OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Hafodiwan

Hafodiwan zo ur gêriadenn vihan e kumuniezh Llandysiliogogo, e Kembre, e kontelezh Ceredigion, 112 km eus Kerdiz.
Aberarth • Aber-banc •
Aberffrwd • Abermagwr • Abermeurig • Aberporth • Aberteifi • Aberystwyth • Adpar • Alltyblaca • Betws Bledrws • Betws Ifan • Betws Leucu • Bethania • Beulah • Blaenannerch • Blaenpennal • Blaenplwyf • Blaenporth • Y Borth • Bow Street • Bronant • Bwlch-llan • Capel Bangor • Capel Cynon • Capel Dewi (1) • Capel Dewi (2) • Capel Seion •
Caerwedros • Castellhywel • Ceinewydd • Cellan • Cilcennin •
Ciliau Aeron • Clarach • Cnwch Coch • Comins Coch • Cribyn • Cross Inn (1) • Cross Inn (2) • Cwm-cou • Cwmystwyth • Cwrtnewydd • Dihewyd • Dôl-y-bont • Eglwys Fach • Eisteddfa Gurig • Felinfach • Y Ferwig • Ffair-rhos • Ffostrasol • Ffos-y-ffin • Ffwrnais • Gartheli • Goginan • Gwbert • Henfynyw • Henllan • Horeb • Llanafan • Llanarth • Llanbadarn Fawr • Llanbedr Pont Steffan • Llandre • Llandyfriog • Llandysul • Llanddewi Brefi • Llanfair Clydogau • Llanfarian • Llanfihangel y Creuddyn • Llangeitho • Llangoedmor • Llangrannog • Llangwyryfon • Llangybi • Llangynfelyn • Llangynllo • Llanilar • Llanio • Llan-non • Llanrhystud • Llansantffraid • Llanwenog • Llanwnnen • Llechryd • Lledrod • Llundain-fach • Llwyncelyn • Llwyndafydd • Llwyn-y-groes • Morfa • Mwnt • Nanternis • Penbryn • Penparc • Penrhyn-coch • Penuwch • Pen-y-garn • Plwmp • Pontarfynach • Ponterwyd • Pontgarreg • Pontrhydfendigaid • Pontrhydygroes • Pont-Siân • Rhydlewis • Rhydowen • Rhydyfelin • Rhydypennau • Salem • Sarnau • Southgate • Swyddffynnon • Synod Inn • Talgarreg • Tal-y-bont • Temple Bar • Trefenter • Tregaron • Trefilan • Tremain • Tre-saith •
Tre Taliesin • Troedyraur • Ysbyty Ystwyth • Ystrad Aeron • Ystrad Meurig •
# James Ramsay MacDonald

James Ramsay MacDonald (12 Here 1866 – 9 Du 1937) a oa ur politikour eus Breizh-Veur hag a voe Kentañ Ministr ar Rouantelezh Unanet, e penn ur gouarnamant eus kostezenn al Labour e 1924 hag adarre e 1929-1931. Eus 1931 da 1935 e voe e penn ur gouarnamant a unvaniezh vroadel, ennañ Mirourien hag un nebeud tud eus al Labour. Abalamour d'an dra-se e voe skarzhet Ramsay MacDonald eus kostezenn al Labour, daoust ma oa bet unan eus ar saverien anezhi.
Ramsay MacDonald, asambles gant Keir Hardie hag Arthur Henderson, a voe unan eus saverien al Labour Party. E penn ar gostezenn-se e voe a-raok 1914, hag adarre adalek 1922, goude un troc'h abalamour ma oa enebet ouzh ar Brezel-bed Kentañ. Eus ur familh baour eus Bro-Skos e oa, mab d'un devezhour ha d'ur vatezh. Eñ e voe ar C'hentañ Ministr kentañ eus Strollad al Labour.

