OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Cittura

Cittura :
| Cittura cyanotis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Anv skiantel ||
| Cittura Kaup, 1848 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Cittura a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ dirediged, krouet e 1848 gant an naturour alaman Johann Jakob Kaup (1803-1873).

## Spesadoù

Daou spesad dirediged a ya d'ober ar genad :
* Cittura cyanotis,
* Cittura sanghirensis.
O c'havout a reer e takadoù 'zo eus Indonezia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alcedinidae/Cittura (lennet e-barzh d'an 11 a viz Genver 2025).
# Cittura cyanotis

Cittura cyanotis :
| Cittura cyanotis. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Genad : | Cittura |
| Anv skiantel ||
| Cittura cyanotis (Temminck, 1824) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Cittura cyanotis a zo ur spesad evned eus kerentiad an Alcedinidae.
Anvet e voe Dacelo cyanotis (kentanv) da gentañ-penn (e 1824) gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned bras dreist-holl.

## Annez

Brosezat eo ar spesad en inizi Lembeh ha Sulawesi.

## Liammoù diavaez

* (en) Cittura cyanotis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Cittura cyanotis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Cittura cyanotis war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Myiophobus

Myiophobus :
| Myiophobus fasciatus, luc'hskeudennet e Registro (stad São Paulo, Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Anv skiantel ||
| Myiophobus Reichenbach, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Myiophobus zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Eizh (8) spesad golvaneged a ya d'ober ar genad. O c'havout a reer e Kreiz ha Suamerika, pemzek (15) isspesad dezhe en holl.

### Myiophobus flavicans

* Pemp (5) isspesad : M. f. flavicans • perijanus • venezuelanus • caripensis • superciliosus.

### Myiophobus phoenicomitra

* Daou (2) isspesad : M. p. litae • phoenicomitra.

### Myiophobus inornatus,

* Isspesad ebet.

### Myiophobus roraimae

* Tri (3) isspesad : M. r. sadiecoatsae • roraimae • rufipennis.

### Myiophobus cryptoxanthus

* Isspesad ebet.

### Myiophobus fasciatus

* Pemp (5) isspesad : M. f. furfurosus • fasciatus • saturatus • auriceps • flammiceps.

### Myiophobus crypterythrus

* Isspesad ebet.

### Myiophobus rufescens

* Isspesad ebet.

## Dasparzh ar spesadoù

| Anv skiantel | Tiriadoù |
| Myiophobus flavicans | Kolombia, Ecuador, Perou ha Venezuela. |
| Myiophobus phoenicomitra | Kolombia, Ecuador ha Perou. |
| Myiophobus inornatus | Bolivia ha Perou. |
| Myiophobus roraimae | Bolivia, Brazil, Kolombia, Ecuador, Guyana, Perou ha Venezuela. |
| Myiophobus cryptoxanthus | Ecuador ha Perou. |
| Myiophobus fasciatus | Costa Rica dre VBolivia, Uruguay hag Arc'hantina. |
| Myiophobus crypterythrus | Mervent Kolombia, kornôg Ecuador ha gwalarn Perou. |
| Myiophobus rufescens | Kornôg Perou ha norzh Chile. |

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Myiophobus (#15250-15273) @ IOC World Bird List Version 14.2. Kavet : 10 Gen 25.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mobile

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Mobile zo un anv meur a dra.

## Lec’hioù

* Mobile, ur gêr en Alabama.
* Mobile, ur gêriadenn en Arizona.

## Stêr

* Mobile, ur stêr en Alabama.
# France

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
France, anv Bro-C'hall e galleg, zo ivez un anv-tud, anv-badez hag anv-tiegezh, hag anv meur a dra all.

## Tud
### Anv-badez

Un anv-badez gallek, slovenek (deveret eus an anv Franciscus) ha tchekek eo.
* France Prešeren (1800-1849), barzh sloven
* France Castel (1944 - ), ganet Francine Bégin, kanerez kebekat
* France Gall (1947-2018), ganet Isabell Gall, kanerez c'hall

### Anvioù kevrennek

* Anne-France
* Marie-France
** Marie-France Pisier (1944-2011), aktourez c'hall

### Anv-tiegezh

* Anatole France, anv-pluenn ar skrivagner François-Anatole Thibault (1844–1924)
* Pierre Mendès France (1907–1982), kentañ ministr Bro-C'hall
* Cécile de France (g. e 1975), aktourez velgiat
Lafrance zo ivez un anv-tiegezh e Kebek.

