OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Sant-Maloù-Gwersac'h

Sant-Maloù-Gwersac'h :
| An ti-skluz. ||
| Anv gallaouek | Saent-Malo-de-Gersac |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Malo-de-Guersac |
| Bro istorel | Bro-Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Sant-Nazer |
| Kanton | Mouster-al-Loc'h betek 2015, Sant-Nazer-2 abaoe 2015 |
| Kod kumun | 44176 |
| Kod post | 44550 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Michel Crand 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Tolpad-kêrioù Rannvro Sant-Nazer hag Aber |
| Bro velestradurel | Tolpad-kêrioù Rannvro Sant-Nazer hag Aber |
| Lec'hienn Web | www.saintmalodeguersac.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 206 ann. (2020) |
| Stankter | 219 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 21′ 06″ Norzh 2° 10′ 42″ Kornôg / 47.3516666667, -2.17833333333 |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 13 m |
| Gorread | 14,62 km² |
| Sant-Maloù-Gwersac'h ||
| kemmañ |
Sant-Maloù-Gwersac'h (Saint-Malo-de-Guersac hec'h anv gallek ofisiel) zo ur gumun e Breizh e Kanton Mouster-al-Loc'h, e Liger-Atlantel, e gevred ar vro.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 66 gwaz eus Sant-Maloù abalamour d'ar brezel.

#### Krouet ar gumun

* Krouet e voe ar gumun e 1925 diwar ul lodenn eus tiriad Mouster-al-Loc'h ha lakaet e voe e Kanton Sant-Nazer.

#### Kemm kanton

* Lakaet e voe ar gumun e Kanton Mouster-al-Loc'h pa voe adsavet e 1973.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daou zen ag ar gumun hervez monumant ar re varv.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe ar gumun e Kanton Sant-Nazer-2 pa voe diskaret Kanton Mouster-al-Loc'h e 2014.

## Brezhoneg

* 28 a viz Gwengolo 2014: staliet e vez panelloù divyezhek galleg-brezhoneg gant anv ar gumun en antre ar vourc'h.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik, 1858-1878,
* Ar c'hastell, 1908.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù$^,$.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Mezheven 2011 | bremañ | Alain Michelot | Strollad Sokialour Gall | - |
| Meurzh 2008 | Mezheven 2011 | Alain Bentaha | Strollad Sokialour Gall | Kuzulier Rannvro |
| Meurzh 1995 | Meurzh 2008 | Roger David | Strollad Komunour Gall | Kuzulier-departamant |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Pennad kar

* Mouster-al-Loc'h.

## Liammoù diavaez

* (br) Sant-Maloù-Gwersac'h war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique
* ↑ (fr)Pennad en ABP
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Sant-Maloù (disheñvelout)

Sant-Maloù zo un anv-lec'h brezhonek savet diwar anv ar manac'h Maloù, a oa unan eus ar seizh sant brezhon a grouas seizh eus nav eskopti kozh Breizh. Kêr Sant-Maloù, e biz Breizh, eo al lec'h brudetañ. Meur a Sant-Maloù all zo e Breizh hag er bed avat.

## E yezhoù all

* Saint-Malo ha Saint-Maclou e galleg

## Sant-Maloù e Breizh
### Bro-Sant-Maloù

Sant-Maloù eo ar gêr anvet diwar anv ar sant a veve en enezenn dirak Aled, ar porzh a zo e-tal Dinarzh. Bro-Sant-Maloù zo unan eus nav eskopti kozh Breizh, diwar anv ar gêr. Arondisamant Sant-Maloù zo unan eus arondisamantoù departamant an Il-ha-Gwilun. Daou ganton eus an arondisamant a zo :
* Kanton Sant-Maloù-Norzh
* Kanton Sant-Maloù-Su
Div barrez Sant-Maloù all a zo e Bro-Sant-Maloù : Sant-Maloù-Benion, kumun e kanton Gwern-Porc'hoed, ha Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun, e kanton an Drinded-Porc'hoed, bremañ e departamant ar Mor-Bihan.

### Bro-Roazhon

Sant-Maloù-Fili zo ur gumun e kanton Presperieg.

### Bro-Naoned

Sant-Maloù-Gwersac'h zo ur gumun e kanton Mouster-al-Loc'h.

