OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Saint-Ovin

Saint-Ovin :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi Avranchin |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Avranches |
| Kanton | Ducey hag Avranches |
| Kod kumun | 50531 |
| Kod post | 50220, 50300 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Poulain 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Avranches - Mont-Saint-Michel |
| Lec'hienn web | https://www.saint-ovin.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 767 ann. (2020) |
| Stankter | 59 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 36 m — brasañ 193 m |
| Gorread | 12,93 km² |
| kemmañ |
Saint-Ovin zo ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Ducey hag e Distrig Avranches. Lakaet e voe en Arondisamant Avranches e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 36 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,89% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas tri milour eus ar gumun.

#### Kemm anv ha kumunioù kevredet

* D'ar 1añ a viz Genver 1973 e voe kemmet anv ar gumun, eus Saint-Osvin da Saint-Ovin.
* E 1973 e voe kengevredet kumunioù Saint-Osvin, La Boulouze ha Le Mesnil-Ozenne, an div-mañ o viret ur statud kumun gevreet. E 1985 e teuas Le Mesnil-Ozenne da vout ur gumun distag da vat en-dro.

### XXI$^{vet}$ kantved

* E 2018 eo bet kendeuzet kumunioù La Boulouze ha Saint-Ovin da vat.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Owen.
* Iliz katolik Sant Owen, XVIII$^{vet}$ kantved, e bourk Saint-Ovin.
* Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol, XVIII$^{vet}$-XIX$^{vet}$ kantvedoù, e La Boulouze.
* Monumant ar re varv e-tal iliz katolik Sant Owen, luc’hskeudennoù$^,$.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2010

Niver a annezidi

## Melestradurezh
### Kantonioù

* E Kanton Avranches emañ kumun Saint-Ovin a orin, e hini Ducey emañ kumun gevredet La Boulouze.

### Maered

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Gouhere 2020 | → bremañ | Christian Poulain | digostezenn | Retredad |
| 2001 | 2020 | Fernand Badier | Unvaniezh evit ul Luskad Poblel | |
| Even 1995 | Meurzh 2001 | Brigitte Morice | digostezenn | |
| ? | ? | Raymond Lerée | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kanton Ducey

Kanton Ducey :
| Ar c’hanton en Arondidamant Avranches. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant(où) | Avranches |
| Kod kanton | 50 13 |
| Pennlec'h | Ducey |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 7 611 ann. (2012) |
| Gorread | 97,44 km² |
| Stankter | 78 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 12 |
| kemmañ |
Kanton Ducey a oa ur rann velestradurel e Bro-C'hall e departamant Manche hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

12 kumun a yae d’ober ar c’hanton :
* Céaux ;
* Les Chéris ;
* Courtils ;
* Crollon ;
* Ducey ;
* Juilley ;
* Marcilly ;
* Le Mesnil-Ozenne ;
* Poilley ;
* Précey ;
* Saint-Ovin ;
* Saint-Quentin-sur-le-Homme.
# Sjón

Sjón :
| poltred gant Hordur Sveinsson ||
| Anv ofisiel | Sigurjón Birgir Sigurðsson |
| Anv pluenn | Sjón |
| Obererezh | Romantoù, romantoù evit ar re yaouank, barzhonegoù, pozioù |
| Ganedigezh | 27 a viz Eost 1962 |
| Enorioù | Priz romant gwellañ ar bloaz (roet gant levrierien Finland) 2005 gant Argóarflísin Priz lennegezh Kuzul an Norzh 2005 gant Skugga-Baldur Priz DV Newspaper Culture / Literature 2002 gant Með titrandi tár The Icelandic Broadcasting Service Writers Fund 1998 for contribution to Icelandic literature Priz DV Newspaper Culture / Literature, 1995 gant Augu þín sáu mig |
| kemmañ |
Anv-pluenn Sigurjón Birgir Sigurðsson (27 a viz Eost 1962) eo Sjón. Ur skrivagner ha barzh islandat eo. E Reykjavík emañ o chom. Romantoù, romantoù evit ar re yaouank ha barzhonegoù a vez skrivet gantañ. Meur a briz lennegel en deus bet, met brudet eo dreist-holl evit bezañ skrivet pozioù kanaouennoù Björk : "Isobel", "Bachelorette", "Jóga", "Oceania", skrivet a-ratozh evit C'hoarioù Olimpek 2004, ha "Wanderlust". E 2001 e voe anvet asambles gant Lars von Trier ha Björk en oscar gant ar ganaouenn "I've Seen it All" , a glever er film Dancer in the Dark.
Kanet en deus bet ivez tonioù Sugarcubes.
E 1987 e voe embannet e zastumad barzhonegoù kentañ, titlet Sýnir.