## Liammoù diavaez

* James Ramsay MacDonald el lec'hienn Number10.gov.uk
# James Michel

James Alix Michel (ganet d'ar 16 a viz Eost 1944) zo ur politikour ha prezidant Sechelez.
Goude bezañ bet skolaer eo aet Michel da labourat en touristerezh, un dachenn a ziorroas kalz en enezeg er bloavezhioù 1970. Emezelañ a reas e strollad politikel France-Albert René un tammig a-raok dizalc'hiezh ar vro e 1976. Ministr e voe e gouarnamant René ha kemer a reas e blas a brezidant Sechelez d'ar 14 a viz Ebrel 2004. Aet eo ar maout gantañ en dilennadegoù aozet e miz Gouere 2006 hag e miz Mae 2011.
g • ka • kePrezidanted Sechelez :
* James Mancham · France-Albert René · James Michel
# James Orchard Halliwell-Phillipps

James Orchard Halliwell-Phillipps (21 a viz Mezheven 1820 – 3 a viz Genver 1889) a oa ul lenneg saoz. Studiañ a reas dornskridoù kozh, ha re Shakespeare, ha dastum hag embann kontadennoù ha rimadelloù saoznek.
# James Reese Europe

James Reese Europe (1881 – 1919) a oa ur sonaozour stadunanat, hag ur rener-laz a save tonioù ragtime ha jazz. Unan eus an Afrikanamerikaned brudet e oa e metoù ar sonerien er bloavezhioù 1910 e New York. Gant Eubie Blake eo bet lesanvet "Martin Luther King ar sonerezh."
# James Murray

James Murray zo anv meur a zen :
* James Murray (geriadurour) (1837-1915)
* James Murray (gouarnour) (1721-1794), ofiser en arme Breizh-Veur ha gouarnour proviñs Kebek
* James Murray (bevoniour) (1865-1914), bevoniour hag ergerzher skosat
* James Murray (aktor stadunanat) (1901-1936)
* James D. Murray (ganet e 1931), matematikour
* James Murray (aktor saoz) (ganet e 1975)
* Jamie Murray, c'hoarier tennis eus Bro-Skos
* James Alexander Murray (1864-1960), politikour kanadian, kentañ ministr New Brunswick
* James Alexander Murray (loenoniour), loenoniour saoz
# James Sie

James Sie, ganet d'an 18 Kerzu 1962 e Summit, New Jersey, zo un aktor ha mouezhier stadunanat.
# James Prescott Joule

James Prescott Joule (24 a viz Kerzu 1818 e Salford - 11 a viz Here 1889) a oa ur fizikour saoz. Brudet eo evit bezañ studiet natur ar wrez hag he darempredoù gant al labour mekanik. E orin teorienn mirerezh an energiezh e voe e labour. Eus e anv e teu hini an joul, an unanenn a vuzuilh an energiezh. Labouret en deus gant Lord Kelvin evit dasparzhañ skeul an temperadur hag evit studiañ ar «magnetostriction », hag e 1850 eo bet anvet ezel eus ar Royal Society.

## Liammoù diavaez

* Skridoù klasel Joule
# James Rodríguez

James Rodríguez, bet ganet James David Rodríguez Rubio d'an 12 a viz Gouere 1991 e Cúcuta (Norte de Santander, Kolombia), a zo ur melldroader etrebroadel kolombian.

## Kib vell-droad ar bed

Kreizer argader pe araoger e bost dezhañ war an dachenn en deus kemeret perzh en un dalc'h hepken evit poent :
* Kib vell-droad ar bed 2014 bet aozet e Brazil : gant c'hwec'h pal (e-kerzh pemp krogad) ez eo deuet da vezañ gwellañ paler ar genstrivadeg-mañ, daoust d'e skipailh broadel bezañ bet skubet er-maez (2-1) e kardgourfenn gant hini Brazil.
# Koggenland

Koggenland a zo ur gumun e proviñs Noord-Holland hag e rannvro West-Friesland en Izelvroioù. Ur gêr krouet e miz Genver 2007 eo, pa voe kendeuzet Obdam ha Wester-Koggenland. 21 840 annezad a oa enni e miz Mae 2009 ha 84, 15 km² eo gorread Koggenland.

## Kuzul-kêr

E kuzul-kêr Koggenland ez eus 19 dileuriad :
* CDA 8 dileuriad
* VVD 4 dileuriad
* GBK 4 dileuriad
* PvdA 3 dileuriad

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel Koggenland
# Kogiidae

Kogiidae :
| Kogia breviceps ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| Isurzhad : | Odontoceti |
| Kerentiad : | Kogiidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kogiidae a zo ur c'herentiad e rummatadur ar bronneged, ennañ daou spesad morviled. Ne vez ket graet gant ar c'herentiad-mañ en holl rummatadurioù hag e zaou spesad a c'hell bezañ renket e Physeteridae asambles gant ar c'hwezher bras.

## Spesadoù

* ar c'hwezher korr, Kogia breviceps
* ar c'hwezher bitous, Kogia sima
# Koh-Lanta

Koh-Lanta (anvet Les Aventuriers de Koh-Lanta e-pad ar c'hentañ koulzad) zo un abadenn skinwel c'hall skignet war TF1 abaoe ar 4 a viz Eost 2001. Kinniget eo bet da gentañ gant Hubert Auriol, ha gant Denis Brogniart abaoe 2002. Anv an abadenn a zo deuet a-ziwar ar ger thai « Koh Lanta », a talvez « enezenn ar milionoù a lagadoù » hag a zo anv an enezenn eus Thailand lec'h ma voe filmet ar c'hentañ abadenn.
# Koieg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr yezhoù kirantiek ar c'hornôg eo ar c'hoieg (koi, koyu pe kohi) komzet gant tro-dro da 200-300 den (1991) e Nepal.
Div rannyezh ez eus:
* Soungdeleg (sungdel)
* Behereg (behere)

## Gwelet ivez

* Yezhoù mahakirantiek
* Yezhoù himalayek
# Kognag

Kognag zo un evaj graet diwar strilhañ gwin aozet er winieg en-dro da gêr Cognac e Bro-C'hall.
# Kohann

Kohann a zo ur strollad sonerien pop rock gant un awen breizhek, met ivez ur sonerezh awenet gant sonioù trip-hop hag electro. Kregin a ra Kohann gant ur stummadur war c'hoariva araog mont war zu ar c'han, evit ar wech kentañ e 1987. Dont a raio er maez diw gantenn ti Warner e 1999 hag e 2002. Sonerezh ar film La Journée de la jupe gant Isabelle Adjani zo tennet euz an drede gantenn anvet Hypnotic.

## Buhez

Kohann eo stumm gwenedek ar ger kaouenn : skrivet e vez an "h" da ziskouez e ranker distagañ div vogalenn [oa] ha n'eo ket un diftongenn ; ne zistager ket an "h"-se. An izili hag o deus savet ar strollad a zo Michèle Gaurin (kan), Sylvère Morisson (klavier) ha David Bellec (gitar). Perzh dibar ar strollad trip hop-se eo ar yezh implijet ganto, brezhoneg Gwened.
Savet oa bet ar strollad en Oriant e 1997. Goude div bladenn, hag ur berzh vat evit o eil pladenn (Don, 20 000 skouerenn bet gwerzhet) hag ouzhpenn 150 sonadeg, e tiviz an triad dispartiañ. Distreiñ a reas Kohann e 2007 gant ur bladenn nevez (Hypnotic) diwar intrudu Michèle Gaurin, bet kemeret ganti an anv-pluenn Kohann. Dibabet ez eus bet tri zon deus ar bladenn-se evit sonerezh ar film La Journée de la jupe gant Jean-Paul Lilienfeld, deuet ar-maez e 2008.

## Pladennoù

* 1999 : Mil bed
* 2001 : Don
* 2007 : Hypnotic

## Gwelet ivez

* Sonerezh breizhat

### Dave

* ↑ Sifr meneget e 2002 gant Sonjen.

