OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Bloc'had Stalin - Evit URSS

Bloc'had Stalin - Evit URSS (e ruseg: Сталинский блок - за СССР; Stalinskiy blok - za SSSR) a oa anv ur genunaniezh marksour-leninour hag enep-adwelour ennañ meur a strollad ha luskad komunour krouet e Rusia da geñver dilennadegoù evit an Douma, aet ganti 0,61% eus ar mouezhioù (404.274 mouezh en holl)
Kemer a rae perzh er genunaniezh "Rusia al Labour" gant Viktor Anpilov en e benn, "Unaniezh an Ofisierion" gant Stanislav Terekhoven e benn, "Unaniezh" gant G.I. Tikhonbov en e benn, "Unaniezh Yaouankizoù Brogarour ar Bobl" gant I.O. Maliarov en e benn, "Unaniezh Labouerion Moskova", "Kensavenn Volchevikour (Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel)", Strollad Komunour Bolcheviked an Hollunaniezh, "Kevdredigezh Meingleuzerion Mac'hagnet Rusia", "kendalc'h Maouezed Rusia", "Kevredigezh an Hollunaniezh evit Studi Legad Stalin" ha Rakward ar Yaouankizoù Ruz.
Ezel eus ar genunaniezh e oa ivez mab-bihan brudet Stalin, Yevgeny Djougachvili.

## Liammoù diavaez:

* Diwar-benn Viktor Anpilov hag ar Bloc'had
* Diwar-benn izili ar Bloc'had
# Sokar

Sokar (ivez Sokar pe Sokaris ; henc'hresianeg : Σωχαρης Soc'haris) eo an anv roet d’un doue e mitologiezh Henegipt, savet diwar anv an doue Sokaris.
Da Sokar e troas e anv pa voe kendeuzet gant daou zoue all, Osiris ha Ptah.
Derc’hel a ra Sokaris d'e stumm orin en ur gemer galloudezhioù an daou zoue all, ha graet e vez Ptah-Sokar-Osiris anezhañ neuze.
# Strollad Komunour Iwerzhon

Strollad Komunour Iwerzhon (en iwerzhoneg: Páirtí Cumannach na hÉireann; saozneg: Communist Party of Ireland) a zo ur strollad politikel iwerzhonat bet krouet e 1921.

## Tud

* Ar skrivagnour Liam Ó Flaitheartaigh a gemeras perzh e krouidigezh ar strollad.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel en iwerzhoneg hag e saozneg
# Strollad al Labour (Serbia)

KESAML (KE) (Maoour)
Izili hag ez-izili
Aozadur Komunour Luksembourg
Hent Proleter (Frañs)
Tarzh-an-Deiz Ruz (Izelvroioù)
Ray O. Light (SUA)
Kevredad Komunour Japan (KB)
Evita ar Gumunouriezh (Italia)
Luskad Dispac'hel Pobl Paraguay Pyahura
Strollad Bolchevikour (N. Kurd.-Turkia)
Strollad Kumunour (ML) Panama
Strollad Komunour Dispac'hel (Arc'hantina)
Strollad Komunour Dispac'hel (Uruguay)
SKI (ML) Banniel Ruz (India)
SKI (ML) Demokratelezh Nevez (India)
SKI (ML) Janashakti
SKN Kreizenn Unaniezh-Masal (Nepal)
SKN Mashal (Nepal)
SK Perou (ML)
SK Turkia/ML
SK al Labourerion (Norvegia)
SK (ML) Republik Dominikan
SK (ML) Bolivia
SK Kolombia - Maoour
Strollad Labourerion Bangladesh
SK (ML) Alamagn
Strollad al Labour (Serbia)
Aozadur ML Afghanistan
Ensavadur Amaru (Perou)
SK Filipinez
SK Suafrika (ML)
Revindo (Gevred Azia)
SKI (ML) Kuzul Kreiz Da c'hortoz :
Strollad al Labour (e serbeg: Партиja Paдa pe Partija rada) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Serbia e 1982 gant Vlado Dapčević da heul un disrann gant Strollad Komunour Yugoslavia bet tamallet gantañ da vezañ gwan e linenn bolitikel e-keñver ar vroadelouriezh.
Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Mao Zedong hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel) (kemeret perzh en 8vet Kuzuliadegoù).
Ezel eo ivez eus Kuzuliadeg Strolladoù Komunour hag Strolladoù Labourerion ar Balkanoù (CCWPB)
Sevel a reas Strollad al Labour a-enep da c'houarnamant Slobodan Milošević.
Sevel a reas a-du gant dishualded Montenegro ha sevel a ra a-du hiziv gant dishualded Kosovo.
Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouennig Bilten ("Kelc'hlizher").