## E oberenn

Romantoù
* "Rökkurbýsnir", 2008
* "Argóarflísin", 2005
* "Skugga-Baldur", 2003
* "Með titrandi tár", 2001
* "Augu þín sáu mig", 1994
* "Engill, pípuhattur og jarðarber", 1989
* "Stálnótt", 1987
Barzhonegoù
* "Ljóðasafn", 2008
* "söngur steinasafnarans", 2007
* "myrkar fígúrur", 1998
* "Ég man ekki eitthvað um skýin", 1991
* "Drengurinn með röntgenaugun", 1986
* "Leikfangakastalar", 1986
* "Oh, Isn't it Wild?", 1985
* "Sjónhverfingabókin", 1983
* "Reiðhjól blinda mannsins", 1982
* "Hvernig elskar maður hendur?", 1981
* "Birgitta", 1979
* "Madonna", 1979
* "Sýnir", 1978
Levrioù evit ar vugale
* "Sagan af furðufugli", skeudennoù gant Daði Guðbjörnsson, 2002
* "Númi og höfuðin sjö", skeudennoù gant Halldór Baldursson, 2000
* "Sagan af húfunni fínu", skeudennoù gant Halldór Baldursson, 1995

## Liammoù diavaez

* Sjón e lec'hienn levraoueg kêr Reykjavík
* Sjón e lec'hienn Priz lennegezh Kuzul an Norzh
* A.S. Ur pennad diwar-benn Skugga-Baldur e lec'hienn The Times
* Ur pennad diwar-benn Argóarflísin (e daneg)
* Lec'hienn Bjartur, embanner levrioù Sjón
# Europa (kevandir)

    Gant ar ger Europa e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Europa (disheñvelout).
Ur c'hevandir eo Europa, hervez lod ne vefe nemet un iskevandir eus an hollad brasoc'h a vez graet Eurazia anezhañ.

## Orin an anv

Dont a ra an anv eus ar briñsez Europa, merc'h d'ar roue Sidon ha honnezh, hervez ar vitologiezh c'hresian, a oa bet skrapet gant Zeus peogwir e vage karantez outi. Europa ne gredas ket nac'h mont war kein an doue p'en doa kemeret stumm un tarv kaer ha jentil-tre. Lammat a reas Zeus dreist gorre ar mor betek Kreta, enez e c'hanedigezh. Eno e c'hanas Europa Minos ha Rhadamantos, barnerien ar re varv. Roet e voe anv Europa d'ar c'hevandir, a oa chomet dizanv c'hoazh, da heul ur soñj deuet d'ar briñsez pa oa ur grennardez anezhi.

## Douaroniezh
### Bevennoù Europa

Dre m'eo Europa un iskevandir muioc'h eget ur c'hevandir end-eeun eo kemm-digemm ar bevennoù anezhañ. Hervez an douaroniourien e heuilh ez eo bevennoù gant ar Mor Kreizdouar, strizh-mor Bosfor, Menez Elbruz ha Menez-Oural. Evit abegoù istorel, politikel ha sevenadurel e vez ledetoc'h Europa a-wechoù : Armenia, Island ha Kiprenez zo lakaet da europat ivez neuze ; e Kuzul Europa emañ Armenia ha Kiprenez.

## Istor
### Ragistor

E Breizh eo bet kavet ar roudenn goshañ lezet gant un tantad graet gant mab-den war-dro 400 000 bloaz zo e mougev Menez Dregan, war an aod e Ploeneg).

### Krennamzer

Kalz brezelioù a voe renet etre broioù Europa.

