# An Erge-Vras

An Erge-Vras :
| Chapel Kerzevod ||
| Anv gallek (ofisiel) | Ergué-Gabéric |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kemper |
| Kanton | Kanton Kemper-2 (betek 2015) Fouenant (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29051 |
| Kod post | 29500 |
| Maer Amzer gefridi | Hervé Herry 2008-2020 |
| Etrekumuniezh | Kemper Breizh ar C'hornôg |
| Bro velestradurel | Bro Gerne |
| Lec'hienn Web | https://www.ergue-gaberic.bzh/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 8 484 ann. (2020) |
| Stankter | 213 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 59′ 49″ Norzh 4° 01′ 15″ Kornôg / 47.9969, -4.0208 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 63 m bihanañ 4 m — brasañ 140 m |
| Gorread | 39,87 km² |
| An Erge-Vras ||
| kemmañ |
An Erge-Vras (Ergué-Gabéric an anv gallek ofisiel) zo ur gumun e Breizh e departamant Penn-ar-Bed, sko ouzh Kêr-Gemper.

## Anv

* Bernard Tanguy ː Ergue Gaboric, 1325 ; Ergue Gaburic, 1327; 'Ergue Cabiric, ~1330 ; Ergue Cabric, 1426 ; Ergue Gaberic, 1535 ; Ergue Gabellic, 1574.

### Gerdarzh

* Erge ː eus arkae = kae-difenn (gwelout ivez Erge-ar-Mor).
* Gaberic ː diwar un anv-den Cabeur.

## Ardamezioù

En gul e groaz krouget en argant, ur groazigann ivez en argant ouzh pep konk (kroaz Jerusalem), e gab dentek en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.
* Sturienn ː Ne zeuz pesq heb ha zrean ("N'eus pek hep a zraen").
* Aozer ː Bernard Le Brun ; degemeret gant ar prefeti d'an 3 a viz Gwengolo 1980.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Yven, person, ha Baudri, kure.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 132 waz eus ar gumun, eleze 4,35% eus he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Merval a reas 21 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur milour eus ar gumun e miz Mae 1961.

## Brezhoneg
### Ya d'ar brezhoneg

* D'ar 4 a viz Mezheven 2012 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* Al live 2 oa bet roet d'ar gummun.

### Deskadurezh

* Ur skol divyezhek a zo eno abaoe 2002.
* E distro-skol 2024 e oa 119 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (17,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

### Bugaligoù

* Al Liezdegemer "Les Petits Lutins" a ro un tañva eus ar brezhoneg d'ar vugale vihan.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Gwinal, XVI$^{vet}$ kantved
* Chapel Intron-Varia Kerdevot, XV$^{vet}$ kantved, bet sakret d'ar 26 Here 1556
* Chapel Sant Gwenole, XVI$^{vet}$ kantved, ha XVII$^{vet}$ kantved
* Chapel Sant Andrev, XVIIvet kantved
* Chapel Santez Anna, pe Keranna, e Lestonan (1968)
* Chapel Intron-Varia, e maner an Oded (1922)
* Chapelioù bet diskaret ː Sant Gweltaz, e Lokeltaz, dija en he foull da vare an Dispac'h Gall ; Sant Yoakim, e-kichen maner Lezerge; Santez Apollina, dija en he foull e 1804
* Chapel Kerzevot
* Chapel Kerzevot
* Kalvar chapel Kerzevot
* Feunteun chapel Kerzevot
* Karnel
* Chapel Sant-Gwenole
* Kalvar ar Stangala
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$. Dioueliet e voe d’an 11 a viz Du 1923.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud vrudet ar gomun

* 12XX-1276 : Yves Cabellic, eskob Kerne 1267 à 1276.
* 1599-1660 : Guy Autret, Istorour
* 1729-1806 : Jean-François de la Marche, eskop diwezhañ Bro Leon. 1748-1811 : Alain Dumoulin, person ha skrivagner latin ha brezhoneg.
* 1798-1870 : Nicolas Le Marié, krouer ar veilh baper Oded.
* 1818-1881 : Jean-René Bolloré, kentañ Bollore e penn ar veilh baper. 1834-1905 : Jean-Marie Déguignet, skrivagner galleg ha brezhoneg.
* 1925-2011 : Gwenaël Bolloré, soudard ar Frañs Dieub, mestr ar veilh baper ha skrivagner gall.
* 1946: Hervé Jaouen, skrivagner gallek
* 1952 : Vincent Bolloré, mestr an uzinioù Bolloré
* 1953 : Bernez Rouz, kazetenner ha skrivagner.

### Ardamezeg ar familhoù

* Autret
* Aotrounez Missirien
* En aour e bemp pempenn gommek en glazur.

## Gevelliñ

* Porth Bud, Kernev-Veur (1979)

## Levrlennadur

* Alain Dumoulin : Grammatica-latino celtica, Praha, 1800 (lenn en linenn)
* Alain Dumoulin : Hent ar baradoz, Kemper, 1805
* Jean-Marie Déguignet : Mémoires d'un paysan bas-breton, éd. Arkae, 2022 ; gant ur bern troioù e brezhoneg.
* Jean-Marie Déguignet : Rimes et révoltes, éd Blanc Silex, Kemperle, 2005 ; lod barzhonegoù zo e brezhoneg.
* Bernez Rouz : Anvioù-lec'h an Erge Vras, Hor Yezh ; adembannet e galleg : Les noms de lieux d'Ergué-Gabéric, Arkae, An Erge-Vras, 2007.
* Bernez Rouz : Alain Dumoulin : un recteur breton dans la tourmente révolutionnaire, Arkae, An Erge-Vras, 2011 ; diwar-benn aozer ar Grammatica latino celtica.
* Bernez Rouz : Hengoun ar vosenn e Breizh-Izel, Hor Yezh ; studiadenn war ar c'hontadennoù hag ar gwerzioù diwar benn ar vosenn.
* Lanig Rouz : Koñchennoù (divyezhek), Arkae, 2022 ; danevelloù skrivet e brezhoneg Kerne-Izel.
* Jean-Louis Rozeg : Trec'h ar garantez (Le triomphe de l'amour), Arkae, 2013 ; ur romant hag a gont brezel ar skolioù en Erge-Vras.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère. Chasse-Marée. ArMen. 1990
* ↑ Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes du Finistère. 2001
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 50
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ Distro-skol ar c’helenn divyezhek e 2019
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Université de Lille