OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Banner-greunadennoù

Graet e vez banner-greunadennoù eus un arm savet evit bannañ­ bolodoù tev, alies gant danvez tarzh, moged pe gaz. Hiziv-an-deiz, ar ger a zo implijet evit ober anv eus ur c'hlasad armoù-tan hag a denn greunadennoù. Darn eus an armoù-se a zo reoù hezoug gant un hinienn, reoù all a c'hall bezañ tennet adal ar skoaz. Reoù all a c'hell bezañ implijet gant meur a zen met a vez dafaret da aozadurioù lu.

## Skeudennoù

* M1 Garand gant ur banner-greunadennoù ouzhpenn
* Normandi, ur PIAT pe banner-greunadennoù enep-tank saoz.
* Ampulomet arm enep-tankoù eus an URSS.
* U.S. Navy Sea-Air-Land (SEAL) armet gant ur garabinenn Colt Model 653 carbine. ouzhpennet dezhañ ur banner-greunadennoù M203.
# Banner-roketennoù

Ur banner-roketennoù, pe banner-roked, zo un arm-tan hiniennel implijet gant an droadegiezh, gouest da vannañ ur roketenn. Gellet a ra bezañ implijet evit distruj ur c'harbed da skouer.

## Skouerioù

* Bazooka, M72 LAW ( Stadoù-Unanet Amerika)
* Panzerschreck ( Trede Reich)
* LRAC 73 mm Modèle 1950, LRAC F1, Apilas ( Frañs)
* RPG-7 ( URSS)
* AT4 ( Sveden)
Armoù all evel ar Panzerfaust, ar Carl Gustav M2 pe an RPG-2 n'int ket bannerioù-roketennoù met bannerioù-greunadennoù, peogwir e vez kaset o bannadell gant nerzh an tenn hepken. Armoù all evel an FGM-148 Javelin pe ar Milan zo bannerioù-misiloù kentoc'h, peogwir e vez heñchet o bannadell goude an tenn.

## Daveennoù

* ↑ TermOfis
# Banner-roketennoù lies

Ur banner-roketennoù lies zo un arm-tan savet war ur c'harbed pe sachet gantañ, hag a denn roketennoù, da lavaret eo bannadelloù nann-heñchet bountet gant ur c'hargad-poulzañ a-hed o nij. N'hall ket bezañ douget gant un den evel ur banner-roketennoù : n'eo ket un arm troadegiezh met kanolierezh kentoc'h.

## Skouerioù

* M142 HIMARS ( Stadoù-Unanet Amerika)
* Katyoucha, BM-27 Ouragan ( URSS)
* Fd.kfz. 4, 15 cm Nebelwerfer 41, 21 cm Nebelwerfer 42 ( Trede Reich)
* LRM ( Frañs)
# Frigribell vras

Frigribell vras :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Chiroptera |
| Kerentiad : | Rhinolophidae |
| Genad : | Rhinolophus |
| Anv skiantel ||
| Rhinolophus ferrumequinum Schreber, 1774 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar frigribell vras (Rhinolophus ferrumequinum) a zo un askell-groc'hen eus Eurazia hag Afrika.
# Ninox scutulata

Ninox scutulata :
| Ninox scutulata. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Strigiformes |
| Kerentiad : | Strigidae |
| Genad : | Ninox |
| Anv skiantel ||
| Ninox scutulata (Raffles, 1822) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ninox scutulata a zo ur spesad evned-preizh eus ar c'herentiad Strigidae.
Anvet e voe Strix scutulata (kentanv) da gentañ-penn (e 1822) gant an naturour breizhveuriat Thomas Stamford Raffles (1781-1826).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned bras, glazarded, laboused bihan, logod ha raned.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an nav isspesad anezhañ :
* Ninox scutulata borneensis, e Borneo, hanternoz Inizi Natuna,
* N. s. burmanica, Hume, 1876, eus biz India da greisteiz Sina, Indez-Sina ha Thailand,
* N. s. hirsuta, e kreisteiz India, Sri Lanka,
* N. s. isolata, e Car Nicobar,
* N. s. javanensis, e kornôg Jawa,
* N. s. lugubris, e hanternoz, biz ha kreiz India, Nepal,
* N. s. palawanensis, e Palawan (mervent Filipinez),
* N. s. rexpimenti, e Tokieong Long,
* N. s. scutulata, e Malezia, Enezeg Riau, Sumatera ha Bangka.

