OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Saint-Germain-en-Laye

Saint-Germain-en-Laye :
| Ar c'hastell. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Enez-Frañs |
| Departamant | Yvelines |
| Arondisamant | Saint-Germain-en-Laye (pennlec'h) |
| Kanton | Saint-Germain-en-Laye (pennlec'h) |
| Kod kumun | 78551 |
| Kod post | 78100 |
| Maer Amzer gefridi | Arnaud Péricard 2017-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Saint Germain Boucles de Seine |
| Lec'hienn web | www.saintgermainenlaye.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 45 286 ann. (2022) |
| Stankter | 872 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 22 m — brasañ 107 m |
| Gorread | 51,94 km² |
| kemmañ |
Saint-Germain-en-Laye zo ur gêr hag ur gumun eus Bro-C'hall, en departamant Yvelines, er c'hornôg da Bariz, er rannvro Enez-Frañs.

## Istor

* Kresket eo bet ar gumun d'ar 1añ a viz Genver 2019 goude bezañ bodet gant Fourqueux d'ober ur gumun nevez.

## Melestradurezh

Roll ar maered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 2017 | → bremañ | Arnaud Péricard | LR | |
| 1999 | 2017 | Emmanuel Lamy | UMP | |
| 1977 | 1999 | Michel Péricard | RPR | Gazetenner Kannad (1978-1999) |
| 1965 | 1977 | Jean Chastang | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Gevelliñ

* Aschaffenburg (Alamagn) abaoe 1975
* Témara (Maroko) abaoe 1982
* Ayr (Rouantelezh-Unanet) abaoe 1984
* Winchester (Massachusetts) (Stadoù-Unanet) abaoe 1990
* Konstancin-Jeziorna (Polonia) abaoe 1992

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel ar gumun
* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Recueil des actes administratifs de la préfecture des Yvelines, 20 Kerzu 2018
# Plocealauda

Plocealauda :
| Plocealauda affinis, luc'hskeudennet e Park broadel Yala (gevred Sri Lanka). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Plocealauda Alström et alii, 2023 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Plocealauda a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2023 gant an evnoniour svedat Per Alström (1961-) hag e genlabourerien.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pemp spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad :
* Plocealauda affinis,
* Plocealauda assamica,
* Plocealauda erythrocephala,
* Plocealauda erythroptera,
* Plocealauda microptera.

## Rummatadur

Renket e veze an holl spesadoù er genad Mirafra kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Plocealauda (lennet e-barzh d'ar 5 a viz Genver 2025).
* ↑ (en) Alström, P.; Mohammadi, Z.; Enbody, E.D.; Irestedt, M.; Engelbrecht, D.; Crochet, P.-A.; Guillaumet, A.; Rancilhac, L.; Tieleman, B.I.; Olsson, U.; Donald, P.F. & Stervander, M.. 2023. Systematics of the avian family Alaudidae using multilocus and genomic data. Avian Research (advanced online publication) doi: 10.1016/j.avrs.2023.100095
# Hokuto no Ken

Hokuto no Ken (japaneg : 北斗の拳, romanekadur Hepburn: Hokuto no Ken, "Meilh-dorn ar C'harr Kamm Bras") zo ur manga shōnen treset gant Testuo Hara ha skrivet gant Buronson. Embannet e voe adalek 1983 betek 1988 er gelaouenn Weekly Shōnen Jump gant an ti-embann Shūeisha. Embannet e oa bet e stumm tankōbon goude bezañ bet embannet a-dammoù er gelaouenn Weekly Shōnen Jump perc'hennet gant Shueisha. Ragembannet e oa bet e 245 niverenn eus ar gelaouenn etre 1983 ha 1988 ha goude-se e stumm 27 tankōbon. An istor a dremen en ur bed goude an apokalips, goude ur brezel nukleel. Kenshiro, an dudenn bennañ, a zo hêr un arz emgannañ marvus anvet Hokuto Shinken, a ro an tu da lazhañ an dud dre skeiñ rik e lodennoù eus ar c'horf. An dud a vez tizhet a vez alies o tarzhañ gant o c'horf diroget. Kenshiro a glask talañ ouzh gangoù feuls-diroll, torfedourien, mistri brezel a vez o tennañ gounid eus an darvoudoù evit seveniñ obererezhioù fall. Raloc'h e vez o stourm a-enep tud mistri war arzoù emgannañ. Ar manga a zo bet gwerzhet ouzhpenn 100 milion a skouerennoù anezhañ, ar pezh a ra eus an heuliad an hini gwerzhetañ a-viskoazh. Ar manga-se zo gwelet evel unan eus ar re gant ar muiañ a levezon a-viskoazh ivez.
# Noordpene

