OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Brucheville

Brucheville :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi Avranchin |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Valognes betek 1926, Cherbourg adalek 1926 |
| Kanton | Sainte-Marie-du-Mont betek 1801,Sainte-Mère-Église adalek 1801 |
| Kod kumun | 50089 |
| Kod post | 50480 |
| Maer Amzer gefridi | Sylvie Lebaron 2020-2026 |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 35 m |
| Gorread | 4,37 km² |
| kemmañ |
Brucheville a oa ur gumun e departamant ar Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Sainte-Marie-du-Mont hag e Distrig Carentan. Lakaet e voe en Arondisamant Valognes e 1800 hag e Kanton Sainte-Mère-Église e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas pevar gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,12% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pevar den nann-soudard d’ar 6 a viz Even 1944, tri anezhe a voe lazhet gant harzlammourion SUAat.

### XXI$^{vet}$ kantved

* E 2019 e voe staget Brucheville ouzh kumun Carentan-les-Marais.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ur maner er vourc’h.
* Ar monumant.
* Iliz katolik Sant Hilarius.
* Meur a vaner.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù$^,$.
* Plakenn e koun an dud nann-soudard bet lazhet e miz Even 1944, en iliz katokik.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Levrierezh

Al levrierezh eo kenwerzh al levrioù, da lavaret eo penn diwezhañ chadenn ar vicher embann. Levrdierien, levrierien a reer eus an dud a labour er vicher gwerzhañ levrioù dre ar munud.

## Istor

E Henroma er 1añ kantved a-raok Jezuz Krist e oa ar c'hiz, e-touez ar pennadurezhioù, da sevel levraouegoù prevez ; diwar-se e tiwanas un obererezh kenwerzhel evit klask adwerzhañ levrioù.
Diwar berzh ar relijion gristen e kreskas ar goulenn war al levrioù : avieloù, bibloù, addisplegoù, ha skridoù evit al liderezh, koulz evit ezhommoù an Iliz ha re an dud prevez. Krouidigezh an deskadurezh uhel dindan paeroniezh an eskibien en XII$^{vet}$ kantved a vroudas kenwerzh al levrioù eilskrivet war parch.
Pelloc’h, pa voe ijinet ar moullañ, e teuas war wel embregerezhioù nevez a c’helle klask testennoù da embann, o lakaat da vezañ moullet hag o gwerzhañ o-unan.
E-doug ar XVI$^{vet}$ hag ar XVII$^{vet}$ kantvedoù e teuas an Izelvroioù da vezañ ar greizenn bennañ evit al levrierezh, hag e kreskas he fouez diwar kontrollerezh ar moulladurioù a oa e meur a Stad en Europa.
Un emdroadur bras a zeuas diwar diorroadur ar c’hehentiñ dre Internet pa voe savet rouedadoù elektronek kenwerzhel war ur vent bedel.

## Pennadoù nes

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Levraoueg
* Moullañ

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Dix, T. Keith , Public Libraries in Ancient Rome: Ideology and Reality. Libraries & Culture, University of Texas Press, 1994.
# Rhinogradentia

Rhinogradentia :
| Ar fotomontaj sañset bezañ ul luc'hskeudenn “tennet gant Harald Stümpke a raok diskar an enezeg." ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Rhinogradentia |
| Anv skiantel ||
| Rhinogradentia Steiner, 1967 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An urzhiad Rhinogradentia, anvet Frikerzher pe Fronier, zo un takson ijinet gant Gerolf Steiner, naturour alaman ha kelenner war al loenoniezh e skol-veur Karlsruhe, en e levr faos Anatomy and Biology of the Rhinogrades (embannet dindan an anv-pluenn "Harald Stumpke" gant Gustav Fischer e 1961). Rakskrid e embannadur gallek zo bet skrivet gant al loenoniour Pierre-Paul Grassé.
Kinnig a ra al levr-mañ holl arouezioù ul labour skiantel strizh, o toujañ da reolennoù ar sistematik hag ar fontoù (faltazi o-unan) hag o reiñ leun a ditouroù diwar-benn annez ha kustumoù sañset ar rinograded.
# An deiz kentañ

Un toullad devezhioù a-raok ma vez lakaet un timbr e gwerzh gant melestradurezh ar Postoù e vez aozet un eztaol evit brudañ an timbr hag ar pezh a zo da c'houzout gantañ. Anvet eo an degouezh “Deiz kentañ an timbr”.
Evit an deiz-se ez eus bet fardet ur golo-lizher o kinnig, war an tu-kleiz, ur skeudenn damheñvel ouzh an timbr, gant titouroù evit displegañ eus petra zo kaoz, hag ar meneg Deiz kentañ (First Day Cover e saozneg). Ar skeudenn a c’hell bezañ lufrus, bosek, gwriet zoken. Alies e saver ur gartenn-bost ivez, pe ur follenn-nij a vent vras skeudennaouet kaer. Ur siell ispisial, dezhi un dresadenn stilizet, an deiziad hag ar gerioù “Deiz Kentañ” a zo implijet evit kachediñ an timbr peget war ar c’holoenn.
Pep hini zo libr da zegas ur golo-lizher frank da vezañ kachedet an timbr avat.
An degouezh, savet war un ton bras gant ar velestradurezh e-pad un deiz pe zaou, a c’hoarvez en ul lec’h dibabet evit bezañ e darempred gant elfenn an timbr : ur savadur istorel, kêr ganedigezh un den brudet, tachenn un emgann istorel… Gant sikour ur gevredigezh dimbrawourien eus ar vro e vez savet un diskouezadeg timbroù an deiz-se, eviit desachañ tud ar muiañ ar gwellañ.
An dafar-mañ a vez klasket gant an dastumerien, ha priziet e vez ar goloennoù-lizher ha ar c’hartennoù-post gant ur siell Deiz Kentañ er rann “First Day Cover” ar c’hatalogoù. Rouez kenañ eo an timbroù a voe implijet a-raok an Deiz Kentañ, lakaet er-maez goude ul laeroñsi pe gant tud dizonest pe implijidi ar postoù berrboell. Ma lenner mat deiz ar siell war ar golo e c’hellfe bezañ ker ruz he friz.
# Saint-Sauveur-de-Bonfossé

Saint-Sauveur-de-Bonfossé :
| An iliz katolik. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Saint-Lô |
| Maer Amzer gefridi | |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | {{Roadennou/Kemennad faziek : oberier / dic'hortoz./kumuniou|Kemennad faziek : oberier mod dic'hortoz.}} ann. ([[{{Roadennou/Kemennad faziek : oberier / dic'hortoz./kumuniou|deiziad}}]]) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | km² |
| kemmañ |
Saint-Sauveur-de-Bonfossé a oa ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Canisy hag e Bann Saint-Lô. Lakaet e voe en Arondisamant Saint-Lô e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Staget e voe ar gumun ouzh kumun Saint-Martin-de-Bonfossé e 1832.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Nev an iliz katolik.
* Ar c’heur.
* Ar groaz.
* Iliz katolik ar Salver, XII$^{vet}$ kantved, adkempennet, luc’hskeudennoù.
* Kroaz ar vered, 1657.

## Emdroadur ar boblañs

Niver a annezidi

## Pennad kar

* Saint-Martin-de-Bonfossé.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Clochers de France
# Scopitone

Festival Scopitone a zo ur festival arz niverel a vez aozet bep miz Gwengolo e Naoned. Loc'het e oa e 2002 gant an Olympic, ar sal vrudet. Lakaat a ra Scopitone ar sonerezh, ar skeudenn, an arvest bev hag an arzoù niverel da gejañ an eil gant egile. Diorren an arz war an takad foran ha war internet eo e bal. Gantañ e c'hall kejañ an arzourien gant ar greanterezhioù krouiñ.

## Krouiñ

Krouet e oa festival Scopitone o soñjal e diorren an TKK (teknologiezhioù ar c'helaouiñ hag ar c'hehentiñ). Ar re-mañ a zo bet degaset e-barzh bed an arz, ha doareoù nevez krouiñ hag ezteurel a zo deuet war-wel. Ar festival a lak anezho da ziwan ha da vezañ diskouezet d'an holl.

## Meiziad

Arbennikaet en Arzoù Niverel - sonerezh, skeudennoù, arvestoù, staliadurioù, Festival Scopitone a ginnig bep bloaz doareoù nevezus, krouadurioù gouestlet ha difraeoù dic'hortoz e lec'hioù nevez. E bal : diskouez d'ar muiañ ha harpañ an hironadurioù etre an diskiblezhoù - arzoù neuziañ, sonerezh, design grafek, video, savouriezh, design...- en deus diwanet ablamour d'ar binvioù niverel, en ur souezhiñ an arvesterien gant arnodoù arzel nevez (etreoberiañ, soubidigezh, pleustroù...).
Setu perak eo bet dibabet an anv Scopitone, a zo ur seurt juke-box eus ar bloavezhioù 1960, a veze kavet en tavarnioù hag a skigne klipoù video sonerezh.

## Sifroù abadenn 2010

* ouzhpenn 30 000 arvester en holl,
* 32 arvest ha bannañ videoioù er salioù,
* Ar Fraost Niverel, ul lec'h gant meur a ziskiblezh (staliadurioù arz niverel, abadennoù, stalioù-labour…), frank e vont e-barzh e-pad ar pemp deizh, en deus degemeret ouzhpenn 8 000 gweladenner ha 500 skoliad,
* An nozioù elektro a oa leun gant 5600 den

## Abadennoù o tont

An dekvet abadenn a vo eus ar 12 d'ar 16 a viz Here. Un lec'h nevez e Naoned a vo : La Fabrique - arnodva arzel.

## Liamm diavaez

(fr)https://web.archive.org/web/20160413070602/http://www.scopitone.org/
# Curey

Curey :
| An iliz katolik. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Avranches |
| Kanton | Pontorson(pennlec'h) |
| Kod kumun | 50157 |
| Maer Amzer gefridi | Louis Trécan (dileuriet) |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes Avranches - Mont-Saint-Michel |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 8 m — brasañ 64 m |
| Gorread | 50 170 km² |
| kemmañ |
Curey a oa ur gumun c'hall eus Normandi e kanton Pontorson e departamant Manche.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Pontorson hag e Distrig Avranches. Lakaet e voe en Arondisamant Avranches e 1800.
* 1796, d'ar 14 a viz Ebrel : drouklazhet e voe personed Curey ha Vessey er presbital gant ar Chouaned.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas unnek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,00% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas ur milour e miz Gwengolo 1939 hag ur gwaz nann-soudard e miz Meurzh 1944.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Lazhet e voe ur serjant eus ar gumun d'ar 6 a viz Meurzh 1948 en Hoa Tu e Kochin-Sina er Viêtnam.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas un dragon eus ar gumun d'an 19 a viz Genver 1961 e La Fayette.

## Kumunioù strollet

* E 1973 e voe strollet kumunioù Pontorson, Ardevon, Beauvoir, Boucey, Cormeray, Curey, Moidrey ha Les Pas.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Nev an iliz katolik.
* Ar monumant.
* Iliz katolik Sant Varzhin.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, er vered, luc’hskeudennoù.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun adalek ar strollañ kumunioù :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Ebrel 2014 | Kerzu 2015 | Christophe Ruaux | digostezenn | |
| 2001 | Ebrel 2014 | Louis Trécan | digostezenn | |
| 1983 | 2001 | Arsène Lechat | | |
| 1973 | 1983 | Armand Chauvière | | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||
Roll maered ar gumun araok ar strollañ kumunioù :
| Mare | Mare | Anv | Karg |
| 1965 | 1973 | Armand Chauvière | Labourer-douar |
| 1953 | 1965 | André Chavois | |
| 1943 | 1953 | René Doré | |
| 1908 | 1943 | Édouard du Créhu | |
| 1888 | 1908 | Désiré Farcy | |
| 1888 | 1888 | Jean Doré | |
| 1870 | 1888 | Jean Picquerel | Labourer-douar |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# La Croix-Avranchin

