OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Kaketou boc'h velen

Kaketou boc'h velen :
| Ur c'haketou boc'h velen. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Cacatuidae |
| Genad : | Zanda (genad) |
| Anv skiantel ||
| Zanda funerea (Shaw, 1794) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'haketou boc'h velen (liester : kaketoued boc'h velen) a zo ur spesad kaketoued, Zanda funerea an anv skiantel anezhañ (Calyptorhynchus funereus kent).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad ez eo brosezat an tri isspesad anezhañ — Zanda funerea funerea, Z. f. whiteae ha Z. f. xanthanota — e reter ha gevred Aostralia ha Tasmania.

## Liammoù diavaez

* (en) Zanda funerea el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Zanda funerea e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ TermOfis Ofis publik ar brezhoneg : kaketou boc'h velen | m. | kaketoued boc'h velen | cacatoès funèbre (étudié).
* ↑ (en) Zanda funerea el lec'hienn Avibase.
# Edward Lear

Edward Lear a oa un evnoniour, treser, soner, sonaozour ha barzh saoz, ganet d'an 12 a viz Mae 1812 e Holloway (e bannlev Londrez e Bro-Saoz) ha marvet d'an 29 a viz Genver 1888 e Sanremo, e Rouantelezh Italia.
Kalz e veajas Lear a-hed e vuhez, met war-dro 1870 e tiazezas davat en Sanremo, war aod ar Mor Kreizdouar, en ur genkiz anvet Villa Tennyson, diwar anv ar barzh saoz Alfred Tennyson.
P'en em ginnige Lear e roe an anv Mr Abebika kratoponoko Prizzikalo Kattefello Ablegorabalus Ableborinto phashyph pe Chakonoton the Cozovex Dossi Fossi Sini Tomentilla Coronilla Polentilla Battledore & Shuttlecock Derry down Derry Dumps, diazezet war Aldiborontiphoskyphorniostikos.
E-pad pell ez eas e yec'hed war fallaat, ken na varvas en e genkiz e 1888 gant un tarzh-kalon. Hervez gwreg e vezeg, an Doktor Hassall, e voe trist an obidoù, rouez an dud en deiz-se, ha hini ebet eus e vignoned ne oa deuet.
Beziet eo Lear er vered Foce en San Remo. War ar maen-bez e lenner, diwar Menez Tomohrit en Albania, tapet eus barzhoneg Tennyson To E.L. [Edward Lear], On His Travels in Greece :
   all things fairall things fair. With such a pencil, such a pen. You shadow'd forth to distant men, I read and felt that I was there.

## Ar barzh

E 1846 e voe embannet gant Lear A Book of Nonsense, un dastumad limericks hag istorioù berr ; div wech e voe adembannet, ha gantañ e voe brudet-kaer an doare gwerzaouiñ hag al lennegezh dibennachoù. E 1871 e embannas Nonsense Songs, Stories, Botany and Alphabets, ennañ ar varzhoneg brudet The Owl and the Pussycat, savet evit bugale e harper Edward Stanley, 13vet Kont Derby. Ha re all a voe war e lerc'h.

## Skeudennaoueg

* Macrocercus aracanga, 1830
* A Weasel - Dourlivadur, 1832
* Chimpanzee, 1835
* Eagle Owl, 1837
* The owl an the Pussycat, 1888
* Skeudenn evit al limerick There was a Young Lady of Hull, 1846
| Lear (en tu dehou) o tiskouez e anv skrivet e diabarzh e dog evit prouiñ d'un den ne oa ket "Edward Lear" un anv-pluenn hepken (1846) | Melfi,Basilicata - Maendresadenn, 1852 |
| Lear (en tu dehou) o tiskouez e anv skrivet e diabarzh e dog evit prouiñ d'un den ne oa ket "Edward Lear" un anv-pluenn hepken (1846) | Howatke' - Dourlivadur, 1867 |

