OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Augeias

Augeias (henc'hresianeg : Αὐγείας, latinekaet en Augias) a oa roue Elis, e gwalarn Peloponnesos, hervez mojennoù Hellaz kozh. Mab e oa da Helios (pe da Boseidon) ha da Hyrmine. Unan eus an Argonaoted e voe.

## E anv

E henc'hresianeg e oa Αυγείας / Augeías, a dalv kement ha skedus.

## Ur roue

Kemmañ a ra e lignez hervez ar skridoù. Hervez darn e oa mab da Helios ha da Naosidame, pe da Eleios, roue Elis, ha da Naosidame. Hervez darn all e oa mab da b-Poseidon, pe da Forbas hag Hyrmine. Ha tad e oa da Epikaste, Fyleüs, Agamede (a oa mamm da z-Diktys), Agasthenes, hag Eurytos.

## Mojennoù

Stag eo e anv ouzh div vojenn.

### Herakles

Marchosioù bras meurbet en devoa. Lous ha flaerius e oant dre ma oant leun a loened, hag a rae bernioù teil. O naetaat a reas Herakles dre lakaat div stêr da dremen enno, ha hennezh a voe ar pempvet eus e drevelloù.
Krevier bras en devoa, ha den n'en devoa kement a bennoù-chatal hag eñ. Dre ma ne oa ket bet skarzhet dindane gwech ebet abaoe un 30 vloaz e save flaer euzhus diwarne. Urzh a voe roet da Herakles gant e genderv Eurystheüs mont d'o naetaat.
Pa ginnigas Herakles labourat evit Augeias e prometas ar roue reiñ dezhañ ul loen diwar zek eus e bennoù chatal ma teuje a-benn da beurechuiñ al labour en un ober un devezh. Ha dont a-benn a reas Herakles o lakaat ar stêrioù Alfeios ha Peneios da dremen er marchosioù. Echu gantañ e labour, setu Herakles da c'houlenn e c'hopr. Fuloret e oa Augeias, nac'h paeañ a reas ar roue, petra bennak ma save e vab Fyleüs a-enep dezhañ. O c'has kuit a reas o-daou diwar e dro gant ar fulor.
Diwezhatoc'h e nac'has ar c'henderv kontañ hennezh e-touesk an daouzek trevell dre ma ne oa ket bet graet al labour gant Herakles e-unan, met gant ar stêrioù, ha dre ma oa bet paeet. Kontañ a reas e chome c'hoazh seizh trevell da ober, ma kasas an haroz da drec'hiñ Evned lenn Stymfalos.
Tri bloaz goude e teuas Herakles pa oa tud Eulis oc'h ober ul lid d'an doue Poseidon, ha lazhañ a reas Eurytos, mab da Augeias.
Diwezhatoc'h e tistroas gant un arme da aloubiñ kêr Elis, ober freuz ha reuz enni, ha lazhañ ar roue. Gervel a reas neuze Fyleüs da zont en-dro da gemer ar garg a roue e-lec'h e dad. Evit lidañ e drec'h ec'h aozas ar c'hoarioù olimpek kentañ, gouez d'ar barzh Pindaros.

## Tro-lavar

Implijet e vez aliezik an droienn marchosioù, pe krevier, Augeias, evit ober anv eus ul lec'h lous meurbet, ha betek er politikerezh pa geñverier stadoù pe gouarnamantoù gant ar c'hrevier flaerius-se. Lavaret e vez naetaat marchosioù, pe krevier, Augeias eus ul labour diaes da gas da benn ha n'hall ket ne vern piv ober, nemet un den par da Herakles e ve, hogen un dra a vefe ret ober evit gwellaat ar vuhez er vro.