Kumunioù Frañs :
| Anv izelvroek | Noordpene |
| Anv flandrezek kornôgel | Nôordpene |
| Anv ofisiel | Noordpeene |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Cœur de Flandre |
| Kanton | Wormhout |
| Kod INSEE | 59436 |
| Kod post | 59670 |
| Maer | Thierry Dehondt-Bedague |
| Amzer-gefridi | 2020-2026 |
| Gorread | 17,12 km² |
| Led | 50° 48' 23" Norzh |
| Hed | 02° 23' 53" Reter |
| Uhelder kreiz | 27 m |
| Uhelder bihanañ | 0 m |
| Uhelder brasañ | 68 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 812 (2022) |
| Stankter | 47 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | (fr)noordpeene.com |
Noordpene en izelvroeg, Nôordpene e flandrezeg kornôgel, anv ofisiel e galleg: Noordpeene, zo ur gumun e Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.

## Istor
### XVII$^{vet}$ kantved

* Obeliskenn an emgann.
* Emgann ar Pene, pe Emgann e-tal Kassel, d'an 10 ha 11 a viz Ebrel 1677.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* 75 milour eus ar gumun a varvas abalamour da fedoù-brezel.

#### Eil Brezel-Bed

* Tri milour ha c'hwec'h den nann-soudard a varvas abalamour d'ar brezel; savet e oa bet un diazlec'h bannañ fuc'helloù V1 d'an Alamaned e kêriadenn L'Hey.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv.
* Maen-bez izelvroek.
* An iliz katolik.
* Monumant ar re varv.
* Maen-bez izelvroek.
* Iliz katolik Sant Denez, luc'hskeudennoù.

## Sevenadur hag istor

* Ti an Emgann.
* Ti an Emgann, gouestlet da Emgann ar Peene ha d'ar vuhez hengounel en XVIII$^{vet}$ kantved.

## Melestradurezh

* ‎Ar maerdi.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| 2020 | → bremañ | Thierry Dehondt-Bedague |
| 2014 | 2020 | Jean-Claude Michel |
| Meurzh 1983 | 2014 | Jacques Drieux |
| Du 1967 | Meurzh 1983 | Germain Sockeel |
| Mae 1953 | Du 1967 | George Depaeuw |
| Here 1947 | Mae 1953 | Pierre Devulder |
| 1790 | ? | Joseph Duvet |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* Tijse-Tajse (Buisscheure,1765, Noordpene, 1842) marvailhour flandrezek.
* Camille Looten (Noordpene,1855, Rijsel, 1941), beleg katolik, pennlusker flandrezeg Frañs.
* Paul Hazard, (Noordpeene, 1878, Pariz, 1944), istorour.
* Mathieu Elias (1658-1741), livour.
* Louis de Backer (1814-1896), breutaer, barnour a beoc'h, ensellour ar monumantoù istorel, kentañ bes-kadoriad Komite Flamank Frañs.
* Joseph Duvet (1700-1803), julod, kentañ maer ar gumun.

## Dave ha notennoù

* 1 2 Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Ouvrages V1, V2 et V3 au Nord de la France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Ramphocoris

Ramphocoris :
| Ramphocoris clotbey, tresadenn gant Dresser. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Ramphocoris Bonaparte, 1850 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Ramphocoris a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet (e 1850) gant an evnoniour gall Charles Lucien Bonaparte (1803-1857).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad alc'hwedered er genad-mañ : Ramphocoris clotbey.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Ramphocoris (lennet e-barzh d'ar 5 a viz Genver 2025).
# Alc'hweder tek

Alc'hweder tek :
| Un alc'hweder tek, tresadenn gant Gould. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Genad : | Ammomanes |
| Anv skiantel ||
| Ammomanes cinctura (Gould, 1839) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An alc'hweder tek (liester : alc'hwedered tek) a zo ur spesad golvaneged, Ammomanes cinctura an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Melanocorypha cinctura (kentanv) da gentañ-penn (e 1839) gant ar skiantour saoz John Gould (1804-1881).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en un takad hag a ya eus Maroko da bPakistan :
* Ammomanes cinctura arenicolor, eus gouelec'hioù Norzhafrika da Sinai ha kornôg Arabia,
* A. c. cinctura, (Gould, 1839), er C'hab Glas,
* A. c. zarudnyi, e reter Iran, kreisteiz Afghanistan ha kreisteiz Pakistan.

