OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ptolemaios Iañ Sôter

Ptoleme Soter, pe Ptolemaios Iañ Sôter (Πτολεμαῖος Σωτήρ, Ptolemaĩos Sōtḗr e henc'hresianeg), ganet en -367 e Makedonia, marvet en -283, a oa ur jeneral hellazat gant Alesant Veur, hag unan eus an diadoked. Satrap Egipt e voe, ha faraon goude marv Alesant. Brudet eo da vezañ savet Levraoueg Alexandria.
Mab e oa da Lagos met hervez Paosanias e vije ur mab bastard da Fulup II, tad Alesant Veur, Lagos n'en dije graet nemet reiñ e anv d'ur bugel graet gant e roue.
Mignon e oa da Alesant abaoe o bugaleaj, ha dont a reas da vout unan eus ar Somatofilaked, gwarded ar roue, ha kenlabourer tost dezhañ. Ouzhpenn bezañ mignon d'ar roue e oa ur soudard a dalvoudegezh.
Pa varvas Alesant e voe anvet da satrap Egipt, en anv ar rouaned Fulup III hag Alesant IV.

## Dimezioù ha bugale

Dimeziñ a reas peder gwech:
* da gentañ da serc'h Alesant, Tais, ha tri bugel o doe: daou vab, hag ur verc'h hag a zimezas da roue Kiprenez, Eunoste.
* en 324, war urzh Alesant, da Artakama, merc'h d'ar satrap Artabazus, e-pad euredoù Susa
* en -321 da Eurydice, merc'h da Antipater, hag ur mab o doe, Ptolemaios Keraunos (lesanvet « an taran» abalamour d'e demz-spered feuls), ha div verc'h, Ptolemais ha Lysandra
* entre -316 et -310, ur servijourez da Eurydice, Berenike, a roas pevar bugel dezhañ :
** daou vab, an hini a vo Ptolemaios II, hag Argées,
** div verc'h, Arsinoe ha Philatera.
# Prezegerien Attika

'Prezegerien Attika, pe an Dek Prezeger, a reer eus 10 den eus ar V$^{vet}$ ha IV$^e$ kantved kent JK. Skrivet e voe o buhez gant un den a reer "pseudo-Ploutarc'hos" anezhañ.
Kemm a c'hall o anvioù hervez an oberourien, met peurliesañ e tegemerer an dek anv roet gant Aristophanes Bizantion hag Aristarc'hos Samotraki:
* Antiphon, an hini kentañ a voe embannet e brezegoù
* Andokides, a gomz diwar e benn en e brezegoù,
* Demosthenes, a voe politikour
* Deinarc'hos, a-du gant Makedonia
* Aisc'hines, enebour da Demosthenes
* Hypereides, enebour da roue Makedonia, evel Demosthenes
* Isaios, a rae war-dro aferioù susit pe hêrezh
* Isokrates, al lezennour filozof
* Lykourgos, enebour da roue Makedonia
* Lysias, ispisialour ar pledeoù sivil

## Levrlennadur

* Orationes Attici [Prezegerien attek], e henc'hresianeg, troet e latin, gant Johann Georg Baiter, Ernst Anton Julius Ahrens ha Karl Müller, Pariz, 1846-1854, 2 levrenn (Scriptorum Graecorum bibliotheca, 27 ha 43) (en linenn).
* Smith, R.M. “A New Look at the Canon of the Ten Attic Orators.” Mnemosyne 48.1 (1995): 66-79.
* Todd, S.C. The Oratory of Classical Greece: Volume 2. Austin: University of Texas Press, 2000.

## Liamm diavaez

* (en) Buhez an dek prezeger
# Pythia

Ar Pythia (Πυθία e henc'hresianeg), e Hellaz kozh, a oa ar velegez a lavare orakloù an doue e templ Apollon e Delfi.
# Ramzed Hellaz

Ramzed Hellaz a vez graet eus ar ramzed o devoa klasket sevel a-enep doueed ar Menez Olimp e gwengelouriezh Hellaz.
Daou rumm a oa anezho, ha ret diwall d'o c'hemmeskañ.
* re ar remzi kentañ, mibion da C'haia,
* ar re deuet diwezhatoc'h.

