OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Peirene

Peirene (Πειρήνη e henc'hresianeg) a oa un naiadenn, merc'h d'an doue-stêr Asopos, pe d'an doue-stêr Ac'heloios, pe da Oibalos, roue Lakonia. Meneget eo hec'h anv gant Paosanias, a skriv he doe daou vab diwar an doue Poseidon: Lec'hes ha Kenc'hrias. Diwar anv an eil e teufe anv porzh Korinthos, Lec'haion.
Kenc'hrias a voe lazhet gant an doueez Artemis, ma tirollas ar vamm gaezh da ouelañ dourek, ma troas e feunteun en akropolis Korinthos. Er feunteun-se eo e kavas Bellerofon ar marc'h Pegasos.

## Notennoù

* ↑ Paosanias - Eil levrenn - Korinthos.
# Pelias

Pelias (Πελιάς / Peliás e henc'hresianeg) a oa mab da b-Poseidon ha Tyro, ha mab advabet Kretheüs, roue Iolkos, e Thessalia. Hanrervreur e oa da Iason, an haros ac'h eas da gerc'hat ar maoutken aour.
# Peleüs

Peleüs (Πηλεύς e henc'hresianeg) zo unan eus harozed Hellaz kozh.
Mab e oa da Aiakos, roue enez Aigina, ha d'an nimfenn Endeis, merc'h d'an den-marc'h C'heiron. Roue Fthia, e Thessalia, e teuas da vezañ. Tad e oa da Ac'hilleüs, brudet gant an Ilias.

## Ar mojennoù

Gant e vreur Telamon e lazhas o hantervreur Fokos, goude taolet dezhañ un disk. Neuze e voent harluet gant o zad Aiakos. Ha Peleüs da Fthia, e Thessalia. Eno e voe gwalc'het eus e dorfed gant roue ar vro (Aktor gouez da lod, e vab Eurytion gouez da lod all), ha bet en doe an dimezell Antigone, merc'h ar roue, da bried hag un drederenn eus rouantelezh he zad war ar marc'had. Ur verc'h o doe, Polydora hec'h anv.
Mont a reas Peleüs gant an Argonaoted da glask ar Maoutken aour. Pa zistroas e kemeras perzh en hemolc'h war-lerc'h hoc'h-gouez Kalydon, hag eno e lazhas ur chaseour daoust dezhañ (e dad-kaer Eurytion marteze), ma voe harluet adarre.
Hag eñ da Iolkos (Thessalia), ma voe gwalc'het gant Akastos, mab Pelias, ha ma kemeras perzh e c'hoarioù-kañvoù ha ma c'hoarias ouzh Atalante ha ma voe trec'het ganti.
Gwreg Akast avat, Astydameia hec'h anv, a orgedas ouzh Peleüs, ha poan en doa ar paourkaezh ouzh hec'h argas. Evit kaout he dial e reas da Antigone krediñ edo Peleüs o vont da zimeziñ d'he merc'h Sterope, ha d'he fried Akastos edo Peleüs oc'h ober al lez dezhi, pe hervez doareoù all eus ar vojenn, en doa gwallet anezhi. Hag Antigone da vont d'en em grougañ.

## Thetis

Ken kenedek e oa an nereidenn Thetis ma oa sot an holl zoueed ganti, ha dreist-holl Zeus ha Poseidon, doue ar mor. Paouez da redek war he lerc'h a rejont avat adalek ma klevjont Themis oc'h embann e c'hanje an nereidenn ur mab a vije dreist d'e dad. Gwelloc'h e kavas Zeus leuskel un den marvel da gemer Thetis ha da seveniñ an diougan hep droug ebet evitañ. Thetis avat ne blegas ket da c'hoant Peleüs ; hemañ, kuzuliet gant C'heiron, a droas a bep eil en evn, naer, leon, pesk, morgazh, dour, ha tan, evit tapout anezhi. Dont a reas a-benn d'he sujañ ha d'en em barañ ganti. Genel a reas Ac'hilleüs, a voe desavet gant C'heiron, an den-marc'h.
# Peneios

Peneios (Πηνειός e henc'hresianeg) a oa un doue-stêr e mojennoù Hellaz kozh, doue ar stêr Peneios e Thessalia.
Evel e dri mil breur e oa mab da Okeanos ha Tethys. Gant an nimfenn Kreousa en doe ur mab, Hypseüs, roue al Lapited, ha teir merc'h:
* Themisto (pe Kyrene)
* Dafne (a voe karet gant Apollon)
* ha Stilbe.

## Herakles

Ar stêrioù Alfeios ha Peneios eo a voe implijet gant Herakles da naetaat marchosioù Aogias.
# Pentheüs

Pentheüs (Πενθεύς / Pentheús e henc'hresianeg, da lavarout eo « poan, glac'har ») a oa mab da Ec'hion, ar c'hreñvañ eus ar Spartoi, ha da Agaue, merc'h d'ar roue Kadmos ha d'an doueez Harmonia, e mojennoù Hellaz kozh. Roue Thebai e voe war-lerc'h e dad-kozh Kadmos.

## Ar vojenn

Kozh e oa erru ar roue Kadmos ha c'hoantaat a reas lezel e c'halloud gant e vab-bihan Pentheüs. Pa zistroas an doue Dionysos eus e veaj da Vro-Indez hag e teuas en e rouantelezh e klaskas ar roue Pentheüs enebiñ ouzh lidoù kevrinek an doue. Ma savas droug e Dionysos. Pedet e voe Pentheüs gantañ da arvestiñ ouzh trelaterezh merc'hed Thebai.
Pa voe diskoachet Pentheüs en ur wezenn, war menez Kithairon, gant ar merc'hed dirollet, ha kemeret ganto evit ul loen ferv, e voe lazhet ha dibezhiet e gorf gant e vamm hag he c'hoarezed, Ino hag Autonoe. Troc'het e voe e benn outañ gant Agaue ha ne gomprenas nemet ur pennad goude pegen euzhus e oa he zorfed.
Sed an istor a zo kontet e pezh Euripides, Βάκχαι (Bakc'hai), anavezet ivez evel ar Bakantezed.
Hervez Paosanias e oa skeudennoù, kizellet e koad ar wezenn ma edo Pentheüs o kuzhat, a veze enoret gant tud Korinthos diwar ali orakl Delfi.
Ur mab en dije bet, Menoikeüs e anv, dianav e vamm, hag a vije bet tad da Greon hag Iokaste.

## Gwelout ivez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pergamon

Pergamon (τὸ Πέργαμον, pe ἡ Πέργαμος e henc'hresianeg), a oa ur geoded hellazat en Aeolis, ur 26 km eus aod Mor Egea war un uhelenn en hanternoz da lez ar stêr Caicus (hiziv Bakırçay). Hiziv e weler dismantroù Pergamon en hanternoz hag er c'huzh-heol da gêr Bergama en Turki.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pleiadezed

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Pa gomzer eus Pleiadezed (Πλειάδες /Pleiades, e henc'hresianeg) e komzer:
* eus merc'hed Atlas ha Pleione, gwelout Pleiadezed (merc'hed Pleione);
* eus Pleiades, ur gronnad steredennoù en oabl, anvet ivez "Yarig-hec'h-Evned" hag anvioù all;
* eus ur romant e galleg gant Joseph Arthur Gobineau, anvet les Pléiades;
* eus un oberenn gant ar sonaozour Iannis Ksenakis (Ιάννης Ξενάκης), ar Pleiadezed (sonerezh);
* un tolpad tanvenezioù en Antarktika.
# Pleiadezed (merc'hed Pleione)