### Istor nevez

Peogwir o deus bet c'hoant da berc'hennañ kalz broioù all war ar bed eo en em gannet broioù Europa kenetrezo. Se eo abeg ar c'hentañ brezel-bed (1914-1918). Pa voe echu ar brezel-se e voe izelaet ha mezhekaet Alamagn gant Bro-C'hall, setu perak e voe an brezel-bed nevez (1939-1945).
Ur wech echu an Eil Brezel-bed, setu troc'het Europa etre Europa ar C'hornôg, a-du gant Amerikaned, hag Europa ar Reter, dindan beli an Unaniezh Soviedel.
Kroget e voe da unvaniñ broioù Europa ar c'hornôg goude an Eil Brezel-bed. E dibenn an XX$^{vet}$ kantved ez eas ar bed komunour d'ar strad, pa voe diskaret moger Berlin d'an 8 a viz Du 1989 ; setu perak e vez klasket bremañ unaniñ broioù Europa ar reter gant reoù ar c'hornôg.

## Doareoù da rannañ Europa

* Un doare da rannañ Europa hervez an Istor hag ar sevenadur
* Europa ar yezhoù

## Gwelet ivez

* Europa ar C'hornaoueg
* Europa ar C'hreiz
* Europa ar Gevred
* Europa an Norzh
* Europa ar Reter
* Europa ar Su
* Kuzul Europa
* Unaniezh Europa

## Levrlennadur

* (fr) Étienne François & Thomas Serrier (renerien), Europa, notre histoire: L'Héritage européen depuis Homère, Les Arènes, 2017 (ISBN 978-2-35204-603-5)

## Liammoù diavaez

* Evropa / Europa / Europe
* [Diwar-benn skouer Suis evit Europa ]
Kevandirioù ha rannvedoù :
| Norzhamerika | Europa | Eurazia | Azia |
| Amerikaoù | Eurafrazia | Okeania | Aostralia |
| Suamerika | Afrika | Antarktika | Gourgevandirioù kozh : Gondwana • Laurazia • Pangea • Rodinia |
# Ousama ben Laden

Ousama ben Mohamed ben Awad ben Laden (arabeg: أسامة بن محمد بن عوض بن لادن‎, Usāmah bin Muḥammad bin ‘Awaḍ bin Lādin), ganet d'an 10 a viz Meurzh 1957 e Riyadh (Arabia Saoudat ha marvet d'an 2 a viz Mae 2011) a oa un stourmer islamour, genidik eus ur familh saoudat brudet. Lazhet e oa gant soudarded amerikan d'an 2 a viz Mae 2011 e Abbottabad e norzh Pakistan, goude bloavezhioù a strivoù evit tapout anezhañ. Edo Ben Laden e-touez an dek torfedour ar muiañ klasket gant an FBI abaoe 1998.

## Ur stourmer islamour

Ousama ben Laden e oa krouer ha pennrener an aozadur anvet al-Qaeda, gwall vrudet abalamour da walldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001 er Stadoù-Unanet, ha da veur a walldaol bras a-enep keodediz eus broioù ar c'hornôg (bombezadeg e 1998 war kannatioù ar Stadoù-Unanet da skouer). Abaoe 2001 e oa Ousama ben Laden hag e aozadur gwennoù pennañ e-kerzh Brezel a-enep ar Sponterezh renet gant ar Stadoù-Unanet. E-pad bloavezhioù diwezhañ e vuhez edo Ben Laden ha renerien all Al-Qaeda kuzhet e-kichen harzoù Afghanistan ha rannvroioù renet ez-kevredadel Pakistan.
Daoust da vezañ gwelet evel un haroz gant lod, ne oa ket gwelet mat gant tout ar vuzulmaned, na gant tout an islamourien zoken.
# Tierceville

Tierceville :
| Ar gêriadenn. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Caen |
| Kanton | Bretteville-l'Orgueilleuse |
| Kod kumun | 14690 |
| Kod post | 14480 |
| Maer Amzer gefridi | Catherine Blouet (dileuriet) 201è-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes d'Orival |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 157 ann. (2018) |
| Stankter | 60 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 7 m — brasañ 59 m |
| Gorread | 2,62 km² |
| kemmañ |
Tierceville a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall. Bodet e voe gant div gumun all d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Ponts-sur-Seulles.