## Liammoù diavaez:

* Lec'hienn ofisiel ar Strollad
# Skol-Veur Gomunour Labourerion ar Reter

Skol-Veur Gomunour Labourerion ar Reter (ruseg: Коммунистический университет трудящихся Востока pe КУТВ) diverraet diwar ar ruseg KUTV hag anvet ivez a-wezhoù Skol-Veur ar Reter-Pellañ a oa bet krouet d'ar 21 a viz Ebrel 1921 e Moskov gant ar C'homintern evit stummañ pennoù komunour ar broioù trevadennet.
Digoret e oa bet ar Skol ez-ofisiel d'an 21 a viz Here 1921. Kas a reas da-benn ur stummadur heñvel-tre ouzh an hini a veze graet gant Skol Etrebroadel Lenin, ma veze stummet enni tud eus Europa hag Amerika dreist-holl.
Er penn-kentañ e oa Karl Radek e penn ar Skol betek ma oa bet skarzhet diouzh Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel.
Eno e veze ken teorikel ha pleustrek an danvezioù ma veze kelennet, da skouer, teoriennoù ar varksouriezh, penaos aozañ ha brudañ ur Stollad Komunour, afreioù o tennañ d'ar gwir ha d'ar velestradurezh, penaos kas da-benn an dispac'h, penaos sevel ur stad sokialour, sindikadoù, hag all.
Skourroù lec'hel a oa ivez e Bakou (bremañ en Azerbaidjan), Irkoutsk ha Tochkent (bremañ en Ouzbekistan).
Embannet e evze gant ar Skol-Veur Революционный Восток ("Ar Reter Dispac'hel").
Setu un nebeud komunourion vrudet bet stummet e KUTV:
* Deng Xiaoping;
* Hồ Chí Minh;
* C'halid Bakdach, sekretour Strollad Komunour Siria etre 1936-1995;
* Fahd (anv-brezel Yousouf Salman Yousouf), sekretour Strollad Komunour Irak etre 1941-1949;
* Nikos Zac'hariadis, sekretour-meur Strollad Komunour Gres etre 1931-1956;
* Harry Haywood, Amerikan a-orin afrikanek anezhañ, unan eus pennoù Strollad Komunour ar Stadoù-Unanet
Serret e oa bet ar Skol-Veur da diwezh ar bloavezhioù 1930. Dikreizennet e oa bet labour stummañ ar Skol-Veur, isrannet e meur askol vihan dre republikoù an Unaniezh Soviedel.

## Liammoù diavaez

* (ru) Hollouiziadur Soviedel Meur
* (en) Prezegenn gant Jozef Stalin
# Strollad Komunour Portugal (Adsavet)