## Notennoù

* ↑ Termenet en devoa tri spesad laboused : Cyanoramphus unicolor, Psitteuteles versicolor er c'herentiad Psittaculidae ha Zanda baudinii (Kaketou Baudin) er c'herentiad Cacatuidae.
* ↑ Pendlebury, Kathleen Sarah (November 2007). Reading Nonsense: A Journey through the writing of Edward Lear. A thesis submitted in fulfilment of the Requirements for the degree of MASTERS OF ARTS of RHODES UNIVERSITY pp. 20–21. RHODES UNIVERSITY. Diellet er skrid orin d’an 18 July 2011. Kavet : 14 February 2011.
* ↑ Strachie, Lady Constance Braham : Later Letters of Edward Lear: Author of "The Book of Nonsense." (1911), Forgotten Books, 2017 (ISBN 978-1-331-29229-6)
# Brezel an Nav Bloaz

* Setu ur pennad diechu hag a denn d'an istor. Gallout a rit reiñ un tamm skoazell, ha kreskiñ ar pennad : krogit e-barzh !
* Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Brezel an Nav Bloaz, pe Brezel an Emglev Bras, pe Brezel Kevre Augsburg (1688-1697), a vez lavaret eus ar brezel a voe en Europa e dibenn ar XVII$^{vet}$ kantved.

## An enebourien

Bez e oant:
* en un tu e oa ar roue gall Loeiz XIV, kevreet gant rouantelezh Danmark hag an Impalaeriezh otoman,
* en tu enep e oa un emglev bras a stadoù bodet en-dro da Leopold Iañ an Impalaeriezh santel, Gwilherm III Bro-Saoz, an Izelvroioù, Carlos II Spagn, Vittorio Amedeo II, dug Savoia, rouantelezh Sveden, ha priñselezhioù bihan eus an Impalaeriezh santel roman.

## Pal ar brezel

Bec'h bras a oa etre Bourboned Bro-C'hall ha Habsburged Aostria evit ren war vro Spagn. Gwelout kevre Augsburg.

## Darvoudoù ar brezel

1688
* 24 a viz Gwengolo : ar C'hallaoued e Köln
* 29 a viz Here : kemeret Philippsburg gant ar C'hallaoued
* dibenn miz Kerzu : Distroadet Jakez II (Bro-Saoz), aet da repuiñ da Vro-C'hall.
1689
* 22 a viz Meurzh : Dilestret Jakez II Bro-Saoz en Iwerzhon
* 21 a viz Ebrel : Kurunennet Mari II Bro-Saoz ha Willem van Oranje, rouanez ha roue Bro-Saoz.
* 11 a viz Mae : trec'h ar morlu gall en emgann bae Bantry
* 12 a viz Mae : emglev entre ar Proviñsoù-Unanet ha Leopold Iañ an Impalaeriezh Santel
* Mae: ar C'hallaoued e Katalonia , betek Girona
* Mezheven : Pfalz en arigrap gant ar C'hallaoued
* 10 a viz Gwengolo: trec'het ar C'hallaoued e Mainz
* 10 a viz Here: trec'het ar C'hallaoued e Bonn
1690
* 1añ Gouhere : trec'h eo ar marichal gall François-Henri de Montmorency-Luxembourg en Fleurus
* 10 Gouhere : Trec'h eo ar morlu gall en kab Béveziers (Beachy Head)
* 10 Gouhere : Trec'het eo Jakez II hag an arme c'hall en La Boyne
* 18 août : Trec'h eo ar marichal gall Catinat war dug Savoia en emgann Staffarda
1691
* 25 Meurzh : Kemeret kêr Nisa gant ar marichal gall Catinat
* 16 Gouhere : marv Louvois
1692
* 19 a viz Mae: emgann Barfleur, e Normandi
* Gwengolo : William III a adkemer Namur
1696
* Mezheven: Jean Bart a skrap listri izelvroat en Dogger Bank
* 29 a viz Eost : Feuremglev Torino entre Bro-C'hall ha Savoia
1697
* 3 a viz Mae : kemeret Cartagena (hiriv e Kolombia)
* 10 a viz Eost : kemeret Barcelona gant an dug Louis-Joseph de Vendôme hag an amiral Victor Marie d'Estrées
* Gwengolo-Here : echu ar brezel gant feuremglev Ryswick.