## Pennad kar

* Daouzek trevell Herakles
# Belisarios

Ur jeneral bizantat e oa Belisarios (e henc'hresianeg: Βελισάριος; Flavius Belisarius e latin), ganet war-dro 500 goude J.K. e Trakia hag aet da Anaon e 565 e Konstantinopolis.
Gounez a reas e emgan kentañ e 530 e Dara a-enep d'ar Bersed. Dindan an impalaer Justinian ec'h adkemeras douaroù digant ar Vandaled en Afrika (533-534), e Sikilia (535) hag en Italia. Eno ivez e stourmas ouzh an Ostrogoted (536-546). Belisarios a ac'hubo kêr Roma e 536. E 546 Totila roue an ostrogoted a kemero kêr Roma, a vo adkemeret gant Belisarios ar memes bloavezh. E 550 Belisarios a vo erlec'hiet gant Narses. Prokopios Kaisareia a zo bet e sekretour.

## Dallet

* Bélisaire, gant François-André Vincent (1776). Belisarios, bet dallet, a rank klask e vara, hag a zo bet anavezet gant ur soudard bet dindanañ.
* Belisarios roet bod dezhañ gant ur c'houer, gant Jean-François Pierre Peyron (1779)
* Belisarios o c'houlenn an aluzen, gant Jacques-Louis David (1781)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Belos (Egipt)

Belos (Βήλος e henc'hresianeg) a oa mab d'an doue Poseidon ha d'ar briñsez Libya. Daou vreur en doa : Agenor ha Leleks. Roue Egipt e oa, ha dimeziñ a reas da Ac'hiroe, pe da Side, hag a roas hec'h anv da gêr Sidon.

## Bugale

Daou vab o doe: Aigyptos ha Danaos.
Hervez Euripides en doe daou vugel all: Kefeüs ha Fineüs.
Hervez skridoù all e oa tad da Lamia.
# Boreas

Boreas (Βορέας e henc'hresianeg) eo anv avel yen an hanternoz e mojennoù Hellaz kozh. Talvezout a ra e anv kement hag avel an hanternoz, pe an hini a zebr.
Unan eus an Anemoi eo, kar ha par eo d'an Aquilo latin. Avel ar goañv eo, kreñv hag imoret fall. Diskouezet eo bet evel un den kozh askellek, gant blev ha barv hir, ur grogenn gantañ. Hervez Pausanias n'eo ket treid en doa Boreas met naered. Koulskoude eo treid denel askellek a weler dezhañ en oberennoù arzel.
Liammet e veze e anv ouzh ar c'hezeg. Lavaret e veze e oa tad da zaouzek ebeul, goude kemeret gantañ stumm ur marc'h, diwar kezekenned Eric'hthonios, roue Troia. Al loened-se a oa brudet da redek er parkadoù greunek hep kerzhout war ar plant.
Plinius a gave dezhañ, en e Naturalis istoriae‎ (iv.35 ha viii.67) e c'halle ar c'hezekenned kaout ebeulien hep skoazell marc'h. Hellaziz a grede edo Boreas o chom e Trakia.
Tad e oa Boreas
* da zaou vab: Zetes ha Kalais, a oa e-touez an Argonaoted.
* da ziv verc'h: C'hione ha Kleopatra.
Diwezhatoc'h e oa bet kaoz eus Boreas evel tad Boutes ha Lykourgos (diwar mammoù disheñvel), hag evel serc'h d'an nimfenn Pitys.
# C'haos

C'haos (Χάος e henc'hresianeg), e mojennoù Hellaz kozh, e oa an Hollad meur m'emañ kement tra a rank bezañ ganet.

## Orin ar ger

Talvezout a ra kement ha « frailh, faout ». Kar eo d'ar ger χαινω /kainô, « bezañ digor ».

## Theogonia Hesiodos

Hervez Hesiodos e oa C'haos a-raok pep tra, a-raok ar bed hag an doueed. Eus ar C'haos eo e teuas Gaia (an Douar), Eros (ar C'hoant), an Tartaros (an Ifernioù), an Erebos (Teñvalijenn an Ifernioù) ha Nyks (an Noz).
# C'hariklo

C'hariklo (Χαρικλώ e henc'hresianeg) a oa un nimfenn, merc'h da gKyc'hreüs ha Stilbe, met hervez tud zo eo merc'h d'an doue Apollon an hini e oa kentoc'h. Alies e veze da-heul an doueez Athena, merc'h Zeus.
Ur mab he doe gant Eueres, Teiresias e anv, a voe diouganer. Gwelet en doa Athena en he noazh ma voe dallet ganti. Pediñ hag aspediñ a reas e baourkaezh mamm, met lavarout a reas an doueez n'halle ket dizober pezh he devoa graet. Se zo kaoz e roas dezhañ ar galloud da ziouganañ evel frealz.
Goude e timezas da Skiron, roue Megara, hag ur verc'h o doe, anvet Endeis, a vije koulskoude, hervez skridoù zo, merc'h d'an den-marc'h C'heiron. Lakaet eo C'heiron da dad ar vugale all he dije bet c'hoazh: Hippe, Okyroe, ha Karystos.