## Douaroniezh

* Un doued hag ur pont dreist d'ar Seulles e Tierceville.
* War lez ar stêr Seulles emañ Tierceville.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944: dieubet e voe Tierceville d'ar 6 a viz Even gant Kanadianed ar Royal Winnipeg Rifles deuet eus Juno Beach ha soudarded eus ar 7th Battalion Green Howards Regiment (Rouantelezh-Unanet) deuet eus Gold Beach.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar maner.
* Iliz katolik Sant Varzhin, luc'hskeudennoù.
* Ar maner.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2018

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)bataille-normandie tierceville
* ↑ (fr)Skeudennoù - Clochers de France
# Oleksandr Usyk

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Oleksandr Usyk zo ur bokser ukrainat bet ganet e Simferopol (en URSS da neuze) d'ar 17 a viz Genver 1987.
Kampion ar bed eo bet e daou rummad disheñvel – pounner-skañv da gentañ ha pounner da c'houde. Bep taol eo deuet da benn da vezañ kampion ar bed "unanet" : pevar c'hevread zo e bed ar boks, gant pep a c'houriz, ha deuet eo a-benn da gaout ar pevar gouriz-se war un dro en daou rummad. Ur ral eo en istor ar boks : an dra-se zo kaoz e c'haller lavaret dija ez eo Oleksandr Usyk unan eus ar re wellañ en istor ar sport-se. Kampion olimpek eo bet ivez pa oa amatour, e C'hoarioù 2012 e Londrez.

## Bokser a-vicher

Gounezet en deus Oleksankr Usyk 22 grogad diwar 22 (14 dre KO ha 8 dre ziviz).
| Niv. | Eneber | Trec'h | Deiziad | Lec'h |
| 22 | Tyson Fury | DD | 18 Mae 2024 | Riyadh, Arabia Saoudat |
| 21 | Daniel Dubois | KO | 26 Eost 2023 | Wrocław, Polonia |
| 20 | Anthony Joshua | DD | 20 Eost 2022 | Jeddah, Arabia Saoudat |
| 19 | Anthony Joshua | DG | 25 Gwengolo 2021 | London, Bro-Saoz |
| 18 | Derek Chisora | DG | 31 Here 2020 | London, Bro-Saoz |
| 17 | Chazz Witherspoon | DK | 12 Here 2019 | Chicago, Illinois |
| 16 | Tony Bellew | KO | 10 Du 2018 | Manchester, Bro-Saoz |
| 15 | Mourat Gassiev | DG | 21 Gouhere 2018 | Moskov, Rusia |
| 14 | Mairis Briedis | DM | 27 Genver 2018 | Riga, Latvia |
| 13 | Marco Huck | KOT | 9 Gwengolo 2017 | Berlin, Alamagn |
| 12 | Michael Hunter, Jr. | DG | 8 Ebrel 2017 | Oxon Hill, Maryland |
| 11 | Thabiso Mchunu | KOT | 17 Kerzu 2016 | Inglewood, Kalifornia |
| 10 | Krzysztof Głowacki | DG | 17 Gwengolo 2016 | Gdańsk, Polonia |
| 9 | Pedro Rodriguez | KOT | 12 Kerzu 2015 | Kyiv, Ukraina |
| 8 | Johnny Muller | KOT | 29 Eost 2015 | Kyiv, Ukraina |
| 7 | Andrei Kniazev | KOT | 18 Apr 2015 | Kyiv, Ukraina |
| 6 | Danie Venter | KOT | 13 Kerzu 2014 | Kyiv, Ukraina |
| 5 | Daniel Bruwer | KOT | 4 Here 2014 | Kyiv, Ukraina |
| 4 | Cesar David Crenz | KO | 31 Mae 2014 | Odesa, Ukraina |
| 3 | Ben Nsafoah | KO | 26 Ebrel 2014 | Oberhausen, Alamagn |
| 2 | Epifanio Mendoza | KOT | 7 Kerzu 2013 | Brovary, Ukraina |
| 1 | Felipe Romero | KOT | 9 Du 2013 | Kyiv, Ukraina |

## Aktour
### Sinema

| Bloaz | Titl | Roll |
| 2016 | The Fight Rules | Bokser a-vicher |
| 2018 | The Stolen Princess | Gangster |
| 2025 | The Smashing Machine | Igor Vovchanchyn |