## Liammoù diavaez

* (en) Ninox scutulata el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Ninox scutulata e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ninox scutulata.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Liban

Libanالجمهوريّة البنانيّة (al Jumhuriah al Lubnaniah) Republik Liban :
| (Sedrez Liban) (Ardamezioù Liban) ||
| Ger-stur: Koullouna Lilouataan Ni holl evit hor broad, hor banniel ha gloar ||
| Yezh ofisiel | arabeg |
| Yezhoù all | galleg, saozneg, armenianeg |
| Relijionoù | muzulmaned 50% ; druzed 5% ; kristenien 45% |
| Kêr-benn | Beirout |
| Prezidant | Joseph Aoun |
| Kentañ Ministr | Nawaf Salam |
| Gorread - Hollad - % dour | 160vet renk 10.452 km² 1,6% |
| Poblañs - Hollad (est. 2005) - Stankter | 123vet renk 3.826.018 358/km² |
| Dishualded | 22 a viz Du 1943 |
| Moneiz | Lur Liban (LBP) |
| Eur | UTC +2 |
| Kan broadel | Koullouna Lilouataan Lil Oula Lil Alam |
| Berradur Internet | .lb |
| Kod pellgomz | 961 |
Liban (arabeg: لبنان‎, Lubnān), ent-ofisiel Republik Liban, a zo ur riez vihan ha meneziek eus ar Reter-nesañ, war aod reter ar Mor Kreizdouar. Dindan ur gorread a 10 400 km² emañ-hi gant 3 milion a annezidi pe war-dro. En-dro da Liban emañ Siria en norzh hag er reter, Israel er su, hag ar mor a-hend-all eus tu ar c'hornaoueg. E 1928 e oa bet embannet ar republik, met digabestret diouzh Bro-C'hall e oa bet e 1943 hepken (honnezh e oa bet fiziet enni ur gefridi gant Kevredigezh ar Broadoù goude ma oe skarzhet Turkia kuit e 1918). Ezel eus ABU hag ar C'hevre arab eo.
Afghanistan • Arabia Saoudat • Armenia$^2$ • Azerbaidjan$^1$ • Bahrein • Bangladesh • Bhoutan • Brunei • Egipt$^3$ • Emirelezhioù Arab Unanet • Filipinez • India • Indonezia$^5$ • Iran • Iraq • Israel • Japan • Jordania • Jorjia$^1$ • Kambodja • Kazac'hstan$^1$ • Kiprenez$^2$ • Kirgizstan • Korea an Norzh • Korea ar Su • Koweit • Laos • Liban • Malaysia • Maldivez • Mongolia • Myanmar • Nepal • Oman • Ouzbekistan • Pakistan • Qatar • Rusia$^1$ • Republik Pobl Sina • Republik Sina (Taiwan) • Singapour • Siria • Sri Lanka • Tadjikistan • Thailand • Timor ar Reter$^4$ • Turkia$^1$ • Turkmenistan • Viêt Nam • Yemen
Stadoù ha n'int ket anavezet : Nagorno-Karabac'h$^2$
Tiriadoù gant ur statud dibar : Hong Kong • Makao • Palestina
# Aiakos

Aiakos (henc'hresianeg : Αἴακος Aiakos), a oa mab da Zeus ha d'an nimfenn Aigina e mojennoù Hellaz kozh.

## Mojenn
### Ganedigezh

Kemeret gant Zeus tres un erer e kasas e zousig Aigina da enez Oinone, anvet Aigina abaoe. Eno e voe dilezet ganti he mab Aiakos kenkent ha gwilioudet.

### Roue ar Virmidoned

Pa voe deuet bras ar paotr e kavas hir e amzer e-unan war e enez didud, ma c'houlennas digant e dad tudañ anezhi. Ha Zeus da dreiñ e tud ar merien a veve ouzh kef un dervenn sakr. Evel-se e voe krouet pobl ar Virmidoned (diwar myrmex, « merienenn » e henc'hresianeg), hag Aiakos o roue.

### Gwragez ha mibien

Dimeziñ a eure da Endeis ha daou vab o doe : Peleüs, a voe tad Ac'hilleüs, ha Telamon, a voe tad Aias Telamonios.
Gant an nereidenn Psamathe ec'h engehentas Fokos.
"Aiakided" a vez graet eus e ziskennidi.