## Pennad kar

* Arigrap Pfalz
# Brezel an Nav Bloaz (Iwerzhon)

Brezel an Nav Bloaz (Cogadh na Naoi mBliana en iwerzhoneg, Nine Years' War pe Tyrone's Rebellion a-wechoù e saozneg) zo bet en Iwerzhon eus 1594 da 1603 etre Iwerzhoniz ar pennoù Hugh Ó Neill eus Tír Eoghain, Hugh Roe Ó Donnell eus Tír Chonaill hag o mignoned a-enep ar Saozon.
# Psitteuteles

Psitteuteles :
| Psitteuteles versicolor, livadur (ca 1832) gant Edward Lear. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Anv skiantel ||
| Psitteuteles Bonaparte, 1854 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Psitteuteles a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad er genad-mañ : Psitteuteles versicolor, brosezat en Aostralia (eus biz stad Aostralia ar C'hornôg da walarn hini Queensland.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaculidae/Psitteuteles (lennet e-barzh d'an 10 a viz Meurzh 2025).
# Cyanoramphus

Cyanoramphus :
| Cyanoramphus saisseti, tresadenn (1882) gant Joseph Smit. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Anv skiantel ||
| Cyanoramphus Bonaparte, 1854 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Cyanoramphus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Eizh spesad (bev c'hoazh) perokeded a ya d'ober ar genad :
* Cyanoramphus auriceps,
* Cyanoramphus cookii,
* Cyanoramphus forbesi,
* Cyanoramphus hochstetteri,
* Cyanoramphus malherbi,
* Cyanoramphus novaezelandiae
** C. n. chathamensis, cyanurus, (†) erythrotis ha novaezelandiae,
* Cyanoramphus saisseti,
* (†) Cyanoramphus subflavescens (aet da get),
* (†) Cyanoramphus ulietanus (aet da get),
* Cyanoramphus unicolor,
* (†) Cyanoramphus zealandicus (aet da get).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaculidae/Cyanoramphus (lennet e-barzh d'an 10 a viz Meurzh 2025).
# Psittaculidae

Psittaculidae :
| Psittrichas fulgidus. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Psittaculidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned.
Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a eizh genad perokeded ha daou-ugent d'ober ar c'herentiad :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Psittrichas - Lesson, 1831 (1 spesad)
* (†) Mascarinus - Lesson, 1830 (1 spesad)
* Coracopsis - Wagler, 1832 (3 spesad),
* Micropsitta - Lesson, 1831 (6 spesad),
* Polytelis - Wagler, 1832 (3 spesad),
* Alisterus - Mathews, 1911 (3 spesad),
* Aprosmictus - Gould, 1842 (2 spesad),
* Prioniturus - Wagler, 1832 (10 spesad),
* Eclectus - Wagler, 1832 (1 spesad),
* Geoffroyus - Bonaparte, 1850 (3 spesad),
* Psittinus - Blyth, 1842 (1 spesad),
* Tanygnathus - Wagler, 1832 (4 spesad),
* Psittacula - Cuvier, 1800 (13 spesad),
* Psittacella - Schlegel, 1871 (4 spesad),
* Psephotus - Gould, 1845 (1 spesad),
* Northiella - Mathews, 1912 (2 spesad),
* Psephotellus - Mathews, 1913 (3 spesad),
* Purpureicephalus - Bonaparte, 1854 (1 spesad)
* Platycercus - Vigors, 1825 (6 spesad),
* Barnardius - Bonaparte, 1854 (1 spesad)
* Lathamus - Lesson, 1830 (1 spesad)
* Prosopeia - Bonaparte, 1854 (3 spesad),
* Eunymphicus - Peters, 1937 (2 spesad),
* Cyanoramphus - Bonaparte, 1854 (11 spesad, 3 aet da get en o zouez),
* Pezoporus - Illiger, 1811 (3 spesad),
* Neopsephotus - Mathews, 1912 (1 spesad),
* Neophema - Salvadori, 1891 (6 spesad),
* Oreopsittacus - Salvadori, 1877 (1 spesad)
* Charmosyna - Wagler, 1832 (14 spesad),
* Vini - Lesson, 1833 (5 spesad),
* Phigys - G.R.Gray, 1870 (1 spesad)
* Neopsittacus - Salvadori, 1875 (2 spesad),
* Parvipsitta - Mathews, 1916 (2 spesad),
* Lorius - Vigors, 1825 (6 spesad),
* Chalcopsitta - Bonaparte, 1850 (3 spesad),
* Pseudeos - Peters, 1935 (2 spesad),
* Psitteuteles - Bonaparte, 1854 (1 spesad),
* Eos - Wagler, 1832 (6 spesad),
* Trichoglossus - Stephens, 1826 (13 spesad),
* Glossopsitta - Bonaparte, 1854 (1 spesad)
* Melopsittacus - Gould, 1840 (1 spesad)
* Psittaculirostris - J.E.Gray & G.R.Gray, 1859 (3 spesad),
* Cyclopsitta - Reichenbach, 1850 (2 spesad),
* Bolbopsittacus - Salvadori, 1891 (1 spesad)
* Loriculus - Blyth, 1849 (14 spesad),
* Agapornis - Selby, 1836 (9 spesad),
* (††) Lophopsittacus - Newton, 1875 (1 spesad)
* (††) Necropsittacus - Milne-Edwards, 1873 (1 spesad).