### C'hoari video

| Bloaz | Titl | Roll |
| 2024 | Undisputed | Oleksand Usyk |

## Liammoù diavaez

* (en) Fichenn hiniennel @ BoxRec
* (en) Internet Movie Database

## Notennoù

* ↑ IBF (International Boxing Federation), WBA (World Boxing Association), WBC (World Boxing Council) ha WBO (World Boxing Organization).
* ↑ Jay, Phil (23 Mae 2024). Oleksandr Usyk cast as MMA fighter in Dwayne Johnson movie.
# Colombiers-sur-Seulles

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Colombiers-sur-Seulles |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Colombiers-sur-Seulles e Kanton Ryes hag en Arondisamant Bayeux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | Bessin |
| Arondisamant | Bayeux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Seulles Terre et Mer |
| Kanton | Thue et Mue |
| Kod INSEE | 14169 |
| Kod post | 14480 |
| Maer | Hervé Richard |
| Amzer-gefridi | 1995-2026 |
| Gorread | 3,29 km² |
| Led | 49° 17' 38" Norzh |
| Hed | 00° 30' 37" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 2 m |
| Uhelder brasañ | 56 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 155 (2021) |
| Stankter | 47 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Colombiers-sur-Seulles zo ur gumun e Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi.

## Douaroniezh

* Ar pont dreist d'ar Seulles e Colombiers.
* War lez ar stêr Seulles emañ Colombiers-sur-Seulles.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944: dieubet e voe Colombiers-sur-Seulles gant lu ar Rouantelezh-Unanet d’ar 6 a viz Even.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar grugell.
* Ar peulvan.
* Ar grugell-vez, tro 4 000 KJK.
* Peulvan des Demoiselles pe La Pierre Debout.
* An iliz katolik.
* Ar c'hastell.
* Iliz katolik Saint Vigor, XI$^{vet}$ kantved, bet adkempennet en XIX$^{vet}$ kantved.
* Kastell ar Baffy, tro 1735.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2021

Niver a annezidi

## Melestradurezh

* Ar maerdi.
# Volodimir Zelenskiy

Volodymyr Oleksandrovych Zelensky ganet d'ar 25 a viz Genver 1978, zo ur politikour, skrivagner senario, aktour, fentigellour ha prezidant dilennet ukrainian. Dilennet e oa bet goude dilennadegoù prezidant Ukraina 2019.
A-raok mont gant hent ar politikerezh, Zelensky a oa bet diplomet war ar Gwir ha krouet en devoa un embregerezh produiñ, Kvartal 95. An embregerezh a brodue filmoù, tresadennoù-bev hag abadennoù ha stiradoù skinwel fent. Kvartal en deus bet krouet dreist-holl ar stirad skinwel Servijour ar Bobl, lec'h ma weler Zelensky o c'hoari ur c'helenner istor aet da vezañ prezidant Ukraina. Ar stirad skinwel zo bet skignet etre 2015 ha 2019. Ur strollad politikel gant ar memes anv a oa bet krouet e miz Meurzh 2018 gant implijidi eus an embregerezh Kvartal 95.
Zelensky en doa disklêriet ez aje war ar renk evel danvez prezidant d'an 31 a viz Kerzu 2018. C'hwec'h miz goude, Zelensky a embanne ofisiel e oa danvez prezdiant, bez e oa dija unan eus an danvez prezidanted harpet ar muiañ er vro hervez ar sontadegoù. Zelensky a zo bet trec'h e-pad dilennadegoù prezidant 2019 Ukraina gant ouzhpenn 73% eus ar votoù. Trec'het garv eo bet ar prezidant kozh Petro Poroshenko.
# Oblast

Un oblast (e rusianeg hag en ukraineg: область, distaget oblast, benel eo ar ger e bulgareg: oбласт) a zo un unanenn velestradurel heñvel ouzh ur « rannvro » er broioù slavek pe e broioù an Unaniezh Soviedel kozh. En o zouez e kaver Kevread Rusia, Ukraina, Belarus, Kirgizstan, Kazakstan pe c'hoazh Bulgaria. An oblastoù rusian a zo rannet e « raionoù » (районы, raiony).
Dont a ra ar ger eus об (tro dro) ha власть (galloud).
Disheñvelik eo ar ger:
* e Belarus: voblast pe vobłaść (liester: voblastsi),
* e Kazakhstan: oblys (liester: oblystar).
* e Kirgizstan : облус e kirgizeg, область e rusianeg
* e Bulgaria : област (liester: области)

