# Begnen

Arabat droukveskañ gant parrezioù Bignon e Bro-Gwiniegi Naoned ha Benion e-kichen Gwern-Porc'hoed (su Bro-Sant-Maloù).
Begnen :
| Anv gallek (ofisiel) | Bignan |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Pondi |
| Kanton | Sant-Yann-Brevele (betek 2015) Mourieg (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 56017 |
| Kod post | 56500 |
| Maer Amzer gefridi | Chantal Bihoës 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kreiz Mor-Bihan Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Pondi |
| Lec'hienn Web | (fr)mairie-bignan.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 758 ann. (2020) |
| Stankter | 60 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 52′ 48″ Norzh 2° 46′ 23″ Kornôg / 47.88, -2.77305555556 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 130 m bihanañ 53 m — brasañ 181 m |
| Gorread | 45,84 km² |
| Begnen ||
| kemmañ |
Begnen a zo ur gumun eus Breizh e Kanton Mourieg e departamant ar Mor-Bihan.

## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Bygnan, 1252; Bignan, 1333; 1387; Bingnen, 1421; Bignen, 1461; Biguan, 1630.

## Ardamezioù

* "Troc'het ː ouzh 1, en aour e gebrenn en gul, heuliet ouzh kab gant div joskenn hoc'h-gouez en sabel, hag ouzh beg gant ul levran tremenant en sabel ; ouzh 2, en glazur e deir sourin en erminoù"
* Degemeret gant ar Gumun e 1975.
* Aozer ː J. Daniel.

## Brezhoneg
### Ya d'ar brezhoneg

* D'an 23 a viz Ebrel 2009 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

### Deskadurezh

* Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe 2000.
* E distro-skol 2024 e oa 15 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (12,4 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe kumun Begnen e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da benn ur c'hanton, hini Begnen, gant peder c'humun ennañ: Begnen, Buelion, Sant-Aleustr ha Sant-Yann-Brevele; e Bann Josilin edo. Gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix, e voe diskaret kanton Begnen ha lakaet Begnen e Kanton Sant-Yann-Brevele, bet krouet gant ar memes lezenn. Lakaet e oa bet Begnen en Arondisamant Ploermael bet krouet e 1800$^,$.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe kumun Kolpoù d'ar 4 a viz Even 1864 diwar lodennoù eus kumunioù Begnen, Gregam ha Sant-Yann-Brevele.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 148 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,60 % eus he foblañs e 1911;

#### Eil brezel-bed

* D'ar 5 a viz Even 1944 e voe tapet 77 000 lur en ti-post gant tud armet eus ar Rezistañs.
* Mervel a reas trizek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel;

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas daou vilour.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Hent-korriganed Kergonfalz.
* Alez-toet Kergonfalz.
* Kastell "Kergwehenneg".
* Kastell pe maner "Kergwehenneg".
* Kastell "Beaulieu".
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn. Dioueliet e voe d’ar 4 a viz Du 1923.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Kloc'hdi an iliz katolik.
* Chapel Santez Suzana.
* Kalvar Santez Suzana.
* Ar feunteun.
* Iliz katolik Sant Paol ha Sant Pêr.
* Chapel Santez Suzana hag he c'halvar.
* Feunteun Sant Alar.
* Chapel Sant Lubin.
* Chapel Santez Noal pe chapel Intron Varia ar Bleuñv.
* Chapel Intron Varia an Teir Feunteun pe chapel Sant Laorañs.
* Chapel an Drinded.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud brudet
### Tud bet ganet eno

* Pêr Gwilhmod.
* Pêr Gwilhmod, penn chouan, lesanvet "roue Begnen", 1añ a viz Du 1759.
* Pierre Noury (1743-1804) a voe person Begnen betek an Dispac'h gall. Kalz enskrivadurioù brezhonek a zo er gomun a-drugarez dezhañ, pergen, unan vras war dalbenn an iliz: "Meuleudi da Zoue".

### Tud bet o chom eno

* Maurice Quentin (1920-2013), marc'hhouarner breizhat.

### Ardamezegh ar familhoù

| de Vannes / de Vennes Aotrounez Scolpon | Dougen a ra div vuoc'h leinet gant ur vrizhenn erminig Siell 1271. Livioù dianvet. |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Begnen war lec'hienn Geobreizh
* (fr) Lec'hienn ofisiel an ti-kêr

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ (br)Kelenn
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Begnen - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 49, 58, 338 ha 351
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 14, 49, 76, 110 ha 351
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 50
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb