OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Pleveleg

Pleveleg :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallaouek | Ploemenoec |
| Anv gallek (ofisiel) | Pleumeleuc |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Roazhon |
| Kanton | Moñforzh |
| Kod kumun | 35227 |
| Kod post | 35137 |
| Maer Amzer gefridi | Patrick Le Texier Du 2024-2026 |
| Etrekumuniezh | Moñforzh Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Breselien |
| Lec'hienn Web | www.pleumeleuc.bzh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 499 ann. (2020) |
| Stankter | 179 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 11′ 07″ Norzh 1° 55′ 03″ Kornôg / 48.1852777778, -1.9175 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 84 m bihanañ 43 m — brasañ 112 m |
| Gorread | 19,51 km² |
| Pleveleg ||
| kemmañ |
Pleveleg (Pleumeleuc e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Moñforzh e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Guillory e anv, hag ur c'hure, Demay.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 65 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 5,67 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mont a reas ur prizoniad-brezel eus ar gumun diwar wel d'ar 4 a viz C'hwevrer 1945 e Marteldorf en Alamagn.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Diabarzh an iliz.
* Ar groaz.
* Iliz katolik Sant Pêr.
* Kroaz e plasenn an iliz.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Brezhoneg

* E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 53 skoliad (10 % eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| Brûlon Aotrounez la Bruslonnaye ha la Garrouays | En argant e leonerez en sabel |
| du Fail Aotrounez la Hérissaye | Palafarzhet etre argant ha sabel |

## Gevelliñ

* Llanfairfechan (Kembre) abaoe 2011.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ar gumun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.13
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial GenWeb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (br)Kelenn
# Fontenermont

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Fontenermont |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Fontenermont en Arondisamant Vire | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Vire |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Intercom séverine |
| Kanton | Saint-Sever-Calvados |
| Kod INSEE | 14279 |
| Kod post | 14380 |
| Maer | Hervé Bazin (dileuriet) |
| Amzer-gefridi | 2020-2026 |
| Gorread | 2,79 km² |
| Led | 48° 49' 28" Norzh |
| Hed | 01° 06' 10" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 170 m |
| Uhelder brasañ | 255 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 142 (2010) |
| Stankter | 51 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Fontenermont a oa ur gumun e Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi. Bodet e voe d'ar 1añ a viz Genver 2017 gant nav c'humun all d'ober ur gumun nevez: Noues-de-Sienne.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Sienne emañ Fontenermont.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944: mervel a reas un den nann soudard e Fontenermont abalamour d'ar brezel d'ar 1añ a viz Gouere.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Varzhin, XV$^{vet}$ kantved$^,$.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Meurzh 2008 | - | Hervé Bazin | digostezenn |
| Even 1995 | Meurzh 2008 | Roger Ganné | digostezenn |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ }}Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Clochers de France
* ↑ }}Arcisse de Caumont, Statistique monumentale du Calvados, Arrondissements de Vire et de Bayeux, Embannadurioù Hardel, Caen, 1857, Levrenn 3, pajenn 123
* ↑ }}EBSSA
# Traoñ Anast

Traoñ Anast :
| Iliz Sant Pêr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Val d'Anast |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Redon |
| Kanton | Gwizien |
| Kod kumun | 35168 |
| Kod post | 35330 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Chiron 2017-2020 |
| Etrekumuniezh | Kampoullennoù Breizh-Uhel Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Traoñiennoù ar Gwilen |
| Lec'hienn Web | https://www.valdanast.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 943 ann. (2020) |
| Stankter | 51 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 53′ 30″ Norzh 1° 59′ 25″ Kornôg / 47.8916666667, -1.99027777778 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 34 m bihanañ 17 m — brasañ 119 m |
| Gorread | 77,86 km² |
| Traoñ Anast ||
| kemmañ |
Traoñ Anast (Val d'Anast e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor

Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2017, en ur vodañ kumunioù Anast ha Kempel.