## O anv

O anv e henc'hresianeg gigantès (Γίγαντες) pe gegeneis a dalv « ganet eus an Douar ».

## Ar remziad kentañ

Ramzed an amzerioù koshañ a oa bugale da Ouranos (an Oabl) ha da c'h-Gaia (an Douar). Ganet e oant, gant o breudeur ha c'hoarezed all, an Erinied ha Meliadezed, pa voe troc'het kalc'h Ouranos ha pa gouezhas e wad war Gaia (an Douar).
Hervez un doare all e vijent bet krouet gant Gaia hec'h-unan, evit kaout an digoll war-lerc'h an dichekadenn graet d'he mibion e-kerzh Brezel an Ditaned.
Hervez un trede doare e oant mibien da d-Tartaros.
Gouez da Hesiodos e oant ganet e Flegra, pe e Pallene. Divalav e oa o dremm, ha kant brec'h a oa da bep hini, hag ul lost naer e penn pep gar.
Ouzhpenn-se n'hallent bezañ lazhet gant doue ebet.
Setu anvioù un toullad anezho :
* Agasthenes ;
* Agrios ;
* Alkyoneüs ;
* Alpos ;
* Aristaeüs ;
* Astraios ;
* C'hthonios ;
* Damysos ;
* Emfytos ;
* Enkelados ;
* Efialtes ;
* Euboios ;
* Euforbos ;
* Euryalos ;
* Eurymedon ;
* Eurytos ;
* Gration ;
* Hippolytos ;
* Hopladamos ;
* Hyperbios ;
* Iapetos ;
* Klytios ;
* Koios ;
* Mimas ;
* Olympos ;
* Otos ;
* Oranion ;
* Pallas ;
* Pankrates ;
* Peloros ;
* Polybotes ;
* Porfyrion ;
* Roikos ;
* Theodamas ;
* Theomises ;
* Thoas ;
N'eus ket nemeur a gaoz anezho er mojennoù nemet e mojenn ar stourm ouzh ar Ramzed, ma reont brezel ouzh an doueed.

## Giganted all

Setu darn :
* An Aloaded (Otos hag Efialtes) ;
* Agrios hag Oreios ;
* Antaios
* Argos Panoptes ;
* C'hrysaor ;
* Damasen ;
* Geryon ;
* Kakos ;
* Kyknos
* Orion ;
* Talos ;
* Tityos ;
# Reksenor

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Tri den zo anavezet e mojennoù Hellaz kozh evel Reksenor (Ῥηξήνωρ e henc'hresianeg):
* Reksenor, tad C'halkiope
* Reksenor, mab Naosithoos ha tad Arete, a voe lazhet gant Apollon.
* Reksenor, mignon d'an haroz Diomedes, troet en evn.
# Retorik

Ar retorik, eus ar ger latin rhetorica, deuet eus ar henc'hresianeg ῥητορικὴ τέχνη [rhêtorikê], hag a c'haller treiñ gant « prezegerezh, a lavarer ivez helavarouriezh pe ivez dareulerezh, eo « arz ar prezeg », da lavarout eo « arz ar prezeg mat», eus an anv rhêtôr, troet gant « prezeger », eo arz ar c'hendrec'hiñ , dre ar gomz perurvuiañ. Ganet eo an arz-se e Sikilia er V$^{vet}$ kantved kent JK, hervez ar vojenn, ha degaset da Aten gant ar sofour Gorgias, ma vleunias e metoù an dud a lezenn hag ar politikerezh.

## Aristoteles

Brudet eo levr Aristoteles, Ar Retorik, (ΤΕΧΝΗΣ ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ e henc'hresianeg, Ars Rhetorica, e latin), diwar-benn arz ar c'hendrec'hiñ , savet er IV$^e$ kantved kent JK.

