OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Mario Varglien

Mario Varglien, bet ganet d'ar 26 a viz Kerzu 1905 e Fiume (Aostria-Hungaria d'an ampoent) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Eost 1978 e Venezia (Veneto, Italia), a oa ur melldroader etrebroadel italian (kreizer difenner e bost dezhañ war an dachenn), aet da c'hourdoner war-lerc'h e amzer c'hoarier.
Graet e veze Varglien I anezhañ a-benn e zisheñvelout diouzh e vreur Giovanni Varglien (Varglien II).

## E vicher (evel c'hoarier)
### Er c'hleuboù

Bet kroget e vicher e skipailhoù reoù yaouank Olympia Fiume e c'hoarias Varglien en un toullad a gleuboù all :
* 1920-26 : Olympia Fiume,
* 1926-27 : Fiumana,
* 1927-28 : Pro Patria (Busto Arsizio, Lombardia),
* 1928-42 : Juventus Torino, aet da gampion Serie A pemp gwech diouzh renk etre 1931 ha 1935 ; paket e voe Coppa Italia gantañ ivez, e 1938 ha 1942,
* 1942-43 : Sanremese (Sanremo),
* 1943-44 : Triestina (Trieste)

### E skipailh broadel Italia

Ur wech hepken en devoa douget krez an Azzurri e 1935, hep merkañ pal ebet.

#### Krogad a vignoniezh

| Deiziad | Lec'h | Krogad | Merk |
| 17 a viz C'hwevrer 1935 | Stadio Nazionale (Roma) | Italia - Bro-C'hall | 2-1 |

#### Kib vell-droad ar bed

Kemeret en devoa perzh en un dalc'h hepken, hep c'hoari krogad ebet :
* Kib vell-droad ar bed 1934 bet aozet e Rouantelezh Italia ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Italia evit ar wech kentañ.

## E vicher (evel gourdoner)

Pa voe echu, pe dost, gant e amzer melldroader war an dachenn ez eas da c'hourdoner :
* 1942-43 : Sanremese,
* 1946-47 : Triestina,
* 1948-51 : Como,
* 1951-52 : Pro Patria,
* 1952-54 : AS Roma.
Treut e voe ar peuriñ a-fet titloù dre na voe nemet kampion Serie B gant Como e 1949.

## Liamm diavaez

* Krogadoù etrebroadel Mario Varglien war 11v11

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Rijeka (Kroatia) a-vremañ.
* ↑ Unan eus al lesanvioù a zo bet roet da skipailh mell-droad Italia.
# Marisa Sannia

Marisa Sannia (1947 -2008) a oa ur ganerez italian a gane e sardeg hag en italianeg.

## He fladennoù
### Pladennoù bihan (45 tro)

* 1966: Tutto o niente/Dai (Fonit Cetra, SP 1309)
* 1966: Una cartolina/Tutto o niente (Fonit Cetra, SP 1322)
* 1967: Sarai fiero di me/Lo sappiamo noi due (Fonit Cetra, SP 1329)
* 1967: Sono innamorata (ma non tanto)/Non è questo l'addio (Fonit Cetra, SP 1351)
* 1968: Casa bianca/Gli occhi miei (Fonit Cetra, SP 1361)
* 1968: Casa bianca/Vorrei avere tante cose (Fonit Cetra, SP 1364)
* 1968: Colpo di vento/Quando torni (Fonit Cetra, SP 1376)
* 1968: Io ti sento/Io ti sento (Orchestra A. Trovajoli) (Fonit Cetra, SP 1382)
* 1968: Una donna sola/L'isola (Fonit Cetra, SP 1389)
* 1969: La playa/Una cartolina (Fonit Cetra, SPD 630)
* 1969: La compagnia/Guarda (CGD, N 9714)
* 1969: Una lacrima/Io darei la mia vita (CGD], N 9734)
* 1969: La finestra illuminata/Una strada vale un'altra (CGD, N 9753)
* 1970: L'amore è una colomba/L'ultima rosa (CGD, N 9763)
* 1970: Com'è dolce la sera/Ogni ragazza come me (CGD, N 104)
* 1970: La sirena/La canzone di Orfeo (CGD, N 9803)
* 1970: La primavera/Guarda (CGD, N 9826)
* 1971: La mia terra/Quante storie per un fiore (Fonit Cetra, SP 1462)
* 1972: Un aquilone/Il mio mondo, il mio giardino (Columbia, 3C 006 17849)
* 1973: Ricordo una canzone/Piccola strada di città (Columbia, 3C 006 17887)
* 1973: Scale e arpeggi/Supercalifragilistic (Columbia, 3C 006 17939)
* 1973: Bibbidi-bobbidì-bu/Impara a fischiettar (Columbia, 3C 006 17940)
* 1974: Il gatto/Il pinguino (Fonit Cetra, SPB 2)
* 1984: Amore amore/Primavera (Fonit Cetra, SP 1807)

### Albomoù

* 1968: Marisa Sannia (Fonit Cetra, LPX 2),lp
* 1970: Marisa Sannia canta Sergio Endrigo e le sue canzoni (CGD, FGS 5074),lp
* 1973: Marisa nel paese delle meraviglie (Columbia, 3C062-17922),lp
* 1976: La pasta scotta (CBS, 81659),lp
* 1993: Sa oghe de su entu e de su mare (Tekno Record, CDK 0108),cd
* 1997: Melagranàda (Nar, 04429 5011-2),cd
* 2003: Nanas e janas (Nar, 105032),cd
* 2008: Rosa de papel (Felmay, FY 8139),cd
# Mario Rigoni Stern

Mario Rigoni Stern, ganet en Asiago d'ar 1añ a viz Du 1921 ha marvet en hevelep lec'h d'an 16 a viz Even 2008, a oa ur skrivagnour italian.

## Oberennoù skrivet

* Il sergente nella neve (1953) - Priz Bancarellino 1963
* Il bosco degli urogalli (1962)
* Quota Albania (1971)
* Ritorno sul Don (1973)
* Storia di Tönle (1978) - Priz Campiello ha Priz Bagutta
* Uomini, boschi e api (1980)
* L'anno della vittoria (1985)
* Amore di confine (1986)
* Il libro degli animali (1990)
* Arboreto salvatico (1991)
* Le stagioni di Giacomo (1995) - Priz Grinzane Cavour
* Sentieri sotto la neve (1998)
* Inverni lontani (1999)
* Tra due guerre e altre storie (2000)
* L'ultima partita a carte (2002)
* Aspettando l'alba e altri racconti (2004)
* I racconti di guerra (2006)
* Stagioni (2006)
# Marion

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Marion zo un anv-tiegezh gallek ha saoznek, un anv-badez gallek gwregel hag un anv-badez saoznek gwregel kenkoulz ha gourel. Kavet e vez evel anv-lec'h ivez.

## Tud
### Anv-badez

* Marion Delorme, anv brezel Marie de Lon, dimezell de Lorme (1611-1650), en amzer ar roue gall Loeiz XIII,
* Marion ar Faoued (1717-1755), forbannez vreizhat.

#### XXvet kantved

* Marion Davies (1897-1961), aktourez stadunanat, serc'h da William Randolph Hearst,
* Marion Aye (1903-1951), aktourez stadunanat,
* « Marion Robert Morrison » (1907-1979), gwir anv John Wayne, aktour stadunanat,
* Marion Eames (1921-2007), skrivagnerez kembraek,
* Marion Zimmer Bradley (1930-1999), skrivagnerez stadunanat,
* Marion Jones (ganet e 1975), rederez stadunanat

#### XXIvet kantved

* Marion Cotillard (ganet e 1975), aktourez c'hall a orin breizhat,
* Marion Raven (g. e 1984), kanerez-sonaozerez norvegat

### Anv-tiegezh

* Michel Marion (1450-1487), brogarour breizhat
* Marc-Joseph Marion du Fresne (1724-1772), moraer hag ergerzher breizhat
* Jean Marion (1759-1824), beleg ha skrivagner brezhonek
* Paul Marion (1899-1954), stourmer komunour, ministr gouarnamant Vichy
* Denis Marion (1906-2000), skrivagner belgiat gallek
* Pierre Marion (1921-2010), uhelgargiad, bet e penn Pennrennerezh ar Surentez Diavaez
* Roger Marion (ganet e 1947), uhelgargiad polis
* Shawn Marion (ganet e 1978), c'hoarier basket-ball stadunanat

