OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Abugida

Ur vrizhsilabenneg pe c'hoazh un damlizherenneg (saozneg "alphasyllabary") eo an abugida, da lâret eo ez eo un doare-skrivañ a implij lizherennoù a ra dave da bep ur gensonenn mui ur vogalenn. N'eo ket kevatal an abugida d'ur silabenneg rik rak kemmet e vez al lizherenn diazez evit diskouez penaos e ranker distagañ ar vogalenn a zeu da heul ar gensonenn. En ur silabenneg, avat, ez eus ul lizherenn diazez ispisial evit pep silabenn hep ma vefe heñvel stumm lizherennoù oc'h ober dave da silabennoù heñvel, da skouer e vefe disheñvel-poch al lizherenn implijet evit skrivañ ar silabenn "ka" diouzh an hini implijet evit skrivañ ar silabenn "ki" hag all evel e silabenneg an tsalagi (tcherokeeg).
Da skouer, en un abugida ne vefe lizherenn diazez ebet evit ar gensonenn "k", met ul lizherenn diazez evit ar silabenn "ka" a c'hellfe bezañ kemmet e meur a doare evit lakaat anezhi da vezañ distaget "ki" pe "ku", h.a. Sinoù ispisial a vez implijet ivez, mar vez ezhomm, evit diskwel ez eo mut ar vogalenn diazez el lizherenn silabennek diazez, d.s. "kat" e lec'h "kata". Pa vez ezhomm hervez ar yezh ma vez implijet un abiguda evit he skrivañ e c'hell bezañ kemmet e meur a doare ivez al lizherennoù silabennek diazez evit skrivañ meur a gensonenn da heul hep vogalenn ebet kenetreze, d.s. "apta" e lec'h "apata".
Kazi an holl yezhoù e India hag ivez dre Azia ar Gevred a vez skrivet oc'h implijout sistemoù abugida diazezet war ar skritur brahmi.

## skouerioù

* Abugida etiopek (fidel) implijet evit skrivañ an amhareg, h.a.
* Silabenneg ar c'hreeg
* Skriturioù brahmi
** Skritur bengalek
** Skritur burmek
** Devanagari implijet evit skrivañ ar sañskriteg, an hindeg, h.a.
** Skritur goudjaratek
** Skritur gurmukhi implijet evit skrivañ ar panjabeg
** Skritur kannadek
** Skritur khmerek
** Skritur laoek
** Skritur malayalamek
** Skritur meroitek
** Skritur sinhalek
** Skritur tamilek
** Skritur telougouek
** Skritur taiek
** Skritur tibetek

## Gwelet ivez:

* silabenneg
* abjad
* lizherenneg

## Liammoù diavaez:

* "Omniglot". Lec'hienn diwar-benn ar silabennegi hag an abugidaoù (e saozneg)
# Grafemenn

Un unanenn implijet gant n'eus forzh peseurt doare-skrivañ eo ur c'hrafemenn, da skouer:
Grafemennoù eo ivez ar poentadur hag ar sifroù pe arouezioù all implijet en un doare-skrivañ evel $ (dollar), pe % (dregantad) pe & (ha).

## Gwelet ivez

* Doare-skrivañ
* Lizherenneg
* Silabenneg

## Liammoù diavaez

* Omniglot. Ul lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ (e saozneg)
# Hiragana

Ouzhpenn ar c'h-kanji e vez implijet div silabenneg evit skrivañ ar japaneg ar Hiragana (平仮名) hag ar c'h-katakana. Ouzhpenn-se e vez implijet ivez ur sistem romanizadur anvet rōmaji).
Implijet e vez pep silabenneg evit skrivañ traoù disheñvel. Graet e vez gant ar hiragana evit:
* Gerioù japanek ha n'eus kanji ebet evit o skrivañ, dreist-holl rannigoù pe lostgerioù, da skouer kara から ~san さん.
* Gerioù japanek ha ne vez ket anavezet gant an hini a skriv ar c'h-kanji a glotfe gante pe ar re ma kred dezhañ ne vefent ket komprenet gant e lennerion.
* Displegadur ar verboù hag an anvioù-gwan, da skouer tabemashita 食べました. Pa vez implijet an hiragana evel-se e vez graet okurigana outañ. 送り仮名).
* Diskwel distagadur kanji diazet pe dianav. Pa vez implijet an hiragana evel-se e vez graet furigana) outañ.

## Mont-en-dro ar silabenneg hiragana

Daoust ha ma'z eus 50 lizherenn diazez en holl anvet gojūon (五十音), ne vez implijet nemet 46 hiziv.
Sinoù all a vez implijet evit kemm distagadur al lizherennoù diazez:
* An dakuten (濁点) ゛ a dalvez da [[mouezhiet|vouezhiañ ur gensonenn: k→g, t→d, s→z, and h→b.
* An handakuten (半濁点) ゜ a dalvez da gemm h→ e p.
* An hiragana bihan ya, yu or yo (ゃ, ゅ ょ) a diskwel ar palatalizadur.
* Hiragana bihan tsu っ a diswel e vez distaget div wech pe hiroc'h ar gensonenn.

## Taolenn an hiragana

Amañ e vez implijet ar romanizadur hervez Hepburn. Ne vez ket implijet ken al lizherennoù e ruz.
| あ a | い i | う u | え e | お o | (ya) | (yu) | (yo) |
| か ka | き ki | く ku | け ke | こ ko | きゃ kya | きゅ kyu | きょ kyo |
| さ sa | し shi | す su | せ se | そ so | しゃ sha | しゅ shu | しょ sho |
| た ta | ち chi | つ tsu | て te | と to | ちゃ cha | ちゅ chu | ちょ cho |
| な na | に ni | ぬ nu | ね ne | の no | にゃ nya | にゅ nyu | にょ nyo |
| は ha | ひ hi | ふ fu | へ he | ほ ho | ひゃ hya | ひゅ hyu | ひょ hyo |
| ま ma | み mi | む mu | め me | も mo | みゃ mya | みゅ myu | みょ myo |
| や ya | | ゆ yu | | よ yo | | | |
| ら ra | り ri | る ru | れ re | ろ ro | りゃ rya | りゅ ryu | りょ ryo |
| わ wa | ゐ wi | | ゑ we | を o/wo | | | |
| | | | | ん n | | | |
| が ga | ぎ gi | ぐ gu | げ ge | ご go | ぎゃ gya | ぎゅ gyu | ぎょ gyo |
| ざ za | じ ji | ず zu | ぜ ze | ぞ zo | じゃ ja | じゅ ju | じょ jo |
| だ da | ぢ (ji) | づ (zu) | で de | ど do | ぢゃ (ja) | ぢゅ (ju) | ぢょ (jo) |
| ば ba | び bi | ぶ bu | べ be | ぼ bo | びゃ bya | びゅ byu | びょ byo |
| ぱ pa | ぴ pi | ぷ pu | ぺ pe | ぽ po | ぴゃ pya | ぴゅ pyu | ぴょ pyo |

## Istor ha diorroadur

Implijet e veze karakterioù sinek isisial anvet man'yōgana evit diskwel penaos distagañ kanji diaezet. Tamm-ha-tamm e voent bet eeunaet dre skrivañ tammoù pep karakter nemetken betek sevel silabenneg an hiragana er Vvet kantved
Ne voe ket bet degemeret gant an holl er penn kentañ, rak evit ar re uhelañ e oa ar sineg hag e doare-skrivañ an hini a ranke ar re desketañ ober gantañ. Implijet e veze da gentañ gant ar maouezed neuze rak ne oa ket tu dezhe da deskiñ lenn ha skrivañ e mod ebet all. Abalamour da se e vez graet "skritur ar mouzezed" (onnade, 女手) ouzh an hiragana ivez.
Hiziv, avat, e vez implijet kalz muico'h evit ar c'h-katakana.

## Gwelet ivez:

* Silabenneg
* Katakana
* Japaneg

## Liammoù diavaez:

* Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ (e saozneg)
* Free Kana Lessons
# Katakana

Ouzhpenn ar c'h-kanji e vez implijet div silabenneg evit skrivañ ar japaneg ar c'h-Katakana (片仮名) hag an hiragana. Ouzhpenn-se e vez implijet ivez ur sistem romanizadur latin anvet rōmaji).
Karezennek eo stumm lizherennoù ar c'h-Katakana ha sistem aezetañ da deskiñ diouzh holl doareoù-skrivañ ar japaneg an hini eo.
Implijet e vez pep silabenneg evit skrivañ traoù disheñvel. Graet e vez gant at c'h-Katakana evit:
* Onomatopeennoù, d.s. hii ヒー a dalv "huanad".
* Anvioù plant ha gwez.
* Treuzskrivañ gerioù estren o tont eus yezhoù estreget ar sineg ha dreist-holl a-orin saoznek, da skouer terebi テレビ = skinwel diwar ar saozneg television.
* Stambouc'h, un tammig evel al lizherennoù bras pe c'hoazh ar stil italika e brezhoneg.
* Diswel distagadur kanji implijet evit treuzkrivañ anvioù estren (furigana).
* Diskwel lennadur on'yomi pep kanji en ur geriadur.

