OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Trede pastell-vro ar Morbihan

Trede pastell-vro ar Mor-Bihan a zo ur bastell-vro votiñ er Mor-Bihan. Ur c'hannad dilennet dre ur votadeg unanv gant div dro he deus e Kambr ar Gannaded.
Enni emañ kantonioù Baod, an Elven, Gregam, Logunec'h, Pondi, Roc'han ha Sant-Yann-Brevele

## Kannaded

* 1997 - 2002 Jean-Charles Cavaillé (RPR)
* 2002 - 2007 Gérard Lorgeoux (UMP)
* 2007 - 2012 Gérard Lorgeoux (UMP)
* 2012 - Jean-Pierre Le Roch (PS)

## Disoc'hoù an dilennadegoù
### Dilennadegoù lezennel 2002
#### Tro gentañ

Dilennadegoù lezennel 2002:Trede pastell-vro ar Morbihan :
| Strollad | Danvez-kannad | Mouezhioù | % |
| Stourm Micherour | Brissard Florence | 836 | 1,6 |
| Strollad Komunour Gall | Jarno Jean-Paul | 1678 | 3,21 |
| Strollad Sokialour Gall | Le Roch Jean-Pierre | 16837 | 32,19 |
| Ar Re C'hlas | Collet Guy | 1128 | 2,16 |
| Unvaniezh Demokratel Breizh | Carré Xavier | 645 | 1,23 |
| Penn-ahel Republikan | Doré Gwenaël | 420 | 0,8 |
| Cap 21 | Coste Michel | 637 | 1,22 |
| Remziad ekologiezh | Besnard Nadège | 210 | 0,4 |
| Chase, Pesketa, Natur hag Hengounioù (CPNT) | Pendeliau Ludovic | 1103 | 2,11 |
| Unvaniezh evit ul Luskad Poblel | Gérard Lorgeoux | 24313 | 46,48 |
| Luskad evit Frañs | Le Bris Annick | 326 | 0,62 |
| Talbenn broadel (strollad Gall) | Guillaume Claude | 3815 | 7,29 |
| Luskad Broadel Republikan | Lemeunier Claude | 355 | 0,68 |

#### Eil dro

Dilennadegoù lezennel 2002: Trede pastell-vro ar Morbihan :
| Strollad | Strollad | Danvez-kannad | Mouezhioù | % | ±% |
| | Strollad Sokialour Gall | Le Roch Jean-Pierre | 21537 | 43,5 | |
| | Unvaniezh evit ul Luskad Poblel | Gerard Lorgeoux | 27979 | 56,5 | |

### Dilennadegoù lezennel 2007
#### Tro gentañ

Dilennadegoù lezennel 2002: C'hwec'hvet pastell-vro Penn-ar-Bed :
| Strollad | Danvez-kannad | Mouezhioù | % |
| Stourm Micherour | Florence Brissard | 608 | 1.13 |
| Strollad Komunour Gall | Marie-Madeleine Dore-Lucas | 1 387 | 2,57 |
| Strollad Sokialour Gall | Jean-Pierre Le Roch | 16866 | 31.28 |
| Unvaniezh Demokratel Breizh | Nelly Fruchard | 2290 | 4.25 |
| MoDem | Benoît Rolland | 4111 | 7.62 |
| Ar velchonenn, an ekologourien nevez | Claudine Kerhir | 788 | 1.46 |
| Frañs en oberiantiz | Yann Lavalou | 492 | 0.91 |
| Unvaniezh evit ul Luskad Poblel | Gerard Lorgeoux | 24737 | 45.87 |
| Talbenn broadel (strollad Gall) | Gisèle Burban | 1846 | 3.42 |
| Luskad Broadel Republikan | Annie Lannuzel | 271 | 0.50 |
| Luskad evit Frañs | Elisabeth Donnardieu | 478 | 0.80 |
| Chase, Pesketa, Natur hag Hengounioù (CPNT) | Edith Pennot | 528 | 0.98 |

#### Eil tro

Dilennadegoù lezennel 2007: Trede pastell-vro ar Morbihan :
| Strollad | Strollad | Danvez-kannad | Mouezhioù | % | ±% |
| | Strollad Sokialour Gall | Jean-Pierre Le Roch | 24355 | 46.95 | |
| | Unvaniezh evit ul Luskad Poblel | Gerard Lorgeoux | 27524 | 53.05 | |
# Votadeg unanv gant un dro hepken