## Notennoù

* ↑ Graet e marmor en IIvet kantved. Kavet e ti Cassius nepell diouzh Tivoli en 1774.
* ↑ Retoric er C'hatholicon, 'retorik e Geriadur Hemon-Huon, hag e Geriadur Al Liamm.
* ↑ E geriadurioù Vallée, Reun ar Glev, e Geriadur Hemon-Huon, hag e Geriadur Al Liamm.
* ↑ E Geriadur Ménard.
# Rouantelezh Tesalonika

Rouantelezh Tesalonika, Βασιλειο της Θεσσαλονίκης e henc'hresianeg, a oa ur rouantelezh latin savet e Gres goude kemeret Konstantinopolis gant Brezelourien ar Groaz en 1204. Ne badas nemet ugent vloaz.
# Samosata

Samosata (a dalvezfe « heol ») a oa ur gêr gozh, hag a weled ar rivinoù anezhi demdost da Samsat, e proviñs Adıyaman en Turki war lez an Eufrates, a-raok ma voe beuzet gant al Lenn Atatürk e 1989.
Antioc'heia Kommagene (Αντιόχεια η Κομμαγηνή e henc'hresianeg ) a veze graet anezhi ivez. Kêrbenn ur rouantelezh hellazat vihan, Kommagene, e voe, adalek an III kantved kent JK betek 72, ha goude e voe e-barzh proviñs roman Syria.
Samosata zo brudet evel kêr c'henidik Lukian Samosata en Patrom:IIvet kanved ha hini Paol Samosata en III kanved .

## Liammoù diavaez

* (en) Samosata e-barzh The Catholic Encyclopedia
* (en) Istor Samosata
# Argos (kêr)

Argos (Ἄργος e henc'hresianeg hag e gresianeg a-vremañ) zo ur gêr en Argolida e Peloponnesos e Gres.
# Sant Joachim

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Sant Joachim pe Joakim a vez lavaret eus meur a sant, katolik ha reizhkredennek.

## Orin

Dont a ra eus an anv hebreek יְהוֹיָקִים ( Yəhôyāqîm), a zo Ἰωακείμ (Iōākeím) e henc'hresianeg

## Sent
### Tad Mari

* Joachim (tad Mari), a zo brudet evel anv pried Anna, mamm Mari, a oa mamm Jezuz hervez an Aviel. Tad-kozh Jezuz e oa eta. Koulskoude n'eus anv ebet anezhañ er Pevar Aviel, met en Aviel Jakez.

### Sent all

* Gioacchino da Fiore (° war-dro 1130 - †1202), gwenvidik, ganet en Calabria, abad kentañ San Giovanni in Fiore,

## Sent reizhkredennek

* Joachim Osogovsk (XVIIvet kantved), manac'h mar ar menez Ossogovo e korn-bro Oustioug, en Rusia ; lidet d'ar 16 a viz Eost.

## Pennadoù kar

* Joachim
* Saint-Joachim

## Notennoù

* ↑ www.forum-orthodoxe.com Forom reizhkredennek gallek: Sent ar 16 a viz Eost hervez deiziadur an Iliz.
# Santa Catarina

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Santa Catarina a zo anv meur a lec'h er bed, diwar an anv Catarina, anv spagnolek ha portugalek Santez Katell.