## Anvioù lec'h

* Petite France, anv all karter ar givijerien e Straßburg
* Petty France, un anv-lec'h e Bro-Saoz
* Little France, ur c'harter e Dinedin

### Noblañsoù

* Agnès de France
* Blanche de France
* Cécile de France
* Charles de France
* Claude de France
* Henri de France
* Jean de France
* Jeanne de France
* Louis de France
* Marguerite de France
* Marie de France
* Philippe de France
* Robert de France

## Kompagnunezhioù

* anv meur a chadenn skinwel:
** France 2
** France 3
*** France 3 Bretagne
** France 4
** France 5
** France 24, ur chadenn c'hall etrebroadel
* France (lestr), savet gant Chanterioù an Atlantel ha moret e 1962
* Ouest-France, kazetenn c'hall e kornôg Frañs
* Radio France, kompagnunezh skingomzoù publik gall ha gallek, enni ar skingomzoù-mañ :
** France Bleu Breizh Izel, France Bleu Armorique ha France Bleu Loire-Océan
** France-Inter
** France-Info
** France-Culture
** France-Musique
** Radio France Internationale, skingomz gall etrebroadel
* France Télécom, anv kozh Orange
* Gaz de France, pe GDF
* Électricité de France, pe EDF
* TDF, embregerezh war an dachenn niverel ha kleweled

## Sportoù

* Tour de France, pe Tro Bro-C'hall
* Stade de France, sportva e-kichen Pariz
# Pelargopsis

Pelargopsis :
| Pelargopsis amauroptera, luc'hskeudennet e Sundarbans (Kornôg Bengal, India). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Anv skiantel ||
| Pelargopsis Gloger, 1841 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Pelargopsis a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ dirediged, krouet e 1841 gant al loenoniour alaman Constantin Wilhelm Lambert Gloger (1803-1863).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad a ya d'ober ar genad :
* Pelargopsis amauroptera,
* Pelargopsis capensis,
** P. c. burmanica, capensis, cyanopteryx, floresiana, gigantea, gouldi, innominata, intermedia, javana, malaccensis, osmastoni, simalurensis ha sodalis.
* Pelargopsis melanorhyncha
** P. m. dichrorhyncha, eutreptorhyncha ha melanorhyncha.
C'hwezek (16) isspesad en holl ; o c'havout a reer en Azia ar Su.

## Rummatadur

Renket e veze an tri spesad er genad Halcyon kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alcedinidae/Pelargopsis (lennet e-barzh d'an 11 a viz Genver 2025).
# Lacedo

Lacedo :
| Ur barez Lacedo pulchella, luc'hskeudennet e Park broadel Khao Yai (Thailand). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Anv skiantel ||
| Lacedo Reichenbach, 1851 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Lacedo a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1851 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

N'eus nemet ur spesad dirediged er genad-mañ : Lacedo pulchella, tri isspesad — L. p. amabilis, melanops ha pulchella — dezhañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alcedinidae/Lacedo (lennet e-barzh d'an 11 a viz Genver 2025).
# Lacedo pulchella

Lacedo pulchella :
| Ur par L. pulchella, luc'hskeudennet e Park broadel Kaeng Krachan (Phetchaburi-Prachuap Khiri Khan, Thailand). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Genad : | Lacedo |
| Anv skiantel ||
| Lacedo Reichenbach, 1851 ||
| Anv skiantel ||
| Lacedo pulchella (Horsfield, 1821) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Lacedo pulchella a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Alcedinidae.
Anvet e voe Dacelo pulchella (kentanv) da gentañ-penn (e 1821) gant an naturour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859). Ar spesad nemetañ er genad Lacedo an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned bras ha, bep an amzer, diwar saorianed bihan.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Azia ar Gevred :
* Lacedo pulchella amabilis, (Hume, 1873), e kreisteiz Myanmar, Thailand, kreisteiz Viêt Nam,
* L. p. melanops, e Borneo ha Bangka,
* L. p. pulchella, e Malezia, Sumatera, Jawa ha hanternoz inizi Natuna.

