OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Strollad Broadel Breizh (2021)

Strollad Broadel Breizh (Parti National Breton e galleg) zo ur strolladig politikel e Breizh eus an tu-dehoù pellañ krouet e 2021 gant Boris le Lay. Chomet eo brudet dreist-holl dre pegañ skritelloù alies en Il-ha-Gwilen. Penn ar strollad en un doare ofisiel a zo Hervé Archier.

## Istor

Krouet eo bet ar strollad e 2021. Sioul eo chomet en ur pegañ skritelloù dreist-holl betek ar bloavezh 2024. D'ar bloavezh-se eo kroget da vezañ oberient da vat.

### 2024

Da gentañ eo bet o kemer perzh evit ar wech kentañ en ur vanifestadeg (un dek ezel bennak). Echuet eo gant un emgann dorn-ha-dorn etre izili ar strollad hag enepfaskourien.

## 2025

Nebeut izili a gemer perzh e Karaez e lañs al listenn unaniñ an Emsav Breizh hon dazont.

## Aozadur

Betek-henn ez eus ur gevrenn eus ar strollad e Bro-Zol.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://www.nhu.bzh/parti-national-breton/
* ↑ https://www.mediapart.fr/journal/france/101124/en-bretagne-l-extreme-droite-radicale-veut-se-fondre-dans-le-mouvement-autonomiste?at_medium=custom7&at_campaign=1046
* ↑ https://france3-regions.francetvinfo.fr/pays-de-la-loire/loire-atlantique/nantes/violence-dans-le-cortege-de-bretagne-reunie-qu-est-ce-que-le-parti-national-breton-ce-groupe-d-ultra-droite-present-a-la-manifestation-3044976.html
* ↑ https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/nantes-44000/frappe-en-manif-a-nantes-lelu-florian-le-teuff-tonne-contre-bretagne-reunie-qui-se-defend-2b82cfb4-895d-11ef-a747-441efd5dcd49
* ↑ https://partinationalbreton.com/2025/01/24/1er-fevrier-sant-malou-saint-malo-reunion-de-lancement-de-la-section-du-pays-de-dol/

## Liamm diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel
* (fr) Studiadenn eus krouidigezh ar strollad
# Tour-tan ar Stif

Tour-tan ar Stif zo un tour-tan en enez Eusa, e reter an enezenn. Savet eo bet war ar vri, uhel a-us ar mor.
E dibenn ar XVII$^{vet}$ kantved e voe divizet gant Vauban lakaat sevel tourioù-tan en Eusa, e kornôg hag e reter an enezenn, evit heñchañ al listri kenwerzh a oa o vont eus ar Mor Atlantel da Vor Breizh. E 1700 e voe enaouet an tour-tan kentañ savet a-us bae ar Stif.
En deroù ne veze enaouet nemet e-pad ar goañv : etre miz Here ha miz Meurzh. Gant ar gward e veze graet tan e beg an tour, gant keuneud pe gant glaou, lakaet da zont eus Bro-Saoz. Klemm a rae ar voraerien peogwir ne veze enaouet nemet a-wechoù. Adalek 1720 e voe enaouet a-hed ar bloaz. E 1784 e voe gwelet an traoù pa voe staliet ur mekanik goulaouiñ dre lampoù eoul gwarezet gant gwerennoù, fardet gant Tourtille-Sangrain. Neuze e c’halle an tour-tan chom war enaou e-pad pell.
E 1831 e voe gwellaet an traoù c’hoazh pa voe lakaet ferennoù Fresnel. E 1899 e voe lakaet ur reizhiad pellskrid etre tour-tan ar Stif ha hini Enez Werc’h, e Plougerne. E 1957 e voe tredanet ar goulaouiñ hag e 1993 ez eas kuit ar gward diwezhañ. Bremañ e vez pellgontrollet eus tour-tan ar C'hreac'h. E 1978 e voe savet un tour radar uhel en e gichen.

