OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gwaz kentrek

Gwaz kentrek :
| Ur waz kentrek. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Plectropterus |
| Anv skiantel ||
| Plectropterus gambensis (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar waz kentrek a zo ur spesad evned palvezek, Plectropterus gambensis an anv skiantel anezhañ. Ar spesad nemetañ eo er genad Plectropterus.
Anvet e voe Anas gambensis da gentañ-penn (e 1766) gant ar skiantour svedat Carl von Linné (1707-1778).

## Annez

Kavout a reer an daou isspesad anezhañ en Afrika issahara :
* Plectropterus gambensis gambensis, e Gambia, reter da Etiopia, kreisteiz da Angola hag ar Zambeze,
* P. g. niger, eus Namibia ha Zimbabwe da Suafrika.

## Liammoù diavaez

* (en) Plectropterus gambensis el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Plectropterus gambensis e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) AnimalBase.
* ↑ (en) Plectropterus gambensis el lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# James Francis Stephens

James Francis Stephens, bet ganet d'ar 16 a viz Gwengolo 1792 e Shoreham-by-Sea (Kornôg Sussex, Bro-Saoz) hag aet da Anaon d'an 22 a viz Kerzu 1852 e Londrez (Bro-saoz), a oa un amprevanoniour ha naturour saoz.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* A : Anous,
* B : Biziura, Bonasa, Botaurus,
* C : Chaetura,
* D : Daption,
* F : Francolinus, Fulmarus,
* G : Goura,
* I : Indicator,
* M : Mareca,
* P : Phaenicophaeus, Plectropterus,
* R : Rissa,
* T : Trichoglossus.

### Spesadoù

* A : Apaloderma narina (trogon narina),
* C
    Catharus fuscescens (milc'hwid rous), Centropus sinensis, Chroicocephalus novaehollandiae (gouelanig gris), Chrysococcyx klaas, Cuculus gularis (koukoug Afrika) ha solitarius,
* G : Galerida magnirostris (kogenneg beg tev),
* I : Indicator minor,
* P : Phalacrocorax fuscicollis (morvran India),
* T : Tachybaptus novaehollandiae (plomer Aostralazia).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Stephens e metoù al loenoniezh.
# Anser

Anser :
| Anser albifrons, luc'hskeudennet e WWT Slimbridge (Gloucestershire, Bro-Saoz). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Anv skiantel ||
| Anser Brisson, 1760 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Anser a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ gwazi, krouet e 1760 gant an evnoniour gall Mathurin Jacques Brisson (1723-1806).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Unnek spesad gwazi a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* ar waz vailh (Anser albifrons)
** A. a. albifrons, elgasi, flavirostris, gambelli ha sponsa,
* ar waz louet (Anser anser)
** A. a. anser ha rubrirostris,
* ar waz beg berr (Anser brachyrhynchus),
* ar waz-erc'hegi (Anser caerulescens)
** A. c. atlanticus ha caerulescens,
* ar waz impalaerel (Anser canagicus),
* ar waz-alarc'h (Anser cygnoides),
* ar waz vailh vihan (Anser erythropus),
* ar waz-eostoù (Anser fabalis)
** A. f. fabalis, johanseni ha middendorffii,
* ar waz India (Anser indicus),
* ar waz Ross (Anser rossii),
* gwaz an toundra (Anser serrirostris)
** A. s. rossicus ha serrirostris.
Pevarzek (14) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anatidae/Anser (lennet e-barzh d'an 29 a viz Genver 2025).
# Loeiz ar Floc'h

Loeiz ar Floc'h a c'hall bezañ:
* anv ar skrivagner brezhonek Yann-Loeiz-Mari Floc'h, Loeiz ar Floc'h e anv-pluenn, (1867-1936);
* anv ar skrivagner brezhonek Louis Augustin Le Floc'h, Maodez Glanndour e anv-pluenn, (1909-1986).
# Cyanochen

