OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sant-Albin-ar-Pavez

Sant-Albin-ar-Pavez :
| Kreiz ar vourc'h gant an iliz katolik. ||
| Anv gallaouek | Saent-Aubein-deü-Pavelh |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Aubin-du-Pavail |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Roazhon |
| Kanton | Kastell-Geron |
| Kod kumun | 35254 |
| Kod post | 35410 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Pierre Petermann 2014-2016 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù bro Kastell-Geron |
| Bro velestradurel | Bro Roazhon |
| Lec'hienn Web | (fr)www.saintaubindupavail.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 822 ann. (2014) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 02′ 40″ Norzh 1° 27′ 37″ Kornôg / 48.0444444444, -1.46027777778 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 57 m bihanañ 50 m — brasañ 76 m |
| Gorread | 5,83 km² |
| Sant-Albin-ar-Pavez ||
| kemmañ |
Sant-Albin-ar-Pavez (Saint-Aubin-du-Pavail e galleg) a oa ur gumun eus Breizh e Kanton Kastell-Geron e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 15 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,22% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Lazhet e voe ur c’horporal eus ar 21añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel d'ar 17 a viz Meurzh 1948 en Tonkin er Viêtnam.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Bodet e oa bet gant Kastell-Geron d'ar 1añ a viz Genver 2017.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Diavaez an iliz katolik.
* Diabarzh.
* Iliz katolik Sant Albin.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù; divizet e voe e sevel e 1925.
* Taolenn ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha Brezel Indez-Sina) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Pennadoù kar

* Gwennevl,
* Kastell-Geron,
* Oc'heg.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Glad Sant-Albin-ar-Pavez .

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Arrêté du 13 juin 2016 portant création de la commune nouvelle de Châteaugiron
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Patrimoine Région Bretagne
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Sant-Aleustr

Sant-Aleustr :
| An iliz katolik. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Allouestre |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Pondi |
| Kanton | Sant-Yann-Brevele (betek 2015) Mourieg (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 56204 |
| Kod post | 56500 |
| Maer Amzer gefridi | Gérard Le Roy 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Kreiz Mor-Bihan Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Pondi |
| Lec'hienn Web | (fr)stallouestre.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 630 ann. (2020) |
| Stankter | 38 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 54′ 38″ Norzh 2° 43′ 19″ Kornôg / 47.9105555556, -2.72194444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 100 m bihanañ 72 m — brasañ 162 m |
| Gorread | 16,48 km² |
| Sant-Aleustr ||
| kemmañ |
Sant-Aleustr a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Mourieg e departamant ar Mor-Bihan.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe kumun Sant-Aleustr diwar ul lodenn eus parrez katolik Buelion ha Sant-Aleustr e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Begnen; e Bann Josilin edo. Gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix, e voe diskaret kanton Begnen ha lakaet Sant-Aleustr e Kanton Sant-Yann-Brevele, bet krouet gant ar memes lezenn. Lakaet e oa bet Sant-Aleustr en Arondisamant Ploermael bet krouet e 1800$^,$.

### XIX$^{vet}$ kantved
#### Brezel Gall-Prusian eus 1870

* Mervel a reas pemp gwaz eus ar gumun.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 51 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 5,22 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas c'hwec'h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Diabarzh an iliz katolik.
* Iliz katolik Sant-Aleustr.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost$^,$. Dioueliet e voe d’an 29 a viz Here 1922.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Sant-Aleustr war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)infobretagne Joseph-Marie Le Mené, "Histoire des paroisses du diocèse de Vannes", Gwened, 1891
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Sant-Aleustr - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 338
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorialgenweb – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorialgenweb – Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
# Sant-Andrev

Sant-Andrev zo un anv-lec'h brezhonek.

## Gerdarzh

Diwar anv an abostol Andrev.

## Lec'hioù
### Breizh

* Sant-Andrev-an-Dour, e Bro Sant-Maloù
* Sant-Andrev-an-Doureier, kumun eus ar Briver e Bro-Naoned

### Bro-C'hall

* Sant-Andrev-Trizek-Hent, war Marzhioù Breizh

## Pennadoù kar

* Saint-André
* San Andrés
* St Andrew
* St Andrews
# Sant-Albin

Sant-Albin zo anv meur a gumun e Breizh-Uhel, diwar an anv Saint-Aubin, e galleg.

