OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Ar Yeuc'h

Ar Yeuc'h :
| Ar maerdi. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Le Juch |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Kemper |
| Kanton | Douarnenez |
| Kod kumun | 29087 |
| Kod post | 29100 |
| Maer Amzer gefridi | Patrick Tanguy 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Douarnenez Kumuniezh |
| Bro velestradurel | Bro Gerne |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 753 ann. (2022) |
| Stankter | 52 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 04′ 01″ Norzh 4° 15′ 10″ Kornôg / 48.066944, -4.252778 |
| Uhelderioù | bihanañ 8 m — brasañ 158 m |
| Gorread | 14,38 km² |
| Ar Yeuc'h ||
| kemmañ |
Ar Yeuc'h zo ur gumun e Bro C'hlazig e kanton Douarnenez, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh.

## Brezhoneg

* D’ar 14 a viz Kerzu 2005 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'ar 17 a viz Mae 2008 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.
* D'ar 26 a viz Ebrel 2012 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Kerno, beleg.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 60 gwaz ag ar gumun, da lavaret eo 5,99% ag he foblañs e 1911 abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik,
* Iliz katolik Intron-Varia, XVI$^{vet}$ kantved-XVII$^{vet}$ kantved
* Monumant ar re varv$^,$.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud ganet eno

* 1949 : Manu Lann Huel, kaner

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Okitania | Sent Geniés | 1995 |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Ar Yeuc'h ha tro-war-dro
* (br) ar Yeuc'h war lec'hienn Geobreizh

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 49.
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Luc’hskeudennoù
# Ar Bonoù

Ar Bonoù :
| Ar gêr hag ar pont-skourr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Bono / Le Bono |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | Gwened-2 |
| Kod kumun | 56262 |
| Kod post | 56400 |
| Maer Amzer gefridi | Yves Dreves 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Gwened |
| Lec'hienn Web | (fr)www.lebono.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Annezidi | Bonaouad, Bonaouiz lesanvet Forbanned |
| Poblañs | 2 594 ann. (2022) |
| Stankter | 435 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 38′ 28″ Norzh 2° 56′ 58″ Kornôg / 47.6411111111, -2.94944444444 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 32 m bihanañ 0 m — brasañ 42 m |
| Gorread | 5,96 km² |
| Ar Bonoù ||
| kemmañ |
Ar Bonoù a zo ur gumun eus Breizh e kanton Gwened-2 e departamant ar Mor-Bihan hag e Bro-Gwened.
Bonaouiz pe Bonoviz a vez graet eus tud ar Bonoù ha lesanvet e vezont ar Forbanned.

## Douaroniezh

* Stêrioù an Alre hag ar Bonoù a gember er Bonoù.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe ar gumun d'an 30 a viz Gwengolo 1947 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Plougouvelen.

## Brezhoneg

* D'ar 17 a viz Du 2008 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Stella Maris.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv er vourc’h, luc’hskeudenn.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

* (br) ar Bonoù war lec'hienn Geobreizh
* (fr) Lec'hienn ofisiel an ti-kêr

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ "Anv annezidi kêrioù Breizh", geobreizh.bzh
* ↑ "Bonoviz", DEVRI : Le dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard
* ↑ "forbann .1", DEVRI : Le dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p.14
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Ar Poulgwenn

Ar Poulgwenn :
| Ar porzh hag an hent-bale war lez stêr vras ar Poulgwenn. ||
| Anv gallaouek | Le Póligen |
| Anv gallek (ofisiel) | Le Pouliguen |
| Bro istorel | Bro-Naoned |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Liger-Atlantel |
| Arondisamant | Sant-Nazer |
| Kanton | ar Groazig betek 2015, ar Baol-Skoubleg abaoe 2015 |
| Kod kumun | 44135 |
| Kod post | 44510 |
| Maer Amzer gefridi | Norbert Samama 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Tolpad-kêrioù Kab Atlantel |
| Bro velestradurel | hini ebet |
| Lec'hienn Web | www.lepouliguen.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 007 ann. (2020) |
| Stankter | 913 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 16′ 40″ Norzh 2° 25′ 45″ Kornôg / 47.2777777778, -2.42916666667 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 4 m bihanañ 0 m — brasañ 23 m |
| Gorread | 4,39 km² |
| Ar Poulgwenn ||
| kemmañ |
Ar Poulgwenn a zo ur gumun eus Liger-Atlantel, e Breizh.

