# Bianca Maria Visconti

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Bianca Maria Visconti (Settimo Pavese, 31 a viz Meurzh 1425 - Melegnano, 28 a viz Here 1468, a oa merc'h da Filippo Maria Visconti, dug Milano, ha da Agnese del Maino. Dimeziñ a reas da Francesco Sforza, ha dugez Milano e voe-hi eus 1450 da 1468.

## He buhez

Ganet e oa Bianca Maria Visconti e-kichen Settimo Pavese, d'an 31 a viz Meurzh 1425. Merc'h bastardez e oa da Filippo Maria Visconti, dug Milano, diwezhañ Visconti a renas e Milano, ha da Agnese del Maino (Agnès du Maine gant ar C'hallaoued), an hini nemeti a voe karet biskoazh gant an den abaf ma oa Filippo. Agnese a oa merc'h da Ambrogio del Maino, un den uhel a gêr Milano. Dimezell e oa Agnes gant gwreg Filippo, Beatrice di Tenda. Ur verc'h all o doe, Caterina Maria pe Lucia Maria, ganet e Settimo ivez, e 1426, met mervel a reas prestik goude bout ganet.
D'he c'hwec'h miz e voe kaset Bianca Maria hag he mamm d'ur c'hastell a oa en Abbiate, ma oa bet kempennet ul lec'h eus ar bravaén dezho da chom. Alies e teue an dug da Abbiategrasso, ha souezhet e veze gant temz-spered Bianca Maria .
En Abbiategrasso e tremenas bugaleaj ha krennoad Bianca Maria hag eno e voe skoliet mat. Levrioù e-leizh a oa: an oberennoù latin klasel, romantoù e provaénseg ha galleg, levrioù skiant, kenkoulz evel skridoù en italianeg ar bobl, gant skrivagnerien toskanek dreist-holl. Evel he zad e kare ar c'hezeg ha chaseal war varc'h.

## Eured

E 1430, pa oa 6 vloaz, e voe kefrisa da Francesco Sforza, condottiero eus an Tiegezh Sforza, a oa 24 bloaz koshoc'h eviti. Er bloavezh -se e oa echu d'ar c'h-condotta (kontrad) etre Milano hag eñ, hag ar gefrisa a oa un doare da zerc'hel ar jeneral stag ouzh Milano. Lavaret ez eus bet ivez e oa bet kendrec'het Sforza gant ar promesa da vezañ anvet hêr an dug. Asantién a reas ivez moarvat abalamour d'an trederannerezh pinvidik, gant douaroù en-dro da g-Cremona, Castellazzo ha Bosco Frugarolo. Sinet e voe ar c'hontrad-eured d'an 23 a viz C'hwevrer 1432 e kastell Porta Giovia, annez ar re Visconti e Milano. Eno e oa paeron Bianca Maria, Andrea Visconti, jeneral Urzh an Humiliates. N'oar ket sur e oa deuet na Bianca Maria nag he mamm: hervez skridoù kozh ne voe gweladennet kêr ganti nemet pa voe en oad da zimeziñ. Er bloavezhioù war-lerc'h e klaskas Filippo Maria terriñ an dimeziñ gant Sforza dre ziv wech : e 1434, pa oa aet an danvez-pried a-du gant ar pab Eujen IV ha pa voe kaset da vrezeliñ ouzh Milano, e voe skoulmet darempred gant Carlo Gonzaga, mab markiz Mantova.
Ar gaoz da zimeziñ Bianca Maria da Leonello d'Este, markiz Ferrara, Modena ha Reggio, ne voe nemet un arnod politikel da rediañ Sforza da zilezel e emglev gant Republik Venezia a-enep Milano. Evit se ez eas Bianca Maria da Ferrara e miz Gwengolo 1440, he c'hentañ beaj eus Abbiategrasso. Met aner e voe hec'h arnod da glask rediañ Sforza da gemm e emgevioù ha distreiñ a reas Bianca Maria d'he c'hastell e miz Ebrel 1441.

## Francesco Sforza

D'ar 24 a viz Here 1441 e voe euredet Francesco Sforza ha Bianca Maria Visconti en abati San Sigismondo e Cremona, e-lec'h bezañ en iliz-veur Milano, abalamour ma oa kavet re zañjerus.

## He bugale

Bianca he doe eizh bugel, c'hwec'h mab ha div verc'h:
* Galeazzo, dug Milano adalek 1466 betek 1476, a voe muntret;
* Hipolita Maria, dimezet da Alfonso II Naplez, roue Naplez, mamm da Isabel de Aragón, a vije bet ar Mona Lisa, hag a zimezas da Gian Galeazzo Sforza.
* Filippo Maria, kont Korsika.
* Sforza Maria, dug Bari adal 1464 betek 1479.
* Ludovico, Dug Bari adal 1479 betek 1494 ha Dug Milano adal 1494 betek 1499.
* Ascanio, Abad Chiaraville, eskob Pavia, Cremona, Pesaro, Novara, ha kardinal.

## Levrlennadur

* (it) Daniela Pizzigalli, La signora di Milano: Vita e passioni di Bianca Maria Visconti, Rizzoli 2000
* (it) Caterina Santoro, Gli Sforza. La casata nobiliare che resse il Ducato di Milano dal 1450 al 1535, Lampi di Stampa 1999
* (it) Lila Jahn, Bianca Maria duchessa di Milano, Milano, Garzanti, 1941
* (it) Winifred Terni de Gregory, Bianca Maria Visconti duchessa di Milano, Bergamo, 1940