## Pennadoù kar

* Saint-Aubin
* Aubin
* Alban
* Sant-Alvan
# Sant-Alar

Sant-Alar :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Éloy |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Brest |
| Kanton | Daoulaz (betek 2015) Pont-ar-Veuzenn (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29246 |
| Kod post | 29460 |
| Maer Amzer gefridi | Gilles Tandeo 2008-2020 |
| Etrekumuniezh | KK bro Landerne-Daoulaz |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | https://www.saint-eloy.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 216 ann. (2020) |
| Stankter | 17 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 22′ Norzh 4° 07′ Kornôg / 48.37, -4.11 |
| Uhelderioù | bihanañ 65 m — brasañ 298 m |
| Gorread | 12,42 km² |
| Sant-Alar ||
| kemmañ |
Sant-Alar a zo ur gumun eus Bro-Gernev e kanton Pont-ar-Veuzenn, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Capitaine, kure, met n'en doa ket graet e-giz ma oa dleet; touet en-doa bout fidel d'ar Roue ha d'ar vro, mez evit al lezennoù e lavaras: "Kalz artikloù a welan, eno, war pere va c'houstiañs ne bermet ket din sermantiñ".

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* 31 gwaz ag ar gumun, da lavaret eo 6,07% ag he foblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kalvar ar vered, XVI$^{vet}$ kantved.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a vilourion |
| Rouantelezh-Unanet | 1 (aerlu) |
| Hollad | 1 |
Karrnijour e oa. Mervel a reas e-pad an Eil Brezel Bed d'an 22 a viz Mae 1944 pa gouezhas e garr-nij Spitfire IX marilhet MK890 ha kodet JX-?, e Sant-Alar$^,$.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Sant Alar war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajennoù 45 ha 46
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Pertes RAF Finistère
* ↑ Commonwealth War Graves Commission
# Penygraigwen

Penygraigwen zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Rhosybol, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 223,6 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Peoc'h an Itronezed

Peoc'h an Itronezed, pe peoc'h Cambrai, en 1529, a lakeas fin d'ar brezel etre ar roue gall Frañsez Iañ hag an impalaer santel Karl V, a oa ivez roue Spagn, savet abalamour ma en devoa torret ar roue e c'her ha nac'het ober hervez feur-emglev Madrid (1526).

## Istor

Sinet e voe ar peoc'h e Cambrai d'ar 5 a viz Eost 1529 en ostel Saint-Pol a oa da Varie de Luxembourg. Frañsez Iañ a lavaras paouez a glask kemer douaroù en Italia, hag en eskemm e c'hallas kaout Bourgogn, goude dilezel Artez ha Flandrez.
Sinet e voe Peoc'h an Itronezed gant Loeiza Savoia, mamm ar roue Frañsez Iañ, Marc'harid Aostria (1480-1530), moereb d'an impalaer Karl V, ha Marie de Luxembourg, dirak ar c'hardinal Louis de Bourbon Vendome.
Da siellañ an emglev e plegas Frañsez Iañ, intañv abaoe meur a vloaz, da zimeziñ da Leonor Aostria, c'hoar d'e enebour Karl V. Ouzhpenn-se e teuas Bourgogn en-dro gant ar roue gall, gant ma tilezje e wirioù war zouaroù italian. Ouzhpenn kement-se c'hoazh, dieubet e voe, goude paeañ ur bern arc'hant, daou vilion a skoedoù, daou vab ar roue gall, Frañsez ha Herri, a oa gouestlidi e Madrid, da warantiñ ur peoc'h ha he oa ket bet o ren. Droukrañs ar roue gall avat a gasas anezhañ adarre war hent ar brezel seizh vloaz goude, e 1536.

## Pennad kar

* Brezelioù Italia
# Peoc'h Amiens

Peoc'h Amiens eo an anv roet d'ar peoc'h a renas goude ar feur-emglev sinet en Amiens d'ar 25 a viz Meurzh 1802, entre ar Rouantelezh-Unanet en un tu ha Bro-C'hall, Spagn, hag ar Republik batav en tu all.
Ne badas ar peoc'h nemet trizek miz hag echuiñ a reas d'an 18 a viz Mae 1803. Ne voe peoc'h en Europa en amzer brezelioù ar C'henunaniezhioù nemet e-pad an trizek miz-se.
# Penygroes

Penygroes (skrivet ivez: Pen-y-groes) zo ur gêriadenn en hanternoz Kembre, e kontelezh Gwynedd. Emañ e tolead Dyffryn Nantlle, etre Caernarfon ha Porthmadog.
# Peníscola

Peníscola zo ur gêr eus kumuniezh Valencia e Spagn.