## Brazil

* Santa Catarina - unan eus ar 26 stad a zo e Brazil,
* Enez Santa Catarina - un enezenn en arvor ar stad-se e Brazil, hag a zo e kumun Florianópolis, kêr-benn ar stad
* Santa Catarina - ur c'harter eus kêr Joinville, ur gêr e stad Santa Catarina

## Portugal

* Santa Catarina - e kumun Caldas da Rainha
* Santa Catarina - freguesia eus kumun Lisboa
* Santa Catarina - freguesia eus kumun Vagos
* Santa Catarina da Fonte do Bispo - freguesia eus kumun Tavira
* Santa Catarina da Serra - freguesia eus kumun Leiria
* Lagoa de Santa Catarina – lec’h e freguesia Abiul, e Pombal,

## Kab Glas

* Santa Catarina - kumun eus Enez Santiago
** Santa Catarina - freguesia nemeti ar gumun-se
* Santa Catarina do Fogo - kumun eus Enez Fogo
** Santa Catarina - freguesia nemeti ar gumun-se

## Guatemala

* Santa Catarina Pinula, kumun e departamant Guatemala
* Santa Catarina Barahona, kumun e departamant Sacatepéquez.
* Santa Catarina Ixtahuacan, kumun e departamant Sololá.
* Santa Catarina Mita, kumun e departamant Jutiapa.
* Santa Catarina Palopó, kumun e departamant Sololá.

## Mec'hiko

* Santa Catarina (Guanajuato), ur gumun e stad Guanajuato.
* Santa Catarina (Nuevo León), ur gêr e stad Nuevo León.
* Santa Catarina (San Luis Potosí), ur gêr e stad San Luis Potosí.
* Santa Catarina Ayometla, ur gumun e stad Tlaxcala.
* Santa Catarina de Tepehuanes, ur gumun e stad Durango.
* Santa Catarina Tlaltempan, ur gumun e stad Puebla.
* un daouzek kumun en Oaxaca zo anvet Santa Catarina.
* Sierra de Santa Catarina, en Distrito Federal.
* Misión de Santa Catarina Virgen y Mártir, ur mision dominican en amzer an trevadennerezh en Ensenada, Kalifornia-Izel.

## E yezhoù all

* Saint Catherine e saozneg
* Sainte-Catherine e galleg
* Αγία Αικατερίνη e henc'hresianeg
* Püha Katariina en estoneg
# Santa Fe

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Santa Fe (e spagnoleg), pe Santa Fé (e portugaleg) zo un anv-lec'h hag a dalv kement ha "feiz santel".
Un anv a denn d'ar relijion gatolik eo, hogen un anv-den eo ivez, hag un anv-lec'h a gaver er broioù spagnolek ha portugalek.

## Relijion

Ouzhpenn ster relijiel ar gerioù ez eo ivez anv santezed.

### Santezed

E spagnoleg e vez graet Santa Fe eus div santez:
* ur santez ha merzherez kristen eus an IIvet kantved, merzheriet war-do 137 e Roma, anvet Aghia Pistis e henc'hresianeg, Vera e slaveg, c'hoar da Elpis (Esperañs) hag Agape (Karitez), ha holl merc'hed da santez Sofia; lidet d'ar 1añ a viz Eost, ha d'ar 17 a viz Gwengolo;
* ur santez katolik eus kreisteiz Galia, en IIIde kantved, lidet d'ar 6 a viz Here, anavezet evel Santez Foy e galleg .
Gwelout ar pennad Feiz.

### Savadurioù relijiel

* Iglesia de Santa Fe,
* Monasterio de Santa Fe,

## Lec'hioù
#### Arc'hantina

* proviñs Santa Fe
* kêr Santa Fe de la Vera Cruz, hervez he gwir anv, pe Santa Fe hep mui, kêrbenn ar broviñs
* ar Gran Santa Fe, an tolpad kêrioù en-dro da gêr Santa Fe;

#### Brazil

* Santa Fé, e stad Paraná;
* Santa Fé de Minas, e stad Minas Gerais ;
* Santa Fé do Sul, e stad São Paulo ;
* Santa Fé do Araguaia, e stad Tocantins .

#### Chile

* Santa Fe, kêriadenn e kumun Los Ángeles.

#### Katalonia

* Santa Fe del Penedès, e proviñs Barcelona.

#### Kolombia

* Santa Fe de Bogotá, anv kêrbenn Kolombia entre 1538 ha 1819 hag entre 1991 ha 2000;
* Santa Fe de Ralito;
* Santa Fe de Antioquia, kumun e departamant Antioquia.