## Taolenn katakana

Amañ e vez implijet ar romanizadur hervez Hepburn. Ne vez ket implijet ken al lizherennoù e ruz.
| ア a | イ i | ウ u | エ e | オ o | (ya) | (yu) | (yo) |
| カ ka | キ ki | ク ku | ケ ke | コ ko | キャ kya | キュ kyu | キョ kyo |
| サ sa | シ shi | ス su | セ se | ソ so | シャ sha | シュ shu | ショ sho |
| タ ta | チ chi | ツ tsu | テ te | ト to | チャ cha | チュ chu | チョ cho |
| ナ na | ニ ni | ヌ nu | ネ ne | ノ no | ニャ nya | ニュ nyu | ニョ nyo |
| ハ ha | ヒ hi | フ fu | ヘ he | ホ ho | ヒャ hya | ヒュ hyu | ヒョ hyo |
| マ ma | ミ mi | ム mu | メ me | モ mo | ミャ mya | ミュ myu | ミョ myo |
| ヤ ya | | ユ yu | | ヨ yo | | | |
| ラ ra | リ ri | ル ru | レ re | ロ ro | リャ rya | リュ ryu | リョ ryo |
| ワ wa | ヰ wi | | ヱ we | ヲ wo | | | |
| | | | | ン n | | | |
| ガ ga | ギ gi | グ gu | ゲ ge | ゴ go | ギャ gya | ギュ gyu | ギョ gyo |
| ザ za | ジ ji | ズ zu | ゼ ze | ゾ zo | ジャ ja | ジュ ju | ジョ jo |
| ダ da | ヂ (ji) | ヅ (zu) | デ de | ド do | ヂャ (ja) | ヂュ (ju) | ヂョ (jo) |
| バ ba | ビ bi | ブ bu | ベ be | ボ bo | ビャ bya | ビュ byu | ビョ byo |
| パ pa | ピ pi | プ pu | ペ pe | ポ po | ピャ pya | ピュ pyu | ピョ pyo |
| Ijinet ez eus bet ivez ur re g-Katakana nevez evit sonioù all: ||||||||
| | | | イェ ye | | | | |
| | ウィ wi | | ウェ we | ウォ wo | | | |
| ヷ va | ヸ vi | | ヹ ve | ヺ vo |
| ヴァ va | ヴィ vi | ヴ vu | ヴェ ve | ヴォ vo | | | |
| | | | シェ she | | | | |
| | | | ジェ je | | | | |
| | | | チェ che | | | | |
| | ティ ti | トゥ tu | | | | | |
| | | テュ tyu | | | | | |
| | ディ di | ドゥ du | | | | | |
| | | デュ dyu | | | | | |
| ツァ tsa | ツィ tsi | | ツェ tse | ツォ tso | | | |
| ファ fa | フィ fi | | フェ fe | フォ fo | | | |
| | | フュ fyu | | | | | |

## Istor ha diorroadur

Implijet e veze karakterioù sinek isisial anvet man'yōgana evit diskwel penaos distagañ kanji diaezet. Tamm-ha-tamm e voent bet eeunaet dre skrivañ tammoù pep karakter nemetkn betek sevel silabenneg ar c'h-katakana:

## Liammoù diavaez:

* Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ (e saozneg)

## Gwelet ivez:

* Silabenneg
* Japaneg
* Hiragana
# Lizherenneg santalek

Daoust ha ma vez skrivet ar santaleg gant ar skriturioù oriyek, bengalek pe devanagari, he deus ar yezh-mañ ur skritur bet ijinet a-ratozh-kaer eviti, al lizherenneg santalek, a reer outi er yezh-se ol chiki pe a-wechoù ol cemet'. Implijet e oa bet al lizherenneg latinek ivez evit skrivañ ar santaleg gant ar visionerion.
Ur yezh voundek eo ar santaleg kentoc'h evit ur yezh indez-europek evel an hindeg pe ar bengaleg ha neuze ec'h eo diaezet implijout lizherennegoù ar yezhoù-se evit he skrivañ. Kentoc'h evit implijout un abugida evel an darn vrasañ eus ar yezhoù komzet en India, e oa bet savet ul wir lizherenneg evit skrivañ ar santaleg. E 1925 e voe ijinet neuze al lizherenneg santalek gant Pandit Raghunath Murmu.
30 lizherenneg ez eus en holl ha stumm pep hini a zo sañset diskwel penaos emañ distaget. Skrivet e vez a-gleiz da dehoù.
Daoust d'ar strivoù bet graet evit krouiñ ul lizherenneg evit ar santaleg e van c'hoazh izel-tre an niver a Santaled a oar lenn ha skrivañ (etre 10% ha 30%).