## Istor
### Amzervezh vodern

Goude mare ar pab ha Skism ar C'hornôg e tremenas al lec'h etre daouanrn Kurunenn Aragon. En 1522 e voe roet dezhi an titl a «Molt Noble, Lleial i Fidelíssima» abalamour d'he harp roet d'ar Gurunenn e-pad ar Revolta de les Germanies.
E-pad Brezel an Nav Bloaz (1688-1697) e voe gourdrouzet gant Jean II d'Estrées, hag e-pad Brezel Hêrezh Spagn e chomas feal d'ar banniel botifler, a-du gant Felipe V, a-drugarez pennegezh ar gouarnour Sancho de Echevarría, ha graet e voe ur Geoded anezhi e 1709. E Brezel Dizalc'hted Spagn e voe bombezet Peníscola e 1812 gant armeoù Spagn, renet gant ar jeneral Elío, hag a voe trec'h war soudarded Napoleon Iañ repuet e kêr hag er c'hastell.

## Notennoù

* ↑ Joaquim Escrig, Cronologies històriques valencianes de Jaume I als nostres dies , Carena Editors, 2001, p.179
# Peoc'h

Ar peoc'h a vez implijet evit mennegiñ un aer-gelc'h sioul pe habask e lec'h ma ne vez ket a drubuilhoù, a difreterezh pe a dabutoù. Gwechoù 'zo e vez priziet ar peoc'h evel ur pal kevredigezhel ha politikel.
Er mitologiezh gresian e oa Eirene un doueezh o skeudenniñ ar Peoc'h.

## Termenadurioù

Goullo / disterik / diglok / diresis eo ar rann-mañ. Donemat mat d'an dud a zo prest da sikour !
Evit ar sokiologiezh ez eo ar peoc'h un emglev kenseurtiezh etre an holl dud o vevañ er gevredigezh. Ne dalvez ket n'eus ket a zivizoù er gevredigezh, met bep tro e vezont diskoulmet er sioulder hag en ur prederiañ, dreist-holl dre an eskemm.
Ar peoc'h etre ar broadoù a zo pal un toullad tud hag aozadurioù, evel m'eo bet KAB pe hiziv c'hoazh ABU.

## Ostilhoù hag aozañ doareoù evit ar peoc'h

E kerzh ar bloavezhioù ziwezhañ ez eus bet krouet un nebeud Skolioù-Veur a beoc'h, evel Skol-Veur evit ar peoc'h gant ABU, er Costa Rica (UPEACE), Skol-Veur ar peoc'h e Brasilia (UNIPAZ), pe Skol-Veur a beoc'h Namur, Kreizenn bedel evit ar peoc'h e Verdun.
Roet e vez kentelioù hag aozet e vez eskemmoù gouiziegezhioù pe chemet gant ar pal ledanaat obererezhioù hiniennel pe a-stroll war pe evit ar peoc'h. An aozadurioù-mañ a ra gant an ekologiezh hollek, kement hag an ekologiezh diabarzh, sokial hag evit an endro. Ganto e vez kaoz ivez eus leuskel an traoù da vont evit mont er-maez eus kelc'hiad didermen ar veñjañs pe vendetta Elles intègrent aussi la notion de résilience, pour sortir du cycle infernal de la vengeance ou vendetta.
Un toullad ANG anvet "denegour" a labour ivez evit ar c'henwerzh reizh, pe evit ma vefe muioc'h a justis, pe c'hoazh evit an adunvanidigezh etre ar bobloù ha neuze kempenn distrujoù ar gwallreuzoù naturel, ekonomikel, soudardel pe sokial. Evel Green cross, da skouer, bet krouet gant Mikhaïl Gorbatchev goude ar Glasnost ha fin URSS.
Ne c'hell bezañ tizhet ar peoc'h en ur bobl (pe e meur a hini) nemet gant un emzalc'h youlek a-berzh an holl. Ha dre-se eo ar peoc'h ur pal diaes-tre da dizhout. Ouzhpenn d'an holl aozadurioù-se ez eus paotred ha merc'hed gant ar spi e vo gweloc'h an dazont eget n'eo bet an amzer dremenet.