Cyanochen :
| Cyanochen cyanoptera, tresadenn gant Paul Louis Oudart. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Anv skiantel ||
| Cyanochen Bonaparte, 1856 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Cyanochen a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1856 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad gwazi er genad-mañ : Cyanochen cyanoptera, anv skiantel ar waz eskell glas, brosezat en Etiopia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anatidae/Cyanochen (lennet e-barzh d'an 29 a viz Genver 2025).
# Oreostruthus

Oreostruthus :
| Oreostruthus fuliginosus, tresadenn (1899) gant Keulemans. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Anv skiantel ||
| Oreostruthus De Vis, 1899 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Oreostruthus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1899 gant ar skiantour saoz Charles Walter De Vis (1829-1915).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Oreostruthus fuliginosus, brosezat e Ginea Nevez.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Estrildidae/Oreostruthus (lennet e-barzh d'an 29 a viz Genver 2025).
# Heteromunia

Heteromunia :
| Heteromunia pectoralis. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Anv skiantel ||
| Heteromunia Mathews, 1913 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Heteromunia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1913 gant an evnoniour amatour aostralian Gregory Mathews (1876-1949).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Heteromunia pectoralis, brosezat e takadoù 'zo eus Aostralia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Estrildidae/Heteromunia (lennet e-barzh d'an 29 a viz Genver 2025).
# Charles Walter De Vis

Charles Walter De Vis, bet ganet Devis d'an 9 a viz Mae 1829 e Birmingham (Kontelezh Kornôg Midlands, Bro-Saoz) hag aet da Anaon d'an 30 a viz Ebrel 1915 e Brisbane (Queensland, Aostralia), a oa un den-a-iliz saoz. E garg a berson a zilezas e 1859 ha dont da skiantour barrek war an evnoniezh, al loenoniezh ha louzawouriezh koulz ha studi an divelfenneged. Ren a reas e vicher nevez e Bro-Saoz hag en Aostralia.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* A : Amalocichla,
* C : Cnemophilus,
* D : Daphoenositta,
* M : Macgregoria,
* O : Oreostruthus,
* P : Paramythia, Prionodura, Ptiloprora.

### Spesadoù

* A
    Anthus gutturalis, Arses lorealis,
* C : Caligavis obscura,
* M
    Macgregoria pulchra, Melidectes belfordi, Melionyx fuscus,
* O : Oreoscopus gutturalis,
* P
    Peneothello sigillata, Prionodura newtoniana, Ptiloprora guisei ha perstriata.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur De Vis e metoù al loenoniezh hag al louzawouriezh.
# Stagonopleura

Stagonopleura :
| Ur c'houblad Stagonopleura. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Anv skiantel ||
| Stagonopleura Reichenbach, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Stagonopleura a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Tri spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Stagonopleura bella
** S. b. bella, interposita ha samueli,
* Stagonopleura guttata,
* Stagonopleura oculata.
O c'havout a reer holl en Aostralia, tri (3) issepsad dezhe.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Estrildidae/Stagonopleura (lennet e-barzh d'an 29 a viz Genver 2025).
# Jean Martin (livour)

Jean Martin a oa ul livour gall ganet e Lyon d'an 21 a viz Mae 1911 hag aet da Anaon er memes gêr (Pierre-Bénite) d'an 12 a viz Ebrel 1996. Kemeret en doa perzh e 1938 e manifestadegoù ar strollad arz Forces Nouvelles (1935-1939), krouet e 1935 gant ar buruteller arz Henri Héraut. Treset en doa golo ar gelaouenn lennegel L'Arbalète e 1940.

