OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kronem

Er yezhoniezh e vez implijet an termen kronem (saoz.: chroneme, diwar ar henc'hresianeg: χρονος "amzer") war tachenn ar fonologiezh hag ar fonetik evit komz eus unanenn teorikel diazez hirder ur fonenn, da lâret eo muzul hirder ur gensonenn pe hirder ur vogalenn.
Un nevezc'her an hini eo betek e saozneg.
E darn vrasañ ar yezhoù kemm a ra hirder ar c'hensonennoù hag ar vogalennoù hervez an endro fonetikel, da lâret eo ar sonennoù all tro-dro dezhe pe tost oute. E yezhoù all avat e c'hell talvezout an hirder da elfenn fonemek evit lakaat kemm etre gerioù peuzheñvel o stumm a-hendall, da skouer "mell" (berr) kv. "mel" (hir) e brezhoneg.
Ne gomzer ket eus kronemoù atav avat bewech ma talvez an hirder da elfenn fonemek. Hervez un dielfennadur diazezet war keal ar c'hronemoù e vez dielfennet ar vogalenn hir /aː/ evel un unanenn enni div skizhad: /a/ (vogalenn) mui /ː/ (kronem), kentoc'h evit dielfennañ /aː/ e degouezhioù resis all evel ur skizhad unvan enni un elfenn nemeti, da lâret eo ur vogalenn, ma vez kontet an hirder evel unan eus perzhioù fonetikel ar vogalenn-se. Bez' e c'heller keñveriañ an daou doare dielfennañ-se gant an daou doare da dielfennañ diftongenn hervez framm fonologel ur yezh resis, da skouer [ai] a c'hell bezañ dielfennet evet ur skizhad unanennek /aj/ pe evel un heuliad ennañ div vogalenn /ai/.

## Gwelit ivez:

* Fonem
* Hirder (yezhoniezh)
* Hirder vogalennek
* Hirder kensonennel
# Krommelloù

Ar c'hrommelloù a zo div arouezenn boentaouiñ — — hag a dalv da zigenvezañ elfennoù 'zo eus ar peurrest eus ur frazenn.

## Lizherennerezh

* a-raok ar grommell gentañ : un esaouenn,
* war-lerc'h ar grommell gentañ : esaouenn ebet,
* a-raok ar grommell diwezhañ : esaouenn ebet,
* war-lerc'h ar grommell diwezhañ : un esaouenn (hervez an elfenn da-heul),
* frazennoù skouer : "D'ar sul, eil a viz here[esaouenn](holl Lanneverniz a zalc'has soñj mat eus an deiz-se), e pakas Nikolaz e hanterkantvet bloavezh." (Lannevern e kañv ha danevelloù all gant Jakez Konan, Al Liamm, 1980 p. 15). "[...] : da gentañ enta[esaouenn](ha gant kement jeneral o tasorc'hiñ e vez heñvel)[esaouenn]e savas eus e arched." (Lannevern e kañv ha danevelloù all gant Jakez Konan, Al Liamm, 1980 p. 25).

## Arouezennoù poentaouiñ all

* daouaskoù,
* daoubik,
* gourskej (pik-skej, pik-virgulenn),
* klochedigoù,
* pik,
* pik-estlammiñ (pik-estlamm),
* pik-goulenn,
* pikoù-arsav,
* skej,
* virgulenn-grec'h.

## Liamm diavaez

* De la Punctuation de la Langue Francoyse. gant Estienne Dolet, 1540
# Kromatin

Ar c'hromatin eo danvez diazez ar c'hromozomoù er c'helligoù eukariot. Graet eo gant TDN ha proteinoù (histonoù dreist-holl).
Cheñch a ra stumm ar c'hromatin diouzh prantadoù ar c'helc'hiad kelligel. E-kerzh an interfazenn eo dispak ar c'hromatin evit leuskel plas d'ar polimerazoù (TDN ha TRN) a dreuzskriv hag a adskouer an TDN. Pa eo prest ar gellig da rannañ (da lâret eo kregiñ gant ar mitoz pe ar meioz) e fetisa ar c'hromatin a-benn aesaat disparti ar c'hromatidoù pe ar c'hromozomoù e-pad an anafazenn.
# Krombeke

Krombeke a zo ur rann-gumun e Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez. Ur gumun e oa gwechall; gant lezenn 1977 eo bet lakaet e kumun Poperinge.

