | an Alre |
| Kod kumun | 56046 |
| Kod post | 56950 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Loïc Bonnemains 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | An Alre Kiberen Douar Atlantel |
| Bro velestradurel | Bro an Alre |
| Lec'hienn Web | www.crach.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 458 ann. (2022) |
| Stankter | 113 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 37′ 05″ Norzh 3° 00′ 01″ Kornôg / 47.6180555556, -3.00027777778 |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 44 m |
| Gorread | 30,54 km² |
| Krac'h ||
| kemmañ |
Krac’h (stumm ofisiel : Crach, stumm implijet gant an ti-kêr : Crac'h) zo ur gumun e Breizh lec'hiet e Kanton an Alre e departamant ar Mor-Bihan.

## Douaroniezh

* Bevennet eo Krac'h gant div aber : Stêr Krac'h er c'hornôg hag Stêr an Alre er Reter. En tu all da Stêr Krac'h emañ An Drinded-Karnag er Mervent, Karnag er c'hornôg ha Pleñver er gwalarn. Brec'h hag An Alre a zo en Norzh, Sant-Filiberzh er Su ha Lokmaria-Kaer er gevred.
* War un dorgenn emañ an iliz parrez hag ar vourc'h, setu e soñj da lod e teu anv ar gumun diwar krec'h pe kreac'h.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Craz, 1233 ; Crac, 1233 ; Crach, 1262, 1387, 1438 ; Crah, 1442 ; Crach, 1516, 1630.

## Ardamezioù

* En glazur e benn marc'h en aour ; e gab gwriet ivez en glazur karget gant peder flourdilizenn en aour treustellet.
* Sturienn ː Douar ha Mor.
* Degemeret gant ar Gumun e 1973.
* Brudet eo oa Krac'h evit marc'hadoù kezeg e penn-kentañ an XX$^{vet}$ kantved.

## Istor

* Dont a ra douaroù Krac'h eus diempradur ar barrez kozh Kaer a oa Krac'h ha Lokmaria enni gwezhall.

### Dispac'h Gall

* Melestradurezh : krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Lokmaria-Kaer; e Bann an Alre e oa; diskaret e voe kanton Lokmaria-Kaer e 1801 ha lakaet Karnag e kanton Kiberen e 1801 gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Karnag en Arondisamant an Oriant bet krouet e 1800$^,$.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* 87 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, eleze 4,18 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* D'an 29 a viz Mae 1943 e kouezh ur c'harr-nij B-17 "Up and at them" eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) e Kerdavid; en e vourzh e kaver pemp karrnijour marvet, pemp milour all a oa deut a-benn da guitaat ar c'harr-nij en ur lammat a-raok gant o harzoù-lamm, met unan anezhe a varvas memes tra; ar re all a voe tapet gant ar soudarded alaman$^,$.
* Mervel a reas 15 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
Brezelioù didrevadenniñ
* Ur gwaz a varvas e Brezel Indez-Sina ha daou all e Brezel Aljeria.

## Monumantoù ha traoù heverk
### Iliz ha chapelioù

* Iliz katolik Sant-Turiav (XV$^{vet}$ kantved): iliz parrez ;
* Chapel Itron-Varia ar Plas-Kaer (1873-1874) : savet e bet e lec'h ma oa ur chapel eus ar XV$^{vet}$ kantved bet savet gant ar venec'h ruz ;
* Chapel Lomareg ;
* Chapel Kervin-Berc'hed ;
* Chapel Sant-Yann.

### Kestell ha manerioù

* Kastell ar Plesis-Kaer (XV$^{vet}$ kantved)
* Kastell Rosnarho (XV$^{vet}$ kantved)
* Kastell Kerantreizh (dibenn an XVIII$^{vet}$ kantved) : kavet e vez ar stummoù skrivet Kerantré, Kerentré, Kerentreh ha Kerentrech)
* Kastell Kergurioné
* Maner Lokeltaz
* Maner Kergal
* Maner Kergleverit

### Feunteunioù

* Feunteun Sant-Turiav
* Feuteun ar Plas-Kaer
* Feunteun Sant-Armel (er Plas-Kaer)
* Feunteunioù Lomareg
* Feunteun Sant-Albin (e Kervin-Berc'hed)
* Feunteun Sant-Yann
* Feunteun Kerbirio
* Feunteun Kervive
* Feunteun Kerberen

### Peulvanoù ha taolioù-maen

* Alez toet al Luffang (n'eo ket toet ken)
* Taol-vaen Kervin-Brec'hed
* Taolioù-maen Park Guren (Park Gurun) nepell diouzh bae Sant-Yann
* Taol-vaen ar Breudreg
* Taolioù-maen bae Sant-Yann
* Taol-vaen ar Marc'h
* Taol-vaen Kerkado
* Taol-vaen Kergoed
* Taol-vaen ar Vigeah (aet da get hiziv an deiz)
* Taol-vaen Kerzug

### Traoù all

* Geler Frank : e chapel Lomareg ez eus un arched maen-greun eus ar V-VI$^{vet}$ kantved e stumm un drapezenn ma c'heller lenn warnañ I R H A E M A +INRI. Hervez Gweltaz Bernier e ranker kompren amañ eo beziet ar roue. Warog pe Ereg e vefe ar roue-se, an hini en deus roet e anv da Vro-Warog pe Bro-Ereg, ha da Lomareg ivez.
* Pont roman : Pont-Pesked a vez graet anezhañ dre ma tegemere pesketaerien Kiberen a zeue da gas o fesked da varc'hadourien ar vro.
* Pont an tri c'hanton (XVII$^{vet}$ pe XVIII$^{vet}$ kantved).
* Milin-vor.
* Pont-dour roman : ne chom nemet dek piler eus ar pont-se a gase dour a-us da Stêr an Alre eus ar Bonoù war-zu Lokmaria-Kaer.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

* Malestroit (de)
* Aotrounez Plessis
* En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3;
* Coué
* Aotrounez Kergurioné
* En argant e dreustell en sabel, heuliet gant teir flourdilizenn en gul.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn an ti-kêr
* (br) Krac'h war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 155 ha 156
* ↑ Cassini - EHESS - Krac'h - Fichenn ar gumun
* 1 2 3 memorialgenweb – Plakennoù e porched an iliz katolik
* ↑ René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 334-337
* ↑ Pertes USAAF