Ar votadeg unanv gant un dro hepken a zo un doare votiñ implijet da zilenn un den hepken. Implijet e vez e kalz broioù evel Kanada, Breizh-Veur pe Stadoù-Unanet Amerika evit dilennadegoù broadel pe lec'hel. Boutinoc'h e vez en trevadennoù breizhveuriat kozh. E frammadur ur votadeg unanv gant un dro hepken e voter ur wech hepken e pep pastell-vro votiñ hag an danvez-kannad en deus gounezet muioc'h a vouezhioù eget ar re arall a vez dilennet, ha pa n'en defe ket gounezet ouzhpenn an hanter eus ar mouezhioù.

## Doare-votiñ

En ur votadeg unanv gant un dro hepken ne c'hell pep voter votiñ nemet ur wech hag evit un danvez-kannad hepken hag ar gounezer eo an hini en deus gounezet muioc'h a vouezhioù eget ar re arall. An dra-se a lakaa ar votadeg unanv gant un dro hepken d'an doare votiñ eeunañ evit ar voterien hag evit an dud a zo o c'harg merañ ar votadeg. Choaz harzoù ar pastelloù-bro a c'hell bout un abeg a gudennoù, avat.

## Liammoù diavaez

* A handbook of Electoral System Design from International IDEA
* Atlas of Electoral Systems of the World Colour-coded world maps showing the electoral systems used by every democratic country in the world, also available with more details as tables of text. Part of the information on Electoral Systems offered by the World Policy Institute (WPI)'s Project for Global Democracy & Human Rights
* ACE Project: What is the electoral system for Chamber 1 of the national legislature?
* ACE Project: First Past The Post -
* ACE Project: Experiments with moving away from FPTP in the UK
* ACE Project: Electing a President using FPTP
* ACE Project: FPTP on a grand scale in India
* The Citizens' Assembly on Electoral Reform says the new proportional electoral system it proposes for British Columbia will improve the practice of democracy in the province.
* ASSEMBLY AUDIO AND VIDEO Below, you'll find audio and video recordings of six Learning Phase weekends, a meeting held in Prince George and the six Deliberation Phase weekends. The Learning Phase and Deliberation Phase recordings were broadcast on Hansard TV during 2004. - week 5 gives a detailed description by David Farrell, of the University of Manchester (England), Elizabeth McLeay of Victoria University in Wellington, New Zealand.
* Districting in FPTP systems, The unusual "earmuff" shape of the 4th Congressional District of Illinois connects two Hispanic neighborhoods while remaining contiguous by narrowly tracing Interstate 294.
* The Problem With First-Past-The-Post Electing (data from UK general election 2005)
# Renminbi

Renminbi 人民币 (Sinaeg) :
| Kod ISO 4217 | CNY |
| Implijet e | Republik Pobl Sina |
| Monc’hwezh | 2.4% |
| Andon | National Bureau of Statistics of China, Nov 2008. |
| Rannadur | |
| 1/10 | jiǎo (角) |
| Pezhioù | 元 / ¥ 0,01 - 0,02 - 0,05 - 0,1 - 0,5 - 1 |
| Bilhedoù | |
| Implijet alies | 元 / ¥ 1 - 5 - 10 - 20 - 50 - 100 |
| Implijet ral | 元 / ¥ 0,1 - 0,2 - 0,5 - 2 |
| Bank-kreiz | Bank Pobl Sina |
| Lec'hienn | www.pbc.gov.cn |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Moneiz ofisiel Republik Pobl Sina eo ar renminbi (sinaeg eeun: 人民币; sinaeg hengounel: 人民幣; pinyin: rénmínbì, d.l.e. "moneiz ar bobl"). Ar yuan (eeun 元; hengounel 圆; pinyin: yuán) a vez lavaret anezhañ ivez.
Aroueziet e vez dre ¥ evel ar yen, a zo moneiz Japan.

