OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Santa Catarina (Kab Glas)

Santa Catarina zo ur gumun eus ar C'hab Glas, en enezenn Santiago.
g • ka • ke Kumunioù ar C'hab Glas :
| Kumunioù | Boa Vista · Brava · Maio · Mosteiros · Paul · Porto Novo · Praia · Ribeira Brava · Ribeira Grande · Ribeira Grande de Santiago · Sal · Santa Catarina · Santa Catarina do Fogo · Santa Cruz · São Domingos · São Filipe · São Lourenço dos Órgãos · São Miguel · São Salvador do Mundo · São Vicente · Tarrafal · Tarrafal de São Nicolau |
# Santa Caterina

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Santa Caterina zo anv meur a lec'h en Italia.

#### Kumunioù

* Santa Caterina Albanese, e proviñs Cosenza
* Santa Caterina dello Ionio, e proviñs Catanzaro
* Santa Caterina Villarmosa,

#### Rioni ha frazioni

* Rione Santa Caterina, e Palio di Asti
* Santa Caterina, e Calangianus e proviñs Sassari
* Santa Caterina, e Concordia sulla Secchia e proviñs Modena
* Santa Caterina, e Maratea e proviñs Potenza
* Santa Caterina, e Reggio Calabria
* Santa Caterina, e Nardò e proviñs Lecce
* Santa Caterina, e Pergine Valsugana e proviñs Trento
* Santa Caterina, e Roccalbegna e proviñs Grosseto
* Santa Caterina Valfurva, e Valfurva e proviñs Sondrio
* Santa Caterina, e Lusiana Conco e proviñs Vicenza
* Santa Caterina, e Pasian di Prato e proviñs Udine
* Santa Caterina, e Malborghetto-Valbruna e proviñs Udine
* Santa Caterina, en Acireale e Meurgêr Catania
* Santa Caterina, e Massaquano, e Vico Equense, e Meurgêr Napoli
* Santa Caterina di Pittinuri, e Cuglieri e proviñs Oristano

#### Dourredennoù

* Santa Caterina, kanol 20 km hed e proviñs Padova etre Prà ad Este ha Vescovana
# Wintoueg

Ur yezh wintouek eo ar wintoueg komzet gant ar bobl-orin ar Wintouned e Norzh Kalifornia.
Ur yezh en arvar an hini eo, ma n'eo ket aet da get dija.

## Gwelet ivez

* Yezhoù wintouek
* Yezhoù penoutiek
# Winog

Winog a oa ur sant brezhon, ganet etre 640 et 650, ha marvet d'ar 6 a viz Du 716, pe 717, e Flandrez. D'ar 6 a viz Du, deiz e varv, e vez goueliet ar sant, hervez giz an iliz katolik.

## Gerdarzh

Winog (pe Winoc, Winok, hep ankouaat ar stummoù kozh Uinnnoc ha Uinoc), a zo un anv brezhonek kozh,
Savet eo an anv diwar ar wrizienn Uinn, a zo gwenn e brezhoneg hon amzer, ha gwyn e kembraeg. Gwennog pe Gwenneg e vije er yezh a vremañ. Anv meur a zen eo bet evit-doare.

## Istor pe vojenn

Hervez ar vojenn e oa niz, pe mab, pe breur, da Yezekael, roue Domnonea. Gant tri c'hile dezhañ, e eontr Judog (pe e vreur?), Madog, hag Arnog, e oa aet da-gaout Bertin, a oa diskibl da sant Kolomban, du-hont e hanternoz Bro ar Franked.
Savet e voe gantañ abati Sint-Winoksbergen, anv flandrezek al lec'h a zo Bergues bremañ er Republik C'hall.
E 685, war c'houlenn sant Omer, e savas un abati all e Wormhout hag eno e voe beziet.

## War-lerc'h e varv

E 1024, distrujet abati Wormhout gant an Normaned, e voe savet un abati nevez gant Baudouin IV e Sint-Winoksbergen. Degaset e voe di relegoù ar sant a oa repuet ur pennad en iliz Saint-Omer.
Da vare an Dispac'h gall e voe distrujet an abati hogozik penn-da-benn; miret e voe an tourioù.