## Gwelet ivez:

* Santaleg
* Yezhoù moundek

## Liammoù diavaez:

Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ Lizherenneg stantalek evit mann evit staliañ war hoc'h urzhiataer] Ar skritur ol chiki
# Lizherennegoù jorjiek

Meur a lizherenneg a zo bet implijet evit skrivañ ar jorjieg abaoe m'eur krog d'e skrivañ (gwelet pelloc'h). Hiziv an deiz e vez implijet an doare skrivañ anvet Mc'hedrouli (მხედრული, "skritur milourel").
Implijet e vez al lizherenneg jorjiek a-vremañ (mc'hedrouli) da skrivañ ar jorjieg dreist-holl, met ivez un nebeud yezhoù kaokazek all.
Teir lizherenn ha tregont a zo el lizherenneg a vez implijet hiziv an deiz evit skrivañ ar jorjieg a-vremañ. Lizherennoù all a zo bet implijet gwechall ivez (diskwelet e mouk en daolenn a-is):
Lizherennoù Mc'hedrouli :
| ა | ბ | გ | დ | ე | ვ | ზ | ჱ | თ | ი | კ | ლ | მ | ნ |
| ჲ | ო | პ | ჟ | რ | ს | ტ | ჳ | უ | ფ | ქ | ღ | ყ | შ |
| ჩ | ც | ძ | წ | ჭ | ხ | ჴ | ჯ | ჰ | ჵ | ჶ | ჷ | ჸ | |
Ne ra diforc'h ebet etre al lizherennoù bras hag ar re vihan. Klasket zo bet, koulskoude, implijout un doare skritur koshoc'h anvet asomtavrouli da dalvezout da lizherennoù bras:
Lizherennoù bras asomtavrouli :
| Ⴀ | Ⴁ | Ⴂ | Ⴃ | Ⴄ | Ⴅ | Ⴆ | Ⴡ | Ⴇ | Ⴈ | Ⴉ | Ⴊ | Ⴋ | Ⴌ |
| Ⴢ | Ⴍ | Ⴎ | Ⴏ | Ⴐ | Ⴑ | Ⴒ | Ⴣ | Ⴓ | Ⴔ | Ⴕ | Ⴖ | Ⴗ | Ⴘ |
| Ⴙ | Ⴚ | Ⴛ | Ⴜ | Ⴝ | Ⴞ | Ⴤ | Ⴟ | Ⴠ | Ⴥ | | | | |

## Istor al lizherenneg(où)

Ijinet e oa bet doare-skrivañ koshañ anvet Asomtavrouli ("lizherennoù bras", gwelet a-us) pe Mrgvlovani "skritur ront" e 412 a-raok Jezuz gant beleion jorjieg Matra (perseg Mithra), bet cheñchet un tammig gant ar roue Parnavaz I ag Iberia e 284 aJ.
Deuet e oa war wel un doare-skrivañ all en IXvet kantved anvet Nousc'huri ("lizherennoù bihan") pe kutc'hovani ("karezennek"). Implijet e veze an asomtavrouli hag an nousc'houri, anvet a-stroll c'houtsouri (ხუცური, pe "skritur an iliz"), evit sevel skridoù relijiel ma talveze al lizherennoù asomtavrouli da lizherennoù bras.
Deuet eo war wel al lizherenneg a vez implijet hiziv anvet Mc'hedruli (მხედრული, "skritur milourel") evit ar wech kentañ en XIvet kantved. Implijet e veze betek ar XVIIvet kantved evit sevel skridoù na dennent ket d'an iliz, met war-lerc'h e veze implijet al lizherennoù-se evit an holl skridoù, relijiel pe get.

## Liammoù diavaez

* Omniglot Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ e saozneg (Asomtavrouli ha Nousc'ha-c'houcouri)
* Omniglot (Mc'hedruli)
# Silabenneg inuktitut