## Un asteroidenn

Roet he deus hec'h anv da (10199) Chariklo.
# C'hione

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
C'hione ( Χιονη, «erc'h» e henc'hresianeg) a zo anv teir doueez a eil renk e mojennoù Hellaz kozh.

## Kaset he mab da vartolod

* Ur verc'h da v-Boreas, avel yen an hanternoz, ha da Oreithyia, a oa nimfenn an erc'h.
Kousket a reas gant Poseidon ha genel a reas o mab Eumolpos war-lerc'h. Skeiñ a reas ar mab-se er mor, gant aon rak konnar he zad-hi. Poseidon avat a saveteas ar mabig hag en fizias en ur verc'h da Amfitrite.
Hervez Claudius Aelianus (De Natura Animalium), e oa ivez mamm an Hiperboreaned, ha Boreas e oa o zad.

## Ur fougaserez

* Ur C'hione arall, ur goantenn a blac'h, a oa merc'h da z-Daidalion. Ken koant e oa ma sot an holl zoueed ganti.
Ma c'hanas daou vab en ur c'hofad: unan a oa Filammon, a oa mab da Apollon, hag egile a oa Aotolikos, a oa mab da Hermes. Ha C'hione vrell da fougeal e oa bet karet gant daou zoue, ha krediñ tostaat he c'hened ouzh hini Artemis, hag ober goap ouzh an doueez chomet gwerc'h. Met an doueez, droug enni o welout kement a fouge e C'hione, a reas dezhi paouez gant hec'h ardoù: ur saezhad dezhi en he zeod, ken e varvas diwar-lerc'h, ha peoc'h ganti.
An tad en em lazhas gant ar glac'har oc'h en em deurel diwar lein menez Parnassos; troet e voe e falc'hun gant Apollon.

## Unan all c'hoazh

Ur C'hione arall c'hoazh a oa un naiadenn merc'h Kalliroe hag an doue-stêr Neilos. Gwallet e voe gant ur c'houer. Zeus a gemeras truez outi hag he c'hasas d'ar c'houmoul. Alese e taol erc'h war dezerzhioù kras Egipt.

## Anv

Tostaat a c'haller anv C'hione ouzh hini Gwennerc'h e mojennoù all.

## Bevoniezh

E bevoniezh:
* Chione zo ur plant eus ar c'herentiad Rubiaceae.
* Chione zo ur grogenn eus ar c'herentiad Veneridae.

## Skridoù-orin

* Ovidius, Metamorfozoù (XI, 302-328).
* De natura animalium (troet diwar al latin d'ar saozneg)
* Arroudoù e saozneg.

### Levrioù

* M. Grant & J. Hazel, Who's Who in Classical Mythology, David McKay & Co Inc, 1979
* Joël Schmidt, Dictionnaire de la mythologie grecque et romaine, Librairie Larousse, coll. « Références Larousse », France, 1990 (3 éd. 1985).
# Caledonii

Ar g-Caledonii (anv latinekaet, ivez Caledones; henc'hresianeg: Καληδῶνες, Kalēdōnes) a oa ur bobl pe ur c'hevredad pobloù eus hanternoz Enez Vreizh hag a roas o anv d'ar vro anvet Kaledonia. Gwelet int bet evel Brezhoned, goude evel Pikted, hag a gomze ur yezh predenek kar. Enebourien e oant d'an impalaeriezh roman he devoa kaset hec'h armeoù da aloubiñ an darn eus an enez a oa aet d'ober proviñs Britannia.