Strollad Komunour Portugal (Adsavet) (e portugaleg: Partido Comunista Português (reconstruído)), adanvet da c'houde Strollad Komunour (Adsavet) (Partido Português (Reconstruído)) a oa anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet e Portugal e miz Kerzu 1975 pa oa bet kendeuzet Aozadur Marksour-Leninour Portugal (Organização Comunista Marxista-Leninista Portuguesa), Strollad Unvaniezh ar Bobl (Partido de Unidade Popular) hag an Aozadur evit Adsevel ar Strollad Komunour (Marksour-Leninour) (Organização para a Reconstrução do Partido Comunista (Marxista-Leninista)).
Sevel a rae ar Strollad a-du gant linenn bolitikel Strollad Labour Albania ha levezonet-don e oa ar Strollad gant Strollad Komunour Brazil.
Embannet e veze gant ar Strollad ar gelaouenn Bandeira Vermelha ("Banniel Ruz").
Unvaniezh ar Yaouankiz Komunour Dispac'hel (União da Juventude Comunista Revolucionária) oa oa anv kevrenn yaouankizoù ar Strollad.
E 1992 e oa bet adanvet Komunourion evit an Demokratelezh hag an Araokadur (Comunistas pela Democracia e Progresso).
E 1995 e kendeuzas gant Unvaniezh Demokratel ar Bobl (União Democrática Popular).
# Strollad Dispac'helour Pobl Touva

Strollad Dispac'helour Pobl Touva a oa anv ur strollad komunour krouet e Touva e 1921. Pa oa bet krouet Republik Poblel Tannou Touva en hevelep bloaz-se e oa hennezh ar Strollad er galloud.
# Strollad Komunour al Labour (Republik Dominikan)

KESAML (S&U) (Hoxhaour)
Izili hag ez-izili
Dispac'h (Norvegia)
Fulenn (Italia)
Anasintaksi (Gres)
Banniel Ruz (Venezuela)
Tarzh-an-Deiz Ruz (Alamagn)
SK Benin
Ober Proleter (Chile)
SK Dispac'hel (Brazil)
SK Dispac'hel Aod an Olifant
SK Dispac'hel Turkia
SK Dispac'hel Voltaek
SK Kolombia (ML)
SK Labourerion Frañs
SK Labourerion Tunizia
SK ML Ecuador
SK Mec'hiko (ML)
SK Spagn (ML)
SK al Labour (Republik Dominikan)
SK al Labourerion (Danmark)
SK Albania
Strollad Labour Iran :
Strollad Komunour al Labour (e spagnoleg: Partido Comunista del Trabajo: PCT) a 'zo anv ur strollad komunour marksour-leninour bet krouet er Republik Dominikan e 1980 da heul un disrann e diabarzh al Lusk Poblek Dominikan (MPD).
Sevel a ra a-du gant linenn bolitikel Enver Hoxha ha Strollad Labour Albania hag ezel eo eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm).
Manuel Salazar eo Sekretour-Meur ar Strollad ma vez embannet gantañ ar gelaouenn Lucha ("Stourm").
Kemer a ra perzh er mouezhiadegoù dre al Luuskad evit Dishualded, Unaniezh ha Kemm, 0,32% eus ar mouezhioù en dilennadegoù diwezhañ.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar Strollad
# Luskad Maoour Etrebroadelour