### Lennegezh

* Le Jeu de Robin et Marion, gant Adam de la Halle, er Grennamzer

## Lec'hioù
### Stadoù-Unanet

* Marion (Alabama)
* Marion (Arkansas)
* Marion (Ohio)
* Marion (South Carolina)

### Suafrika

* Enez Marion, e Suafrika
# Maripa

Maripa eo an anv a roer da unan eus an taranoù dour a gaver war ar stêr Oiapoque.

## Pennad kar

* Maripasoula, war ar stêr Maroni
# Marion Eames

Marion Eames (Gwladys Marion Griffith Eames, ganet d'ar 5 a viz C'hwevrer 1921 ha marvet d'an 3 a viz Ebrel 2007) a oa ur skrivagnerez kembraek.

## He buhez

Ganet e voe Marion Eames e Birkenhead, e Cheshire, en ur familh Kembreiz, ha desavet e voe e Dolgellau, e Meirionnydd. Un eil yezh e voe ar c'hembraeg eviti neuze.
Kavout a reas labour e levraoueg Dolgellau ha goude-se e hini Skol-veur Aberystwyth. Dre he labour en em lakaas da lenn levrioù kembraek ha da wellaat he c'hembraeg. En em lakaat a reas da skrivañ pennadoù kembraek ha saoznek evit kelaouennoù Plaid Cymru e Dolgellau. Prizioù a dapas evel kanerez ha telennourez en eisteddfodoù Caerffili (1950), Aberystwyth (1952) ha Llangefni (1957). Mont a reas da Londrez da studiañ sonerezh, evit dont da vezañ kelennerez sonerezh. E Londrez e timezas gant ur c'hazetenner ha dont a rejont en-dro da Gembre da vevañ. En em lakaat a reas neuze da labourat evit abadennoù radio ar BBC e Kerdiz. E-pad ur pennad e voe unan eus ar re a skrive istorioù Pobol Y Cwm evit ar skinwel.
E-keit-se e kendalc'he da skrivañ war he amzer vak. Embannet e voe he levr kentañ, Y Stafell Ddirgel, e 1969, ha degemeret mat e voe gant al lennerien hag ar skridvarnerien. Diwezhatoc'h e voe graet ur film gantañ. Meur a romant all a savas evit an oadourien koulz ha levrioù evit ar vugale.

## Oberennoù
#### Romantoù oadourien

* Y Stafell Ddirgel (1969)
* Y Rhandir Mwyn (1972)
* I Hela Cnau (1978)
* Y Gaeaf sydd Unig (1982)
* Seren Gaeth (1985)
* Y Ferch Dawel (1992)

#### Levrioù bugale

* Sionyn a Siarli (Christopher Davies, Abertawe, 1977)
* Sionyn a Siarli a'r Bws Hud
* Duwies y Llyn (2000)
* Baner Beca (2004)

#### Traoù all

* A Private Language? (1997) (diwar-benn al lennegezh kembraek)

## Liammoù diavaez

* BBC Cymru Newyddion (cy)
* Y Bywgraffiadur Cymreig (cy) (en)
# Marisa Monte

Marisa de Azevedo Monte, bet ganet e Rio de Janeiro d'ar 1añ a viz Gouere 1967, a zo ur ganerez-sonaozerez ha produerez vrazilian.
E-touez an arzourien eus Brazil ez eo an hini nemeti a zo perc'hennez war he holl ganaouennoù.
En ur ober 19 vloaz a vicher he deus Marisa gwerzhet ouzhpenn 9 miliona bladinier e Brazil hag er bed. Hervez ar gelaouenn Rolling Stone Brasil eo ar pouezusañ kanerez a Vrazil.
Marisa Monte he deus studiet ar sonerezh, kanañ, seniñ piano ha taboulinañ pa oa bugel. Pa oa krennardez he deus kemeret perzh er gomedienn war gan Rock Horror Show, renet gant Miguel Falabella1, en ur zerc'hel da studiañ ar c'han lirek adal he fevarzek vloaz.