## An anv

Tacitus ne ra ket anv eus ar bobl, ne veneg nemet ar vro, Kaledonia.
E Rivet & Smith e kaver :
* Lukan, VI, 68 : CALEDONII
* Martial, X, xliv, 1 : CALEDONII
* Ptol. II, 3, 8 : CALEDONI
* Dizanv Ravenna 1086 : LODONE (evit (Ca)ledones ?
* Xiphilinus 321 / Cassius Dio LXXVI : CALEDONII
* Panegyricy Latini VI (VII), 7, 2 (c. 310) : CALIDONES
* Nomina Provinciarum Omnium (Listenn Verona), 13 : CALEDONII / CALIDONI
* Apollinaris Sidonius, VII, 89 : CALEDONII / CALIDONII
* Jordanes, 2, 14 (heuliañ Cassius Dio) : CALYDONII

### Gerdarzh

Savet eo an anv diwar ar wrizienn bredenek caled. O anv a gaver ivez e Dùn Chailleann, anv gouezelek kêr "Dunkeld", a dalvez kement ha "kreñvlec'h pobl ar g-Caledonii", hag en anv ar menez Sìdh Chailleann (saozneg: "Schiehallion"), "Tuchenn hud ar g-Caledonii". Hervez Moffat (2005) e teu an anv eus caled. Marteze abalamour d'ar vro kalet ha roc'hellek, pe marteze bro an dud kalet. Keay ha Keay (1994) avat a soñj gante eo un anv rakkeltiek.

## Pennadoù kar

* Kaledonia
* Pikted

## Daveoù ha notennoù

* ↑ A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
* ↑ Moffat, Alistair (2005). Before Scotland: The Story of Scotland Before History. London: Thames & Hudson. p. 22.
* ↑ Keay, John; Keay, Julia (1994). Collins Encyclopaedia of Scotland. London: HarperCollins. p. 123.
# Cassius Dio

Lucius Claudius Cassius Dio Cocceianus, pe Dion Cassius pe Cassius Dion, ganet war-dro 155 e Nikaia, e Bithynia, marvet goude 235, a oa un istorour roman, hag a skrivas Historia Romana e henc'hresianeg. Embann a reas 80 levrenn diwar-benn istor Henroma, adal donedigezh Aeneas da Italia. Goude-se e ra anv eus diazezidigezh Roma (753 kent JK), savidigezh ar Republik (509 kent JK), ha hini an Impalaeriezh roman (31 kent JK), betek ar bloaz 229.

## E vuhez

Mab e oa da Cassius Apronianus, bet konsul e 191.
Cassius Dio a zo bet e-unan senedour, koñsul e 229 da heul an impalaer Severus Alexander, gouarner e Reter hag en Afrika.
Aet maez eus an 'aferioù' publik war dro 235. En em dennas e Nikea evit peurachuiñ e levrioù.
Cassius Dio a zo gwelet evel un aozer reizh, nemet a-enep Seneca.

## Skridoù

Brudet eo e "Istor Roman" (Ῥωμαϊκὴ Ἱστορία), un oberenn a 80 levr hag a gont 973 vloaz buhez Roma, adalek e ziazez betek mare Alexander Severus e 229.

## Levroniezh

* M.-N. Bouillet : Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie. L. Hachette et Cie. Paris. 1863
# Cunobelinos

Cunobelinos (Κυνοβελλίνος e henc'hresianeg gant Cassius Dio) pe Cunobelinus e latin, pe Cunobelin, a oa roue meur Brezhoned bro lezioù an Tavoez, en Enez Vreizh, e fin ar c'hantved diwezhañ a-raok JK, a-raok an aloubadeg roman. Roue e oa war ar bobl Catuvellauni, a oa o c'hêr-benn e Verulamium, tra ma oa hini ar bobl Trinovantes e Camulodunum. Anavezet eo dre ma'z eo meneget gant an istorourien roman Suetonius, a lavar Britannorum rex (Roue ar vrezhoned) anezhañ, ha Cassius Dio. Kalzik a bezhioù moneiz gant e anv zo bet kavet.