## Peoc'h etrevroadel

Ar peoc'h etre holl broadoù ar bed eo pal ar Broadoù Unanet.
Istor an aozadurioù :
* Unaniezh etreparlamant, 1889
* Burev etrevroadel evit ar peoc'h, 1891
* Lez tredeogiñ etrevroadel Den Haag, 1899
* Aozadur etrevroadel al labour, 1919
* Kevredad ar Broadoù, 1919 - 1946
* Broadoù Unanet, 1945

## Pennadoù kar

* Priz Nobel ar Peoc'h

## Liammoù diavaez externes

* www.irenees.net : Ul lec'hienn internet mammenn evit ar Peoc'h
* Ur greizenn diellaouiñ ha klask war ar peoc'h hag an dizemglevioù
# Penychen

Penychen a oa ur c'hantrev e Morgannwg, e Kembre, er Grennamzer. Edo etre kantrev Senghenydd ha hini Gwrinydd, e kreisteiz Kembre. Eno emañ bremañ distrigoù Rhondda Cynon Taf, Bro Morgannwg ha kornôg Caerdydd.
Marteze e oa Penychen ur rouantelezh vihan, er penn-kentañ, a-raok bezañ ur c'hantrev krennamzerel. Da gentañ e voe unan eus an tri c'hantrev a oa e rouantelezh Glywysing, asambles gant kantrevoù Gwynllŵg ha Gorfynydd. Savet e voe ar c'hantrevoù-se goude marv Glywys (war-dro ar bloaz 480), roue kentañ Glywysing, pa voe rannet ar rouantelezh etre e dri mab, Pawl, Gwynllyw ha Mechwyn. Hogen ne ouzomp ket kalz a dra diwar-benn istor ar rouantelezh-se.
Goude marv Gwynllyw e tegouezhas kantrev Penychen gant e vab Cadog, brudet evel sant. Dont a reas da vezañ ul lodenn eus Rouantelezh Gwent, dindan Meurig ap Tewdrig, ha goude-se e teuas da vezañ ul lodenn eus Rouantelezh Morgannwg.
Pa voe aloubet kreisteiz Kembre gant ar varoned norman, en em gavas al lodenn su eus Penychen, war ribl Mor Havren, dindan renerezh aotrouien norman eus Marz Kembre. Met gorre ar vro - kombodoù Glyn Rhondda ha Meisgyn — a oa renet gant aotrouien gembreat bepred. Paeañ a rae an aotrouien-se un truaj d'an aotrouien norman galloudus met mirout a raent un tamm mat a c'halloud ha prest e oant d'en em gannañ evit mirout ar galloud emren-se.
E Penychen e oa div greizenn relijiel a bouez, Llandaf, a oa sez eskibien Llandaf, ha Llancarfan (Nant Carfan e anv kentañ), ma oa ur manati diazezet gant sant Kadog ha ma voe meur a sant brudet evel Caradoc Llancarfan pe Ildud.
# Penysarn

Penysarn zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llaneilian, e Kembre, e kontelezh Enez Mon, 225,8 km eus Kerdiz.

## Notennoù

* ↑ Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr
* Kêriadennoù Enez Von
* Aberffraw • Amlwch • Benllech • Bethel • Biwmares • Bodedern • Bodewryd • Bodffordd • Bryngwran • Brynrefail • Brynsiencyn • Brynteg • Caergeiliog • Caergybi • Capel Coch • Capel Gwyn • Carmel • Carreglefn • Cemaes • Cerrigceinwen • Dwyran • Y Fali • Gaerwen • Glyn Garth • Gwalchmai • Heneglwys • Hermon • Llanallgo • Llanbabo • Llanbedrgoch • Llandegfan • Llandyfrydog • Llanddaniel Fab • Llanddeusant • Llanddona• Llanddyfnan • Llanedwen • Llaneilian • Llanfachraeth • Llanfaelog • Llanfaethlu • Llanfairpwllgwyngyll • Llanfair-yn-Neubwll • Llanfair-yng-Nghornwy • Llan-faes • Llanfechell • Llanfihangel-yn-Nhywyn • Llanfwrog • Llangadwaladr • Llangaffo • Llangefni • Llangeinwen • Llangoed • Llangristiolus • Llangwyllog • Llaniestyn • Llannerch-y-medd • Llanrhuddlad • Llansadwrn • Llantrisant • Llanynghenedl • Maenaddwyn • Malltraeth • Marianglas • Moelfre • Nebo • Niwbwrch • Pencarnisiog • Pengorffwysfa • Penmynydd • Pentraeth • Pentre Berw • Pentrefelin • Penysarn • Pontrhydybont • Porthaethwy • Porth Llechog • Rhoscolyn • Rhosmeirch • Rhosneigr • Rhostrehwfa • Rhosybol • Rhydwyn • Talwrn • Trearddur • Trefor • Tregele
# Penza