## Douaroniezh

* Ar porzh tro 1900.
* Ar vag-savetein o vont maez, tro 1900.
* Bigi-pesketa er Poulgwenn, taolenn gant Paul Signac (1928).
* War lez ar Meurvor Atlantel emañ ar Poulgwenn, ur porzh-pesketa hag ur c'houronklec'h eo.

## Dezougen

* Ar porzh-houarn.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved
#### Krouet ar gumun

* Krouet e voe kumun Ar Poulgwenn e 1854 diwar ul lodenn eus tiriad kumun Bourc'h-Baz.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 47 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 2,78 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas eizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv.

#### Trevadennoù

* Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur milour eus ar gumun d'an 11 a viz Meurzh 1954 hervez monumant ar re varv.
* Brezel Aljeria: mervel a reas ur milour eus ar gumun e 1960 hervez monumant ar re varv.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe ar gumun e Kanton ar Baol-Skoubleg pa voe diskaret Kanton ar Groazig e 2014.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Nikolaz.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennha kartennoù-post. Dioueliet e voe d’an 29 a viz Eost 1920.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud

* Loïck Peyron zo o chom eno.

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Alamagn | Kißlegg | 1978 |
| Kembre | Llanilltud Fawr | 1982 |

## Pennad kar

* Bourc'h-Baz.

## Dave ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Fichenn kumun Ar Poulgwenn
* ↑ (fr)Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr) Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# An Drinded-Surzhur

An Drinded-Surzhur :
| Iliz Sant-Servez ||
| Anv gallek (ofisiel) | La Trinité-Surzur |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | Gwened |
| Kanton | Sine |
| Kod kumun | 56259 |
| Kod post | 56190 |
| Maer Amzer gefridi | Vincent Rossi 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Gwened |
| Lec'hienn Web | (fr) latrinitesurzur.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 699 ann. (2022) |
| Stankter | 739 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 36′ 19″ Norzh 2° 35′ 36″ Kornôg / 47.6052777778, -2.59333333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 30 m bihanañ 14 m — brasañ 42 m |
| Gorread | 2,3 km² |
| An Drinded-Surzhur ||
| kemmañ |
An Drinded-Surzhur a zo ur gumun eus Breizh e kanton Sine e departamant ar Mor-Bihan.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe kumun An Drinded-Surzhur e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton Surzhur; e Bann Gwened e oa. Diskaret e voe Kanton Surzhur gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801) dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e voe An Drinded-Surzhur en Arondisamant Gwened e 1800 hag e Kanton Gwened-Reter e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezelioù

* Mervel a reas 16 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,09 % eus he foblañs e 1911.
* Mervel a reas tri den.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar feunteun.
* Iliz katolik Sant Servez.
* Ar feunteun.
* Monumant ar re varv e-tal ar maerdi, luc’hskeudenn$^,$.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Brezhoneg

* D'an 12 a viz Gwengolo 2014 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel ar gumun
* (fr) La Trinité-Surzur e lec'hienn infobretagne
* (br) an Drinded-Surzhur war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 393
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - An Drinded-Surzhur - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Memorialgenweb
* ↑ (fr)Memorialgenweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Lestraz

Ul lestraz pe flodad morlu zo ur furmadur listri brezel – ar furmadur ledanañ eo evit ur morlu – renet gant un den nemetken. Ur flodad war vor a vez tu keñveriañ gant un tirlu war an douar.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Definition of FLEET.
# Vinojito

Vinojito (makedoneg; Виножито 'Vinožito'; gwareg ar glav; gresianeg: Ουράνιο Τόξο) a zo ur strollad politikel a zifenn ar vinorelezh slavek he yezh e hanternoz Gres. N'eo ket disranner hag a-du emañ gant donedigezh Makedonia an Norzh e-barzh Unaniezh Europa. Kevreet e oa bet gant an Aozadur evit Adsavidigezh ur Strollad Komunour e Gres ha gantañ en deus kinniget kannaded evit dilennadegoù 1996.
Un ezel eus Emglev Libr Europa eo.