### Bro-Sant-Brieg

Div gêriadennig zo, heñvel o anv :
* Le Petit-Saint-Malo, e kumun Henant-Bihan
* Le Petit-Saint-Malo, e kumun Plurien

### A bep seurt

Straedoù Sant-Maloù zo e kêrioù zo evel Brest kozh ha Roazhon kozh.
Ilizoù Sant-Malo zo e Dinan, Ivinieg, Sant-Maloù-Fili, Devrieg, Sant-Maloù-Benion ha Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun.

## Saint-Malo ha Saint-Maclou er bed

Diwar anv ar sant hag ar gêr hollvrudet eo bet anvet lec'hioù all er bed :

### Bro-C'hall

Tachennoù amezek da Vreizh zo bet levezonet ganti :
* Saint-Malô-du-Bois e Poatev (departamant ar Vendée)
* Saint-Malo-en-Donziois e Bourgogn (departamant an Nièvre)
Normandi
* Saint-Malo-de-la-Lande e Normandi (departamant ar Manche)
* Saint-Malo, kumun kozh stag ouzh La Fresnaye-au-Sauvage bremañ (departamant an Orne)
* Saint-Maclou e departamant an Eure
* Saint-Maclou, kumun kozh ar C'hCalvados stag ouzh Mesnil-Mauger bremañ
* Saint-Maclou-de-Folleville e Seine-Maritime
* Saint-Maclou-la-Brière e Seine-Maritime
Ilizoù Saint-Malo zo e Mouen, Gouville-sur-Mer, Valognes ha Saint-Malo-de-la-Lande.

### Kanada

Dre oa Jakez Karter, "dizoloer" ar vro, genidik eus Sant-Maloù eo bet anvet lec'hioù zo evel se :
* Saint-Malo, kumun e Manitoba
** ha Park-proviñs Saint-Malo
* Saint-Malo, kumun e Kebek
* Saint-Malo, karter kozh kêr Gebek stag bremañ ouzh karter Saint-Sauveur

### Stadoù-Unanet

* Saint Malo (Louiziana) a oa ur gêriadenn pesketerien anvet diwar Jean Saint Malo, ur sklav emsavet krouget e 1784 en Orleañs-Nevez.

### An douaroù aostral
#### Inizi Maloù

An inizi-mañ e su ar Meurvor Atlantel zo bet anvet o soñjal er vartoloded eus Sant-Maloù a oa eno d'ur mare bennak.

#### Inizi Kergelenn

Anse Saint-Malo, e don Mor-bihan Kergelenn, en inizi Kergelenn e su ar Meurvor Indian.
# Sant-Maodan

Sant-Maodan :
| Anv gallaouek | Saent-Mauden |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Maudan |
| Bro istorel | Bro-Sant-Brieg |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Sant-Brieg |
| Kanton | Loudieg |
| Kod kumun | 22314 |
| Kod post | 22600 |
| Maer Amzer gefridi | Maryline Jaouen 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Loudieg Kumuniezh - Kreiz Breizh |
| Bro velestradurel | Bro Kreiz Breizh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 398 ann. (2020) |
| Stankter | 60 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 06′ 46″ Norzh 2° 46′ 29″ Kornôg / 48.1127777778, -2.774722222222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 98 m bihanañ 65 m — brasañ 146 m |
| Gorread | 6,67 km² |
| Sant-Maodan ||
| kemmañ |
Sant-Maodan a zo ur gumun eus kreiz Breizh e kanton Loudieg e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 20 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,25% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas daou zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Maodan.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Sant-Maodan war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 Monumant ar re varv 1914-1918 - Memorial Genweb
# Sant-Maodez

Sant-Maodez :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Saent-Maudéz |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Maudez |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Plelann-Vihan |
| Kod kumun | 22315 |
| Kod post | 22980 |
| Maer Amzer gefridi | Fabrice Rivallan 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 283 ann. (2020) |
| Stankter | 56 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 27′ 12″ Norzh 2° 10′ 52″ Kornôg / 48.4533333333, -2.18111111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 100 m bihanañ 39 m — brasañ 104 m |
| Gorread | 5,09 km² |
| Sant-Maodez ||
| kemmañ |
Sant-Maodez a zo ur gumun eus Breizh e kanton Plelann-Vihan e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas unnek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez ar plakennoù en iliz katolik, da lavaret eo 3,04% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911. N'eus anv ebet ouzh monumant ar re varv.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez ar plakennoù en iliz katolik. N'eus anv ebet ouzh monumant ar re varv.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* Kastell "Thaumatz".
* Kroaz ar vered hag an iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Maodez.
* Kroaz ar vered.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv.
* Plakennoù ar re varv en iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2006