## Levrlennadur

* Leo Joseph, Alicia Toon, Erin E. Schirtzinger, Timothy F. Wright & Richard Schodde, A revised nomenclature and classification for family-group taxa of parrots (Psittaciformes), 2012, Zootaxa, 3205: 26–40.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaciformes/Psittaculidae (lennet e-barzh d'an 22 a viz Ebrel 2016).
# Abeillia

Abeillia :
| Abeillia abeillei, tresadenn (1861) gant Gould & Richter. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Trochilinae |
| Anv skiantel ||
| Abeillia Bonaparte, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Abeillia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1850 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

N'eus nemet ur spesad evned-kelien er genad-mañ : Abeillia abeillei, daou isspesad — A. a. abeillei hag aurea — dezhañ, brosezat e Kreizamerika, en un takad hag a ya eus gevred Mec'hiko da norzh Nicaragua.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Trochilidae/Abeillia (lennet e-barzh d'an 10 a viz Meurzh 2025).
# Crucywel

Crucywel zo ur gêr eus Kembre e gevred Powys, war lez ar stêr Wysg, er "Menez Du" (Mynydd Du).
Dont a ra anv ar gêr eus hini ar menez zo e-kichen, Crug Hywel, diwar ar gerioù kembraek Crug, "tuchenn" ha Hywel, un anv den. E saozneg e reer gant ar stumm Crickhowell.
E 2011 e oa poblet gant 2063 a dud, ha 169 anezho (8,3%) a oa kembraegerien.

## Tud brudet

* George Everest (1790-1866), douaroniour ha kartennour, bet anvet ar Menez Everest diwarnañ, a zo ganet e Crucywel.

## Gevelliñ

* Skaer (Breizh) abaoe 1992

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn Crucywel (en)
* Lec'hienn douristel (en)

## Notennoù

* ↑ 'Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'. Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (The Office For National Statistics).
# Eolophus

Eolophus :
| Eolophus roseicapilla, tresadenn (1876) gaznt Keulemans. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Cacatuidae |
| Anv skiantel ||
| Eolophus Bonaparte, 1854 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Eolophus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1854 gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

N'eus nemet ur spesad kaketoued er genad-mañ : Eolophus roseicapilla, anv skiantel ar c'haketou galah, tri isspesad — E. r. albiceps, kuhli ha roseicapilla — dezhañ, brosezat en Aostralia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Cacatuidae/Eolophus (lennet e-barzh d'an 10 a viz Meurzh 2025).
# Krai

Krai, pe danvez krai, pe danvezioù diazez a vez graet eus danvezioù orin, diazez, evel ma vezont kavet en natur. An danvezioù-se a c'hell bezañ implijet gant mab-den evit bezañ treuzfeurmet a-benn sevel madoù ha madoù oberiet, energiezh, pe dafar hanterour ha servijo da sevel madoù oberiet.
An droienn danvez krai a vez implijet evit ober eus danvezioù dizoberiet, pe naturel, pe labouret nebeut evel al latex krai, eoul diaoz, kotoñs, glaou, an aer, an dour, kailh houarn. An droienn danvez krai a-eil a vez implijet evit ober eus un danvez diazez hag a vez addimplijet ur wech adaozet hag adlakaet evel danvez da sevel produioù all.
# Kim Sae-ron