## Liamm diavaez

* (en) Aiakos
# Du Guesclin

Du Guesclin (Gwesklin e brezhoneg) zo ur film gall sevenet e gwenn ha du gant ar filmaozour gall Bernard de Latour e 1948. Danevelliñ a ra buhez ar brezelour breizhat Beltram Gwesklin

## Fichenn deknikel

* Doare : Drama, Istorel
* Gourseller ar seveniñ : Pierre Billon
* Skoazellerien-sevener : Maurice Griffe, Édouard Molinaro ha Carlos Vilardebo
* Senario : Bernard de Latour ha Roger Vercel, azasaet diwar ar buhezskrid Du Guesclin (1932) gant Roger Vercel
* Divizoù : Roger Vercel
* Produour : Les Films du Verseau
* Rener ar skeudenniñ : Nicolas Toporkoff
* Ijinour ar son : Jean Bertrand
* Aozer ar sonerezh orin : Maurice Thiriet
* Kinklour : Jacques Krauss
* Dilhataerien : Olga Potrowsky ha Jean Zay
* Frammer : Maurice Serein, skoazellet gant Suzanne Cabron
* Kenurzhier an efedoù arbennik : Nicolas Wilcke
* Prantad filmañ : adalek ar 7 a viz Mezheven betek an 3 a viz Du 1948
* Lec'hioù filmañ : Dinan (Aodoù-an-Arvor), e kêr hag e-barzh ar c'hastell
* Deiziad dont er-maez : 3 a viz Mezheven 1949
* Padelezh : 100 munutenn

## Synopsis

E-barzh penniliz Sant-Denez emañ ur soudard kozh o kontañ buhez an hini a voe e vestr koulz hag e vignon : Beltram Gwesklin. Argaset e oa bet Gwesklin gant e familh pa oa-eñ bugel. Ne viras ket outañ a vezañ ur marc'heg hep e bar, ar pezh a ziskouezas da-geñver ur stourmadenn e ti Janed, kontez Pentevr. Da gentañ-penn ec'h asantas Beltram Gwesklin stourm ouzh ar Saozon evit dugelezh Breizh. Dieubiñ a reas e vreur, bet paket gant dug Canterbury, ha distreiñ da di Janed Pentevr e-lec'h ma voe savet ur gouel d'e enoriñ : eno e kejas gant Tiphaine Raguenel, a zeuio da vezañ e wreg diwezhatoc'h. Ne baouezas ket brud Gwesklin da greskiñ ma voe lakaet e penn armeoù an Daofin Charlez V, aet da roue Bro-C'hall a-drugarez dezhañ. Atav o vrezeliñ pell diouzh e wreg, ne ouie ket Beltram Gwesklin e oa-hi klañv-fall. Koulskoude, a-raok tremen, gant skoazell ar roue e teuas-hi a-benn d'e zieubiñ diouzh a-dre daouarn ar Saozon o devoa lakaet harz warnañ ur wech ouzhpenn. Goude dek vloaz a vrezelioù du-mañ ha du-hont e varvas Beltram Gwesklin d'an oad a hanter-kant vloaz.

## Roll ar gomedianed pennañ

* Fernand Gravey : Beltram Gwesklin
* Noël Roquevert : Jagu
* Gérard Oury : an Daofin Charlez V
* Junie Astor : Tiphaine Raguenel
* Ketti Gallian : Chann Malesmains
* Paul Amiot : Loeiz Iañ Naplez, dug Anjev
* Alfred Baillou : ar furlukin
* Léon Bary : Charlez Bleaz
* Gisèle Casadesus : Janed Pentevr
* Marcel Delaître : John Chandos
* Charlotte Écard : ar vagerez
* Louis de Funès : ar steredour
* Jacques Mercier : Beltram bugel
* Robert Moor : ar maj
* Suzanne Nivette : seurez Anna-Vari
* Paulette Noizeux : ul leanez
* François Richard : an harod
* Michel Salina : Dug Kergent
* René Stern : ar chapalan
* Howard Vernon : Yann Gent, dug Lancaster
* Roger Vincent : un aotrou
# Republik Alba (1944)

Republik Alba a voe ur stad a badas etre an 10 a viz Here 1944 hag an 2 a viz Du 1944 en Alba, en hanternoz Italia, evel ma oa an dud o stourm ouzh ar faskouriezh italian e-pad an Eil Brezel-bed. Bet e oa bet unan eus an tiriadoù lesanvet gant o harperien Republikoù partizan Italia. Kemer a reas anv ur Republik Alba all a oa bet etre 1796 ha 1801 e Piemonte.