## Kumunioù stok ouzh Krombeke

* Proven ha Roesbrugge-Haringe (kumun Poperinge)
* Beveren ha Stavele (kumun Alveringem
* Westvleteren (kumun Vleteren).

## Bieroù

E Krombeke, bervet e vez ar bïeroù "Kerelsbier" ha "Poperings Nunnebier" gant ar breserdi Nevejan.
# Krommlec'h

Krommlec'h a vez lavaret eus ur strollad peulvanoù aozet da ober evel ur c'helc'h. A-wechoù e vez doare un hirgarrez d'an aozadur.

## Er broioù keltiek
### Breizh

* Peulvanoù Kerbourgneg
* Krommlec'h Krukunoù
* Krommlec'h Er Lannig

### Iwerzhon

* Cnoc na Cille.
* Lios Uí Bhigín – e-kichen Cill Airne, seizh peulvan anvet ar seizh c'hoar.

### Kembre

* Bryn Cader Faner

### Bro-Skos

* Calanais en Leòdhas en Inizi Gall.

## Er broioù all
### Bro-Saoz

* Ar Rollright Stones e Long Compton etre Oxfordshire ha Warwickshire anvet ivez The King's Men, The King Stone ha The Whispering Knights,
* Stonehenge, ar c'hrommlec'h brudetañ er bed

### Gambia

* E Wassu

### Portugal

* Os Almendres

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Krom

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ar c'hrom zo un elfenn gimiek, 24 eo e niver atomek ha Cr e arouez.
* Kimiezh | Elfennoù kimiek
* Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
* Taolenn beriodek
* Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
* Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford
# Kronik Naoned

Kronik Naoned zo un dastumad danevelloù istorel a zo bet kontet enne darvoudoù a bouez diwar-benn kêr ha kontelezh Naoned etre 570 ha 1050.

## Levrlennadur

* Merlet, Peter (ed.). La chronique de Nantes. Paris, 1896. Gwelout Gallica pe Google Books.
* Whitelock, Dorothy (tr.). "From the Chronicle of Nantes." In English Historical Documents c. 500-1042, ed. D. Whitelock. English Historical Documents 1. 2$^{nd}$ ed. London, 1979. 345-6.
# Louis-Marie Grignion de Montfort

Louis-Marie Grignion de Montfort, bet ganet Louis-Marie Grignion d'an 31 a viz Genver 1673 e Moñforzh hag aet d'an Anaon d'an 28 a viz Ebrel 1716 e Saint-Laurent-sur-Sèvre (Poatev), a oa ur sant, beleg, misioner ha saver urzhioù relijiel breizhat.
Lakaat a reas sevel Kalvar Pontkastell-Keren etre 1709 ha 1710.

## Un nebeud oberennoù

* l'Amour de la Sagesse éternelle
* le Traité de la vraie dévotion à la Vierge Marie (troet e brezhoneg gant G. Cherel hag embannet gant Preder, gant an titl Pleustrad a-zivout ar wir deoliezh d'ar werc'hez santel, 1995)
* le Secret de Marie
* la Lettre circulaire aux Amis de la Croix
* le Secret admirable du très saint Rosaire pour se convertir et se sauver
* la Prière embrasée
* les Cantiques
Embannet e voe holl oberennoù ar sant e 1966 gant Les Editions du Seuil.
* Kalvar Pontkastell-Keren
# Louis-Marie Turreau

Louis-Marie Turreau de Lignières, lesanvet Turreau de Garambouville (Évreux, 4 Gouere 1756 - Conche-en-Ouche, 10 Kerzu 1816) a oa ur jeneral gall. Brudet eo e droioù e-pad brezel Vendée.
E dad a oa prokulor an dour hag ar c'hoadoù e kontelezh Évreux, a-raok bezañ maer Évreux. A renk uhel e oa ar familh, petra bennak ma ne oa ket eus an noblañs. Daoust da se ez eas Louis-Marie Turreau, deuet da vezañ republikan, a-du gant an Dispac'h gall adal 1789, ha klask a reas sachañ gounit eus ar renad nevez, evel kalz bourc'hizien en amzer-se.
Anvet e voe da vaer Aviron (Eure, ha prenañ a reas madoù an iliz, evel abati Conches. Mont a reas er Garde nationale e Conches, ha kemer ar penn anezhañ e miz Gouhere 1792. E miz Gwengolo e voe anvet da letanant-koronal e trede batalhon an Eure a voe kaset d'en em gannañ war harzoù hanternoz Bro-C'hall. E miz Du e voe anvet da goronal, ha kaset da arme ar Moselle.
E miz Mezheven 1793 e voe kaset da arme an aodoù e La Rochelle, met kuitaat a reas ar servij-se na blije ket dezhañ. En ul lizher d'ur mignon e skrivas ne felle ket dezhañ ober brezel e Poatev ; koulskoude e reas daou viz brezel e Vendée.
E penn ar bagadoù lesanvet colonnes infernales e oa ; ar re-se a oa bet savet da zegas ar peoc'h war ar maez goude trec'het an "Arme katolik". Lazhadegoù a rejont, meur a zek mil a-hervez, ma adkrogas ar brezel.
Neuze e voe galvet da Bariz, harzet, met lezet da vont.
Goude e voe kaset da gannad d'ar Stadoù-Unanet, hag anvet da varon en amzer Napoleon Iañ.

