# Tchagataieg

Ur yezh altaek eus is-skourr yezhoù turkek ar reter eo an tchagataieg (chagatai) komzet gwechall e Turkestan. Yezh pennañ an Impalaeriezh Tchagatai e oa ha d'ur yezh lennegel ez eo aet, skrivet gant ar skritur arabek ha levezonet gant an arabeg hag ar farsieg. Disrannet e vez e tri marevezh :
* Tchagataieg rak-klasel 1400 - 1465
* Tchagataieg klasel 1465 - 1600
* Tchagataieg diwezhat 1465 - 1921
Ar marevezh klasel a zeraou gant embannadur barzhonegoù Ali-Shir Nava'i hag echuiñ a ra er XVII$^{vet}$ kantved pa yeas ar yezh da vezañ muioc'h-muiañ levezonet gant ar rannyezhoù lec'hel. Yezh renerien an Impalaeriezh Voghol e oa ivez. Yezh lennegel ar vro e oa c'hoazh en Ouzbekistan pa voe savet an Unvaniezh Soviedel ; kemeret e voe e lec'h gant an ouzbekeg e 1921.
Ur yezh varv an hini eo.

## Keñveriadenn
### Ar sifroù 0-10

Tost a-walc'h eo stumm ar gerioù a orin turkek rik implijet gant an eil yezh turkek hag eben alies, da skouer:
| Yezh | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| Hendurkeg | | bir | iki | üç | tört | biş | altı | yidi | sekiz | tokuz | on |
| Altaieg | ноль nol' | бир bir | эки eki | ÿч üç | тöрт tört | бeш beş | алты altı | jeти ceti | сегис segis | тогуc togus | oн on |
| Azeri | sıfır | bir | iki | üç | dörd | beş | altı | yeddi | səkkiz | doqquz | on |
| Bachkireg | ноль nol | бер ber | ике ike | өс ös | дүрт dürt | биш biş | алты altı | ете yete | һигеҙ higeź | туғыҙ tuğıź | ун un |
| Barabaeg | | bir | iki | üts | tört | pəş | alttı | yədi | səkiz | toğiz | on |
| C'hakaseg | | пip pir | ікi iki | үc üs | төpт tört | пиc pis | алты altı | читi çiti | cигic sigis | тoғыc toğıs | oн on |
| C'halajeg | | bii | äkki | üüç | töört | beeş | alta | yeetti | säkkiz | toqquz | oon |
| Dolganeg | | биир biir | икки ikki | үс üs | түөрт tüört | биэс bies | алта alta | hэттэ hette | агыс agıs | тогус togus | уон uon |
| Gagaouzeg | sıfır | bir | iki | üç | dört | beş | altı | yedi | sekiz | dokuz | on |
| Kachkaeg | | bir | iki | üç | dört | beş | altı | yedi | sekiz | dokuz | on |
| Karachayeg-balkareg | ноль nol | бер ber | эки eki | юч üç | тёрт tört | беш beş | алты altı | джети djeti | сегиз segiz | тогьуз toğuz | он on |
| Karakalpakeg | нол nol | бир bir | эки eki | үш u'sh | төрт to'rt | бес bes | алти alti | жети jeti | сегиз segiz | тоғиз tog'iz | он on |
| Kazakeg | нөл nöl | бір bir | екі eki | үш üş | төрт tört | бес bes | алты altı | жеті jeti | сегіз segiz | тоғыз toğız | он on |
| Kirgizeg | нөль nöl' | бир bir | эки eki | үч üç | төрт tört | беш beş | алты altı | жети jeti | сегиз segiz | тогуз toguz | он on |
| Kirgizeg Fuyü | | bir | igi | üş | durt | biş | altı | çiti | sigis | doğus | on |
| Koumikeg | ноль nol | бир bir | эки iki | уьч üç | доьрт dört | беш beş | алты altı | етти yetti | сегиз segiz | тогъуз toğuz | он on |
| Krimtchakeg | | bir | eki | üç | dort | beş | altı | yedi | sekiz | tokuz | on |
| Ouigoureg | نۆل нөль nöl | بىر бир bir | ىككى икки ikki | ئۈچ үч üq üç üch | تۆت төт töt | بەش bex beş bésh | ئالتە алте alte alté | يەتتە йетте yette yétté | سەككىز секиз sekkiz | توققۇز тоққуз toķķuz toqquz | ون он on |
| Ouzbekeg | нол, сифр nol, sifr | бир bir | икки ikki | уч uch | тўрт to'rt | беш besh | олти olti | етти yetti | саккиз sakkiz | тўққиз to'qqiz | ўн o'n |
| Tatareg | ноль nol | бер bir | ике ike | өч öç | дүрт dürt | биш biş | алты altı | җиде cide | сигез sigez | тугыз tuğız | он on |
| Tatareg Krimea | | bir | eki | üç | dört | beş | altı | yedi | sekiz | doquz | on |
| Tchagataieg | | bir | iki | üç | tört | beş | altı | yeti | sekiz | toquz | on |
| Tchouvacheg | ноль nol' | пӗр pĕr | ик ik | виҫ viś | тӑват tăvat | пилӗк pilĕk | улт ult | ҫич śiç | сакӑр sakăr | тӑхӑр tăxăr | вун vun |
| Tofaeg | | бipәә birәә | иъhи ìhi | үш üş | дөрт dört | бeш beş | aълты àltı | чедi çedi | ceъhec sèhes | тоъhoc tòhos | он on |
| Turkeg | sıfır | bir | iki | üç | dört | beş | altı | yedi | sekiz | dokuz | on |
| Turkeg otomanek | | bir | eki | üç | tört | bəş | altı | jəti | səqiz | toquz | on |
| Turkmeneg | нол nol | бир bir | ики iki | үч üç | дөрт dört | бәш bäş | алты alty | еди ýedi | секиз sekiz | докуз dokuz | он on |
| Tuvaeg | ноль / тик nol' / tik | бир bir | ийи iyi | үш üş | дөрт dört | бeш beş | алды aldı | чеди çedi | сес ses | тос tos | он on |
| Yakouteg | ноль nol | биир biir | икки ikki | үс üs | түөрт tüört | биэс bies | алта alta | сэттэ sette | аҕыс ağıs | тоҕус toğus | уон uon |

## Levrlennadur

* (tk) Eckmann, J. 2003. Çağatayca El Kitabı [Dornlevr Tchagatayeg]. Ankara: Akçağ

## Gwelet ivez:

* Yezhoù turkek