## Istor
### Dalchidigezh Alba

Abaoe sizhunvezioù e oa tagadennoù gant ar bartizaned war ar gêr. Ar gwarnizon faskour ne oa ket entanet da chom ha klask a rae un doare da gellet mont kuit hep bezañ taget. D'an 10 a viz here 1944, tro 2000 partizan a oa bet oc'h aloubiñ kêr gant nebeut-tre a stourmoù dre ma oa aet kuit an unvezioù faskour renet gant Ippolito Radaelli goude un emglev gant ar bartizaned dindan evezh hag harp C'huria. Ar bartizaned a oa evit darn anezho divizionoù Alpini (troadegiezh-menez) renet gant ar major Enrico Martini.

### Ar gouarnamant partizan

Ar beli war kêr a oa bet roet da Carletto Morelli, padal evit ar pezh a oa ar beli melestradurel trevour e oa chomet dindan galloud tud choazet eus ar vro. Devezh kemeridigezh ar gêr a oa bet savet un dibunadeg gant ar bartizaned gant maouezed ivez, goulennet e oa bet dezhi chom hep kemer perzh gant pennoù ar Rezistañs italian met nac'het o devoa. Ne oa ket bet degemeret mat rak gwisket he oant gant dilhad paotred hag armoù..

### An enep-argad faskour

Unvezioù faskour a oa bet o bodañ e Bra ha Pollenzo gant soudarded all o tont eus Torino. Klasket o devoa tremen dre roudour Tanaro goude ar 24 a viz Here met talet e oant bet. Kollet o devoa 11 soudard, ar c'homandant e-touez anezho.

#### Fin ar Republik

Noz an 2 a viz Du 1944, ar faskourien harpet gant departamanatoù ar Vrigadenn Zu eus Torino ha Cuneo o devoa treuzet ur pont e Pollenzo hag ar roudour e stêr Tanaro ha nebeut amzer goude-se e oant deuet-tre kêr.
Ar bartizaned saouzanet gant an dagadenn bliv ha nerzhus hag int nebeutoc'h eget ma oant bet pa oa aloubet kêr ganto, gant kudennoù dafariñ ha kehentiñ, a oa bet rediet terc'hout er menezioù.
Kollet e oa bet etre 16 ha 100 partizan lazhet ha kalz gloazidi a oa bet etre 10 ha 80 d'an nebeutañ. Evit ar faskourien ne ouier ket, 4 marv ha 10 gloazet hervez ar aprtizan Beppe Fenoglio.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.piemonteitalia.eu/en/curiosita/alba-la-prima-repubblica-partigiana
* ↑ « Fu la più selvaggia parata della storia moderna : solamente di divise ce n’era per cento carnevali… Cogli uomini sfilarono le partigiane, in abiti maschili, e qui qualcuno tra la gente cominciò a mormorare : – Ahi, povera Italia ! – perché queste ragazze avevano delle facce e un’andatura che i cittadini presero tutti a strizzare l’occhio. I comandanti, che su questo punto non si facevano illusioni, alla vigilia della calata avevano dato ordine che le partigiane restassero assolutamente sulle colline, ma quelle li avevano mandati a farsi fottere e s’erano scaraventate sulla città !!!… », Beppe Fenoglio, I ventitre giorni della città di Alba, in Gabriele Pedullà (dir.), Racconti della Resistenza, Turin, Einaudi, 2005, p. 90
* ↑ L.M. Grassi, "La Tortura di Alba e dell'albese", ed. Paoline, 1973
# Liorzherezh

Un obererezh dudi gant implij barregezh evit lakaat ar plant da greskiñ en ul liorzh eo al liorzherezh. Pal pennañ al liorzhour eo sevel un endro kenedus ha plijus, ur pall all a zo kaout boued (frouezh, legumaj ha plant frondus).
Graet e vez gant hiniennoù dreist-holl war-dro o zi. Ouzhpenn al liorzhoù a-dal d'an tiez e c'heller liorzhañ war doennoù (liorzh-toenn), atriomoù, balkonoù ha patiooù. Ouzhpenn al liorzherezh-ti e kaver al liorzherezh evit takadoù glas, enno al liorzhoù publik, ar parkoù foran, al liorzhoù-louzawouriezh, ar parkoù dudi, ar zooioù, tro-war-dro al letioù hag lec'hioù touristel all hag ivez a-hed an hentoù. N'eo ket mui hiniennoù a ra war-dro, met ur skipailh liorzhourien gopret. Evit lakaat plant da greskiñ war-dro ar poulloù hag ar gwazhioù e vez kaoz eus al liorzherezh-dour.
Posupl eo liorzhañ e diabarzh ur savadur (un ti, un ti-gwer da skouer). Liorzherezh diabarzh e vez graet eus outi. Ret eo degas barregezhioù a-zoare pa lakaer plant da greskiñ en diabarzh ha staliañ sistemoù tommerezh pe sistemoù reizhañ an aer.

## Liorzherezh ha liorzhouriezh

Pa vez anv eus liorzhañ e c'haller komz eus div obererezh kar met disheñvel. Al liorzherezh zo ur seurt gounezerezh hiniennel a zo e fal kaout ul liorzh dudius. Al liorzhouriezh zo ur skourr eus ar gounezerezh a zo e bal produiñ plant evit kaout boued, louzeier pe evit an dudi. Amatour eo an eil peurliesañ pa eo atav micherel egile.

## Al liorzherezh en arz

E meur a sevenadur e vez pouezet war al liorzherezh evel un doare-bevañ ha prederiañ ivez. E Bro-Japan e veze ur varregezh priziet gant ar gadourien Samourai koulz ha gant ar venec'h eus ar skol-preder Zen a sav liorzhoù kinklet dreist. En Europa e kaver tri doare staliañ liorzhoù tro-war-dro d'ar c'hastellioù ha d'ar manerioù : al liorzh a c'hiz Bro-Saoz , hini a c'hiz Bro-C'hall hag hini a c'hiz Bro-Italia.

## Istor

Kavet eo bet roudoù al liorzherezh er Ragistor ha meneget eo bet liorzhoù kenedus Babilon dindan anv Liorzhoù a-istribilh Babilon, unan eus Seizh Marzh ar Bed hervez an Henc'hresianed. Pouezus a oa al liorzhoù en Ejipt ivez. Ar roue Touthmosis III en doa krouet ul liorzh brudet e-kichen kêr Karnak, en Ejipt-huel. En Henroma e veze priziet-tre al liorzhoù ken e veze kavet kantadoù anezho e kêr-Roma.

## Binvioù liorzhañ

Kalz binvioù a zo evit sikour Yann Liorzhour : ar bal, an douraer, ar bener, an droc'herez-geot, ar rastell, ar garigell, ar c'hrenner-treilhoù...
* Rastell e bambou.
* Pigell
* Rañv
* Douraer e dir galvaniekaet.
* Bener.
* Binvioù liorzhañ bihan : ur forc'h-bleunioù hag ul loa-liorzh.

## Liorzhourien vrudek

Sell ouzh ar pennad liorzhour.

## Gwelet ivez

* Arboretom
* Bonsai
* Gounid legumaj
* Gwez
* Leton
* Liorzh botanikel
* Liorzhouriezh
* Liorzh Zen

## Liammoù diavaez

* Helpful Gardener Gardening Forum
# TNT

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
TNT pe T.N.T. a c'halle ober dave da :
* T.N.T., un albom hard rock embannet gant ar strollad aostralian AC/DC e 1976
* T.N.T., ur ganaouenn a gaver war ar memes pladenn
* an TNT (Télévision Numérique Terrestre), anv ar Skinwel niverel douarel e Bro-C'hall
* an trinitrotoluen, un danvez-tarzh implijet e armoù 'zo
# Taol

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Taol a c’hall bezañ meur a dra.
Gallout a ra bezañ ul lusk:
* taol-mouezh
* taol-stad
Gallout a ra bezañ ur pezh-arrebeuri. Ur steredeg zo anvet an Daol ivez.