## Liammoù diavaez

* Skeudennoù eus tour-tan ar Stif
* Lec’hienn an DIRN NAMO
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Redadeg 2008

Redadeg 2008 a oa ur redadeg 600 kilometr, war droad, noz-deiz, eus Naoned da Garaez, dre Redon, Gwened, Henbont, Kemper, Plougastell, Lesneven, Montroulez, Lannuon ha Gwengamp, aozet gant Diwan en deizioù kentañ a Vae e 2008 evit lidañ he 30 vloaz.

## Aozadur

Aozet e oa gant ar gevredigezh Ar Redadeg, diazezet e Morzhell, e Bro-Roazhon.

## Doare ar Redadeg kentañ

Ur redadeg a-eilek e oa, 9 km a veze redet e pep eurvezh. Pep kilometr a veze redet gant un den er penn a-raok o tougen ur vazh-test kizellet e koad, ha neb a gare war e lerc'h. Evit dougen ar vazh-test war-hed ur c'hilometr e oa ret paeañ 100 euro. E kêrioù ha kêriadennoù e veze aozet un degemer d'an arvesterien ha d'ar rederien, predoù, sonadegoù.

## Hent redadeg 2008

Setu an tennadoù-hent a zo bet redet : - 1añ a viz Mae: Naoned-Kemperle - 2 a viz Mae: Kemperle-Lanneur - 3 a viz Mae: Lanmeur-Karaez
Loc’hañ a reas ar redadeg e Naoned d’ar Merc'her 30 a viz Ebrel 2008, da walarn, da skeiñ war-du Gwened. Degouezhout a reas e Karaez d'ar Sadorn 3 a viz Mae, war-dro 16 eur 30, a-raok ar gouel aozet eno gant tud Diwan. Kêrioù pennañ treuzet : Naoned, Kernitron-al-Lann, Blaen, Redon, Kistreberzh, Gwened, Sant-Teve, An Alre, Henbont, An Oriant, Kemperle, Banaleg, Rosporden, Kemper, Brieg, Kastellin, Daoulaz, Plougastell-Daoulaz, Ar Releg-Kerhuon, Gwipavaz, Plabenneg, Lesneven, Montroulez, Lannuon, Gwengamp, Plijidi, Karaez.

## Redek ha kanañ: tonioù ha sonioù

Ur ganaouenn a oa bet kempennet evit Redadeg 2008, gant EV, ur ganaouenn gozh, Redadeg, a c'haller selaou amañ: (You Tube).

## Pennadoù kar

* Redadeg 2010
* Redadeg 2012
* Redadeg 2014
* Redadeg 2016
* Redadeg 2018

## Levrlennadur
### e brezhoneg

* Al Lanv, niverenn 115, miz Ebrel 2008

### e galleg

* « Langue bretonne. Prenez le relais de la Redadeg » e-barzh Le Télégramme de Brest an 3 a viz Meurzh 2008.
* Émission de France 3 Bretagne consacrée à Ar Redadeg : France 3
* "La course pour le breton partira de Nantes", dans Maville.com de Nantes du vendredi 14 mars 2008:

### e katalaneg

* E-barzh Tribuna Catalana, kazetenn enlinenn :

## Liammoù

* Lec'hienn ofisiel ar Redadeg: http://www.ar-redadeg.bzh
* Adkavit videoioù ar redadeg war kaouenn.net:
# Maner Kernod

Maner Kernod a zo ur maner e Mellag, nepell diouzh Kemperle, e Kerne Izel, e Penn ar Bed.