## Lec'hanvadurezh
### Ar sant e Breizh

* Gallout a reer gwelout e anv en anv-lec'h Vignoc, en hanternoz da Roazhon.
* Krediñ a ra lod eo e anv ivez a zo en anv-lec'h Ploeneg, er C'hab Sizhun. War a seblant ez eus fazi aze. Enoret eo ar sant e Ploeneg koulskoude, en iliz Sant Winog.
* Enoret eo ivez e Brieg, Kombrid, Landrevarzeg ha Plourin.
* An anv-se, eme lod, a zo da welout en anv abati Landevenneg, a oa gwechall Lan-to-wenneg.
* Un anv-tiegezh eo e Breizh. Anaout a reer an anvioù Guénec, Guennec, Guennoc, met n'eo ket sur eo ar memes orin.

### Ar sant e Kernev-Veur

* E Kernev-Veur eo enoret sant Wednack ha kavout a reer an anvioù-lec'h Lanwenock ha Landewednack, tost-kar da Landevenneg Breizh.

### Ar sant e Kembre

E Kembre e kaver
* ar sent Gwynnog ha Winoch;
* an anv-lec'h Llanwnog.
N'eo ket sur e vije ar memes den evel sant Breizh avat.
# Winston-Salem (North Carolina)

Winston-Salem zo ur gêr lec'hiet e norzh-kreiz stad North Carolina e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 232 385 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Winston-Salem en ur mod ofisiel e 1766 (Salem) ha 1849 (Winston).

## Kêrioù gevellet

| Bro | Kêr |
| Moldova | Ungheni |
| Ghana | Kumasi |
| Bahamas | Nassau |
| Republik Pobl Sina | Shanghai |
| Kolombia | Bucaramanga |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Winnie the Pooh

Winnie the Pooh zo un arzhig, penntudenn levrioù evit ar vugale savet gant ar skrivagner saoz Alan Alexander Milne (1882–1956).
E 1926 e oa deuet al levr kentañ er-maez, gant an titl "Winnie-the-Pooh". Daou vloaz war-lerc'h e oa bet embannet The House at Pooh Corner (1928). Un nebeud barzhonegoù a voe savet gant Milne ivez diwar-benn an arzhig-se, a voe embannet e-barzh When We Were Very Young (1924) ha Now We Are Six (1927).
Gant an arzour saoz Ernest Howard Shepard (1879–1976) e oa bet skeudennaouet an holl levrioù-se .

## E brezhoneg

* Winnie-ar-pou eo an anv brezhonek en embannadur Emgleo Breiz.

## Pennad kar

* The Many Adventures of Winnie the Pooh
# Winnipeg

Winnipeg eo kêr-benn proviñs Manitoba, e Kanada. Seizhvet kêr vrasañ Kanada eo, hag an hini vrasañ eus kreiz ar vro. Annezet eo gant 727 500 (2016). Emañ kêr Winnipeg e kember ar stêrioù Red River (Rivière Rouge) hag Assiniboine, nepell diouzh al lenn Winnipeg. Rust e vez an amzer eno (war-dro -19 °C well-wazh e miz Genver, ha 19,7 °C e miz Gouere) hag unan eus kêrioù bras yenañ ar bed eo.

## An anv

Dont a ra anv kêr Winnipeg eus an anv-lec'h kreek ᐄᐧᓂᐯᐠ, wînipêk, a dalvez kement ha « dour du », « dour lous ».

## Poblañs

632.837 a dud a oa e 2006, 633 617 annezad a oa e 2011, hag hervez niveradeg 2016 e oant kresket da 727 500. Saozneger a-vihanik eo 95% anezho. Ar galleg (yezh ofisiel all Kanada), an filipineg, an alamaneg, ar pandjabeg hag an ukraineg a zo e-touez ar yezhoù komzet all. 64% eus an dud a zo kristen.