## Liammoù diavaez

* (en) Ammomanes cinctura war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Ammomanes cinctura war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Pêrig Herbert, “Anvioù laboused Europa, pennad 10”, Hor Yezh niv. 206, Mezheven 1996, p. 9.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ammomanes cinctura.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Alc'hweder arvelen

Alc'hweder arvelen :
| Un alc'hweder arvelen, luc'hskeudennet en Israel. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Genad : | Ammomanes |
| Anv skiantel ||
| Ammomanes deserti (Lichtenstein, 1823) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An alc'hweder arvelen (liester : alc'hwedered arvelen) a zo ur spesad golvaneged, Ammomanes deserti an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Alauda deserti (kentanv) da gentañ-penn (e 1823) gant al loenoniour alaman Martin Lichtenstein (1780-1857).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an daou isspesad warn-ugent anezhañ en un takad hag a ya eus Maroko da gornôg India :
* A. d. akeleyi, e hanternoz Somalia,
* A. d. algeriensis, e hanternoz Aljeria, Tunizia, gwalarn Libia ha gwalarn Tchad,
* A. d. annae, e Jordania ha kreisteiz Siria,
* A. d. assabensis, e kreisteiz Eritrea, Etiopia ha gwalarn Somalia,
* A. d. azizi, e reter-kreiz Arabia,
* A. d. cheesmani, e reter Irak ha kornôg Iran,
* A. d. deserti, (Lichtenstein, 1823), eus reter Egipt da hanternoz Soudan,
* A. d. erythrochroa, eus kornôg Tchad da greiz Soudan,
* A. d. geyri, eus Maouritania da greisteiz Aljeria ha gwalarn Niger,
* A. d. insularis, e Bahrein,
* A. d. iranica, eus kreiz, kreisteiz, reter Iran da greisteiz Afghanistan ha kornôg Pakistan,
* A. d. isabellina, eus hanternoz Egipt da greisteiz Turkia, Siria, kreiz Arabia ha hanternoz, mervent Irak,
* A. d. kollmannspergeri, e biz Tchad ha kornôg Soudan,
* A. d. mya, e kreiz Aljeria,
* A. d. orientalis, e biz Iran, hanternoz Afghanistan, kreisteiz Turkmenistan, kreisteiz Ouzbekistan ha kreisteiz Tadjikistan,
* A. d. parvirostris, e biz Iran ha kornôg Turkmenistan,
* A. d. payni, e kreisteiz Maroko, mervent Aljeria,
* A. d. phoenicuroides, e gevred Afghanistan, reter Pakistan ha gwalarn India,
* A. d. samharensis, e biz Soudan, Eritrea ha kreisteiz Arabia,
* A. d. saturata, e kreisteiz Arabia,
* A. d. taimuri, e hanternoz Oman hag en Emirelezhioù Arab Unanet,
* A. d. whitakeri, e gevred Aljeria ha mervent Libia.

## Liammoù diavaez

* (en) Ammomanes deserti war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Ammomanes deserti war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Pêrig Herbert, “Anvioù laboused Europa, pennad 10”, Hor Yezh niv. 206, Mezheven 1996, p. 9.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Ammomanes deserti.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Eremalauda

Eremalauda :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Eremalauda W.L.Sclater, 1926 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Eremalauda a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1926 gant al loenoniour breizhveuriat William Lutley Sclater (1863-1944).

## Spesadoù

Daou spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad :
* Eremalauda dunni,
* Eremalauda eremodites.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Eremalauda (lennet e-barzh d'ar 5 a viz Genver 2025).
# Bunnahabhain

Bunnahabhain (ben an aven, genoù ar stêr e gouezeleg) zo ur gêriadenn e biz enez Ìle, tre en hanternoz da Port Askaig, savet en-dro d'ur strilherezh wiski savet e 1881.
Unan dous eo wiski Bunnahabhain, disheñvel diouzh ar re all graet en enezenn.