## Gwelet ivez

* Oblastoù Rusia
# Emglev alaman-ha-latviat

An Emglev alaman-ha-latviat (Feur-emglev da chom hep en em dagañ etre Alamagn ha Latvia, alamaneg : Deutsch-lettischer Nichtangriffsvertrag , latveg:Latvijas-Vācijas neuzbrukšanas līgums) a voe sinet evit dek vloaz d’ar 7 a viz Even 1939 (evel an Emglev alaman-hag-estoniat) etre Alamagn ha Latvia e Berlin (Alamagn). Eskemmet e voe ar peurwiriekadennoù e Berlin d’ar 24 a viz Gouhere 1939 e Berlin ha talvout a reas kerkent.
Enrollet e voe e dastumad an emglevioù gant Kevredigezh ar Broadoù d’an 12 a viz Eost 1939.
E balioù a oa mirout ouzh broioù ar C’hornôg hag ouzh an URSS a astenn o beli er vro ha kelc’hiañ Alamagn, ha mirout ivez ouzh an URSS a emellout er brezel da zont etre Alamagn ha Polonia.

## Notennoù

* ↑ League of Nations Treaty Series, vol. 198, p. 106-109
* ↑ Crampton, Eastern Europe in the Twentieth Century and After, London/New york, Embannadurioù Routledge,1997, pajenn 105, isbn=0-415-16422-2|lenn en linenn

## Liammoù diavaez

* Sellet er Wikimammenn : Emglev alaman-ha-latviat.
* Testenn an emglev
# Emglev alaman-ha-lituaniat

An Emglev alaman-ha-lituaniat a voe sinet d’an 22 a viz Meurzh 1939 e Berlin (Alamagn) etre Joachim von Ribbentrop, ministr alaman an Aferioù estren ha Juozas Urbšys, ministr lituaniat an Aferioù estren.
Dre an emglev-se e asantas Lituania lezel rannvro Klaipėda da vezañ staget ouzh Alamagn. Plegañ a reas Lituania dirak Alamagn nazi a oa o c'houlenn kaout tolead Klaipėda (anvet ivez tolead Memel) hag a oa bet distaget diouzh Prusia ar Reter goude ar Brezel-bed Kentañ. E-pad meur a vloaz e oa bet bec'h etre Lituania hag Alamagn abalamour d'an douar-se. D'ar 15 a viz Meurzh 1939 e oa bet aloubet Tchekia gant arme Alamagn. Neuze e asantas Lituaniz da c'houlennoù an nazied ha lezel tolead Klaipėda da vont gant Alamagn.

## Mammennoù

* "Text of the Agreement of Memel", New York Times: 4. 1939-03-23.
# Emglev alaman-ha-soviedel

An Emglev (pe Kengrad) alaman-ha-soviedel (an anv ofisiel a oa: "Feur-emglev anargadiñ etre Alamagn hag an Unaniezh Soviedel"), Deutsch-sowjetischer Nichtangriffspakt en alamaneg, a vez graet emglev Molotov-Ribbentrop anezhañ a-wechoù e broioù ar C'hornaoueg, ar C'hengrad Hitler-Stalin er broioù tapet fall gant an emglev-se, ha Kengrad anargadiñ 1939 e Rusia, a oa bet sinet d’an 23 a viz Eost 1939 gant Joachim von Ribbentrop ha Viatcheslav Molotov, ministred an Aferioù Diavaez gant gouarnamant an Trede Reich ha hini an Unaniezh Soviedel. Hervez divizoù an emglev :
* e oa rannet etrezo ar broioù all a en em gave etre o div vro, da lavarout eo Polonia, ar Broioù balt, Roumania ;
* ne oa ket brezel da sevel etre o div vro.
Kuzh e oa meur a ziviz all eus an emglev.
Padout a eure an emglev betek ken na lammas Alamagn nazi war an Unaniezh Soviedel d’an 22 a viz Mezheven 1941 e-kerzh an Unternehmen Barbarossa (Oberiadenn Barbarossa).

