# Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne

Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne (galleg : Banc National d’Epreuve des Armes de Saint-Étienne), berraet a-wechoù e BNE, eo eskemmez amprouiñ nemetañ Bro-C’hall. Krouet e oa bet e 1782 diwar un diviz gant Loeiz XVI. Hiziv-an-deiz eo meret gant Kambr Kenwerzh ha Greanterezh Lyon Roanne.

## Labour

Amprouiñ a ra an eskemmez an armoù-tan sivil (evit ar chase hag ar sportoù tennañ evit al lod brasañ anezhe) hag ar munisionoù a erru war marchad Unaniezh Europa dre Frañs. Karget eo ivez da neptuañ an armoù diwar-c'houlenn ar mirdioù pe dastumerien. Abaoe 1988 e kinnig ivez ur servij evit amprouiñ bannouriezh dibenn bannadelloù ouzh dafar ha danvezioù a bep seurt, jiledoù enep-boledoù, tokarnoù, karroñserezh trenioù pe kirri-nij, gwer hobregonet en o zouez.
Ur gurunenn dezhi tri beg a gaver war ar stampilhoù implijet er BNE, stag alies ouzh arouezioù all hervez ar mare.

## Istor

Adalek eil hanterenn an XVIIvet kantved e klaskjas rouaned Bro-C’hall normalizaat ar c’hanolioù implijet en arme hag amprouiñ anezhe a-raok o implij war an dachenn evit surentez ar soudarded. E deroù an XVIIIvet kantved e teuas tamm-ha-tamm da vezañ ur redi. Armeurerien Saint-Étienne, a oa dija ur greizenn broduiñ armoù-tan a-bouez er rouantelezh, a grouas eskemmezioù amprouiñ. An hini kentañ anavezet ganeomp a voe savet e 1743 gant un den anvet Pierre Girard.
E 1764 e voe embannet un dekred gant Loeiz XIV evit ma vije produet an armoù-tan evit ar brezel en ur vichererezh roueel, hag a zeuio da vezañ Michererezh Armoù Saint-Étienne. Cheu a savas e-mesk armeurerien ‘zo hag a felle dezhe kenderc’hel da broduiñ armoù evit ar chase hag ar marc’had sivil hepken. C’hoant o doa da chom emren. E 1782 e voe aotreet dezhe gant Loeiz XVI kaout un eskemmez amprouiñ distag diouzh hini an armoù milourel. Deiziad ganedigezh ofisiel eskemmez amprouin Saint-Étienne eo.
D’ar poent-se e veze amprouet kanolioù an armoù hepken. Da vare an Dispac’h gall e voe tennet ar privilajoù stag ouzh amprouiñ an armoù hag ehanet an obererezh, met adkregiñ a reas e 1797 diwar c’houlenn an armeurerien, a gave dezhe e oa un arguzenn a-bouez evit gellet gwerzhañ o froduerezh. Un ensavadur prevez e chomas betek 1856, pa voe fiziet an obererezh e Kambr Kenwerzh Saint-Étienne a-drugarez d’un dekred impalaerel. Desachañ a reas muioc’h-mui a atalieroù armerezh er gêr.
War-dro ar bloavezhioù 1880 e cheñchas mont en-dro an armoù-tan : abalamour d’ar gwikefreoù tennata e voe kroget da amprouiñ kulasenn an armoù ouzhpenn o c’hanol. E 1895 e tivizas an armeurerien lakaat amprouiñ an armoù en o fezh. Savadurioù nevez a voe savet etre 1903 ha 1908 evit respont da gresk marc’had an armoù. E 1910 en em vodas un nebeud broioù evit krouiñ ar C.I.P. ha bezañ a-du war reolennoù boutin war an armoù-tan hag ar munisionoù. Reolennoù ar C.I.P. a vez heuliet c’hoazh gant eskemmez amprouiñ Saint-Étienne. Hemañ a voe uhel e obererezh e-pad ar Brezel-bed Kentañ, evit an armoù milourel ar wech-mañ.
Adalek 1973 e voe serret eskemmez amprouiñ Pariz hag ar re vihanoc’h a gaved e Frañs : hini Saint-Étienne a zeuas da vezañ an hini nemetañ er vro diwar neuze. Dilojañ a reas e 1988 da dakad greantel Molina Nord, e-lec’h m’emañ bremañ c’hoazh. Ur 25 den bennak a labour eno.

## Liammoù diavaez

* (fr)(en) Lec'hienn ofisiel BNE Saint-Étienne

## Daveennoù

* 1 2 3 4 (fr) Le banc d'épreuve des armes de Saint-Etienne, Forez Info, 28/02/2010 (lennet d'an 03/02/2025)
* ↑ (fr) France - Anciens poincons d'épreuves war lec'hienn ar C.I.P., 2001 (pellgarget d'an 03/02/2025)
* ↑ (fr) BUIGNE Jean-Jacques, Les marques d’épreuves peuvent permettre de dater une arme, UFA (lennet d'an 03/02/2025)
* 1 2 3 4 (fr) Découvrir notre histoire war lec'hienn ar BNE (lennet d'an 03/02/2025)