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Penza (ruseg : Пенза) zo ur gêr e Rusia. Poblet e oa gant 501 109 a dud e 2021. Kêr-benn velestradurel Oblast Penza eo.
Douret eo gant ar Soura. E 540,42 km e Gevred Moskou emañ (657,72 km dre an hent)<ref>(fr) Calculateur de distance.

## Istor

Krouet e voe e 1663 evel ur post war harzoù Gevred Rusia. E-pad an XVIII$^{vet}$ kantved e teuas da vezañ ur greizenn genwerzh. E 1774 e kouezhas Penza etre krabanoù emsaverien Emelian Pougatchev rak a-du gantañ e oa tud ar gêr.
E 1801 e voe savet an tiez kentañ e maen. E 1809 e oa ouzhpenn 13 000 a dud e kêr.
E-pad Brezel diabarzh Rusia e voe savet un emsavadeg gant al Legion tchek. E-pad ar mare soviedel e teuas da vezañ ur greizenn c'hreantel rannvroel.

## Tud brudet

* Ar barzh Mic'hail Lermontov (1814-1841) en deus tremenet e vugaleaj e Penza, e maner Tarc'hhany hag a oa d'e vamm-gozh.
# Robert Bemborough

Sir Robert Bemborough, aet da Anaon e 1351, a oa ur marc'heg saoz eus ar Grennamzer. E penn an tu Moñforzh e oa e-kerzh Emgann an Tregont. An emgann a oa bet unan etre tregont marc'heg a bep tu engouestlet e Brezel hêrezh dugelezh Breizh, ur brezel drastus evit gouzout piv e vefe penn an dugelezh etre ar familhoù Moñforzh ha Bleaz. Bemborough a voe lazhet e-kerzh an emgann.
Brudet eo bet an emgann hag e chom c'hoazh. Bemborough a oa bet taolennet evel un haroz ha dre e donkad evel ur skouer eus ar varc'heien ampart.
# Robert Castel (sokiologour)

Robert Castel, bet ganet d'ar 27 a viz Meurzh 1933 e Kerbêr-Kilbignon hag aet da Anaon d'an 12 a viz Meurzh 2013 e Pariz, a oa ur c'hevredadour galleg.
Barrek e oa war gevredadouriezh al labour. Brudet eo e levr Les métamorphoses de la question sociale : une chronique du salariat.
# Robert Campin

Robert Campin (war-dro 1375 – Tournai 26 Ebrel 1444) a vez graet anv anezhañ evel ar c'hentañ eus livourien veur Flandrez. E familh a seblant bezañ genidik eus korn-bro Valenciennes, a oa e kontelezh Hainaut d'an ampoent.
# Robert Cecil Beavan

Robert Cecil Beavan, bet ganet e 1841 hag aet da Anaon d'an 3 a viz C'hwevrer 1870, a oa un naturour breizhveuriat.
Ofiser (kabiten e rez) en arme vreizhveuriat e servijas en India e-pad dek vloaz hag eñ ezel eus Zoological Society of London war un dro.
Roet e voe e anv d'un isspesad laboused — Periparus rubidiventris beavani — evit dougen bri d'al labour bet kaset gantañ e vuhez-pad.

## Listenn al laboused studiet gantañ

Diwar (en) Integrated Taxonomic Information System - Beavan, 1867.

### Spesadoù

* C : Centropus andamanensis (koukal gell),
* D : Dicrurus andamanensis (drongo Andaman),
* N : Ninox affinis.