Al Luskad Maoour Etrebroadelour (LME) (saozneg Maoist Internationalist Movement (MIM)) a zo ur strollad marksour-leninour-maoour staliet er Stadoù Unanet dreist-holl.
Hervez ar strollad e talvez da genstrollañ meur a strollad maoour etrebroadelour staliet er broioù saozneger impalaerour hag ivez er broioù bet trevadennet pe damdrevadennet c'hoazh gant ar re-se. Ouzhpenn-se ez eus el Luskad-mañ strolladoù maoour etretroadelour staliet e Belgia, Frañs ha Kebek hag ivez strolladoù spagnolegour staliet e impalaerouriezh ar Stadoù Unanet, da lâret eo re Puerto Rico.
Krouet e oa LME e 1983 diwar RADACADS a laboure kichen-ha-kichen gant tud o tont eus Studierion evit ur Gevredigezh Demokratel. Er penn kentañ e veze anvet Luskad Dispac'hel Etrebroadelour (LDE) (saozneg Revolutionary Internationalist Movement (RIM)), met cheñch a reas e anv e 1984 goude ma voe tapet an anv LDE gant ar Strollad Komunour Dispac'hel.
Al Luskad Maoour Etrebroadelour a zo hogozik ar strollad maoour (pe c'hoazh komunour zoken) e bal dezhañ stourm evit difenn gwirion an heñvelrevelourion/ezed.
An diforc'h pennañ etre LME ha strolladoù all staliet er broiou impalaerour a denn d'o c'hredennoù politikel a-zivout brientinelezh al labourerion, da lâret eo ar renkad kevredel a vez kavet er broioù impalaerour a denn muioc'h a c'hounid diwar o labour graet dre ma teu dezhe ivez ul lodenn eus ar gounidoù a sav diwar mac'homañ an Trede Bed. Evit LME neuze eo ret difenn groñs gwir ar broioù mac'homet da vezañ emren evit terriñ al liammoù trevadennel a laka anezhe dindan beli ar broioù impalaerour.
Hervez tezennoù LME emañ kazi an holl labourerion wenn er Stadoù Unanet da vezañ renket e brientinelezh al labourerion, abalamour dezhe neuze ez eo diaezet kas an dispac'h betek penn.
Dizanv eo ar pennadoù embannet e kelaouenn al Luskad MIM Notes (Notennoù LME), skignet gante dre ar Stadoù Unanet a-bezh, dreist-holl er skolioù-meur. Sinet e vez ar pennadoù gant un doare kod, d.s. MC5, da lâret eo "Kamalad LME niverenn 5".
Brudet eo LME rak skrivet e vez gante gerioù boutin zo hervez reolennoù ispisial, d.s womyn (maouez - evit ober an diforc'h gant man, gour) persyn (den), I$rael, Kanada, ha united $nakes of ameriKKKa (Stadoù Unanet Amerika - o c'hoari gant KKK a ra dave da Ku Klux Klan ha d'an naered, snakes e saozneg).
Kalz en deus prederiet LME ivez war an darempredoù etre ar wazed hag ar maouezed.

## Liamm diavaez:

* Lec'hienn ofisiel
# Lizherenneg vandaek

Al lizherenneg vandaek, savet diwar patrom al lizherenneg aramaek moarvat, a vez implijet evit skrivañ ar mandaeg.
Disheñvel eo diouzh an abjadoù implijet evit skrivañ an darn vrasañ eus ar yezhoù semitek dre ma vez skrivet an holl vogalennoù.
24 lizherenn ez eus el lizherenneg, met e gwirionez e oa bet ouzhpennet div wezh al lizherenn gentañ e diwezh al lizherenneg evit ma teufe da vezañ 24 lizherenn en holl rak un niveren ar chañs an hini eo hervez kredennoù ar Vandaed.
# Broadelouriezh

Ar vroadelouriezh zo un ideologiezh aet war wel e dibenn an XVIII$^{vet}$ kantved hag e deroù an XIXvet kantved : ar vroudelourion en em laka da izili eus ur vroad, a laka ar vroad-se da benntalvezout, hag a lavar c'hoantaat stourm eviti.
Lod broadelourien a gav gwelloc'h ober dave d'an dud a zo kar dezho dre o gwad, ha re all a ra dave d'an dud a zo ganet war douar ar memes Stad hag int.
Meur a seurt broadelouriezh zo.
* Hini ar pobloù hep Stad ha hini ar Stadoù : Euskariz ha Gallaoued, da skouer.
* Hini an dieubiñ ha hini an aloubiñ : Ukrainiz ha Rused, da skouer.
* An hini a vez embannet he lorc'h hag an hini a vez kuzhet evel un dra vezhus : Gallaoued ha Bretoned, da skouer.

## Orinoù
### Ganedigezh ar vroadelouriezh vodern

Pan eo bet an natio, ur gêr latin, un termen implijet ha troet a-dreuz ar c'hantvedoù evit termeniñ pobloù pe veuriadoù pe strolloù tud liesseurt, ne weler ket un elfennadur politikel ha gwirael a-raok Kantved ar Sklêrijenn, an XVIIIvet kantved. Gant ar bredourien ha politikourien gall eo bet embannet e oa sujidi roue Bro-C'hall, keodeded ur vroad, ar Vroad C'hall. Dic'hallus avat voe ket mirout ar roue hag ar vroad asambles ken : goude ma voe bet nullet an unpenniezh e voe ret termeniñ piv a oa gwir brogarour hag enebour ar Vroad (unpennelourien, Chouaned, trafikerien, hag all).