Implijet e vez ar silabenneg inuktitut (titirausiq nutaaqevit) evit skrivañ ar yezh komzet gant an Inuit e Nunavut (Greunland) ehag e norzh Kebek. Diorroet e voe diwar silabenneg ar c'hreeg bet ijinet er bloavezhioù 1870 gant Edmund Peck, ur misioner anglikan.
Kregiñ a c'hell ur silabenn gant ar sonennoù g, j, k, l, m, n, p, q, r, s, t, v, ng, ɫ, pe hini ebet hag ar vogalennoù a c'hell bezañ a, i, u pe hini ebet.
Divizet e oa bet nevez 'zo gant an Inuit Tapiriit Kanatami (aozadur ofisiel an inuit e Kanada) resteurel ar silabennoù enne an diftongenn "ai" e lec'h implijout "a" + ᐃ rak aezetoc'h eo hiziv implijout meur a lizherenn a-drugarez d'an urzhiataerezioù.
Ne vez ket implijet ar silabenneg-mañ evit skrivañ ar yezh inuktitut e pep lec'h ma vez komzet, rak daoust ha m'emañ kenofisiel e Nunavut hag e Kebek e lec'h ma vez implijet aliesoc'h-aliesañ, e vez implijet al lizherenneg latinek e Kalaallit Nunaat (Greunland), Alaska, Labrador, h.a.

## Gwelet ivez:

* Inuktitut

## Liammoù diavaez:

* Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ (e saozneg)
# Skritur avestek

Krouet e oa bet ar skritur avestek en 3de kantved goude Jezuz evit skrivañ an Avesta, levr sakr ar zoroastregezh.
Diorroet e oa bet war diazez ar skritur pahlavek implijet evit skrivañ ar hen perseg, diorroet war e dro diwar ar skritur aramaek.

## Gwelet ivez

* Avesteg

## Liammoù diavaez

* Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ
* Lizherennoù evvit gallout skrivañ en avaeteg war hoc'h urzhiataer
# Skritur etiopek

Daoust ha n'emañ ket klok penn-da-benn an daolenn-mañ da heul, ez eo sklaer n'eo ar skritur etiopek nag ul lizherenneg enni lizherennoù disheñvel evit pep fonem, da lâret eo kensonennoù diouzh un tu ha vogalennoù diouzh un tu all, nag ur silabenneg rik, rak damheñvel eo stumm al lizherennoù silabennek diazez e pep renk, da lâret eo o kregiñ gant an hevelep kensonenn.
Un abugida eo neuze ar skritur etiopek anvet "fidel" (ፊደል) a implij lizherennoù silabennek diazez enne ur vogalenn atav a c'hell bezañ kemmet dre cheñch stumm al lizherenn diazez gant skrapoù, pikoù hag all staget outi. N'eo ket un abjad kenneubet rak diskwel a ra ar skritur ar vogalennoù ouzhpenn ar c'hensonennoù.
Implijet e voe er penn kentañ evit skrivañ ar geuzeg (ur yezh sakr marbv anezhañ) ha bremañ e vez implijet evit skrivañ an amhareg dreist-holl met ivez yezhoù all komzet en Etiopia evel an tigrinyeg.

### Taolenn an abiguda

Evit gellet gwelet al lizherenneoù etiopek ez eo ret diskargañ ul lizherenneg ispisial da vezañ staliet war an urzhiataer
Daoust ha m'emañ heñvel-tre a-wechoù ar al lizherennoù pa vez kemmet ar vogalennoù, n'eo ket ur gudenn e gwirionez evit gellout lenn ar skritur-mañ rak implijet e vez evit skrivañ yezhoù semitek ha n'eo ket dav goût peseurt vogalennoù a zo e pep ger evit gallout o kompren abalamour m'emañ diazezet struktur ar gerioù er yezhoù a-seurt-se war gwriziennoù enne teir c'hensonenn.
Fidel an amhareg :
| | ä | u | i | a | e | ə | o |
| p | ፐ | ፑ | ፒ | ፓ | ፔ | ፕ | ፖ |
| t | ተ | ቱ | ቲ | ታ | ቴ | ት | ቶ |
| c | ቸ | ቹ | ቺ | ቻ | ቼ | ች | ቾ |
| k | ከ | ኩ | ኪ | ካ | ኬ | ክ | ኮ |
| k | ኸ | ኹ | ኺ | ኻ | ኼ | ኽ | ኾ |
| b | በ | ቡ | ቢ | ባ | ቤ | ብ | ቦ |
| d | ደ | ዱ | ዲ | ዳ | ዴ | ድ | ዶ |
| J | ጀ | ጁ | ጂ | ጃ | ጄ | ጅ | ጆ |
| g | ገ | ጉ | ጊ | ጋ | ጌ | ግ | ጎ |
| p’ | ጰ | ጱ | ጲ | ጳ | ጴ | ጵ | ጶ |
| t’ | ጠ | ጡ | ጢ | ጣ | ጤ | ጥ | ጦ |
| c’ | ጨ | ጩ | ጪ | ጫ | ጬ | ጭ | ጮ |
| k’ | ቀ | ቁ | ቂ | ቃ | ቄ | ቅ | ቆ |
| 7 | አ | ኡ | ኢ | ኣ | ኤ | እ | ኦ |
| ts’ | ጸ | ጹ | ጺ | ጻ | ጼ | ጽ | ጾ |
| f | ፈ | ፉ | ፊ | ፋ | ፌ | ፍ | ፎ |
| s | ሰ | ሱ | ሲ | ሳ | ሴ | ስ | ሶ |
| S | ሸ | ሹ | ሺ | ሻ | ሼ | ሽ | ሾ |
| h | ሀ | ሁ | ሂ | ሃ | ሄ | ህ | ሆ |
| h | ሐ | ሑ | ሒ | ሓ | ሔ | ሕ | ሖ |
| z | ዘ | ዙ | ዚ | ዛ | ዜ | ዝ | ዞ |
| Z | ዠ | ዡ | ዢ | ዣ | ዤ | ዥ | ዦ |
| m | መ | ሙ | ሚ | ማ | ሜ | ም | ሞ |
| n | ነ | ኑ | ኒ | ና | ኔ | ን | ኖ |
| ñ | ኘ | ኙ | ኚ | ኛ | ኜ | ኝ | ኞ |
| w | ወ | ዉ | ዊ | ዋ | ዌ | ው | ዎ |
| l | ለ | ሉ | ሊ | ላ | ሌ | ል | ሎ |
| j | የ | ዩ | ዪ | ያ | ዬ | ይ | ዮ |
| r | ረ | ሩ | ሪ | ራ | ሬ | ር | ሮ |
Setu sifroù ar skritur etiopek:
* 1 - ፩
* 2 - ፪
* 3 - ፫
* 4 - ፬
* 5 - ፭
* 6 - ፮
* 7 - ፯
* 8 - ፰
* 9 - ፱
* 10 - ፲
* 20 - ፳
* 30 - ፴
* 40 - ፵
* 50 - ፶
* 60 - ፷
* 70 - ፸
* 80 - ፹
* 90 - ፺
* 100 - ፻
* 1000 - ፼

### Gwelet ivez

* Abugida
* Lizherenneg hebraek
* Abjad

### Liammoù diavaez:

* "Omniglot." Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ (e saozneg)
# Skritur goudjaratek

N'eo ket ar skritur goudjuratek ul lizherenneg met un abugida evel an holl doareoù-skrivañ diorroet war padrom an devanagari. Implijet e vez evit skrivañ ar goudjarateg dreist-holl.
Heñvel-tre e stumm lizherennoù ar skritur goudjaratek ouzh re an devanagari dre vras o kuitaat al linenn a-us. Disheñvel eo stumm un nebeud lizherennoù avat, evel an "l" hag an "j". Disheñvel eo stumm ar sifroù ivez.

## Ar vogalennoù

Er gujarateg ez eus 14 vogalenn en holl. Pa vez ret skrivañ ur vogalenn hep kensonenn ebet dirazi e vez implijet ar stummoù distag-mañ:
| Son | a [ǝ] | ā [a] | i [i] | ī [i] | u [u] | ū [u] | r [ri] | rr ? | e [e] | e [ei] | ai [ǝy] | o [ɔ] | ō [o] | aō [ǝu] |
| Signe en gujarâtî | અ | આ | ઇ | ઈ | ઉ | ઊ | ઋ | ૠ | ઍ | એ | ઐ | ઑ | ઓ | ઔ |

## Ar c'hensonennoù

Er goudjarateg ez eus 34 kensonenn en holl. Pep lizherenn diazez a ra dave d'ur silabenn enni ar vogalenn diazez [ǝ]. Evit chench ar vogalenn diazez-se e vez implijet sinoù ispisial anvet vogalennoù stag. Implijet e vez skouer al lizherenn silabennek diazez [kǝ] ક en taolenn-mañ da heul:
| | a [ǝ] | ā [a] | i [i] | ī [i] | u [u] | ū [u] | r [ri] | rr ? | e [e] | e [ei] | ai [ǝy] | o [ɔ] | ō [o] | aō [ǝu] |
| k [k] | ક | કા | કિ | કી | કુ | કૂ | કૃ | કૄ | કૅ | કે | કૈ | કૉ | કો | કૌ |
Setu stumm silabennek diazez al lizherennoù all::
| k [k] | ક | kh [kh] | ખ | g [g] | ગ | gh [gh] | ઘ | ng [ŋ] | ઙ | c [c] | ચ | ch [ch] | છ | j [dʒ] | જ |
| jh [dʒh] | ઝ | ny | ઞ | tt [ʈ] | ટ | tth [ʈh] | ઠ | dd [ɖ] | ડ | ddh [ɖh] | ઢ | nn [ɳ] | ણ | t [t] | ત |
| th [th] | થ | d [d] | દ | dh [dh] | ધ | n [n] | ન | p [p] | પ | ph [f] | ફ | b [b] | બ | bh [bh] | ભ |
| m [m] | મ | y [y] | ય | r [r] | ર | l [l] | લ | ll | ળ | v [v] | વ | sh [ʃ] | શ | ss [ŝ] | ષ |
| s [s] | સ | h [h] | હ | | | | | | | | | | | | |
Setu, da skouer, penaos e vez skrivet ar ger "gudjaraatii" (goujarateg): ગુજરાતી.