## Liammoù diavaez

* Lec’hienn ofisiel
# Onzo

Onzo zo ur gumun en Italia, e proviñs Savona ha rannvro Liguria.
# Oolong

Oolong (sinaeg: 烏龍, eeunaet:乌龙; pinyin: wūlóng) a zo un doare te sinaat etre an te du hag an te glas.
# Oonagh

Oonagh zo un anv-badez skosat, kenorin gant an anv-badez saoznek Oona, deuet eus an anv-badez gouezelek pe iwerzhonek Úna.

## Tud

* Oonagh McDonald
* Oonagh Mullarkey

## Pennadoù kar

* Oona, doare saoznek
* Úna, en iwerzhoneg
# Onur

Onur zo un anv-den turkek a dalv kement hag Enor (diwar ar galleg honneur).

## Tud

* Onur Kumbaracıbaşı, politikour turk (g. 1939)
* Onur Öymen, politikour turk (g. 1940)
* Onur Karakabak, melldroader turk (g. 1992)
* Onur Recep Kıvrak, melldroader turk (g. 1988)
* Onur Karakuş, melldroader turk (g. 1985)
* Onur Tuncer, melldroader turk (g. 1984)
* Onur Şipal, bokser turk (g. 1989)
* Arif Onur Saylak, aktour turk (g. 1977)
* Onur Ünsal, aktour turk (g. 1985)

## Traoù all

* Onur Air, kompagnunezh-aer turk

## Daveoù

Sözlerin Soyağacı: Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü
# Onychognathus blythii

Onychognathus blythii :
| Onychognathus blythii, ur c'houblad treset gant Grønvold (1906). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Sturnidae |
| Genad : | Onychognathus |
| Anv skiantel ||
| Onychognathus blythii (Hartlaub, 1859) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Onychognathus blythii a zo ur spesad golvaneged eus ar c'herentiad Sturnidae.
Anvet e voe Amydrus Blythii (kentanv) da gentañ-penn (e 1859) gant an evnoniour alaman Gustav Hartlaub (1814-1900) da zougen bri d'an apotiker hag evnoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned ha frouezh dreist-holl.

## Annez

Kavout a reer ar spesad en Afrika ar Reter : Djibouti, Eritrea, Etiopia, enezeg Sokotra ha Somalia.

## Liammoù diavaez

* (en) Onychognathus blythii war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Onychognathus blythii war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Onychognathus blythii el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Onychognathus blythii.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Onychoprion

Onychoprion :
| Ur Skrav kein du ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Charadriiformes |
| Kerentiad : | Laridae |
| Genad : | Onychoprion |
| Anv skiantel ||
| Onychoprion Wagler, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Onychoprion a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ 4 spesad skraved.

## Spesadoù

* Skravig aleout, Onychoprion aleuticus
* Skrav kein gris, Onychoprion lunatus
* Skravig mouchig gwenn, Onychoprion anaethetus
* Skrav kein du, Onychoprion fuscatus

## Rummatadur

Diouzh an evnoniourien e vez renket ar genad Onychoprion er c'herentiad Laridae (bremañ, hervez IOC 5.3. (2015)) pe e Sternidae.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Oona

Oona zo un anv-badez saoznek, diwar an anv-badez iwerzhonek Úna. Kavet e vez Oonagh ivez.

## Tud

* Oona Hart
* Oona King
* Oona Louhivaara
* Oona O'Neill
* Oona Garthwaite
# Onychorhynchus

Onychorhynchus :
| Onychorhynchus mexicanus, luc'hskeudennet e Park broadel Carara (Puntarenas, Costa Rica). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tityridae |
| Anv skiantel ||
| Onychorhynchus Fischer von Waldheim, 1810 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Onychorhynchus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1810 gant ar skiantour alaman Gotthelf Fischer von Waldheim (1771-1853).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Pevar spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Onychorhynchus coronatus
** O. c. castelnaui ha coronatus,
* Onychorhynchus mexicanus
** O. m. fraterculus ha mexicanus,
* Onychorhynchus occidentalis,
* Onychorhynchus swainsoni.
O c'havout a reer e Mec'hiko, Kreiz ha Suamerika, pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Tityridae/Onychorhynchus (lennet e-barzh d'an 12 a viz Eost 2017).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Onésime Reclus