## Brezhoneg

* E distro-skol 2024 e oa enskrivet 57 skoliad er c'hlasoù divyezhek (10,4 % eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kroaz ar vered eus ar 16vet kantved en Anast.
* Iliz Kempel.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 9 Genver 2017 | → bremañ | Michel Chiron | Tu-dehou diseurt | |

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Diaz-titouroù KerOfis, anv savet gant Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (fr) Arrêté préfectoral n° 2016-19972 du 29 août 2016 relatif à la création de la commune nouvelle de Val d'Anast.
* ↑ Ofis Publik Ar Brezhoneg
# Koper

Koper (Capodistria en italianeg) zo ur gêr eus gevred Slovenia, war aod Istria. E 2021 e oa 26 054 a dud o chom enni. Unan eus kêrioù bras ar vro eo, hag ar porzh brasañ.
E-leizh a savadurioù a chom e kêr eus ar mare ma oa e Republik Venezia : ar "Palez Pretorian" eus ar XV$^{vet}$ kantved, an iliz Carmine Rotunda eus an XII$^{vet}$ kantved hag iliz-veur Asompsion ar Werc'hez gant he zour eus ar XIV$^{vet}$ kantved.
Hir ha luziet eo istor Koper. Savet e voe gwechall gant Gresianed moarvat, bet e voe tro-ha-tro en Impalaeriezh roman, en Impalaeriezh Bizantion, a-raok tremen etre daouarn al Lombarded, ar Franked, Republik Venezia, an Impalaeriezh Santel Roman, Aostria. En XX$^{vet}$ kantved e voe en Italia, e Tiriad Dieub Trieste (betek 1954), e Yougoslavia, hag e Slovenia abaoe 1991.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel Koper (sl) (it) (de) (en)
# Ugljan

Ugljan (distaget [ûɡʎan] e kroateg ; Ugliano en italianeg) zo un enezenn eus Kroatia e Mor Adria.
Emañ er gwalarn da enez Pašman hag er mervent da inizi Rivanj ha Sestrunj, a-dal da gêr Zadar war an douar-bras. Liammet eo ouzh enez Pašman war-bouez ur pont. 50,2 km² eo gorread enez Ugljan ha 6 049 a dud zo o chom enni (e 2011). Emañ an dud o chom e kêriadennoù lec'hiet holl war aod reter an enezenn.

## Tud

Gabriel Boric, prezidant Chile, zo e familh o tont eus Ugljan.
# Laozag

Laozag :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Lauzach |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Kistreberzh |
| Kod kumun | 56109 |
| Kod post | 56190 |
| Maer Amzer gefridi | Patrice Le Penhuizic 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bro Kistreberzh |
| Bro velestradurel | Bro Gwened |
| Lec'hienn Web | (fr)www.pays-questembert.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 177 ann. (2020) |
| Stankter | 109 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 36′ 56″ Norzh 2° 32′ 36″ Kornôg / 47.6155555556, -2.54333333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 52 m bihanañ 17 m — brasañ 63 m |
| Gorread | 10,76 km² |
| Laozag ||
| kemmañ |
Laozag (distaget er vro), skrivet ivez Laozac'h, zo ur gumun eus Breizh e Kanton Kistreberzh e departamant ar Mor-Bihan.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Lausa, 1330; 1387; Laura, 1453; Lauza, 1516; 1630; Lauzac, 1731; 1779;

## Ardamezioù

* En glazur e gebrenn en aour adkarget gant unan all en gul ha heuliet ouzh beg gant ur gregilhenn en gul ; e gab en erminoù.

## Brezhoneg

* D'an 23 a viz Ebrel 2009 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.
* E distro-skol 2024 e oa enskrivet er c'hlasoù divyezhek 31 skoliad (13,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
* Skrivet eo Ti-kêr ouzh ar maerdi.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Muzilheg; e Bann ar Roc'h-Bernez e oa; chom a reas Laozag e kanton Kistreberzh bet miret ha brasaet e 1801 gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Laozag en Arondisamant Gwened bet krouet e 1800$^,$.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 21 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel,eleze 4,30 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas tri milour er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Santez Kristina.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha Brezel Indez-Sina) en iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Pierre Noury, beleg katolik ha skrivagner brezhonek, bet ganet e Laozag d'ar 15 a viz Mae 1743.

### Ardamezeg ar familhoù

| de Carné aotrounez Kerdaniel | En aour e ziv dreustell en gul |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Laozag war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Aozet gant Bernard Le Ny-Jegat ; Kuzul ar Gumun : 2002
* ↑ (br)Kelenn
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, ar Faoued, 2006, pajenn 172
* ↑ Cassini - EHESS - Laozag - Fichenn ar gumun
* 1 2 3 (fr)memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Pleaol

Pleaol :
| An deandi. ||
| Anv gallaouek | Pléaull |
| Anv gallek (ofisiel) | Péaule |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Muzilheg |
| Kod kumun | 56153 |
| Kod post | 56130 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-François Bréger 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Gwareg Su Breizh |
| Bro velestradurel | Bro Gwened |
| Lec'hienn Web | https://www.peaule.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 718 ann. (2020) |
| Stankter | 69 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 34′ 57″ Norzh 2° 21′ 18″ Kornôg / 47.5825, -2.355 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 80 m bihanañ 0 m — brasañ 92 m |
| Gorread | 39,25 km² |
| Pleaol ||
| kemmañ |
Pleaol a zo ur gumun eus Breizh e kanton Muzilheg e departamant ar Mor-Bihan.

## Douaroniezh

* Porzh "Foleux".
* War lez ar stêr Gwilen emañ Pleaol.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe kumun Pleaol e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Pleaol da benn ur c'hanton, hini Pleaol, gant peder gumun ennañ: Ar Gwernoù, Marzhan, Noal-Muzilheg ha Pleaol; e Bann ar Roc'h-Bernez e oa. Diskaret e voe kanton Pleaol e 1801 gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix, ha lakaet Pleaol e Kanton Kistreberzh. Lakaet e oa bet Pleaol en Arondisamant Gwened bet krouet e 1800$^,$.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezelioù
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 95 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,01 % eus he foblañs e 1911.

##### Eil brezel-bed

* Mervel a reas unnek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

##### Brezelioù didrevadenniñ
###### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas daou vilour.

###### Brezel Aljeria

* Mervel a reas pevar milour.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* An deandi.
* Iliz katolik Sant Gaudenzio.
* An deandi kozh.
* Chapel Sant Mikael.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennMonumant ar re varv. Dioueliet e voe d’an 12 a viz Du 1922.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik,(1914-1918, luc’hskeudennoù.

## Brezhoneg

* E distro-skol 2024 e oa 34 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (8,5 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Pleaol war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Pleaol - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 127, 214, 241 ha 251
* ↑ (fr)Memorialgenweb
* ↑ (fr)Memorialgenweb
* ↑ (fr)Memorialgenweb
* ↑ (fr)Memorialgenweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Kelenn
# Teiz-Noaloù

Teiz-Noaloù :
| Kastell Plessis-Josso. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Theix-Noyalo |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Sine |
| Kod kumun | 56251 |
| Kod post | 56450 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Sébille 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Gwened |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 8 386 ann. (2020) |
| Stankter | 161 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 37′ 47″ Norzh 2° 39′ 17″ Kornôg / 47.6297222222, -2.65472222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 25 m bihanañ 0 m — brasañ 107 m |
| Gorread | 52,06 km² |
| Teiz-Noaloù ||
| kemmañ |
Teiz-Noaloù (Theix-Noyalo e galleg) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Sine e departamant Mor-Bihan. Krouet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù Teiz ha Noaloù.