#### Kuba

* kêr Santa Fe

#### Ecuador

* an enezenn anvet Enez Santa Fe, er Galápagos;

#### Spagn

* Santa Fe, en Granada;
* Santa Fe, en Navarra, pe Santa Feko monasterioa, manati
* Santa Fe, e kumun Les Oluges (Cataluña)
* Santa Fe, ul laz-seniñ rock.

#### Stadoù-Unanet

* Santa Fe, e Mec'hiko Nevez;
* Santa Fe, e Florida;
* Santa Fe, e Missouri;
* Santa Fe, e Tennessee;
* Santa Fe, e Texas;
* Rancho Santa Fe, e California;

#### Filipinez

* Santa Fe, e Cebú;
* Santa Fe, e Leyte;
* Santa Fe, e Nueva Vizcaya;
* Santa Fe, e Romblón;

#### Guatemala

* Santa Fe, karter eus ar ranngêr 13 e Kêr Guatemala;

#### Honduras

* Santa Fe, en Colón;

#### Mec'hiko

* Santa Fe, e Baja California Sur;
* Santa Fe, en Chihuahua;
* Santa Fe, en Coahuila;
* Santa Fe, en Kêr Mec'hiko;
* Santa Fe, en Guanajuato;
* Santa Fe, en Jalisco;
* Santa Fe, en Michoacán;
* Santa Fe, en Nayarit;
* Santa Fe, en Nuevo León;
* Santa Fe, en Sinaloa;
* Santa Fe, en Veracruz;

#### Panamá

* Santa Fe;

#### Venezuela

* Santa Fe, e Falcón;
* Santa Fe, e Sucre.

## E yezhoù all

* Sancta Fides, lec'hanv latin,
* Sainte Foy, lec'hanv gallek
* Saint Faith, lec'hanv saoznek,
* Santa Fé, lec'hanv portugalek,

## A bep seurt

* Santa Fe, anv ur c'harr graet gant Hyundai;
# Senones

Ar Senones (Σήνωνες e henc'hresianeg), pe Senoned, a oa ur bobl c’halian a oa o chom e hanternoz Galia Celtica, er c’horn-bro zo en-dro da gêr Sens hiziv. En-dro dezho e oa ar pobloù-mañ : Lingones er reter, Parisii en norzh, Carnutes er c‘hornôg, Bituriges er su. Agedincum (Sens) ha Metiosedum (Melun pe Meudon hiziv) e oa o c’hêrioù brasañ.
Lod eus ar Senoned a yeas dreist d’an Alpoù da vont da chom da Gallia Cisalpina (en Italia), war-dro 400 kent JK. Asambles ganto e voe pobloù galian all o vont eus Gallia Transalpina (en tu-mañ d'an Alpoù) da hanternoz Italia, evel ar Voied pe ar Senoned. Kemer a rejont perzh en arigrap Roma e 390 kent JK. En em ziazeañ a rejont war aod reter Italia ha ganto e voe savet kêr Sena Gallica (Senigaglia), a zeuas da vezañ o c’hêr-benn.
E-pad ouzhpenn kant vloaz e voe ar Senones o vrezeliañ a-enep ar Romaned. A-benn ar fin e voent trec’het gant ar c’hoñsul Publius Cornelius Dolabella e 283 kent JK, ha kaset kuit eus o bro. War-lerc’h ne voe ket klevet anv anezho e Galia Cisalpina ken. Marteze ez ejont da draoñienn an Danav, a-gevret gant pobloù galian all.
Ar Senoned a oa o chom e hanternoz Galia Celtica, goude bezañ graet emglev gant Julius Caesar, a skarzhas o roue Cavarinos, a oa bet anvet gant ar Romaned. Brezel a rejont ouzh armeoù Caesar e 53-51 kent JK. E 51 kent JK e voe tapet o rener Drappes gant ar Romaned, pa oa o vont da zouaroù ar Provincia. Goude se ne voe ket klevet anv ken eus Senoned Gallia Celtica.