## Pennadoù kar

* taolenn
# Greunadenn (arm)

Greunadenn a vez graet eus un arm tarzh bannet dre voaz gant an dorn (anvet neuze greunadenn dorn), met ivez gant stumm un obuzenn (strinkenn tarzh) skoet gant ur fuzuilh (greunadenn fuzuilh) pe ur banner-greunadennoù. Ar greunadennoù a-vremañ zo savet gant ur mir danvez tarzh, un distonier, ur skoer evit enaouiñ an distonier, an armañ a zo stanket gant ur surentez evit an dezougen. An implijer a rank tennañ ar surentez (ur walenn dre voaz) a-raok bannañ ar c'hreunadenn. Ur wech skoet an arm, ar surentez a laosk ar skoer da vont hag an distonier da blantañ tan en danvez tarzh. Goude ur pennadig amzer e tarzh ar c'hreunadenn.
# Zilofon

Ur zilofon (eus ar gresianeg ξύλον xylon "koad" ha φωνή phōnē "son, mouezh") zo ur benveg-seniñ, anezhañ lavnennoù koad a vez skoet gant morzholioù skañv.
"Metalofon" a reer eus an hevelep benveg-seniñ pa vez al lavnennoù e metal.
E broioù zo eus Afrika hag Azia ec'h anavezer ar zilofon a gozh, ha dindan anvioù a bep seurt.
* Zilofonoù e Kameroun, e 1914.
* Zilofon er Filipinez, anvet kulintang a kayo.
# 8-cm-Granatwerfer-34

An 8-cm-Granatwerfer-34, anvet ivez Granatwerfer 34 pe 8-cm-Gr.W.34, a oa kanol-mortez diazez an droadegiezh alaman e-pad an Eil Brezel-bed. Brudet e oa evit bezañ un arm spis gant un tizh uhel, met evit ma vije efedus da vat e oa ret kaout soudarded gourdonet mat. Un doare kanol-mortez skañvoc'h, anvet Kz-8-cm-Gr.W. 42, a voe savet ivez. Kz a sinifie Kurz (berr).
* Emgann Monte Cassino, unvez Fallschirmjäger gant ar c'hanol-mortez 8 sm Granatwerfer 34
* Harzlammerien an Italia faskour gant ar c'hanol-mortez
* An armoù alaman tapet gant soudarded ar Gevredidi a veze adimplijet ganto alies ; amañ ar c'hanol-mortez 80 mm
* E-pad emgann Belgorod war Talbenn ar Reter
# Eugene Sledge

Eugene Bondurant Sledge, ganet d'ar 4 a viz Du 1923 e Mobile (Alabama) hag aet da Anaon d'an 3 a viz Meurzh 2001 e Montevallo (Alabama), a oa ur soudard marine stadunanat, kelenner skol-veur, ha skrivagner. Brudet eo bet p'en eus embannet e levr eñvorennoù With the Old Breed: At Peleliu and Okinawa e 1981. Ul levr eo hag a gont e eñvorennoù soudard e-kerzh an Eil Brezel-bed. Implijet eo bet al levr-se evel diazez gant Ken Burns evit sevel an teulfilm The War (2007), hag ar ministirad gant HBO anvet The Pacific (2010). Er ministirad e oa c'hoariet gant an aktour Joseph Mazzello.

## Oberenn

* With the Old Breed: At Peleliu and Okinawa, memorioù brezel diwar-benn e emgannoù war an div enezenn da vare brezel ar Meurvor Habask. Eno e oa perzh eus ur skipailh a rae war-dro ur c'hanol-mortez 60 mm. Embannet eo bet al levr e 1981 er Stadoù-Unanet. Un droidigezh e galleg (Frères d'armes) a zo deuet e-maez e 2019.
* China Marine: An Infantryman's Life after World War II, embannet e 2002 goude e varv. Ennañ e kont e amzer e Beijing goude fin an Eil Brezel-bed, e zistro da Mobile hag e stourm evit gwellaat e stad-spered goude an emgannoù taer anduret gantañ.
# The Pacific (ministirad)