## Istor ar savadur

Soñjal a reer e voe savet ur maner eno ken abred hag en XIII$^{vet}$ kantved, rak kavet ez eus bet roudoù unan eus ar mare-se.
Lodennoù koshañ ar maner a weler hiziv a voe savet e-kreiz ar XV$^{vet}$ kantved. D'ar mare-se e oa perc'hennet ar maner gant ar familh Leskoad, ha skoed-ardamez ar familh a weler en unan eus gwerennoù livet ar chapel. Goude-se e voe perc'hennet gant meur a familh : Le Bœuf, Le Veer, du Vergier de Kerorlay ha de Poulpiquet de Brescanvel. Kemmoù a voe degaset d'ar savadur er XVII$^{vet}$ hag en XVIII$^{vet}$ kantved.
Pouezus e oa ar maner a-fet labour-douar : er XVII$^{vet}$ kantved e voe savet ur solier dezhañ bannoù-koad, a-us d'un tremen. Unan eus ar skouerioù nemeto a gaver e Breizh eo. E penn-kentañ an XVIII$^{vet}$ kantved e voe plantet gwez avaloù chistr. E 1995 e voe aozet ur verje arnodiñ : hiziv an deiz e kaver enni 42 spesad avaloù chistr disheñvel. Da vare an Dispac'h gall e voe degemeret beleien ha chouanted er maner, en ur guzhiadell e choment.
Kroget e oa bet labourioù reneveziñ ar maner en diskar-amzer 2020, gant ar pal echuiñ al labourioù e miz Meurzh 2025, met ul lodenn eus ar maner a zo bet distrujet gant un tan-gwall d'an 12 a viz Genver 2025 pa oa tost-echu ar prantad reneveziñ.

## An domani hag an dielloù

Anavezout a c'haller darvoudoù pennañ an istor dre ma'z eus bet miret dielloù e-leizh abaoe ar XV$^{vet}$ kantved.
Gouzout a reer da skouer e oa an domani 73 hektar dezhañ er XVI$^{vet}$ kantved. Met gant ar c'hemmoù armerzh, hag al lodennerezhioù ne chom nemet 30 hektar hiziv an deiz. Gant an dielloù e c'haller gouzout ivez e oa pemp ruskenn er maner da vare an Dispac'h Gall, ar pezh n'eo ket souezhus rak a-bouez e oa ar gwenanerezh e Kerne Izel, hag ivez ur muz testeniet en dielloù abaoe 1540. Kempennet eo bet e 1993. Annezet e voe ar maner betek 1989 ha pa varvas ar perc'henn diwezhañ e voe prenet gant Kuzul meur Penn ar Bed e 1990. E 1991 e voe lakaet da savadur istorel. Hiziv an deiz ez eo gouestlet d'al lennegezh dre gomz, hag ennañ e kaver Kreizenn enklask ha dielloù al lennegezh dre gomz. Ur rann eus skol-veur Brest eo.
* Ar solier
* Diabarzh ar chapel

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (fr) Pierre Bernard, Incendie au Manoir de Kernault : d’importants moyens mobilisés pour sauver ce monument historique breton, Le Télégramme, d'an 12 a viz genver 2025

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel ar maner
# Kig-ha-farz

Ar c'hig-ha-farz zo ur meuz breizhat hag a vez debret e Bro-Leon dreist-holl, met a gaver muioc'h-mui e Breizh a-bezh.
Ennañ ez eus meur a seurt kig, kig-bevin ha kig-moc'h poazhet en dour gant legumaj (kaol, karotez, pour, irvin, ognon,...) ha gant fars-sac'h.
Ar fars-sac'h zo fars, pe toaz graet gant laezh, vioù ha bleud gwinizh (farz gwenn) pe bleud gwinizh-du (farz du), ha poazhet en ur sac'h-fars. Servijet e vez troc'het a jelkennoù, pe bruzunet, asambles gant ar c'hig hag al legumaj.
Gant ar c'hig-ha-farz e vezer boaz da ginnig « lipig », chaous graet gant chalotez troc'het a dammoù bihan ha poazhet e-barzh an amann.
Gwechall e oa ar meuz-se boued pennañ al labourerien-douar e Bro-Leon (hep kalz a gig alies). Meur a rekipe disheñvelik zo da ober kig-ha-farz, hervez an terouer.

## Levrlennadur

* Kig-ha-farz ha bouedoù all a-wechall e Bro-Leon, Dastumadeg Dastum Bro-Leon niv. 3, 2013.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Culture Breizh
* (fr)Association Kig ha Farz de Bretagne
* (br)Rekipe war Wiki Brest
* (fr)Rekipe ar c'hig-ha-farz, e galleg eeun

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Geriadur brezhoneg An Here, 2001, p. 736b; Geriadur Al Liamm, 2014, p. 458a.; TermOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg); bet skrivet kig ha fars a-raok, pe e geriadurioù dibeurunvan : Geriadur ar brezhoneg a-vremañ gant Frañsez Favereau, 1992, pajenn 406. Fars eo a zo skrivet e Geriadur Vallée, Geriadur Hemon-Huon.
# Sac'h-farz