Seizh plac'h eo ar Pleiadezed (Πλειάδες, e henc'hresianeg), seizh merc'h Atlas, an Titan, ha Pleione, an Okeanidenn. C'hoarezed d'an Hyadezed eo ar seizh Pleiadenn.
Sede piv e oant:
* Alkyone (pe Halkyone) ;
* Asterope (pe Sterope) ;
* Kelaino ;
* Elektra ;
* Maia, ar verc'h henañ, mamm Hermes ;
* Merope ;
* Taygete.
Peurvuiañ e vezent embaret gant doueed, hag o deveze ganet tiegezhioù roueel, evel re Troia ha Sparta. Kompagnunezed e oant d'an doueez Artemis, ha gwerc'hezed evelti.
E-kerzh ur bourmenadenn e voe hoalet Orion gant o c'hened, ken e voe war o lerc'h seizh vloaz pad. Ma rankas Zeus o zreiñ en koulmed evit o saveteiñ. Pa varvas an holl e voent lakaet en oabl hag int eo ar Pleiadezed (ar stered a vez graet ar "Yar hag he Foñsined" anezhe e brezhoneg).

## Skridoù

* Apollodoros, Bibliotheke (III, 110-111).
# Pleione

Pleione (Πληιονη e henc'hresianeg) a oa un nimfenn, merc'h da Okeanos ha Tethys, un Okeanidenn eta, hag a veve en Arkadia er menez Kyllene.

## He bugale

Gwreg ar ramz Atlas e oa e mojennoù Hellaz kozh ha mamm
* d'ar Pleiadezed,
* da Hyas,
* d'an Hyadezed.

## Liammoù

* Pleione, nimfenn eus Arkadia
# Podarge

Podarge (Ποδάργη / Podárgê, « treid skañv » e henc'hresianeg) a oa anv un harpienn ha lesanv meur a hini all e mojennoù Hellaz kozh.

## Harpienn

An harpienn nemeti roet hec'h anv gant Homeros eo Podarge. Gant an oberourien all, diwezhatoc'h, e vez graet Kelaino (« Teñval ») anezhi.
Merc'h e oa da Dhaomas ha da Elektra. Kemer a reas stumm ur gazeg da embarañ gant Zefyros. Daou vab he doe gantañ: Balios ha Ksanthos, ar c'hezeg divarvel a voe profet da Ac'hilleüs, hag ivez Flogeos hag Harpagos, kezeg an Dioskured. Gouez da oberourien zo e oa ivez mamm da Areion.

## Iris ivez

A-wechoù e vez graet Podarge eus an doueez Iris, c'hoar d'an Harpiezed.

## Priam ivez

Podarge ivez e oa anv kentañ ar roue Priamos. Kemm e anv a reas pa zasprenas e vuhez digant Herakles gant ur ouel aour brodet gant e c'hoar Hesione. Daspren eo ster an anv Priamos.

## Daveoù

* En Ilias (XVI, 149-451 ; XIX, 400).
* En Aeneis (III, 211).
# Polyksene

Polyksene (e henc'hresianeg Πολυξένη / Polyxénê) a oa ur briñsez eus kêr Troia, merc'h d'ar roue Priamos ha d'e eil pried Hekabe hervez mojennoù Hellaz kozh.
Kaoz ebet ne gaver anezhi en Ilias Homeros. Savet eo bet ar vojenn gant barzhed all diwezhatoc'h.

## Ar vojenn

Merc'h yaouankañ he zud e oa Polyksene. Gwelet eo evel adskeudenn Ifigeneia, merc'h Agamemnon ha Klytaimnestra. Div wreg en doe he zad, ha meur a serc'h. Hanter-kant breur hag unnek c'hoar eta he doe Polyksene, en o zouez Hektor a oa mab henañ Priamos ha pennhêr tron Troia. Paris, ur mab all, a lakaas brezel Troia da ziwan. E-touez bugale Priamos hag Hekabe e kaver Helenos ha Kassandra; Deifobos; Troilos; Polites; Kreousa, gwreg Aineias; Laodike, gwreg Helikaon; ha Polydoros, e vab yaouankañ.
Hervez un orakl ne vije ket distrujet Troia ma teuje he breur Troilos da dapout e ugent vloaz. Arsailhet e voe ar breur hag ar c'hoar gant soudarded hellazat, pa oant o vont da gerc'hat dour d'ur feunteun. Lazhet e voe Troilos gant ar brezelour Ac'hilleüs. Orgediñ ouzh Polyksene a reas neuze an Hellazad, a voe lazhet er brezel, goude dezhañ lazhañ Hektor, breur henañ Polyksene.
Lazhet e voe Polyksene gant Neoptolemos, mab da Ac'hilleüs, war bez e dad.

## Mammennoù

Istor aberzh Polyksene a gaver en Hekabe ha meneget eo ivez en Troianed, div oberenn diwar zorn Euripides.

## Notennoù

* ↑ Euripides: The Trojan Women; Skrid e saozneg e Wikisource.
# Polykso

Polykso (Πολυξώ e henc'hresianeg), zo anv div vaouez e mojennoù Hellaz kozh.
* un naiadenn eus ar stêr Nil, merc'h da Nilos. Unan eus priedoù Danaos e oa, ha daouzek merc'h o doe: Autonoe, Theano, Elektra, Kleopatra, Eurydike, Glaukippe, Antheleia, Kleodora, Euippe, Erato, Stygne, ha Bryke. Ar re-se a zimezas da zaouzek mab Aigyptos ha Kaliadne, c'hoar Polykso, ha lazhet e voe ar baotred gant o gwragez e-kerzh an nozvezh-eured.
* un naiadenn all (pe ar memes hini), gwreg Nykteüs, ha mamm Antiope.

## Notennoù

* ↑ Theoi Project - Nymphe Polyxo
# Pontos (mab Gaia)

Pontos (Πόντος / Póntos, « an dour-mor » e henc'hresianeg), a oa unan eus doueed ar mor e relijion Hellaz kozh.
Mab e oa da c'h-Gaia (an Douar). Ganti e voe engehentet hec'h-unan, pe neuze diwar Aither (pe Ouranos), hervez Caius Julius Hyginus.
# Praksiteles

Praksiteles (Πραξιτέλης e henc'hresianeg), a oa ganet war-dro 400 kent JK, marvet a-raok 326 kent JK, a oa brudetañ kizeller Hellaz er IV$^e$ kantved kt JK. Mab e oa d'ar c'hizeller Kefisodotos an Henañ. Eñ e voe ar c'hentañ kizeller o skeudenniñ merc'hed noazh e delwennoù bras.

## Oberennoù
### Penn Aberdeen

Penn Aberdeen, pe e vije hini Hermes pe hini Herakles, a zo er British Museum, a zo stag ouzh Praksiteles, ken heñvel eo ouzh Hermes Olympia.

### Afrodite Knidos

Afrodite Knidos eo brudetañ delwenn Praksiteles, kentañ hini eus ur vaouez en he ment hag en he noazh penn-da-benn.

## Gwelout ivez

* Afrodite Knidos

## Levrlennadur

* Aileen Ajootian, "Praxiteles", Personal Styles in Greek Sculpture (ed. Olga Palagia and J. J. Pollitt), Cambridge University Press, 1998 (1añ embannadur 1996) (ISBN 0-521-65738-5), pp.91–129.
* (it) Antonio Corso, Prassitele, Fonti Epigrafiche e Lettarie, Vita e Opere, 3 levrenn, De Lucca, Rome, 1988 and 1991.
* (fr) Marion Muller-Dufeu, La Sculpture grecque. Sources littéraires et épigraphiques, éditions de l'École nationale supérieure des Beaux-Arts, coll. « Beaux-Arts histoire », Paris, 2002 (ISBN 2-84056-087-9), p. 481-521 (embannadur kentañ Antiquen Schiftquellen Overbeck 1868).
* (fr) Alain Pasquier ha Jean-Luc Martinez, Praxitèle, katalog diskouezadeg Mirdi al Louvre, Meurzh, 23 Mezheven, 18 2007, Emb. al Louvre & Somogy, Paris, 2007 (ISBN 978-2-35031-111-1).
* Brunilde Sismondo Ridgway, Fourth-Century Styles in Greek Sculpture, University of Wisconsin Press, Madison, (ISBN 0-299-15470-X), 1997, pp.258–267.
* (fr) Claude Rolley, La Sculpture grecque II : la période classique, Picard, coll. « Manuels d'art et d'archéologie antiques », 1999 (ISBN 2-7084-0506-3), pp.242–267.
* Andrew Stewart, Greek Sculpture: An Exploration, Yale University Press, New Haven & London, 1990 (ISBN 0-300-04072-5) pp.277–281.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Archaeological Museum Olympia: Hermes of Praksiteles
* (en) CMA Collections: Apollo Sauroktonos gant Praksiteles
* (en) diwar-benn delwennoù Apollo Sauroktonos e marmor hag arem
* (en) penn bihan Aphrodite - Olympia - labour graet gant Praksiteles war a seblant
* (fr) Praxitèle: diskouezadeg 2007 e mirdi al Louvre Katalog an diskouezadeg gant Alain Pasquier ha Jean-Luc Martinez.
# Psamathe