Onésime Reclus (1837 -1916) a oa un douaroniour gall. Arbennigour e oa war an darempred etre Bro-C'hall hag he zrevadennnoù. Gantañ e voe ijinet ar ger « francophonie » evit ober anv eus hollad ar pobloù a rae gant ar galleg dre ar bed.
Mab e oa d'ur pastor protestant ha breur da Élisée Reclus, douaroniour ivez.
# Roman de Rou

Ar Roman de Rou zo ur gronikenn e gwerzennoù savet en normaneg gant Wace diwar-benn istor dugelezh Normandi « Pour remembrer des ancessours Les faiz et les diz et les mours » , adal amzer Rollon betek emgann Tinchebray, en 1106.

## Istor

Ar roman de Rou zo ur meurgan broadel savet en enor da Normandi, ha kaoz ennañ eus istor ar Vikinged amzer Rou pe Roll, da lavarout eo Rollon. Ouzhpenn ober anv eus darvoudoù istorel e laka Wace meur a evezhiadenn diwar-benn an tudennoù hag o oberoù, buhez an amzer, pe an enebiezh etre Normaned ha Gallaoued.
War a seblant e plijas kement ar roman de Brut, diwar-benn istor ar Saozon, da Herri II ma kargas Wace da sevel ur skrid all diwar-benn orin an Normaned hag aloubadeg Bro-Saoz ganto e 1066.
D'ober e labour ec'h implijas meur a skrid : ar Gesta Normannorum Ducum, an De moribus et actis primorum Normanniae ducum, ar Gesta Guillelmi gant Gwilherm Poitiers, ar Gesta regum Angliae gant Gwilherm Malmesbury, ar Brevis relatio de Guillelmo nobilissimo comtie Normannorum hag a bep seurt re all.
# Romanekadur al Levraoueg vroadel e Kolkata

Romanekadur al Levraoueg vroadel e Kolkata (saozneg : National Library at Kolkata romanization) eo anv unan eus ar sistemoù pennañ implijet an aliesañ evit romanekaat
Diorroet e oa bet diwar diazez al Lizherenneg etrebroadel evit treuzskrivañ ar sañskriteg, ledanaet evit gallout bezañ implijet evit treuzskrivañ an holl doareoù-skrivañ implijet en India ouzpenn ar sañskriteg, en o zouez ar yezhoù nann-indez-aryek.
Damheñvel eo ar sistem-mañ ouzh ISO 15919.
Daoust ha ma talvez an taolennoù kevalterioù-mañ evit treuzskrivañ al lizherenng devanagari evel ma vez implijet evit skrivañ ar sañskriteg hag an hindeg dreist-holl, e kaver ivez arouezennoù all implijet evit skrivañ an tamileg, ar malayalameg, ar banglaeg hag ar c'hannadeg evit diskwel penaos e c'hell bezañ implijet an hevelep sistem evit treuzskrivañ lizherennegoù nann-devanagari all implijet evit skrivañ yezhoù India.
| अ | आ | इ | ई | उ | ऊ | ऋ | ಎ | ए | ऐ | ಒ | ओ | औ | अं | अः |
| a | ā | i | ī | u | ū | ṛ | e | ē | ai | o | ō | au | aṃ | aḥ |
| क | ख | ग | घ | ङ | च | छ | ज | झ | ञ |
| ka | kha | ga | gha | ṅa | ca | cha | ja | jha | ña |
| ट | ठ | ड | ढ | ण | त | थ | द | ध | न |
| ṭa | ṭha | ḍa | ḍha | ṇa | ta | tha | da | dha | na |
| प | फ | ब | भ | म | য | ழ | ಳ | റ | ன |
| pa | pha | ba | bha | ma | ẏa | ḻa | ḷa | ṟa | ṉa |
| य | र | ल | व | श | ष | स | ह |
| ya | ra | la | va | śa | ṣa | sa | ha |