## Ar vroadelouriezh vreizhat

Meur a ster zo d'ar vroadelouriezh vreizhat.
* Ar voadelouriezh en ur ster strizh, da lavarout eo ar strolladoù a lavar bezañ a-du gant ar vroadelouriezh.
* Ar vroadelouriezh en ur ster ledan, a vod an holl strolladoù politikel diazezet e Breizh, a zifenn harzoù istorel Breizh ha yezh ha sevenadur Breizh.
* Ar vroadelouriezh en ur ster ledanoc'h c'hoazh, a vod ar strolladoù sevenadurel hag an aozadurioù a labour war dachenn Breizh hepken pe evit ar brezhoneg dreist-holl. Evel-se e vez lakaet Diwan hag Ofis ar Brezhoneg (ha meur a aozadur all da-heul) da vroadelourien gant ar republikanourion, evit diskar o brud da gentañ, hag evit lakaat ar Stad c'hall da enebiñ outo da c'houde. N'eus tost da zen ebet e Breizh avat o vagañ kasoni ouzh nep bro all ebet, ha pa vefe Bro-C'hall. Brogarantez a vez maget gant ar vroadelourion vreizhat peurliesañ, a zo brogarourion e gwirionez.
Ar vrogarantez eo ar garantez a vag an den ouzh e vro, ar vroadelouriezh eo ar gasoni a vag ouzh ar broioù all a lavaras Charles de Gaulle. Evel-just n'eo ket sell ur Breizhad an hini eo.

## Pennadoù kar

* Etrebroadelouriezh
* Brogarantez

## Notennoù

* ↑ Diwar bro + -ad + el + -our + -iezh.
# C'hoari video drevezadur

C'hoari video drevezadur zo anv ur rummad ledan a c'hoarioù video, ma vez ar pal alies reiñ an tu d'ar c'hoarier da seveniñ obererezhioù an tostañ posubl ouzh ar vuhez wirion. Ur c'hoari video drevezadur a glask bezañ gwirion evel drevezadur ha meur a zoare a zo: analizañ, gourdoniñ pe dudi. Alies n'eus ket palioù resis da dizhout en doare c'hoarioù-se, ar c'hoarier a ren an dudenn pe an endro en un doare dieub. Ar rummadoù pennañ eo ar gourdonerezh brezel, ar c'hoarioù aferioù, hag c'hoarioù c'hoari roll.
Adalek tri diaz, strategiezh, steuñviñ, ha poelladennoù deskiñ: c'hoarioù, drevezadurioù, ha studiañ degouzhioù, ul lodenn a c'hell bezañ gwelet evel kemmesk, c'hoarioù drevezadur a zo implijet evel studiadenn degouezhioù pe arnodiñ. Studiet e vez degasadennoù ar c'hoarioù drevezadur gant teknikoù all an deskadurezh klasel evit kompren petra eo an degasoù ha penaos e c'helljed kemmeskañ an daou ved-se.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Indiana Jones and the Great Circle

Indiana Jones and the Great Circle (brezhoneg: Indiana Jones hag ar C'helc'h Bras) a zo ur c'hoari video gwezh-avantur sevenet gant MachineGames hag embannet gant Bethesda Softworks. Diazezet eo war ar frañchiz Indiana Jones hag adkemeret ez eus bet lodennoù eus istor an heuliad filmoù. Tremen a ra an istor etre darvoudoù Raiders of the Lost Ark (1981) hag Indiana Jones and the Last Crusade (1989). Heuliañ a reer obererezhioù an arkeologour Indiana Jones e 1937 hag a glask talañ strolladoù lies hag a zo war-lerc'h ur galloud hud liammet ouzh ur c'helc'h meur, hag a ra dave da lec'hioù kevrinus dre ar bed hag a savfe ur C'helc'h bras hervez ur gartenn. Ar c'hoari a implij lec'hioù gwirion evel Keoded ar Vatikan, Thailand, Egipt, ha Shanghai.
Indiana Jones hag ar C'helc'h Bras a zo bet embannet war ar savennoù Windows hag Xbox Series X/S d'an 9 a viz Kerzu 2024. Ur stumm evit ar PlayStation 5 a zo da vezañ embannet e penn kentañ ar bloavezh 2025. Ar c'hoari a zo bet degemeret mat-tre gant ar c'hoarierien ha gant ar vurutellerien.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.ign.com/articles/machinegames-unveils-first-look-at-indiana-jones-and-the-great-circle-xbox-direct-2024
# Vida de Luís Carlos Prestes