## Gerdarzh

Deuet eo e anv da vezañ Konvelen e brezhoneg ha Cynfelyn e kembraeg. Eus an anv-se (met douget gant un den all evel-just) e teufe anvioù parrezioù Plougonvelen ha Plougouvelen. Dont a rafe e anv eus cuno- (ki) ha Belenos, anv un doue kelt.

## Istor

Mab e oa da dTasciovanos, a oa roue war ar pobloù Catuvellauni ha Trinovantes (Suffolk hag Essex a-vremañ) war un dro. Pa varvas e dad e savas Cunobelinos war gador-roue ar Gatuvellauni hag ec'h embannas e-unan e oa roue-uhel Preden. E « Camulodunum » (hiriv Colchester) e oa e gêr-benn. Eus ar bloaz 10 betek 41 e strivas da astenn e c'halloud war ar bobl Catuvellauni. Brezeliñ a reas ouzh Andoco moarvat, met goude ar bloaz 20 e rene ivez war lez hanternoz ar stêr Tavoez hag e krogas da astenn e c'halloud war hanternoz, goude distroadet Verica war-dro 40.
Mat e oa e zarempredoù gant an impalaeriezh roman. Ren a reas betek aloubadeg an impalaer Glaoda Iañ, e 43 kent J.-K.. Hervez Cassius Dio e oa tad da Garatacos a gasas ar brezel a-enep lejionoù Aulus Plautius, ha da Dogodumnos, lazhet e-kerzh emgann-veur Medway, e 43.

## Lennegezh

E anv a zo bet kemeret gant Shakespeare evit e drama : The Tragedy of Cymbeline, King of Britain, gant Shakespeare war-dro 1611.

## Liammoù diavaez

* Catuvellauni at roman-britain.co.uk
* Catuvellauni at Romans in Britain
* William Smith (ed, 1870), Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology Vol 1 p. 911

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Dionis Romanarum historiarum, LX.
# Cyan

Ar cyan (ger saoznek kemeret eus an henc'hresianeg: κύανoς, kýanos glas-teñval) a zo ul liv pur eus ar gouloù, 500 nm eo e hirder gwagennoù. Tost eo d'al liv glas sklaer pe glas oabl, ha klokadenn ar ruz eo. Euvriñ a ra al liv ruz ha skignañ a ra ar glaz hag ar gwer. Graet e vez gant ar cyan er moullerezh er patrom livioù CMYK, da heul ar magenta, ar melen hag an du, evit moullañ al livioù, m’eo unan eus 3 liv diazez (da heul an du, diouzh ret).
Livioù | Roll al livioù :
| Gwenn #ffffff | Arc'hant #c0c0c0 | Gris #808080 | Du #000000 |
| Ruz #ff0000 | Orañjez #ffa500 | Melen #ffff00 | Gwer #00ff00 | Cyan #00ffff | Glas #0000ff | Indigo #4b0082 | Mouk #7f00ff |
| Magenta #ff00ff | Olivez #808000 | Gell #954535 | Turkez #008080 | Roz #ffc0cb |
# Dafnis (barzh)

Dafnis (Δάφνις e henc'hresianeg, eus δάφνη - dafne, "lore"), mab da Hermes ha d'un nimfenn a Sikilia, a oa ur mesaer ha fleüter ha tad ar varzhoniezh e mojennoù Hellaz kozh, lakaet da zoue.

## Mojenn

Hervez ar vojenn e oa ganet demdost da Assoro, ur gêriadenn e proviñs Enna, e Sikilia. An doue Pan, a oa sot gantañ, an hini a zeskas dezhañ seniñ fleüt. Gwarezet e oa gant ar Muzezed a roas dezhañ karantez ouzh ar varzhoniezh. Ar c'hentañ barzh a savas bugulganoù e oa a-hervez. A-raok dezhañ ne oa nemet gouezidi eus ar vesaerien, hag eñ eo a roas dezho ar varzhoniezh, a ouezas o sevenaat, o c'helennas diwar-benn an doueed.
Karet e oa gant un naiadenn (pe Ec'henais pe Nomia) met ne voe ket feal dezhi. Evit en em zialañ e troas ar paotr e maen, pe e tallas anezhañ, hervez doareoù ar vojenn.

## Lennegezh

* N'eo ket eus an doue, met eus ur mesaer yaouank, ez eus kaoz e romant Longos, anvet Dafnis ha Chloe.
* Meneget eo Dafnis e Bucolica Vergilius.

## Pennadoù kar

* Dafnis

## Liammoù diavaez

* Daphnis Encyclopedia Britannica
* (en) The Death of Daphnis Barzhoneg gant Theocritus.
* (fr) (la) Dafnis e Bucolica (Virgilius)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Dafne (nimfenn)

Daphne (Δάφνη e henc'hresianeg, da lavarout eo "lore"), a oa merc'h an doue-stêr Peneios hag an naiadenn Kreousa, pe hini an doue-stêr Ladon, hervez doare arkadian ar vojenn.

## Ar vojenn

Skuizh e oa aet Eros gant an doue Apollon a rae goap eus e ampartiz war ar gwaregata. Ouzhpenn-se, a-hervez, e kave torr-penn klevout Apollon o kanañ. Fellout a reas dezhañ ober noaz d'an doue. Tennañ a reas ur saezh warnañ ha setu an doue aet sot gant Dafne, pa ne oa-hi ket troet gantañ. Hag eñ da redek war he lerc'h dre ar vro. Ma'z eas ar paourkaezh plac'h da c'houlenn skoazell digant an doue-stêr Peneios, he zad hervez ar vojenn. Hag eñ treiñ anezhi e lore, arouez ar yaouankiz hollbadus. Diwar neuze e voe sakr al lore d'an doue.

## Levrlennadur

* Metamorfozoù, Ovidius.

## Gwelout ivez

* Dafne, ur c'hoarigan gant Jacopo Peri

## Liammoù

* Apollon ha Dafne delwenn gant Gian Lorenzo Bernini
# Danae

Danae (Δανάη / Danáê e henc'hresianeg) a oa merc'h da Akrisios, roue Argos, ha da Eurydike. Mamm an haroz Perseüs e oa ivez.

## Ar vojenn

Mantret e oa ar roue Akrisios dre ma n'en doa mab ebet. Goulenn a reas neuze digant un orakl hag un hêr a deuje dezhañ. Hag egile da lavarout dezhañ e vije lazhet gant mab e verc'h. Evel-just ne oa ket troet ar roue da c'hortoz taol ar marv re vuan, ha kraouiañ a reas e verc'h en un tour arem, da virout outi a c'henel mab ebet.
An doue Zeus he c'hare e kuzh avat ha donet a reas un noz en he c'hell e stumm ur glav alaouret (hervez mojennoù all e oa ur bann-heol).
Brazezet e voe ar briñsez gantañ er stumm-se ha genel a reas Perseüs. Droug a oa er roue avat, met n'en doa ket c'hoant da sachañ warnañ kounnar Zeus ma raje droug da vab an doue. Lakaet e voe e verc'h hag e vab-bihan gantañ en un arc'h koad, da ziskouez d'an dud. Goude e voe taolet an arc'h er mor.
Sioulaet e voe ar mor gant Poseidon, war c'houlenn Zeus. Degouezhout a reas mamm ha mab en enez Serifos. Skoazellet e voent gant Diktys, breur ar roue Polydektes, a zesavas Perseüs vihan. Ar roue avat a glaskas he rediañ da zimeziñ gantañ. Perseüs a oa bet e-keit-se o lazhañ Medousa, a oa o tont en-dro gant penn eben. Pa glevas ar c'heloù e troas ar roue e maen hag e tec'has gant e vamm hag int war o c'hiz da Argos.
Diwezhatoc'h, eme Vergilius, ez eas Danae da Italia ma savas kêr Ardea. Un tamm bec'h a savas etre he mab-bihan Turnus hag Aineias da c'houzout piv a zimezje gant Lavinia.

## Oberennoù arzel

Mojenn Danae zo bet livet kalzik, hag ar glav aour ivez:
* gant Mabuse (1527, Alte Pinakothek München),
* gant Tizian ez eus meur a livadur:
** unan e 1545, a zo e mirdi Naplez
* gant Tintoretto
* gant Orazio Gentileschi (war-dro 1621, Museum of Art e Cleveland (Ohio), SUA)
* gant e verc'h, Artemisia Gentileschi (mirdi St. Louis (Missouri), SUA)
* gant Rembrandt (1636, Mirdi ar Peniti)
* gant Giambattista Tiepolo (war-dro 1736, mirdi Stockholm).
* Mademoiselle Lange en Danaé zo ul livadur gant Girodet, livet en 1799 (Institute of arts e Minneapolis). Ennañ e weler ur vaouez yaouank en he noazh o serriñ en ur ouel c'hlas pezhioù aour a weler o kouezhañ eus an neñv. E gwirionez eo ur flemmadenn ouzh ur vaouez displijet gant un oberenn. Gant Girodet e oa bet livet, en 1798, un Danée a zo hiziv er Museum des Bildenden Künsten e Leipzig.
* gant Gustav Klimt eo bet livet ar vojenn en un doare erotekoc'h 1907-1908, ma weler ar glav aour oc'h en me silañ etre div vorzhed pleget ur vaouez en he noazh, ha war he dremm doare goursav an embarañ.

## Taolennaoueg

* Danae hag ar glav alaouret, gant Tizian, awenet gant Metamorfozoù Ovidius, ma weler ar plac'h pa zeu ar glav d'he glebiañ.
* Danae hag ar glav aour, livet gant Tintoretto (dibenn ar XVI$^{vet}$ kantved).
* Rembrandt zo bet awenet ivez gant mojenn Danae.
* Danae gwelet gant al livour italian Orazio Gentileschi.

## Pennadoù kenstag

* Taolennoù:
** Danae hag ar glav alaouret, gant Tizian.
** Danae, zo ul livadur gant Gustav Klimt.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Steredoniezh

* Un asteroidenn zo anvet (61) Danaë.
# Dardanos

Dardanos (Δάρδανος / Dárdanos e henc'hresianeg) eo anv haroz Dardania, mab da Zeus ha da Elektra. Breur eo da Iasion (pe "Iasos").

## Mojenn

Hervez Dionysios Halikarnassos e vije bet dimezet Dardanos da C'hryse, ha meur a vab o dije bet.
Kement-se ne gaver ket gant an oberourien all, ha hervez danevell Pseudo-Apollodoros, e teuas Dardanos eus Samothrake, e tiazezas e Troas, ma timezas da v-Bateia, merc'h d'ar roue Teukros.
Neuze e savas kêr Dardania, hag eñ eo tad an « Dardaned ».
Tad eo da Ilos ha da Eric'hthonios. Ilos a voe roue war e lerc'h, met mervel a reas divugel, hag Eric'hthonios an hini a voe roue neuze, hag ur gourdouaren dezhañ eo a ziazezas kêr Troia ha lignez ar rouaned anezhi.
Hervez ar barzh latin Vergilius e teuas an doueed Penat da lavarout da Aineias, gourvab da Zardanos, goude Brezel Troia, distreiñ da Hesperia, bro orin Dardanos, da lavarout eo, gouez d'ar barzh, Italia a vremañ.

## Gwelout ivez

* Dardanus, c'hoarigan gant Jean-Philippe Rameau
# Deimos (loarenn)

Deimos (henc'hresianeg: Δεῖμος, "spont", anv un doue) a zo unan eus div loarenn Meurzh, an hini vihanañ hag an hini bellañ. Phobos eo eben.

## Gwelet ivez

* Deimos (an doue)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Demeter

Demeter (henc'hresianeg : Δημήτηρ Dēmḗtēr) a oa unan eus doueezed al labour-douar ha doueez an eost, en Hellaz kozh.
* Merc'h e oa d'an Ditaned Kronos ha Rea.
* C'hoar e oa da Zeus, da b-Poseidon, da Haides, da Hestia ha da Hera.
* Mamm Persefone e oa.
He far a oa e sevenadur ar Romaned, ha Ceres e oa hec'h anv.