## Liammoù diavaez

* (en) Lacedo pulchella el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Lacedo pulchella e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Lacedo pulchella.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Italianeg

An italianeg a zo ur yezh renket e-touez ar yezhoù romanek, ar re-mañ e familh ar yezhoù indez-europek. Meur a rannyezh (ha sokiolektenn) italek-romanek a vez kavet. En Italia hag e Suis (kanton Ticino) e vez komzet hag e kumuniezhoù an Italianed divroet er bed a-bezh.
Evel meur a yezh Stad eo an italianeg modern ur rannyezh hag he deus graet berzh er-maez eus he fastell-vro, rannvro Toskana. Ar rannyezh toskan, an hini komzet ha skrivet e kêrioù Firenze, Pisa ha Siena, a zo aet da vezañ yezh Italia a-bezh, peogwir eo an hini vrudetañ e-keñver ar sevenadur hag dreist-holl al lennegezh. E toskaneg eo bet skrivet levrioù Dante Alighieri, Petrarca ha Boccaccio a vez sellet outo evel an tri skrivagner italianek brasañ.
Brud Firenze, ur gaer a geoded, galloudus ha pinvidik a-gozh, kentañ kêrbenn Italia, a zo bet ur fed a-bouez ivez.

## Italianeg ha brezhoneg
### Gerioù brezhonek a orin italianek (geriadur An Here)

Deuet ez eus un nebeud gerioù italianek e brezhoneg, dre hanterouriezh ar galleg peurvuiañ.
* mandolinenn (It: mandolino)
* piano (It: piano)
* pizza (It: pizza)
* spaghetti (It: spaghetti)

### Geriadurioù

* Geriadurig brezhoneg/italianeg, Yoran Embanner

### Oberennoù italianek bet troet e brezhoneg

* LearnItaliano.net
* Boccaccio, G., Ar marvailher italiat, troet gant Alan Brenn, Emb. Gwalarn, 1931
* Dante, An Divina Commedia, troet gant Pêr Bourdellez, Imbourc'h, 1977
* Manzoni A., Danvez Priedoù troet gant Pêr Bourdellez, Mouladurioù Hor Yezh, 1986
* Silvestri, B., Avel-draezh, troet gant Aline Gleoneg, Ti embann Al Lanv, 2003

## Notennoù

* ↑ Berloco 2018
* Serianni, Luca (2000). Italiano (in it). Milan : Garzanti.
* Berloco, Fabrizio (2018). The Big Book of Italian Verbs: 900 Fully Conjugated Verbs in All Tenses. With IPA Transcription, 2nd Edition (in en). Lengu. ISBN 978-8894034813.

## Yezh ar sinoù

* Ar re vouzar a ra gant Yezh ar sinoù italianek.
# Halcyon

Halcyon :
| Halcyon albiventris, luc'hskeudennet e Park broadel Kruger (Suafrika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Anv skiantel ||
| Halcyon Swainson, 1821 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Halcyon a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ dirediged, krouet e 1821 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855).

## Gerdarzh

Eus anv Alkyone, e mojennoù Hellaz kozh.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daouzek spesad a ya d'ober ar genad :
* an diredig kabell gell (Halcyon albiventris)
** H. a. albiventris, orientalis, prentissgrayi ha vociferans,
* an diredig kein gell (Halcyon badia),
* an diredig rizennek (Halcyon chelicuti)
** H. c. chelicuti hag eremogiton,
* an diredig ruz (Halcyon coromanda)
** H. c. bangsi, claudiae, coromanda, linae, major, minor, mizorhina, pelingensis, rufa ha sulana,
* an diredig Java (Halcyon cyanoventris),
* Halcyon gularis,
* an diredig penn gris (Halcyon leucocephala)
** H. l. acteon, hyacinthina, leucocephala, pallidiventris ha semicaerulea,
* an diredig jave glas (Halcyon malimbica)
** H. m. dryas, forbesi, malimbica ha torquata,
* an diredig kabell du (Halcyon pileata),
* an diredig Senegal (Halcyon senegalensis),
** H. s. cyanoleuca, fuscopileus ha senegalensis,
* diredig ar mangrovennoù (Halcyon senegaloides),
* an diredig jave gwenn (Halcyon smyrnensis)
** H. s. fokiensis, fusca, perpulchra, saturatior ha smyrnensis.
Tri isspesad ha tregont (33) en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alcedinidae/Halcyon (lennet e-barzh d'ar 16 a viz C'hwevrer 2016).
# Diredig kabell gell