## Notennoù ha daveennoù

* https://www.lhistoire.fr/vendée-les-crimes-des-colonnes-infernales?fbclid=IwAR2-t4NOIZu9QFglah7_nh1Ct4x8w9AIdDnM0sqfl7fIJ8GGzCUBqU63ps4
# Louis Beaufrère

Louis Beaufrère (Louis Martial Paul Beaufrère ; Kemperle, 1añ Gouere 1869 - Pondivi, 19 Gouere 1940) a oa ur c'hazetenner breizhat. Breur e oa d'al livour Adolphe Beaufrère.
E dad kozh, Louis Antoine Eugène Beaufrère, a oa genidik eus Moissac e departamant al Lot.
Ren a reas ar gazetenn L'Union Agricole et Maritime, ur gazetenn krouet gant James de Kerjégu, eus 1893 betek 1912. Goude-se e renas kazetennoù all, La Côte d'Armor da gentañ, ha La République du Sud-Ouest e Dacs. Mont a reas da Bariz da c'houde ha krouiñ eno e 1923 La Bretagne à Paris, ur sizhunieg evit ar Vretoned divroet.
Daou vloaz goude krouidigezh La Bretagne à Paris e voe aozet gant Louis Beaufrère dilennadeg "dugez Bretoned Pariz", dilennet gant kevredigezhioù ar Fédération des Bretons de Paris. Kalzig a verzh a rae an abadenn-se e-mesk kevredigezhioù breizhek Pariz etre an daou vrezel ha, goude troc'h an Eil Brezel-bed, adarre er bloavezhioù 1950 ha 1960.

## Notennoù

* ↑ Geneanet
* ↑ En Envor
# Louis Aliot

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Louis Aliot, ganet d'ar 4 a viz Gwengolo 1969 e Tolosa, zo ur politiker gall eus an tu dehoù pellañ ezel eus an Rassemblement National.
E dad-kozh a-berzh mamm oa aljerian, betek an dekred Crémieux e 1870.

## Liammoù diavaez

* (fr) Louis Aliot

## Notennoù ha Daveennoù

* ↑ (fr) Bruno Labrousse & Denis Martinez, Les politiques ariégeois : 1789-2003 « Louis Aliot » – Imprimerie Chauvin, Tolosa, 2004 (ISBN 978-2-9521573-0-8)
# Louis Antoine Léon de Saint-Just

Louis Antoine Léon de Saint-Just, ganet d'ar 25 a viz Eost 1767 e Decize (Nivernais, hiriv Nièvre) ha dibennet d'an 28 a viz Gouhere 1794 (10 thermidor an II hervez an deiziadur republikan gall) a oa ur politikour gall, ezel eus ar Venezidi hag harp feal da Robespierre. Lesanvet e oa Arc'hael ar Spont. Prezegenner ampart, reut eo war mennad an ingalded hag ar vertuz, ouzhpenn-se e oa mennetbetek penn evit ar c'hefridioù a oa fiziet ennañ. Dont a ra a-benn meur a wech da adreizhañ an traoù evit Arme ar Roen (Dispac'h gall) ha sikour a ra kalz evit trec'h an armeoù republikan e Fleurus. A-fed politikerezh eo enebour daonet ar re Jirondined, an Hébertistes ha goude-se ar re Indulgents.
# Louis Bizeul

Louis Jacques Marie Bizeul (14 Gwengolo 1785-27 Meurzh 1861) a oa un istorour hag un arkeologour breizhat, genidik eus Blaen.
Noter e oa e Blaen ha sot e oa gant istor ar vro. Tremen a rae e amzer vak o studiañ an hendraoù roman, ha dreist-holl hentoù roman Breizh. Diskouez a reas e oa ur greizenn a bouez eus Blaen en henamzer. Meur a skrid a embannas da rentañ kont eus e gavadennoù ha bremañ c'hoazh e taoler evezh ouzh e studiadennoù. Maer Blaen e voe ha kuzulier kanton Blaen ivez. Ezel e oa eus ar « Société Académique » hag eus meur a gevredigezh ouiziek all, ha prezidant « Société archéologique » Naoned.