La Croix-Avranchin :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi Avranchin |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Avranches |
| Kanton | Saint-James |
| Kod kumun | 50154 |
| Kod post | 50240 |
| Maer Amzer gefridi | Samuel Leroy 2014-2016 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de Saint-James |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 453 ann. (2014) |
| Stankter | 42 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 33 m — brasañ 92 m |
| Gorread | 10,79 km² |
| kemmañ |
La Croix-Avranchin a oa ur gumun eus departamant Manche e Bro-C'hall. Bodet e oa gant c'hwec'h kumun-all d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez: Saint-James.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Saint-James hag e Distrig Avranches. Lakaet e voe en Arondisamant Avranches e 1800.
* D'an 30 a viz Kerzu 1795 e voe un emgann etre ar Chouaned hag ar Republikaned e La Croix-Avranchin. Trec'h e voe ar Chouaned.

### XX$^{vet}$ kantved
## Monumantoù ha traoù heverk

* Peulvanig ar Chouaned ha plakennoù ar Republikaned.
* Iliz katolik An Drinded Santel.
* Peulvanig ha plakennoù Emgann Kerzu 1795.
* Monumant ar re varv.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Karg |
| 2014 | 2016 | Samuel Leroy | |
| (a-raok 2001) | 2014 | Serge Ameline | Retredad |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* Guillaume Davy, kure Boucéel, diwezhañ prizoniad marvet e toull-bac'h Menez Mikael ar Mor.
* Jean François Gauthier (La Croix-Avranchin, 1708 - Kebek 1756), mezeg ha naturour.

## Pennadoù kar

* Argouges,

## Pennadoù kar

* Argouges,
* Carnet,
* Montanel,
* Saint-James,
* Vergoncey,
* Villiers-le-Pré.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche, Gouere 2016
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
# Cretteville

Cretteville :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Cherbourg |
| Kanton | Carentan |
| Kod kumun | 50153 |
| Kod post | 50250 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 2 m — brasañ 37 m |
| Gorread | 6,83 km² |
| kemmañ |
Cretteville a oa ur gumun e Normandi, e departamant Manche.

## Douaroniezh

* Ar Senelle, gant Vindefontaine en tu kleiz ha Cretteville en tu dehou.
* War lez ar stêr Senelle emañ Cretteville.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Prétot hag e Distrig Carentan. Lakaet e voe en Arondisamant Coutances e 1800 hag e Kanton La Haye-du-Puits e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 32 waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 7,41% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; mervel a reas pevar anezhe e Belgia d'an 22 a viz Eost 1914 e penn-kentañ ar brezel: e Charleroi, ur c’horporal eus ar 25vet Rujumant Troadegiezh a yeas diwar wel ha daou soudard eus an hevelep rujumant a voe lazhet$^,$ hag ur soudard eus ar 36vet Rujumant Troadegiezh a voe lazhet e Châtelet.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas pevar den eus ar gumun.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2016 eo bet bodet kumunioù Amfreville, Cretteville, Gourbesville, Houtteville, Picauville ha Vindefontaine er gumun nevez anvet Picauville.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Monumant ar re varv er vered, e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù$^,$.
* Gwerenn-livet ar Brezel-bed kentañ en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Pennadoù kar

* Amfreville,
* Gourbesville,
* Houtteville,
* Picauville,
* Vindefontaine.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 80, Kerzu 2015
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Tolente

Tolente a reer eus ur porzh-mor a-vije bet gwezhall e Bro-Leon, etre Landeda ha Plougerne. E Bro-C'hall, e bae ar stêr Somme kostez Abbeville e vije bet kentoc'h, hervez lod enklaskerion.

## Levrlennadur

* KERVILER René, Armorique et Bretagne, recueil d'études sur l'archéologie, Armorique (Emb.1893), Hachette Livre BNF, 2012, 308 p., ISBN 978-2-01-252488-0 (fr)
* LE GRAND Albert, La Vie Des Saints de La Bretagne-Armorique, Nabu Press, 2011, 858 p., ISBN 978-1-247-50361 (fr)

## Liammoù diavaez

* EVEN-KERNIVINENN Jean-Claude, Genèse de la Bretagne armoricaine (fr)
* LE VERGE René, Tolente, mythe ou réalité ?, Wiki-Brest (fr)
# Hugo Schmeisser

Hugo Schmeisser, ganet d'ar 24 a viz Gwengolo 1884 e Jena (Thüringen, Impalaeriezh alaman) ha marvet e Suhl d'an 12 a viz Gwengolo 1953, a oa un ijinour armoù-tan pouezus eus an XX$^{vet}$ kantved. Unan eus an armoù brudetañ savet gantañ a oa ar Sturmgewehr 44, ijinet e dibenn an Eil Brezel-bed, pa oa o labourat en embregerezh Haenel. Goude ar brezel e voe rediet da labourat evit ar Soviediz, ha kaset e voe e 1946 da uzin Ijmach, e-lec'h ma oa oberiant Mic'hail Kalachnikov ivez. N'eo ket sklaer hag-eñ en dije kemeret perzh pe get e krouidigezh ar fuzuilhoù AK-47, met posubl e vije.

## Armoù ijinet

* pistolenn Bergmann Nr. 7 M1903 Mars
* mindrailherez Bergmann MG 15nA
* pistolennoù-mindrailher Bergmann MP18 hag MP28
* pistolenn Haenel Schmeisser mod. 1
* pistolenn dre aer Haenel mod. 1928
* pistolenn dre aer Haenel mod. 33 Junior
* MP 41
* MkB 42(H)
* MP 43/1
* Sturmgewehr 44
* StG 45(H)

## Daveennoù

* ↑ (fr) Le fusil d’assaut est l’objet par excellence de l’ultra-violence contemporaine, France Culture, 06/08/2021 (lennet d'ar 14/07/2024)
# Abou Bakr

Abou Bakr As-Siddik, ganet tro 573 ha marvet d'an 23 a viz Eost 634, eus e anv gwirion Abdu Llâh (pe 'Atîq) Ibn Abî Khâfah (arabeg: أبو بكر عتيق “الصديق” بن أبي قحافة), lesanvet al-SiddîK (ar Gwirieg), a oa ur c'heneil d'ar profed Mohammed, deuet da vezañ da c'houde penn relijiel, politikel ha milourel. Bez e oa bet hêr d'ar profed Mohammed ha kentañ kalif an islam, eus ar bloavezh 10 betek 12 goude an Hijra (an deiziataer islamek) eus 632 da 634 hervez an deiziadur gregorian.

## Buhez

Ganet e Mekka, bez e oa Abou-Bakr ur c'henwerzhour pinvidik hag un ezel uhel d'ur c'hlan brudet eus ar meuriad Kraych.
Hervez an hengoun sunnit, e oa bet an den kentañ da vezañ bet muzulman goude kentañ gwreg Mohammed, Khadidja, ha daou vab advabet gant ar profed.
Hervez ar mammennoù chiit eo Ali, kenderv ar profed hag a veve en e di, a vije bet an hini kentañ o vont gant hent an Islam heuliet gant Zayd, mab advabet ar profed.
# Saint-Jean-du-Corail

Saint-Jean-du-Corail :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Avranches |
| Kanton | Le Mortainais |
| Kod kumun | 50494 |
| Kod post | 50140 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Paul Boulet (dileuriet) 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Mont-Saint-Michel-Normandie |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 77 m — brasañ 311 m |
| Gorread | 14,04 km² |
| kemmañ |
Saint-Jean-du-Corail a oa ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Mortain hag e Distrig Mortain. Lakaet e voe en Arondisamant Mortain e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Kemm Arondisamant

* Lakaet e voe en Arondisamant Avranches e 1926.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2016 e voe bodet kumunioù Bion, Mortain, Notre-Dame-du-Touchet, Saint-Jean-du-Corail ha Villechien er gumun nevez anvet Mortain-Bocage.

## Pennadoù kar

* Bion,
* Mortain,
* Mortain-Bocage,
* Notre-Dame-du-Touchet,
* Villechien.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr) Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche niv. 79, Kerzu 2015
# Karnel

Ur garnel a zo ur savadur evit miret relegoù ar re varv.

## Pennad kar

* Karnel Plougastell-Daoulaz
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Pistolet automatique modèle 1935S

Ar PA 35S (PA evit Pistolet Automatique, Pistolenn Aotomatek), anvet Pistolet automatique modèle 1935S en ur mod ofisiel, zo ur bistolenn damaotomatek un-ober ijinet e Labouradeg Armoù Saint-Étienne hag implijet gant arme Bro-C'hall dreist-holl. Servijout a reas war an tachennoù-emgann etre fin ar bloavezhioù 1930 hag ar bloavezhioù 1970.

## Istor

Evel ar PA 35A eo ganet ar PA 35S diwar c'hoant arme Bro-C'hall da vezañ pourveziet gant un arm-dorn modernoc'h evit ar revolver Modèle 1892 goude ar Brezel-bed Kentañ. Soñjet e voe er bloavezhioù 1920 sevel ur bistolenn nevez kambret e 9 × 19 mm Parabellum, abalamour en doa diskouezet ar munision e efedusted etre 1914 ha 1918 e armoù evel ar Colt M1911 stadunanat hag al Luger P08 alaman. A-benn ar fin e prenas Frañs ur stock munisionoù 7,65 × 20 mm Long digant ar Stadoù-Unanet, ha daoust da wander ar gartouchenn-mañ e voe divizet implijout anezhi en armoù-dorn nevez.
Goude esaeoù e 1935 e voe kaset amprouennoù en arme c'hall gant meur a bistolenn. Div anezhe a voe dibabet : ar PA 35A savet gant an SACM, hag ar PA 35S ijinet er MAS. Ur mod e oa da adtapout dale Frañs war dachenn an armoù-dorn damaotomatek o klask produiñ muioc'h anezhe. Daoust da neuz damheñvel an div bistolenn, ne c'haller ket implijout pezh ebet eus an eil evit lakaat war eben.
Produet e voe an arm e Saint-Étienne etre 1938 ha miz Even 1940. Goude ar brezel e voe degaset kemmoù d'al loc'henn-surentez. Ar stumm nevez, anvet PA 35SM1, a voe produet a-drugarez da genlabour meur a labouradeg betek 1956. Ouzhpenn 67.000 skouerenn eus an daou stumm a voe produet en holl.
Servijout a reas ar PA 35S en Eil Brezel-bed, e brezel Indez-Sina hag e hini Aljeria, memes ma voe kemeret he flas gant ar MAC 50 adalek 1950 tamm-ha-tamm .

## Levrlennadur

* (fr) BASTIÉ Jean-Pierre, Les armes réglementaires françaises en 7,65 Long - PA 1935 A & S, PM 1938, Crépin-Leblond, 2021, 208 p., ISBN 9782703004646

## Liammoù diavaez

* (fr) Deskrivadur ar PA 35S gant fotoioù war Arme et Passion

## Daveennoù

* 1 2 (fr) Le Pistolet automatique de 7,65 mm modèle 35S et 35SM1, war Armes Françaises (lennet d'ar 25/10/2024)
* ↑ (fr) Maître Luger, PA35A et PA35S – Le duo de pistolets français en 7,65 Long, Theatrum Belli, 21/03/2022 (lennet d'ar 25/10/2024)
* ↑ (fr) Le Pistolet automatique de 7,65 mm modèle 35A, war Armes Françaises (lennet d'an 18/09/2024)