# Brieg (kumun)

    Evit sterioù all an anv Brieg, gwelit Brieg.
Brieg :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Briec |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kemper |
| Kanton | Brieg |
| Kod kumun | 29020 |
| Kod post | 29510 |
| Maer Amzer gefridi | Thomas Férec 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kemper Breizh ar C'hornôg |
| Bro velestradurel | Bro Gerne |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 5 736 ann. (2020) |
| Stankter | 85 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 06′ 10″ Norzh 3° 59′ 50″ Kornôg / 48.102778, -3.997222 |
| Uhelderioù | bihanañ 44 m — brasañ 230 m |
| Gorread | 67,87 km² |
| Brieg ||
| kemmañ |
Brieg zo ur gumun e Kerne-Izel e Breizh. Pennlec'h kanton Brieg e departamant Penn-ar-Bed eo ivez. Emañ er vroig Glazik.

## Anv

* Dauzat & Rostaing : Briaco, 642.
* Bernard Tanguy (1990) : Plebs Brithiac, XI$^{vet}$ kantved, 1160 ; Briziac, 1249, war-dro 1330, 1368, 1405, 1574 ; Briziec, 1675 ; e brezhoneg : Brieg.
* Erwan Vallerie (1995) : Brithiac, XIvet ; Brisiac, 1038 ; Brithiac, XIvet ; Brisiac, 1160 ; Briziac, 1220 ; Brithiac, XIIIvet ; Brizyac, 1368 ; Briziac, 1516 ; Briziac, 1533 ; Briziac, 1536 ; Briziac, 1574 ; Brisac, 1630 ; Briziec, 1675 ; Briec pe Brisiac, 1731.
* Emb. Flohic (1998): Briziac pe Brithiac.
* Hervé Abalain (2000) : Plebs Brithiac en XIvet kantved ; Briziac e 1330.

### Gerdarzh

* Deveret eus un anv-den *brigos, *Brittius, ̽*Brictius.

## Ardamezioù

* Tredeet-pleget diouzh kembar, ar gwriadurioù ledanaet e giz treustellanoù en argant : ouzh 1 en gul e groaz pavek en aour, ouzh 2 en geot e rod dentek en aour, ouzh 3 en glazur e deir zañvouezenn en aour  ; e gab amgranellek en argant e deir brizhenn erminig.

## Istor
### IX$^{vet}$ kantved

* Er bloaz 818 e voe e Brieg un emweladenn etre Loeiz an Deol, Roue Bro-C’hall, ha Morvan Lez-Breizh, roue Breizh.

### XVII$^{vet}$ kantved

* Emsavadeg ar Bonedoù ruz: toket e voe ar c'hloc'h-galv d'an 9 a viz Even 1675. Preizhet ha devet e voe maner ar Veuzid gant ur strollad emsavidi, etre 700 hag 800 e oant. Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh tri den eus Brieg, Le Moing (bras), Louis Laleveou ha Querozean, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz .

### Dispac'h Gall

* Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Goraguer, person, ha gant ur c'hure, Ruppe e anv ; nac'het e voe gant ur c'hure arall anvet Timen.
* Lazhet e voe Gorager, ar person touer, e miz Mezeven 1795, gant ur vandennad chouanted da-geñver an argad a-enep da boultrerezh Pont-ar-Veuzenn.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 271 gwaz abalamour d'ar brezel, eleze 6,11% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 28 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* D'an 23 a viz Genver 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F-25-BO (anvet "Susfu" ha marilhet 41-24584) eus aerlu ar Stadoù-Unanet en Edern hag e Brieg ; diwar an dek milour eus e baread e varvas daou, unan anezhe a zo douaret er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin (Bro-C'hall), c'hwec'h a voe tapet gant an Alamaned, an daou all a zeuas a-benn da achap.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas tri milour eus ar gumun.

##### Brezel Aljeria

* Lazhet e voe ur soudard d’an 2 a viz Here 1956 en Aflou (departamant Tiaret).

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

### Ya d'ar brezhoneg

* D'ar 1añ a viz Kerzu 2009 e oa bet votet live 2 ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 8 a viz Genver 2018 eo bet roet al label a live 2 da gumun Brieg.

### Deskadurezh

* E distro-skol 2024 e oa 117 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (19,5 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)

## Monumantoù ha traoù heverk

* Chapel Santez Aziliz
* Chapel Sant Sebastian
* Chapel Sant Kaourintin
* Chapel Sant Venneg
* Chapel ar C'hreizkêr
* Chapel Santez Madalen
* Delwenn Santez Gwenn, er chapel sant Venneg
* Chapelioù katolik.
* Iliz katolik Sant Pêr.
* Maner Trohanet.
* Monumant ar re varv,, bet dioueliet d'ar 16 a viz Gouere 1922.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

### Tud marvet eno

* Yves Marie Audrein, eskob touer ha kannad muntret gant ar Chouaned, 19 a viz Du 1800.

## Gevelliñ

* 1993 : Rhuthun {{[Kembre}}

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) INSEE
* (fr) Lec'hienn an ti-kêr
* (br) Brieg war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Albert Dauzat & Charles Rostaing ː Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France. Larousse, 1963 ; Guénégaud, 1978
* ↑ Bernard Tanguy ː Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère. Chasse-Marée - Ar Men, 1990
* ↑ Dauzat & Rostaing
* ↑ Bernard Tanguy
* ↑ Michel Froger & Michel Pressensé ː Armorial des communes du Finistère. 2001.
* ↑ (fr) Cassard, Jean-Christophe. Les Bretons de Nominoë. Brasparzh : Éditions Beltan, 1990, p. 14 (ISBN 978-2-905939-17-3)
* ↑ Serge Duigou, La Révolte des Bonnets Rouges en Pays Bigouden, Embannadurioù Ressac, Kemper, 1989, pajenn 4 ; kontet eo ivez an darvoud-se gant Yann Bijer en e romant Torr e benn (Al Liamm, 2011).
* ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg)
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ ar Bobl, Karaez, 1915, pajennoù 50 ha 51
* ↑ Hervez Yeun ar Gow, Ar Person touer, p. 8
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Pertes USAAF Finistère
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ Distro-skol ar c’helenn divyezhek
* ↑ Memorial Genweb luc'hskeudenn
* ↑ Université de Lille
* ↑ Gefeilldrefi - Twinned Towns - Villes Jumelées