Ar sac'h-farz (pe sac'h-fars) zo ur sac'h bihan, e lin pe e kotoñs peurvuiañ, a servij da boazhañ ar farz pa vez graet kig-ha-farz. Ennañ e vez lakaet ar bleud gwinizh du hag ar rezin a-raok e soubañ er pod-houarn da boazhañ gant ar c'hig.
Ur benveg a bouez e oa e keginoù Bro-Leon betek n'eus ket pell c'hoazh.

## Liammoù diavaez

* Fardañ seier-farz, pennad tennet eus Ouest-France
# Diskar kleuzioù

An diskar-kleuzioù zo un ober kaset da benn e Breizh adalek dibenn ar bloavezhioù 1960 hag a zalc'h da vont en-dro, evel an diskar gwez, e deroù an XXI$^{vet}$ kantved.
Diskaret e vez gwez kantvloaziek ha kleuzioù koshoc'h c'hoazh a-wechoù evit gounit tammoù douar ouzhpenn da labourat.

## Levrlennadur

* Kleuziad ha kaea, Mikael Madeg, 1992, Marvaillou 6, Emgleo Breiz
# Silly-en-Gouffern

Silly-en-Gouffern :
| An ti-kolo. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Orne |
| Arondisamant | Argentan |
| Kanton | Argentan-2 |
| Kod kumun | 61474 |
| Kod post | 61310 |
| Maer Amzer gefridi | Michel Bourdais (dileuriet) 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Terres d'Argentan Interco |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 3 644 ann. (2022) |
| Stankter | 91 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 159 m — brasañ 246 m |
| Gorread | 39,83 km² |
| kemmañ |
Silly-en-Gouffern a oa ur gumun e Normandi, en departamant Orne, e kanton Argentan-2, en Arondisamant Argentan.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Argentan, e Distrig Argentan hag e departamant Orne. Lakaet e voe en Arondisamant Argentan pa voe krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe e Kanton Exmes e penn-kentañ ar c'hantved.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2017 e voe bodet kumunioù Aubry-en-Exmes, Avernes-sous-Exmes, Le Bourg-Saint-Léonard, Chambois, La Cochère, Courménil, Exmes, Fel, Omméel, Saint-Pierre-la-Rivière, Silly-en-Gouffern, Survie, Urou-et-Crennes ha Villebadin d'ober kumun nevez Gouffern en Auge.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar peulvan.
* Ar maner.
* Ar c’hastell.
* Peulvan La Pierre Levée.
* Maner Verbeke, XIX$^{vet}$ kantved.
* Kastell La Vente, XVIII$^{vet}$ kantved.
* An ti-kolo.
* Iliz katolik Sant Laorañs, luc’hskeudennoù.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Prefeti Orne, d’an 1 a viz Kerzu 2016
* ↑ (fr)Clochers de France
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Villa Monastero

Villa Monastero zo ur villa lec'hiet e Varenna, e proviñs Lecco en Italia. Savet e oa bet war ribl lenn Como.
Da gentañ e oa ur manati sistersian, savet en XII$^{vet}$ kantved.
# Survie (Orne)

Survie :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Orne |
| Arondisamant | Argentan |
| Kanton | Argentan-2 |
| Kod kumun | 61477 |
| Kod post | 61310 |
| Maer Amzer gefridi | Sylvie Gayon (dileuriet) 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Terres d'Argentan Interco |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2022) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 137 m — brasañ 258 m |
| Gorread | 13,21 km² |
| kemmañ |
Survie a oa ur gumun e Normandi, en departamant Orne, e kanton Argentan-2, en Arondisamant Argentan.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Vie emañ Survie.

