OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Foucarville

Foucarville :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Cherbourg |
| Kanton | Carentan |
| Kod kumun | 50191 |
| Kod post | 50480 |
| Maer Amzer gefridi | Catherine Kervadec (dileuriet) 2017-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Baie du Cotentin |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 1 m — brasañ 32 m |
| Gorread | 5,06 km² |
| kemmañ |
Foucarville a oa ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez Mor Breizh emañ ar gumun.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Sainte-Mère-Église hag e Distrig Carentan. Lakaet e voe en Arondisamant Valognes e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas unnek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,21% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; ur soudard eus ar gumun a voe lazhet e Châtelet e Belgia d'an 22 a viz Eost 1914, e penn- kentañ ar brezel, er 25vet Rujumant Troadegiezh e oa; ur soudard er 74vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel a voe lazhet e Boezinge e Flandrez Belgia d'an 22 a viz Ebrel 1915.

### Kemm Arondisamant

* Lakaet e voe Foucarville en Arondisamant Cherbourg e 1926.

#### Eil brezel-bed

* Ur blockhaus alaman distrujet e Foucarville.
* Emgann Normandi, 1944: dieubet e voe ar gumun d’ar 6 ha d’ar 7 a viz Even gant an tirlu stadunanat.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2016 eo bet lakaet kumun Foucarville er gumun nevez anvet Sainte-Mère-Église.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Lô.
* Monumant ar re varv, er vered, luc’hskeudennoù$^,$.

## Pennadoù kar

* Beuzeville-au-Plain,
* Carquebut,
* Chef-du-Pont,
* Écoquenéauville,
* Ravenoville
* Sainte-Mère-Église, kumun gozh.
* Sainte-Mère-Église, kumun nevez.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)bataille-normandie foucarville
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Ravenoville

Ravenoville :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Cherbourg |
| Kanton | Carentan |
| Kod kumun | 50427 |
| Kod post | 50480 |
| Maer Amzer gefridi | Pierre Aubril (dileuriet) 2019-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Baie du Cotentin |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 1 m — brasañ 32 m |
| Gorread | 11,65 km² |
| kemmañ |
Ravenoville a oa ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* An draezhenn.
* War lez Mor Breizh emañ Ravenoville.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Sainte-Mère-Église hag e Distrig Carentan. Lakaet e voe en Arondisamant Valognes e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas naontek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,21% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

### Kemm Arondisamant

* Lakaet e voe Ravenoville en Arondisamant Cherbourg e 1926.

#### Eil brezel-bed

* Ur banniel nazi kemeret gant soudarded stadunanat eus ar 101st Airborne Division.
* Mervel a reas daou waz eus ar gumun.
* Emgann Normandi, 1944: emgannoù a voe er gumun etre an tirlu stadunanat hag an Alamaned adalek ar 6 a viz Even betek an 12 a viz Even, trec’h e voe an tirlu stadunanat ha dieubet e voe ar gumun.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2019 eo bet lakaet kumun Ravenoville er gumun nevez anvet Sainte-Mère-Église.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* Ar c'houldri.
* Ar c’hreñvlec'h.
* An iliz katolik.
* Ar monumant.
* Ar c'hastell hag e gouldri.
* Ar c'hreñvlec'h, bet savet er XVII$^{vet}$ kantved hag adaozet en XIX$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Jili.
* Monumant ar re varv, er vered, luc'hskeudennoù$^,$.

## Armerzh
#### Touristerezh

* An draezhenn .
* Ar golfig.

## Pennadoù kar

* Beuzeville-au-Plain,
* Carquebut,
* Chef-du-Pont,
* Écoquenéauville,
* Foucarville,
* Sainte-Mère-Église, kumun gozh.
* Sainte-Mère-Église, kumun nevez.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)bataille-normandie ravenoville
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Mannlicher M1895

Ar Mannlicher Modell 1895 a zo ur fuzuilh tennata dre zorn ijinet gant Ferdinand Mannlicher e 1895 hag implijet evel arm standart arme Aostria-Hungaria eus 1895 betek 1918.

