OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Argol

Argol :
| Iliz Pêr ha Paol hag he c'hloz-iliz ||
| Anv gallek (ofisiel) | Argol |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kastellin |
| Kanton | Kraozon |
| Kod kumun | 29001 |
| Kod post | 29560 |
| Maer Amzer gefridi | Henri Le Pape 2008-2014 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Gourenez Kraozon-Arvor ar Stêr-Aon |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 998 ann. (2020) |
| Stankter | 31 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 14′ 47″ Norzh 4° 18′ 55″ Kornôg / 48.246389, -4.315278 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 96 m bihanañ 0 m — brasañ 191 m |
| Gorread | 31,73 km² |
| Argol ||
| kemmañ |
Argol zo ur gumun e Breizh e kanton Kraozon e Bro-Gerne.

## Douaroniezh

Kumunioù amezek : Landevenneg; Rosloc'henn; Tregarvan; Sant-Vig; Terrug

## Anv

* B. Tanguy : Plebs Arcol, Archol, XI$^{vet}$; Argoll, 1405.
* Embannadurioù Flohic (1998) : "hen brezhoneg ar = e-kichen, ha coll, kelvezh; pe anv den latin Agricola".
* Hervé Abalain (2000) : "Arcal, Archol = en argoll, gwelout B. Tanguy : douarioù o vont da goll; pe are = dirak, e-kichen coll = kelvezh".

## Ardamezioù

Palefarzhet : ouzh 1 en erminoù ; ouzh 2 treustellet etre aour ha gul a c'hwec'h pezh ; ouzh 3 en aour e dri aval-pin en glazur, 1 ha 2 ; ouzh 4 en argant e wezenn diwriziek en geot, ar c'hef karget gant un evn en sabel en e veg ur skourrig geotet ; e greiz-holl en gul e roue Grallon en aour war ur marc'h en argant.
Aozer : L. Le Quennec, 1935.

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Argol, Horeleou e anv, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.

### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Jolec e anv, ha gant Palud, kure.

## Sevenadur
### Sinema

E bourc'h Argol eo e oa bet troet, e 1969, kentañ darvoud ar film gall-italian Que la bête meure gant Claude Chabrol.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Bolz-enor savet e 1659 ha renevezet e 1906
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1793

* Mammenn : (fr) INSEE.

## Tud

* Françoise Louarn
* Malo Louarn

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Argol war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 44.
# Mayotte

Mayotte :
| Kartenn Mayotte ||
| Anv shimaore | Maore |
| Anv gallek (ofisiel) | Mayotte |
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Mayotte |
| Pennlec'h (prefeti) | Mamoudzou |
| Prezidant ar c'huzul-departamant | Soibahadine Ibrahim Ramadani (UMP) |
| Prefed | Jean-François Colombet |
| Kod EBSSA | 976 |
| Kod ISO 3166-2 | FR-YT |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 256 518 ann. (2020) |
| Stankter | 682 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Kenurzhiennoù | 45° 09′ 47″ Norzh 12° 48′ 12″ Kornôg / 45.1631, -12.8034 |
| Gorread | 376 km² |
| Adrannoù ||
| Arondisamantoù | 1 |
| Pastelloù-bro | 2 |
| Kantonioù | 13 |
| Etrekumuniezhioù | 5 |
| Kumunioù | 17 |
| kemmañ |
Mayotte (Maore e shimaore, Mahori e kibushi) a zo un enezenn e Meurvor Indez hag unan eus tiriadoù tramor Bro-C'hall betek 2011, hag un departamant tramor abaoe an 31 a viz Meurzh 2011. Unan eus an inizi Komorez eo Mayotte, etre douar-bras Afrika ha Madagaskar. D'an 22 a viz Kerzu 1974 e voe dalc'het ur referendom en enezenneg a-bezh, d.l.e. ar bastell-vro votiñ, evit dibab etre dont da vout dizalc'h pe chom dindan beli Bro-C'hall. 90% eus ar voterien a zibabas an dizalc'hidigezh en enezenneg a-bezh, met nac'het e voe an dizalc'hidigezh en enezenn Mayotte. Pa zeuas an inizi all da vezañ dizalc'h diouzh Bro-C'hall, e 1978, e tibabas tud Mayotte derc'hel da vezañ un tiriad gall. Da-heul ur referendom dalc'het e miz Meurzh 2009 eo deuet enez Mayotte da vezañ un departamant gall d'an 31 a viz Meurzh 2011.