## Liammoù diavaez

* (fr) Skrid an emglev Molotov-Ribbentrop e-barzh Wikisource.

## Levrlennadur

* Ul levrlennadur e-barzh Le Monde diplomatique
* Gabriel Gorodetsky, Le grand jeu de dupes, Tempus Perrin, Paris, 2011 (ISBN 978-2-262-03402-3)
* Feliks Ivanovitch Tchouev, Conversations avec Molotov: 140 entretiens avec le bras droit de Staline, Albin Michel, Pariz, 1995 (ISBN 978-2-226-07650-2)
* Bureau d’Information Soviétique, Falsificateurs de l'Histoire, Moskva, 1948, adembannet gant an Embannadurioù Octobre, B.P. 84, 1060 Brusel 6, Belgia
# Emglev alaman-hag-estoniat

An Emglev alaman-hag-estoniat (Feur-emglev anargadiñ etre Alamagn hag Estonia, alamaneg : Nichtangriffsvertrag zwischen dem Deutschen Reich und der Republik Estland, estoneg : Mittekallaletungileping Saksa Riigi ja Eesti Vabariigi vahel) a voe sinet evit dek vloaz d’ar 7 a viz Even 1939 (evel an Emglev alaman-ha-latviat) etre an Trede Reich hag Estonia e Berlin (Alamagn). Eskemmet e voe ar peurwiriekadennoù e Berlin d’ar 24 a viz Gouhere 1939 e Berlin ha talvout a reas kerkent.
Enrollet e voe e dastumad an emglevioù gant Kevredigezh ar Broadoù d’an 12 a viz Eost 1939.
E balioù a oa mirout ouzh broioù ar C’hornôg hag ouzh an URSS a astenn o beli er vro ha kelc’hiañ Alamagn, ha mirout ivez ouzh an URSS a emellout er brezel da zont etre Alamagn ha Polonia.

## Liamm diavaez

* Testenn an emglev

## Notennoù ha dave

* ↑ League of Nations Treaty Series, vol. 198, pp.50-53
* ↑ Crampton, R. J. : Eastern Europe in the Twentieth Century and After, London/New york, Routledge,1997, pajenn 105 (ISBN 978-0-415-16423-8) – Lenn en-linenn
# Kleze

Ur c'hleze (pe : klezeñv) zo un arm-stok implijet da droc'hiñ, hennezh a zo hiroc'h evit ur gontell pe ur gougleze, ul lavnenn hir dezhañ, staget ouzh un dornell. Gallout a ra bout eeun pe krommet ha dornaet da droc'hiñ pe gwanañ.
A-zivout e orin, e voe krouet ar c'hlezeier kentañ e keit oadvezh an arem en ur emdreiñ diwar ar gougleze, war dro 1600 k.J.K.. Chom a reas berr a-walc'h e lavnenn hag hep kroaz ouzh ar wardenn betek ar grennamzer uhel.
A-hed an amzer e teuas da vout muioc'h mui begek al lavnenn da c'hallout bout dornaet aesoc'h ha gwanañ donoc'h an enebour.
Donet a ra ar ger Klezeñv eus ar c'hentgelteg kladiwos, kenaozet gant kladyeti a dalva "skeiñ", hag ar lostger wos.
Meur a seurt a glezeñv a zo, en o zouesk:
* Gladius (kleze an romaned)
* Claidheamh-mòr (kleze hir ar skosiz)
* Zweihänder (kleze hir al Landsknecht)
* Katzbalger (kleze berr al Landsknecht)
* Rapier (kleze begek implijet gant ar spagnoliz)
* Kaledvoulc'h, anv kleze Arzhur, hervez ar mojennoù predenek. Tresadenn gant Howard Pyle 1902
* An haroz Ravana o troc'hañ Jatayu gant e gleze Chandrahas Ravi Varmâ (1848–1906), 1895

## Klezeier brudet

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kaledvoulc'h, pe Excalibur, kleze Arzhur
* Durandal hini ar brezelour frank Roland, paotr Orreaga
* Chandrahas, hini an haroz Ravana
* Joyeuse, kleze Karl Veur

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://devri.bzh/dictionnaire/k/kleze-klezenv-kleve/