## Tud brudet

* Neil Young en deus tremenet eno ul lodenn eus e vuhez
* Louis Riel, politikour
* Jamie Cudmore, c'hoarier rugbi XV
# Winsum

Winsum (distagañ :) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs Groningen en Izelvroioù. Ar chêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober ar gumun :Abbeweer, Adorp, Aduarderzijl, Alinghuizen, Allersma, Antum, Arwerd, Baflo, Bellingeweer, Beswerd, Bolshuizen, Dingen, De Raken, De Vennen, Den Andel, Duisterwinkel, Ernstheem, Ezinge, Feerwerd, Garnwerd, Groot Wetsinge, Hammeland, Hardeweer, Harssens, Hekkum, Hiddingezijl, Klein Wetsinge, Krassum, Lutje Marne, Lutke Saaksum, Maarhuizen, Obergum, Oldenzijl, Oostum, Ranum, Rasquert, Saaxumhuizen, Sauwerd, Schapehals, Schaphalsterzijl, Schilligeham, Schifpot, Het Schoor, Suttum, Takkebos, Tijum, Tinallinge, Valkum, Wierum, Wierumerschouw, Wildeveld ha Winsum.

## Istor

E 1057 e voe savet Winsum pa voe kendeuzet teir c'hêriadenn : Obergum (norzh), Winsum (kreiz) and Bellingeweer (su). E Winsum e kaver div veilh, div iliz kozh, div ganol hag unan eus tavarnioù koshañ an Izelvroioù. An div veilh, anvet "De Ster" ("ar steredenn") ha "De Vriendschap" ("ar vignoniezh"), a voe savet e 1851 hag e 1801. An ti ma kaver an davarn anvet "De Gouden Karper" (Ar Garpenn alaouret") a zo bet implijet evel tavarn abaoe ar XVI$^{vet}$ kantved.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Winsum ez eus 15 dileuriad :
* PvdA : 4 dileuriad
* CDA : 3 dileuriad
* VVD : 2 zileuriad
* GroenLinks : 2 zileuriad
* ChristenUnie : 2 zileuriad
* GemeenteBelangen : 2 zileuriad
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Winterthur

Winterthur :
| Gwel eus kêr. ||
| Anv alamanek | Winterthur |
| Anv gallek | Winterthour |
| Anv italianek | Winterthur |
| Anv romañchek | Winterthur |
| Melestradurezh ||
| Bro | Suis |
| Kanton | kanton Zürich |
| Distrig | distrig Winterthur |
| Yezh ofisiel | alamaneg Suis |
| Niv. OFS | 0230 |
| Kod post | 8352, 8482, 8400, 8401, 8403, 8404, 8405, 8406, 8408, 8409 |
| Maer | Michael Künzle |
| (Amzer gefridi) | |
| Lec'hienn web | https://stadt.winterthur.ch |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 109 775 ann. |
| Stankter | 1 613 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 29′ 57″ Norzh 8° 43′ 36″ Reter / 47.4992, 8.72671 |
| Uhelder | 439 metr |
| Gorread | 68,07 km² |
| Kumunioù stok | Hettlingen, Seuzach, Dinhard, Rickenbach, Wiesendangen, Elsau, Schlatt, Zell, Illnau-Effretikon, Kyburg, Brütten, Lindau, Pfungen, Oberembrach, Neftenbach |
| kemmañ |
Winterthur (distaget [ˈvɪntərtuːr] en alamaneg) zo ur gêr e hanternoz Suis ha kêr-benn kanton Zürich. Ar c'hwec'hvet kêr vrasañ eo e Suis, gant 106 552 a dud o chom enni e Kerzu 2014. Tost eo Winterthur da Zürich (19 munut gant an tren) ha kalz tud a ra an hent etre an div gêr bemdez evit mont da labourat.
An alamaneg eo ar yezh ofisiel, met un doare alemaneg uhel eo ar yezh pemdeziek evit ar braz eus an dud. En alemaneg ar c'hornad e reer Winti eus ar gêr.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Winterthur gant ar c'hêrioù-mañ :
* Yverdon-les-Bains (Suis)
* La Chaux-de-Fonds (Suis)
* Plzeň (Tchekia)
* Hall in Tirol (Aostria)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Stêr an Intel

Stêr an Intel pe gwazh an Intel (rivière d'Étel e galleg) zo un aber eus Bro-Wened (Breizh).
* Lostenk ha Stêr an Intel gwelet eus Santez-Elen
* Ur vag istrerezh o tremen e-bioù d'ur park istr e Santez-Elen
* Santez-Elen, Stêr an Intel
* Enez Sant-Kado e Belz
* Enez Sant-Kado gwelet eus Santez-Elen
* Pont-Lorois dreist da Stêr an Intel, etre Belz (a-zehou) ha Pleheneg (a-gleiz).
* Toull an Intel.