## Statud

N’eo ket degemeret dalc'h ar Frañs war an enezenn gant stad Komorez, na gant Unaniezh Afrika, na gant Aozadur ar Broadoù Unanet hag evitañ eo un darn eus Republik Komorez. War roll an tachennoù da didrevadenniñ emañ.

## Istor
### XXIvet kantved

Riñset eo bet savadurioù an enezenn gant ar Gelc'hwidenn Chido d'ar 14 a viz Kerzu 2024.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Lec'hienn Gouarnamant Komorez
* ↑ Aozadur ar Broadoù Unanet
* ↑ https://meteofrance.com/actualites-et-dossiers/actualites/le-cyclone-chido-frappe-mayotte
a vo kavet e Wikimedia Commons.
g • ka • keRannvroioù Frañs :
Akitania-Nevez • Auvergne-Rhône-Alpes • Bourgogne-Franche-Comté • Breizh • Broioù al Liger • Centre-Val de Loire • Enez-Frañs • Grand Est • Hauts-de-France • Korsika • Normandi • Okitania • Provence-Alpes-Côte d'Azur :
Tiriadoù dalc'het Ceuta • Inizi Kanariez • Madeira • Melilla • Mayotte • Reünion • Saint Helena • Inizi Tchagos
# Thomas Hobbes

Thomas Hobbes, ganet d'ar 5 a viz Ebrel 1588 ha marvet d'ar 4 a viz Kerzu 1679, a oa ur prederour saoz, brudet dreist-holl evit e levr, Leviathan. Al levr-se a levezono kalz ar sell war ar politikerezh e bed ar C'huzh-Heol. Hobbes a zo unan eus diazezourien ar brederouriezh politikel hag un damkaniour eus ar galloud. Prederiañ a reas war ar stad, hag a lakafe da baouez ar brezel naturel a vez etre an holl dud, hag a warantfe ar surentez eus an hinienoù.
Hiziv an deiz, Hobbes a zo brudet evit e labourioù politikel ha prederouriezhel, met labouret en deus ivez kalz war danvezioù evel an istor, ar ventoniezh, an doueoniezh, ar vuhezegezh, ar brederouriezh en he fezh, hag ar pezh a c'heller envel ar skiantoù politikel. Ouzhpenn da se, Hobbes a zisplegas an natur denel evel un natur hiniennek, ar pezh a levezono kalz ar preder denoniour.
# Annezin

Kumunioù Frañs :
| Anv | Annezin |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Pas-de-Calais |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Arondisamant Béthune |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération de l'Artois |
| Kanton | Béthune-Norzh |
| Kod INSEE | 62035 |
| Kod post | 62232 |
| Maer | Daniel Delomez |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 6,1 km² |
| Led | 50° 32' 03" Norzh |
| Hed | 02° 37' 08" Reter |
| Uhelder kreiz | 40 m |
| Uhelder bihanañ | 18 m |
| Uhelder brasañ | 53 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 5 551 (1999) |
| Stankter | 910 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | mairie-annezin |
Annezin a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall).

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Dave ha notennoù

* ↑ Pages 14-18
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Atoll Bikini

Atoll Bikini, Pikinni e marchalleg, zo un atoll didud eus ar Meurvor Habask hag unan eus Inizi Marshall; kement ha "kokozenneg" e talvez an anv. Ur regennad 36 enezenn en-dro d'ul loc'h zo anezhañ, ha Bikini eo anv an hini vrasañ en o zouez. Eneu, Nam hag Enidrik eo anv an enezennoù pennañ all. Implijet eo bet gant Stadoù-Unanet Amerika evit lakaat da darzhañ ouzhpenn 20 bombezenn, koulz dre hidrogen ha nukleel, etre miz Gouhere 1946 ha 1958. E dibenn ar bloavezhioù 1960 e oa krog darn eus an annezidi gozh da zistreiñ eus Enez Kili, met ret e voe ober dezho mont kuit, ken kreñv e oa ar skinoberiusted. Abaoe an 3 a viz Eost 2010 emañ atoll Bikini war roll Glad bedel an UNESCO.