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Plakennoù en iliz katolik - Memorial Genweb
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv 1914-1918 - Memorial Genweb
# Sant-Marc'han

Sant-Marc'han :
| Peulvan La Roche Longue. ||
| Anv gallaouek | Saent-Marqaen |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Marcan |
| Bro istorel | Bro-Zol |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Arondisamant | Sant-Maloù |
| Kanton | Dol |
| Kod kumun | 35291 |
| Kod post | 35120 |
| Maer Amzer gefridi | Louis Leport 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Bae Menez-Mikael |
| Bro velestradurel | Bro Sant-Maloù |
| Lec'hienn Web | https://www.ccdol-baiemsm.bzh/saint-marcan |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 436 ann. (2020) |
| Stankter | 57 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 35′ 19″ Norzh 1° 37′ 56″ Kornôg / 48.5886111111, -1.63222222222 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 35 m bihanañ 1 m — brasañ 96 m |
| Gorread | 7,68 km² |
| Sant-Marc'han ||
| kemmañ |
Sant-Marc'han (Saint-Marcan e galleg) a zo ur gumun e departamant Il-ha-Gwilen.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 33 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,34% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
* Mervel a reas pemp gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Mervel a reas ur martolod eus ar gumun d’ar 15 a viz Gwengolo 1947 e Cát Lái e Kochinsina er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar peulvan.
* Peulvan La Roche Longue.
* Diavaez an iliz.
* An nev.
* Delwenn Sant Marc'han.
* Iliz katolik Sant Marc'han.
* Ar Groaz.
* Ur groaz eus ar Grennamzer.
* An tour hag e virdi.
* An Tour pellskriver Chappe, bet savet e 1799, war al linenn Pariz-Brest.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* 1914-1918.
* 1939-1945.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Sant-Marc'han war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun

Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallaouek | Saent-Malo-ez-Treiz-Fontaènn |
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Malo-des-Trois-Fontaines |
| Bro istorel | Bro Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Ploermael |
| Kod kumun | 56227 |
| Kod post | 56490 |
| Maer Amzer gefridi | Christian Le Noë 2008-2026 |
| Etrekumuniezh | Ploermael Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Ploermael - Kalon Breizh |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 596 ann. (2020) |
| Stankter | 37 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 00′ 50″ Norzh 2° 28′ 15″ Kornôg / 48.0138888889, -2.47083333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 70 m bihanañ 38 m — brasañ 109 m |
| Gorread | 16,19 km² |
| Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun ||
| kemmañ |
Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun a zo ur gumun eus Bro Sant-Maloù e kanton Ploermael, er Mor-Bihan.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe ar gumun d'an 23 a viz Meurzh 1858 diwar lodennoù eus kumunioù Mozhon ha Talbont.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 45 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 5,77 % eus he foblañs e 1911.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* An teir feunteun.
* Iliz katolik Sant Maloù.
* An Teir Feunteun.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Meurzh 2001 | Meurzh 2008 | Michel Oger | Unvaniezh evit ul Luskad Poblel |
| Meurzh 2008 | → bremañ | Christian Le Noë | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Liammoù diavaez

* (br) Sant-Maloù-an-Teir-Feunteun war lec'hienn Geobreizh
* (fr) Pajenn ar c'humun war lec'hienn Kumuniezh kumunioù ar Porc'hoed

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 14, 226, 355 ha 380
* ↑ (fr)Memorialgenweb
# Rosà

Rosà a zo ur gumun eus Italia, e Proviñs Vicenza, e rannvro Veneto.
# Rot un Wiss

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Rot un Wiss ("Ruz ha Gwenn") zo anv meur a dra hag a denn da Elzas :
* Rot un Wiss (kan), kan broadel Elzas
* Rot un Wiss (banniel), banniel Elzas
* Rot un Wiss (kelaouenn), ur gelaouenn
# Rosário do Sul

Rosário do Sul zo ur gumun e stad Rio Grande do Sul e Brazil.

## Kêrioù amezek

* Alegrete
* Cacequi
* São Gabriel
* Dom Pedrito
* Santana do Livramento
* Quaraí
# Rota

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Rota a c'hall bezañ un anv-lec'h hag un anv-tiegezh.