## Kumunioù douret

* Langedig (andon),
* Lostenk,
* Santez-Elen,
* Lokoal-Mendon,
* Belz,
* An Intel ha Pleheneg (genoù).

## Gwelet ivez

* An Intel
# Stêr ar Bonoù

Stêr ar Bonoù, anvet Ar Sal hag Aber ar Bonoù ivez, zo ur stêr 24 km a hirder dezhi e Breizh, e Bro-Gwened, e departamant ar Mor-Bihan. C'hoarvezout a ra diwar kemmesk dour sall Mor Bihan Gwened ha dour dous ar stêr Sal. Kemberiñ a ra gant Stêr an Alre er Bonoù.
Lesanvet eo Deur Bihan abalamour ma ne c'hall nemet bagoù bihan monet drezi en abeg d'an tre ha d'al lanv.

## Notennoù

* ↑ (fr) SANDRE
* ↑ (fr) LE LITTORAL DE LA FRANCE, TROISIÈME PARTIE DE LORIENT A LA ROCHELLE, PAR CH.-F. AUBERT (V. VATTIER D’AMBROYSE), Lauréat de l’Académie Française, Officier d’Académie, Paris, 1886
# Stêrioù Chile

Sed ur roll eus Stêrioù Chile, eus an norzh d'ar su:

## Pennadoù kar

* Lennoù Chile
* 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 Patrom:Cita publicación
* ↑ Véase en la página «Río San José de Azapa», disponible en: .
* ↑ Véase en la página «Quebrada de Vitor», disponible en: .
* ↑ Véase en la página «Quebrada de Camarones», disponible en: .
* ↑ Véase en la página «Quebrada Camiña o Tana», disponible en: .
* ↑ Véase en la página «Quebrada Retamilla», disponible en: .
* 1 2 3 4 El río Copiapó eus kember ar río Jorquera hag ar río Pulido.
* 1 2 3 4 Ar stêr Loncomilla, 34 km hed, a c'hoarvez eus ar Stêr Perquelauquén (190 km hed) hag ar Stêr Longaví (120 km).
* 1 2 3 Ar reizhad río Yelcho – lenn Yelcho – río Futaleufú a ra 340 km (40+34+246 km), darn eus ar red uhelañ a zo e Arc'hantina.
# Stêranvadurezh

Ar stêranvadurezh eo ar skiant a bled gant studi anvioù ar stêrioù hag an dourredennoù dre vras. Klasket e vez an anvioù e-keñver ar gerdarzh (orin ar ger, pe etimologiezh). Ur studi a bouez eo evit an douriawourien o deus ezhomm anavezout anvioù ar stêrioù a vez studiet ganto.

## Yezhoù orin an anvioù

An anvioù stêrioù koulz ar re a gaver liammet gant an torosennadur (anvioù an uhelennoù hag ar menezioù, dreist-holl) a vez miret e-pad kantvedoù pe milvedoù alies. Alies-tre e chom ar penngef en ur yezh kozh hag aet da get dindan gwiskamant ur yezh all hag en deus aloubet an tiriadoù ma red ar stêr drezo. Koulskoude e vez diaes-tre bezañ sur ma kaver un anv ha ne vefe ket e yezh orin koshoc'h c'hoazh eget ar yezh lakaet evel e hini gant an arbennigourien.