## Buhez

Jean Martin a oa mab d'ur micherour komunour dizoue, biken ne anzavo bezañ bet troet d'ar gatoligiezh.
Ar gejadenn gant Marcel Michaud (1898-1958) e 1933 a oa bet penn-kentañ ur gamaladiezh hir etrezeo, memes ma oa chomet al livour hep dont da vezañ ezel eus ar strollad Témoignage e 1936. Tost ouzh ar barzh, ar c'hazetenner ha rezistant René Leynaud, a anavez abaoe ar vugaleaj, livañ a ra ur poltred eus outañ (Le Poète, 1944, dastumadenn brevezh) rak harzet e oa bet kamalad Albert Camus gant ar Milis e Mae 1944.
Goude an Eil Brezel-bed e ya da livañ kinkladurioù c'hoariva ha studiañ livadurioù ar Grennamzer.

## Oberennoù

* Ar beleg kroazstaget e-kerzh Brezel-Spagn, 1937, eoulivadur: un oberenn evit flatrañ ar feulster enep katolik.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://web.archive.org/web/20190525232554/http://peintrejeanmartin.com/index_JM.htm
* ↑ http://www.galerie-trocmez.fr/fr/artistes.php?id=8
* ↑ https://fr.aleteia.org/2016/07/02/jean-martin-peintre-de-la-realite-a-lhonneur-a-la-piscine-de-roubaix/
* ↑ https://www.lm-magazine.com/blog/2016/09/01/jean-martin/

## Liammoù diavaez

* Jean Martin war Francetv
* Pennad studiañ oberennoù al livour
# Maesaer

Ur maesaer zo un den hag a vez o vaesa bagadoù loened, o tiwall saout pe deñved peurvuiañ, war ar maez, a-wechoù er menezioù. Goro hag ober keuz a ra a-wechoù ivez.

## Istor

Maesa loened, pe diwall loened, zo unan eus koshañ micherioù an dud war an Douar. Krog e oa 5000 bloaz zo en Azia Vihanañ. An deñved a roe laezh, kig, ha gloan d'ober dilhad, ma c'halled bevañ mann nemet gante. Tamm-ha-tamm e voe astennet ar sevel deñved er broioù tro-dro, en Europa hag Azia.

## Breizh

E Breizh gwechall, ha betek deroù ar bloavezhioù 1960, e veze lakaet bugale da vaesa ar saout er parkeier. Paotred-saout, bugulion a veze graet anezho, berjelenned eus ar merc'hed. Evel-se eo e krogent gant ar vicher a vevelien en atantoù, ma veze ezhomm tud da labourat. Kemm a voe gant ar « paotr-saout elektrik », pa ne veze ket ezhomm anezho ken, tra ma weled traktorioù o tont da gemer lec'h ar c'hezeg.
Meneg zo er c'hanaouennoù kozh eus maesarien ha berjelenned, eus c'hoarioù ha karantezioù bugale. Ha mojennoù zo diwar-benn ar bugul-noz.

## Broioù all

Disheñvel eo an doareoù-ober er broioù evel Aostralia, Zeland-Nevez, Arc'hantina, Texas, ma vez savet loened e tachennoù bras-ec'hon ha plaen, diouzh ar re a vez gant maesaerien a c'hiz kozh, en Afghanistan pe Siria, pe re ar menezioù.

## Relijion

"Maesaer" pe "pastor" a vez implijet d'ober anv eus Doue er skridoù yuzev ha kristen (Ar Bibl, Salm 23), ha d'ober anv eus Jezuz en Aviel$^{Pehini?}$, a lavar ar Pastor mat anezhañ e-unan. Ur bobl maesaerien e oa bet tud Israel, ha kalz anezho a vage deñved, evel Abraham ha Jakob, an daouzek meuriad, Moizez, ar Roue David, ar profed Amos, a veve war-dro Tekoa. En Testamant Nevez ez eas aelez da gemenn ganedigezh Jezuz d'ar bastored, ma voe savet meur a gantik diwar-benn an darvoud.
Pastored a vez graet alies eus ar veleien gristen, ha bazh ar mesaer a vez gant an eskibien gatolik, anglikan, hag Iliz Sveden. Mag ma deñved a lavar Jezuz da Bêr.