## Deskrivadur

Ar Mannlicher M1895 a oa dezhi ur gulasenn-vorailh linennek ijinet evit ar fuzuilh Mannlicher 1885. Trawalc'h e oa sachañ ha bountañ prim war ar vorailh evit tennañ an douilhez kuit ha kambriñ ur munision nevez. Ganti e c'halle ur soudard gourdonet-mat tennañ pemp boled dindan pemp segondenn. Kambret e oa e 8 × 50 mm Mannlicher en he stumm kentañ.

## Implij

Servijout a reas an arm e arme Aostria-Hungaria betek fin ar Brezel-bed Kentañ ha dismantr an Impalaeriezh kreizeuropean. Implijet e voe ivez e armeoù Gres, Yougoslavia hag Hungaria.

## Er sevenadur

Lesanvet e voe an arm Ruck-Zuck (sach-bount) gant ar soudarded aostrian-hungarat, ha Ta-pum gant ar soudarded italian, abalamour da zaou drouz ar boled o vont kuit hag oc'h erruiñ betek o divskouarnioù prestik goude. Ur ganaouenn boblek italian anvet diwar an droienn-mañ a voe savet da vare ar brezel.

## Daveennoù

* ↑ (fr) ROB Houston, STROYAN Christine (renerezh), Armes à feu de légende, Larousse, 2019, pp. 148-149
* 1 2 (fr) McNAB Chris, Armes à feu Encyclopédie visuelle, L'Imprévu, 2022, p. 128-129
* ↑ (it) La canzone, war lec'hienn Tapum! (lennet d'ar 17/10/2024)
# Kanton Gavray

Kanton Gavray :
| Ar c’hanton en Arondisamant Coutances ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant(où) | Coutances |
| Kod kanton | 50 14 |
| Pennlec'h | Gavray |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 16 680 ann. (2017) |
| Gorread | 144,28 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 13 |
| kemmañ |
Kanton Gavray a oa ur rann velestradurel hag ur bastell-vro votiñ e Bro-C'hall e departamant Manche hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

Kanton Gavray a yae trizek kumun d'ober anezhañ :
| La Baleine Gavray Grimesnil Hambye Lengronne Le Mesnil-Amand Le Mesnil-Garnier | Le Mesnil-Rogues Le Mesnil-Villeman Montaigu-les-Bois Saint-Denis-le-Gast Sourdeval-les-Bois Ver |

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-246 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Manche.
# Kanton La Haye-du-Puits

Kanton La Haye-du-Puits :
| Ar c’hanton en Arondisamant Coutances. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant(où) | Coutances |
| Kod kanton | 50 16 |
| Pennlec'h | La Haye-du-Puits |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | {{Roadennou/String Module Error: String subset index out of range/kantoniou|String Module Error: String subset index out of range}} ann. ({{Roadennou/String Module Error: String subset index out of range/kantoniou|deiziad}}) |
| Gorread | 194,34 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 24 |
| kemmañ |
Kanton La Haye-du-Puits a oa ur rann velestradurel hag ur bastell-vro votiñ e Bro-C'hall e departamant Manche hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

Kanton La Haye-du-Puits a yae 24 c’humun d'ober anezhañ :
| Appeville Baudreville Bolleville Canville-la-Rocque Coigny Cretteville Denneville Doville Glatigny La Haye-du-Puits Houtteville Lithaire Mobecq Montgardon Neufmesnil | Prétot-Sainte-Suzanne Saint-Nicolas-de-Pierrepont Saint-Rémy-des-Landes Saint-Sauveur-de-Pierrepont Saint-Symphorien-le-Valois Surville Varenguebec ul lodenn eus Vesly (Gerville-la-Forêt) Vindefontaine |

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-246 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Manche.
# Fleüt-treuz

Ar fleüt-treuz a zo ur seurt fleüt.