## Istor
### Dispac'h gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Vimoutiers, e Distrig Argentan hag e departamant Orne. Lakaet e voe en Arondisamant Argentan pa voe krouet e 1800. Lakaet e voe e Kanton Exmes e 1801.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Staget e voe kumunioù Belhotel ha Sainte-Croix-du-Mesnil-Gonfroy ouzh kumun Survie e 1822.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas c'hwezek gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,86 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas tri den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar 16 a viz Here 1959 abalamour d’e gloaziadennoù nepell eus Sidi Abed.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2017 e voe bodet kumunioù Aubry-en-Exmes, Avernes-sous-Exmes, Le Bourg-Saint-Léonard, Chambois, La Cochère, Courménil, Exmes, Fel, Omméel, Saint-Pierre-la-Rivière, Silly-en-Gouffern, Survie, Urou-et-Crennes ha Villebadin d'ober kumun nevez Gouffern en Auge.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz Survie.
* Chapel Belhotel.
* Iliz katolik Sant Varzhin e bourc'h Survie, 1761, luc'hskeudennoù.
* Chapel Sant Maloù e Belhotel, luc'hskeudennoù.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudennoù$^,$.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Prefeti Orne, d’an 1 a viz Kerzu 2016
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Rijksmuseum Amsterdam

Rijksmuseum Amsterdam eo mirdi broadel pouezusañ an Izelvroioù. Emañ e-kreiz kêr Amsterdam, er Museumplein. Gouestlet eo d'an arzoù ha d'an istor. Pinvidik eo an dastumad livadurioù eus Marevezh Aour ar vro (oberennoù gant Rembrandt, Johannes Vermeer pe c'hoazh Frans Hals), hag arz Azia. Aozet e voe ar mirdi e Den Haag e 1800 hag ennañ e veze diskouezet dastumadoù stathouderien an Izelvroioù. Diwar urzh ar roue Louis Napoleon, hag eñ breur da Napoleon Bonaparte, e voe kaset ar mirdi da Amsterdam e 1808. Neuze e voe ouzhpennet taolennoù perc'hennet gant kêr Amsterdam.
Abaoe 1885 ez eo staliet ar mirdi e Museumplein, e-kichen mirdi van Gogh hag ar Stedelijk Museum. Steuñv ar savadur a zo bet treset gant ar savour izelvroat Pierre Cuypers. Labourioù bras a zo er mirdi abaoe 2005, hag an taolennoù pouezusañ a vez diskouezet memes tra, gant an titl De Meesterwerken (ar pennoberennoù).
* Bruderezh evit an diskouezadeg Johannes Vermeer ouzh tal ar Rijksmuseum
* Plac'h al laezh Johannes Vermeer
* Eured Isaac Abrahamsz Massa ha Beatrix van der Laan Frans Hals

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Rijksmuseum Amsterdam
* Taolennoù a c'haller gwelout er Rijksmuseum
# Herbert Léonard

Hubert Lœnhardt, anavezet dindan an anv Herbert Léonard, ganet e Strasbourg (Elzas) d'ar 25 a viz C'hwevrer 1945 ha marvet d'an 2 a viz Meurzh 2025 e Fontainebleau (Seine-et-Marne), a oa ur c'haner ha gitarour gall. Krog e oa e bed ar sonerezh er bloavezhioù 1960, e strolladoù rock da gentañ evel Les Jets pe Les Lionceaux, a-raok kinnig kanaouennoù dindan e anv dezhañ e-unan adalek 1967. Goude un troc'h er bloavezhioù 1970 e adkrogas da ganañ en ur vont war-zu ur stil disheñvel, ennañ oberennoù romanteloc'h, evel Pour le plaisir (1981) skrivet gant Julien Lepers.

### Istorour milourel

Arbennik e oa Herbert Léonard war kirri-nij brezel soviedel hag alaman an XXvet kantved, hag un nebeud levrioù en deus skrivet war an danvez :
* Stukas, les avions d'attaque au sol 1933-1945 (1997)
* Le Toupolev, le TU-2 (1998)
* Les Chtourmovik (1999)
* Le Junkers JU-87 de 1936 à 1945 (2003)
* Les chasseurs Polikarpov (2003)
* Encyclopédie des chasseurs soviétiques 1939-1951 : Les chasseurs monomoteurs à pistons et à propulsion mixte (Etudes, projets, prototypes, séries et dérivés) (2005)
* Chasseurs russes et soviétiques: 1915-1950 (2009)
* Bombardiers en piqué soviétiques dans les années 1930 et 1940 (2011)

## Daveennoù

* 1 2 (fr) Herbert Léonard, war Bide-et-musique (lennet d'ar 04/03/2025)
* ↑ (fr) GEISS David, Herbert Léonard : un chanteur aux multiples facettes fidèle à l'Alsace, Dernières Nouvelles d'Alsace, 03/03/2025 (lennet d'ar 04/03/2025)
* ↑ (fr) MARSALY Frédéric, Herbert Léonard était aussi un historien de l’aviation, Aero Buzz, 03/03/2025 (lennet d'ar 04/03/2025)
# Manuelle Gautrand

Manuelle Gautrand a zo ur savourez c'hall bet ganet e 1961.
He burev a zigoras e Pariz e 1991. Meur a briz he deus tapet, en o zouez priz A.M.O., 2000 ha hini Savouriezh Yaouank e 1992. Ganti e vez savet savadurioù liesseurt : burevioù, lojeizoù boutin, stalioù pe savadurioù sevenadur.

## Oberennoù

* 1994: Kemplezh sinema Villefontaine
* 1996: Sanailh an aerborzh, aerborzh Naoned
* 1997: Skolaj Laurent-Mourguet Écully
* 1998: Catering (savadur bitailh) war aerborzh Naoned
* 1998: 5 gar treizhaj, gourhent A16 (eus Abbeville Norzh da Boulogne-sur-Mer Su)
* 1999: Kreizenn Dramaek Broadel Pas-de-Calais, Béthune
* 1999: Ensavadur skol-veur micher Lieusaint
* 1999: Arsailh porzh, porzh stêrioù Gennevilliers
* 2001: Kemplezh sevenadur La Coupole,Saint-Louis (Haut-Rhin)
* 2002: 2 arsav-metro VAL e Roazhon (Villejean ha J.F. Kennedy)
* 2006: Solaris, 100 lojeiz boutin, Roazhon
* 2007: Hélianthe, lojeiz boutin, Boulogne-Billancourt
* 2007: Stal Citroën C42, Champs-Élysées, Pariz
* 2008 : kreizenn genwerzh Central Plaza Chaengwattana, Bangkok (Thailand)
* 2009 : mirdi arzoù modern Lille, Villeneuve-d'Ascq
* 2009 : kreizenn aferioù, Saint-Étienne
* 2009 : savadurioù burevioù, 36, avenue de Friedland, Pariz
* 2010 : savadurioù burevioù, Lyon Confluence
* 2010 : leti, pretioù ha stalioù, Kopenhagen (Denmark) – gant KIELER AS
* 2010 : La Gaîté-Lyrique : kreizenn gouestlet d'ar sonerezhioù a-vremañ ha d'an arzoù niverel
* 2011 : Tour AVA, La Défense
* Citroën

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Herbert

Herbert zo un anv-badez saoznek, anavezet ivez e galleg, a orin germanek, aet da anv-tiegezh.

## Gerdarzh

Savet eo an anv diwar ar gerioù hari (=goaf ) ha berth (=skedus), a gaver en ur bern anvioù germanek all (Alberzh, Berta, Jilberzh, Huberzh, Osbert, Roperzh...).

## Stummoù all

* Gant ar Franked e oa Caribert ar stumm kozh, a-wechoù Charibert, a zo bet anv meur a gont.
* Herbrecht.

## Yezhoù all

* Aribert, Heribert, en alamaneg
* Hébert, e galleg
* Erberto, Eriberto, en italianeg
* Heriberto, e portugaleg ha spagnoleg
* Herberto, e portugaleg