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn nann-ofisiel
* (en) Kohann war MySpace
# Kohen

Hervez an Tanac'h, kohen (hebraeg: כהן, liester kohanim, « gouestlet ,dediet, gredus») a zo un titl bet roet da Aharon, breur Moshe, ezel eus Meuriad Levi, ha d'e ziskennidi c'hourel evit reiñ dezho ur roll pennañ el liderezh ha goude e servij an Templ. Beleien an Hebreed e oant eta. Ober a raent an aberzhoù hag al lidoù all e Templ dindan aotrouniezh ar Beleg-meur (kohen gadol) pe e skoazeller (kohen gac'hak). Aharon a voe ar Beleg-meur kentañ. Ur roll ispisial a oa roet d'ar Beleg-meur, da vare lid ar Yom Kippour peurgetket.
Abaoe m'eo bet distrujet an Templ e kendalc'has an anv da vezañ treuzkaset a rummad da rummad, ha dad da vab.
Ur statud dezho o deus ar re a zoug an anv er yuzevegezh gant reolennoù ispisial er c'humuniezhioù ortodoks da nebeutañ.
Evit kounañ an aberzhoù kent, abaoe ma vez lennet al Lezenn er sinagogennoù e vez lennet lodenn gentañ al lennadenn gant ur C'hohen, an eil gant ul Levi e-touez ar Yuzevien ortodoks pa vez anezho er gumuniezh.

#### Daveoù

* ↑ Er 28, 1 ha 2-4
# Koiboueg

Ur yezh sinek-tibetek eus is-skourr ar yezhoù tangkoulek eo ar c'hoiboueg (khoibu pe khoibu maring) komzet gant tro-dro da 20.000 den (1987) e Manipour en India.

## Gwelet ivez

* Yezhoù koukiek-tchinek-nagaek
* Yezhoù nagaek
# Kogia

Kogia :
| Kogia breviceps ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| Isurzhad : | Odontoceti |
| Kerentiad : | Kogiidae |
| Genad : | Kogia |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Kogia zo ur genad e rummatadur ar bronneged, ennañ daou spesad c'hwezhered.

## Spesadoù

* ar c'hwezher korr, Kogia breviceps
* ar c'hwezher bitous, Kogia sima

## Rummatadur

Diouzh ar rummatadurioù e vez renket ar genad-mañ er c'herentiad Kogiidae pe e Physeteridae.
# Kohoroksitarieg

Ur yezh direnk komzet e Brazil, en Amazonas, eo ar c'hampinawaeg. Ne oa ket bet studiet rik c'hoazh ha posupl eo ez eo an hevelep yezh hag ar baniwaeg

## Gwelet ivez

Yezhoù Brazil
Yezhoù direnk
# Hedvig Catharina von Fersen

Hedvig Catharina De La Gardie, pe von Fersen (1732-1800), a oa ur gontez svedat.

## He buhez

Ganet e oa e Stockholm d'an 20 a viz Mae 1732. Merc'h e oa d'ar c'hont Magnus Julius De la Gardie, jeneral ha politiker, ezel eus kuzul ar rouantelezh (riksråd) ha d'e bried Hedvig Catharina Lillie. C'hoar e oa d'ar skiantourez Eva Ekeblad.
Dimezet e oa da Fredrik Axel von Fersen

## Bugale

Mamm e oa da :
* Hans Axel von Fersen, kannad e Bro-C'hall, brudet e zarempred gant ar rouanez c'hall
* Sophie von Fersen,
* Hedvig Eleonora von Fersen, kontez Klinckowström.
# Hedvig Eleonora av Holstein-Gottorp

Hedvig Eleonora av Holstein-Gottorp, pe von Schleswig-Holstein-Gottorf en alamaneg (1636 -1715) a oa rouanez Sveden ha Finland. Merc'h e oa da Frederik III af Slesvig-Holstein-Gottorp ha da Maria Elisabeth von Sachsen (1610–1684).
En 1654 e timezas d'ar roue Karl X Gustav. Intañvez e voe adal 1660, ha ren a reas e-pad 12 vloaz evit he mab nemetañ Karl XI ha sinañ feur-emglev Oliva.
Sevel a reas he nizez Magdalena Sibylla von Hessen-Darmstadt goude marv he mamm, c'hoar Hedvig Eleonora, Marie Elisabeth von Schleswig-Holstein-Gottorf (1634-1665)‎.
Ren a reas adarre en 1697 hag etre 1700 ha 1713 pan edo he mab-bihan Karl XII o vrezeliñ ouzh Rusia.
| En he raok: Christina Sveden... | Rouanezed Sveden (1680-1693)| | War he lerc'h: Ulrika Eleonora av Danmark |

## Pennad kar

* Rouanezed Sveden
# Hedvig Ulrika De la Gardie

Hedvig Ulrika De la Gardie (Stockholm, Sveden 1761 – Stockholm 1832) a oa un dimezell a enor svedat. Pried e oa da Gustaf Mauritz Armfelt. Gouarnerez priñsed tiegezh roue Sveden e oa etre 1799 ha 1803.