## Liammoù diavaez

* Ur soner fleüt-treuz : https://www.youtube.com/watch?v=JYREXxIbKI0
# Kanton Lessay

Kanton Lessay :
| Ar c’hanton en Arondisamant Coutances. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant(où) | Coutances |
| Kod kanton | 50 20 |
| Pennlec'h | Lessay |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 17 657 ann. (2017) |
| Gorread | 168,82 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 13 |
| kemmañ |
Kanton Lessay a oa ur rann velestradurel hag ur bastell-vro votiñ e Bro-C'hall e departamant Manche hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

Kanton Lessay a yae 13 kumun d'ober anezhañ :
| Angoville-sur-Ay ; Anneville-sur-Mer ; Bretteville-sur-Ay ; Créances ; La Feuillie ; Geffosses ; Laulne ; | Lessay ; Millières ; Pirou ; Saint-Germain-sur-Ay ; Saint-Patrice-de-Claids ; Vesly (lodenn). |

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-246 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Manche.
# Pi XII

Pi XII Pab an Iliz katolik roman :
| Pi XII e 1958 ||
| Opus iustitiae pax ||
| Ganedigezh | 2 a viz Meurzh 1876 e Roma, Italia |
| Dilennet da bab | 2 a viz Meurzh 1939 |
| Tronidigezh | 12 a viz Meurzh 1939 |
| Dibenn e baboni | 9 a viz Here 1958 e Castel Gandolfo Vatikan |
| En e raok | Pi XI |
| War e lerc'h | Yann XXIII |
| Roll ar bibien : kronologiezh · hervez al lizherenneg ||
| kemmañ |
Pi XII, ganet Eugenio Pacelli (Roma 1876-Castel Gandolfo 1958), e oa an 260vet pab (1939-1958).

## E vuhez

Noñs e oa bet e Bavaria e 1914 hag e Berlin e 1920.

## Tabut

Tamallet ez eus bet dezhañ bout chomet mut p'edo an nazied o lazhadegañ ar Yuzevien. Hervez e zifennerien en doa roet urzh d'an Iliz d'o gwareziñ.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Critical Online Edition of the Nuncial Reports of Eugenio Pacelli (1917–1929)
# Kanton Montmartin-sur-Mer

Kanton Montmartin-sur-Mer :
| Ar c’hanton en Arondisamant Coutances. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant(où) | Coutances |
| Kod kanton | 50 23 |
| Pennlec'h | Montmartin-sur-Mer |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 21 798 ann. (2017) |
| Gorread | 101,30 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 12 |
| kemmañ |
Kanton Montmartin-sur-Mer a oa ur rann velestradurel hag ur bastell-vro votiñ e Bro-C'hall e departamant Manche hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

Kanton Montmartin-sur-Mer a yae daouzek kumun d'ober anezhañ :
* Annoville ;
* Contrières ;
* Hauteville-sur-Mer ;
* Hérenguerville ;
* Hyenville ;
* Lingreville ;
* Montchaton ;
* Montmartin-sur-Mer ;
* Orval ;
* Quettreville-sur-Sienne ;
* Regnéville-sur-Mer ;
* Trelly.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-246 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Manche.
# Kanton Périers

Kanton Périers :
| Ar c’hanton en Arondisamant Coutances. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant(où) | Coutances |
| Kod kanton | 50 27 |
| Pennlec'h | Périers |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | {{Roadennou/String Module Error: String subset index out of range/kantoniou|String Module Error: String subset index out of range}} ann. ({{Roadennou/String Module Error: String subset index out of range/kantoniou|deiziad}}) |
| Gorread | 135,67 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 12 |
| kemmañ |
Kanton Périers a oa ur rann velestradurel hag ur bastell-vro votiñ e Bro-C'hall e departamant Manche hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

Kanton Périers a yae daouzek kumun d'ober anezhañ :
| Baupte ; Feugères ; Gonfreville ; Gorges ; Marchésieux ; Nay ; Périers ; Le Plessis-Lastelle ; | Saint-Germain-sur-Sèves ; Saint-Jores ; Saint-Martin-d'Aubigny ; Saint-Sébastien-de-Raids. |

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-246 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Manche.
# Kanton Saint-Malo-de-la-Lande

Kanton Saint-Malo-de-la-Lande :
| Ar c’hanton en Arondisamant Coutances. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant(où) | Coutances |
| Kod kanton | 50 36 |
| Pennlec'h | Saint-Malo-de-la-Lande |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | {{Roadennou/String Module Error: String subset index out of range/kantoniou|String Module Error: String subset index out of range}} ann. ({{Roadennou/String Module Error: String subset index out of range/kantoniou|deiziad}}) |
| Gorread | 98,86 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 13 |
| kemmañ |
Kanton Saint-Malo-de-la-Lande a oa ur rann velestradurel hag ur bastell-vro votiñ e Bro-C'hall e departamant Manche hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