## Studiadennoù

* Des voies romaines sortant de Blain (Loire-Inférieure), 185 p., Naoned, moullerezh an intañvez C. Mellinet, 1845
* Des Voies romaines sortant de Rennes (Ille-et-Vilaine), 20 p., Naoned, moullerezh an intañvez C. Mellinet, 1848
* Voie romaine de Blain vers Angers, notenn labour, Naoned, moullerezh an intañvez C. Mellinet, 1844
* De Quelques Voies romaines du Poitou se dirigeant sur la Bretagne et l'Anjou, In-8°, 76 p., Naoned, moullerezh an intañvez C. Mellinet, 1844
* Mémoire sur les voies romaines de la Bretagne, et en particulier de celles du Morbihan, In-8°, 86 p., tennet eus "Bulletin monumental", Caen, A. Hardel, 1843
* Des Nannètes aux époques celtique et romaine, 2 levrenn in-8°, Naoned, Guéraud, 1854-1860
* Dictionnaire patois du canton de Blain, embannet gant Patrice Brasseur, Skol-veur Naoned, 1989
* ha meur a studiadenn lec’hel (« Oudon, ses seigneurs et son château », « De Rezay et du pays de Rais »…) embannet e kelaouennoù a bep seurt evel "Revue des provinces de l'Ouest", "Bulletin de la Société archéologique de Nantes"', "Bulletin archéologique de l'Association bretonne", "Bulletin de la Société archéologique de Nantes"…

## Liamm diavaez

* Curieux journal inédit d'un jeune bourgeois de Blain : Le savant Louis Bizeul (fr)
# Louis Blériot

Louis Charles Joseph Blériot (1añ a viz Gouhere 1872 e Cambrai - 2 a viz Eost 1936 e Pariz) a oa un ijinour hag unan eus kentañ nijourien Frañs. An den kentañ e voe o treuziñ Mor Breizh gant ur c'harr-nij, d'ar 25 a viz Gouhere 1909, gant e Vlériot XI.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Louis Armstrong

Louis Daniel Armstrong (4 a viz Eost 1901 e New Orleans (SUA) - 6 a viz Gouere 1971 e Corona, Queens, New York City (SUA)) a oa un trompilher hag ur c'haner stadunanat.
* Louis Armstrong e Berlin-Reter, miz Meurzh 1965
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Johnstown (Wrecsam)

Johnstown zo ur gêriadenn e kontelezh Wrecsam, e biz Kembre. N'eus anv kembraek ebet gant ar gêriadenn-se. Emañ er reter da Rhosllannerchrugog.
Kresket eo ar gêriadenn abalamour da labour mengleuz glaou Hafod, a oa e-kichen.
Ul lodenn eus Kleuz Offa zo e-kichen ar gêriadenn.
# Join, or Die

Join, or Die (saozneg a dalvez Unvaniñ pe mervel) a zo titl ur flemmskeudenn bolitikel brudet savet gant Benjamin Franklin hag embannet evit ar wech kentañ er Pennsylvania Gazette d'an 9 a viz Mae 1754. Skeudenn goshañ unvaniezh an trevadennoù savet gatn un trevadenner breizhveuriat e SUA eo. Ur c'hoadengravadur eo, ma weler un naer rannet en eizh lodenn, padal e oa trizek trevadenn en holl. Dindan kement lodenn a zo e lenner pennlizherenn unan eus an trevadennoù amerikan, pe hini ur rannvro. Arouezet eo Bro-Saoz Nevez (N.E., New England) gant ul lodenn nemetken, padal e oa peder zrevadenn enni d'ar mare-se. Delaware ha Georgia n'emaint ket war an dresadenn.
Embannet e voe ar flemmskeudenn e-kichen ur pennad-stur savet gant Benjamin Franklin ma skrive diwar-benn ar «stad a zisrann» a oa en trevadennoù.
Gant an Dispac'h amerikan o tostaat e voe implijet an arouez en-dro, hag ouzhpenn arouez an trevadennoù e teuas da vezañ. D'ar 7 a viz Gouere 1774 e voe lakaet e-kichen titl ar gazetenn Massachusetts Spy gant he c'hrouer Paul Revere. Lakaat a reas an aner da stourm ouzh an aerouant saoz. An naer a weler ivez war banniel-staon morlu SUA (First Navy Jack e anv) hag ivez war Banniel Gadsdeng.