## liammoù diavaez

* Bunnahabhain official website
* Black Bottle official website
# Valença

    Evit implijoù all, gwelet Valença (disheñvelout).
Valença :
| Ar c'hiosk war Blasenn Veurzh. ||
| Anv okitanek | Valença |
| Anv gallek (ofisiel) | Valence |
| Bro | Okitania |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Drôme (prefeti) |
| Arondisamant | Valença (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h pevar c'hanton : Valença 1, 2, 3, 4 |
| Kod kumun | 26362 |
| Kod post | 26000 |
| Maer Amzer gefridi | Nicolas Daragon 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération Valence-Romans Sud Rhône-Alpes |
| Lec'hienn web | https://www.valence.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 64 288 ann. (2022) |
| Stankter | 1 752 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 106 m — brasañ 191 m |
| Gorread | 36,69 km² |
| kemmañ |
Valença (okitaneg; Valence e galleg hag ent-ofisiel) eo pennlec'h departamant an Drôme er rannvro Auvergne-Rhône-Alpes, e Frañs. Kêr-benn Daofinez eo ivez.

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Crest

Crest zo ur gumun c'hall lec'hiet e departamant an Droma e rannvro Arvern-Ron-Alpoù. Krestiz ha vez graet eus hec'h annezidi.

## Douaroniezh

Emañ Crest war-hed 25 km eus Valença (prefeti Droma), 110 km diouzh Grenoble, 131 km diouzh Lyon, 213 km diouzh Marsilha ha 591 km diouzh Pariz.
* Douaroù ar gumun e 2018
# An Intañvez Barv Glas

An Intañvez Barv Glas zo ur pezh-c'hoari skrivet gant Roparz Hemon. Embannet e voe e-barzh Ar Bed Keltiek, e 1965, ha c'hoariet e 1966 e Kamp Etrekeltiek ar Vrezhonegerion (KEAV), e Logivi-Plougraz.
Adembannet eo bet en eil levrenn C'hoariva Roparz Hemon, gant Al Liamm. C'hoariet e voe gant Yann Talbot, Gizella Étienne hag Ivona Konan ha leurennet gant Alan E. ar Berr, c'hoarier-pezhioù a-vicher e-kostez Pariz.

## Pennad kar

* Paotr e varv glas
# Eremalauda dunni

Eremalauda dunni :
| Eremalauda dunni, luc'hskeudennet e Sahara ar C'hornôg, nepell diouzh Aousserd. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Genad : | Eremalauda |
| Anv skiantel ||
| Eremalauda W.L.Sclater, 1926 ||
| Anv skiantel ||
| Eremalauda dunni (Shelley, 1904) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Eremalauda dunni a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Alaudidae.
Anvet e voe Calendula dunni (kentanv) da gentañ-penn (e 1904) gant al loenoniour saoz George Ernest Shelley (1840-1910) da zougen bri d'ar surjian arme breizhveuriat Henry Nason Dunn (1864-1952).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned, greun ha had.

## Annezva

Ar spesad a gaver anezhañ en un takad hag a ya eus Maouritania da greiz Soudan.

## Liammoù diavaez

* (en) Eremalauda dunni war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Eremalauda dunni war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Eremalauda dunni.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Elan (bronneg)

Elan :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Isurzhad : | Ruminantia |
| Kerentiad : | Cervidae |
| Genad : | Alces |
| Anv skiantel ||
| Alces alces Linnaeus, 1758 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An elan (Alces alces) eo al loen brasañ e-touez ar c'hirvi. Orignal eo an anv e Kanada.

## Rummatadur

6 isspesad a zo:
* Alces a. alces (Europa)
* Alces a. cameloides (Azia)
* Alces a. americana (Norzhamerika)
* Alces a. anderson (Norzhamerika)
* Alces a. gigas (Norzhamerika)
* Alces a. shirasi (Norzhamerika)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# 8 Mae

← Mae → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* John Stith Pemberton
* 1514 : eured Klaoda Bro-C'hall ha François, dug Angoulême.
* 1769 : trec'het eo ar Gorsikiz gant ar C'hallaoued en emgann Ponte Nuovu.
* 1794 : ar c’himiour gall Antoine Lavoisier zo kondaonet ha lakaet d’ar marv da vare ar Spont bras.
* 1886 : gant John Stith Pemberton eo ijinet an evaj a vo anvet "Coca-Cola" diwezhatoc’h.
* 1898 : krouidigezh Kevre Gwirioù Mab-den.
* 1902 : e Martinik eo distrujet kêr Saint-Pierre gant tarzhadenn ar menez-tan Montagne Pelée, ha tremen 30 000 den zo lazhet.
* 1927 : niverenn gentañ ar gazetenn vrezhonek Breiz.
* 1945 :
** asantiñ a ra armeoù Alamagn da godianañ gant ar Gevreidi.
** sinet eo kodianañ Godell Sant-Nazer e Kordevez.
** krog eo ar soudarded c’hall da lazhañ miliadoù a dud en Aljeria, e-pad lazhadeg Setif.
* 1970 : embannadur Let it be e Breizh-Veur, daouzekvet albom (an hini diwezhañ) gant ar strollad The Beatles.