Kanton Saint-Malo-de-la-Lande a yae trizek kumun d'ober anezhañ :
| Agon-Coutainville ; Ancteville ; Blainville-sur-Mer ; Boisroger ; Brainville ; Gouville-sur-Mer ; Gratot ; | Heugueville-sur-Sienne ; Montsurvent ; Saint-Malo-de-la-Lande ; Servigny ; Tourville-sur-Sienne ; La Vendelée. |

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-246 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Manche.
# Kanton Saint-Sauveur-Lendelin

Kanton Saint-Sauveur-Lendelin :
| Ar c’hanton en Arondisamant Coutances. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi-Izel |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant(où) | Coutances |
| Kod kanton | 50 40 |
| Pennlec'h | Saint-Sauveur-Lendelin |
| Kuzulierien Amzer gefridi | |
| Stadegoù ||
| Poblañs | {{Roadennou/String Module Error: String subset index out of range/kantoniou|String Module Error: String subset index out of range}} ann. ({{Roadennou/String Module Error: String subset index out of range/kantoniou|deiziad}}) |
| Gorread | 111,04 km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | 12 |
| kemmañ |
Kanton Saint-Sauveur-Lendelin a oa ur rann velestradurel hag ur bastell-vro votiñ e Bro-C'hall e departamant Manche hag er rannvro Normandi-Izel.

## Kumunioù

Kanton Saint-Sauveur-Lendelin a yae daouzek kumun d'ober anezhañ :
* Camprond ;
* Hauteville-la-Guichard ;
* Le Lorey ;
* Le Mesnilbus ;
* Montcuit ;
* Monthuchon ;
* Muneville-le-Bingard ;
* La Ronde-Haye ;
* Saint-Aubin-du-Perron ;
* Saint-Michel-de-la-Pierre ;
* Saint-Sauveur-Lendelin ;
* Vaudrimesnil.

## Dave ha notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2014-246 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Manche.
# Timbroù a-zivout al laboused

Timbroù a-zivout al laboused a vez embannet gant ur yoc'h Stadoù er bed.
* Faero (1978)
* Gallinago gallinago faeroeensis (Gioc'h-lann)
* Haematopus ostralegus malacophaga (Morbig-Eurazia)
* Numenius phaeopus phaeopus (Kefeleg-Mae)
* :Morus bassanus bassanus (Morskoul boutin)
* Fratercula arctica grabae (Poc'han)
* Uria aalge spiloptera (Erev beg hir)
* Sechelez (1996)
* Unvaniezh Soviedel (1957)
# Eoulliverezh

Un eoullivadur zo ul livadur graet gant livioù aozet gant ur meskaj eoul diwar lin ha pigmantoù.
Ijinet eo bet an eoulliverezh gant livourien flamank - hag en o zouez ar vreudeur van Eyck.

## Eoullivadurioù brudet

* Poltred Arnolfini, eoullivadur war goad, gant Jan van Eyck, 1434
* La donna velata, Raffaello, 1516
* Gwalladenn Europa, Tizian, 1562
* An Teir Fulenn, gant Jacopo Zucchi, eoullivadur war gouevr, 1575-76. Uffizi
* Ar Savidigezh eus ar Groaz, gant Pieter Paul Rubens, 1610–11
* Ar gentel korfadouriezh gant an Doktor Nicolaes Tulp, Rembrandt, 1632
* Inosant X, Velázquez, c 1650
* Plac'h al laezh, Johannes Vermeer, 1658-1660
* Gwel eus Delft, Jan Vermeer. 1660/61.
* The Toilet of Venus, François Boucher, 1751
* The Blue Boy, Thomas Gainsborough, 1770
* Maouez he disheolier , Claude Monet, 1875
* Le Moulin de la Galette, Pierre-Auguste Renoir 1876
* Respont ar Gozaked, Ilya Repin, 1880
* Poltred an Doktor Gachet, Vincent van Gogh, 1890
* Ar C'hoarierien c'hartoù, Paul Cézanne, 1892

## Notennoù

* ↑ Geriadur Hemon-Huon, p 237.
# Elorn

An Elorn zo ur stêr eus Breizh, a dremen dre Landerne hag en em daol e lenn-vor Brest. 56,4 km zo dezhi. Graet e vez Richer Landerne anezhi ivez, evit al lodenn a ya eus Landerne d'ar mor, hag adalek ar gêr-se e tisparti Leon diouzh Kernev. Gallout a reer pesketa an eoged en Elorn.

