# Luger P08

Al Luger Parabellum zo unan eus ar pistolennoù damaotomatek kentañ. Ijinet e voe en Impalaeriezh Alaman e 1898 gant Georg Luger. Produet e voe gant an embregerezh alaman Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken eus 1908 betek 1942, hag adalek ar bloavezhioù 1970 gant Mauser.

## Istor

Savet e voe ar P08 e 1898 gant Georg Luger diwar ar bistolenn Borchardt C93. Kambret e oa da gentañ e e 7,65 mm Parabellum, ur munision deveret eus ar 7,65 mm Borchardt implijet er bistolenn Borchardt C93. Diwar c'houlenn implijerien hag a veaje alies en Afrika e voe azasaet he c'hambr evit degemer munisionoù 9 mm Parabellum galloudusoc'h a-enep loened gouez ar c'hevandir. An daou galibr a voe implijet er penn-kentañ.
E 1904 e voe dibabet ar bistolenn evel arm standart gant ar Kriegsmarine dindan an anv P04. E ganol (152 mm) a oa un tamm hiroc'h evit hini ar P08 hag ur c'houch div bellder a oa (100 metr ha 200 metr). Pezhioù zo er P04 n'haller ket montañ war ar P08.
An arme alaman a zibabas an adstumm P08 kambret e 9 mm dezhi ur c'hanol 102 mm. Evit soudarded ar c'hanolierezh e voe dibabet un adstumm all, hiroc'h e c'hanol (203 mm), anvet LP08 (Lange Pistole 08) ha lesanvet Luger kanolierezh. Adstummoù all a voe savet ivez evit ar siviled, da skouer unan "karabinenn" dezhi ul lamm a c'halled distagañ.
Dont a ra hec'h anv Parabellum eus an dro-lavar latin Si vis pacem, para bellum (Ma fell dit kaout peoc'h, aoz ar brezel). Lizherennoù kentañ niverenn delegraf an embregerezh armoù DWM (Deutsch Waffen und Munitionen Fabrik) e oa ivez.
Emporzhiet e voe e Stadoù-Unanet Amerika gant an embregerezh Stoeger, a roas an anv Luger dezhi hag a savas stummoù all anezhi e .22 Long Rifle da skouer. Ar romantoù polis hag ar filmoù amerikan a vrudas an anv Luger a vez implijet kalz eno. Ar munisionoù 7,65 mm Parabellum ha 9 mm Parabellum a zo anvet .30 Luger ha 9 Luger eno evit ar memes abeg. Diwar levezon ar soudarded amerikan deuet da Europa da vare an Eil Brezel-bed hag a-drugarez da filmoù Hollywood e raer kalz gant an anv-mañ en Europa abaoe ar bloavezhioù 1950 ha 1960.
Implijet e voe an arm er Brezel-bed Kentañ koulz hag en Eil Brezel-bed gant an arme alaman. Bet eo bet arm-dorn standart en Alamagn hag e Suis. E Frañs e voe pourveziet an Archeriezh Vroadel, an Tirlu ha Prefeti Polis Pariz ganti etre 1945 ha 1955. Ar 5.000 arm implijet a zeue evel ar Walther P38 eus an uzinoù Mauser seizet gant Bro-C'hall.

## Implijerien ofisiel al Luger P08 (9 mm Parabellum)

* Aljeria
* Alamagn : eus 1908 betek 1945 en arme hag er polis
* Republik Demokratel Alamagn : goude 1945 evit ar polis
* Bolivia
* Bro-C'hall
* Bulgaria
* Chile
* Estonia : etre 1919 ha 1939
* Finland : M/23PB gant ur c'hanol 9 mm nevez
* Gres
* Iran : stummoù 1314 ha Lange P08 (goude 1935)
* Israel
* Iwerzhon
* Libia : adalek 1951
* Liban
* Norvegia : goude 1945
* Polonia : goude 1945
* Portugal : M/910 ha M/943
* Roumania : goude 1945
* Spagn : da vare brezel Spagn
* Taiwan : a-raok 1949
* Tchad : Archeriezh goude 1960
* Turkia : 1934
* URSS : goude 1945, armoù tapet digant ar Wehrmacht
* Yougoslavia : goude 1945

## Sevenadur

Daoust dezhi bezañ bet implijet gant broioù all hag e prantadoù all eus an Istor eo stag al Luger P08 ouzh skeudenn an ofiserien alaman da vare an Eil Brezel-bed. Arouezioù-trec'h priziet e oant en arme amerikan : soudarded zo a oa prest da baeañ sammadoù uhel evit degas unan gante d'ar gêr. An arm a c'haller implijout e meur a c'hoari video, en o zouez ar rummadoù brudet Medal of Honor, Call of Duty pe Battlefield.

## Levrlennadur ha liammoù diavaez

* (fr) HENROTIN Gérard, La Connaissance du Luger, Éditions H&L - HLebooks.com,1996
* (fr) MALHERBE Michel, Les Pistolets Luger, Crépin-Leblond, 2009
* (fr) Diellfilmoù Histoire du Parabellum de Luger : 1898-1918 ha 1918 - hiziv war ar chadenn Le feu aux poudres

## Daveennoù

* ↑ (en) BODINO Mauro, Introductory article war The Artillery Luger (lennet d'ar 24/01/2024)
* ↑ "The most eagerly sought trophies were Luger pistols. If anyone wanted a Luger, one officer remarked, he had to ‘shoot the German himself and catch him before he fell’. Back at the beach sailors were paying $135 and there was talk of offers as high as $250, a great deal of money at the time. An enterprising sergeant from the 2nd Armored Division brought back to the beach a truck-load of captured weapons and bartered them for 100 pounds of instant coffee, a commodity which American tank troops regarded as body fuel." e D-Day : The battle for Normandy, BEEVOR Anthony, Penguin Books 2009