## An anv

E henc'hresianeg e oa Δημήτηρ / Dêmếtêr, eus ar ger Γῆ Μήτηρ / Gễ Mếtêr, « an Douar-Mamm », pe eus ar ger Δημομήτηρ / Dêmomếtêr, « Mamm an Douar », eus ar ger δῆμος / dễmos, « an douar, ar vro ».
* An Dodekatheon
* Zeus | Hera | Poseidon | Hestia | Demeter | Afrodite Athena | Apollon | Artemis | Ares | Hefaistos | Hermes
# Demofon (mab Theseüs)

Demofon (henc'hresianeg : Δημοφόων/Dêmophóôn) a oa mab Theseüs, roue mojennel Aten, hag e bried Faidra, ha breur da Akamas. Daouzekvet roue mojennel Aten e oa.

## Ar vojenn

Perzh a gemeras e Brezel Troia, skoaz-ouzh-skoaz gant e ziagentad Menestheüs. Bez' e oa unan eus ar vrezelourien serret e kof marc'h Troia. Goude ar brezel e c'houlennas digant Agamemnon dieubiñ e vamm-gozh Aithra, a oa sklavez gant Elena Troia abaoe brezel an Dioskured enep Aten.
E-pad e veaj d'ar gêr e tegouezhas e Trakia. Fyllis, mab roue ar vro, a oa troet sot gantañ. Ha setu an tad roue da reiñ e verc'h da z-Demofon, hag e rouantelezh en argouroù. Met Demofon a fellas dezhañ kenderc'hel gant e veaj, goude prometiñ distreiñ evel-just. Evel prof e roas Fyllis un arc'hig dezhañ o lavarout e oa ennañ un dra sakr en enor d'an doueez Rea, met aliañ a reas ar paotr da chom hep digeriñ anezhi keit ma kredje dezhañ e teuje en-dro.
Tremen a reas an amzer ha ne deue ket Demofon war e giz. Milligañ Demofon a reas ar paourkaezh Fyllis hag en em lazhañ. Demofon a zigoras an arc'h, ha gant ar spont, a lammas war e varc'h ha d'an daoulamm da-gaout Fyllis. Gwinkal a reas an aneval, divarc'het e voe Demofon, kouezhañ a reas war e gleze, ha mervel.
Meur a vugel o dije bet Fyllis ha Demofon, en o zouez Oksyntes, a renas war-lerc'h e dad.

## Mojenn all

Ur vojenn all zo diwar e benn. Pa oa Eurystheüs, roue Argolis, o heskinañ bugale Herakles, ha p'edont o tec'hel, e tegouezhjont en Attika. Degemeret e voent gant Demofon, staliet gantañ e kêr Marathon, ha yao ! d'an emgann ! Ha trec'het gantañ Eurystheüs.
# Dike

Dike (Δίκη e henc'hresianeg a dalvez justis) a oa merc'h da Zeus ha Themis.
Unan eus an Eurioù, doueezed eus Hellaz kozh, e oa, doueez ar justis eta, met ar justis war an douar. Pa gomprenas he zad ne oa ket un dra bosupl da dizhout e lavaras dezhi dont en e gichen en Olympos.
He mamm Themis an hini a rene war justis an doueed.
# Dione (merc'h Atlas)

Dione (Διώνη / Diốnê e henc'hresianeg), merc'h da Atlas ha Pleione, pe da Atlas ha d'an Okeanidenn Aithra, a oa unan eus an Hiadezed, c'hoarezed Hyas, e mojennoù Hellaz kozh.
Pried e oa da Dandalos, roue Lydia, ha tri bugel o doe:
* Pelops,
* Niobe, a vo rouanez Thebai
* Broteas ar c'hizeller.
Evel an Hiadezed arall e oa unan eus magerezed Dionysos.
Gallout a rafe an nimfenn bezañ un hipostazenn diwezhat d'an Dione all, an Okeanidenn, koshoc'h he mojenn.

## Notennoù

* ↑ Hyginus, Fablennoù, Ovidius Metamorfozoù.
* ↑ Hyginus, Ast., II, 21 ; Hesych. s. v. ; Ferekydes Aten ; Pseudo-Apollodoros Bibliotheke, III, 4, 3 ; Ovidius, Fasti gwz. 167, Ovidius, Metamorfozoù, III, 114.