## He buhez

Merc'h e oa d'ar c'hont Carl Julius De la Gardie ha d'ar gontez Magdalena Christina Stenbock.
Dimezell a enor e oa gant ar rouanez Sofia Magdalena Danmark, pried Gustav III .
E miz Eost 1785 e timezas e Palez Drottningholm da Gustaf Mauritz Armfelt. Armfelt en doa c'hoant da zimeziñ dezhi abalamour d'he renk ha d'hec'h anv ; doujañs outi en doa, karantez n'en doa ket, hag ur pried-kleiz en doa, anvet Magdalena Rudenschöld.
Hedvig Ulrika avat a gare he fried hag a chomas feal dezhañ ; habask, tavedek ha leal e oa.
En 1792 ez eas da-heul he fried da Naplez, ma oa bet anvet da gannad, evit e bellaat eus al lez. Eno e krogas Armfelt da iriennañ gant Katelin II, impalaerez Rusia. Fiziet en doa paperioù en Hedvig, ha hi o c'huzhas en douar en o liorzh. Ar mevel o lakaas en douar avat a werzhas an dihelloù hag a lakaas paper gwenn en o lec'h. Evel-se e voe dizoloet irienn Armfelt.
Urzh a oa bet roet da gregiñ en he fried, met hennezh a deuas a-benn da skampañ kuit. Se zo kaoz e voe-hi bac'het meur a wech en Roma ha Venezia, e-pad he beaj eus Italia da Riga, en Livonia, en 1794. Kondaonet e voe he gwaz d'ar marv in absentia en abeg d'e drubarderezh, hag harluet e voe eus Sveden ha difennet outi ober gant e anv. Dre ma oa bet dimezell a enor gant ar rouanez e voe aotreet da virout he goprig-emdennañ hag un toullad gwenneien a voe roet dezhi da veajiñ gant an Dug Karl. Axel von Fersen ar Yaouankañ an hini a reas war-dro an afer-se e Sveden. Hi avat a gave dezhi e oa digablus he fried, en-ofisiel da vihanañ.
O chom e oant e Kaluga, dindan warez Katelin II. Hedvig Ulrika a reas evit he fried meur a wech. Mont a reas da welout an tsar Pavel Iañ Rusia da c'houlenn doareoù-bevañ gwelloc'h, e 1796, met kaeg a reas.
En 1797 e voe diskleriet e oa Gustav IV Adolf prest da ren, ha di d'e gaout da gaout aotre da zistreiñ da Sveden, da c'hallout kemer anv he fried, ha da gaout promesa ne vije ket klasket kregiñ ennañ ken hag e vije laosket Armfelt da vevañ e lec'h a garfe, nemet e Sveden ha Rusia, da ehanañ an heskinerezh a-enep dezhañ . Neuze e teuas a-benn da gaout aotre digant an tsar da leuskel Armfelt da guitaat Rusia, hag e 1798 ez eas gantaén da Verlin.
En 1799 e tistroas Hedvig da Sveden ma voe anvet e penn lez bugale ar rouaned. Asantiñ a reas kemer ar garg gant ma vije laosket he fried, Armfelt, da zistreiñ da Sveden.
# Hedvig Charlotta Nordenflycht