O Cavaleiro da Esperança pe Vida de Luis Carlos Prestes (brezhoneg: Marc'heg ar Spi, Buhez Luis Carlos Prestes) zo ul levr embannet e 1942 gant Jorge Amado. Ur skrid buhez eo eus ar reveulzier brudet a orin brazilian Luis Carlos Prestes.
Marc'heg ar Spi a veul nerzh-kalon Prestes. E 1924 e oa bet o vale 25 000 kilometr gant ar Golonenn Prestes. E 1935 en doa savet Kevredad Broadel an Dieubidigezh hag e penn an "Irienn Gomunour" e oa bet. Lakaet e oa bet en toull-bac'h e 1936 e-kerzh diktatouriezh Getúlio Vargas, gant e wreg hag a oa dougerez.
Al levr a zo ur meulgan da vennozhioù Prestes ha d'an den. Amado en doa laret e oa bet skrivet al levr “gant froud, a-zivout un den a zo karet”. En desped da-se eo kresket roll Prestes gant Amado, ha m'eo dedennus ar skrid-buhez ez eo "evel un testeni eus al liamm etre an arz hag ar politikerezh".
# Liane Berkowitz

Liane Berkowitz (7 a viz Eost 1923 e Berlin – lakaet d’ar marv d’ar 5 a viz Eost 1943 e toull-bach Plötzensee e Berlin) a oa ur stourmerez enepnazi alaman.
Merc’h ar soner violoñs hag ar penn laz-seniñ Victor Wasiljew hag e wreg (kelennerez kan) e oa Liane Berkowitz. E 1923 e tec’has kuit he familh eus an Unvaniezh Soviedel hag e repuas e Berlin. Pa varvas he zad e timezas he mamm gant Henry Berkowitz. E 1941 e voe enskrivet Liane en ul lise prevez, gant ar pal tapout he bachelouriezh.
Eno e kejas gant meur a zen, en o zouez Eva Rittmeister hag he gwaz John Rittmeister, hag ivez Ursula Goetze, Otto Gollnow, Fritz Thiel ha Friedrich Rehmer. Diwar atiz John Rittmeister e teuas ar strollad mignoned-se da vezañ ur strollad stourmerien enepnazi. Kenlabourat a reas ar strollad-se gant Harro Schulze-Boysen (ezel eus al Laz-seniñ Ruz. Karantez a voe etre Liane ha Friedrich Rehmer; pa voe harzet e oa dougerez.
Asambles gant Otto Gollnow (d’ar mare-se e oa gloazet Rehmer hag en ospital e oa) e pegas Berkowitz war-dro 100 skritell etre Kurfürstendamm hag Uhlandstraße (e Berlin), e-pad nozvezh ar 17 a viz Mae 1942. Warno e c’halle an dud lenn: "diskouezadeg hollbad – baradoz nazi – brezel - naon - gevier- Gestapo –pegeit c’hoazh?“.
Fellout a rae dezho sevel a-enep d’an diskouezadeg “Ar baradoz soviedel” bet aozet gant servij propaganda ar Reich ha diskouez e oa c’hoazh stourmerien enepnazi en Alamagn. Hiziv an deiz ne ouezer ket ha deuet e oa Harro Schulze-Boysen ganto.
Liane Berkowitz a voe bac’het ha tamallet d’ar 26 a viz Gwengolo 1942. Friedrich Rehmer, hag a oa e ospital Britz e Berlin (gloazet e oa bet war dalbenn ar reter) a voe skarzhet eus an ospital ha bac’het d’an 29 a viz Du. D’an 18 a viz Genver 1943 e voe kondaonet Berkowitz, Rehmer ha re all gant eil kambr lez-varn vrezel ar Reich evit bezañ bet o pegañ o skritelloù (“... abalamour d’ar sikour a-benn prientiñ un taol trubarderezh ha kenlabour gant an enebourien”). Irina, merc’h Liane a voe ganet d’an 12 a viz Ebrel 1943 e toull-bac’h maouezed straed Barnim. Adalek miz Gouere 1943 e voe desavet Irina gant he mamm-gozh.
Pa voe kaset ar varnedigezh da Adolf Hitler e c’houlennaas izili al lez ma vefe dieubet Liane Berkowitz dre ma oa dougerez. Nac’het e voe, ha kadarnaet e voe ar varnedigezh gant ar jeneral Wilhelm Keitel.
Liane Berkowitz a voe dibennet d’ar 5 a viz Eost 1943 e toull-bac’h a Plötzensee (Berlin). Friedrich Rehmer a oa bet dibennet d’an 13 a viz Mae. O merc’h a varvas e ospital Eberswalde e miz Here 1943. Ne ouezer ket hag-eñ e varvas abalamour d’un taol aozet gant an nazied pe peogwir ne oa ket bet bouetet a-walc’h pa oa dougerez he mamm.
Liane Berkowitz a oa o chom e karter Schöneberg, (niverenn 1, plasenn Viktoria-Luise) eno ez eus ur blakenn d’he enoriñ. D’an 18 a viz Genver 2000 eo bet digoret ez-ofisiel plasenn Liane-Berkowitz e karter Friedenau, etre Südwestkorso, straed Wilhelmshöher ha straed Rheingau.