## Anvioù stêrioù e yezhoù indezeuropek

* yezhoù iberek
* yezhoù germanek
* yezhoù keltiek
* yezhoù latin
* yezhoù ligurek
Sell ivez ouzh stêranvadurezh Breizh
# Stêr Ñuble

Ar Stêr Ñuble (Río Ñuble e spagnoleg) a red dre rannvro Ñuble e Chile. Adstêr eo d'an Itata, hag ober a ra an harzoù d'ar proviñsoù Itata, Diguillín ha Punilla, ha d'ar c'humunioù Chillán, San Carlos, Coihueco, San Fabián, Portezuelo ha San Nicolás.
# Stêrioù Belize

Setu brasañ stêrioù Belize, ur vro a zo enni war-dro 35 stêr a ya da aberiñ er Mor Karib.

## Stêrioù
### En hanternoz

* Baracouta Pond
* Fresh Water Creek
* New River
* Northern River
* Hondo River

### E kreiz ar vro

* Belize River
   * Mopan River
   * Macal River
* Manatee River
* Sibun River

### Er gevred

* Big Creek North
* Big Creek South
* Cabbage Haul Creek
* Deep River
* Freshwater Creek
* Mango Creek
* Monkey River
* Mullins River
* North Stann Creek
* Plantation Creek
* Sennis River
* Sittee River
* South Stann Creek

### Er c'hreisteiz

* Golden Stream
* Middle River
* Moho River
* Rio Grande
* Sarstoon River
* Temash River

## Mammennoù

* BERDS map
* Boles, R. 1999. The Sibun River Watershed Atlas.
# Stêr an Alre

Stêr an Alre eo an anv a roer da aber ar stêr Loc'h, 56 km a hirder dezhi e Breizh, e Bro-Gwened, e departamant ar Mor-Bihan. Etre An Alre hag ar Meurvor Atlantel emañ an aber. Kemberiñ a ra gant Stêr ar Bonoù er Bonoù.

## Red
### Kumunioù treuzet

Plaodren (andon) • Lokeltaz • Lokmaria-Gregam • Gregam • Brandevi • Pluvergad • Pleuwigner • Brec'h • Plunered • An Alre.
* Porzh Sant-Goustan en Alre.
# Stêrioù El Salvador

Setu stêrioù brasañ El Salvador, eus ar gwalarn d'ar gevred.
* Río Paz
* Río Cara Sucia
* Río Copinula
* Río Sensunapan
* Río Banderas
* Río Pululuya
* Río Comalapa
* Río Jiboa
* Río Lempa
* Río Torola
* Río Sapo
* Río Sumpul
* Río Acelhuate
* Río Sucio
* Río Ostúa
* Río Jalponga
* Río El Guayabo
* Río El Potrero
* Río El Molino
* Río Grande de San Miguel
* Río Sirama
* Stêr Goascorán
# Émile Hamonic

Émile Eugène Louis Hamonic (25 a viz Eost 1861 e Monkontour - 24 a viz Gouere 1943 e Sant-Brieg) a oa ul luc'hskeudenner hag un embanner kartennoù-post breizhat.
Mab e oa da Émile Hamonic ha da Aimée Duret, marc'hadourien eus Monkontour. Goude bezañ bet deskard e ti ul luc'hskeudenner eus Dinarzh en em stalias e Monkontour ha goude e Sant-Brieg. Rakwelet a reas berzh ar c'hartennoù-post skeudennaouet ha sevel neuze e di-embann (Éditions d'art Hamonic). Berzh a reas e gartennoù gant luc'hskeudennoù eus Breizh pe gant testennoù kanaouennoù Teodor Botrel. Lakaat a reas brezhoneg (Karten-Bost) war lod anezhe rak tomm e oa ouzh ar vro hag ezel eus Kevredigezh Broadel Breizh. Dimeziñ a reas gant Marie Françoise Raineval e 1899 e Sant-Brieg.

## Daveennoù

* ↑ Akt ganedigezh, dielldi Aodoù-an-Arvor
# Émile Lambinet

Jean Charles Émile Lambinet (Versailles, 4 a viz Genver 1815 – Bougival, 30 a viz Kerzu 1877) a oa ul livour gall.
Un deskard da Horace Vernet ha da Jean-Baptiste-Camille Corot e voe ; diganto e teskas ar vicher a weledvaour.