## Istor

D'ar 7 a viz Meurzh 1946 e oa bet kaset poblañs an enez kuit da atoll Rongerik kent ma vije graet 67 taol-arnod nukleel, 23 anezho o vezañ tarzhadennoù bombez A ha bombez H, etre 1946 ha 1958. Teir enezenn a vo distrujet-mik evel-se.

## Kavout Bikini

Emañ Bikini e norzh-gwalarn Inizi Marshall.

## Gwelout ivez

* Bikini (dilhad), un dilhad-kouronkañ

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Istor berr pobl Atoll Bikinil
* Department of Energy Marshall Islands Program
* Radio Bikini
* Het Einde van de Wereld ("dibenn ar bed"), abadenn skinwel nederlandek diwar-benn tud enez Rongelap, skarzhet eus o enezenn abalamour d'an taolioù-arnod nukleel
* Levrlennadur tennet eus Alsos Digital Library for Nuclear Issues

## Notennoù

* ↑ Unesco
# Smashing Pumpkins

Ur strollad rock dazeilat eo ar Smashing Pumpkins. Pevar ezel a zo e-barzh: Billy Corgan (kan ha gitar), James Iha (eil gitar), Jimmy Chamberlin (batiri) ha D'arcy Wretzky (gitar-boud), e-lec'h he Melisa Auf Der Maur e 2000, baserez e-barzh Hole a-raok. Kavet eo bet anv ar strollad gant Billy Corgan, klevet en doa dre un hunvre ar frazenn-mañ: « Joe Strummer is a drank and smashing pumpkins ».
Savet ar strollad e 1988 e-barzh Chicago (Illinois) dre m'eo aet asam's Billy Corgan ha James Iha. Embannet eo an albom kentañ e 1991, Gish (daveet d'ar c'hoarierez sinema mud anvet Lillian Gish), met mouget eo bet gant an albom Nevermind ga' Nirvana. Gant an eil albom bet embannet e 1994 an hini eo kaset ar strollad da vrasañ strollad rock ar bloavezhioù 90. Asuret eo gant an albom nerzh ha milzinded an testennoù savet gant Billy Corgan, pezh a arouez teskad oberennoù ar strollad.
War-lerc'h Siamese Dream vo Pisces Iscariot, fasou B zo barzh.
Digemeret vo ar strollad gant tout an dud gant Mellon Collie & The Infinite Sadnes e 1995, deuet eo da vezañ an doubl albom gwellañ gwerzhet e-barzh bed a-bezh, memes dirak The White Albom gant ar Beatles ha The Wall gant Pink Floyd. 5 singel zo tennet deus an albom-mañ : Bullet With Butterfly Wings, Tonight Tonight, Zero, Thirty-Three ha 1979. Kontet eo an albom e-touez ar re wellañ bet gwerzhet pad ar bloavezhioù 90. Hag e 1996 a-ziwar lañs nevez ar grunge, ez embann ar strollad The Aeroplane Flies Hight, ur c'houfrig 5 cd e-barzh ha 33 ganaouenn a galite ha dezhe bezañ fasoù B.
E-pad an droiad seniñ e 1996 e varv paotr ar c'hlaouier gant un overdos heroin, Jonathan Melvoin oa e anv. Ha Jimmy Chamberlain, tapet e-barzh an afer, zo kaset d’an toull-bac'h.
Pa’z eo aet kuit Jimmy Chamberlain e cheñch ar strollad penn d'ar vazh, hag embann a ra Adore e 1998, gant ur voest lusk e-lec'h paotr an taboulinoù, mont a ra ar strollad da seniñ tonioù muioc'h elektronek, gant taolioù-arnod ivez. Memes ma'z eo ken brav an albom hag ar re all vo ur c'hwitadenn e-keñver ar gwerzhioù.
Embannet vo Machina/The Machines of God er bloaz 2000. Deuet eo Jimmy Chamberlain en-dro. Distroet eo ar strollad d'ar rock gant an albom-mañ, sed c'hoant Billy Corgan ur seurt "concept album". War-lerc'h e nac'ho Virgin embann Machina II/Friends & Ennemis of Modern Music, embannet vo neuze dre guzh war vinil ha skrivet zo e-barzh derc'hel an oberenn d'an dud toud war internet. Moaien zo da bellgargañ anezhañ war ar lec'hienn (http://www.billy-corgan.com/downloads/mp3/machina2/index.php)
Disppartie eo ar strollad abaoe

## Albomoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Gish
* Siamese Dream
* Pisces Iscariot
* Mellon Collie & The Infinite Sadnes
* The Aeroplane Flies High
* Adore
* Machina / The Machines of God
* Machina II / Friends & Ennemies of Modern Music
* Zeitgeist
* Oceania
* Monuments to an Elegy
* Shiny and Oh So Bright, Vol. 1 / LP: No Past. No Future. No Sun.
* Cyr
* Atum: A Rock Opera in Three Acts
* Aghori Mhori Mei
# Bill Cosby

William Henry Cosby Jr., ganet d'an 12 a viz Gouhere 1937, zo un aktour, soner ha torfedour stadunanat. Cosby a zo bet rebechet dezhañ tagadennoù reizhel lies, ar re gentañ o vezañ bet degadoù a vloavezhioù 'zo. E-kreiz ar bloavezhioù 2010, un 60 bennak a vaouezed o devoa disklêriet e oant bet taget gantañ: gwallerezh, tagadennoù dindan dramm, gwallerezh bugale... Nac'hañ pep tra a ra an aktour. Darn eus an tagadennoù zo re gozh evit bezañ barnet. Goude ur varnadenn hir, Cosby zo bet kondaonet evit tri darvoud reizhel, d'an toull-bac'h e-pad tri betek dek vloaz e miz Gwengolo 2018. Bill Cosby a embann abaoe n'en deus morc'hed ebet hag e vefe prizoniad politikel evit e vennozhioù.

## Dizenoriñ

Tennet eo bet darn eus enorioù an aktour e-pad an afer ha goude ar varnadenn
* 2011: Enoret gant un Honorary Chief Petty Officer gant an US Navy. Tennet d'ar 4 a viz Kerzu 2014.
* 2009: Enoret gant ur Marian Anderson Award. Lamet d'an 3 a viz Mae 2018.
* 1998: Enoret gant ur C'hennedy Center Honor. Tennet d'ar 7 a viz Mae 2018.
* 2009: Enoret e-pad 12vet lid priz Mark Twain Prize for American Humor. Tennet d'ar 7 a viz Mae 2018.
* 2002: Enoret gant un TCA Career Achievement Award. Lamet d'ar 25 a viz Gwengolo 2018.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Bill cosby
* Bill Cosby war IMDb

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.lci.fr/people/aucun-remords-en-prison-pour-agression-sexuelle-l-acteur-bill-cosby-se-compare-a-nelson-mandela-2112946.html
# Apenninoù

An Apenninoù (Appennini en italianeg) zo un aradennad venezioù en Italia hag a ya meur a aradennad vihan ha kenstur d’he ober, war 1 200 km, a-hed al ledenez italian. Er gwalarn e tapont Alpoù Liguria, hag er su e echuont e-kichen kêr Reggio di Calabria, e beg al ledenez. Betek 250 km d’ar muiañ ha 30 km d’an nebeutañ eo ledander an aradennad-se. Stummañ a ra an Apenninoù un doare gwareg hag a zisparti arvor Mor Liguria ha Mor Tirrenia diouzh ar peurrest eus Italia.
Boas eur da rannañ an Apenninoù e teir lodenn : al lodenn norzh (Appennino settentrionale en italianeg), al lodenn greiz (Appennino centrale) hag al lodenn su (Appennino meridionale). Muioc'h-mui e reer Appennino siculo ivez eus ar menezioù a zo e hanternoz Sikilia, da-heul Apenninoù Calabria.
En Apenninoù kreiz emañ ar gern uhelañ, anvet Corno Grande (2 912 metr), e menezieg ar Gran Sasso, er rannvro Abruzzo.