## Gwelout ivez

* Listenn ar stourmerien alaman enepnazi
# Strollad Komunour Marksour-Leninour Gres

Strollad Komunour Marksour-Leninour Gres (SKM-LG) (e gresianeg: Μαρξιστικό-Λενινιστικό Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδα: Μ-Λ ΚΚΕ) a zo anv ur strollad komunour maoour oberiant e Gres.
Krouet e oa bet ar Strollad pa 'c'h eas kuit ul lodenn eus izili Aozadur Marksourion-Leninourion Gres e 1964 o sevel a-du gant Tezenn an Tri Bed da heul marv Mao Zedong.
Embannet e vez gant ar strollad ar gelaouenn Λαϊκός Δρόμος ("Hent ar Bobl") div wezh ar miz.

## Disoc'hoù er mouezhiadegoù

Abaoe 1976 betek hiziv (2008) ez a SKM-LG da glask mouezhioù en holl dilennadegoù, pe o-unan, pe a-gevret gant strolladoù maoour all:
* Dilennadegoù evit Parlamant Gres 1985 a-gevret gant Strollad Komunour Gres (marksour-leninour) dindan an anv "Κομμουνιστική Αριστερά" ("Tu-kleiz Komunour"): 5.383 mouezh (0,08%).
* Dilennadegoù 1989 (div wezh), 1990 ha 1993: 0.02% - 0.03%.
* Dilennadegoù evit Parlamant Gres 1996: 4.016 mouezh (0,06%).
* Dilennadegoù evit Parlamant Europa 1999: 16.782 vouezh (0,26%)
* Dilennadegoù evit Parlamant Gres 2000, a-gevret gant A/synechia dindan an anv "ΜΛ-ΚΚΕ-Αριστερά!" ("SKM-LG - Tu-kleiz!"): 5.869 mouezh (0.09%)
* Dilennadegoù evit Parlamant Gres 2004: 4.846 mouezh (0,07%).
* Dilennadegoù evit Parlamant Europa 2004: 21.220 mouezh (0,35%).
* Dilennadegoù evit Parlamant Gres 2007: 8.088 mouezh (0,11%).