## Notenn

* ↑ http://www.loc.gov/exhibits/us.capitol/s1.html#gadsden A More Perfect Union: Symbolizing the National Union of States, Library of Congress
# Joko Widodo

Joko Widodo (ganet d’an 21 a viz Mezheven 1961) zo ur politikour eus Indonezia. Prezidant e vro eo, ar 7$^{vet}$ hini en istor ar stad. Ezel eo eus ar Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan (PDIP) ha maer Surakarta e voe etre 2005 ha 2012 ha gouarnour Jakarta eus 2012 da 2014. Dilennet e oa bet da brezidant ar Republik e miz Gouere 2014, da gemer lec'h Susilo Bambang Yudhoyono. Emañ en e garg abaoe an 20 a viz Here 2014.
# Jolanda di Brienne

Jolanda pe Isabella di Brienne, pe Isabella II Jeruzalem (Tir pe Jeruzalem, 1212 – Andria, 5 a viz Mae 1228), rouanez Jeruzalem, a oa eil pried an Impalaer santel Friedrich II.
Merc'h e oa da Jean de Brienne, ha da Maria di Monferrato, ha rouanez Jeruzalem e voe.

## Eured ha bugale

Dimeziñ a reas e 1225, en Brindisi, en Apulia.
* Margherita (Du 1226 - Eost 1227), marvet da ur bloaz.
* Konrad IV, pe Corrado (1228 - 1254), Roue ar Romaned hag Impalaer santel war-lerc'h e dad.
Mervel a reas Jolanda da seitek vloaz, dek dez goude genel he mab Corrado. Beziet eo e kev-bezioù iliz-veur Andria.
# Jolanda di Savoia

Jolanda di Savoia zo ur gumun italian e proviñs Ferrara, en Emilia Romagna.
# Jolene

Jolene zo un anv-badez stadunanat, bet brudet gant kanaouenn Dolly Parton.

## Tud

* Jolene Blalock, aktourez

## Oberennoù

* Jolene (albom), un albom gant Dolly Parton, ma klever ar ganaouenn Jolene (kanaouenn).
* Jolene (film), ur film stadunanat.

### Kanaouennoù

* Jolene (kanaouenn)
# Joinville

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Joinville zo un anv-lec'h gallek a gaver e meur a vro.

## Orin

Dont a ra eus an anv latin junvilla, diwar Juvinus (anv un den), ha villa (domani).

## Lec'hioù
### Aljeria

   * Joinville (Zabana hiziv), anv ur gêrig e kumun Blida, diwar anv ur jeneral gall, François d'Orléans, priñs Joinville, mab d'ar roue gall Loeiz-Fulup Iañ.
Brazil
   * Joinville, kumun e stad Santa Catarina, anvet diwar François d'Orléans, priñs Joinville.
Bro-C'hall
   * Joinville , anv kozh kumun Grand-Bourg, e mervent enez Marie-Galante e Gwadloup.
   * Joinville en Champagne, kumun en departamant Haute-Marne, pennlec'h kanton Joinville, domani an aotrou Jean de Joinville hag e familh.
   * Joinville-le-Pont, kumun en departamant Val-de-Marne, anvet evel-se e 1831 gant François d'Orléans, priñs Joinville.
   * Port-Joinville, en enez Euz, en departamant Vande, anvet evel-se e 1846 en enor da François d'Orléans, priñs Joinville.
   * Thonnance-lès-Joinville, kumun en Haute-Marne.
   * Straedoù e Pariz : rue de Joinville (1843), impasse de Joinville (1844), place de Joinville (1898), avenue de Joinville.
Antarktika
   * Enez Joinville zo e Meurvor Antarktika ; dont a ra hec'h anv eus hini François d'Orléans, priñs Joinville.
   * Inizi Joinville, un enezeg e Meurvor Antarktika, enez Joinville enni.