Hedvig Charlotta Nordenflycht (Stockholm, 28 a viz Du 1718 – Lugnet, 29 a viz Even 1763) a oa ur varzhez svedat.
Brudet eo evit bezañ bet ar wregelourez svedat kentañ, hag evit kizidigezh he barzhonegoù a garantez.
Daoust ma oa bet levezonet gant mennozhioù Kantved ar Sklêrijenn he devoa tapet deskadurezh drezi hec'h-unan, ha miret he devoa un tu deolour ha trivlidik a zo anat en he skridoù.
Marv he danvez-pried e 1737 ha hini he fried e 1741 seizh mizvezh hepken goude an eured he broudas da skrivañ he barzhonegoù kentañ ; un nebeud anezho a voe embannet dindan an talbenn Den sörjande Turturduvan ("An durzhunell c'hlac'haret") e 1743. Nevez-flamm el lennegezh svedat e oa ton an oberennoù-se.
Dont a reas Hedvig Nordenflycht da vezañ ur bennskrivagnerez en he bro, pa embannas c'hwec'h levr barzhonegoù etre 1743 ha 1749.
E-kerzh ar bloavezhioù 1750 e voe dilennet en ur gevredigezh lennegel anvet Tankarbyggarorden ("Urzh ar saverien soñjoù"). Ar gevredigezh-se a embannas un dastumadenn eus labour izili an Urzh, anvet Våra försök ("Hon taolioù-arnod"), e teir levrenn (1753, 1754 ha 1756) ; un adembannadur adwelet a voe embannet e div levrenn (1759 ha 1762) dindan an talbenn Witterhetsarbeten ("Labour lennegel").
E-keit-se, e 1761, e vagas Hedvig Nordenflycht karantez evit un den yaouankoc'h egeti ; nac'het e voe ar garantez-se, hag he fennoberennoù eo ar barzhonegoù a skrivas er predad poanius-se.

## Un dibab eus hec'h oberennoù

* 1743 : Den sörjande Turturduvan ("An durzhunell c'hlac'haret")
* 1744 : Qwinligit Tankespel, av en herdinna i Norden ("C'hoari soñjoù ur vaouez, gant ur vaesaerez en Norzh"), peder levrenn bet embannet etre 1744 ha 1750
* 1744 : Fruentimbers Plikt att upöfwa deras Wett ("Dever ar merc'hed da c'hourdoniñ o spered")
* 1752 : Våra Försök ("Hon taolioù-arnod"), a-gevret gant izili all eus Tankarbyggarorden
* 1761 : Fruentimrens försvar ("Da zifenn ar merched")
* 1762 : Öfwer en hyacinth ("A-zivout ul louzaouenn-ar-goukoug")

## Notennoù

* ↑ Encyclopædia Brittanica (en)

## Liammoù diavaez

* (sv) Akademiezh Sveden
# Hedmark

Hedmark zo ur gontelezh e Norge. Er Grennamzer e oa unan eus rouantelezhioù Norge, Rouantelezh Hedmark
# Hedred

An hedred (pe hedenn ) a zo un dalvoudegezh kornel eus lec'hiadur ur poent war an Douar, er Reter pe er C'hornôg. Ez-resis, hedred a reer eus ur c'horn a zo etre ar blaenenn a dremen dre ahel an Douar ha hedredenn Greenwich diouzh un tu, hag ar blaenenn a dremen dre ahel an Douar hag ur poent bennak war-c'horre hor planedenn diouzh an tu all.
Rannet eo bet ar voul-douar e 360 hedenn, evel en ur c'helc'h (360°) ; 360 hedredenn zo ivez neuze.
Muzuliet e vez an hedred adalek hedenn Greenwich (0°), war-du ar C'hornôg pe war-du ar Reter. En doare-se eo bet rannet ar voul-douar e div lodenn gevatal : eus 0° da 180° Kornôg hag eus 0° da 180° Reter, 180° Kornôg ha Reter o vezañ an hevelep hedredenn, en tu enep da hedenn Greenwich hag a-eeun ganti (dre Enez Wrangel en hantervoul norzh hag Enez Futuna en hantervoul su e tremen).
   • Da skouer, pa lavarer eo 1° 33′ 10″ Kornôg hedred Naoned e venner lavaret emañ Naoned er C'hornôg da C'hreenwich hag ez eus ur c'horn 1° 33′ 10″ e vent etre hedredenn Greenwich hag an hedredenn a dremen dre Naoned.