## Liammoù diavaez

* (el) Lec'hienn ofisiel ar strollad
# RSSE Alamaned ar Volga

Unan eus republikoù an Unaniezh Soviedel e oa RSSE Alamaned ar Volga (ruseg: Автономная Советская Социалистическая Республика Немцев Поволжья; alamaneg: Autonome Sozialistische Sowjet-Republik der Wolga-Deutschen), bet disklêriet ez-ofisiel d'ar 6 a viz Genver 1924.
E kêr Engels (anvet betek 1931 evel Pokrovsk) e oa ar gêr-benn ma veve enni ul lodenn vras eus Alamaned Rusia - betek kazi 1,8 milion a dud e 1897.
Da geñver Brezel Diabarzh Rusia e stourmas meur a Alaman eus ar Volga gant an Arme Wenn, ha kastizet e voe Alamaned ar Volga da heul gant an Arme Ruz. Betek un drederenn eus ar boblañs a varvas gant an naon goude ar brezel.
Laosket e oa bet an holl brizonidi da vont pa oa bet disklêriet ar Republik Emren ha lakaet e oa bet e pleustr politikerezh URSS anvet korenizatsiya dre reiñ lusk d'an alamaneg ha dre glask lakaat alamanegerion e postoù ofisiel uhel. E 1939 e veve 605.500 Alaman a-orin er Republik.
Deroù an eil Brezel Bed a lakaas fin d'ar Republik Emren avat ha gant gouarnamant an Unaniezh Soviedel e voe disklêriet e oa an holl Alamaned a-orin enebourion ar Stad.
Muioc'h-mui e veze heskinet an Alamaned a-orin gant Rusianed hag o deveze aon raze. D'an 28 a viz Eost 1941 e oa bet embannet gant Jozef Stalin un dekred o nullañ ar Republik Emren hag o kas holl Alamaned ar Volga d'an harlu e RSS Kazac'hia ha Siberia.
Goude ar Brezel e oant bet rediet da sinañ kevratoù o touiñ na zistrofent biken da dakad ar Volga.
War wellaat ec'h eas an traoù goude ma oa aet Stalin da anaon avat, hag embannet e oa bet un eil dekred e 1964 oc'h anzav he doa pobl Alamaned ar Volga gouzañvet krizderioù hep abeg ebet gant ar Stad Soviedel.
Goude ma 'c'h eas an Unaniezh Soviedel da get e tec'has kuit meur a Alaman a-orin ha mont a rejont da Alamagn, daoust ma ne veze ket komzet nemeur a alamaneg gante dre vras.
Er bloavezhioù 1990 avat e oa bet lakaet diaezetoc'h gant gouarnamant Alamagn evit ma 'c'h aje Rusianed a-orin alaman mont d'en em staliañ en Alamagn pa ne oant ket gouest da gaozeal alamaneg.
# Saline (Calvados)

Saline :
| Kreiz-kêr ha maerdi. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Caen |
| Kanton | Troarn |
| Kod kumun | 14712 |
| Kod post | 14670 |
| Maer Amzer gefridi | Christophe Lemarchand 2017-2019 |
| Etrekumuniezh | Communauté urbaine Caen la Mer |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 442 ann. (2022) |
| Stankter | 206 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 6 m — brasañ 61 m |
| Gorread | 16,67 km² |
| kemmañ |
Saline a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall, krouet e 2017. Pennlec'h kanton Troarn eo.

## Istor
### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2017 e voe bodet kumunioù Sannerville ha Troarn d'ober kumun nevez Saline. Dilamet e voe ar gumun nevez d'an 31 a viz Kerzu 2019 hervez barnadenn lez-varn velestradurel Caen.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Abati Sant-Marzhin.
* Iliz Sannerville.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 3 a viz Genver 2016 | 31 a viz Kerzu 2019 | Christophe Lemarchand | kleiz diseurt | |

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Calvados, 5 Eost 2016
* ↑ (fr)« Les premiers vœux du maire de Saline », Ouest-France, 10 Genver 2017.