The Pacific zo ur ministirad brezel ha drama stadunanat embannet e 2010 ha produet gant HBO, Playtone, ha DreamWorks. Skignet e oa bet evit ar wech kentañ d'ar 14 a viz Meurzh 2010.
Ar stirad a zo heñvel e bennaenn ouzh ar ministirad embannet e 2001 hag anvet Band of Brothers. Heuliañ a reer soudarded eus an United States Marine Corps e-kerzh Brezel ar Meurvor Habask. Er Band of Brothers e oa heuliet soudarded an Easy Company eus ar 506vet rejimant troadegiezh harzlammer war dachenn Europa en Eil Brezel-bed. E The Pacific e vez heuliet ar brezel dre zaoulagad tri soudard Marines (Robert Leckie, Eugene Sledge, ha John Basilone) a oa bet e rejimantoù disheñvel (1añ, 5vet ha 7vet) eus ar 1st Marine Division.
The Pacific a oa bet bountet kreñv da vezañ savet gant Bruce C. McKenna (kenbroduer a-eil), unan eus skrivagnerien penn ar stirad Band of Brothers. Hugh Ambrose, mab ar skrivagner Stephen Ambrose en doa skrivet Band of Brothers, a oa bet kuzulier.
Ar ministirad The Pacific a daolenn obererezhioù brezel ar 1st Marine Division e-kerzh oberiadurioù-brezel ar Meurvor Habask, evel emgann Guadalcanal, emgann Cape Gloucester, Peleliu, hag emgann Okinawa. Gwelet e vez ivez ul eus emgann Iwo Jima dre zaoulagad Basilone.
Diazezet eo bet an istor war levrioù eñvorennoù daou soudard US Marines : With the Old Breed: At Peleliu and Okinawa gant Eugene Sledge hag Helmet for My Pillow gant Robert Leckie. Implijet eo bet ivez al levrioù China Marine gant Sledge ha Red Blood, Black Sand, eñvorennoù Chuck Tatum, ur soudard Marine en doa stourmet gant Basilone en Iwo Jima.

## Produiñ

The Pacific a zo bet produet gant Steven Spielberg, Tom Hanks, ha Gary Goetzman, harpet gant HBO Miniseries, Playtone, DreamWorks, Seven Network ha Sky Movies.

## Liammoù diavaez

* The Pacific war IMDb
* The Pacific war HBO
# M79 (banner-greunadennoù)

An M79 a zo ur banner-greunadennoù 40 mm implijet gant al lu amerikan. Krouet e oa bet evit ma c'hallje an droadegiezh bezañ kreñvoc'h hep bezañ lakaet diaes gant implij ur c'hanol-mortez ponner hag hir da lakaat e plas.
Lesanvet e oa bet « Thumper » pe « Blooper » dre an drouz hag a rae pa veze implijet.
Ar gudenn evit ar soudard e-karg eus an M79 a oa e bouez hag e vent, a nac'he dezhañ da gaout un M79 gant ur fuzuilh-arsailh ouzhpenn.
Brudet mat eo bet an arm-mañ abalamour da vrezel Vietnam, evel an M-16 pe c'hoazh an M-60.
Gellet a ra an M79 bannañ meur a zoare greunadennoù : moged, tarzh, biroù pe tan-gwall.

## Istor

Hir ha kasaüs eo bet krouidigezh ar banner-greunadennoù evit ijinourien al lu amerikan harpet gant produerien armoù ar vro. An XM79 a oa bet lakaet da arm ofisiel al lu amerikan d'ar 15 a viz Kerzu 1960. E 1961 e oa bet roet an M79 kentañ d'ar soudarded da bleustriñ gantañ. Dre ma oa aes da implijout, a fiziañs ha gant un tenn kreñv e voe degemeret mat gant an droadegiezh.

## Tro-dro d'an M-79

* Soudarded zo a droc'he un tamm eus e ganol d'e verraat a-benn ma vije skañvoc'h.
* Gallout a raed implijout an M-79 er c'hoari Battlefield Vietnam kement-mod e Battlefield : Bad Company 2 Vietnam.

## Liammoù diavaez

* Filmig kinnig kozh eus an M79 gant an arme amerikan
* Diskouez implij un M79
# RPG-2

An RPG-2 (rusianeg: РПГ-2, Ручной противотанковый гранатомёт, Ruchnoy Protivotankovy Granatomyot; brezhoneg: "banner-greunadennoù enep-tankoù") zo un arm fiñv hezoug enep-tankoù savet gant an URSS. An hini kentañ eo evel banner-greunadennoù o vezañ efedus eus ar familh-se, lakaet e voe er servij en Arme Ruz e 1954. Kemeret en devoa plas ar banner-greunadennoù RPG-1, hag a oa bet un taol-bazh en dour.
AN RPG-2 a oa bet savet evit kaout tennoù pell gant un ebarzhadur kreñv, o vezañ efedus a-enep an tankoù savet goude an Eil Brezel-bed. An tres hag an implij simpl a voe gwellaet evit produiñ an RPG-7 mil vrudet.