## Kanaouenn diwar-benn an Elorn (dañs Leon)

Kanet e vez un ton hengounel anvet an Elorn evit dañsal Dañs Leon.
An hini 'neus c'hoant da welet ar c'haerañ stêr zo er bed E kreiz 'tre Kerne ha Leon e vo dav dezhañ monet
E Kommanna 'n un draoniennig e-kreiz geot glas ur foenneg Eus ur feunteunig disafar ur c'houerig 'zo 'redek
Dre Sizun 'ya da Blouziri evit ober un droig Hag eno 'deu da ledanaat ar wazhienn binvidik
Treuziñ a ra Landivizio e-kreiz bro ar c'halvarioù Ha reiñ 'ra d'ar c'hezeg brudet geot druz e-leizh ar pradoù
Goude 'n un draonienn dudius 'tre ar gwez hag ar bleunioù Redek 'ra an dour goustadik eus a-gleiz hag a-zehou
Gwelet a ra iliz Pont C'hrist ha kastell ar Roc'h Morvan Lec'h 'neus kemeret e anv eus Elorn oa Priñs amañ
Diskenn a ra e Landerne dindan ur pont kozh iskis Dougen a ra betek eno bagoù tre an div iliz
Diwar ar c'hostez a Gerne, Loperc'hed ha Dirinonn E sell pizh demeus Gwipavaz ha deus ar Forest-Leon
Ar Gerc'horriz a oa gwechall, 'plije dezho an houlennoù Hag a veve war stêr Elorn, o lojañ e-barzh o bagoù
E Plougastell ’mañ ar Pont bras, e-lec'h ma'z echu ar stêr Ar C'herne ro 'n dorn da Leon eus a bep tu d'ar richer
Goude 'n Elorn a gouezh e Brest en ur vorlenn hep heñvel O kemmeskañ dour douar Breizh gant dour ar Mor Atlantel
Ar stêr Elorn, ya Bretoned, ’zo stêr an unvaniezh Unaniñ ’ra div vro rannet, ha reiñ ’ra dezho ar vuhez.

## Pennadoù kar

* Roll stêrioù pennañ Breizh
* Roll stêrioù Breizh renket hervez o hirder‎
* ↑ https://bassin-elorn.fr/espaces-naturels/poissons-migrateurs/le-saumon-atlantique/
# Sant-Neven

Sant-Neven :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Saint-Méen |
| Bro istorel | Bro-Leon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Arondisamant | Brest |
| Kanton | Lesneven |
| Kod kumun | 29255 |
| Kod post | 29260 |
| Maer Amzer gefridi | Louis Beaugendre 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | KK Bro Lesneven hag Aod ar Mojennoù |
| Bro velestradurel | Bro Brest |
| Lec'hienn Web | https://www.clcl.bzh/saint-meen |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 939 ann. (2020) |
| Stankter | 80 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 34′ Norzh 4° 16′ Kornôg / 48.57, -4.27 |
| Uhelderioù | bihanañ 12 m — brasañ 93 m |
| Gorread | 11,74 km² |
| Sant-Neven ||
| kemmañ |
Sant-Neven a zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Lesneven, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

## Ya d'ar Brezhoneg

* D'an 29 a viz Genver 2008 e oa bet votet ar garta Ya d’ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 35 gwaz ag ar gumun, eleze 5,35% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.
* Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun e Fiménil (Vosges, Bro-C'hall) d’an 22 a viz Even 1940.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)
* (fr) Lec'hienn an etrekumuniezh.
* (br) Sant-Neven war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Abancourt (Norzh)