## Pennad kar

* Apennins
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Carel (Calvados)

Carel a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Saint-Pierre-sur-Dives hag e Distrig Lisieux. Lakaet e voe en Arondisamant Lisieux e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1845 e voe staget kumun Carel ouzh kumun Saint-Pierre-sur-Dives.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* An iliz katolik.
* Ar velin.
* Ur c'hastell.
* Iliz katolik Sant Sulpicius, luc'hskeudennoù.
* Ur velin.

## Emdroadur ar boblañs 1793-1836

Niver a annezidi

## Notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
# Sri Lanka

Sri Lanka zo ur Stad hag un enez lec'hiet e Meurvor Indez, 66 km en tu all da Strizh-mor Palk, er gevred da India.
Betek 1972 e oa anvet Ceylan e galleg diwar he anv portugalek Ceilão (1505) ; Ceylon e oa e saozneg, hag an anv-se e voe ar stumm etrebroadel abalamour ma oa an enez un darn eus Impalaeriezh trevadennel Breizh-Veur abaoe 1796.
Ur rouantelezh dizalc'h, Rouantelezh Kandy, a chomas e-kreiz an enez betek 1815.
Dizalc'h eo Sri Lanka abaoe ar 4 a viz C'hwevrer 1948, hag ur republik abaoe 1972.
Sri Jayawardenapura Kotte eo kêr-benn velestradurel Sri Lanka ; Colombo eo ar gêr vrasañ hag ar gêr-benn armerzhel.

## Liammoù diavaez

* (en) Sri Lanka @ CIA/The World Factbook. Kavet : 20 Kzu 24.
Afghanistan • Arabia Saoudat • Armenia$^2$ • Azerbaidjan$^1$ • Bahrein • Bangladesh • Bhoutan • Brunei • Egipt$^3$ • Emirelezhioù Arab Unanet • Filipinez • India • Indonezia$^5$ • Iran • Iraq • Israel • Japan • Jordania • Jorjia$^1$ • Kambodja • Kazac'hstan$^1$ • Kiprenez$^2$ • Kirgizstan • Korea an Norzh • Korea ar Su • Koweit • Laos • Liban • Malaysia • Maldivez • Mongolia • Myanmar • Nepal • Oman • Ouzbekistan • Pakistan • Qatar • Rusia$^1$ • Republik Pobl Sina • Republik Sina (Taiwan) • Singapour • Siria • Sri Lanka • Tadjikistan • Thailand • Timor ar Reter$^4$ • Turkia$^1$ • Turkmenistan • Viêt Nam • Yemen
Stadoù ha n'int ket anavezet: Nagorno-Karabac'h$^2$
Tiriadoù gant ur statud ispisial: Hong Kong • Makao • Palestina
# Trincomalee

Trincomalee zo unan eus kêrioù bras Sri Lanka, e Proviñs ar Reter, e distrig Trincomalee.
# Saint-Pierre-sur-Dives

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Saint-Pierre-sur-Dives |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Saint-Pierre-sur-Dives en Arondisamant Lisieux | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Lisieux |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes des Trois Rivières |
| Kanton | Livarot-Pays-d'Auge |
| Kod INSEE | 14654 |
| Kod post | 14170 |
| Maer | Jacky Marie (dileuriet) |
| Amzer-gefridi | 2020-2026 |
| Gorread | 9,68 km² |
| Led | 49° 01' 11" Norzh |
| Hed | 00° 01' 53" Kornôg |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 23 m |
| Uhelder brasañ | 74 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 3 287 (2021) |
| Stankter | 340 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | (fr)Saint-Pierre-sur-Dives |
Saint-Pierre-sur-Dives a oa ur gumun eus Bro-C'hall e departamant Calvados e Normandi. Pennlec'h kanton Saint-Pierre-sur-Dives e oa betek 2015. Bodet e voe d'ar 1añ a viz Genver 2017 gant daouzek kumun all d'ober ur gumun nevez: Saint-Pierre-en-Auge.