## Anv-badez

* E-touez konted Maine e kaver daou gont, en XIvet kantved
** Herbert Iañ Maine (marvet e 1036), kont frank
** Herbert II Maine (marvet e 1062), kont frank
* E-touez konted Vermandois e kaver pevar c'hont, en XIvet kantved
** Herbert Iañ (848–907)
** Herbert II (880–943)
** Herbert III (987–997)
** Herbert IV (1045–1080)
* Herbert Henry Asquith, politikour saoz
* Herbert Baum, stourmer enepnazi alaman
* Herbert Hoover, politikour stadunanat, prezidant SUA
* Herbert von Karajan (1908–1989), penn laz-seniñ aostrian
* Herbert Léonard (1945-2025), kaner gall
* Herbert Marcuse (1898–1979), prederour alaman
* Herbert Pagani, kaner italian
* Herbert Spencer, prederour saoz
* Herbert Vianna, soner brazilian
hag ivez :
* Horatio Herbert Kitchener, ofiser ha politikour saoz
* David Herbert Lawrence, skrivagner saoznek
* Herbert George Wells, skrivagner saoznek
* Herberto Helder, skrivagner portugalek

## Anv-tiegezh

Un anv gwall voutin eo Herbert e saozneg, evel ma weler er pajennoù George Herbert ha William Herbert.
* Auberon Herbert, skrivagner ha prederour saoz
* Brian Herbert, skrivagner skiant-faltazi amerikan, mab da Frank Herbert
* Frank Herbert (1920-1986), skrivagner skiant-faltazi amerikan
* George Herbert, barzh saoz
* James Herbert, skrivagner levrioù spont saoz
* Matthew Herbert (1972-), sonaozour saoz
* Michael Herbert, politikour iwerzhonat
* Perig Herbert, sonaozour breizhat ha skrivagner brezhonek
* William Herbert (1778-1847), naturour saoz
* Zbigniew Herbert, barzh polonek.

## Lec'hanvioù

* Herbert (Kalifornia)
* Herbert, California, hiziv Knowles Junction (Kalifornia)
* Herbert, Zeland Nevez, e Zeland Nevez, e North Otago.
* Herbert (Saskatchewan)
* Herbert Island, en Alaska
* Herbert River, en Aostralia
* Herbert Road, St. Albert, e Kanada
* Herbert Sound, en Antarktika

## Pennad kar

* Herbart
* Herbie
* Heribert
* Aribert
* Herburt, anv polonek
* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
# Menez Are

An Are, pe Menez Are, a zo unan eus an teir aradennad venezioù bennañ zo e Breizh, etre Skrignag ha Sizun. Un darn eus torosad Arvorig eo, en em furmet e-pad ar paleozoeg. Er c'hontrol d'an Torosad Kreiz ne oa ket bet adsavet gant ar roufenn alpek hag al leinoù uhelañ anezhañ ne dizhont ket 400 metr, rak 385 m hepken eo ar gern uhelañ, hini ar Roc'h Ruz. Un diforc'h a vez etre al leinoù roc'hellek, dezho anv Roc'h a-wechoù (Roc'h Trevezel, Roc'h Tredudon) hag ar re ront anvet menez peurvuiañ.
Lanneier ha koadegi bras a vez kavet eno hag ivez taouarc'hegi.
Warno emañ an harz etre Bro-Leon ha Bro-Gerne.
Lec'hiet eo Menez Are war gumun Berrien, Boneur, Brenniliz, Brasparzh, Hañveg, Kommanna, An Uhelgoad, Ar Fouilhez, Ar C'hloastr-Plourin, Lokeored, Plouneour-Menez, Sant-Riwal ha Skrigneg.

## Leinoù uhelañ

* Roc'h Ruz (385,01 m)
* Menez Kador (384,91 m)
* Roc'h Trevezel (384,89 m)
* Roc'h Tredudon (383,23 m)
* Roc'h ar Feunteun
* Menez-Mikael-an-Are (380 m)
* Roc'h Bichourel (339 m)
* Menez Moal
* Roch Kleger (306 m)
* Roc'h Tredudon e-kreiz, Roc'h Ruz, en tu dehou.
* Menez Kador
* Roc'h Trevezel
* Menez-Mikael-an-Are hag e chapel.
* Roc'h Tredudon

## Loened

* Avank Eurazia (Castor fiber).
* Circaetus gallicus.
* Maligorned Kemper (Elona quimperiana).

## Divinadell

* -Petra a ra al louarn pa en devez kac'het war manez Are? - Serriñ e revr ha mont adarre.