## Oberennoù pennañ
### Reims, Musée des Beaux-Arts

* Chaumière au bord de l'eau, 1854
* Paysage avec cours d'eau, 1856
* Paysage avec cours d'eau, 1856

### Versailles, Musée Lambinet

* Chemin, 1850
* Pêcheurs au bord d'un étang, 1860
* Paysage avec bateliers, 1864
* Paysage d'Île-de-France avec deux personnages au premier plan, 1872
* Le Château des Roches à Bièvres, 1874
* Bord de rivière
* Bords de rivière, l'été
* Bouquet de fleurs
* Rives de la Seine près de Bougival
* Vue prise du Pavillon du Butard près de Versailles.

### Boston, Museum of Fine Arts

* Cour de ferme, 1862
* Village en bord de mer, 1866
* Chemin à travers les champs, 1872
* Pêche à la ligne sur les bords de la Seine, 1872
* Jeune homme pêchant sous des saules
* Lavandières
* Taolennaoueg
* Chaumière au bord de l'eau (1854)
* Paysage avec cours d'eau (1856)
* Paysage avec cours d'eau (1856)
* Cour de ferme (1862)
* Village au bord de la mer (1866)
* Lavandières

## Levlennadur

* Gendre, Catherine & Aubert, Ariane. Peintures du musée Lambinet à Versailles. Paris : Somogy Éditions d'Art, 2003 (ISBN 978-2-85056-938-8)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Ziger-Viallet, Edmond Henri (da-heul Bénézit, Emmanuel). Dictionnaire critique et documentaire des peintres, sculpteurs, dessinateurs & graveurs. Paris, Ernest Gründ, 1924 p. 22. Kavet : 22 Here 2023.

## Notennoù

* ↑ (fr) 'Archives du département des Yvelines'. Kavet : 22 Here 2023.
# Émile Loubet

Émile Loubet a oa ur politikour gall. Ganet e oa d'an 30 a viz Kerzu 1838 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Kerzu 1929, bet e oa bet 45vet Kentañ ministr Bro-C'hall ha seizhvet prezidant ar republik da vare an Trede Republik c'hall. Diplomet war ar Gwir, bet e oa bet maer Montélimar, merzhet e oa bet evel prezegenner a zaore. Dilennet e oa bet e kambr an deputeed e 1876 hag er Sened e 1885.
Lakaet e voe evel ministr republikan dindan Carnot ha Ribot. Bez e voe kentañ ministr Bro-C'hall e 1892. Pa oa Prezidant (1899–1906), e oa bet eus an Diskouezadeg hollvedel e Pariz e 1900. Dindan e resped e voe savet an emglev Entente Cordiale gant ar Rouantelezh-Unanet o tremen dreist ar c'hudennoù savet gant Brezel ar Boer hag an Afer Dreyfus.
# Émile Guépratte

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Paul Émile Amable Guépratte (Granville, 30 a viz Eost 1856 – Brest, 21 a viz Du 1939), a oa un ofiser a vor gall, echu e vicher er renk da vesamiral.

## Buhez
### Yaouankiz

Mab e oa da Charles Émile Guépratte, kabiten lestr, ha da Eugénie Constance Jéhenne, ha mab-bihan d'an amiral breizhat Aimable Constant Jéhenne (1799-1863).
Gant Thérèse Marie Virginie Gourdan e timezas e 1883, ha tri bugel o devoe.
Kentelioù Lise impalaerel Brest a heulias e 1868 a-raok mont da Skol an arme-vor d'ar 1añ a viz Here 1871. E 1883 e tapas ar breved lestr-tarzher.