## Gwelet ivez

* Ledred

## Notennoù

* 1 2 Geriadur brezhoneg An Here, p. 608-a.
# Hedvig Catharina De la Gardie

Hedvig Catharina De la Gardie, bet ganet Hedvig Catharina Lillie (20 a viz Gwengolo 1695 – 13 a viz Here 1745) a oa ur gontez svedat hag a voe oberiant e politikerezh he bro, dre ar stollad Hattarna, harpet gant Bro-C'hall.
Pried Magnus Julius De la Gardie e oa, ha bugale o doe :
* ar gontez Eva Ekeblad (1724–1786) ;
* ar gontez Hedvig Catharina von Fersen (1732-1800), a oa mamm da Hans Axel von Fersen, Sophie von Fersen, ha Hedvig Eleonora von Fersen, kontez Klinckowström.
# Hedvig Eleonora von Fersen

Hedvig Eleonora von Fersen (1753–1792, Pisa) zo ur gontez svedat ha dimezell a enor gant rouanez Sveden Sofia Magdalena Danmark.
Merc'h e oa da Axel von Fersen an Henañ ha d'e bried Hedvig Catharina De la Gardie. C'hoar e oa d'ar c'hont Axel von Fersen ar Yaouankañ ha da Sophie Piper. Dimeziñ a reas d'ar c'hont Thure Leonard Klinckowström e 1773, ha pevar bugel o doe.
Brud he devoa da vezañ speredek ha desket. Mignonez e oa d'ar Briñsez Hedvig Elisabet Charlotta av Holstein-Gottorp, a skrivas en he deizlevr e oa ur vignonez vat, lemm he spered hag he zeod, diseblant ouzh ar bed avat hag ouzh he doare d'en em wiskañ. Ar garg a zimezell a enor he devoa kemeret evit ober plijadur d'he fried he devoa dalc'het warni dre'n abeg e oa ezhomm arc'hant en tiegezh.
E miz Kerzu 1775 he doe ul lizher digant Gustav III ma c'houlenne ar roue digant he fried erbediñ Bellman, "lesanvet Anacreon Sveden" evel sekretour ar roue. Skrivet en devoa:
   "Gouzout a rit e karan ar varzhed, hag ar re svedek da gentañ-penn. Gouzout a rit e vez paour an dud-se dalc'hmat hag e c'houlennont skoazell dizehan. Gouzout a rit ivez ne vez ket frouezhus micher ar barzhoniañ ma ne vez ket leuniet o yalc'h dezho."
Ha Bellman a voe anvet da sekretour, evit 3,000 thaler ar bloaz, hag e roe an hanter d'an hini en devoa roet ar servij-se dezhañ.

## Notennoù

* 1 2 Carl Carlson Bonde (1908). Hedvig Elisabeth Charlottas dagbok I 1775-1782 (The diaries of Hedvig Elizabeth Charlotte I) (in Svedeg). P.A. Norstedt & Söners förlag. 178 p.
# Kensonenn dent dre serriñ mouezhiet

| LFE – niverenn | 104 + 408 |
| LFE – unicode | d̪ |
| LFE – skeudenn | |
| X-SAMPA | d_d |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel eo ar gensonenn dent dre serriñ mouezhiet treuzskrivet [d̪̪], da lâret eo an arouezenn [d] mui ur sin diakritek ispisial dindani evit diskwel e vez produet gant an dent, ganti an niverennoù dave 103 (arouezenn diazez [t]) + 408 (sin diakritek).
Ral a wezh e kaver kensonennoù dent rik e yezhoù, rak daoust ha ma vez deskrivet fonennoù 'zo evel kensonennoù dent, da skouer <n>, <t> ha <d> er yezhoù romanek peurliesañ e stok lodenn vrasañ ouzh ar c'hevig kentoc'h evit ouzh an dent daoust met renket e vezont alies evel kensonennoù dent kentoc'h evit kensonennoù kevig abalamour m'az eo kensonennoù lavnenn an teod re ar yzhoù romanek keit ha m'az eo kensonennoù beg an teod an c'hesnonennoù kevig damheñvel oute kavet e saozneg da skouer ha deskrivet int-i evel kensonennoù kevig.
Kavet a reer, avat, gwir kensonennoù dent distaget peurliesañ gant beg an teod hag ivez, raloc'h, gant lavnenn an teod, er yezhoù dravidek, en o zouez an tamileg hag ar malayalameg.