## Gwelit ivez:

* Lizherenneg etrebroadel evit treuzskrivañ ar sañskriteg
* ISO 15919
* ITRANS
# Romanekadur an armenieg

Implijet e vez meur a sistem evit romanekaat al lizherenneg armeniek.
Setu un daolenn ma c'heller keñveriañ kevalterioù ar sistemoù pennañ:
| Armenieg | ա | բ | գ | դ | ե | զ | է | ը | թ | ժ | ի | լ | խ | ծ | կ | հ | ձ | ղ | ճ | մ | յ | ն | շ | ո | չ | պ | ջ | ռ | ս | վ | տ | ր | ց | ւ | փ | ք | օ | ֆ | ու | և (ե+ւ) |
| Distagadur (LFE) (armenieg ar reter) | [ɑ] | [b] | [g] | [d] | [ɛ], ([jɛ]) | [z] | [ɛ] | [ə] | [tʰ] | [ʒ] | [i] | [l] | [χ] | [tsʼ] | [k'] | [h] | [dz] | [ʁ] | [tʃʼ] | [m] | [h], [j] | [n] | [ʃ] | [o], ([vo]) | [tʃʰ] | [pʼ] | [ʤ] | [ɾ] | [s] | [v] | [t'] | [ɹ] | [tsʰ] | [v] | [pʰ] | [kʰ] | [o] | [f] | [u] | [ɛv], ([jɛv]) |
| Sistem Hübschmann-Meillet | a | b | g | d | e | z | ê | ə | t῾ | ž | i | l | x | c | k | h | j | ł | č | m | y | n | š | o | č῾ | p | ǰ | r̄ | s | v | t | r | c῾ | w | p῾ | k῾ | ô | f | u | ev |
| ISO 9985 | a | b | g | d | e | z | ē | ë | t’ | ž | i | l | x | ç | k | h | j | ġ | č̣ | m | y | n | š | o | č | p | ǰ | ṙ | s | v | t | r | c’ | w | p’ | k’ | ò | f | ow | ew |
| Brezhonekadur (kinnig) | a | b | g | d | e, ye | z | e | y | t’ | j | i | l | c'h | ts | k | h | dz | gh | tch | m | y | n | ch | o, vo | tch’ | p | dj | rr | s | v | t | r | ts’ | w | p’ | k’ | o | f | u | ev, yev |
Implijet e vez dreist-holl ar sistem Hübschmann-Meillet (1913) el levrioù ma vez kaoz eus an armenieg klasel.
ISO 9985 (1996): reolad etrebroadel evit treuzlizherenniñ an armenieg a-vremañ oc'h implijout al lizherenneg latin.
E saozneg, levezonet gant ar boazioù-se meur a yzh all d'o zro, e implijer ivez e SUA "ALA-LC (American Library Association-Library of Congress) Romanization" ha "BGN/PCGN (United States Board on Geographic Names / Permanent Committee on Geographical Names for British Official Use) romanization" ma reont gant kalz nebeutoc'h a sinoù diakritek.

## Gwelit ivez

* Lizherenneg armeniek
* Roll reoladoù romanekadur ISO
* ISO

## Liammoù diavaez:

* (en) Transliteration of Armenian by Thomas T. Pedersen.
# Romana

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Romana a c'hall bezañ meur a dra.

## Anv-badez

Bez' eo un anv-badez italianek roet d'ar merc'hed.
* Romana Menze-Kuhn, ganet e 1957, livourez alaman
* Romana Pavliša, ganet e 1991, sonerez kroat
* Romana Petri, anv-pluenn Romana Pezzetta, ganet e 1965, skrivagnerez italian
* Romana Romanyshyn pe Romanišin, ganet e 1984, zo ur skeudennerez ukrainat ha saverez levrioù bugale

## Lec'hioù

* Romana (Sardigna), kumun e Sardigna

## Istor

* Pax Romana

## Traoù all

* Romana (Jordanes), ul levr latin skrivet gant Jordanes er VIvet kantved.

## Pennadoù kar

* Romano
* Romina
# Romana (Sardigna)

Romana zo ur gumun italian e proviñs Sassari en enez Sardigna.
# Romanas Arlauskas

Romanas Arlauskas a zo bet ganet d'an 11 a viz Even 1917 e Kaunas (Lituania) ha marvet d'an 22 a viz Gwengolo 2009 en Adelaide (Aostralia.
Mestrc'hoarier echedoù lituanian-aostralian.

## Liamm diavaez

* E c'hoari e Chess Games .
# Romanekadur Hepburn

Romanekadur Hepburn (Japaneg: ヘボン式ローマ字, Hepburn: Hebon-shiki rōmaji ger-ha-ger "Hepburn-giz latin lizherennoù" eo ar reizhad romanekadur evit ar japaneg implijet ar muiañ. Embannet e oa da zigentañ e 1867 gant ar misioner amerikan James Curtis Hepburn evel ar standard implijet e kentañ embannadur e c'heriadur japaneg-saozneg. Disheñvel eo ar reizhiad diouzh doareoù all da romanekaat en e implij eus reizhskrivadur ar saozneg da dreuzskrivañ ar soniadoù en un doare fonetek. Da skouer, ar silabenn ɕi (し) a oa skrivet shi ha tɕa (ちゃ) a oa skrivet cha, hervez doareoù skrivañ ar saozneg (Keñveriañ si ha tya er reizhadoù sistematekoc'h Nihon-shiki ha Kunrei-shiki).
E 1886, Hepburn a lakaas moullañ trede embannadur e c'heriadur, gant un adweladenn eus e reizhad anavezet hiziv dindan an anv a "Hepburn hengounel". Ur stumm all gant adweladennoù ouzhpenn, anavet evel "Hepburn kemmet", a voe embannet e 1908.
Daoust ma vez harpet ar romanekadur Kunrei-shiki gant gouarnamant Bro-Japan, reizhad Hepburn a chom an hentenn da romanekaat ar japaneg ar muiañ implijet. Desket e vez gant ar pep brasañ eus ar studierien estren war ar japaneg, hag implijet e vez e Japan da romanekaat anvioù tud, lec'hioù, ha titouroù all, evel an taolennoù trenioù hag an arouezennoù war an hentoù. Abalamour ma'z eo diazezet ar reizhad war fonologiezh ar saozneg e-lec'h war un treuzskrivadur sistematek eus ar silabenneg japanek, e vo aesoc'h d'ar re a gomz saozneg pe ur yezh romanek distagañ gerioù dianav romanekaet gant reizhad Hepburn evit ma vefe gant reizhadoù all.

### Daveoù

* ↑ Hadamitzky, Wolfgang; Spahn, Mark "Romanization systems" e Japan-related Textbooks, Dictionaries, and Reference Works. gant Wolfgang Hadamitzky, 2005

## Liammoù diavaez

* rakger ar c'hentañ embannadur eus geriadur Hepburn a zispleg ar romanekadur
* rakger ar c'hentañ embannadur eus geriadur Hepburn a zispleg ar romanekadur
# Roman Polanski

Roman Polanski, ganet Raymond Thierry Liebling d'an 18 a viz Eost 1933 zo ur filmaozour, produer, skrivagner senario hag aktour polonat-gall. Polanski a vez klasket war e lerc'h gant ar sistem justis stadunanat dre ma'z eo tec'het diouzh ar vro a-raok bezañ barnet evit un darempred reizhel rediet gant ur plac'h vinor.
Tud Polanski a oa yuzevien bolonat o devoa fiñvet eus Pariz da Graków e 1937. Daou vloaz war-lerc'h, Polonia a voe aloubet gant Alamagn an Trede Reich pa oa kroget an Eil Brezel-bed. Ar familh Polanski a oa trapet e Ghetto Kraków. Harzet e oa bet ar vamm hag an tad, Roman Polanski a oa aet da vevañ e ti ar vreudeur ha c'hoarezed gant un anv nevez, o klask dreistbevañ al Loskaberzh.

## Liammoù diavaez

* IMDb