OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Craig

Craig zo un anv, bihan pe diegezh, a orin gouezelek. Evit gwir e teu eus gouezeleg Skos creag pe eus an iwerzhoneg carraig, an daou o talvezout karreg. Ar ger saoznek skosat crag a dalv un dorgenn roc'hek bihan war tachenn an douarouriezh.

## Tud brudet
### Anv bihan

* Craig David (ganet e 1981), ur c'haner R&B saoz
* Craig Armstrong (ganet e 1959), un aozer skosat sonerezh laz-seniñ, filmoù hag electronica

### Anv tiegezh

* Daniel Craig (ganet e 1968), un aktour saoz
* Carl Craig (ganet e 1969), un DJ ha produer sonerezh techno eus Detroit

## Lec'hanvioù

E Stadoù-Unanet Amerika:
* Craig (Alaska), ur gêr
* Craig (Colorado), ur gêr
* Craig (Iowa), ur gêr
* Craig (Missouri), ur gêr
* Craig (Nebraska), ur geriadenn
* Kontelezh Craig (Virginia)
E Bro-Skos:
* Ailsa Craig, e gouezeleg Creag Ealasaid, un enezenn

## Tudennoù faltazi

* Craig, an dudenn o tont ingal en heuliadenn South Park
# Diverkadur (yezhoniezh)

Er yezhoniezh e vez implijet an termen diverkadur (saoz.: deletion) war tachennoù ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ar fed ma vez diverket ur fonenn bennak.
Bez' e c'hell tennañ da diorroadur ar yezh a-hed an amzer pe da stad ar yezh a-vremañ, da skouer pa gomzer buan pe buanoc'h evel e portugaleg ma vez diverket an holl vogalennoù hep an taol-mouezh warne pe e rannyezhoù 'zo evel e brezhoneg.
    Diorroadur istorel ar yezh
       kembraeg plismon < saozneg policeman (diverket an "o" distaget "schwa" e saozneg)
    Diverkadur rannyezhel
       tregerieg lâret kv. brezhoneg unvan lavaret

## Gwelit ivez

* Apoherezenn
* Sinkopenn
* Apokoptenn
* Heñveladur
* Fonologiezh
* Kenteuzadur
# Dororoeg

Ur yezh papouek eus skourr yezhoù papouek ar reter eo an dororoeg (dororo) komzet gwechall en Inizi Salomon.
Ur yezh varv an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
* Yezhoù papouek ar reter
# Dorothy

Dorothy zo un anv-badez saoznek.

## Gerdarzh

Dont a ra eus an henc'hresianeg, evel an anv Theodora, ha savet diwar ar gerioù doron, road, prof, ha theos, doue; talvezout a ra ivez eta kement ha roet, profet digant Doue.

## Yezhoù all

* Dorotea e svedeg
* Dorothea en alamaneg

## Tud

* Dorothy Allison (1949-), romantourez stadunanat
* Dorothy Christy, aktorez stadunanat.
* Dorothy Coburn, aktorez stadunanat.
* Dorothy Crowfoot Hodgkin, kimiourez saoz, priz Nobel ar Gimiezh e 1964.
* Dorothy Dandridge, aktorez stadunanat
* Dorothy Day, kazetennerez stadunanat.
* Dorothy Faye Dunaway, aktorez stadunanat
* Dorothy Dunnett, skrivagnerez skos
* Dorothy Gibson, aktorez stadunanat.
* Dorothy Gish, aktorez stadunanat.
* Dorothy Kilgallen, kazetennerez stadunanat.
* Dorothy Lamour, aktorez stadunanat.
* Dorothy Malone, aktorez stadunanat.
* Dorothy McGuire, aktorez stadunanat.
* Dorothy Parker, skrivagnerez stadunanat.
* Dorothy L. Sayers, skrivagnerez saoz
* Dorothy Stratten (1960-1980) gizourez kanadian, lazhet gant he gwaz.
* Dorothy Jacqueline Keely, anevezt evel Keely Smith, kanerez stadunanat

## Filmoù

* Dorothy gant Van Dyke Brooke en 1915.
* Dorothy film italian gant Armando Brunero en 1916.
* Dorothy (Dorothy Mills) film iwerzhonat ha gall gant Agnès Merlet en 2008.
# Ekkehard

Ekkehard zo un anv-badez alamanek, lidet d'an 28 a viz Mezheven.

## Eilstummoù
### en alamaneg

* Ekkehart, Ekkehardt
* Ekkhard, Ekkhart, Ekkhardt
* Ekkard, Ekkart, Ekkardt
* Eccard
* Eckat, Ecke,
* Eckehard, Eckehart, Eckehardt
* Eckhard Eckhart Eckhardt
* Eckard Eckart Eckardt
* Ecki
* Edsart Edsardt Edsard
* Edzart Edzardt Edzard
* Edsert Edserdt Edserd
* Eginhard Eike Einhard
* Ekehard, Ekehart, Ekehardt
* Ekard, Ekart, Ekardt
* Ekhard, Ekhart, Ekhardt
* Ekke, Egge, Ekki

### e galleg

    Aicard

## Tud

* Ekkehard Iañ (960-1002), markgraf Meißen
* Ekkehard Iañ ((910-973), manac'h ha dean e St. Gallen
* Ekkehard II (985-1046), Markgraf Meißen
* Ekkehard II († 990)
* Ekkehard II von Nellenburg (1035-1088),
* Ekkehard IV (980- 1057)
* Ekkehard († 1023), eskob Prag
* Ekkehard († 1200), eskob Gurk
* Ekkehard Becker-Eberhard (* 1952)
* Ekkehard Böhmer (* 1929)
* Ekkehard Fritsch (1921–1987)
* Ekkehard Gries (1936–2001), politiker alaman (SPD)
* Ekkehard Göpelt (* 1950)
* Ekkehard Jost (* 1938)
* Ekkehard Klemm (* 1958)
* Ekkehard Klug (* 1956), politikour alaman
* Ekkehard König (* 1941)
* Ekkehard Martens (* 1943), prederour alaman
* Ekkehard Rabil († 1240), eskob Merseburg
* Ekkehard Schall (1930-2005)
* Ekkehard Schulz (* 1941)
* Ekkehard Schwartz (1926–2005)
* Ekkehard Wachmann (* 1937)
* Ekkehard Voigt (* 1939)
* Ekkehard Weber (* 1940)
* Ekkehard Westermann (* 1940), istorour alaman
* Ekkehard von Aura († 1125),
* Ekkehard von Braunmühl (* 1940)
* Ekkehard von Huysburg († 1084), abad Huysburg

## Pennad kar

* Ekkehardiner
* Eckart
* Eckhard‎
# Eil Restaorasion

Eil Restaorasion a vez graet eus ur prantad eus Istor ar Rouantelezh c'hall etre
hag
Graet e vez Kant-Devezh eus ar renad politikel a oa a-raok ar vonarkiezh-mañ hag Unpenniezh Gouere eus an hini war he lerc'h.
# Erastes

An erastes (ἐραστής e henc'hresianeg), en Hellaz kozh, a oa ur gwaz a veve gant ur c'hrennard a veze graet eromenos anezhañ.
Un den a-bouez, pinvidik peurvuiañ, e oa an erastes. Ober a rae war-dro aferioù ar geoded, ha dimezet ha tad a diegezh e oa peurvuiañ.
Pinvidik e ranke bezañ evit paeañ ar profoù rekis d'e eromenos.
# Ernst

Ernst zo un anv-badez alamanek, roet d'ar baotred.

## Adstummoù

* Ernestine, evit ar merc'hed.

## Yezhoù all

* Ernest, e brezhoneg hag e kalz yezhoù all
* Ernesto, e spagnoleg

## Tud
### Rouaned ha priñsed

* Ernst Iañ
** Ernst Iañ von Sachsen-Coburg-Gotha
* Ernst II
* Ernst III
* Ernst IV
* Ernst August
** Ernst August von Hannover
*** Ernst August Iañ von Hannover

### Tud all
#### Alamagn

* Ernst Jünger skrivagner alaman
* Ernst Mach
* Ernst Thälmann
* Ernst Grünfeld
* Ernst Ludwig Kirchner
* Ernst Haeckel
* Ernst Niekisch
* Ernst Röhm
* Ernst Falkbeer
* Ernst-Robert Grawitz
* Ernst Röhm (1887–1934), politiker alaman (NSDAP)
* Ernst von Salomon
* Ernst Scholz (RDA)
* Ernst Bloch

#### Aostria-Hungaria

* Ernst Neubach, filmaozer, produour, saver senario ha sonaozer

#### Stadoù-Unanet

* Ernst Lubitsch (1892–1947),

#### Sveden

* Ernst Ingmar Bergman, anv gwir Ingmar Bergman
# Ezañs India

Ezañs India pe ezañs indian anvet अगरबत्ती (agarbattī) e hindeg (hag e yezhoù indezek all) a ro dave da veur a doare ezañs produet en India abaoe meur a gantved. Disheñvel eo meur a doare ezañs produet en India diouzh doreoù all produet dre ar bed.

## Renkadur

Renket e c'hell bezañ ezañs India e daou rummad pennañ: ezañs garet gant glaou-koad, ennañ danvezioù dourennek; ha masala, graet gant danvezioù peursec'h nemetken. Meur a doare ezañs masala ez eus ivez:

### Masalaoù

Talvezout a ra ar ger hindek मसाला (masālā), implijet e yezhoù indezek all ivez, kement ha "meskaj spisoù" hag implijet e vez alies evit komz eus ar meskajoù spisoù implijet evit keginañ.
Graet e vez seurt ezañs dre meskañ frondoù solut ha sec'h pe damsec'h betek tizhout un doare toaz ha neuze o ruilhañ war ur vazhig voan graet gant bambou. Peurliesañ ne vez implijet nebeut-tre pe tamm danvez dourennek ebet ha neuze e padont pelloc'h dre ma n'a ket kuit ar c'hwezh dre an aer ken buan all.
* Dourbaroù
Graet gant danvezioù dianav er C'hornôg alies a-walc'h, gante ur frond dous ha spisek. Teviñ a reont goustadikoc'h evit doareoù all dre vras. Ouzhpennet e vez da danvezioù sec'h an doare ezañs-mañ un tamm danvez dourennek ha danvezioù all evit ma ne sec'fent ket ha gwak eo an tammig ar bizhier ezañs pa doucher anezhe.
* Champaoù
Un isdoare dourbar eo ar champaoù gant gant un danvez naturel kavet en India anvet "halmaddi", ur rousin gris damdourennek produet gant ar gwez ''Ailanthus Malabarica'', gantañ ur frond dous heñvel ouzh hini bleuñv ar gwez frangipani hag abalamour da se e vez graet "champa" (hindeg: चम्पा) ouzh an doare ezañs-mañ dre m'eo hennezh anv ar frangipani en India. Hidroskopek eo ar rousin halmaddi, da lâret eo e euvret gantañ dour digant an aer ha neuze e c'hell bezañ damc'hleb seurt ezañs pa doucher anezhañ. Brudet-meur eo an ezañs Nag Champa.
* Dhoupoù
Un isdoare masala all eo an dhoupoù (hindeg: धूप), graet gant toaz ezañs hepmuiken hep tamm bazh bamboo ebet. Kreñv-kenañ e c'hell bezañ frond meur a ezañs doare dhoup ha kalz a voged a deu diwarne. Brudet-tre eo ar Chandan Dhoop, ennañ kalz a goas santal.

### Ezañs glaou-koad

Soubet e vez bizhier graet glaou-koad ha danvezioù all evit gallout o stummañ e meskajoù enne c'hwezh-vat ha/pe eouloù frondus naturel. Du eo an darn vrasañ eus an ezañs produet evel-hen.

## Produerion

Meur a labouradeg ezañs ez eus en India, lec'hiet an darn vrasañ anezhe e Bengalourou e Karnataka. Setu ur roll eus ar broduerion bennañ ma vez kavet an ezañsoù produet gante er-maez eus India:
* Nandita Fragrances
* Parimal Mandir
* Amber Aromatics
* B.V Aswathiah & Bros./Nandi
* Hem
* NK Bharatharaj Setty & Sons/Kala Perfumery Works
* Padmini
* Puspa Perfumery
* Sarathi International/Tulasi
* Shrinivas Sugandhalaya
* Shroff Channabasappa & Sons
* Vinason
# Familh Weasley

Ar re Weasley zo un tiegezh sorserien eus romantoù Harry Potter skrivet gant J. K. Rowling en deus ur roll bras ennañ. Da gentañ abalamour ma'z eo Ron Weasley gwellañ mignon an haroz, Harry Potter.

## Gwezenn lignez ar re Weasley

| | | | | | | | | | | | | Septimus Weasley | Septimus Weasley | Septimus Weasley | Septimus Weasley | Septimus Weasley | Septimus Weasley | | | Cedrella Black | Cedrella Black | Cedrella Black | Cedrella Black | Cedrella Black | Cedrella Black | | | Male Prewett | Male Prewett | Male Prewett | Male Prewett | Male Prewett | Male Prewett | | | Ignatius Prewett | Ignatius Prewett | Ignatius Prewett | Ignatius Prewett | Ignatius Prewett | Ignatius Prewett | | | Lucretia Black | Lucretia Black | Lucretia Black | Lucretia Black | | | | |
| Mr and Mrs Delacour | Mr and Mrs Delacour | Mr and Mrs Delacour | Mr and Mrs Delacour | Mr and Mrs Delacour | Mr and Mrs Delacour | | | Bilius Weasley | Bilius Weasley | Bilius Weasley | Bilius Weasley | Bilius Weasley | Bilius Weasley | | | Male Weasley | Male Weasley | Male Weasley | Male Weasley | Male Weasley | Male Weasley | | | Arthur Weasley | Arthur Weasley | Arthur Weasley | Arthur Weasley | Arthur Weasley | Arthur Weasley | | | Molly Prewett | Molly Prewett | Molly Prewett | Molly Prewett | Molly Prewett | Molly Prewett | | | Gideon Prewett | Gideon Prewett | Gideon Prewett | Gideon Prewett | Gideon Prewett | Gideon Prewett | Fabian Prewett | Fabian Prewett | Fabian Prewett | Fabian Prewett | Fabian Prewett | Fabian Prewett | | | | |
| | | Fleur Delacour | Fleur Delacour | Fleur Delacour | Fleur Delacour | Fleur Delacour | Fleur Delacour | | | Bill Weasley | Bill Weasley | Bill Weasley | Bill Weasley | Bill Weasley | Bill Weasley | | | Percy Weasley | Percy Weasley | Percy Weasley | Percy Weasley | Percy Weasley | Percy Weasley | | | George Weasley | George Weasley | George Weasley | George Weasley | George Weasley | George Weasley | | | Ginny Weasley | Ginny Weasley | Ginny Weasley | Ginny Weasley | Ginny Weasley | Ginny Weasley | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Gabrielle Delacour | Gabrielle Delacour | Gabrielle Delacour | Gabrielle Delacour | Gabrielle Delacour | Gabrielle Delacour | | | | | | | Charlie Weasley | Charlie Weasley | Charlie Weasley | Charlie Weasley | Charlie Weasley | Charlie Weasley | Fred Weasley | Fred Weasley | Fred Weasley | Fred Weasley | Fred Weasley | Fred Weasley | Ron Weasley | Ron Weasley | Ron Weasley | Ron Weasley | Ron Weasley | Ron Weasley |

## Daveoù

$^1$Rowling, Joanne (2003). The Noble and Most Ancient House of Black. In Harry Potter and the Order of the Phoenix, pp. 98–120. New York: Scholastic Press. ISBN 0-439-35806-X.

## Liammoù diavaez

* An essay diwar oad Bugale ar re Weasley bet kaset d'an Harry Potter Lexicon
* Titouroù diwar-bennn Mafalda war lec'hienn J. K. Rowling
* Post HBP Cub Reporter Press Conference
# Faustus

Faustus zo ur praenomen latin (kentanv) hag a dalv kement ha chañsus, a oa ral a-walc'h e Roma an Henamzer, met ul lesanv (cognomen) e oa ivez. Deuet eo da vout un anv-badez war-dro dibenn an Impalaeriezh roman, ha tremenet eo e meur a yezh all (saozneg, alamaneg) goude ma'z eo anavezet gwelloc'h ar stumm Faust hag ar vojenn da-heul.

## Yezhoù all

* Faustin, Faustine, e galleg
* Fausto, Faustino en italianeg, ha Fausta, Faustina

## Tud

* Faustus Cornelius Sulla (war-dro 86–46 kent JK), politikour roman
* Faustus Cornelius Sulla Felix († 62), senedour roman
* Faustus Milano (marvet e 190), soudard ha merzher
* Faustus Alexandria (marvet e 250), beleg ha merzher
* Faustus Mileve (war-dro 350–400), eskob manikean a gejas ouzh Augustinus Hippo
* Faustus, merzher er IVvet kantved, lakaet d'ar marv war un dro gant Placidus
* Faustus Byzantium, istorour armenian er Vvet kantved.
* Faustus Riez, manac'h brezhon, pe roman eus Enez Vreizh, deuet da vout eskob Riez, e Provañs, er Vvet kantved.
* Faustin Soulouque, impalaer Haiti

## Lennegezh

* Gwelout Fauststoff
* Johann Faust (war-dro 1480–1540), astrologour ha hudour alaman

## Mojenn

* Doktor Faustus

## Pennad kar

* Faust
* Fausto
* Fausta
# Framm

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Ar framm a zo ar perzhioù tenn kenstroll a ya d'ober un draezenn fetis. Ar ster kentañ a denn d'ar savouriezh ha d'ar mekanikerezh ivez. Framm un pezh savadur pe ur mekanik a c'hell bezañ graet e prenn (da skouer, ar framm a souten un doenn) pe e mein pe e metal pe e plastik. Dre hevelebiezh e vez implijet framm evit ar pezh a zalc'h kenstroll ar bevien pa lavarer eo framm ar mellkeineged o skeledennoù, da skouer. Dre skeudennadur e vez astennet ar ster d'ar pezh a lak ur seurt urzh d'un aozadur, d'ur strollad evit bezañ efedusoc'h, ur gevredigezh, hag all, ur ster kevatal d'an urzhiadur

## Astennoù-stêr

* e melestradurezh, framm un embregerezh (hag un aozadur, dre vras) a zo kenstrollañ ar perzhioù (servijoù, aozadurioù...) ma vez labouret gant efedusted ha sevenet ar palioù
* e savouriezh, abeg ar frammañ a zo kas an nerzhioù a c'hell bezañ en ur savadur ken ez eont da vezañ kempouez
* e kimiezh, ar framm strinkennek ;
* e biokimiezh, framm ar proteined ;
* e urzhiataerezh, ur framm roadennoù a zo ur framm poellek ma ya ar roadennoù e-barzh
* e sonerezh, ur framm sonerezh a zo an doare m'eo kempennet ha lakaet da vezañ dispaket an elfennoù sonerezh
* e pedologiezh, ar framm leurel ;
* e sokiologiezh, ur framm sokial a zo perzh pennañ ar c'hevredigezhioù
* e Skiantoù an Den, ar frammataouriezh a zo ul luskad a gaver e Skiantoù an Den hag hervez an heulierien eo posupl diluziañ mont-en-dro ar gevredigezhioù en o klask deskrivañ un hollad furmel darempredoù frammet
# Ger-mell amstrizh

Ar ger-mell amstrizh a vez implijet evit diskwel ez eo diresis ha dispis an anv-kadarn stag outañ. Da skouer:
    un den = un den bennaket; n'eus forzh piv; ne vern peseurt den
Yezhoniourion zo a gavdezho n'eo an anvioù-gwan niverenniñ nemet un isrummad eus ar gerioù-mell, da vezañ renket e-touez ar re amstrizh ivez.
Peurvuiañ e komzer eus ger-mell amstrizh unan, met yezhoù zo, evel ar galleg, o deus ur ger-mell amstrizh lies:
    des gens = tud

## E brezhoneg

E brezhoneg ez eus teir furm d'ar ger-mell amstrizh un, ul, ur, nemet ne vez ket graet gant ul e gwenedeg.
    dirak ar gerioù a grog gant ur vogalenn, pe ar c'hensonennoù /d/, /n/, /t/, ec'h implijer un;
    dirak ar gerioù a grog gant /l/ e reer gant ul, nemet e gwenedeg ma vez graet gant ur
    dirak ar gerioù a grog gant ar c'hensonennoù all e reer gant ur
En doare-skrivañ KLT, savet e 1908, e veze skrivet eun, eul, eur. Bremañ e vez skrivet un, ul, ur, hervez doare skrivañ ar peurunvan, levezonet gant skritur ar gwenedeg.
Meur a zoare zo da zistagañ, hervez ar rannyezhoù.
Ne vez ket implijet ar ger-mell amstrizh el liester peurvuiañ. Koulskoude e vez lavaret a-wechoù:
    un daoulagad
    ul levrioù bennak
# Gored

Ur gored zo ur seurt stankell, pe ur skluz-pesked, savet war an aod da dapout pesked. Evel en ur c'havell bras pe un antell, e stankont an hent d'ar pesked a vez trapet e-barzh. Lod anezho a zo bet savet da vare ar Ragistor. Anavezet eo ar ger e lec'hanvadurezh Breizh koulz hag hini Kembre, Bro-Skoz ha Bro-Iwerzhon.

## Breizh

Kavet e vez koredoù kozh e pep lec'h e Breizh. Stankoc'h int war vord ar mor, e-lec'h ma vez uhel an douar e keñver mor. Niverusoc'h int neuze en hanternoz, etre Lambaol-Blouarzhel ha Bae Menez Mikael e Normandi. Un neubeut deus outo a zo bet savet er stêrioù. Daoust ma vichent bet savet e mein-greun, kaset ha digaset int bet gant an houl a-dreuz an amzer. Dilec'hioù koredoù int toud. Ne ouezer ket re vad peseurt pesk a veze paket ganto, na pegement. Alies int bet savet harp ouzh ar reier. Unan hir a 120 metrad a zo e Landeda. War ar stêrioù, e stankont an hent d'ar zomoñ o tivroañ.

### Skouer Santeg

E Santeg ez eus bet kavet 34 anezho, darn eus ar Ragistor, re all eus ar Grennamzer. Anvioù 'zo a zo bet adkavet : Gored Levran, Gored Kamm, ar Gored kozh, Gorbont Pekud, Gorbont Enez Rouz, Gorbont ar Staol.

### Lec'hanvioù all

* ar Gored, traezhenn e Plozeved
* Penn ar Gored, e Porspoder
* Roc'h ar Gored, e Briad, a vefe kentoc'h Roc'h ar Gorred
* ar C'horejou, e Plougerne
* ar Gored, e Ploueskad
* Penn ar Gored, e Porspoder
* Porzh ar Gored, e Perroz-Gireg
* Kerhored, Poullaouen

## Kembre

Hervez mojenn Taliesin e oa bet lakaet war vor en ur c'havell gant e vamm, ha kavet en ur gored a oa da Gwyddno Garanhir war an aod etre ar stêr Dyfi hag Aberystwyth.
Goredoù a oa er Menai, evel en Ynys Gored Goch, pe hini Rhos Fynach ac'h eas en-dro betek ar brezel-bed kentañ.

### Lec'hanvioù kembraek

* Ynys Gored Goch
* Gored Beuno

## Bro-C'hall

Kavet e vez goredoù en inizi Oléron, Ré ha Noirmoutier. E hanternoz Bro-C'hall e veze savet koredoù e prenn hag ozilh.

## Skeudennoù

* E Kanada, en Ontario, ur gored amerindian, eus ar bobl Mnjikaning
* E Danmark
* E Virginia, SUA, gored amerindian savet gant mein.
* En Izelvroioù, en Bergen op Zoom
* E Kembre
* E Japan, war ar stêr Mogami
* E Republik Kongo.
* E Bro-Saoz, e Countisbury Cove, e Somerset.
* E Bro-C'hall, en Enez Ré , e Saint-Clement-des-Baleines.
* En Enez Ré , e Sainte-Marie-de-Ré.
* En Chile, e Chiloé.

## Notennoù

* ↑ Gored, anv gourel hervez Geriadur istorel ar brezhoneg ; benel e lec'hanvioù zo e Bro-Leon. Ar furm "kored" a gaver ivez e lec'hiennoù. Gourel eo ar ger "cored" e kembraeg, peurliesañ, hervez a lenner e Geiriadur Prifysgol Cymru.
# Grau

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Grau zo ur ger katalanek, okitanek, hag asturianek ivez, deuet eus al latin gradus.
Disheñvel eo ar ster avat el lec'hanvadurezhioù katalanek hag okitanek.

## Lec'hanvadurezh
### Katalonia

E pleg-mor València e vez graet an anv-se eus ul lec'h ma c'haller lestrañ ha dilestrañ, traezhenn pe nann, a zo bet porzhioù bihan gwechall.
* Grau de Borriana
* Grau de València
* Grau de Gandia
* Grau Vell de Sagunt
* Grau de Moncofa,
* Grau de Castelló.

### Okitania

E Lenguadoc e vez graet an anv-se eus ur ganol etre lenn ha mor:
* Le Grau-du-Roi, kumun en departamant Gard, etre Aigues-Mortes hag ar mor ;
* Le Grau d'Agde, karter e kumun Agde en departamant Hérault), etre Agde hag ar mor.

### Broioù all

* Grau (Asturias), anv kenofisiel ur gumun asturiat anvet Grado e spagnoleg.
* Proviñs Grau, e departamant Apurímac, e Perou
* Grau (Frioul), ur gêr e proviñs Gorizia, e Frioul, anvet Grado en italianeg.

## Tud

Un anv-tiegezh katalanek a orin eo Grau, ha skignet eo bet e Kreisteizamerika.
* Miguel Grau Seminario, admiral, haroz broadel Perou;
** diwar e anv ez eus bet anvet meur a straed e kêrioù ar vro, hag ar broviñs meneget uheloc'h;
* Jürke Grau', louzawour alaman;
* Roberto Grau, echedour arc'hantinat;
* Romà Perpinyà Grau, armerzhour katalan
# Gresianeg Misti

Gresianeg Mist(h)i pe mist(h)ieg a zo anv ur rannyezh gresianek a-vremañ komzet e Mist(h)i (e gresianeg: Μιστί pe Μισθί, ur gêr vihan da su Kaisereia (Καισάρεια) (bremañ anvet Kayseri), kêrbenn ranndirel Kappadokia (Turkia).

## Gwelit ivez:

* Gresianeg Kappadokia

## Liammoù diavaez

* titour e saozneg diwar-benn an istor, ar sevenadur hag ar yezh
# Gwerc'h

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Gwerc’h zo un anv-gwan a gaver
# Gwerenn (lestr)

Ur werenn zo ul lestr graet en gwer peurvuiañ ma lakaer died, pe evaj da evañ ouzh taol peurvuiañ.
Kemm a vez etre ar gwer hervez o stumm, o ment, o zevder, pe hervez pezh a lakaer e-barzh. Darn zo hir ha moan, re all kofek, darn o devez un troad, re all n'o devez ket. Brasoc'h e vez ar gwer bier, bihanoc'h ar re ma lakaer gwin, ha bihanoc'h c'hoazh ar re ma lakaer diedoù kreñv peurvuiañ.

## Gwer bier

Meur a seurt zo anezho ivez. Darn o devez un troad hag a zo kofek ha ledan. Kement-se a zo ivez hervez pegement a lakaer e-barzh: 0,25 pe 0,33 cl peurvuiañ. En ostalerioù e vez merket endalc'h ar gwer war ar bier alies.
Gwer brasoc'h, pintoù, zo e Breizh-Veur.
Ouzhpenn gwer zo da evañ bier : listri metal ha pri zo ivez. E Breizh-Veur e vez graet tankard eus ul lestr gant ur skouarn, e pri, metal a-wechoù, e lêr pe koad zoken gwechall.
* Un tankard e koad, bet kavet war ar vag saoz Mary Rose, eus ar XVIvet kantved.
* Tankard metal (plomm ha staen), dañjerus evit ar yec'hed.
* Ur pint ordinal (56,8 cl)
* Un Humpen pe stein alaman, e pri, 50cl
* Ur stein e pri-gwenn
* Ar gwer bier a servij ivez d'ober bruderezh
* Ur Maß alaman ul litrad ennañ

## Gwer bihan

Ar gwer bihan zo graet da servij hini kreñv ha da vuzuliañ.

## Pennadoù kar

* gob
* kib
* kalir

## Skeudennoù

* Banne ''cognac''
* Gwerenn treset gant Aino Aalto

## Liammoù diavaez

* Tud zo a zastum gwer bihan: http://www.shotglass.org/
# Gwerin

    Evit implijoù all, gwelet Gwerin (disheñvelout).
Ar werin eo yoc'h an dud izelañ o statud er gevredigezh. Implijet e vez da gentañ evit an dud vunut, ar pezh a vez anvet ar bobl voutin ivez ragenep d'ar c'hlasoù sokial uhelañ, enno ar pennoù bras pe ar vegenn.
Ur ger implijet a-gozh eo (krennvrezhoneg: gueryn ; Fañch an Uhel: gwerin)) pa oa ledanoc'h an troc'h etre ar bobl hag ar re o doa madoù ha moienoù bevañ a-zoare. Er XVIIvet kantved e oa 80% eus an dud e Bro-C'hall o tennañ gounid eus an douar evel kouerien gant nebeut a splet. E 2006 e veze lavaret e oa 30% eus an dud dezho ul live bevañ eus an strishañ hag a c'hellfe bezañ termenet evel izili eus ar werin.
Koulskoude, diwar levezon ar c'hembraeg gwerin eo bet lakaet gwerin da vezañ kevatal d'ar ger henc'hresianeg demos ha diwar ar ster-se ez eus bet savet troidigezhioù evit ar gerioù deveret (sellet ouzh geriadurioù François Vallée ha Roparz Hemon).
* gwerinour : ur c'homunour kentoc'h eget un demokrat
* gwerinelezh : demokratelezh
* gwerinoniezh : studi stuzegezh ha sevenadur ar werin, ar folk-lore (hervez ar saoznegerien)
* gwerinoniour : an den a studi sevenadur ar werin
Gwerin eo talbenn un dastumad brezhonek embannet gant Hor Yezh ma vez embannet ennañ danvez lennegezh pobl (kontadennoù, kanaouennoù evel reoù an Dastumadenn Pengwern...).
# Gwiñver Finlayson

Gwiñver Finlayson :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rodentia |
| Kerentiad : | Sciuridae |
| Iskerentiad : | Callosciurinae |
| Genad : | Callosciurus |
| Anv skiantel ||
| Callosciurus finlaysonii (Horsfield, 1823) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Gwiñver Finlayson (Callosciurus finlaysonii) a zo ur bronneg krigner hag a vev e gevred Azia.