## Ganedigezhioù

* Jean-Henri Dunant
* 1668 : Alain-René Lesage, skrivagner gallek a Vreizh.
* 1803 : Amable-Emmanuel Troude, geriadurour brezhonek.
* 1828 : Henry Dunant, saver ar Groaz Ruz, tapet gantañ Priz Nobel ar Peoc'h.
* 1884 : Harry S. Truman, Prezidant Stadoù-Unanet Amerika.
* 1903 : Fernandel, aktour, kaner ha sevener gall.
* 1914 : Romain Gary, skrivagner gall.
* 1938 : Jean Giraud, treser ha saver bannoù-treset gall.
* 1950 : Juan Bellón, mestrc'hoarier echedoù spagnol.
* 1954 : Yann-Kel Kernalegenn, brogarour breizhat.
* 1968 : Peng Zhaoqin, mestrc'hoarierez echedoù sinaat.
* 1975 : Enrique Iglesias, kaner-sonaozer spagnol.

## Marvioù

* 535 : Yann II, pab.
* 615 : Bonifas IV, pab.
* 1319 : Haakon V, roue Norvegia.
* 1551 : Barbara Radziwiłł, rouanez Polonia.
* 1788 : Giovanni Antonio Scopoli, mezeg ha naturour aostrian-italian.
* 1794 : Antoine Lavoisier, kimiour gall.
* 1880 : Gustave Flaubert, skrivagner gallek.
* 1903 : Paul Gauguin, livour gall.
* 1916 : Éamonn Ceannt (Edward Thomas Kent), broadelour ha dispac'hour iwerzhonat.
* 1946 : Adolphe Duparc, eskob Kemper ha Leon.
* 1952 : William Fox, produer sinema hungarat-amerikan bet krouet ar Fox Film Corporation gantañ .
* 1985 : Theodore Sturgeon, skrivagner amerikan.
* 1991 : Jean Langlais, ograouer ha sonaozour.
* 2006 : Iain MacMillan, luc'hskeudenner breizhveuriat tapet gantañ foto golo Abbey Road ar strollad sonerezh The Beatles.
* 2010 : Andor Lilienthal, mestrc'hoarier echedoù hungarat-soviedat.
* 2014 : Jair Rodrigues, kaner eus Brazil.

## Lidoù

* Devezh diwezh an Eil brezel bed e meur a vro en Europa.
* Devezh etrebroadel ar Groaz Ruz.
* er Relijion gatolik :
** Santez Tunvez (pe Tunvel).
# Maine (stad)

    Evit sterioù all an anv Maine, gwelit ar pennad Maine (disheñvelout).
Maine zo unan eus an 50 Stad a ya d'ober Stadoù-Unanet Amerika, e biz pellañ ar vro, etre Kanada hag ar Meurvor Atlantel. Augusta eo ar gêr-benn.

## Kêrioù Maine

| 1 | Portland | 66,194 |
| 2 | Lewiston | 36,592 |
| 3 | Bangor | 35,473 |
| 4 | Auburn | 23,055 |
| 5 | Augusta | 19,136 |
| 6 | Fort Kent | 4,097 |
* Tour-tan Portland
* Elaned
* Hamlin Peak

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Yvon Marrec

Yvon Marrec a oa ur marc'hhouarnour breizhat bet ganet d'an 9 a viz Meurzh 1929 e Lesneven.
Bet renket da 3$^{de}$ e Priz meur ar Broadoù e 1952, war-lerc'h Louison Bobet ha Maurice Blomme (Belgia).
Aet e oa da Anaon d'ar 27 a viz Mezheven 1989 e Plouzeniel. Bep bloaz e vez dalc'het ur redadeg eno, Priz meur Plouzeniel hec'h anv, e koun Yvon Marrec.
# Yann-Loeiz Rozeg

Yann-Loeiz Rozeg, "Brogarour" e anv-pluenn, ganet d'ar 14 Genver 1898 e Ploueskad, marvet d'an 2 Gwengolo 1946 e Gwipavaz, zo ur beleg (eus Kompagnunezh Mari), hag ur skrivagner brezhonek eus Bro-Leon.
Meur a gantik hag a bennad skrivet gantañ a gaver er c'helaouennoù Breiz, Feiz ha Breiz, An Oaled.