## Lec'hioù

* Enez Rota, en Inizi Mariana an Hanternoz ;

### Italia

* Rota d'Imagna, kumun e proviñs Bergamo ;
* Rota Greca, kumun e proviñs Cosenza .

### Nicaragua

* Menez Rota, menez-tan e Nicaragua

### Spagn

* Rota, kêr en Andalouzia, e Proviñs Cádiz.

## Tud

* Nino Rota (1911-1979), sonaozour italian, kenlabourer gant Federico Fellini.
* Rota, tiegezh eus Venezia.
# Roswell (New Mexico)

Roswell zo ur gêr lec'hiet e su-kreiz stad New Mexico, unan eus stadoù SUA. Bez' e oa 48 366 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Roswell en ur mod ofisiel e 1869.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rosário (Maranhão)

Rosário zo ur gumun e hanternoz stad Maranhão, e Brazil, er rannvro Nordeste.
# Rot un Wiss (kan)

Rot un Wiss, pe Elsässisches Fahnenlied, eo anv kan broadel Elzas, a oa bet savet en alamaneg e 1911 gant Emil Woerth (1870-1926), ha dibabet er bloaz-se end-eeun gant Breujoù Elzas-Loren, en amzer ma oa Elzas en Impalaeriezh alaman (1871-1918). E 1918, goude ar brezel-bed kentañ, e voe staget Republik Elzas-Loren ouzh Bro-C'hall.
Savet eo ar c'han diwar-benn ar banniel Rot un Wiss, dibabet ivez gant ar Breujoù.
Tad-kozh d'ar politikour gall Éric Woerth eo an oberour.
# Rosult

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Rosult |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Rosult en Arondisamant Valenciennes | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Valenciennes |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes rurales de la Vallée de la Scarpe |
| Kanton | Saint-Amand-les-Eaux-Ribl kleiz |
| Kod INSEE | 59511 |
| Kod-post | 59230 |
| Maer | Roland Revel |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 8,16 km² |
| Led | 50° 26' 54" Norzh |
| Hed | 03° 21' 53" Reter |
| Uhelder kreiz | 19 m |
| Uhelder bihanañ | 15 m |
| Uhelder brasañ | 21 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 876 (2007) |
| Stankter | 229 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Rosult a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Dave ha notennoù

* ↑ Cassini hag EBSSA
# Roswell

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Roswell zo un anv-lec'h saoznek hag anv meur a lec'h e SUA.

## Lec'hioù

* Roswell (Georgia), karter en Atlanta
* Roswell (New Mexico), brudet abalamour d'an darvoud UFO e 1947
* Roswell (Ohio)
* Roswell (South Dakota)

## Traoù all

* Roswell Park Cancer Institute
<i--* Roswell (TV series),--> filmoù skinwel e 1999 db arallvediz
* Roswell High
* Roswell
* Stargate SG-1: Roswell, romant e 2007 gant Sonny Whitelaw ha Jennifer Fallon
# Siku Quanshu

Siku Quanshu (四庫全書) zo ar vrasañ dastumadenn levrioù eus Sina.
Rannet eo e pevar ku (庫 "dastumadoù, teñzorioù"):
* Jing (經 "Klaseloù")
* Shi (史 "Danevelloù") istor ha douaroniezh
* Zi (子 "Mestroù") prederouriezh, arz, skiantoù
* Ji (集 "Dastumadoù") lennegezh
# Silaeg

    Arabat kemmeskañ gant ar silaeg (sila) komzet e Laos.
Ur yezh nilez-saharek eus is-skourr ar yezhoù kirek eo ar silaeg (sila) komzet e Tchad.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù dadjouek
# Sikyon