Diredig kabell gell :
| Un diredig kabell gell. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Genad : | Halcyon |
| Anv skiantel ||
| Halcyon albiventris (Scopoli, 1786) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An diredig kabell gell a zo un evn, Halcyon albiventris an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Afrika issahara.
# Diredig kein gell

Diredig kein gell :
| Un diredig kein gell. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Genad : | Halcyon |
| Anv skiantel ||
| Halcyon badia J.Verreaux & É.Verreaux ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An diredig kein gell a zo un evn, Halcyon badia an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Afrika issahara.

## Liammoù diavaez

* (en) Halcyon badia war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Halcyon badia war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Daveennoù

* ↑ Halcyon badia war al lec'hienn Avibase.
# Diredig rizennek

Diredig rizennek :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Genad : | Halcyon |
| Anv skiantel ||
| Halcyon chelicuti Stanley, 1814 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An diredig rizennek (Halcyon chelicuti) zo un evn a vev en Afrika issahara.
# Diredig ruz

Diredig ruz :
| Un diredig ruz. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Genad : | Halcyon |
| Anv skiantel ||
| Halcyon coromanda (Latham, 1790) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An diredig ruz a zo un evn, Halcyon coromanda an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Azia.

## Liamm diavaez

* Halcyon coromanda war al lec'hienn Avibase.
# Diredig Java

Diredig Java :
| Un diredig Java. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Genad : | Halcyon |
| Anv skiantel ||
| Halcyon cyanoventris Vieillot, 1818 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An diredig Java a zo un evn, Halcyon cyanoventris an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Indonezia.
# Diredig ar mangrovennoù

Diredig ar mangrovennoù :
| Halcyon senegaloides. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Genad : | Halcyon |
| Anv skiantel ||
| Halcyon senegaloides Smith, 1834 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Diredig ar mangrovennoù a zo ur spesad evned, Halcyon senegaloides an anv skiantel anezhañ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad anezhañ :
* Halcyon senegaloides (ranivorus), eus aodoù Somalia da dTanzania, Zanzibar, inizi Pemba ha Mafia,
* H. s. (senegaloides), war aodoù gevred Afrika (eus Mozambik da Suafrika).

## Liammoù diavaez

* (en) Halcyon senegaloides war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Halcyon senegaloides war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Halcyon senegaloides war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Diredig Senegal

Diredig Senegal :
| Halcyon senegalensis, luc'hskeudennet e Botswana. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Genad : | Halcyon |
| Anv skiantel ||
| Halcyon senegalensis (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An diredig Senegal a zo ur spesad evned, Halcyon senegalensis an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Alcedo senegalensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1766) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika :
* Halcyon senegalensis cyanoleuca, eus kreisteiz Angola ha kornôg Tanzania da Suafrika,
* H. s. fuscopileus, eus Sierra Leone da greisteiz Nigeria ha da Republik Demokratel Kongo ha hanternoz Angola,
* H. s. senegalensis, eus Senegal ha Gambia da Etiopia ha hanternoz Tanzania.