## Notennoù

* ↑ Polybios, Histories ii.17
# Sergius ha Bacchus

Sergius ha Bacchus (pe Serj ha Bakus; Sergios kai Bakchos pe Sarkis wa Bakhos e henc'hresianeg), a oa daou sant kristen merzheriet e deroù ar IV$^e$ kantved e Siria. Soudarded roman e oant, hag unanet, a-hervez, e lid an adelphopoiesis, ur seurt eured.

## Istor

Soudarded e oant en arme Caesar Maximian, brud vat dezho ken na voe diskuliet e oant kristenien. Kastizet e voent e 303, Bacchus a voe merzheriet, ha Sergius dibennet. Ilizoù zo bet savet dezho e meur a gêr, hag e Konstantinopolis ha Roma dreist-holl. Goueliet int d'ar 7 a viz Here.

## Erasted

Darempred Sergius ha Bacchus en deus roet da grediñ da lod e oant serc'heged. Kement-se a vije diskouezet en ur skrid kozh e henc'hresianeg diwar-benn o merzherinti hag a ziskuilh e oant "erastai", da lavarout eo serc'heged. Hervez an istorour stadunanat John Boswell, eus Yale University, e oa ur skouer eus an dimezioù unreizhel kristen, a ziskouez e oa digor speredoù kristen an amzer-hont d'an heñvelrevidi. A-du gantañ eo savet an arzour Robert Lentz, p'en deus o foltredet evel ur c'houblad heñvelrevidi en e livadurioù. En ul levr a-zivout an daou sant-mañ, "The Origin of the Cult of SS. Sergius and Bacchus", e skriv David Woods eo "diwar-c'horre" arguzennoù Boswell. Istorourien arall hag anaoudeien eus Bizantion, war un dro gant an Iliz Reizhkredennek, a lavar ne oa graet an adelphopoiesis nemet evit skoulmañ liammoù a vreudeuriezh en anv Doue, hep ket anv a reizhelezh.

## Notennoù

* ↑ Buez ar Zent, 1894, p. 680
* ↑ Catholic Encyclopedia entry for SS Sergius and Bacchus
* 1 2 Boswell, p. 154
* ↑ Gentle Shepherd Church: The Catholic Apostolic Church of Antioch in Richmond Virginia - Our Saints
* ↑ Rewriting History to Serve the Gay Agenda

## Levrlennadur

* Attwater, Donald and Catherine Rachel John. The Penguin Dictionary of Saints. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. ISBN 0-140-51312-4.
* E. Key Fowden, The Barbarian Plain: Saint Sergius between Rome and Iran, The Transformation of the Classical Heritage 28 (Berkeley, 1999).
* D. Woods, 'The Emperor Julian and the Passion of Sergius and Bacchus', Journal of Early Christian Studies 5 (1997), 335-67.
* Boswell, John. Same-Sex Unions in Premodern Europe New York: Villard Books, 1994. ISBN 0-679-432280.

## Liammoù diavaez

* David Woods: Orin Keheladur Sergius ha Bacchus
* Buhezioù ar Sent Sergius ha Bacchus hervez lec'hienn ofisiel an Iliz Reizhkredennek Stadunanat (OCA)
* Diwar-benn al levr Same-Sex Unions in Premodern Europe gant John Boswell
* Luc'hskeudennoù eus Iliz Sant Sergius ha Sant Bacchus
* Pasion Sant Sergius ha Sant Bacchus
# Tais

Tais, pe Thais (Θαΐς, e henc'hresianeg), zo un anv-plac'h a orin gresianek. Ral eo evel anv-badez a-vremañ, met un tamm berzh a ra e Brazil.

## Yezhoù all

* Thaïs, e galleg
* Taide, en italianeg
* Taís, Thaís e portugaleg
* Thais e spagnoleg

## Tud

* Tais, un hetaira, serc'h da Alesant Veur, rouanez Egipt er IVvet kantved kent JK
* Santez Tais, ur gourtizanez egiptat, aet da benedourez, er IVvet kantved goude JK

### Brazil

-aktourezed:
* Taís Araújo
* Thaís Fersoza
* Thaís Garayp
* Thaís Pacholek
* Thaís Portinho
* Thaís Vaz
* Thaís Vieira
* Thaís de Andrade
* Thaís de Campos
-arzourez
* Thaís Ibañez
-dañserez:
* Thais Souza Wiggers
-melldoaderez:
* Thaís Helena da Silva

### Bro-C'hall

* Armanciade-Florine Thaïs-Petit (1833-1874), aktourez c'hall.

### Spagn

* Thais Villas, kelaouennerez spagnol

## Lennegezh

* Thais zo ur c'hast er pezh-c'hoari Eunuchus, gant Terentius, e 161 kent JK. Diouzh e lenn, n'eus darempred ebet gant an hetaira Tais. Koulskoude eo savet ar pezh diwar un oberenn all, savet gant Menandros, hag eñ serc'h dezhi.
* Taide zo meneget er barzhoneg italianek Inferno (kan XVIII, 133-136), kentañ rann an Divina Commedia gant Dante Alighieri, e 1314. Eus gast Terentius ez eus kaoz gantañ, ha n'eo ket eus an hetaira istorel.
* Meneget eo anv an hetaira
** er barzhoneg gallek Ballade des dames du temps jadis gant François Villon,
** er pezh saoznek "Doctor Faustus" gant Christopher Marlowe, e genoù Faustus, war un dro gant hini heserc'h Alesant;
* Thaïs (1890) zo ur romant gant ar skrivagner gallek Anatole France, savet diwar istor Santez Tais
** Thaïs (1894) zo ur c'hoarigan gant Jules Massenet, diwar romant Anatole France.
* Un dudenn a-bouez eo e romantoù istorel saoznek Mary Renault diwar-benn Alesant Veur, "Fire from Heaven" ha "The Persian Boy", hag en he buhezskrid biography "The Nature of Alexander."
* Таис Афинская (Tais eus Aten) ur romant istorel rusek gant Ivan Efremov e 1972, diwar-benn an hetaira.

## Steredoniezh

* 1236 Thaïs, un asteroidenn

## Pennad kar

* Tais (hetaira)
# Tamias

Un tamias (ταμίας e henc'hresianeg; ταμίαι / tamiai el liester) a oa ur c'hargad uhel e kêr Aten, karget da ober war-dro mererezh ar geoded. En impalaeriezh roman e veze lâret tamias e henc'hresianeg eus ar garg a g-Quaestor.
# Teofano

Teofano, pe Theophano (Θεοφανώ e henc'hresianeg) zo un anv-badez gresianek eus ar Grennamzer, bet anv meur a briñsez, rouanez pe impalaerez.
* Theophano, pried Staurakios (a renas e 811).
* Theophano, pried kentañ Leon VI ar Fur (a renas etre 886 ha 912).
* Theophano, pried Romanos II (a renas etre 959 ha 963) ha Nikephoros II (a renas etre 963 ha 969).
* Theophanu pe Teofano Skleraina, pried Otto II, impalaer santel roman (a renas etre 967 ha 983).
# Thelksinoe

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Thelksinoe (Θελξινόη, Thelxinoe, e henc'hresianeg, "hoalerez ar meiz") a zo anv teir merc'h e mojennoù Hellaz kozh:
* Thelksinoe, ur vorwreg, anavezet ivez evel "Thelksiope" pe "Thelksiepia".
* Thelksinoe, unan eus ar peder muzenn a-raok ma voe kresket o niver. C'hoar eta e oa da Aoide, Arc'he, ha Melete.
** Diwar hec'h anv eo ez eus bet anvet ul loar da Yaou: Thelxinoe (loarenn).
* Thelksinoe, unan eus mitizhien Semele.