    Evit ar gumun a-vremañ, s.o. Sikyona.
Sikyon (Henc'hresianeg Σικυών, genitiv Σικυῶνος) a oa ur geoded eus Henc'hres a oa e norzh Peloponnesos etre Korintos hag Ac'haia war dachenn prefeti Korintos a-vremañ. Er roll rouanez roet gant Paosanias ez eus 24 roue, a grog gant Aegialeos; roue eil diwezhañ ar roll, Agamemnon, a redias Sikion da sujañ da Vikenai. War e lerc'h e teuas an alouber dorian Falkes. Paosanias en deus implijet ur vammenn a oa implijet gant Kastor Rodos ivez. Anavezet e voe gant F. Jacoby evel ur Sicyonica kollet savet gant ar barzh Menaec'hmos Sikion a veve e fin ar IV kantved.
War a lavared en Henamzer e oa unan eus keodedoù koshañ Henc'hres. Anavezet e oa a-raok dindan anvioù all Egiale, ha Mekone. Eno e oa lec'hiet ijinadenn an aberzh gant Prometheüs.
Sikion a zeuas buan da vezañ ur greizenn sevenadur bras, war dachenn ar c'hizellerezh peurgetket. He stalioù arem ha prierezh a oa brudet-kenañ. A-hed an Henamzer e voe stummet azourien vras evel Lisippos, Polikleitos pe Scopas gant he skol kizellerezh. Soñjal a rae ar C'hresianed e vije bet ijinet al liverezh er geoded-mañ zoken.
Goude diskar an diranted e kendalc'has berzh vat an ekonomiezh betek fin ar VI kantved kent J.-K. kouezañ a reas Sikion neuze dindan levezon Sparta hag antreal e Kevre ar Peloponnesos. Kemer a reas perzh er brezel a-enep Aten e-pad Brezel ar Peloponnesos. Abalamour da se e voe kemeret gant arme Tebez e 369 kent J.-K.. Distrujet e voe e-pad ar prantad hellenadek gant Demetrios Poliorketes e 303 kent J.-K., hag adsavet nepell ac'hann.

## Notennoù

* ↑ Pausanias 2.5.6-6.7.
* ↑ F. Jacoby on Castor in Die Fragmente der griechischen Historiker 250 F 2, meneget gant Robertson a zo a-du gantañ, 1999:65 ha notenn 36.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* "Sicyon: The most ancient Greek city-state", Ellen Papakyriakou/Anagnostou. Ennañ kalz titouroù diwar-benn Sikion en amzer a-vremañ ha gwezhall.
* "The Greco-Roman Theatre at Sicyon"
# Sil-kafe

Ur sil-kafe zo ur benveg da silañ ar c'hafe, graet e dir peurvuiañ. Ur baperenn-sil a vez lakaet ennañ ha kafe war-benn. Aliezik e vez lavaret sil-kafe eus ar baperenn-sil ivez.
An eil hag egile o deus kemeret lec'h ar sac'h-kafe a veze implijet gwechall gant ar pod-kafe a veze lakaet war an tan.
# Silabenn

Ar silabenn a zo anezhi un unded yezhoniel o tennañ d'ar yezh komzet. Pep silabenn he devez dre ret ur graoñell (peurliesañ ur vogalenn) ha sonennoù all a c'hell bezañ ouzhpennet outi. A-bouez e c'hell bezañ silabennoù ur yezh evit gouzout e pelec'h emañ an taol-mouezh e pep ger ha neuze evit ar metroù implijet evit sevel barzhonegoù hag all.

## Struktur ar silabenn

Setu struktur diazez ar silabenn:
* Penn ar silabenn
* Kraoñell ar silabenn
* Lost ar silabenn
* Klotennad ar silabenn
Ar c'hraoñell eo an elfenn ret nemeti.
Dre vras e vez kavet sonennoù mouezhiet e kraoñell ar silabenn, peurliesañ ur vogalenn pe veur a vogalenn. A-wechoù avat ez eus ur gensonenn silabennek e kraoñell ar silabenn, da skouer |[l]| pe |[r]|.
Ret eo da bep silabenn kaout ur graoñell dre vras. Ar silabenn a c'hell kaout ul lost pe get. Pa vez ul lost ouzh ar silabenn e vez gret silabenn serr anezhi ha silabenn digor a vez graet eus ar re n'o deus lost ebet. Da skouer ("C" = kensonenn; "V" = vogalenn):
   * silabennoù digor:V, CV, CCV...
   * silabennoù serr: VC, CVC, CVCC...
Tost holl yezhoù ar bed a ra gant silabennoù digor, met n'eo ket an holl a ra gant silabennoù serr ivez.