## Ar sifroù

Setu penaos e vez skrivet ar sifroù:
| Sifr latin | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| Sifr gujarâtî | ૦ | ૧ | ૨ | ૩ | ૪ | ૫ | ૬ | ૭ | ૮ | ૯ |

## Gwelet ivez:

* Abugida
* Devanagari

## Liammoù diavaez:

* Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ(e saozneg)
# Skritur kannadek

Kentoc'h eget ul lizherenneg ez eo ar skritur kannadeg un abugida. Implijet e vez dreist-holl evit skrivañ ar c'hannadeg, ur yezh dravidek komzet e Su India.
Nav lizherenn ha daou-ugent a zo en damlizherenneg-mañ hag heñvel-tre eo he struktur ouzh hini ar skriturioù indezek all savet diwar ar skritur brahmi, d.s. an devanagari. Da lâret eo e talvez pep lizherenn diazez d'ur gensonenn staget ouzh ur vogalenn diazez. Kemmet e vez ar vogalenn dre ouzhpennañ skrapoù ha pikoù a bep seurt a-us pe tro-dro d'al lizherenn diazez pe ivez evit lakaat ar vogalenn diazez da vezañ mut.
Stummoù diverret ispisial anvet ottakshara ez eus ivez implijet pa vez skrivet ur gensonenn an eil war-lerc'h eben hep vogalenn ebet kenetreze.
Renket e vez al lizherennoù diazez hervez tri rumm pennañ: swara (vogalennoù), vyanjana (kensonenn) ha yogavaaha (hantervogalennoù pe hantergensonennoù).

## Vogalennoù

Bez' ez eus 14 vogalenn en holl: ಅ (a), ಆ (aa), ಇ (e), ಈ (ee), ಉ (u), ಊ (uu), ಋ (rr), ೠ (between rruu and rrii); ಎ (a~), ಏ (ea), ಐ (ai), ಒ (o), ಓ (oo), ಔ (ou)

## Kensonennoù

Graet e vez an diforc'h etre daou doare kensonenn disheñvel: ar re skrukturet hag ar re amstrukturet. Isrannet e vez ar re strukturel e pemp isrumm hervez al lec'h distagañ hag ivez hervez ma vezontñ mouezhiet ha c'hwezhet pe get.

### Kensonennoù strukturet

Staon - ಕ (ka), ಖ (kha), ಗ (ga), ಘ (gha), ಙ (nga)
Toenn ar genoù - ಚ (ca), ಛ (cha), ಜ (ja), ಝ (jha), ಞ (nya)
Tro-gil - ಟ (tta), ಠ (ttha), ಡ (dd), ಢ (ddha), ಣ (nna)
Dent - ತ (ta), ಥ (tha), ದ (da), ಧ (dha), ನ (na)
Diweuz - ಪ (pa), ಫ (pha), ಬ (ba), ಭ (bha), ಮ (ma)

### Kensonennoù amstrukturet

Ar kensonennoù amstrukturet a zo an holl re a van a n'haller ket renkañ hervez al lec'hioù distagañ pennañ: ಯ (ya), ರ (ra), ಲ (la), ವ (va), ಶ (sha), ಷ (ssa), ಸ (sa), ಹ (ha), ಳ (lla)

## Hantervogalennoù/Hantergensonennoù

Anusvara: ಂ (am) ha visarga: ಃ (ah)

## Ar sifroù

Setu sifroù hengounel an doare-skrivañ kannadek: ೦ (0), ೧ (1), ೨ (2), ೩ (3); ೪ (4), ೫ (5), ೬ (6), ೭ (7), ೮ (8), ೯ (9)

## Gwelet ivez:

* abugida
* devanagari

## Liammoù diavaez:

* Omniglot.Lec'hienn diwar-benn doare-skrivañ ar c'hannadeg (e saozneg)
# Skritur lontarek

Un abugida eo ar skritur lontarek (lontara) diorroet war diazez ar skritur brahmek. Eus ar ger lontar - gwezenn-palmez e malayeg - e teu e anv. Delioù ar wezenn-se a raed ganto e gevred Azia da skrivañ an dornskridoù.
Implijet e veze evel skritur hengounel ar bougieg komzet en Indonezia. Eus an tu-kleiz d'an tu-dehou e vez skrivet. Evel en holl lizherennegoù krouet diwar ar skritur brahmek eo kevreet pep lizherenn ouzh un "a". D'e gemm en ur vokalenn arall e stager arouezioù-diforc'h dindan pe a-us al lizherenn.
Evit an euredoù hepken e vez implijet e Bougieg met boutin eo c'hoazh e Makasareg hag en e vroud ar gouarnamant ar lizherenneg latin.

## Gwelet ivez

* Bougieg
* Makasareg
* Abugida

## Liammoù diavaez

* Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ
# Skritur modek

Gwechall e veze implijet ar skritur modek (modi), ijinet er XVIIvet kantved, evit skrivañ ar marateg dre zorn, met pa zegouezhas ar wask e voe erlerc'hiet an skritur devanagari outañ tro-dro da 1950.

## Gwelet ivez

* Marateg

## Liammoù diavaez

* Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ
* Lec'hienn diwar-benn ar skritur modek
# Skritur telougouek

Un abugida eo ar skritur telougouek diorroet, evel an darn vrasañ eus an doareoù-skrivañ implijet en India diwar ar skritur bramek (brahmi) ha tost-tre o stumm hag o mont-en-dro d'an devanagari.
Ur yezh dravidek eo a telougoueg ha daoust ha ma vez implijet gantañ ur skritur kar d'an devanagari diorroet er penn-kentañ evit skrivañ yezhoù indez-europek evel ar sañskriteg ez eo ar yezh disheñvel-tre diouzh an eil re-se.

## Ar vogalennoù

Setu stumm distag ar vogalennoù:
| Son | a [ǝ] | ā [a:] | i [i] | ī [i:] | u [u] | ū [u:] | r [ri] | rr ? | e [e] | e [e:] | ai [aj] | o [ɔ] | ō [o:] | aō [ǝw] |
| Signe en gujarâtî | అ | ఆ | ఇ | ఈ | ఉ | ఊ | ఋ | ఌ | ఎ | ఏ | ఐ | ఒ | ఓ | ఔ |

## Ar c'hensonennoù

E telougoueg pa vez staget ur vogalenn stag ouzh ul lizherenn silabenneg diazez e chench alies stumm honnezh. Amañ e vez diskwelet stumm pep vogalenn distag hep kensonenn ebet neuze:
| | a [ǝ] | ā [a] | i [i] | ī [i] | u [u] | ū [u] | r [ri] | rr ? | e [e] | e [ei] | ai [ǝy] | o [ɔ] | ō [o] | aō [ǝu] |
| k [k] | - | ా | ి | ీ | ు | ూ | ృ | ౄ | ె | ే | ై | ొ | ో | ౌ |
Setu stumm silabennek diazez al lizherennoù all::
| k [k] | క | kh [kh] | ఖ | g [g] | గ | gh [gh] | ఘ | ng [ŋ] | ఙ | c [c] | చ | ch [ch] | ఛ | j [dʒ] | జ |
| jh [dʒh] | ఝ | ny | ఞ | tt [ʈ] | ట | tth [ʈh] | ఠ | dd [ɖ] | డ | ddh [ɖh] | ఢ | nn [ɳ] | ణ | t [t] | త |
| th [th] | థ | d [d] | ద | dh [dh] | ధ | n [n] | న | p [p] | ప | ph [f] | ఫ | b [b] | బ | bh [bh] | భ |
| m [m] | మ | y [y] | య | r [r] | ర | l [l] | ల | ll | ళ | v [v] | వ | sh [ʃ] | శ | ss [ŝ] | ష |
| s [s] | స | h [h] | హ | | | | | | | | | | | | |

## Ar sifroù

Setu penaos e vez skrivet ar sifroù:
| Sifroù arabek | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| Sifroù telougouek | ૦ | ౧ | ౨ | ౩ | ౪ | ౫ | ౬ | ౭ | ౮ | ౯ |

## Gwelet ivez:

* Abugida
* Skritur tamilek

## Liammoù diavaez:

Omniglot. Lec'hienn diwar-benn an doareoù-skrivañ (e saozneg)