# Sarzhav

Sarzhav :
| Porzh al Lojoù. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Sarzeau |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Sarzhav (betek 2015) Sine (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 56240 |
| Kod post | 56370 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Marc Dupeyrat 2021-2026 |
| Etrekumuniezh | Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Gwened |
| Lec'hienn Web | (fr)Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 9 068 ann. (2022) |
| Stankter | 151 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 31′ 41″ Norzh 2° 46′ 07″ Kornôg / 47.5280555556, -2.76861111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 21 m bihanañ 0 m — brasañ 42 m |
| Gorread | 60,23 km² |
| Sarzhav ||
| kemmañ |
Sarzhav zo ur gumun eus Breizh e departamant ar Mor-Bihan. Penn kanton e oa betek 2015.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Sarzeau, 1260; Sarzau, 1341, 1395, 1407, 1453, 1516; Serzau, 1630; Sarzeau, 1636

## Ardamezioù

* Rannet : ouzh 1 en glazur e deir flourdilizenn en aour (Bro-C'hall), ouzh 2 erminiget (Breizh), e gab en gul karget gant ul lestr greiet, goueliet ha flammet en aour.
* Ardamezioù 1789
* Ger-stur: A fluctibus opes "Eus ar mor (e teu) ar binvidigezh".

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe kumun Sarzhav diwar parrez Sarzhav e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Sarzhav da benn ur c'hanton, hini Sarzhav; teir c'humun a oa ennañ: Arzhon-Rewiz, Lokentaz ha Sarzhav; e Bann Gwened e oa. Miret e voe ar c'hanton dindan anv Kanton Sarzhav ivez ha lakaet e voe Sarzhav en Arondisamant Gwened e 1800, gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe kumun Sant-Armael d'an 22 a viz Mae 1858 diwar ul lodenn eus kumun Sarzhav.
* Krouet e voe kumun Tro-Park d'ar 6 a viz Ebrel 1864 diwar ul lodenn eus kumun Sarzhav.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 211 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 4,53 % eus he foblañs e 1911.
* Ur c'hamp-bac'h a voe digoret er gumun e 1914 evit derc'hel enbroidi eus ar stadoù o stourm ouzh Bro-C'hall ennañ$^,$$^,$.

#### Maroko

* Mervel a reas ur soudard e 1926.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 55 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* Caillibotte, maer ar gumun, a zilezas e garg e miz Eost 1941 peogwir e save a-enep d'an urzh nevez.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas seizh milour.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas pemp milour.

#### Liban

* Mervel a reas ur soudard e Beirout e 1983.

## Brezhoneg
### Ya d'ar brezhoneg

* D'an 20 a viz Kerzu 2006 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* D’an 28 a viz Du 2011 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.

### Deskadurezh

* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 1993.
* E distro-skol 2024 e oa 42 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (8,4 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Monumantoù ha traoù heverk
### Ragistor

* Peulvan Kervilarz.
* Peulvan Boderin.

### Krennamzer

* Kastell Susinioù.

### Relijion gatolik

* Chapel an Iniz.
* Iliz katolik Sant Saturnin.

### Monumantoù ar re varv

* Er vourc'h, luc’hskeudenn. Dioueliet e voe d’an 23 a viz Ebrel 1922, e Brilhag, luc’hskeudenn hag e Perwiz.

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Kanada Rouantelezh-Unanet | Bro Niver a soudarded Kanada 1 (Aerlu) Rouantelezh-Unanet 1 (Tirlu) Hollad 2 Marvet e oant e-pad an Eil Brezel Bed, hini an Tirlu d'an 28 a viz Meurzh 1942 e-pad an Oberiadenn Chariot, hini an Aerlu d'ar 16 a viz Du 1942. |

## Melestradurezh

* An ti-kêr.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2021 | → bremañ | Jean-Marc Dupeyrat | | |
| Meurzh 2008 | 2021 | David Lappartient | Unvaniezh evit ul Luskad Poblel | Kuzulier-departamant Kanton Sarzhav |
| 2001 | Meurzh 2008 | | Tu-dehou, distrollad | |
| 1989 | 2001 | Yves Borius | | Kefridiad |
| 1941 | ? | Elie de Langlais | | |
| 1914 | ? | Elie de Langlais | | |
| 1989 | 2001 | Yves Borius | | |
| 1852 | ? | Amédée de Francheville | | Kuzulier-departamant Kanton Sarzhav |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* Alain-René Lesage, skrivagner gallek a Vreizh, d'an 8 a viz Mae 1668.
* Claude-Vincent Cillart de Kerampoul, geriadurour brezhonek, e 1686.
* Zavier Langleiz, arzour ha skrivagner, d'ar 27 a viz Ebrel 1906.
* Jeanne Le Mithouard.
* Paul Helleu.
* Marie Lefranc.

### Ardamezeg ar familhoù

* du Bahuno
* Aotrounez Lannouëdic
* En sabel e vleiz tremenant en argant leinet gant ur greskenn ivez en argant.
* Baudouin
* Aotrounez Keraudren
* En gul e nav c'hanochenn en argant; 3, 3, 2, 1; e c'hrenngonk en argant karget gant ur c'hanochenn en gul
* Drouillard
* Aotrounez Kerlen
* En glazur e dri aval-pin en aour

## Gevelliñ

* Dahlem (Alamagn) abaoe 2007

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Ti-kêr Sarzhav

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995
* ↑ (fr)Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes du Morbihan. 1999
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 368
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Sarzhav - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14
* 1 2 (fr)Memorialgenweb – Monumantoù ar re varv er vourc'h, e Brilhag hag e Perwiz
* ↑ (fr)diwar ar raktres bet graet gant ar gouarnamant gall e 1913, Jean-Claude Farcy, Les camps de concentration français de la première guerre mondiale (1914-1920), Pariz, Anthropos Economica, 1995
* ↑ (fr)Kalz anezhe a oa fichennaouet er c'harnedoù "A" (dilezet e oa bet hemañ e 1909), pe "B"
* ↑ (fr)1914 - 1918 - Des champs aux tranchées, Liv'Editions, Ar Faoued, 1998, pajenn 135
* ↑ (fr)Annik Le Guen, Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy, Miz Kerzu 1993
* ↑ (fr)Memorialgenweb – Monumant ar re varv er vourc'h
* ↑ (fr)Memorialgenweb – Monumant ar re varv er vourc'h
* ↑ (fr)Memorialgenweb – Monumant ar re varv er vourc'h
* ↑ Ofis Publik Ar Brezhoneg
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (en)Commonwealth War Graves Commission
* ↑ (fr)Pol Potier de Courcy, Nobiliaire et armorial de Bretagne, p. 34.
* ↑ (fr)Pol Potier de Courcy, op. cit., p. 348.