## E romantoù

* 1932 : Onenn, Mouladuriou Arvor, Gwengamp.
* 1935 : Trec'h ar Garantez, Mouladuriou Arvor, Gwengamp.
* 1939 : Kontammet !..., Mouladuriou Arvor, Gwengamp.

## Liammoù diavaez

* Skrid al levr Trec'h ar garantez, el lec'hienn Grand Terrier
# Capitaine Conan

Capitaine Conan zo ur romant gallek diwar-benn ar Brezel-bed kentañ, skrivet gant Roger Vercel a c'hounezas ar Priz Goncourt gantañ en 1934.

## Ur film

Diwar ar romant ez eus bet savet ur film gant Bertrand Tavernier, gant Philippe Torreton evel aktour pennañ. Tapet e oa bet ar Priz Méliès gant ar film e 1996.

## Liamm diabarzh

* Konan
# 20 Genver

← Genver → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1841 : aloubet eo enez Hong Kong gant arme Breizh-Veur.
* 1852 : krouet eo ar gazetenn Le Phare de la Loire gant Victor Mangin ; embannet e vo betek an 13 a viz Eost 1944.
* 1942 : graet o soñj gant pennoù ar riez nazi lakaat e pleustr an "Diskoulm diwezhañ" e-keñver ar Yuzevien.
* 1946 : roet e zilez gant Charles de Gaulle eus Gouarnamant da c'hortoz Republik Frañs.
* 1961 : krouet eo ar SICA, kevelouri labour-douar Kastell-Paol.
* 1968 : kemeret en devoa perzh Syd Barrett en e sonadeg diwezhañ gant Pink Floyd en Hastings.
* 2014 : Kann griz etre manifesterien ha polis e Kyiv, kêr-benn Ukraina. Kalz a dud lazhet.

## Ganedigezhioù

* 1488 : Sebastian Münster, kartennour alaman.
* 1554 : Sebastião Iañ, roue Portugal.
* 1654 : Michiel de Swaen, skrivagner flandrezek eus Dukark.
* 1775 : André-Marie Ampère, fizikour gall.
* 1848 : Christian VIII, roue Danmark ha Norvegia.
* 1873 : Johannes Vilhelm Jensen, skrivagner danek.
* 1920 : Federico Fellini, filmaozer italian.
* 1943 : Louis Cardiet, c'hoarier mell-droad ar Stad Roazhon ; echu e vicher en US Berne.
* 1947 : Cyrille Guimard, marc'hhouarnour ha rener sportel.
* 1949 : Göran Persson, politiker svedat, Kentañ ministr Sveden etre 1996 ha 2006.
* 1976 : Lilian Jégou, marc'houarner breizhat.
* 1978 : Omar Sy, aktor gall.

## Marvioù

* 1479 : Yann II, roue Aragon.
* 1612 : Rudolf II, Impalaer santel roman.
* 1639 : Mustafa Iañ, sultan an Impalaeriezh otoman.
* 1666 : Anna Aostria, rouanez Bro-C'hall ha Navarra.
* 1745 : Karl VII, Impalaer santel roman
* 1819 : Carlos IV, roue Spagn.
* 1859 : Bettina von Arnim, skrivagnerez alaman.
* 1927 : Charles Henry Tilson Marshall, ofiser en Arme Breizh-Veur hag evnoniour breizhveuriat.
* 1936 : George V, roue ar Rouantelezh Unanet.
* 1948 : George Kruck Cherrie, ergerzher ha naturour stadunanat.
* 1970 : François Tanguy-Prigent, kouer, rezistant ha politikour breizhat.
* 1983 : Garrincha, melldroader brazilian.
* 1984 : Johnny Weissmuller, neuñver hag aktor stadunanat.
* 1993 : Audrey Hepburn, aktourez stadunanat.
* 2004 : Jean Gwegeniad, politikour breton.

## Lidoù

Sent an deiz :
* sant Sebastian, merzher
E Breizh :
* santez Oanez, c'hoar ar roue Yezekael (VI$^{vet}$ kantved)
* sant Tarieg, abad, diskibl sant Padrig (V$^{vet}$ kantved)