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Abancourt |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Abancourt en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de l'Ouest Cambrésis |
| Kanton | Cambrai-Kornôg |
| Kod INSEE | 59001 |
| Kod-post | 59268 |
| Maer | Françoise Laine |
| Amzer-gefridi | 2014-2020 |
| Gorread | 5,67 km² |
| Led | 50° 14' 05" Norzh |
| Hed | 03° 12' 51" Reter |
| Uhelder kreiz | 54 m |
| Uhelder bihanañ | 36 m |
| Uhelder brasañ | 70 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 447 (2011) |
| Stankter | 79 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Abancourt a zo ur gumun eus departamant an Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: douaret e voe 38 milour eus ar Rouantelezh-Unanet , prizonidi a vrezel bet marvet e mizioù Meurzh hag Ebrel 1918, en astenn bet graet da vered ar gumun gant an Alamaned , ha pevar ezel eus ar Chinese Labour Corps a vez beziet enni ivez. Goude ar brezel e voe kaset bezioù soudarded ar Rouantelezh-Unanet da Flesquières British Cemetery ha bezioù ar Sinaiz a voe kaset da Ayette Indian and Chinese Cemetery.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Varzhin, 1923-1933.
* Monumant ar re varv.

## Melestradurezh

* Ar maerdi.
Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv |
| 1991 | Meurzh 2008 | Christian Soyez |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2020 | Françoise Laine |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Tud

* Charles-Xavier de Francqueville d'Abancourt (1758-1792).
* Adolf Hitler, deut da ziglañviñ eno e 1916.

## Dave ha notennoù

* ↑ WW1 Cemeteries
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Fontaine-au-Pire

Kumunioù Bro-C'hall :
| Anv | Fontaine-au-Pire |
| Skoed | |
| Lec'hiadur Fontaine-au-Pire en Arondisamant Cambrai | |
| Riez | Bro-C'hall |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel | |
| Arondisamant | Cambrai |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Caudrésis-Catésis |
| Kanton | Carnières |
| Kod INSEE | 59243 |
| Kod-post | 59157 |
| Maer | Jean Wecxsteen |
| Amzer-gefridi | 2008-2014 |
| Gorread | 7,57 km² |
| Led | 50° 07' 50" Norzh |
| Hed | 03° 22' 32" Reter |
| Uhelder kreiz | .. m |
| Uhelder bihanañ | 87 m |
| Uhelder brasañ | 129 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 1 176 (2007) |
| Stankter | 155 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Fontaine-au-Pire a zo ur gumun eus departamant Norzh e Bro-C'hall.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel-bed kentañ: difennet eo Fontaine-au-Pire gant an 11vet Brigadenn eus lu ar Rouantelezh-Unanet ouzh ul lodenn eus an 9vet Rannlu Marc'hegiezh Alaman e-pad Emgann Le Cateau-Cambrésis d'ar 26 a viz 1914. Chom a reas e dalc'h an Alamaned betek miz Here 1918. Fontaine-au-Pire a voe kemeret gant Rannlu Zeland-Nevez e miz Here 1918.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: Fontaine-au-Pire Communal Cemetery

| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 168 |
| Zeland-Nevez | 3 |
| Hollad | 171 |
Marvet int e-pad ar Brezel-bed kentañ. Implijet e voe ar vered gant al lu alaman. Gantañ e voe douaret milourion ar Rouantelezh-Unanet marvet e ti-kêr ar gumun e-pad Emgann Le Cateau-Cambrésis e miz Eost 1914 pe diwezhatoc'h. An tri milour eus Zeland-Nevez a voe douaret gant o c'hamaladed eus Rannlu Zeland-Nevez e miz Here 1918.

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1964 | Meurzh 2008 | Jean-Marie Lemaire | Tu-dehou, distrollad | bet kuzulier Kanton Carnières |
| Meurzh 2008 | Meurzh 2014 | Jean Wecxsteen | | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Dave ha notennoù

* ↑ Sambre-Marne-Yser
* 1 2 WW1 Cemeteries
* ↑ Cassini hag EBSSA
# Baltrum

Baltrum zo un enezenn en enezeg Friz ar Reter, en Alamagn, en arvor Mor an Hanternoz. Emañ etre Norderney, er c'hornôg, ha Langeoog, er reter. Ur gumun eo ivez, e distrig Aurich, e stad Niedersachsen. An hini vihanañ eus Inizi Friz ar Reter eo Baltrum, a-fed gorread hag a-fed poblañs : en em astenn a ra war 6,5 km$^2$ ha 500 annezad zo o chom enni.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Baltrum
a vo kavet e Wikimedia Commons.