# Timbroù Perou

E miz Gouere 1821 e embannas ar jeneral José de San Martín e oa dizalc'h Perou diouzh Spagn. Asantet e voe gant ar rouantelezh pa voe trec’het gant arme Antonio José de Sucre en emgann Ayacucho e 1824.
Republik Perou nevez krouet a grogas da implijout timbroù litografet e 1857, pourvezet da gentañ gant ar Pacific Steam Navigation Company (PSNC), alese un embregerezh listri breizhveurat a rae war-dro ar c'henwerzh hag an dasparzhañ lizheroù e kornôg Suamerika. Aotreet e voe gant gouarnamant Perou ma voe lakaet e gwerzh e Perou daou dimbr ar PSNC hepken (1 real glas ha 2 real ruz) adalek ar 1añ a viz Du 1857. N’eus meneg ebet eus Perou war ar c’houblad timbroù avat. Kavet e vez timbroù-faos e gwerzh, gant livioù n'int ket bet embannet biskoazh ha kachedet gant sielloù faltazi.
E miz Meurzh 1858 e teuas er-maez an timbroù kentañ savet gant melestradurezh Perou. Moullet war mod al litografiezh, ar rummad tri zimbr a ginnige skoed-ardamez Perou. Dre fazi e voe embannet un timbr a dalvoud-gwerzh un hanter-peso a liv roz (e lec’h …), an timbr fazius kentañ en istor timbrawouriezh Perou eta.
War-dro 1860 en doa prenet gouarnamant Perou ur mekanik savet e Bro-C'hall (ar wask "Lecoq" hec’h anv) a veze implijet evit moullañ gant torosennadurioù an timbroù, ha troc’hañ anezho hep na vefe toulligoù etrezo.
Implijet e voe ar wask-se evit pevar zimbr embannet gant skoed-ardamez ar vro (1 dinero ruz, 1 peseta gell-sklaer, 1 dinero glas hag 1 peseta orañjez).
An timbr-lidañ embannet e miz Ebrel 1870 ha lesanvet Trencito (an tren bihan) zo e-touez ar re gentañ a seurt-se er bed. Bosek eo skeudenn an tren a weler e-kreiz an timbr. Produet e oa bet e Lima gant ur benveg “Lecoq” savet e Bro-C'hall.
An timbr "Trencito" a oa unan eus ar re ziwezhañ eus Perou produet gant ar benveg ral-se, asambles gant an timbr glas-sklaer 2 centavos (an timbr "Llamita"). Ne implijas servij post Perou nemet timbroù kranellet adalek 1874.
Betek fin an XX$^{vet}$ kantved ne gredas ket melestradurezh Postoù Perou ober eus an timbroù ur varc’hadourezh evit pourveziñ dastumerien ar bed. E 1957 e oa bet embannet 440 timbr hepken ganti, an darn vrasañ diouto o plediñ gant sevenadur ha tudennoù ar vro. Fonnusoc’h e voe an embann timbroù er bloavezhioù 2000 avat : 1 607 timbr a oa bet embannet pa grogas ar bloavezh 2007.
Timbroù zo a ro testeni eus istor politikel turmudet Perou en deus gouzañvet meur a daol-stad en XXvet kantved. E 1969 e veze meuleudiet gant daou rummad timbroù broadeladur an embregerezhioù eoul-maen hag ar politikerezh adlodennañ an douaroù gant ar gouarnamant adreizher. E 1975 e oa bet moullet gant ar Postoù timbroù anvet “Perou zo mestr war e donkad" (El Peru determina su destino e spagnoleg). Enoret e voe an arme (e 1977) hag harozed Brezel ar Meurvor Habask (e 1979) pa oa ar Jeneral Francisco Morales Bermúdez e penn ar vro.
Tamm ha tamm e vez roet he flas da sevenadur an indianed (pezhioù artizanel). Kizidik eo bet an tresañ bevennoù stabil etre Perou hag ar broioù tost, un abeg evit embann timbroù gant kartennoù-bro e voe. Tudennoù, degouezhoù ha sevenadur Perou a ya d’ober an darn vrasañ eus danvez an timbrou.

## Timbroù rannvro

E 1884 e oa bet embannet timbroù gant melestradurezh rannvroioù Perou. Eestreget en Arequipa a savas timbroù nevez gant poltred brezelourien pe gant skoed-ardamez ar vro, e voe trawalc’h d’an departamantoù all dreistmoullañ un dra bennak war an timbroù bet embannet diagent. Timbroù Arequipa a voe implijet e Stad dibad Perou ar Su.
Roll :
* Ancachs : FRANCA
* Apurimac (e 1885) : ADMON PRAL DE CORREOS DE Pto APURIMAC
* Arequipa (1882-1885) : Arequipa e-barzh ur c'helc'h
* Chala : Chala e-barzh ur c’helc’h
* Chiclayo : FRANCA e-barzh un ovalenn
* Qusqu : CUZCO e-barzh un ovalenn, pikoù pe al lizherenn T e-barzh un ovalenn.
* Huacho : T e-barzh ur c’helc’h
* Moquegua : MOQUEGUA (hirrgarrezenn, pikoù pe T en ur c’helc’h)
* Paita : PAITA en ur ovalenn
* Piura : PIURA (ovalenn) pe PIURA VAPOR
* Puno : PUNO M
* Ica : YCA pe YCA VAPOR

## Levrlennadur

* Nicoletti, Gonzales Carlos. El Servicio Postal y filatélico en el Perú. 1991. Awarded the Alvaro Bonilla Lara Medal in 1991 by the FIAF.
* Salvatteci, Aldo. Tratados Postales del Perú hasta su ingreso a la Unión Postal Universal. 2003.

## Liammoù diavaez

* (en) Bodad-studi timbrawouriezh Perou