## Brezhoneg

* Ar c'hlasoù divyezhek kentañ zo bet digoret e 1995.
* E distro-skol 2024 e oa 135 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (17,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Santez Anna, e Noaloù.
* Maner ar Genkiz Josoù.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2020 | → bremañ | Christian Sébille | | |
| 4 Genver 2016 | 2020 | Yves Questel | Tu-dehou diseurt | |

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Ofis Publik Ar Brezhoneg
* ↑ (fr) « Theix-Noyalo. Yves Questel, élu maire de la nouvelle commune », Ouest-France, 4 Genver 2016.
# Saint-Aubin-des-Bois (Calvados)

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Saint-Aubin-des-Bois |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Saint-Aubin-des-Bois en Arondisamant Vire | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Vire |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Intercom séverine |
| Kanton | Saint-Sever-Calvados |
| Kod INSEE | 14559 |
| Kod post | 14380 |
| Maer | Maurice Anne |
| Amzer-gefridi | 2020-2026 |
| Gorread | 8,26 km² |
| Led | 48° 49' 48" Norzh |
| Hed | 01° 07' 38" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 129 m |
| Uhelder brasañ | 218 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 224 (2010) |
| Stankter | 27 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Saint-Aubin-des-Bois a zo ur gêriadenn hag ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Sienne emañ Saint-Aubin.

## Dezougen

* Ti-gar war al linenn hent-houarn Argentan Granville. Serret eo.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944: mervel a reas pevar den nann soudard e Saint-Aubin abalamour d'ar brezel; daou anezhe a varvas e miz Even, unan all a voe lazhet gant ur vindrailhadeg d'ar 27 a viz Gouere, an hini all d'an 3 a viz Eost, hemañ a voe lazhet gant tennoù kanol.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Albin, XV$^{vet}$ kantved-XIX$^{vet}$ kantved$^,$, gant ur werenneg ha mein-bez rummet enni.
* Maner La Bigotière, XIX$^{vet}$ kantved.
* Kalvarioù.
* Ur velin dour.
* Tiez kozh.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Mae 2020 | → bremañ | Maurice Anne | digostezenn | Karroñser war eleve |
| Gouhere 2013 | Mae 2020 | Jean-Claude Trochon | digostezenn | Retredad |
| Meurzh 2001 | Ebrel 2013 | Roger Gondouin | digostezenn | Labourer-douar |
| ? | Meurzh 2001 | Victor Guillouet | | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ (fr)Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Arcisse de Caumont, Statistique monumentale du Calvados, Arrondissements de Vire et de Bayeux, Embannadurioù Hardel, Caen, 1857, Levrenn 3, pajennoù 123-125
* ↑ (fr)Diellaoueg Palissy
* ↑ (fr)EBSSA
# Martin Waldseemüller

Martin Waldseemüller (1470 e Freiburg im Breisgau - 16 a viz Meurzh 1520 e Saint-Dié-des-Vosges) lesanvet Hilacomilus pe Hylacomylus, a oa ur c'hartennour alaman eus an Azginivelezh.

## E vuhez

Ganet e voe e Freiburg im Breisgau en Alamagn, hag e vugaleaj a gasas e-kichen ar Bodensee. E stal e eontr e Basel e teskas ar moullañ. E marilh skol-veur Freiburg im Breisgau e kaver roud eus « Martinus Walzenmüller » d'ar 7 a viz Kerzu 1490, met n'eus prouenn ebet en dije studiet eno. Anat eo avat e studias an douaroniezh, ar sevel-kartennoù hag an doueoniezh. Echu gantañ e studioù beleg e voe degemeret evel kartennour e Gymnasium Vosagense e Saint-Dié-des-Vosges.

## Amerika

D'ar 25 a viz Ebrel 1507 e lakaas embann ur gartenn e Cosmographiæ Introductio. Anavezet eo ar gartenn-se gant an anv planisferenn Waldseemüller. Enni eo ec'h implijas evit ar wech kentañ ar ger America (diwar anv Amerigo Vespucci) da envel lodenn su kevandir Amerika. An istorourien o deus klasket gouzout perak en doa implijet anv Vespucci e-lec'h hini Kristof Koulm. Eeun e seblant an displegadenn bezañ : d'ar mare-se e oa brudetoc'h beajoù Vespucci evit re Goulm. War ar blanisferenn e weler ez eo anvet Amerika an Norzh Terra vuida incognita (douar didud dianv).
Etre 1507 ha 1511 e kenlabouras gant e vignon Mathias Ringmann (1482-1511) war embannadur latin nevez Geographia Ptolemaios. E-keit ma tifazie Ringmann an testennoù e rae Waldseemüller war-dro ar c'hartennoù. 20 kartenn nevez a ouzhpennas ivez. Al levr-se a vez gwelet peurliesañ evel an atlas modern kentañ.
En unnan eus ar c'hartennoù-se (Tabula Terre Nove) e klaskas en em zifaziañ : war lodenn Amerika ar Su e skrivas : « An douar-mañ hag an inizi stok a zo bet dizoloet gant Kristof Goulm a Genova, evit penntiern Kastilha».
Azalek 1514 e voe chaloni e Saint-Dié-des-Vosges, ma varvas d'ar 16 a viz Meurzh 1520.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù

* ↑ 500vet deiz-ha-bloaz Amerika
* ↑ (en) Norman J W Thrower, Maps & Civilization: Cartography in Culture and Society, 1999, pajenn 71
# Inis Fada

Inis Fada (Long Island e saozneg) zo un enezenn e mervent Iwerzhon, dirak aod An Scoil e kontelezh Corcaigh.
Hirik eo, gant tost da 5 km hed hag a-boan 0,8 km led. Emañ en un enezeg ma kaver ivez Inis Arcáin ha Cléire. Un tour-tan zo e beg reter an enez, da heñchañ ar bigi war-zu porzh An Scol.
E 2016 e oa 20 den o vevañ war Inis Fada. Ur vag-treizh zo da vont di eus an douar-bras.

## Notennoù

* ↑ logainm.ie
# Maresville

Kumunioù Frañs :
| Anv | Maresville |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Montreuil-sur-Mer |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Mer et Terres d'Opale |
| Kanton | Étaples |
| Kod INSEE | 62554 |
| Kod post | 62630 |
| Maer | Laurent Sagnier |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 2,46 km² |
| Led | 50° 31' 36" Norzh |
| Hed | 01° 44' 00" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 10 m |
| Uhelder brasañ | 86 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 74 (2007) |
| Stankter | 30 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Maresville a zo ur gumun eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Bodjpoureg

Ur yezh indez-aryek eo ar bodjpoureg (bhojpuri भोजपुरी), komzet en India dreist-holl e Uttar Pradesh gant 25 millon a dud hag ivez e Nepal (1.4 milion) hag e Moris (300.000). Komzet e vez ivez e Guyana, Surinam, Fidji hag e Trinidad ha Tobago.
Tost-tre eo ar bodjpoureg ouzh ar maitileg (maithili) hag er magaheg (magahi), hag a-grevet e vez graet yezhoù biharek anezhe.
Unan eus yezhoù ofisiel Moris eo ar bodjpoureg gant ar c'hreoleg.

## Gwelet ivez

* Roll yezhoù ofisiel India

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Ducey

Ducey :
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Avranches |
| Kanton | Pontorson |
| Kod kumun | 50168 |
| Kod post | 50220 |
| Maer Amzer gefridi | Denis Laporte 2014-2015 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Avranches - Mont-Saint-Michel |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 479 ann. (2013) |
| Stankter | 221 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 6 m — brasañ 113 m |
| Gorread | 11,21 km² |
| kemmañ |
Ducey a oa ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* Ar pont kozh dreist d'ar Sélune.
* Ar stêrioù Sélune hag Oir a gember e Ducey.

## Dezougen

* An ti-gar.
* War al linenn hent-houarn Domfront Pontaubault, serret, emañ Ducey.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Ducey hag e Distrig Avranches. Lakaet e voe en Arondisamant Avranches e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 53 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,93% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; d’an 22 a viz Ebrel 1915 e voe lazhet ur soudard eus an 79vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel e Boezinge e Flandrez Belgia.

## XXI$^{vet}$ kantved

* Bodet e voe gant Les Chéris d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Ducey-les-Chéris.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Pair.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$ hag ur werenn-livet (1918), luc’hskeudenn.

## Tud

* Gabriel Iañ Montgomery (1526 e Ducey-1574), brezelour.

## Pennadoù kar

* Ducey-les-Chéris,
* Les Chéris.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche, Du 2015
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb