# Louaneg

Louaneg :
| Bourk Louaneg gwelet eus Perroz ||
| Anv gallek (ofisiel) | Louannec |
| Bro istorel | Treger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Lannuon |
| Kanton | Perroz-Gireg |
| Kod kumun | 22134 |
| Kod post | 22700 |
| Maer Amzer gefridi | Gervais Égault 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Lannuon-Treger Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Treger ha Goueloù |
| Lec'hienn Web | (fr)Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 086 ann. (2020) |
| Stankter | 222 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 47′ 41″ Norzh 3° 24′ 34″ Kornôg / 48.7947222222, -3.40944444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 90 m bihanañ 0 m — brasañ 108 m |
| Gorread | 13,91 km² |
| Louaneg ||
| kemmañ |
Louaneg a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor, stok ouzh Perroz-Gireg, e Treger. E-kichen ar mor emañ, e-tal bae Perroz. Plaen eo an dachenn dre-vras.

## Douaroniezh

* War aod Mor Breizh emãn Louaneg, e Bro-Dreger, etre Perroz ha Trelevern.

## Anv

* Bernard Tanguy ː Loguanoc, 1160; Lohanec, Lohannec, 1330; Loanec, c. 1330; Louhannec, 1399; Louanec, fin XIVvet
* Erwan Vallerie ː Loguanoc, XIII$^{vet}$; Lohanec, Lohenec, Lohannec, Lohane, Lohaneuc, Louanec, Loanec, 1330; Louennec, Louvanec, Louuanec, 1371; Louvannec, Lovanec, 1371; Louanec, 1395; Louannec, 1516; Louanec, 1592, 1630; Lohanech, 1636, 1709;
Gerdarzh Marteze diwar un anv den Louan; met chom a ra diasur.

## Ardamezioù

* Rannet ː ouzh 1 sourinet etre aour ha gul, e vanal ed en argant balirant ; ouzh 2 en glazur e gebrenn en aour heuliet ouzh kab gant ur skravig en sabel hag ouzh beg gant teir bezantenn en argant war o gin ; e gab en argant karget gant pemp brizhenn erminig.
* Sturienn ː A-raok bepred

## Istor

Louaneg a zo ur gumun labourerien-douar.
Kozh eo ar bourk. Kroget he deus ar vuhez eno e maread amzer nevez ar maen. Kavet zo bet restajoù ul lec'h d'ober holen, roudoù eus ar C'halianed. Er bloavezhioù 500 e oa bet savet ur c'hreñvlec'h gant aotrou Koadgwezheneg war an dosenn. En XII$^{vet}$ kantved e oa bet savet an iliz kentañ gant Sant Erwan, person eno eus 1292 betek e varv e 1303. Dindan aotrouniezh Barac'h abaoe an X$^{vet}$ kantved e tremen dindan daouarn an tiegezh Tournemine hag hini Philippe, gant ar Gozhkêr eus Plounevez-Moedeg hag evit echuiñ gant ar Peltour eus Rozambaou e 1688. Gant an Dispac'h e teu Louaneg da vezañ ur gumun e 1790. En amzer a-vremañ emañ ar gumun war ziorren, ur gumun hag a brofit eus an touristerezh e Perroz hag eus kêr Lannuon evit al labour. Adalek 1885 en doa ar skrivagner brudet Ernest Renan un eil ti eno, betek e varv en 1892.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 69 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,44% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe unan anezhe, ur soudard eus ar 1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel, e Rossignol e Belgiad’an 22 a viz Eost 1914.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas unnek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel; lazhet e voe tri rezistant er gumun en un emgann ouzh an Alamaned d'an 9 a viz Even 1944.

### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas tri milour er Viêtnam.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An daol-vaen.
* Taol-vaen Barac'h.
* Tour-tan Nantouar gwelet eus an aod
* Iliz Sant Erwan.
* Maner Barac'h.
* Banniel Sant Erwan en iliz.
* Iliz. Sant Erwan, etre an hini pinvidik hag an hini paour.
* Ur maen eus oadvezh an houarn, a vez graet “bez Arzhur” anezhañ, staliet bremañ en iliz, a zo un enskrivadur latin ha henvrezhonek warnañ (moarvat eus ar VI$^{vet}$ pe ar VII$^{vet}$ kantved): Disideri fili Bodognous.
E Louaneg ez eus un iliz kozh, tour-tan Nantouar hag ar bourk kozh.
* Iliz katolik Sant Erwan, adsavet etre 1896 ha 1898.
* Maner Barac'h (XV$^{vet}$-XVII$^{vet}$); bet enrollet an 22 Meurzh 1930.
* Maner ar Gosker (XV$^{vet}$ -XVIII$^{vet}$); ul lodenn bet enrollet ar 5 Here 1964.
* Maner Kermabon, aet da feurm.
* Maner Kernu, aet da feurm.
* Traezhenn Nantouar.
* Monumant ar re varv er vered e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha Brezel Indez-Sina) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Monumant ar Rezistanted marvet e 1944, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Erwan Helouri (Sant Erwan) zo bet person eno.
* Ernest Renan, skrivagner ganet e Landreger.
* Jean Psichari, lizheregour (mab-kaer Ernest Renan); (Odessa, 1854 / Pariz, 1929).
* Loeiz ar Floc'h, beleg katolik breizhat, barzh, prederour hag embanner, anavezet dindan e anv-pluenn Maodez Glanndour, aet da anaon d'ar 25 a viz Du 1986 e Louaneg.
* Madalen Saint Gal de Pons (1907-1994), barzhez Benead, skrivagnerez, ha gouarnourez Maodez Glanndour.
* Parrez orin Edouarzh Ollivro, maer Gwengamp, kannad, hag oberour Pikoù, mab e dad.
* Stéphanie Stoll, prezidantez Diwan.

### Ardamezeg ar familhoù

| de Barac'h, aotrounez al lec'h se e Louaneg | En argant e varc'h distern ha skoelf en sabel (siell 1306). Neuz all : en gul e deir sourin en aour. |
| de Barac'h, aotrounez al lec'h ha Portzven | Dougen a ra ur groaz dentek ouzh kab, heuliet ouzh kab gant daou beul dentek hag ouzh beg gant teir c'housourin dindan ar groaz (siell 1381); livioù disanvet. [PPC] |

## Brezhoneg

* Betek penn kentañ ar bloavezhioù 2010 e oa ur strollad c'hoariva e brezhoneg gant al Louanigoù ; ganto vefe bet c'hoariet sketchoù Maria Prat.
* Ur skol Diwan a zo e Louaneg abaoe 2006.
* E distro-skol 2024 e oa 32 skoliad enskrivet er skol Diwan (14,5 % eus skolidi ar gumun evit ar pezh a sell ouzh ar c'hentañ derez).
* E 2013 eo bet krouet ur gevredigezh kentelioù evit an dud deuet, Skol al louarn.
* Testenioù annezidi Louaneg da geñver a brezhoneg a zo da lenn (e galleg) war (fr)lec'hienn Jean-Paul Simon.

## Sport

Er bloaz 2002 e oa bet kendeuzet skipailh mell-droad Louaneg gant hini Perroz, ha savet Unvaniezh Sportel Perroz-Louaneg. Ur c'hleub Marc'h-houarn Treuz Bro (MTB) zo ivez, ur skol vag dre lien, ur c'hleub badminton, mell-dorn, tennis, jiminas, yoga ha karate.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn ar gumun
* (br)Louaneg war lec'hienn Geobreizh
* (fr)L'histoire d'un village, lec'hienn Jean-Paul Simon.

## Levrlennadur

* (fr)Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Les Universels Gisserot. 2000
* (fr)Pierre Barbier : Le Trégor historique et monumental. Les Presses bretonnes. Saint-Brieuc. 1960
* (fr)René Couffon : Recherches sur les églises primitives. Société d'Emulation des Côtes-du-Nord. Bulletins & Mémoires. Tome LXXV. 1945-1946
* (fr)Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
* (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
* (fr)Jean-Yves Le Moing : Noms de lieux de Bretagne. Christine Bonneton Editeur. 2007
* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Hervez Froger ha Presensé ː en argant ha gul.
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (en)The Inscriptions of Early Medieval Brittany, Celtic Studies Publications, 2000.
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (br)Distro-skol ar c’helenn divyezhek