## Tud

* Jean de Joinville, pe Joinville, buhezskridour ar roue gall Loeiz IX, aotrou Joinville en Champagne.
* Héloïse de Joinville, c'hoar dezhañ, diazezerez abati Montigny-lès-Vesoul.
# Joinville (Santa Catarina)

Joinville zo ur gêr e kreisteiz Brazil, e biz stad Santa Catarina. Brasañ kêr ar stad eo, gant 547 000 a dud o chom enni.
# Johnston (Sir Benfro)

Johnston zo ur gumuniezh e kontelezh Sir Benfro, Kembre, 129,4km eus Kerdiz. E 2011 e oa poblet gant 1 866 a dud, ha 196 anezho (10,5 %) a oa kembraegerien.

## Daveoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* ↑ Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011 Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics)
# La Belle Ferronnière

La Belle Ferronière zo ul livadur 62 x 44 cm graet etre 1495 ha 1497 war un daolenn koad kraoñ. Un oberenn a-bouez eo, war ziskouez e Mirdi al Louvre e Pariz. Krediñ a reer eo bet graet gant Leonardo da Vinci ha kenlabourerien dezhañ, hogen n'eo ket peurasur.
Poltred un itron dizanv eo, ha pell eo chomet dianav. Hiriv e ouzer eo Lucrezia Crivelli, unan eus serc'hed Lodovico Sforza. Met ur vojenn zo ivez diwar-benn an daolenn.

## Mojenn

Hervez ur vojenn e oa un itron Ferron hag a oa deuet da vout unan eus serc'hed ar roue gall Frañsez Iañ. An aotrou Ferron a oa dogan eta hogen ne oa ket kontant abalamour da se. Kontañ a reer en dije tapet kleñved Naplez da reiñ d'e bried evit ma roje-hi ar c'hleñved d'ar roue.

## Bravig

E galleg e vez graet belle ferronière eus ur c'hinkladur, anezhañ ur gordennig skoulmet a-drek ar penn gant ur gameenn pe ur maen prizius war an tal.

## Notennoù

* ↑ La belle Ferronière

## Pennad kar

* Itron an erminig
# La Belle-Îloise

La Belle-Îloise a zo ur fritur vreizhat. E Kiberen emañ ar sez sokial hag e Sant-Teve ez eus ur pol lec'haveiñ. 64 stal a zo bet savet a-hed aodoù Bro-C'hall, e Naoned, Lyon ha Pariz ivez.
# La Bastide

La Bastide, pe Labastide, zo un anv-lec'h gallek, deuet eus an anv okitanek La Bastida (deuet eus an anv-boutin okitanek bastida) , hag anv meur a gumun e broioù okitanek Bro-C'hall, kentoc'h e mervent ar vro, da lavarout eo er c'hornôg d'ar stêr Ron dreist-holl.

## Lec'hanvadurezh
### Kumunioù

* La Bastide, er Pyrénées-Orientales
* La Bastide, er Var
* La Bastide-Clairence, er Pyrénées-Atlantiques, a zo Bastida, e Nafarroa Beherea, en Euskal Herria
* La Bastide-Pradines, en Aveyron
* La Bastide-l'Évêque, en Aveyron
* La Bastide-Puylaurent, el Lozère
* La Bastide-Solages, en Aveyron
* La Bastide-Teulat, anv kozh La Bastide-Solages, en Aveyron,
* La Bastide-de-Sérou, en Ariège
* La Bastide-de-Bousignac, en Ariège
* La Bastide-de-Besplas, en Ariège
* La Bastide-de-Lordat, en Ariège
* La Bastide-des-Jourdans, er Vaucluse
* La Bastide-du-Salat, en Ariège
* La Bastide-d'Engras, er Gard
* Labastide-Murat, gwechall Labastide-Fortunière, el Lot
* Labastide-d'Armagnac, el Landes
* Labastide-du-Haut-Mont, el Lot
* Labastide-du-Vert (La Bastida del Vèrn), el Lot
* Labastide-Rouairoux, en Tarn
* Labastide-Savès, er Gers
* La Bastide-sur-l'Hers, en Ariège
... hag un toullad re all.