Anaout a reer div vaouez anvet Psamathe (Ψαμἄθῃ, e henc'hresianeg, diwar ψἄμμος, «traezh», ha θεια, «doueez») e mojennoù Hellaz kozh:
1. Psamathe a oa un Nereidenn, karet gant Aiakos, ha mamm e oa da Fokos (Metamorfozoù, XI, 398 gant Ovidius). En drajedienn Helen gant Euripides avat e oa dimezet da Broteüs, roue Egipt, hag ur verc'h he doa bet digantañ, Eidothea.
2. Psamathe a oa merc'h da Grotopos, roue Argos. Karet e oa bet gant an doue Apollon, ha mamm e oa da Linos. Aon he doa rak he zad, ha roet he doa he mab Linos da vesaerien da vagañ. Pa oa deuet bras ar bugel e voe drailhet gant chas. Psamathe a voe lazhet gant he zad. Pa oa displijet an doue Apollon gant kement-se e kasas un tamm bosenn da ziouennañ bugale Argos, kement ha deskiñ d'an dud en em zerc'hel.
E troidigezhioù zo diwar Ovidius eo meneget an anv evel Psamanthe. Gwelout Metamorfozoù Ovidius XI.

## Loarenn

Ul loar d'ar blanedenn Neizhan zo bet anvet Psamathe.

## Lennadur

* Ovidius, Metamorfozoù, XI.
# Pterelaos

Pterelaos (Πτερέλαος e henc'hresianeg) a oa roue Tafos e mojennoù Hellaz kozh.
Hennezh en devoa ur vlevenn aour e-kreiz e vlev, hag evit e lazhañ e oa ret troc'hañ ar vlevenn vurzhudus-se.
Pa deuas Amfitryon gant un arme eus Thebai da aloubiñ e vro e voe lavaret dezhañ n'hallje ket kemer e gêr-benn, nemet lazhañ a rafe ar roue a-raok. Hogen, evit lazhañ ar roue, e oa ret troc'hañ ar vlevenn. Un dra dibosupl d'ober eta pa oa Pterelaos a-drek mogerioù e wikadell.
Dre chañs en doa ur verc'h. Ha honnezh, ar verc'h-se, Komaitho hec'h anv, a yeas da droc'hañ ar vlevenn diwar benn he zad, mann nemet dre garantez ouzh Amfitryon. Evit he zrugarekaat e lazhas Amfitryon ar verc'h treitour, hag e roas an inizi d'e genvrezelourien : Kefallenia da gKefalos, hag ar re all da Heleios.
# Pylades

Pylades (henc'hresianeg: Πυλάδης / Pyládês) zo un haroz hellazat, kenderv da Orestes.
# Pyrene

Pyrene (Πυρήνη / Pyrḗnē e henc'hresianeg) a oa merc'h da Vebriks, roue ar v-Bebriked.
Hervez ar vojenn, e voe lorbet Pyrene gant Herakles, kouviad ar roue Bebriks p'edo an haroz o vont da Spagn. Ha Pyrene en dizesper da redek d'ar c'hoadoù ma voe lazhet ha debret gant al loened ferv. Pa zistroas an haroz e savas dezhi ur bez meurdezus, ar Pireneoù.

## Pyrene serc'h Ares

Disheñvel pe ar memes hini hag an hini anvet Pelopeia, mamm da g-Kyknos$^,$.

## Notennoù

* ↑ Silius Italicus, La Guerre punique, éditions Les Belles Lettres, Paris, 1979, troet gant Pierre Miniconi ha Georges Delvallet, p. 86-88.
* ↑ Bibliotheke 2. 5. 1
* ↑ Greek Mythology Index
# Rea (doueez)

Rea (Ῥέα e henc'hresianeg), a oa un Ditanez, merc'h da Ouranos, an Oabl, ha Gaia, an Douar, e mojennoù Hellaz kozh. Er mojennoù koshañ e oa gant Gaia ha Kybele, an Doueez Veur, ha goude gwelet evel mamm an doueed ha doueezed brasañ.
C'hoar ha pried e oa da Gronos, ha mamm d'an doueed Demeter, Haides, Hera, Hestia, Poseidon, ha Zeus.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Reneia

Reneia (Ρηνεία, Rheneia e henc'hresianeg) zo un enezenn vihan, 14 km² dezhi, didud, unan eus an inizi Kikladez, tost da z-Delos ha Mykonos e Mor Egea.
# Rode

Rode pe Rodos (Ῥόδη / Rhódê pe Ῥόδος / Rhódos, e henc'hresianeg « rozenn»), zo unan eus doueezed ar mor e mojennoù Hellaz Kozh, stag hec'h anv ouzh enez Rodos.

## Mojenn

Merc'h eo da Boseidon, hogen diasur eo anv ar vamm, a gemm hervez an oberourien: pe Amfitrite, pe Afrodite, pe Halia. Pried eo da Helios, doue meur Rodos.
Hervez Pindaros he deus bet « seizh mab, seizh lezenner kentañ an dud kentañ en enez. Unan anezho a engehentas Ialysos, ha goude Kameiros ha Lindos». Setu anv ar seizh mab-se hervez Diodoros Sikilia : Oc'himos, Kerkafos — tad Ialysos hag e vreudeur —, Makareüs, Aktis, Tenages, Triopas, Kandalos, hag ur verc'h a voe ivez, Elektryone.
Hervez ur vojenn all e vefe Rode ur verc'h da Asopos, ha pevar bugel he doe digant Helios : Faethon, Aigle, Lampetia ha Faethousa. E mojenn Faethon e tenn he ferzh da hini Klymene hervez Ovidius.
# Rodopis

Rodopis (Ῥοδῶπις) pe Rodope (e henc'hresianeg : Ῥοδόπη / Rhodópê) pe marteze Doricha, a oa un hetaira e Gres, en Henamzer, er VI$^{vet}$ kantved kt JK. Genidik e oa eus Trakia. Ne oa meneget nemet div hetaira gant Herodotos en e skridoù: Rodopis hag Arc'hidike.
Serc'h e voe da Aisopos, a oa sklav evelti e lez Iadmon, roue Samos. Prenet e voe marteze gant Ksanthos, eus Samos ivez, ha kaset gantañ da Egipt, da Naokratis, ur gêr savet eno gant Gresianed Miletos. Ar faraon Amasis II a oa o ren neuze. E Naokratis e reas anaoudegezh gant C'haraksos, ur marc'hadour gresian, breur d'ar varzhez Sapfo, eus Mitilíni, en enez Lesbos. Hennezh a orgedas outi, hag a zasprenas anezhi digant he mestr, ha diwar neuze e voe dezhi an arc'hant a c'houneze en he micher. Sapfo a skrivas diwezhatoc'h ur varzhoneg ma tamalle da Rodopis laerezh madoù C'harakos.
Derc'hel a reas Rodopis da vevañ e Naukratis goude disklavañ, ha gouestlañ a rae un dekvedenn eus he gounidoù da dempl Delfi.
Ur 400 bloaz goude Herodotos, e skrivas Strabon e rae Sapfo un anv all eus Rodopis : "Doricha". Ha 200 vloaz war-lerc'h Strabon e skrivas Athenaeus e oa faziet Herodotos ha droukvesket en devoa div vaouez disheñvel. Marteze : "rodopis" a dalvez "divjod roz", marteze ul lesanv a vicher, met n'eus prouenn ebet e oa "Doricha" he gwir anv.
Hervez ur vojenn e Gres he dije Rodopis paeet sevel an trede piramidenn. Klask a ra Herodotos dizarbennn ar vojenn met kontet e veze c'hoazh en amzer Plinius an Henañ .
Un doare all zo kontet gant Diodorus Siculus ha Strabon : gant serc'heien Rodopis e voe savet ar biramidenn, d'ober ur bez dezhi. Ur vojenn n'eo ken, ha displeget ez eus bet diwar betra e oa bet savet, gant Georg Zoega ha Christian Charles Josias Bunsen. Droukvesk zo bet etre an anv Rodopis ha hini Nitokris, rouanez Egipt, a gaver hec'h anv e meur a vojenn, hag a zo kontet gant Julius Africanus hag Eusebius Caesarea da vezañ savet an trede piramidenn .
En ur vojenn all kontet gant Strabon ha Claudius Aelianus e oa deuet Rodopis da vezañ rouanez Egipt, ha kement-se a ro da soñjal kreñvoc'h c'hoazh ez eus droukvesk moarvat gant Nitokris. Hag un deiz pa oa Rodopis o kouronkañ e Naucratis, e teuas un erer da gemer unan eus he sandalennoù, ha kuit an evn bras ganti, ha d'he lezel da gouezhañ war barlenn ar faraon Psamtik II, a oa o rentañ ar justis e Memfis. Batet e voe gant ar sandalenn vrav ha lakaat a reas klask perc'hennez ar sandalenn ha pa gavas anezhi e kemeras anezhi da bried ha da rouanez. Ha setu aze koshañ doare ar gontadenn anavezet evel Luduennig.

## Notennoù

* ↑ William Smith, ed. "Rhodopis" en Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology (1870), vol. 1, p. 268.
* ↑ Laura McClure. Courtesans at Table: Gender and Greek Literary Culture in Athenaus. London, 2003. Page 12
# Salamis

Salamis (Σαλαμίς / Salamís e henc'hresianeg) pe Salamina (Σαλαμίνα / Salamina) hervez ar gresianeg a vremañ, zo un enezenn eus Hellaz, Attika, e toull-dor pleg-mor Eleusis. 19 000 a zo enni, ha 95 km² he gorread. Heñvel eo anv ar pennlec'h ha hini an enez.

## Mojenn

Salamis a oa anv merc'h an doue-stêr Asopos, a zimezas d'an doue Poseidon. Brudet eo enez Salamis evel mammvro daou haroz eus brezel Troia, Aias Telamonios ha Teukros, mibien ar roue Telamon.

## Istor

E 480 kent JK e c'hoarvezas emgann Salamis er-maez d'an enez, etre morlu hellazat Eurybiade ha Thémistocle ha hini Persed Xerxes.
E 1823 eo eno e oa diazezet gouarnamant Hellaz, e-pad brezel dieubidigezh Hellaz.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel kumun Salamina
* Lec'hienn ofisiel kumun Ampelakia
# Samothraki

Samothraki (Σαμοθράκη e henc'hresianeg), Samothrake e henc'hresianeg, zo un enezenn hellazat, e-maez da Drakia, e nomos Evros en hanternoz Mor Egea. 2 859 a dud a oa o chom enni e 2011.

## Istor

Trevadennet e voe gant tud Trakia moarvat da gentañ, gant re Eolia ha Ionia goude. Skoazell a roas tud Samothraki da Kserkses pa glaskas aloubiñ Hellaz.
Dalc'het e oa gant Venezia betek 1657 pa voe kemeret gant an Durked. E 1912 e voe roet da C'hres, kadarnaet gant Feur-emglev Bukarest e 1913.

## Gwelout ivez

* Nike Samothrake

## Luc'hskeudennoù

* Hora Samothraki, dismantroù ar c'hastell
* Gwel eus an hanternoz war-zu an argoad
* Neved an Doueed
# Siren

    Ar pennad-mañ a denn d'ar boud a gaver e gwengelouriezh Hellaz; evit ar boud hanter wreg hanter besk gwelet morganez.
Ar sirened (henc'hresianeg: Σειρήν Seirēn; liester: Σειρῆνες Seirēnes), e gwengelouriezh Hellaz, a zo boudoù gwregel dañjerus-kenañ a laka ar voraerien da vamiñ ouzh o c'han kaer-eston hag a gas o listri d'ober peñse ouzh kerreg an enez m'emaint o vevañ enni.

## A siren da vorganez

En amzer Henc'hres e vezent taolennet alies evel evned gant ur penn plac'h bras, nemet war-lerc'h int bet taolennet evel merc'hed gant treid laboused, askellek pe get (gwelout mojenn Baba Yaga). Kalz diwezhatoc'h int bet kemmesket gant morganezed (boudoù hanter wreg, hanter besk), hag a gaver e mojennoù ur bern broioù er bed. Anavezet mat eo tro Ulises (Odysseüs) e skridoù Homeros ma laka e vartoloded da stouvañ o divskouarn gant koar evit na glevint ket o c'han, ha ma c'houlenn bezañ staget ouzh gwern e lestr da c'hallout klevet o c'han, hep na c'hallfe en em deurel er mor d'o adkavout (gwelet Odysseia).

## Gwelet ivez

* morganez
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Sisyfos

Sisyfos (henc'hresianeg : Σίσυφος, Sísyphos) a zo un den eus gwengelouriezh Hellaz. Hervez ar vojenn e oa bet rediet da ruilhal ur pezh mell roc'h betek krec'h un dorgenn, met ar maen-se a ruilhe d'an traoñ bep tro , ma ranke Sisyfos adober e labour bep gwech, ul labour didermen ha da viken eta.
# Sofegour

Ur sofegour pe ur sofist (e henc'hresianeg: σοφιστής, e latin: sophistes) a oa da gentañ ur seurt kelenner en Henc'hres hag en Impalaeriezh Roma, pe un den desket war danvez pe zanvez. Alies e raent gant ar retorik hag ar brederouriezh, met reoù all a c'halle plediñ ivez gant sonerezh, atleterezh pe matematik.
Platon a enebas ouzh ar sofisted.

## Sofourien ha deskadurezh

Ar vertuz a veze kelennet gant ar sofourien ha medisinerezh ivez hervez Seamus Mac Suibhne.

## Levrlennadur

* (br) Fañch Kerrain, "Kelennadurezh Platon: Platon hag ar Sofisted", Al Liamm niv.308-309, 1998.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Palantines, 2012, p.1254b.
* ↑ Tugdual Kalvez, Geriadur ar brederouriezh ; galleg-brezhoneg ; brezhoneg-galleg ; Dictionnaire de philosophie ; français-breton ; breton-français ; étymologie et équivalents des termes philosophiques en allemand, anglais, français et italien, CRBC lec'hienn Roazhon-2, Skol-Veur European Breizh, Travaux d'Investigation et de Recherche, 2010, p.432b; Fañch Kerrain, "Kelennadurezh Platon: Platon hag ar Sofisted", Al Liamm niv.308-309, 1998, gw. p.315 dreist-holl evit an dibab ger.
* ↑ Mac Suibhne, Seamus. "Sophists, sophistry, and modern medical education". Medical Teacher 2010 Jan;32(1):71-5.

## Pennad kar

* Sofouriezh
# Sperc'heios

Sperc'heios (Σπερχειός, Sperkheiós e henc'hresianeg, Spercheus e latin) zo ur stêr e Thessalia hag a oa un doue-stêr e Fthia e Gres.

## Stêr

Aberiñ a ra er Pleg-mor maliak.

## Krennamzer

E 997 e c'hoarvezas Emgann Sperc'heios, a lakaas fin da droiadoù brezel Bulgared en impalaeriezh Bizantion.