## Dilennadegoù

Kemer a reas perzh ar strollad e dilennadegoù europat 1999. 4951 vouezh a c'hounezas (0.08 %). E dilennadegoù 2004 e tegemeras 6176 mouezh (0.1%). E prefeti Fiorina e ra e zisoc'hoù gwellañ (1.200 mouezh). N'en deus ket kemeret perzh e dilennadegoù lezennel 2004 peogwir n'en doa ket arc'hant a-walc'h.
2,955 a vouezhioù hepken en deus degemeret ar strollad e Makedonia hag e zisoc'hoù a oa gwelloc'h e Kreta eget e meur a brefeti makedoniat. N'eo ket sklaer perak ur strollad a zifenn ar Vakedoniz a zo deuet a-benn da sachan muioc'h a voterien er rannvroioù ma n'eus Makedonad ebet eget e Makedonia end-eeun. Hervez klaskourien'zo e c'helle abalamour ma ra gant ur banniel heñvel a-walc'h ouzh an hini implijet gant an emsav heñvelreizhek.

## Palioù politikel

Vinozhito a stourm evit ma vo aotreet da zont en-dro repuidi slavek o yezh a zo tec'het kuit eus Makedonia goude ar brezel diabarzh gresian. Goulenn a ra ivez anaoudegezh ar sevenadur hag ar yezh vakedonek.

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel
# Partitu di a Nazione Corsa

Ar Partitu di a Nazione Corsa (Strollad ar Vroad Korsikat) a zo ur strollad emverour korsikat. Krouet e oa bet d'ar 24 a viz Gouere 2002 e Corte dre unvaniezh Unione di u Populu Corsu, A Scelta Nova hag A Mossa Naziunale. E Furiani eo bet dalc'het e gendalc'h diazezañ d'ar 7 a viz Kerzu 2002. Enep ar feulster politikel emañ ha stourm a ra evit emrenerezh Korsika kentoc'h eget evit he dizalc'herezh.
Un ezel eus Emglev Libr Europa eo. Jean-Christophe Angelini eo e sekretour broadel.
Embann a ra ar gelaouenn sizhuniek Arriti, a zo renet gant Max Simeoni ha François Alfonsi
# Partito Sardo d'Azione

Ar Partito Sardo d'Azione - Partidu Sardu ("Strollad Sardat evit ober") a zo ur strollad emrenour a zifenn gwirioù Sardigna. Krouet e oa bet e 1921 gant Emilio Lussu ha soudarded eus brigadenn Sassari. Divodet e voe e 1925 gant ar faskourien met adkrouet e voe e 1943 - 1844 goude dieubidigezh Italia gant ar gevredidi.
Goude un enkadenn vras e-pad ar bloavezhioù 1980 ez eo deuet a-benn da gaout ur c'hannad europat e 1984 ha 1989 asambles gant strolladoù rannvroel arall. War gresk eo adarre adalek derou an XXIañ kantved. Kevreet eo gant kevread ar wezenn-olivez ha gounezet en deus kuzulerien rannvroel e 2004 ha proviñsel e 2005.
Un ezel eus Emglev Libr Europa eo.

## Liammoù ofisiel

Lec'hienn ofisiel
# Slovenska Skupnost

Slovenska Skupnost (Unvaniezh Slovenat) a zo ur strollad politikel italian a zifenn gwirioù ar Slovened en Italia. E proviñsoù Trieste ha Gorizia eo oberiant dreist-holl. Drago Štoka eo e brezidant.
E-pad ar bloavezhioù 1960 e oa bet krouet hag e 1963 e kemeras perzh en dilennadegoù evit ar wech kentañ. Ingal e kinnig danvez-kannaded met n'eus dilennad ebet gantañ abalamour m'eo re vihan an niver a Slovened o vevañ er vro. E 1992 e kevreas gant ar Partito Sardo d'Azione, an Union Valdôtaine, hag an Union für Südtirol da ginnig ul listenn, Federalismo hec'h anv. Ur senedour hag ur c'hannad o deus gounezet met ne oa ket ar re-mañ izili eus Slovenska Skupnost.
Goude krouidigezh an eil republik e kenlabouras gant strolladoù an tu-kleiz, dreist holl gant ar Vargherita. Daoust ma n'en deus pouez ebet el live broadel, ez eo deuet a-benn da c'hoari ur roll pouezus er rannvroioù ma'z eus Slovened o vevañ. Meur a zilennad en deus e kumunioù eus reter Frioul evel San Floriano del Collio ha San Dorligo della Valle.
A-drugarez d'e gevread gant strolladoù arall ez eo aet e-barzh kuzul-kêr ha kuzul proviñsel Trieste ha Gorizia. E 2003 eo aet Mirko Špacapan, un ezel d'ar strollad, e-barzh ar c'huzul rannvroel.

## Liammoù diavaez

lec'hienn ofisiel
# Union für Südtirol

An Union für Südtirol (Unvaniezh evit Tirol ar Su) a zo ur strollad dizalc'hour eus an tu dehou a zifenn ar vinorelezh c'hermanek eus proviñs emren Bolzano. Un ezel eus Emglev Libr Europa eo. En dilennadegoù europat e kinnig kannaded asambles gant strolladoù dizalc'hour pe emrenour arall evel ar Partito Sardo d'Azione, Liga Fronte Veneto, Libertà Emiliana-Alleanza Libera Emiliana hag al Lega Alleanza Lombarda.

## Istor

E 1989 eo ganet ar strollad goude disparti ar c'huzulier proviñsel Alfons Benedikter eus ar Südtiroler Volkspartei. Asambles gant Eva Klotz ha Gerold Maraner e unanas ar Freiheitliche Partei Südtirols, ar Südtiroler Heimatbund hag ar Movimento per il federalismo. Alfons Benedikter a voe e penn-sekretour kentañ.
E 1991 e tremenas ar strollad a-dreuz ur marevezh a enkadenn pan antreas Martin Wenter en-e-varzh. Ne voe diskoulmet ar c'huedennoù nemet goude ma oa bet diarbennet. E erlerc'hier Karl Augsten a zeuas a-benn da lakaat ar strollad war-raok hag 1993 e c'hounezas daou guzuler broviñsel (Klotz ha Benedikter).
E 1994 e kemmas ar strollad anv e ben eus Obmann da Landessekretär (sekretour ar vro). Da Andreas Pöder, e voe roet ha adurzhiet e voe frammadur ar strollad. En aozadur ispisial a voe krouet evit ar re yaouank (Junge Union).
E dilennadegoù 1995 e c'hounezas 40 sez a guzuler-ker. E dilennadegoù broadel 1996 e kinnigas kannidi asambles gant ar Südtiroler Volkspartei, 55.548 mouezh a c'hounezas evit ar parlamant ha 19.330 evit ar sened met sez ebet.
E dilennadegoù proviñsel 1998 e c'hounezas daou sez ha a viras e re 2003.

### Disrann

E 2008 e voe dirannet ar strollad pa yeas kuit Eva Klotz goude ma oa bet kollet ur votadeg ganti. Krouet he-deus ur strollad nevez Süd-Tiroler Freiheit e anv. Diarbennet e voe Union für Südtirol eus Emglev Libr Europa un tammig goude-se peogwir nac'het en-deus da sinañ un embannadur a-enep islamofobiezh.

## Liammoù diavaez

* Union für Südtirol (en alamaneg)
# Parkadoù Sivi Da Viken

Parkadoù Sivi Da Viken zo un dastumad kanaouennoù saoznek ha spagnolek troet e brezhoneg gant Mark Kerrain hag embannet gant Sav-Heol e 2016 Dont a ra anv al levrig eus hini ar ganaouenn saoznek Strawberry Fields Forever (The Beatles, miz C'hwevrer 1967).
War skeudenn ar golo e weler ur sivienn, anezhi un darnig eus Liorzh ar plijadurezhioù, oberenn veur an Izelvroad Hieronymus Bosch e 1503. War gein al levr e weler tud eus Plougastell o sivia.

## Kanaouennoù

* Parkadoù Sivi Da Viken, diwar Strawberry Fields Forever,
* Jambalaya, diwar ganaouenn Hank Williams,
* Skañv va yalc'h ha toull va faner, diwar My Bucket's Got a Hole in It gant Hank Williams,
* Cucaracha Breizh, diwar La cucaracha,
* En deiz ma teuio al lestr en-dro, diwar When the Ship Comes In gant Bob Dylan,
* 'Benn arc'hoazh, diwar Cups (When I'm Gone),
* O ! Mari na ouel ken !, diwar Mary Don't You Weep,
* Glav war ar vro, diwar Who'll Stop the Rain,
* Piv e vo? diwar ar mambo ¿Quién será?,
* Piv oar? Piv oar? Piv oar?, diwar Quizás, quizás, quizás,
* Ostiz, diwar No Milk Today,
* Pelec'h mañ bremañ bleunioù Mae?,
* Soudarded ar geunioù, diwar Die Moorsoldaten,
* Ken e vi gwelet, diwar We'll Meet Again,
* Lar din ha dont a ri en-dro, diwar ur ganaouenn gant ar ganerez c'hall Barbara (kanerez).
* O na boemusat nozvezh !, diwar Georges Bizet,
* Son ar vorganezig, diwar Ciranda da Bailarina gant Chico Buarque.
-Kanaouennoù bugale :
* Ma mammig kozh(-me) n'eo ket yaouank, diwar La mia nonna è vecchierella, brudetoc'h evel Bella ciao.
* Paotrig bihan, diwar Old Toy Trains, gant Roger Miller,
* Glav a ra, diwar ar rimadell italianek Piove, piove,
* Bingo,
* Un den o falc'hat,
* En e di e oa ur c'harv, diwar Im den Wald,
* Setu penaos e vroustan ma dent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) https://www.letelegramme.fr/bretagne/spered-ar-vro/spannevez-embannetspan-traductions-en-breton-2658873.php.
# Mayrimunia

Mayrimunia :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Anv skiantel ||
| Mayrimunia Wolters, 1949 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Mayrimunia a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1949 gant an evnoniour alaman Hans Edmund Wolters (1915-1991). Dibabet e oa bet an anv Mayrimunia da enoriñ ur skiantour alaman all : Ernst Mayr (1904-2005).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Daou spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Mayrimunia leucosticta,
* Mayrimunia tristissima
** M. t. bigilalei, calaminoros, hypomelaena ha tristissima.
O c'havout a reer Ginea Nevez, pevar (4) isspesad dezhe en holl.

## Rummatadur

Renket e veze an daou spesad er genad Lonchura kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Estrildidae/Mayrimunia (lennet e-barzh d'ar 27 a viz C'hwevrer 2025).
# Lonchura

Lonchura :
| Lonchura castaneothorax, luc'hskeudennet e gevred Queensland (Aostralia). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Estrildidae |
| Anv skiantel ||
| Lonchura Sykes, 1832 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Lonchura a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1832 gant an naturour saoz William Henry Sykes (1790-1872).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Eizh spesad golvaneged warn-ugent a ya d'ober ar genad :
* Lonchura atricapilla
** L. a. atricapilla, batakana, deignani, formosana, jagori, rubronigra ha sinensis,
* Lonchura caniceps
** L. c. caniceps, kumusii ha scratchleyana,
* Lonchura castaneothorax
** L. c. boschmai, castaneothorax, ramsayi, sharpii hag uropygialis,
* Lonchura ferruginosa,
* Lonchura flaviprymna,
* Lonchura forbesi,
* Lonchura fuscans,
* Lonchura grandis
** L. g. destructa ha grandis,
* Lonchura hunsteini,
* Lonchura kelaarti
** L. k. jerdoni, kelaarti ha vernayi,
* Lonchura leucogastra
** L. l. castanonota, everetti, leucogastra, manueli, palawana ha smythiesi,
* Lonchura leucogastroides,
* Lonchura maja,
* Lonchura malacca,
* Lonchura melaena
** L. m. bukaensis ha melaena,
* Lonchura molucca
** L. m. molucca ha propinqua,
* Lonchura montana,
* Lonchura monticola,
* Lonchura nevermanni,
* Lonchura nigerrima,
* Lonchura pallida,
* Lonchura punctulata
** L. p. baweana, blasii, cabanisi, fretensis, nisoria, particeps, punctulata, subundulata, sumbae, topela ha yunnanensis,
* Lonchura quinticolor,
* Lonchura spectabilis
** L. s. mayri, spectabilis ha wahgiensis,
* Lonchura striata
** L. s. acuticauda, fumigata, semistriata, striata, subsquamicollis ha swinhoei,
* Lonchura stygia,
* Lonchura teerinki,
** L. t. mariae ha teerinki,
* Lonchura vana.
Daou isspesad ha hanter-kant (52) dezhe en holl.

## Rummatadur

Dilec'hiet eo bet an daou spesad L. leucosticta ha tristissima d'ober ar genad Mayrimunia.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Estrildidae/Lonchura (lennet e-barzh d'ar 6 a viz C'hwevrer 2025).
# Arkitektouriezh c'hotek

Ijinet eo bet an arkitektouriezh c'hotek en Enez-Frañs e-kreiz an XIIvet kantved. En Europa e teuas da vezañ ar stil pennañ betek kreiz ar XVIvet kantved p'en devoa graet berzh an arkitektouriezh klasel dindan levezon an Azginivelezh italian. Implijet eo bet da gentañ-holl evit kement savadur relijiel bras ha bihan, iliz, chapel, abati, manati, prioldi, met ivez evit sevel savadurioù lik evel sezioù ar galloudoù (palezioù, tiez-kêr) hag etrepaouezioù. Meizet eo bet koulz evel un hollad a deknikoù hag ur preder. Diouzh-se e c'heller sellet ouzh an arkitektouriezh c'hotek evel unan eus brasañ pennvadoù ar Grennamzer. Addizoloet e voe an arkitektouriezh-se en XIXvet kantved hag e voe savet meur a savadur er bed a-bezh diwar ar skouerioù kozh : an arkitektouriezh nevezgotek pe ar stil nevezgotek a vez graet eus ar pleustradoù-se.

## Meiz

Ar meizadoù pennañ a gaver en Europa e mare ar stil gotek a oa eus un tu an unvezh gant an urzh hag eus un tu all abegoù ha youl Doue.

### Un arouezelezh kreñv

Peurvuiañ, an arkitektouriezh romanek a oa implijet evit savadurioù ma veve enno ur gumuniezh venec'h a vourre an uvelded hag an arvesterezh hag er c'hontrol e veze savet ar savadurioù gotek evit krouiñ lec'hioù foran. Skeudennadur Jeruzalem an Neñvoù eo an iliz-veur c'hotek, ur galv da bignat koulz hag ur benveg evit lakaat splann braster Doue ha galloud e Iliz war un dro.
Skeudennadur Keoded Doue o tegemer ar feizidi eo ivez. Met evit aroueziñ Rouantelezh Doue gant an arouelezh doueel hag gant e tres kemplezh hervez reolennoù ar skolbrederouriezh : rannoù hag isrann ar savadur a zo dasparzhet en un doare unvan. Gant doueoniezh ar gouloù eo levezonet an arkitektouriezh c'hotek, evit gwir gant doueoniezh Tadoù an Iliz zo evel sant Aogustin a wele dindan ar gouloù eztaoladur an doueelezh. Ken gwir eo ma n'eo ket deuet an teknikoù nevez eus un emdroad voutin, met eus klask ar gouloù hag en deus broudet an arkitektourien da ijinañ anezho.

### Ul levr graet e maen

Un oberenn bolitikel eo ivez p'eo bet roet al lañs gant un eskob hag an arc'hant gant an noblañs hag ar pennoù uhel. Ur benveg evit klask brud ha diwar-se eo bet ouzhpenn re un nebeud esaeoù evit uhelaat ar bolzioù (kouezh bolzioù iliz-veur Beauvais e 1284). Setu perak e weler a-bell an tour (pe an tourioù). An delwennoù hag ar skeudennoù a ziskouez elfennoù an Aviel ha talvoudegezhioù speredel an Iliz. Un oberenn a bedagogiezh eo ivez seul vui ma vez savet an iliz evit un niver bras a dud.