## Skouerioù

| Yezh | Ger | LFE | Ster |
| Dinkaeg | dhek | [d̪ek] | 'disheñvel' |
| Pachtoueg | ﺪﻮﻩ | [ˈd̪wɑ] | 'daou' |
| Poloneg | drugi | [ˈd̪ruɡi] | 'all' |
| Portugaleg | dar | [d̪aɾ] | 'reiñ' |
| Ruseg | дышать | [d̪ɨˈʂatʲ] | 'analañ' |
| Spagnoleg | hundido | | 'goueledet' |
| Turkeg | dal | | 'biz' |

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn dent
* Kensonenn dre serriñ
* Kensonenn mouezhiet
# Kensonenn diweuz

* Lec'hioù distagañ
* Gweuz
* Diweuz
* Gweuz-gouel
* Gweuz-drek-logigoù
* Gweuz-logigoù
* Gweuz-dent
* Kurunenn an teod
* Teod-gweuz
* Etredent
* Dent
* Logigoù
* Beg an teod
* Lavnenn an teod
* Logigoù-staon
* Drek-logigoù
* Rak-staon
* Kilbleg
* Kein an teod
* Staon
* Gweuz-staon
* Gouel
* Hugenn
* Hugenn-ankoue
* Gwrizienn an teod
* Gargadenn
* Ankoue-gargadenn
* Ankoue
* Tarzh
Er yezhoniezh e vez implijet an termen kensonenn diweuz (saoz.: bilabial consonant) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus ur gensonenn ganti an diweuz da lec'h distagañ pennañ.
Setu ar c'hensonennoù diweuz pennañ gant bep o arouezenn hervez reolennoù treuzskrivañ al lizherenneg fonetikel etrebroadel:
| LFE | Deskrivadur | Skouer | Skouer | Skouer | Skouer |
| LFE | Deskrivadur | Yezh | Stumm skrivet | LFE | Ster |
| | diweuz dre fri (mouezhiet) | brezhoneg | mamm | [mãm] | "mamm" |
| | diweuz dre serriñ divouezh | saozneg | spin | [spɪn] | "treiñ" |
| | diweuz dre serriñ mouezhiet | brezhoneg | biz | [bi:s] | "biz" |
| | diweuz dre daravat divouezh | japaneg | 富士山 (fujisan) | [ɸuʥisaɴ] | "Menez Fuji" |
| | diweuz dre daravat mouezhiet | eweeg | ɛʋɛ | [ɛ̀βɛ̀] | "eweeg" |
| | diweuz dre dostaat (mouezhiet) | spagnoleg | lobo | [loβ̞o] | "bleiz" |
| | diweuz dre froumal (mouezhiet) | bamilekeg | | [àʙɨ́] | "ludu" |
| | klik diweuz | ǂqhôã | | | |

## Gwelit ivez:

* Lec'h distagañ
* Kensonenn
# Kensonenn diweuz dre dostaat

| LFE – niverenn | 127 + 430 |
| LFE – unicode | β̞ |
| LFE – skeudenn | [[Skeudenn:| ]] |
| X-SAMPA | B_o |
| Selaou ||
Unan eus ar c'hensonennoù e taolennoù ofisiel al lizherenneg fonetikel etrebroadel eo ar gensonenn diweuz dre dostaat mouezhiet treuzskrivet hervez reolennoù LFE dre ouzhpennañ ar sin diakritek ispisial evit lakaat an diforc'h gant gensonenn diweuz dre daravat mouezhiet [β] evel-hen: [β̞].
Mouezhiet e vez ar c'hensonennoù dre dostaat atav hep par divouezh ebet.

## Skouerioù

| Yezh | Ger | LFE | Ster |
| Spagnoleg | vivir | | 'bevañ' |

## Gwelit ivez:

* Kensonenn
* Kensonenn diweuz
* Kensonenn dre dostaat
* Kensonenn mouezhiet