Kim Sae-ron (koreaneg: 김새론), ganet d'an 31 a viz Gouhere 2000 hag aet da Anaon d'ar 16 a viz C'hwevrer 2025, a oa un aktourez sukorean. Kroget e oa da vezañ aktourez pa oa-hi bugel ha dreistbrudet e oa bet gant he roll er filmoù A Brand New Life (2009) ha The Man From Nowhere (2010). Deuet da vezañ krennardez, kendalc'het eo gant ar brud en ur gaout rolloù penn, dreist-holl er film A Girl at My Door (2014). An tu a zo bet d'he gwelet e stiradoù skinwel korean, evel Listen to My Heart (2011), The Queen's Classroom (2013) hag Hi! School: Love On (2014). Evel den gour, he roll penn kentañ a oa bet en drama skinwel Secret Healer (2016).

## Liammoù diavaez

* Kim Sae-ron war IMDb
# Peñse an MV Sewol

D'ar 16 a viz Ebrel 2014, al lestr MV Sewol a oa aet d'ar strad pa oa war e hent eus Incheon betek kêr Jeju e Korea ar Su. Al lestr 6825 tonenn en devoa kaset galvoù argoll pa oa e-tro 2,7 km en norzh da Byeongpungdo da 08:58 KST (23:58 UTC, 15 a viz Ebrel 2014). Diwar un hollad 476 treizhad ha bourzhad, 304 a oa marvet. En o zouez e oa 250 lisead eus Skol eil derez Danwon en Ansan. Tro 82% eus hollad reuzidi ar Sewol' a oa bugale ha diwar ar 172 manet bev, ouzhpenn an hanter a oa bet savetaet gant bigi trevour (bigi pesketa pe kenwerzh) deuet da sikour 40 munutenn a-raok ma erruje Gwarded-aod Korea (KCG).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Sewol. Ministrerezh gall an dezougen.
* ↑ Kim, Sam (21 a viz Ebrel 2014). "Two Hours Turn Class Trip into Shipwreck Horror for South Korea", Bloomberg.
* ↑ "Tycoon wanted in fatal South Korean boat capsize found dead", South Korea News.Net.
* ↑ "Sewol ferry disaster: One year on, grieving families demand answers", CNN (16 a viz Ebrel 2015).
* ↑ Kim (16 a viz Ebrel 2014). "More than 300 people missing after South Korea ferry sinks – coastguard", Reuters.
* ↑ "Fishermen Rescued Half the Survivors of Ferry Disaster", Chosun Ilbo, Chosun Ilbo (30 a viz Ebrel 2014).
# Aloïse Sauvage

Aloïse Sauvage, ganet d'ar 25 a viz Gwengolo 1992 er Mée-sur-Seine (Seine-et-Marne), a zo un arzourez c'hall. Ober a ra sonerezh hag ivez sinema, sirk a-vremañ ha dañs.
Merzet da gentañ e-giz aktourez er film 120 battements par minute e 2017, kregiñ a reas gant ar sonerezh e 2018. Anvet e voe da-geñver Victoires de la Musique e 2020 er rummad « Révélation scène ». E miz C'hwevrer 2020 e teuas hec'h albom studio kentañ er-maez, Dévorantes e anv, ha goude-se Sauvage e miz Here 2022.