## Douaroniezh

* Kanndi war ribl an Dives.
* War lez ar stêr Dives emañ Saint-Pierre-sur-Dives.

## Dezougen

* An ti-gar, bet diskaret e 2016.
* War al linenn hent-houarn Le Mans Mézidon emañ Saint-Pierre-sur-Dives.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1845 e voe staget kumun Carel ouzh kumun Saint-Pierre-sur-Dives.
* E 1858 e voe staget ul lodenn eus kumun Douville (al lodenn e ribl kleiz an Dives) ouzh kumun Saint-Pierre-sur-Dives.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944: bombezet e voe ar gumun, distrujet e voe ar c'hoc'hu gant an tan; dieubet e voe ar gumun d'ar 17 a viz Eost gant ar 51st Highland Division; mervel a reas 25 den nann-soudard e Saint-Pierre abalamour d'ar brezel, lazhet e voent gant bombezadegoù e mizioù Even hag Eost, unan anezhe a oa bet ganet e Ploheg.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Abati beneadat Sant Pêr, XI$^{vet}$ kantved-XVII$^{vet}$ kantved.
* Ar c'hoc'hu, bet savet en XI$^{vet}$ kantved, adsavet er XVI$^{vet}$ kantved ha goude an Eil brezel-bed.
* Maner Thomas Dunot, XVI$^{vet}$ kantved.
* Kastell Carel, XVI$^{vet}$ kantved.
* Maner "Cour d'Élu", XVI$^{vet}$ kantved.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Karg |
| Meurzh 2014 | Kerzu 2016 | Jacky Marie | |
| 17 a viz Here 2009 | Meurzh 2014 | Alain Herbeth | Kazetennour war e leve |
| 2004 | Here 2009 | Jack Thézard | Renour-skol |
| Meurzh 2001 | 2004 | Jeannie Dupuis | |
| ? | Meurzh 2001 | Marcel Rivière | Mezeg |
| tro 1850 | | Pillou | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)Normandie 44 - la Mémoire
* ↑ (fr)Mémorial des victimes civiles en Normandie
* ↑ (fr)Skeudennoù - Clochers de France
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Annuaire du Calvados, année 1850, p.365
# Malo Morvan

Malo Morvan (ganet e 1987) zo ur c’helenner skol-veur war ar yezhoniezh, ur soner klavier hag ur saver kanaouennoù brezhonek. Graet ez eus bet gantañ un enklask war mennozhioù dispaket gant ar c'heriadurourien o deus savet geriadurioù brezhoneg.

## Buhez

Tapet en deus ar vachelouriezh war ar skiantoù e Lise Diwan Karaez e 2004. E Skol-veur Roazhon 2 e reas studioù war brezhoneg hag ar brederouriezh ken e tapas un aotreegezh doubl e 2007. Bloaz goude e tapas an aotreegezh war Skiantoù al Lavar. Goude-se e tistroas d’ar brederouriezh (master ha CAPES), a-raok mont da souten un dezenn doktorelezh war Skiantoù al Lavar dirak Skol-veur Paris-Descartes e 2017, war un sujed liammet ouzh an deskadurezh vrezhonek en doa bet, ar geriadurioù brezhoneg. E 2019 e tapas an agregadur war ar brederouriezh hag ez eas e-maez Breizh evit kelenn ar brederouriezh e Bourg-en-Bresse hag e Lyon. Anvet eo bet da vestr-prezegenner war Skiantoù al Lavar e Skol-veur Teurgn e 2022.

## Embannadennoù

* https://theses.hal.science/tel-01703404 Définir la "langue bretonne". Discours concurrentiels d’origination et d’identification dans les paratextes des dictionnaires bretons. Tezenn doktorelezh dirak Skol-veur Paris_Descartes, 2017.
* « La langue bretonne entre républicanisme et cléricalisme, Analyse à partir de quelques manuels scolaires bilingues du xixe siècle ». E-barzh Marie-Jeanne Verny ha Yan Lespoux (renerezh), Manuels scolaires et langues régionales, , Lengas, no 83, 2018.
* Malo Morvan, « L’Étude récréative et sérieuse de Vincent Roudaut, un hérétique du celtisme au XIXe siècle ». E-barzh La Bretagne linguistique, niv. 23, 2019.. Brassellet d’an 8 a viz Kerzu 2024.
* Classer nos manières de parler, classer les gens, Roazhon, Éditions du Commun, 2022, 263 p. (ISBN 9791095630524).