### En arme

Brudet bras e oa abalamour d'e galonegezh e-kerzh Emgann an Dardanelloù (19 a viz C'hwevrer 1915 - 9 a viz Genver 1916).
Deroet e oa bet dezhañ al lietennoù da-heul :
* Marc'heg al Lejion a enor, 29 a viz Kerzu 1887,
** Ofiser al Lejion a enor, 30 a viz Kerzu 1901,
** Komander al Lejion a enor, 28 a viz Ebrel, 1915,
** Ofiser meur al Lejion a enor, 2 a viz Gouere 1918,
* Urzh Sant-Jord (Impalaeriezh rusian), 28 a viz Kerzu 1916,
* Kordonenn veur Urzh an Erer Gwenn (Serbia), 2 a viz Gwengolo 1917.
# Émile Jourdan

Émile Jourdan, bet ganet d’an 30 a viz Gouere 1860 e Gwened hag aet d’an Anaon e 1931 e Kemperle, a oa ul livour breizhat.
Ganet e oa bet en un tiegezh a reizhourien. Studiañ a reas e Skol an arzoù-kaer e Pariz hag en Académie Julian. Goude bezañ beajet betek Finland war bourzh an Dieudonné en em stalias da vat war ribl an Aven. Mervel a reas, klañv gant ar boeson hag an dienez, e ti ar re gozh e Kemperle.

## Un nebeud oberennoù

War-dro 1900
* Elv
* Loargann e Pont-Aven
* Porzh Brigneau

## Gwelet ivez

* Sintetegezh
* Skol Pont-Aven
* Ernest de Chamaillard
* Émile Bernard
* Paul Gauguin
* Charles Laval
* Henry Moret
# Émile Oustalet

Jean-Frédéric Émile Oustalet, bet ganet d'ar 24 a viz Eost 1844 e Montbéliard (Doubs, Bro-C'hall) hag aet da Anaon d'an 23 a viz Here 1905 e Sant-Kast-ar-Gwildoù (Aodoù-an-Hanternoz, Breizh), a oa ul loenoniour gall.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* A : Aepypodius,
* C : Chenorhamphus,
* F : Fulvetta,
* M : Moupinia,
* S : Spelaeornis.

### Spesadoù

* A
    Anthracoceros marchei (kalao Palawan) ha montani (kalao Sulu),
* C
    Calonectris edwardsii (tort ar C'hab Glas), Compsospiza baeri, Coracornis sanghirensis,
* D : Dicrurus fuscipennis (drongo Komorez),
* H : Humblotia flavirostris,
* L
    Lamprotornis iris, Lophura edwardsi (fazan Edwards),
* M
    Merops revoilii (gwespetaer Somalia), Myiagra freycineti (†), Myrmecocichla tholloni,
* P
    Phedina brazzae, Picus rabieri, Pseudocolopteryx sclateri, Psittaculirostris salvadorii, Ptilinopus marchei,
* S : Sicalis lebruni,
* T
    Thaumatibis gigantea (ibiz meur), Tinamotis ingoufi.

## Notennoù ha daveennoù

* 1 2 3 A-gevret gant Armand David.
* ↑ A-gevret gant Alphonse Milne-Edwards.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Émile Poilvé

Émile Poilvé :
| Ganet | 19 a viz Gwengolo 1903 Megrid |
| Marvet | 11 a viz Here 1962 Leskoed-Lanyugon |
| kemmañ |
Émile Poilvé, bet ganet d'an 19 a viz Gwengolo 1903 e Megrid (Aodoù-an-Hanternoz, Breizh) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Here 1962 e Leskoed-Lanyugon (Aodoù-an-Hanternoz, Breizh), a oa ur gourener breizhat.
Kemeret en devoa perzh e C'hoarioù Olimpek hañv 1928 (en Amsterdam, Izelvroioù), 1932 (e Los Angeles, Stadoù-Unanet Amerika) ha 1936 (e Berlin, Trede Reich) ma voe paket ar vedalenn aour (gouren dieub, rummad 72-79 kg) gantañ. E 1930 e kemeras perzh e Kampionad Europa gouren dieub e Brusel (Belgia) ma voe renket da drivet.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) Disoc'hoù kenstrivadeg gouren dieub e Berlin.
* ↑ (fr) Disoc'hoù kenstrivadeg gouren dieub e Brusel.
# Émile Granville