## Sonerezh

Sonerezh Aloïse Sauvage a zeu dreist-holl eus ar rap. Awenet eo gant Diam's pe Stromae ivez. Dre skridoù he c'hanaouennoù e komz Aloïse Sauvage eus ar garantez lesbian (evel war Jimy) pe eus an homofobiezh evel war Omowi (ur c'hoari gerioù evit Homo, oui !). Bez' ez eus ivez anv eus ezvezañs an tad e-barzh Papa, eus ar c'hrign-bev e-barzh Tumeur pe eus ar boan-spered gant Et cette tristesse.
Degas a ra Aloïse Sauvage da soñj en he c'hanaouennoù ez eus kalz revelourezh ha mennozhioù seksist war an dilhad ha neuz ar c'horf, ha komz a ra ivez eus ar stereotipoù jener rediet d'ar merc'hed. Souten a ra al luskad #MeToo hag e engouestloù. En em dermeniñ a ra evel ur plac'h venelourez.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ «Aloïse Sauvage : à fond ! », war www.franceinter.fr
* ↑ Aloïse Sauvage, « Caméléon », Le 1 hebdo,‎ 11 a viz Gouere 2018,
* 1 2 Julien Goncalves, « Aloïse Sauvage en interview : "Il y a de plus en plus de femmes fortes qui s'affirment" », Charts in France,‎ 1$^{añ}$ a viz Meurzh 2020
* ↑ Terrafemina, « On a parlé lesbianisme, crop top et déconstruction avec Aloïse Sauvage », war www.terrafemina.com
# Milou

Milou a zo ki gwenn Tintin. Heuliañ a rafe e vestr betek ar marv. Gallout a ra komz, met al lennerien hepken a c'hall gouzout petra a lavar. Kompren a ra ivez ar pezh a lavar an dud. Sot eo gant an eskern, gwrac'h eo gant ar c'hig ha n'eo ket a-enep lapañ alkol a-wechoù, wiski « Loch Lomond » dreist-holl.
En albom kentañ troet e brezhoneg Ar 7 Boullenn strink e oa anvet Moutig, met war-lerc'h eo bet anvet Milou evel en embannadur orin.

## Gwelet ivez

* Troioù-kaer Tintin
# Timbroù Nauru
## Timbroù Nauru

Un enezenn vihan eus ar Meurvor Habask eo Nauru, lec’hiet e kreizteiz an Inizi Marshall.
Trevadennet eo bet gant Alamagn adalek 1888, ha dindan melestradurezh alaman an Inizi Marshall e chomas betek 1914.
Digoret e oa bet ar burev-post kentañ war an enezenn e 1905, hag implijet e veze gant timbroù Inizi Marshall.
E deroù an Eil Brezel-bed tilestras soudarded Aostralia e Nauru hag a voe roet un dermen da vat da impalaeriezh Alamagn e 1918. Gant Aostralia e voe moullet timbroù dreistmoullet gant N.W. PACIFIC ISLANDS ( = Inizi Gwalarn ar Meurvor Habask) etre 1914 ha 1916.
Gouarnamant Breizh-Veur a gemeras kontrol an enezenn neuze ha timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant NAURU a voe embannet e miz Here 1916. Fiziet e voe melestradurezh Nauru e Zeland-Nevez, Aostralia hag ar Rouantelezh-Unanet e 1924 gant Kevredigezh ar Broadoù, gant statud ur rann eus an Trust Territory (= Tiriad fiziet gant an A.B.U.) goude 1944.
Emren e voe Nauru d’ar 1añ a viz Genver 1966 ha dizalc’h daou vloaz goude. Bihanañ republik ar bed eo.
Timbroù Republik Nauru a voe embannet adal 1968 gant timbroù 1966 dreistmoullet gant REPUBLIC OF NAURU. Gouestlet e veze danvez an timbroù boutin da sevenadur, loened ha gweledvaoù ar vro e-pad ar bloavezhioù kentañ. Un timbr isipisial a vez embannet da vare Nedeleg. Tamm ha tamm n’eo mui an embann timbroù ur respond da ezhommoù an annezidi met ur varc’hadourezh a zegase arc’hant dastumerien an estrenvro. War-dro 380 timbr a voe embannet gant Stad vihan Nauru (9811 annezad e 2022) etre 1968 ha 1998.