## Liammoù diavaez

* (en) Halcyon senegalensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Halcyon senegalensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Halcyon senegalensis.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Diredig penn gris

Diredig penn gris :
| H. leucocephala, luc'hskeudennet e Park broadel Lenn Manyara (Arusha-Manyara, Tanzania). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Genad : | Halcyon |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Anv skiantel ||
| Halcyon leucocephala (Müller, 1776) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An diredig penn gris a zo ur spesad evned, Halcyon leucocephala an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Alcedo leucocephala (kentanv) da gentañ-penn (e 1776) gant al loenoniour alaman Philipp Ludwig Statius Müller (1725-1776).
Evned broadel ar c'hKab Glas eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned peurvuiañ.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* Halcyon leucocephala acteon, er C'hab Glas,
* H. l. hyacinthina, eus gevred Somalia da dTanzania,
* H. l. leucocephala, eus Gambia ha Senegal da walarn Somalia, hanternoz Tanzania ha hanternoz Republik Demokratel Kongo (RDK),
* H. l. pallidiventris, eus kreisteiz RDK da walarn Tanzania hag eus kreisteiz da hanternoz Suafrika,
* H. l. semicaerulea, e mervent Ledenez Arabia.

## Liammoù diavaez

* (en) Halcyon leucocephala war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Halcyon leucocephala war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Halcyon leucocephala el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Halcyon leucocephala.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Diredig jave glas

Diredig jave glas :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Genad : | Halcyon |
| Anv skiantel ||
| Halcyon malimbica (Shaw, 1811) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An diredig jave glas (Halcyon malimbica) a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Coraciiformes.

## Annez hag isspesadoù

Al labous a gaver ar pevar isspesad anezhañ$^,$ :
* Halcyon malimbica torquata, eus Senegambia da c'hGinea-Bissau ha kornôg Mali,
* H. m. forbesi, eus Sierra Leone da gornôg Kameroun hag enez Bioko.
* H. m. dryas, enez Príncipe,
* H. m. malimbica, eus Kameroun da Ouganda ha Zambia.

## Liammoù diavaez

* (en) Halcyon malimbica war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Halcyon malimbica war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Daveennoù

* ↑ Halcyon malimbica war al lec'hienn Avibase.
* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Halcyon malimbica.
# Diredig jave gwenn

Diredig jave gwenn :
| Un diredig jave gwenn, luc'hskeudennet e Karnataka (India). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Coraciiformes |
| Kerentiad : | Alcedinidae |
| Genad : | Halcyon |
| Anv skiantel ||
| Halcyon smyrnensis (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An diredig jave gwenn (liester : dirediged jave gwenn) a zo ur spesad evned, livioù flamm dezhañ, Halcyon smyrnensis an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Alcedo smyrnensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778). Anv kozh kêr İzmir (Anatolia, Turkia) — Smirn — a c'haller anavezout en anv skiantel.

## Boued

Bevañ a ra diwar breizhoù a bep seurt : amprevaned, buzhug, kresteneged bras, krignerien, naered, pesked, raned, ha laboused bihan zoken.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
* Halcyon smyrnensis fokiensis, e kreisteiz ha reter Sina, Taiwan ha Hainan,
* H. s. fusca, e kornôg India ha Sri Lanka,
* H. s. perpulchra, eus Bhoutan da reter India, Indez-Sina, Malezia ha kornôg Jawa,
* H. s. saturatior, Hume, 1874, en Inizi Andaman,
* H. s. smyrnensis, eus kreisteiz Turkia da viz Egipt, eus Irak da walarn India.

## Liammoù diavaez

* (en) Halcyon smyrnensis war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Halcyon smyrnensis war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pêrig Herbert, “Anvioù laboused Europa, pennad 9”, Hor Yezh niv. 203-204, Gwengolo-Kerzu 1995, p. 46.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Halcyon leucocephala.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Emgann Kherson

Emgann Kherson a oa bet stourmet etre nerzhioù lu Rusia ha nerzhioù lu Ukraina. Kroget e oa d'ar 24 a viz C'hwevrer 2022 hag echuet d'an 2 a viz Meurzh 2022, evel ul lodenn eus Brezeliadenn Su Ukraina e-kerzh Aloubadeg Ukraina gant Rusia.
Kherson e oa bet ar c'hentañ kêr vras, hag ar gêr-benn rannvroel nemeti, da vezañ aloubet gant nerzhioù lu Rusia abaoe penn kentañ o argadenn er su. Eus tu Ukraina e oa bet 300 a dud lazhet d'an nebeutañ, trevourien ha soudarded. Evit Rusia n'eus sifr ebet, met Ukraina a embann e oa bet uhel ar c'holloù.