### Kumunioù kozh

* La Bastide-Capdenac, en Aveyron, hiziv e-barzh La Rouquette
* La Bastide-des-Fonts, en Aveyron, hiziv e-barzh Cornus
* La Bastide-Louquié, en Aveyron, hiziv e-barzh Cantoin
* La Bastide-Nantel, en Tarn-et-Garonne, hiziv e-barzh Castanet
* La Bastide-Paréage, en Aveyron, hiziv e-barzh Saint-Just-sur-Viaur
* La Bastide-Teulat, anv kozh La Bastide-Solages, en Aveyron.

### Karter

* La Bastide, karter e Bourdel, war lez dehoù ar stêr Garona.

## Pennadoù kar

* Bastide
* Bastida
# La Baule-Dakar

La Baule-Dakar, pe Course des Amaldies, a oa ur redadeg etre Ar Baol ha Dakar (Senegal), o tremen dre an Azorez (etre an inizi Faial ha Pico), evit ar bigi-dre-lien unkouc'h ha lieskouc'h.

## Ar redadegoù
### 1980

E-touez 37 bag
* Elf Aquitaine, Marc Pajot, Paul Ayasse ha François Boucher
* Royale, Loïc Caradec, Philippe Facque, Jean-François Fountaine ha Yann Le Coniac
* Paul Ricard, Éric Tabarly, Éric Bourhis ha Patrick Tabarly
* Brittany Ferries, Chay Blyth
* Gauloise IV, Éric Loizeau
Dilezel :
* VSD II, Philippe Poupon, Éric Duchemin hag Eugène Riguidel

### 1983

Lieskouc'h:
* Charente-Maritime, Pierre Follenfant, Jean-Baptiste Le Vaillant ha Marc Guillemot
* Côte basque, Didier Munduteguy
* Jet Services II, Patrick Morvan, Serge Madec ha Jean Le Cam
* Lada Poch, Loïck Peyron hag Alain Gautier
* Elf Aquitaine, Marc Pajot ha Jean Maurel
* Royale II, Loïc Caradec, Olivier Despaigne ha Thierry Brault
Unkouc'h :
* Kriter VIII

### 1987

Ur redadeg a-zaou e voe. Ar bageer Daniel Gilard a voe kouezhet er mor d'an 23 a viz Here.
* Lada Poch II, Loïck Peyron ha Jacques Delorme en 11 d 9 e 19 mun 25 s
* Ericsson (bet anvet Crédit Agricole a-raok), Bruno Peyron ha Cam Lewis en 11 d 9 e 53 mun 34 s
* Elf Aquitaine II, Jean Maurel ha Jean-Luc Nélias e 12 d 10 e 28 mun 35 s
* Poulain, Olivier de Kersauson ha Christophe Mahé e 13 d 15 e 58 mun
* Charente-Maritime, Jean-François Fountaine ha Le Vaillant e 14 d 6 e 27 mun 36 s
Dilezel (7 bag war 12):
* Azurex, Henri ha Jean Cormier
* Care-France, Pascal Quintin ha Lalou Roucayrol
* Côte d'Or II, Éric Tabarly ha Patrick Tabarly
* Fujicolor, Mike Birch
* Jet-Service V, Daniel Gilard ha Halvard Mabire
* Ville d'Audrain, Woscieh Kaliski
* Laiterie du Mont Saint Michel, Olivier Moussy ha Jacques Caraës

### 1991

Ur redadeg en e unan e voe. Lieskouc'h :
* RMO, Laurent Bourgnon en 11 d 22 h 41 mn 33 s
* Fujicolor II, Mike Birch
* Cimaron,Jean-Luc Nélias
* Funambule, Lalou Roucayrol
Unkouc'h :
* Bagages Superior, Alain Gautier e 10 d 18 h 4 mun 15 s
* Fleury Michon X, Philippe Poupon e 10 d 21 h 44 mun 26 s
* Looping, Giovanni Soldini en 11 d 16 h 46 min 02 s
# La Bassée

La Bassée :
| An ti-kêr. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Arondisamant | Lille |
| Kanton | La Bassée (pennlec'h) |
| Kod kumun | 59051 |
| Kod post | 59480 |
| Maer Amzer gefridi | Philippe Waymel 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Lille Métropole Communauté urbaine |
| Lec'hienn web | www.la-bassee59.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 6 565 ann. (2020) |
| Stankter | 1 855 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 21 m — brasañ 31 m |
| Gorread | 3,54 km² |
| kemmañ |
La Bassée a zo ur gumun hag ur gêr eus departamant gall an Norzh e Bro-C'hall. Pennlec'h Kanton La Bassée eo.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA