OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mirdi ar Peniti

Mirdi ar Peniti, pe Mirdi an Ermitaj (en ruseg Государственный Эрмитаж, Gossoudarstvenny Ermitaj, Mirdi-stad ar Peniti) zo unan eus brasañ mirdioù arz ar bed, e-kreiz Sankt Peterbourg, war lez ar stêr Neva, e Rusia. Tost da 1000 sal zo ennañ, 60 000 pezh zo war ziskouez, ha tost da 3 milion a re all zo er c'havioù. 2 500 den a zo o labourat eno. Krouet e voe e 1764 gant an tsarez Katelin II ha digor eo d'an dud abaoe 1852.
Rannet eo an dastumadoù evel-se : an hendraoù egiptat, an hendraoù klasel, an arz ragistorel, ar bizaouerezh hag an arzoù-kinklañ, an Azginivelezh italian, an arzoù-kaer italian ha spagnol, an armoù hag an houarnwiskoù, Oad aour al livadur nederlandat ha an arz barok flamank, an arzoù-kaer alaman, suis, breizhveurat ha gall, an arz rusian, an nevezklasel gall hag an impresionouriezh, an arz modern, romantel alaman hag eus an XX$^{vet}$ kantved.

## Delwennoù ha kizelladurioù

* Hanterskeudenn Lucius Verus, Henroma (160-170)
* Nimfenn, gant Lorenzo Bartolini
* Fiziañ e Doue, gant Lorenzo Bartolini
* Teir Fulenn , gant Canova
* Afrodite Kallipygos

## Livadurioù

* Al ludour, gant Caravaggio, (1596).
* Menez Sainte-Victoire, Paul Cézanne
* Bé bé, Paul Gauguin
* Nave, nave moe, Paul Gauguin
* Parau, parau, Paul Gauguin
* Poltred ar c'hont Gourief, Ingres
* Claude Monet
* Jean-Margueritte Lecadre en e liorzh , Claude Monet
* Gwerc'hez gant ar mabig Jezuz , Raffaello Sanzio
* An ael a vir a aberzhiñ Izaag, gant Rembrandt
* Plac'hig he c'helc'h , Auguste Renoir
* Maouez hec'h aveler , (1880)
* Le Combat du tigre et du buffle, Rousseau
* Plac'h yaouank en tog, Tizian
* Emboltred , Antoon Van Dyck
* Tiez-soul gant Van Gogh
* Eñvorenn eus liorzh Etten (itronezed eus Arle) gant Vincent van Gogh
* Merenn gant Diego Velázquez
* Madonna Benois, Leonardo da Vinci
* Zurbarán

## Pennadoù kar

* L'Hermitage

## Liammoù diavaez

* (ru) (en) Lec'hienn ofisiel
# Mirdi ar Skolioù war ar Maez

Mirdi ar Skolioù war ar Maez zo bet digoret e Botoa, e kumun Sant-Nikolaz-ar-Pelem gant Michel Sohier e 1994. Kinnig a ra diskouezadegoù, da skouer :
* 2008 : prientiñ ar vugale da ober brezel a veze graet er skolioù gall etre 1871 ha 1914;
* 2011 : pluennoù.

## Levrlennadur

* Ana Sohier, Michel Sohier, Tu seras soldat, L'enfant et la guerre à l'école primaire, 1871-1918, Musée rural de l'éducation dans les Côtes d'Armor, Botoa, Sant-Nikolaz-ar-Pelem, 2008

## Liammoù diavaez

* (fr) Musée de l'écolede Bothoa.
# Mirdi arz hag istor Sant-Brieg

Mirdi arz hag istor Sant-Brieg a zo ur mirdi e Sant-Brieg (Aodoù-an-Arvor).
Diskouezet ez eus ennañ dastumadoù diwar-benn istor an Aodoù-an-Arvor : glad ar mor, al labour-douar, ar gwiaderezh…
Staliet eo bet ar mirdi en ur archerdi kozh e kreiz-kêr Sant-Brieg e 1983.

### Liammoù diavaez

* Pajenn ar mirdi war lec'hienn gêr Sant-Brieg.
# Mirdi Unterlinden

Mirdi Unterlinden zo ur mirdi e Kolmar, en Elzas.
Staliet eo en ur gouent leanezed dominikan eus an XIII$^{vet}$ kantved ma weler stern-aoter Isenheim, un oberenn diwar zorn Matthias Grünewald) (c.1470-1528).
# Mirdi ar Ragistor Karnag

Mirdi ar Ragistor pe mirdi arkeologel James Miln, Zacharie Le Rouzic, krouet e 1881 da-heul legad James Miln, zo ur mirdi gant un tem nemetken lec'hiet e kumun Karnag, e departamant Mor-bihan, e rannvro Breizh.
Abaoe 1978 emañ e-kreiz ar bourk, er presbital kozh savet e 1877. Digoret e oa bet savadur nevez ar mirdi e 1985 gant Jack Lang, ministr gall ar Sevenadur.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.museedecarnac.com/un-peu-d-histoire/
* ↑ https://www.lemonde.fr/archives/article/1985/05/03/un-nouveau-musee-pour-carnac_2745541_1819218.html [3 mai 1985 — M. Jack Lang, ministre de la culture, a inauguré, mardi 30 avril, les nouveaux locaux du musée de la préhistoire de Carnac.]
* ↑ https://www.ouest-france.fr/bretagne/carnac-56340/carnac-l-aventure-du-musee-a-commence-dans-la-chambre-d-hotel-de-james-miln-45a71270-d207-11ec-a1ac-86b04ff580e5 [C’est le musée tel que nous le connaissons, inauguré officiellement par le ministre de la culture, Jack Lang, en 1985.]
# Mirdi al Louvre

E-touez brasañ mirdioù ar bed emañ Mirdi al Louvre, ha brasañ mirdi Pariz eo gant ur gorread a 210 000 m², 60 600 anezho o vout gouestlet d'an diskouezadegoù. An eil savadur brasañ en Europa eo, goude Breujoù Roumania.
Hir eo Istor al Louvre evel mirour glad arzel hag istorel Bro-C'hall, eus mare an dierniezh kapetian betek hon amzer.

## Notennoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mirdi ar Prado

Mirdi ar Prado zo unan eus pouezusañ mirdioù ar bed e Madrid, kêr-benn Spagn.
Eno e c'haller gwelout taolennoù meur Diego Velázquez ha Francisco Goya, ha re bouezusañ istor al liverezh e Spagn, evel El Greco, José Ribera, Murillo, hag ivez oberennoù eus livourien veur Europa, evel Tizian, Paolo Veronese, Rubens pe Rembrandt.
# Mirdi ar mor, ar stêr ha porzh Rouan

Mirdi ar mor, ar stêr ha porzh Rouan a zo ur mirdi e kêr Rouan, e Normandi.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ar mirdi
# Pedro Aragon

Pedro Aragon pe Pêr Aragon (Pedro de Aragón e spagnoleg), zo anv pevar roue eus Aragon.

## Rouaned Aragon

* Pedro Iañ Aragon (1094–1104);
* Pedro II Aragon (1196–1213);
* Pedro III Aragon (1276–1285),
* Pedro IV Aragon (1336–1387);

## Priñsed Aragon

* Pêr Aragon, kont Alburquerque (1405–?), infant Aragón, mab da Fernando Iañ Trastámara;
* Pêr Avis hag Aragon (1429-1466), konestabl Portugal.

## Pennadoù kar

* Pedro
* Aragon
# Pedro Bernardo

Pedro Bernardo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Pedrera

Pedrera zo ur gumun e Spagn e proviñs Sevilla, en Andalouzia.
# Pedro-Rodríguez

Pedro-Rodríguez zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Pedro Almodóvar

Pedro Almodóvar Caballero (Calzada de Calatrava, Proviñs Ciudad Real, 25 a viz Gwengolo 1949) zo ur filmaozer spagnol, an hini brudetañ moarvat.
Levezonet eo bet gant filmaozerien evel Billy Wilder, Douglas Sirk, Alfred Hitchcock, Rainer Werner Fassbinder, Luis Buñuel, Edgar Neville, Federico Fellini, Luis García Berlanga hag an neorealour Marco Ferreri.

## Filmoù

| 2006 : Volver 2004 : La mala educación 2001 : Hable con ella 1999 : Todo sobre mi madre 1997 : Carne trémula 1995 : La flor de mi secreto 1993 : Kika 1991 : Tacones lejanos | 1990 : ¡Átame! 1988 : Mujeres al borde de un ataque de nervios 1987 : La ley del deseo 1986 : Matador 1984 : ¿Qué he hecho yo para merecer esto? 1983 : Entre tinieblas 1982 : Laberinto de pasiones 1980 : Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón |
# Pedro, Dug Coimbra

Pedro (9 a viz Kerzu 1392 – 20 a viz Mae 1449), infant Portugal, kentañ Dug Coimbra, a oa ur priñs eus Tierniezh Avis, mab da João Iañ, roue Portugal, ha d'e bried Philippa of Lancaster. Entre 1439 ha 1448 e voe rejant Portugal evit e niz Afonso V.
Desket mat e voe en un amzer ma ne veze skoliet an dud uhel nemeur. En em glevout mat a rae gant e vreudeur Duarte Iañ ha João.
Beajiñ a eure en estrenvro, ma voe lesanvet "Infante das Sete partidas" ("infant ar seizh rannvro"). Gant an impalaer Sigismund Hungaria e voe anvet da Dug Treviso, ha da varc'heg Urzh an Ere-loer gant e eontr Herri IV (Bro-Saoz).
En 1415, e kemeras perzh gant e dad en aloubadeg Ceuta, hag anvet e voe da varc'heg en deiz war-lerc'h ma voe kemeret kêr, er voskeenn nevez kristenaet. Unan eus duged kentañ Portugal e voe.
Pa varvas e vreur Duarte Iañ en 1438, e voe anvet e vab Afonso da roue, met peogwir e oa bihanik e voe anvet e vamm intañvez, Leonor Aragon (rouanez Portugal), da rejantez hervez youl ar roue kozh. Nemet ne oa ket gwallgaret ar rejantez, ha skoazell ebet n'he devoa nemet hini Afonso, kont Barcelos, bastard da João Iañ. Bloaz goude e tivizas ar c'h-Cortes tennañ ar rejañs digant ar rouanez d'he reiñ da Pedro. Klask a reas Pedro digreskiñ galloud an tiegezhioù uhel, a oa evel rouantelezhioù er rouantelezh end-eeun, ha kreskiñ galloud ar roue diwar o c'houst.
Ar c'hont Alfonso de Barcelos, enebour personel Pedro, a oa deuet da vout eontr muiañ karet ar roue, ma c'hallas kreskiñ e c'halloud er vro. En 1442 e roas ar roue da Afonso an titl a dug Bragança. Gant an titl-se hag an douaroù stag outañ e teuas da vout galloudusañ den Portugal hag unan eus pinvidikañ tud Europa. Evit kreñvaat e bouez evel rejant e timezas Pedro e verc'h Isabel d'ar roue Alfonso V en 1445.
D'an 9 a viz Mezheven 1448 e teuas ar roue en oad da ren ervat, ma rankas Pedro daskor e c'halloud da Alfonso V. D'ar 15 a viz Gwengolo er bloaz-se e voe diskaret gant Alfonso V an holl lezennoù savet e-pad ar rejañs. Un toullad bloavezhioù goude, e tisklêrias ar roue, gant skoazell dug Bragança, brezel da Bedro.
Trec'het e voe dug Coimbra en emgann Alfarrobeira ha lazhet en emgann, d'an 20 a viz Mae 1449.
# Pedro Alfonso Kastilha

Pedro Alfonso Kastilha (1345 - 1359), infant Kurunenn Kastilha, a oa bugel bastard diwezhañ Alfonso XI Kastilha hag e bried-kleiz Leonor Núñez de Guzmán.
Breur gevell e oa da Sancho kont Alburquerque.
Lazhet e voe da 14 vloaz, war un dro gant e vreur Juan, war urzh o lezvreur Pedro Iañ el Cruel.
# L'Héritage (Maupassant)

L'Héritage zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant, embannet e 1884.

## Istor

Kentañ ma voe embannet a voe e 1882, hag anvet e oa Un Million. Adembannet e voe en dastumad Miss Harriet e 1884.

## Liamm diavaez

* L'Héritage el lec'hienn Wikisource
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# L'Hôtel de la plage

L'Hôtel de la plage (Leti an draezhenn e brezhoneg) zo ur film gall, sevenet gant ar filmaozour gall Michel Lang e 1977.

## Fichenn deknikel

* Doare : Komedienn,
* Senario ha divizoù : Michel Lang,
* Produour : Productions 2000 ha Gaumont,
* Skeudenniñ : Daniel Gaudry,
* Son : Guillaume Sciama,
* Sonerezh : Mort Shuman ; ar c'hanaouennoù orin a zo kanet gant Eddy Mitchell (Le père de James Dean) ha Sheila (Hôtel de la plage).
* Frammañ : Hélène Plemiannikov,
* Kinkladur : Henri Sonois,
* Prantad filmañ : adalek an 2 a viz Eost betek ar 27 a viz Gwengolo 1977,
* Lec'hioù filmañ : Lokireg (Penn-ar-Bed), Pariz hag he zrowardroioù,
* Deiziad dont er-maez : 11 a viz Genver 1978,
* Padelezh : 90'.

## An danvez

Tra ma'z a kuit hec'h annezidi eus Pariz, evel bep 1añ a viz Eost, ec'h erru an hañvourien e Leti an draezhenn, en un tu bennak e Breizh. Evel bep bloaz ec'h en em gav touristed a bep oad eno, o liammañ darempredoù kreñv pe greñvoc'h...

## Roll ar gomedianed (hervez al lizherenneg)

* Sophie Barjac : Catherine Guedel,
* Hélène Batteux : an itron Guedel,
* Myriam Boyer : Aline Dandrel,
* Marcelle-Jeanne Bretonnière : Odette Vermaelen,
* Rosine Cadoret : Cécile Saint-Prix,
* Marilyne Canto : Juliette Guedel,
* Daniel Ceccaldi : Euloge Saint-Prix,
* Germaine Delbat : an itron Léonce,
* Anna Gaël : Brenda,
* Michèle Grellier : Marie-Laure Delambre,
* Bruno Guillain : Cyril,
* Francis Lemaire : Lucien Vermaelen,
* Robert Lombard : Guedel,
* Guy Marchand : Hubert Delambre,
* Jean-Paul Muel : Paul Dandrel,
* Anne Parillaud : Estelle Delambre,
* Blanche Ravalec : Yveline,
* Michel Robin : an aotrou Léonce,
* Martine Sarcey : Elisabeth Rouvier,
* Bernard Soufflet : Bertrand.
# L'Humanité

L'Humanité zo ur gazetenn c'hallek pemdeziek savet e 1904, gant Jean Jaurès, hag aet etre daouarn ar PCF.
# L'Héritage

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
L'Héritage zo anv gallek meur a oberenn.

## Levrioù

* L'Héritage zo ur romant kebekat gant Victor-Lévy Beaulieu.
* L'Héritage zo un danevell gant Guy de Maupassant.
* L'Héritage zo ur romant gall gant Colette Audry.

## Pladennoù

* Héritage des Celtes zo ur bladenn gant Dan ar Braz ha kanerien all; un tamm brezhoneg a glever enni.
# L'Hôtellerie

L'Hôtellerie :
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Lisieux |
| Kanton | Lisieux |
| Kod kumun | 14334 |
| Kod post | 14100 |
| Maer Amzer gefridi | Michèle Ressencourt 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Lintercom Lisieux - Pays d'Auge - Normandie |
| Lec'hienn web | https://www.mairielhotellerie14.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 318 ann. (2020) |
| Stankter | 55 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 124 m — brasañ 177 m |
| Gorread | 5,74 km² |
| kemmañ |
L'Hôtellerie a zo ur gêriadenn hag ur gumun eus departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Eil brezel-bed, Emgann Normandi, 1944: daou zen nann-soudard a varvas abalamour d'ar brezel e L'Hôtellerie d'ar 4 a viz Eost, unan a voe lazhet gant ur vombezadeg, egile gant tennoù kanol.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Nikolaz.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2009

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Meurzh 2014 | → bremañ | Michèle Ressencourt | | |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2014 | Max Sevestre | digostezenn | Animatour kenwerzh |
| ? | Meurzh 2001 | Jean Théodose | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ Clochers de France
* ↑ EBSSA
# L'Idole (Merle)

L'Idole zo ur romant istorel gant Robert Merle e 1987. Kontañ a ra buhez Vittoria Accoramboni, un Italianez er XVI$^{vet}$ kantved, ur vourc’hizez koant anezhi, aet da itron, hag a laka an dud d’en em zrailhañ abalamour dezhi.
# L'Horrible

L'Horrible zo un danevell c'hallek gant Guy de Maupassant, embannet e 1884.

## Istor

Embannet e oa bet er pemdezieg Le Gaulois d'an 18 a viz Mae 1884, sinet Maufrigneuse, ha goude en dastumad dalif Le Colporteur gant Paul Ollendorff en 1900.

## An danevell

Ur jeneral a gont daou istor spontus : an eil e-pad brezel 1870, egile diwar-benn an ergerzh Paul Flatters er Sahara en 1881.

## Lenn ar skrid

* [ https://fr.wikisource.org/wiki/Le_Colporteur_(recueil)/L’Horrible E Wikisource].
| Lec'hioù | Étretat • Yvetot • Rouen • Pariz • Maison Fournaise • La Grenouillère • Auberge du Cygne • Plombières-les-Bains • Gérardmer |
| Mignoned | Louis Bouilhet • Paul Bourget • Alexandre Dumas (mab) • Gustave Flaubert • Henri Gervex • Edmond de Goncourt • Jules de Goncourt • Louis Legrand • Alfred Le Poittevin • Hippolyte Taine • Ivan Tourgeniev • Émile Zola |
| Romantoù | Une vie • Bel-Ami • Pierre et Jean • Mont-Oriol • Fort comme la mort • Notre cœur |
| Dastumadoù pennadoù | Au soleil • Sur l'eau • La vie errante Pennadoù ha n'int ket bet adkemeret en dastumadoù : La patrie de Colomba • Le monastère de Corbara • Les bandits corses • Aux eaux • En Bretagne • Au Creusot • Venise • Ischia • La Sicile • Pêcheuses et guerrières |
| Danevelloù Guy de Maupassant | À vendre • L'Abandonné • Boule de suif • Châli • Garçon, un bock !... • Le Horla • Le Lit 29 • Mademoiselle Fifi • La Maison Tellier • Le Mal d'André • La Mère aux monstres • La Mère Sauvage • Mon oncle Jules • Le Pain maudit • La Parure • La Rempailleuse • Rosalie Prudent • Un fils • |
| Dastumadoù danevelloù | La Maison Tellier (1881) • Mademoiselle Fifi (1882) • Contes de la bécasse (1883) • Clair de lune (1883) • Miss Harriet (1884) • Les Sœurs Rondoli (1884) • Yvette (1884) • Contes du jour et de la nuit (1885) • Monsieur Parent (1885) • Toine (1886) • La Petite Roque (1886) • Le Horla (1887) • Le Rosier de madame Husson (1888) • La Main gauche (1889) • L'Inutile Beauté (1890) • Le Père Milon (1900) • Le Colporteur (1900) • Misti (1912) • |
| Danevelloù bet lakaet e brezhoneg : | Mon oncle Jules • La Folle • Rosalie Prudent • Au bois • Les Sabots • L'Aveu • Clochette • La Mère aux monstres • |
| C'hoariva | Histoire du vieux temps • Une répétition • Musotte • La paix du ménage • À la feuille de rose, maison turque • |
# L'Hospitalet de Llobregat

L'Hospitalet de Llobregat a zo ur gumun e Katalonia (Spagn), emañ e komark ar Barcelonès hag e proviñs Barcelona.

## Kêrioù gevellet

* Bezons (Bro-C'hall)
* La Habana (Kuba)
* Managua (Nicaragua)
* Tuzla (Bosnia-ha-Herzegovina)
* Caracas (Venezuela)
* Santa Cruz de la Sierra (Bolivia)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel ti-kêr an Hospitalet
# L'Idole

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
L'Idole zo anv meur a oberenn c'hallek:

## Romantoù

* L'Idole (Merle), ur romant gallek gant Robert Merle e 1987,
* L'Idole (Joncour), ur romant gallek gant Serge Joncour.

## Sonerezh

* L’Idole des jeunes , anv meur a dra.
# L'Idéologie française

L'Idéologie française zo ul levr gallek gant Bernard-Henri Lévy hag embannet gant Grasset e Genver 1981. En arnodskrid-mañ e klask an oberour eien prederouriezhel mouezhioù an tu dehoù hag an tu kleiz gall, hag ar c'hemm etrezo.
# Pipilo maculatus

Pipilo maculatus :
| Pipilo maculatus, luc'hskeudennet e Burnaby (proviñs British Columbia, Kanada). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Passerellidae |
| Genad : | Pipilo |
| Anv skiantel ||
| Pipilo maculatus Swainson, 1827 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pipilo maculatus a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Passerellidae.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an ugent isspesad anezhañ e Kreiz ha Norzhamerika :
* Pipilo maculatus arcticus, e kreisteiz-kreiz Kanada ha kornôg-kreiz Stadoù-Unanet Amerika (SUA),
* P. m. clementae, en inizi er-maez da c'hevred Kalifornia (mervent SUA),
* (†) P. m. consobrinus, en Enez Guadalupe (er-maez da Ledenez Baja California e gwalarn Mec'hiko),
* P. m. curtatus, e diabarzh mervent Kanada ha diabarzh gwalarn SUA,
* P. m. falcinellus, eus kreisteiz Oregon da greiz Kalifornia (kornôg SUA),
* P. m. montanus, e mervent SUA ha hanternoz Mec'hiko,
* P. m. chiapensis, e kreiz stad Chiapas (kreisteiz Mec'hiko),
* P. m. falcifer, e gwalarn Kalifornia (kornôg SUA),
* P. m. gaigei, e reter stad New Mexico ha kornôg hini Texas (kreisteiz-kreiz SUA), hanternoz-kreiz Mec'hiko,
* P. m. griseipygius, e kornôg Mec'hiko,
* P. m. macronyx, eus mervent da greisteiz-kreiz Mec'hiko,
* P. m. maculatus, e reter Mec'hiko,
* P. m. magnirostris, e kreisteiz Ledenez Baja California (gwalarn Mec'hiko),
* P. m. megalonyx, eus kornôg-kreiz Kalifornia (kornôg SUA) da walarn-pellañ Ledenez Baja California (gwalarn Mec'hiko),
* P. m. oregonus, eus mervent Kanada da vervent Oregon (kornôg SUA),
* P. m. orientalis, e biz Mec'hiko,
* P. m. oaxacae, e stad Oaxaca (kreisteiz Mec'hiko),
* P. m. repetens, e gevred stad Chiapas (kreisteiz Mec'hiko) ha kornôg Guatemala,
* P. m. socorroensis, en Enez Socorro (er-maez da gornôg Mec'hiko),
* P. m. umbraticola, e hanternoz Ledenez Baja California (gwalarn Mec'hiko),
* P. m. vulcanorum, e kreisteiz-kreiz Mec'hiko.

## Liammoù diavaez

* (en) Pipilo maculatus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Pipilo maculatus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Pipilo maculatus el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pipilo maculatus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pipileg

Ur yezh outoek-aztekek eus isskourr ar yezhoù aztekek eo ar pipil (pipil pe nawat) komzet gant tro-dro da 20 den (1987) en El Salvador.
Ur yezh en arvar da vont da get an hini eo.

## Gwelet ivez

* Yezhoù outoek-aztekek
* Yezhoù aztekek ledan

## Liammoù diavaez

* Kentelioù pipileg
# Pipi

Pipi zo ur berranv roet d'an dud anvet Pêr pe Pier e Treger.

## Traoù

* Buhez Pipi Gamarad, pennad diwezhañ al levr En bro Dreger a-dreuz Parkoù, gant Erwan Berthou e 1900.
* Pipi Gonto, anv meur a levr brezhonek gant Erwan ar Moal, an hini kentañ en 1902,
* Pipi ludu, anv roet d'ar pod-kafe, pa veze graet kafe war an oaled,
* Pipi du, anv roet d'ar c'hafe.

## Pennadoù kar

* Pippi Långstrump, plac'hig
* Pippin
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Piozzo

Piozzo (Piòss e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cuneo, e rannvro Piemonte.
# Pioz

Pioz zo ur gumun e Spagn e proviñs Guadalajara.
# Pipilo

Pipilo :
| Pipilo chlorurus, luc'hskeudennet en Oregon (Stadoù-Unanet Amerika). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Passerellidae |
| Anv skiantel ||
| Pipilo Vieillot, 1816 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pipilo a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1816 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad golvaneged (bev c'hoazh) a ya d'ober ar genad :
* Pipilo chlorurus,
* an tohi divgazel ruz (Pipilo erythrophthalmus)
** P. e. alleni, canaster, erythrophthalmus ha rileyi,
* Pipilo maculatus
** P. m. arcticus, chiapensis, clementae, (†) consobrinus, curtatus, falcifer, falcinellus, gaigei, griseipygius, macronyx, maculatus, magnirostris, megalonyx, montanus, oaxacae, oregonus, orientalis, repetens, socorroensis, umbraticola ha vulcanorum,
* (††) Pipilo naufragus,
* Pipilo ocai
** P. o. alticola, brunnescens, guerrerensis, nigrescens hag ocai.
Nav isspesad warn-ugent (29), bev c'hoazh, en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Emberizidae/Pipilo (lennet e-barzh d'an 28 a viz Ebrel 2018).
* ↑ Kinnig graet gant Divi gKervella er pennad Un distro war anvioù laboused Europa (2), hor YEZH, niv. 291, Gwengolo 2017, pajenn 24 ha degemeret gant TermOfis Ofis publik ar brezhoneg (Tohi divgazel ruz | Tohi à flancs roux | Pipilo erythrophtalmus (étudié)).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Piozzano

Piozzano zo ur gumun eus Italia, e proviñs Piacenza, e rannvro Emilia-Romagna.