## Lec’hienn bersonel

* http://malomorvan.free.fr/. Brassellet d’an 10 a viz Kerzu 2024.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Titouroù tennet eus e lec’hienn bersonel http://malomorvan.free.fr/. Brassellet d’an 10 a viz Kerzu 2024.
# Arme Komando Reveulzier

An Arme Komando Reveulzier (saozneg: Revolutionary Commando Army, berraet en RCA), brudet ivez evel Arme Dieub Sirian (saozneg: Syrian Free Army, SFA, arabeg: جيش سوريا الحرة pe Jaysh Sūriyyā al-Hura), pe Lu Nevez Sirian (arabeg: جيش سوريا الجديد pe Jaysh Sūriyā al-Jadīd), a vez graet eus ul lodenn eus an Eneberezh sirian armet ha gourdonet gant an United States Army hag a zo unan eus luskadoù lies Brezel diabarzh Siria. Mestr eo ar strollad war harzoù Siria-Irak ha Jordania hag ul lodenn e norzh Gouarnelezh Hama, e reter Siria. Pennlec'h al lu-se zo bet e Bazenn arme stadunanat al-Tanf.
E 2024 e istimer ez eus un tammig ouzhpenn 500 soudard en aozadur.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kelly, Fergus (2017-09-29). US-led Coalition: MaT still a vetted Syrian force, remains at At Tanf (en-US).
# Dives

An Dives a zo ur stêr eus Normandi, e Bro-C'hall.

### Kumunioù douret

* Orne : Gouffern en Auge, Saint-Lambert-sur-Dive, Neauphe-sur-Dive, Tournai-sur-Dive, Trun, Coulonces, Guêprei, Fontaine-les-Bassets, Ommoy, Merri.
* Calvados : Crocy, Beaumais, Morteaux-Coulibœuf, Vicques, Bernières-d'Ailly, Jort, Vendeuvre, Saint-Pierre-en-Auge, Mézidon-Vallée-d'Auge, Belle-Vie-en-Auge, Méry-Bissières-en-Auge, Cléville, Hotot-en-Auge, Saint-Ouen-du-Mesnil-Oger, Saint-Pierre-du-Jonquet, Saint-Samson, Troarn, Basseneville, Bavent, Goustranville, Brucourt, Varaville, Périers-en-Auge, Dives-sur-Mer, Cabourg.
# Eneberezh sirian

An Eneberezh sirian (arabeg: المعارضة السورية pe al-Muʻaraḍat as-Sūrīya) zo un termen ledan evit ober anv eus an holl strolladoù bet enebet ouzh renad Bachar al-Assad e Siria. E miz Gouhere 2011, pa oa kroget Brezel diabarzh Siria, dizertourien eus Nerzhioù lu Arab Siria o doa savet Lu Dieub Siria, un anv hag a voe implijet diwezhatoc'h gant meur a luskad armet dre ma pade ar brezel. E miz Du 2012, strolladoù politikel oberiant en estrenvro o devoa savet Kevredad Broadel Siria. Savet e oa bet ivez ur Gouarnamant Sirian da c'hortoz hag a oa bet oberiant evel gouarnamant en harlu hag, adalek 2016, en un nebeud takadoù dindan dalc'herezh Turkia e Siria. E 2017, ar strollad islamour Hayat Tahrir al-Sham, ha na oa ket un ezel eus ar C'hevredad Broadel Sirian, en doa savet Gouarnamant Salvidigezh Siria en tachennoù a oa mestroniet gantañ. Strolladoù all o deus bet enebet ouzh renad Bashar al-Assad e-kerzh ar brezel diabarzh evel Arme Vroadel Siria harpet gant Turkia, Melestradurezh emren Norzh ha Reter Siria, hag aozadurioù djihadourien evel ar Stad Islamek.