## Menegoù

* ↑ Hesiodos, Katalog ar Maouezed, Tamm 47
* ↑ Cicero, de Natural Deorum, 3.21
* ↑ Nonnos, Dionysiaca, 8.178
# Theophrastos

    Evit implijoù all, gwelet Theophrastos (disheñvelout).
Theophrastos (Θεόφραστος / Théophrastos e henc'hresianeg), ganet war-dro -371 en Eresos (en Enez Lesbos) ha marvet war-dro -287 en Aten, a oa ur prederour hellazat.
Diskibl e oa da Aristoteles, diazezour al louzawouriezh evel skiant (ha n'eo ket evit talvoudegezh al louzoù). Gwelet eo evel un naturoniour hag un alkimiour evel Olympiodoros an Alkimiour .
# Thoas (Lemnos)

Thoas (Θόας / Thóas e henc'hresianeg) a oa roue Lemnos e mojennoù Hellaz kozh.
Mab e oa da Ariadne ha d'an doue Dionysos.
Dimeziñ a reas da Oinoe.
Tad e oa da Hypsipyle ha Sikinos.
Klask a reas maouezi Lemnos lazhañ holl wazed an enez. Ne chomas nemetañ e buhez dre ma oa bet saveteet gant e verc'h Hypsipyle.
# Tiphaine

Tiphaine zo un anv-badez gallek roet d'ar merc'hed. Brezhonekaet eo bet, ma kaver bremañ Tifenn e brezhoneg.

## Gerdarzh

Dre fazi e kred lod eo un anv brezhonek, abalamour da vrud Tiphaine Raguenel. Un anv a orin gresianek eo, diazezet war an anv Teofania, ar gouel kristen anvet ivez Epifania, Gouel ar Rouaned e brezhoneg, lidet d'ar 6 a viz Genver.

## Yezhoù all

* Teofano, Teofania, e henc'hresianeg,
* Tiffany, e saozneg

## Tud

* Tiphaine de Pestivien
* Tiphaine Raguenel, eus Dinan, pried Beltram Gwesklin
# Vrikolakas

Ur vrikolakas (e henc'hresianeg : βρυκόλακας, distaget [vriˈkolakas]), pe ivez vorvolakas pe vourdoulakas zo ur boud dizrouk ha divarv eus folkloraj Gres. Tennañ a ra un tamm da suner-gwad ar broioù slav amezek, nemet n'eo ket kustum d'evañ gwad.
# Vulnerant omnes, ultima necat

Omnes feriunt, ultima necat (an holl a sko, an hini diwezhañ a lazh), pe a-wechoù Vulnerant omnes, ultima necat pe omnes vulnerant, ultima necat (an holl a c'hloaz, an hini diwezhañ a lazh), zo lavaroù latin damheñvel, diwar-beun an eurioù, hag a vez kavet a-wechoù war an horolajoù-heol.
Lakaet e vez ar frazenn-se war gont Seneca an Henañ .

## Taolenn

Droukvesk a vez graet alies etre an doue kozh Kronos (Κρόνος / Krónos e henc'hresianeg, Saturnus e latin) ha Chronos.

## Film

* E 1966 e oa bet lakaet da ditl italianek d'ar film Le deuxième souffle, gant Jean-Pierre Melville, Tutte le ore feriscono, l'ultima uccide! (an holl eurioù a sko, an hini diwezhañ a lazh).

## Pennadoù kar

* Breve et inreparabile tempus omnibus est vitae, pe Stat sua cuique dies
* Memento mori
* Tempus fugit
* Tempus edax rerum
* Morte
* Lavaredoù latin

## Notennoù

* ↑ L. De Mauri, 5000 Proverbi E Motti Latini, Milano, Hoepli, 2ª ed.: 1995. Meridiane solari (p. 368). ISBN 978-88-203-0992-3.