### Isspesadoù

* C : Collocalia esculenta affinis,
* D : Dicrurus andamanensis andamanensis,
* G : Gracula religiosa andamanensis,
* H : Hypothymis azurea tytleri,
* O : Oriolus chinensis andamanensis,
* P : Pericrocotus speciosus andamanensis,
* S : Sturnia erythropygia andamanensis.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Beavan e metoù al loenoniezh.
# Robert Barton

Robert Childers Barton (Iwerzhoneg: Riobárd Bartún), ganet e 1881 ha marvet d'an 10 a viz Eost 1975, oa ul lezennour, ur stourmer hag ur c'hargad-stad iwerzhonat a gemeras perzh en divizoù evit sinadur ar feur-emglev etre Breizh-Veur hag Iwerzhon. Hag evit-se e chomas gant kannaded Iwerzhon en 22 Hans Place e Knightsbridge, eus an 11 a viz Here betek ar 6 a viz Kerzu 1921. E genderv e oa Robert Erskine Childers.
Ganet eo bet e kontelezh Wicklow en ur familh brotestant. Desket eo bet e Rugby hag Oxford, ha dont a reas da vezañ un ofiser en Dublin Fusiliers pa darzhas ar c'hentañ brezel bed. Staliet e oa e Dulenn pa voe aozet emsavadeg Pask e 1916, ha reiñ a reas e zilez abalamour ma oa bet heuget gant moustrerezh ar Saozon war an emsavidi iwerzhonat. Goude se e tuas gant ar republikaned.
E 1918 eo bet dilennet evit ar parlamant evel ezel eus ar strollad Sinn Féin evit ranvro Kornog Wicklow. Harzet e voe e miz C'hwevrer 1919 en abeg d'un emzalc'h dispac'hus. Met tec'hout a reas diouzh toull-bac'h Mountjoy da zeiz St. Patrick. Leuskel a reas ur gerig d'ar gouarnour e-lec'h ma tisplege e oa aet kuit abalamour da ziskoñfort e doull-kambr. Ha goulenn a reas digantañ e vefe laosket e aferioù da gostez betek ma'z adkemerfe anezho. Adpaket eo bet e miz Genver 1920, kondaonet da dri bloaz toull-bac'h, met dieubet e-pad distaoliadeg meur miz Gouere 1921.
Roet eo bet dezhañ karg maodiern al labour-douar ha diwezhatoc'h hini aferioù an estrenvro. Barton oa ezel eus ar strollad kannaded kaset da Londrez evit divizout war ur feur-skrid hag e sinadur. Sinañ a reas ar skrid gant e strollad d'ar 6 a viz Kerzu 1921, en ur lâret diwar-benn an emglev "as the lesser of two outrages forced upon me and between which I had to choose" (dre vras: ar gwellañ gloaz etre diaou hag am eus bet da zibab etrezo". Met en desped da-se e en em renkas eus tu Éamon de Valera e-pad ar brezel diabarzh.
Gounit a reas an dilennadegoù evit Parlamant Iwerzhon e miz Even 1922, met ne gemeras ket e garg ha dilezel a reas ar politikerezh evit dont da vezañ barner. Ur garg en doa en Agricultural Credit Corporation eus 1934 betek 1954. Barton a varvas en e di e konetelezh Wicklow, d'an 10 a viz Eost 1975, pa oa 94 bloaz. Barton a oa an diwezhañ siner bev c'hoazh eus ar feur-skrid iwerzhonat-ha-saoz. Éamon de Valera, hag a oa ivez endalc'het gant afer ar feur-skrid, a varvas 19 devezh diwezhatoc'h, d'an 29 a viz Eost 1975.
# Robert Browning

Robert Browning, ganet d'ar 7 a viz Mae 1812 e Camberwell (Surrey, Bro-Saoz) ha marvet d'an 12 a viz Kerzu 1889 e Venezia (Italia), a oa ur barzh hag ur saver pezhioù-c'hoari saoznek brudet-bras.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Robert Browning, Encyclopaedia Britannica.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Plaus

' Plaus zo ur gumun italian e proviñs Sutirol (anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen), e Trentino-Alto Adige.
# Plaver Norfolk

Plaver Norfolk :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Usurzhad : | Marsupialia |
| Urzhad : | Diprotodontia |
| Kerentiad : | Petauridae |
| Genad : | Petaurus |
| Anv skiantel ||
| Petaurus norfolcensis Kerr, 1792 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Plaver Norfolk (Petaurus norfolcensis) zo ur bronneg godellek a vev e reter Aostralia.
# Platì

Platì zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.