## Fonologiezh ar silabenn

Ar reolennoù fonotaktikel a dalvez da c'houzout peseurt sonioù a c'hell implijout ur yezh bennaket ha penaos e c'hellont bezañ implijet ganti. Da skouer e c'heller e brezhoneg kregiñ ur ger gant an div gensonenn s + k asambles ("skol") met e portugaleg e ranker ouzhpennañ un e ("escola"). Struktur ar silabennoù a cheñch ivez a yezh da yezh hervez reolennoù fonotaktikel resis.
Evel-se e ra yezhoù evel ar japaneg, daoust ha ma vez implijet silabennoù digor gant kazi holl yezhoù ar bed, gant silabennoù serr gant "-n" nemetken. Yezhoù evel ar sinaeg a rank ober gant silabennoù digor hag en o fenn ur gensonenn d'ar muiañ. Yezhoù all evel an arabeg a rank kregiñ pep silabenn gant ur gensonenn.

## Ar silabennoù hag an taol-mouezh

Alies a-walc'h ez eus ul liamm strizh etre lusk ar gerioù (an taol-mouezh) ha struktur ar silabennoù a zo enne. E latin e ouzer da skouer e pelec'h emañ taol-mouezh pep ger dre zielfennañ struktur ar silabennoù.

## Yezhoù hep silabennoù

N'eo ket sklaer ha bez' ez eus ur perzh hollek eus ar silabenn rak un nebeud yezhoù ral pe raloc'h evel an nuxálk (pe bella coola) a ra gant gerioù enne kensonennoù hepken, da skouer :
    xłp̓x̣ʷłtłpłłskʷc̓ [xɬp’χʷɬtɬpɬːskʷʦ’] 'gantañ e oa ur blantenn (saoz. "bunchberry")'  (Bagemihl 1991:16)

## Gwelet ivez :

* Penn ar silabenn
* Kraoñell ar silabenn
* Lost ar silabenn
* Klotennad ar silabenn
* Mora
* Pouez silabennek
* Pluti
# Silabenneg

Ur silabenneg (pe silabennaoueg) a zo un doare-skrivañ ennañ ul lizherenn oc'h ober dave d'ur silabenn, da lâret eo ur gensonenn hag ur vogalenn.
En ur silabenneg rik n'eo ket heñvel stumm al lizherennoù implijet evit skrivañ silabennoù heñvel unan eus o fonem, da skouer e rankfe bezañ disheñvel-poch al lizherenn evit skrivañ ar silabenn "ta" diouzh an hini evit "ti", "to", hag all.
Damheñvel ouzh ar silabennegoù eo an abugidaoù, met en eil re ez eo heñvel stumm al lizherenn gensonennel diazez a ra dave d'ur silabenn pa vez cheñchet ar vogalenn enni.
Ouzhpenn ar c'harakterioù o tont eus ar sineg (kanji 漢字) implijet dre vras evit skrivañ ar gwiriennoù pe ar gerioù diazez e vez implijet div silabenneg rik ivez gant ar japaneg: an hiragana (平仮名), implijet dreist-holl evit skrivañ ar rannigoù yezhadurel hag ar c'hatakana (片仮名) implijet evit treuzskrivañ gerioù o tont eus yezhoù estren estreget ar sineg. Klotaat-brav a ra an doare-skrivañ-mañ gant ar japaneg a-drugarez da struktur e fonologiezh diazezet war silabennoù savet kazi atav war ur gensonenn + ur vogalenn.
Ral a-walc'h eo ar yezhoù ec'h implijer silabennegoù rik evit o skrivañ, en o zouez:
* an tsalagi (tcherokeeg) (Amerika)
* ar vaieg (Afrika)

## Gwelet ivez:

* abugida
* abjad
* lizherenneg

## Liammoù diavaez:

* Syllabaries - Omniglot's rollad silabennegoù hag abugidaoù, enne skouerioù reizhiadoù skrivañ liesseurt
# Silabenn digor

Er yezhoniezh e vez implijet an termen silabenn digor (saoz.: open syllable) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur silabenn hep lost ebet, da lâret eo ur silabenn achuet gant ur vogalenn (pe un diftongenn, da skouer "ma".
Graet e vez silabenn serr (saoz.: closed syllable) ouzh ur silabenn ganti ul lost, da lâret eo achuet gant ur gensonenn, da skouer "mamm"
Gant yezhoù 'zo e vez graet gant silabennoù digor nemetken ha gant meur a hini all emañ bihan-tre an niver a gensonennoù a c'heller implijout evit serriñ ur silabenn, peurliesañ kensonennoù dre fri.

## Gwelit ivez:

* Silabenn