## Liammoù diavaez

* (en) (de) (fr) Yuan Renminbi (1953-2019)
* (en) (de) (fr) Yuan FEC (1980-1994)
# Fede Galizia

Fede Galizia (1578 - 1630) a oa ul livourez italian eus ar XVII$^{vet}$ kantved, brudet he naturioù diflach.

## Buhez

Fede Gallizi, anavezet evel Galizia, a oa ganet e Milano en 1578. He zad, Nunzio Galizia, a oa livour taolennoùigoù, a oa deuet da Vilano eus Trento. Gantañ e teskas Fede (pe "feiz" e brezhoneg) arz al liverezh. Da zaouzek vloaz e oa brudet a-walc'h evel arzourez evit bout meneget gant Gian Paolo Lomazzo, ul livour hag arzvarnour hag a oa kamarad d'he zad hag a skrivas: "Emañ ar plac'h-mañ oc'h en em ouestlañ da zreveziñ ar pep gwellañ eus hon arz."
Fede ne voe ket dimezet, met berzh a reas en he micher. E 1630 e varvas diwar ar vosenn a rae he reuz e Milano.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Gian Paolo Lomazzo, Idea del tempio della pittura, Milano 1590, p. 163, "dandosi all'imitation de i più eccellenti dell'arte nostra."

## Levrlennadur

* Ilya Sandra Perlingieri, Sofonisba Anguissola,, Rizzoli International, 1992 ISBN 978-0-8478-1544-9 on Questia
* Chadwick, Whitney, Women, Art, and Society, Thames and Hudson, London, 1990 ISBN 978-0-500-20354-5
* Harris, Anne Sutherland and Linda Nochlin, Women Artists: 1550-1950, Los Angeles County Museum of Art, Knopf, New York, 1976 ISBN 978-0-394-41169-9
# Pterophanes cyanopterus

Pterophanes cyanopterus :
| Pterophanes cyanopterus, luc'hskeudennet e gwalarn Ecuador. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Genad : | Pterophanes |
| Anv skiantel ||
| Pterophanes Gould, 1849 ||
| Anv skiantel ||
| Pterophanes cyanopterus (Fraser, 1840) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pterophanes cyanopterus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Pterophanes an hini eo.
Anvet e voe Trochilus cyanopterus (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant al loenoniour breizhveuriat Louis Fraser (1810-1866).

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ e Suamerika, en un takad hag a ya eus Kolombia da hanternoz Bolivia :
* Pterophanes cyanopterus caeruleus, e kreiz ha kreisteiz Kolombia,
* P. c. cyanopterus, e hanternoz-kreiz Kolombia,
* P. c. peruvianus, en Ecuador, Perou ha hanternoz Bolivia.

## Liammoù diavaez

* (en) Pterophanes cyanopterus el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Pterophanes cyanopterus e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Pterophanes cyanopterus el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Pterophanes cyanopterus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pogoniulus subsulphureus

Pogoniulus subsulphureus :
| Pogoniulus subsulphureus, luc'hskeudennet e Park broadel Kakum (aodoù Central, Ghana). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Piciformes |
| Kerentiad : | Lybiidae |
| Genad : | Pogoniulus |
| Anv skiantel ||
| Pogoniulus subsulphureus (Fraser, 1843) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Pogoniulus subsulphureus a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Lybiidae.
Anvet e voe Bucco subsulphureus (kentanv) da gentañ-penn (e 1843) gant al loenoniour breizhveuriat Louis Fraser (1810-1866).

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad a gaver an tri isspesad anezhañ en Afrika :
* Pogoniulus subsulphureus chrysopygus, eus Sierra Leone ha gevred Ginea da greisteiz Ghana,
* P. s. flavimentum, eus Togo da greisteiz Republik Kreizafrikan, reter Republik Demokratel Kongo ha kreisteiz Ouganda,
* P. s. subsulphureus, e Bioko (un enezenn e Pleg-mor Ginea).

## Liammoù diavaez

* (en) Pogoniulus subsulphureus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Pogoniulus subsulphureus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Pogoniulus subsulphureus war al lec'hienn Avibase.
# Tourako beg melen

Tourako beg melen :
| T. macrorhynchus, luc'hskeudennet e Takad gwarezet Ankasa (Western, Ghana). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Musophagiformes |
| Kerentiad : | Musophagidae |
| Genad : | Tauraco |
| Anv skiantel ||
| Tauraco macrorhynchus (Fraser, 1839) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An tourako beg melen a zo ur spesad evned, Tauraco macrorhynchus an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Corythaix macrorhynchus (kentanv) da gentañ-penn (e 1839) gant al loenoniour breizhveuriat Louis Fraser (1810-1866).