## Skeudennoù

* Maesaerien yaouank gant o bagad Robert Eberle, c. 1850.
* Maesaer Kerlaz Évariste-Vital Luminais, 1852.
* Maesaerez yaouank William Bouguereau, 1868.
* Maesaer gant e dropellad en erc'h Ernst Meissner, 1902.
* Maesaerien el Landes, a-raok 1900.
* Maesaerien el Landes, a-raok 1900.
* Maesaer deñved er Pireneoù, 2006.
* Karr ur maesaer e Peyresourde, e 2009 .

## Notennoù

* ↑ Mesaer, e geriadur Hemon-Huon; maesaer ha mêsaer e Geriadur an Here.
# Shmuel Yosef Agnon

Shmuel Yosef Agnon, e anv gwir Shmuel Yosef Czaczkes, a oa ur skrivagner israelian ganet e Buczacz, e Galitsia (bremañ en Ukraina), d'ar 17 a viz Gouere 1888.
Skrivet en deus danevelloù ha romantoù.
Bet en deus priz Nobel al lennegezh e 1966, asambles gant Nelly Sachs.
Marvet eo e Jeruzalem d'ar 17 a viz C'hwevrer 1970.
# Neochmia

Neochmia :
| Neochmia phaeton, luc'hskeudennet e Darwin (Aostralia) (Tiriad an Norzh). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Anv skiantel ||
| Neochmia G.R.Gray, 1849 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Neochmia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1849 gant al loenoniour saoz George Robert Gray (1808-1872).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Neochmia phaeton
** N. p. evangelinae ha phaeton,
* Neochmia temporalis
** N. t. minor ha temporalis.
O c'havout a reer holl en Aostralia, pevar (4) isspesad dezhe.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Estrildidae/Neochmia (lennet e-barzh d'an 29 a viz Genver 2025).
# Goustilh

Ur goustilh zo un arm gwenn daoudroc'h, berroc'h evit ur vadalenn. Anavezet eo e implij abaoe an Neolitik.
* Ur goustilh kelt
* Ur goustilh suis eus deroù ar XVI$^{vet}$ kantved
* Goustilh saoz Winchester Riot gant ur gouhin
# 7vet arondisamant Pariz

Ar 7vet arondisamant eus Pariz (galleg: VIIe arrondissement) zo unan eus an 20 arondisamant e Kêr-benn Bro-C'hall, Pariz. Graet e vez alies eus outañ le septième. An arondisamant, anvet ivez arondisamant Palais-Bourbon oc'h ober dave da sez ar Vodadenn Vroadel, a gaver ennañ lod eus brudetañ lec'hioù touristel kêr Bariz, evel an Tour Eiffel, an Hôtel des Invalides (lec'h m'eo beziet Napoleon), La Chapelle du Grâce de Sainte Vierge Miraculeuse. Ouzhpenn-se e kaver eno ivez meur a virdi evel ar Mirdi d'Orsay, Mirdi al Lu, Mirdi Rodin ha Mirdi ar c'hae Branly – Jacques Chirac.

## Pennadoù kar

* 8vet arondisamant Pariz
* Listenn arondisamantoù Pariz
# Santual Yasukuni

Ur santual shinto e Tokyo eo santual Yasukuni.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bès (Avairon)

Bès a oa ur gumun er Roergue, e Gwienna (Okitania), e departamant an Aveyron, er Stad C'hall.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Peyrusse, e Distrig Aubinh hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Vilafranca de Roergue.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1834 e voe staget ouzh kumun Naussac.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas ugent den abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas un den abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Visant, luc’hskeudennoù.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Concas

Concas :
| Gwel eus Concas ||
| Anv okitanek | Concas |
| Anv gallek (ofisiel) | Conques |
| Bro | Okitania Roergue |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Kreisteiz-Pireneoù |
| Departamant | Avairon |
| Arondisamant | Rodés |
| Kanton | Kanton Concas |
| Kod kumun | 12076 |
| Kod post | 12320 |
| Maer Amzer gefridi | Philippe Varsi (dileuriet) |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Conques-Marcillac |
| Lec'hienn web | http://www.tourisme-conques.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 555 ann. (2022) |
| Stankter | 51 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 221 m — brasañ 663 m |
| Gorread | 30,51 km² |
| kemmañ |
Concas (Conques e galleg) a zo ur gêrig en Okitania. Ur gumun eus departamant an Avairon er rannvro Kreisteiz-Pireneoù e oa. Brudet eo evit bezañ al lec'h ma vez miret relegoù Santez Fe. Ul lec'h pirc'hirinañ bras e oa er grennamzer hag un arsav war hent Kompostella.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Concas, e Distrig Aubinh hag e departamant Avairon. Lakaet e voe en Arondisamant Rodés pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1832 e voe lodennet kumun Saint-Marcel etre kumunioù Concas ha Senergues.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 35 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,88% eus ar boblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur milour eus ar gumun hervez monumant ar re varv e miz C’hwevrer 1952.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2016 e voe kendeuzet gant kumunioù Gandvabre, Noalhac ha Sent Cebrian d'ober ur gumun nevez, Concas de Roergue.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz-abati Santez Fe (XI$^{vet}$ kantved-XII$^{vet}$ kantved) (glad bedel)
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù$^,$.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kontelezh Essex

Ur gontelezh e Bro-Saoz eo Essex, er rannbarzh East of England. Chelmsford eo ar gêr-benn anezhi.
Ur rouantelezh sakson e oa er VII$^{vet}$ kantved, alese hec'h anv diwar ar saozneg kozh East-Seaxe, "Saksoned ar Reter".

## Distrigoù

| ██ Melestret gant Essex██ Aotrouniezh unvan | Uttlesford Braintree Colchester Tendring Harlow Epping Forest Chelmsford | Maldon Brentwood Basildon Rochford Castle Point Southend-on-Sea Thurrock |
Abaoe 1998 ez eo disrannet Southend-on-Sea (13) ha Thurrock (14) diouzh ar c'hontelezhioù melestradurel, pa'z int deuet da vezañ aotrouniezhioù unvan, daoust ma chomont er gontelezh lidel.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel Kuzul Kontelezh Essex

## Notennoù

* ↑ (en) 'GOV.UK'. Kavet : 11 GOU 2021.
* ↑ (en) 'The London Gazette'. Kavet : 11 GOU 2021.
# Laeta

Al Laeta (pe Laita, pe Leta; anvet Stêr Gemperle a-wezhioù) eo anv ar stêr adalek kember an Ele hag an Izol e Kemperle, a red betek aber ar Pouldu ma tegouezh er mor bras.
* Al Laeta e Kemperle.
* An Dourdu, adstêr d'al Laeta e Kemperle.
* Ar stêr a ra ar vevenn etre Kloar-Karnoed (a-zehou) ha Gwidel (a-gleiz) e Sant-Voris.
* Al Laeta e Gwidel.

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎

## Notennoù

* 1 2 "Al Laeta", KerOfis (Ofis Publik ar brezhoneg)
* ↑ Buhez ar Sent, Madeg, 1911, p. 582
* 1 2 "Leta", DEVRI: Le dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard
* ↑ Istoér Breih pé Hanes er Vretoned, 1910, p. 8
# Pandjabeg

Ur yezh indez-ariek eo ar pandjabeg (pan̄jābī; ਪੰਜਾਬੀ e gurmukhi, پنجابی e chamukek) komzet gant 90 milion a dud er Panjab, rannet etre India (28 milion) ha Pakistan (61-62 milion).
Kavet e vez panjabegerion dre ar bed a-bezh, gant meur a hini er Rouantelezh Unanet, er Stadoù Unanet hag e Kanada dreist-holl m'emañ ar pemvet yezh muiañ komzet.
Unan eus yezhoù ofisiel India an hini eo.
Skrivet e vez e meur a doare-skrivañ disheñvel hervez al lec'h hag ivez hervez relijion an hini a skriv zoken:
    * ar siked ha tud all er Pandjab en India a implij kentoc'h ar skritur gurmukhi;
    * an hindoued hag an dud all o chom e Haryana ha Himachal Pradesh a ra a-wechoù gant ar skritur devanagari;
    * ar vuzulmiz en India ha Pakistan a implij kentoc'h al lizherenneg arabek anvet skritur chamukek (shahmukhi)

## Gwelet ivez

* Roll yezhoù ofisiel India
* Skritur gurmukhi

## Liammoù diavaez:

* Geriadur pandjabeg
* Kentelioù pandjabeg
* Yezh ha lennegezh
* Ethnologue - Languages of India
* Lec'hienn diwar-benn ar pandjabeg
# Ronald Reagan

Ronald Wilson Reagan, bet ganet d'ar 6 a viz C'hwevrer 1911 e Tampico (Illinois) ha marvet d'ar 5 a viz Mezheven 2004 e Los Angeles (Kalifornia), zo bet 40vet Prezidant ar Stadoù-Unanet eus 1981 da 1989 (2 respet). Ezel e oa eus ar Strollad Republikan.
Adalek 1937, krog eo da vezañ aktour evit ar sinema hag ar skinwel. Mont a ra e politikerezh ha emezelañ a ra d'ar Strollad Republikan e 1962. Dilennet eo gouarnour Kalifornia e 1966 ha 1970. Trec'h eo war Jimmy Carter e dilennadegoù ar prezidant e 1980.
E 1994, diskuliañ a ra en deus tapet kleñved Alzheimer.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Ronald Reagan e lec'hienn an Ti Gwenn
# Taeniopygia

Taeniopygia :
| Taeniopygia castanotis, tresadenn (1876) gant Keulemans. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Anv skiantel ||
| Taeniopygia Reichenbach, 1862 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Taeniopygia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1862 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Taeniopygia castanotis,
* Taeniopygia guttata.
O c'havout a reer en Aostralia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Estrildidae/Taeniopygia (lennet e-barzh d'an 29 a viz Genver 2025).
# Emblema

Emblema :
| Emblema pictum. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Anv skiantel ||
| Emblema Gould, 1842 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Emblema a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1842 gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Emblema pictum, brosezat e takadoù 'zo eus Aostralia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Estrildidae/Emblema (lennet e-barzh d'an 30 a viz Genver 2025).
# Onychognathus

Onychognathus :
| Onychognathus morio, luc'hskeudennet er C'hab (Suafrika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sturnidae |
| Anv skiantel ||
| Onychognathus Hartlaub, 1849 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Onychognathus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1849 gant an evnoniour alaman Gustav Hartlaub (1814-1900).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Unnek spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Onychognathus albirostris,
* Onychognathus blythii,
* Onychognathus frater,
* Onychognathus fulgidus
** O. f. fulgidus, hartlaubii hag intermedius,
* Onychognathus morio
** O. m. morio ha rueppellii,
* Onychognathus nabouroup,
* Onychognathus neumanni
** O. n. modicus ha neumanni,
* Onychognathus salvadorii,
* Onychognathus tenuirostris
** O. t. tenuirostris ha theresae,
* Onychognathus tristramii,
* Onychognathus walleri
** O. w. elgonensis, preussi ha walleri.
O c'havout a reer en Afrika drovanel, daouzek (12) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Sturnidae/Onychognathus (lennet e-barzh d'an 30 a viz Genver 2025).
# Aidemosyne

Aidemosyne :
| Aidemosyne modesta. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Anv skiantel ||
| Aidemosyne Reichenbach, 1862 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Aidemosyne a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1862 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Aidemosyne modesta, brosezat e takadoù 'zo eus Aostralia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Estrildidae/Aidemosyne (lennet e-barzh d'an 30 a viz Genver 2025).