## Pennad kar

* Timbroù Inizi Marshall
# DeVlag

An Deutsch-Vlämische Arbeitsgemeinschaft ("Strollad Labour Alaman-Flamank" ; izelvroeg : Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap), brudetoc'h dre an teskanv DeVlag, a oa ur strolladig a-du krenn gant an naziegezh ha kenlabourer hag oberiant e Flandrez e-kerzh dalc'herezh alaman Belgia.
Savet e oa bet e 1936 gant ar gelennerien skol-veur Jef Van de Wiele ha Rolf Wilkening evel kevredigezh sevenadurel o klask diazezañ eskemmoù studierien ha kelennerien etre Skol-veur gatolik Leuven ha hini Köln.
Er bloavezhioù 1930 e oa kantadoù a izili. E miz Mae 1940, goude aloubadeg Belgia gant Alamagn, DeVlag a oa kroget da vezañ arc'hantaouet gant an SS, hag adaozet e voe en un aozadur nazi. Da gentañ e oa bet graet dre guzh. An SS-Obergruppenführer alaman Gottlob Berger a oa bet lakaet goude-se da vezañ prezidant DeVlag, ha dre-se e oa bet lakaet ofisiel e oa ar strolladig un is-skourr eus an SS.

## DeVlag ha VNV

Tuadur DeVlag war-zu an SS en doa fuloret ar Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV), aozadur pennañ ar c'henlabourerezh gant an Alamaned e Flandrez dalc'het. Ar VNV a oa bet o harpañ DeVlag da gentañ evit e oberennoù "sevenadurel". Met ar VNV, hag a oa broadelour flamank, a oa o klask kaout ur Flandrez dieubet, ha marteze an Dietsland (Izelvroioù bras), ur wech echuet ar brezel ha trec'h an nazied.
Van de Wiele, eñ, ne wele an izelvroeg nemet evel ur rannyezh eus an alamaneg hag ar bobl flamank evel ul lodenn eus ar « ouenn alaman ». DeVlag a wele ar vroadelourien flamank pe izelvroat evel proviñselourien hepken, hag embann a rae sklaer e oa ret stagañ Flandrez ouzh ar Reich meur alaman.
Ar VNV en doa ivez gwriziennoù kristen, tra ma oa ideologiezh an DeVlag hini an SS a oa enep-kristen. Tra ma oa DeVlag o kendeuziñ gant an SS hag o labourat donoc'h-donañ gant ar Germaansche SS in Vlaanderen, ar VNV a oa harpet gant dalc'herezh milourel ar Wehrmacht (Militärverwaltung) ha gant penn ar gouarnamant milourel Alexander von Falkenhausen.

## Notennoù ha daveennoù

* 1 2 (2009) The Oxford handbook of fascism. Oxford University Press. 483 p. ISBN 978-0-19-929131-1.
* ↑ (2010) Political History of Belgium: From 1830 Onwards. Asp / Vubpress / Upa. 203–204 p. ISBN 978-90-5487-517-8.
# You'll Never Walk Alone

You'll Never Walk Alone zo ur ganaouenn savet gant an daou sonaozer stadunanat Oscar Hammerstein II (evit ar gerioù anezhi) ha Richard Rodgers (evit an ton anezhi) e 1945.
Deuet eo da vezañ ur standard, bet adkanet gant meur a arzour hag aet da gan un nebeud kleuboù mell-droad, al Liverpool Football Club en o zouez.

## Istor ar ganaouenn

Da gentañ-penn e oa bet savet evit ar gomedienn war gan Carousel a oa bet krouet e Broadway ma veze kanet gant an aktourez stadunanat Christine Johnson. Berzh he devoa graet ar ganaouenn er Stadoù-Unanet Amerika en abeg d'ar mare : ne oa ket peurechu an Eil Brezel-bed hag ur bern tud a chome ur c'har dezhe war dalbennoù Europa pe ar Meurvor Habask c'hoazh.
Gant ar strollad eus Liverpool Gerry and the Pacemakers e oa bet kanet e 1963 ha ne badas ket pell a-raok ma'z eas da gan ofisiel suporterien ar c'hleub lec'hel kerkent ha 1964. Un enrolladur eus o c'hanioù a gaver e dibenn ar ganaouenn Fearless (en albom Meddle (1971)) gant ar strollad Pink Floyd.
D'ar 4 a viz Du 2001 e oa bet kanet You'll Never Walk Alone gant Barbra Streisand da-geñver an Emmy Awards evit dougen bri d'an holl dud bet gloazet pe laeret o buhez digante e-kerzh Gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001.

## Liamm diavaez

* Ar gerioù war Metro Lyrics
* You'll Never Walk Alone gant Christine Johnson
* Kanet gant suporterien Liverpool e dibenn Fearless gant Pink Floyd