Émile Granville :
| Emile Granville, gant e verc'h, miz Gouere 2009 ||
| Anv badez | Émile Granville |
| Lesanvioù | |
| Deiziad ganedigezh | 1955 |
| Lec'h ganedigezh | Sen, Il-ha-Gwilen, Breizh |
| Bro | Breizh |
| Sujidigezh | Unvaniezh Demokratel Breizh (1999-2003) Strollad Breizh (2006-bremañ) |
| Micherioù | Kelenner Politikour |
| Skour | UDB (1999-2003) Strollad Breizh (2006-bremañ) |
| Dilennadegoù | Ti-kêr 1989 Redon Bretagne Écologie Ti-kêr Redon Autrement 2001 Dilennadegoù europat evit Strollad Breizh 2009 (pennlistenn kornôg) Ni ho savo Breizh Penn listenn en Il-Ha-Gwilun (2010) |
| Kefridioù politikel | Kuzulier ti-kêr 1995-2001 (tu enep da Alain Madelin, maer) Eil-maer Redon Mouezh aotreet Strollad Breizh (2006-2010) Is-prezidant Strollad Breizh (2010-2012) |
| kemmañ |
Emile Granville zo un emsaver breton brezhoneger oberiant e bro-Redon m'eo genidik anezhi. En em ginnig a ra eus an tu kleiz, ekologour ha kevredadelour breton.
Oberiant eo Emile Granville er bed kevredigezhel ha politikel breizhat. Anavezet eo bet da gentañ e bro-Redon evit e labour kevredigezhel evit difenn an natur, ar brezhoneg hag an adunvaniñ. E penn ar CUAB eo bet e-pad meur a vloaz. Perzh a gemer Emile Granville er bed politikel lec'hel ha breizhat ivez. Ezel eo bet eus meur a strollad politikel ha meur a wech eo aet war ar renk evit dilennadegoù kumun, kanton pe da live Breizh. Er bloavezhioù 2000 eo emezelet e Strollad Breizh hag aet da "vouezh aotreet" ar strollad. Dilennet eo bet da guzulier-kêr e Redon e 2008 goude un emglev gant ar maer tu dehoù liesseurt Vincent Bourget.
Ur bajenn en deus war facebook.

## Brezhoneg

Desket en deus Emile Granville brezhoneg ha lakaet en deus e boan da ziorren plas ar yezh e bro-Redon adalek ar bloavezhioù 80. Savet en deus kevredigezhioù evit kelenn ar yezh d'an dud deuet er vro, en o zouez ar gevredigezh Gwezenn, savet e 1987. Ur wezh dilennet er c'huzul-kêr e 2008 en deus labouret evit ma vefe sinet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kêr Redon, ar pezh a voe graet e 2009.

## Oberennoù

* Marais de Redon et de Vilaine, Histoire, témoignages et patrimoine, embanner Comité Des Marais Et Rivières Du Pays De Redon Et De Vilaine (ISBN 9782952668910)
* Perspectives pour la Nation Bretonne, Yoran embanner, 05/2018 (ISBN 978-2-36785-006-1)

## Liammoù diavaez

* Prezegenn gant Emile Granville degemenner Strollad Breizh (3 a viz Ebrel 2009)
* Sinadur karta Ya d'ar Brezhoneg Ebrel 2009 (Emile Granville, Lena Louarn)
* Emile Granville war Bretons mag (2009)

## Levrlennadur

* Lionel Henry, Dictionnaire biographique du mouvement breton, Yorann embanner (432 pajenn), miz Du 2013 ( ISBN 978-2-916579-59-7)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ 20/04/2009 Lec'hienn ABP gant Philippe Argouarc'h: "ABP o atersiñ Emile Granville
* ↑ 25/05/2009 Lec'hienn taurillon.org "Strollad Breizh war ar renk evit an dilennadegoù europat (fr)
* ↑ 29/01/2010 Lec'hienn Nousteferonsbretagne (fr)
* ↑ Lionel Henry, Dictionnaire biographique du mouvement breton, Yorann embanner (432 pajenn), miz Du 2013 ( ISBN 978-2-916579-59-7) pajenn 169
* ↑ 27/09/2013 Ouest France: Emile Granville ar brezhoneger (fr)