## Boued

Bevañ a ra diwar frouezh dreist-holl.

## Annez hag isspesadoù

Ar spesad ez zo brosezat an daou isspesad anezhañ en Afrika :
* Tauraco macrorhynchus macrorhynchus, eus koadeier gleb douaroù izel Sierra Leone da c'hGhana,
* T. m. verreauxii, eus Nigeria da gKameroun, Gabon, Republik Demokratel Kongo/Republik Kongo ha hanternoz Angola.

## Liammoù diavaez

* (en) Tauraco macrorhynchus war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Tauraco macrorhynchus war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Tauraco macrorhynchus el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Tauraco macrorhynchus war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Subotica

Суботица Subotica Szabadka :
| Skoed-armoù ||
| Lec'hiadur e Serbia ||
| Maer | Saša Vučinić (DS) |
| Gorread | 1008 km² |
| Poblañs (kontadeg 2002) | 99,981 ( keoded 148,401) |
| Stankder (2002) | 216/km² |
| Hed ha Treuz | 46°5′N 19°39′EHed ha Treuz: 46°5′N 19°39′E |
| Kod-Rannvroel | +381 24 |
| Disrannadurioù | 19 keriadenn |
| Plakenn-karr | SU |
| Kelc'hiad-amzer | UTC+1 |
| Lec'hienn | www.subotica.co.yu |
Subotica (Serbeg: Subotica (Суботица), Hungareg: Szabadka, Kroateg: Subotica, Alamaneg: Maria-Theresiopel pe Theresiopel, Slovakeg: Subotica, Rusyneg: Суботица, Roumaneg: Subotica pe Subotiţa) a zo ur gêr eus hanternoz Serbia er broviñs emren Voivodina. Lec'hiet eo 10 km diouzh an harzoù gant Hungaria. An eil kêr vrasañ e Voivodina goude Novi Sad eo gant ur boblañs a 99,981 annezad. Kêrbenn bann Norzh-Bačka eo.

## Yezhoù

* Serbeg (46.60%)
* Hungareg (38.82%)
* Kroateg (5.93%)

## Tud dibar

* Péter Lékó, mestrc'hoarier echedoù hungarat, bet ganet e Subotica.

## Levrlennadur

* Ferdinand, S. and F. Komlosi. 2017. The Use of Hungarian and Serbian in the City of Szabadka/Subotica: An Empirical Study, Hungarian Cultural Studies, Volume 10. Acc. 08/09/2017.
# Adelomyia melanogenys

Adelomyia melanogenys :
| Adelomyia melanogenys Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Apodiformes |
| Kerentiad : | Trochilidae |
| Iskerentiad : | Lesbiinae |
| Genad : | Adelomyia |
| Anv skiantel ||
| Adelomyia Bonaparte, 1854 ||
| Anv skiantel ||
| Adelomyia melanogeny (Fraser, 1840) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Adelomyia melanogenys a zo ur spesad evned eus ar c'herentiad Trochilidae. Ar spesad nemetañ er genad Adelomyia an hini eo.
Anvet e voe Trochilus melanogenys (kentanv) da gentañ-penn (e 1840) gant al loenoniour breizhveuriat Louis Fraser (1810-1866).

## Doareoù pennañ

* Adelomyia melanogenys, luc'hskeudennet e Manizales (departamant Caldas, Kolombia)

## Boued

Bevañ a ra diwar sun-bleuñv.

## Annez hag isspesadoù

| ██ Tiriad Adelomyia melanogenys | Ar spesad a gaver an nav isspesad anezhañ en un takad eus Suamerika hag a ya eus Venezuela da walarn Arc'hantina : Adelomyia melanogenys aeneosticta, e kreiz ha hanternoz Venezuela, A. m. cervina, e kornôg ha kreiz Kolombia, A. m. chlorospila, e gevred Perou, A. m. connectens, e kreisteiz Kolombia, A. m. debellardiana, e Sierra de Perijá (kornôg Venezuela), A. m. inornata, e Bolivia, gwalarn Arc'hantina, A. m. maculata, en Ecuador, hanternoz Perou, A. m. melanogenys, eus reter Kolombia ha kornôg Venezuela da greisteiz-kreiz Perou, A. m. sabinae, en naoueier kornôg eus Andoù ar reter e Kolombia (departamantoù Santander ha Boyacá). |

## Liammoù diavaez

* (en) Adelomyia melanogenys el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Adelomyia melanogenys e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ (en) Adelomyia melanogenys el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Adelomyia melanogenys.
# Paiwaneg

Ur yezh formosek eo ar paiwaneg (排灣語) komzet gant tro-dro da 87.000 den eus ur bobl-orin taiwanek.

## Niverioù

* 1 ita
* 2 dusa
* 3 celu
* 4 sepac
* 5 lima
* 6 unem
* 7 picu
* 8 alu
* 9 siva
* 10 ta-puluq

## Gwelet ivez

* Yezhoù formosek
* Paiwaniz

## Liammoù diavaez

* Paiwaneg war lec'hienn ar Council of Indigenous Peoples
* Paiwaneg war Language Museum.com
* Ar Pater Noster e Paiwaneg
# Thomas Lancaster

Thomas Lancaster (war-dro 1280 - 22 a viz Meurzh 1322), eil kont Leicester ha Lancaster, a oa unan eus pennoù an tu enep ouzh Edward II bro-Saoz. Mab koshañ Edmond Lancaster ha Blanche d'Artois e oa.
D'an 28 a viz Here 1294 e euredas Alice de Lacy hag e tizimezas diganti e 1318 abalamour d'hec'h avoultriezh. Dibennet e voe d'an 22 a viz Meurzh 1322 diwar urzh Edward II bro-Saoz evit trubardiezh. E vreur Henry I Lancaster a gemeras an titl war e lerc'h.
| En e raok : Edmond Lancaster | Kont Lancaster | War e lerc'h : Henry I Lancaster |
# Wu Cheng'en

Wu Cheng'en (sinaeg 吳承恩) (1500 - 1582) a oa ur skrivagner sinat eus marevezh an Diernelezh Ming. Ganet e oa bet e Huai'an e proviñs Jiangsu ha studiet eñ-deus e Skol-Veur Nanjing e-pad dek bloazh. E romant pennañ Beaj war-du ar c'hornôk a vez barnet evel unan eus ar romantoù meurañ eus al lennegezh sinat.
# Yezhoù yanomamek

Yezhoù yanomamek - :
| Douaroniezh: | Amerika ar Su |
| Renkadur genel: | Ur familh yezhoù eus Su-Amerika |
| Disrannadurioù: | — |
| Yezhoù yanomamek ██ Yanomamö██ Ninam██ Yanomámi██ Sanumá██ Yaroamë ||
Ur familh-yezhoù bihan komzet e gwalarn Brazil hag e su Venezuela eo ar yezhoù yanomamek.

## Disrannadur

E-barzh ar yezhoù yanonamek e renker peder yezh tost-tre an eil ouzh eben. Ur bodad rannyezhoù e vezont kontet da vezañ alies.
   * Yanameg
   * Sanumáeg
   * Yanomámieg
   * Yanomamöeg
Ar Sanumáeg eo an disheñvelañ diouzh ar re arall. Ar yanomamöeg eo an hini a vez komzet ar muiañ (17,600) tra ma ne vez komzet ar Yanameg nemet gant 560 a dud.

## Liammoù gant familhoù arall

Krediñ a ra an darn vrasañ eus ar glaskourien n'o deus ar yezhoù yanomamek liamm ebet gant ar familhoù arall. Joseph Greenberg en deus damveneget un liamm gant ar familh ar Chibchek. Migliazza (1985) en deus damveneget ul liamm gant ar Panoeg ha chibcheg.
# Yanomámieg

Ar yanomámieg pe waiká a zo ur yezh eus familh ar yezhoù yanomamek komzet gant 9 000 a dud e stadoù Roraima hag Amazonas e Brazil. An darn vrasañ eus ar gomzerien a zo unyezhegerien.

## Niverioù e yanomámieg

* 1 mahon
* 2 porokabo
* 3 prukatabo
# Yanomamoeg

Yanomamoeg a zo ur yezh eus familh ar yezhoù yanomamek komzet gant 17,653 a dud war an harzhoù etre Brazil ha Venezuela, e stad Amazonas ha war ribloù ar Rio Negro hag e rannvro Orinoco-Mavaca
Bez' ez eus teir rannyezh hag a c'hell o c'homzerien kompren an eil eben aes a-walc'h. An darn vrasañ eus ar gomzerien a zo unyezhegerien.

## Niveroù e yanameg

* 1 mahu
* 2 horohobi
* 3 bruka

## Daveoù

* Aikhenvald, Alexandra Y. & Dixon R.M.W. (1999) The Amazonian Languages Cambridge Language Surveys (p. 341-351)
* Campbell, Lyle. (1997). American Indian languages: The historical linguistics of Native America. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-509427-1.
* Greenberg, Joseph H. (1960). General classification of Central and South American languages. In A. Wallace (Ed.), Men and cultures: Fifth international congress of anthropological and ethnological sciences (1956) (pp. 791-794). Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
* Greenberg, Joseph H. (1987). Language in the Americas. Stanford: Stanford University Press.
* Kaufman, Terrence. (1990). Language history in South America: What we know and how to know more. In D. L. Payne (Ed.), Amazonian linguistics: Studies in lowland South American languages (pp. 13-67). Austin: University of Texas Press. ISBN 0-292-70414-3.
* Kaufman, Terrence. (1994). The native languages of South America. In C. Mosley & R. E. Asher (Eds.), Atlas of the world's languages (pp. 46-76). London: Routledge.
* Migliazza, Ernest C. (1985). Languages of the Orinoco-Amazon region: Current status. In H. E. Manelis Klein & L. R. Stark (Eds.), South American Indian languages: Retrospect and prospect (pp. 17-139). Austin: University of Texas Press.
* Migliazza, Ernest C.; & Campbell, Lyle. (1988). Panorama general de las lenguas indígenas en América. Historia general de América (Vol. 10). Caracas: Instituto Panamericano de Geografía e Historia.
# Yanameg

Yanameg a zo ur yezh eus familh ar yezhoù yanomamek komzet gant 566 a dud war an harzoù etre Brazil ha Venezuela, e stad Roraima ha war ribloù ar stêrioù Mucajai, Uraricáa, ha Paragua.
Bez' ez eus div rannyezh: yanameg ha ninameg. Komzet eo ar yezh gant tout an izili eus ar meuriad met ar vugale a zo o kregiñ da zeskiñ portugaleg.

## Niverioù e yanameg

* 1 kamitx'amhét
* 2 tasi'm
* 3 tasimaimhét
# Sanumáeg

Yanameg zo ur yezh eus familh ar yezhoù yanomamek komzet gant 5000 a dud war an harzhoù etre Brazil ha Venezuela, e stad Roraima ha war ribloù ar sterioù Caura hag Ervato-Ventuari
Hogozik tout ar sanumáegerien o vevañ e Venezuela a zo unyezheger met 25% eus ar re o chom e Brazil a gomz Makwitareg ivez

## Niverioù e yanameg

* 1 chaamí
* 2 polakabí
* 3 hí:ri:pólag'a
* 4 sal'ái
# Ayoreoeg

Ur yezh zamoukoek eo an ayoreoeg (ayoreo, zamuco, ayoré, moro, ayoréo, ayoweo, samuko, morotoco, pyeta, yovai) komzet gant war-dro 3 771 den en holl e Paraguay dreist-holl (3 000 den e 1991) hag ivez e Bolivia (e 2000).
Komzet e vez gant an holl izili eus ar meuriad met n'en deus statud lezennel ebet.
# Tchamakokoeg

Ur yezh zamoukoek eo an tchamakokoeg (chamacoco, bahía negra, ebidoso, tumarahá, ishiro, pe jeywo) komzet gant tro-dro da 1.800 den a-hed Stêr Paraguay e Paraguay (1991). Komzet e vez marteze ivez gant un nebeud tud e Brazil.
Gant an holl izili eus ar meuriad e vez komzet ha treuzkaset eo c'hoazh d'ar vugale. E gomzerien na gomzont nemet un nebeud spagnoleg ha gwaranieg

## Gwelet ivez

Yezhoù Paraguay
# Yezhoù zamoukoek

Zamoukoek - :
| Douaroniezh: | Amerika ar Su |
| Renkadur genel: | Ur familh yezhoù eus Paraguay |
| Disrannadurioù: | — |
Ur familh-yezhoù eo ar yezhoù zamoukoek (saozneg: Zamucoan pe Samúkoan), enni 2 yezh nemetken komzet e Paraguay dreist-holl hag ivez e Bolivia e Suamerika:
* ayoreoeg
* tchamakokoeg
Hervez Swadesh o-defe disheñvelaet an eil ouzh an eben 2.800 bloaz'zo

## Daveoù

* Adelaar, Willem F. H.; & Muysken, Pieter C. (2004). The languages of the Andes. Cambridge language surveys. Cambridge University Press.
* Campbell, Lyle. (1997). American Indian languages: The historical linguistics of Native America. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-509427-1.
* Gordon, Raymond G., Jr. (Ed.). (2005). Ethnologue: Languages of the world (15th ed.). Dallas, TX: SIL International. ISBN 1-55671-159-X. (Online version: http://www.ethnologue.com).
* Fabre, Alain. (por aparecer, 2005). Los pueblos del Gran Chaco y sus lenguas, cuarta parte: Los zamuco. Suplemento Antropológico, Asunción.
* Kaufman, Terrence. (1990). Language history in South America: What we know and how to know more. In D. L. Payne (Ed.), Amazonian linguistics: Studies in lowland South American languages (pp. 13-67). Austin: University of Texas Press. ISBN 0-292-70414-3.
* Kaufman, Terrence. (1994). The native languages of South America. In C. Mosley & R. E. Asher (Eds.), Atlas of the world's languages (pp. 46-76). London: Routledge.
# Andoeg

Ur yezh zaparoek eo an andoeg. Komzet e oa war ribl ar stêr Pastaza e Perou, e Rannvro Loreto, e proviñs Alto Amazonas. E 1993 eo marvet ar c'homzer diwezhañ ha ketchwaeg a gomz an holl izili eus ar meuriad hiziv.

### Fonologiezh
#### Vogalennoù

Vogalennoù :
| | A-raok | Kreiz | A-dreñv |
| Serr | i | ɨ | u |
| Digor | a | | |

#### Kensonennoù

Kensonennoù :
| | Diweuz | Dent | Drek-logigoù | Gouel | Tarzh |
| Dre serriñ | [p] | [t] | [ts] (dre fic'hal) [č] | [k] [kw] | [ʔ] |
| Dre daravat | | [s] | [ʃ] | | [h] |
| Dre fri | [m] | [n] | | |
| Dre dostaat | [w] | | [j] | |
| Dre froumal | | [r] | | |

## Niverioù

1 : nikínjo
2 : iški
3 : kímsa

## Liammoù diavaez

An andoeg en A Global Linguistic Database.

## Daveoù

Peeke, Catherine and Mary Sargent. 1959. "Pronombres personales en shimigae," in Estudios acerca de las lenguas huarani (auca), shimigae y zápara, Quito, 18-28.
Ikito-Kawarano : Ikiteg • Aouchirieg† • Kahouaraneg†
# Aouchirieg

Ur yezh zaparoek eo an Aouchirieg. Komzet e oa war ribl adstêrioù ar stêr Napo e Perou. An holl izili eus ar strollad a gomz ketchwaeg hiziv.
Ikito-Kawarano : Ikiteg • Aouchirieg† • Kahouaraneg†
# Gayeg

Ur yezh zaparoek e oa ar gayeg. Komzet e oa etre ar sterioù Bobonaza ha Pastaza e Perou. Aet da get eo e-pad an XX$^{vet}$ kantved. N'eo ket anavezet nemet dre 5 ger en eur pennad eus 1908.
* Nu-gwako : hent
* Mwaka : dour
* Ite : ti
* χenamie : lagad
* Mpanan : heol
Ikito-Kawarano : Ikiteg • Aouchirieg† • Kahouaraneg†