# Rakgerioù unanennoù an SI

Er Reizhiad unanennoù etrebroadel (Système international d'unités / SI) ez eus rakgerioù a c'hell bezañ lakaet dirak an holl unanennoù evit o lieskementiñ dre c'halloudadoù 10 muiel (10$^n$) pe leiel (10$^{-n}$).
Setu amañ listenn ar rakgerioù a vez erbedet gant an SI hervez Burev Etrebroadel ar Pouezioù hag ar Muzulioù$^,$
| Galloudoù muiel | Galloudoù leiel |
| Rakger SIArouez10$^n$Lieskementer quettaQ10$^{30}$1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 ronnaR10$^{27}$1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 yottaY10$^{24}$1 000 000 000 000 000 000 000 000 zettaZ10$^{21}$1 000 000 000 000 000 000 000 exaE10$^{18}$1 000 000 000 000 000 000 petaP10$^{15}$1 000 000 000 000 000 teraT10$^{12}$1 000 000 000 000 gigaG10$^9$1 000 000 000 megaM10$^6$1 000 000 kilok10$^3$1 000 hectoh10$^2$100 decada10$^1$10 ——10$^0$1 | Rakger SIArouez10$^{-n}$Lieskementer ——10$^0$1 decid10$^{−1}$0,1 centic10$^{−2}$0,01 millim10$^{−3}$0,001 microμ10$^{−6}$0,000001 nanon10$^{−9}$0,000000001 picop10$^{−12}$0,000000000001 femtof10$^{−15}$0,000000000000001 attoa10$^{−18}$0,000000000000000001 zeptoz10$^{−21}$0,000000000000000000001 yoctoy10$^{−24}$0,000000000000000000000001 rontor10$^{−27}$0,000000000000000000000001 quectoq10$^{−30}$0,000000000000000000000001 |

### Skouerioù
   #### Hedoù

   * 0,0135 metr = 13,5 x 10$^{-2}$ m = 13,5 cm (distaget : kantimetr).

   #### Gorreadoù

   * 1 ar (a) = 100 m² ; 3,8 ha (skrivet : hektar) = 3,8 x 100 x 10$^2$ m² = 38 000 m².

   #### Galloudoù

   * 0,7 x 10$^6$ Watt = 700 000 W = 0,7 MW (megawatt).

## Stlenneg

Er stlenneg e reer gant bitoù (bit eo an arouez ; 0 pe 1 eo talvoudegezh ur bit) ha eizhbitoù (pakadoù 8 bit, aroueziet dre B evit diforc'hañ diouzh "b", a vez arveret alies evit aroueziañ ar bit) ; daou ster zo d'an unanennoù-se, hervez ma vuzulier dre niveroù en diaz 10 (10$^n$) pe en diaz 2 (2$^n$).
An SI a laka e rakgerioù da dalvezout evit lieskementiñ en diaz 10 hepken ; da skouer, 1 kbit = 10$^3$ bit = 1 000 bit hag 1 MB = 10$^6$ eizhbit = 1 000 000 eizhbit (8 000 000 bit). Er stlenneg ne vez implijet rakgerioù an SI nemet pa gomzer eus pakadoù 10$^n$ bit pe 10$^n$ eizhbit, da skouer evit muzuliañ kas ul liamm etre daou ardivink : ul liamm 900 kbit/s a dreuzkas 900 000 bit dre eilenn, unan 900 kB a dreuzkas 7 200 000 bit/s.
En diaz 2 avat eo e vuzulier endalc'h ur bladenn galet pe ment ur restr stlennegel. En degouezh-se e talvez kilo- kement ha 1 024 (2$^{10}$) e-lec'h 1 000 (10$^3$). Neuze : 1 kilobit = 1 000 bit en diaz 10 ha 1 024 bit en diaz 2 ; 1 kiloeizhbit = 8 000 bit en diaz 10 ha 8 192 bit en diaz 2.
Evit diskoulmañ ar gudenn-se ez eo bet kinniget gant an International Electrotechnical Commission (IEC), a-gevret gant an SI, erbediñ ur rummad rakgerioù spesadel ouzh ar stlenneg ; kibi- (Ki) eo ar rakger a dalv evit 1 024 : 1 kibibit (Kibi) = 2$^{10}$ bit = 1 024$^1$ bit = 1 024 bit hag 1 kibieizhbit (KiB) = 1 024 eizhbit = 8 192 bit.
* Merkit n'eus ket a rakgerioù leiel (deci ↘ quecto) er stlenneg, peogwir n'eus kementad ebet bihanoc'h eget 1 bit. Ar rakgerioù muiel a implijer adalek kilo d'an izelañ.
* Daoust da erbedadennoù an IEC hag an SI e kendalc'her da vuzuliañ endalc'had ar memorioù dre rakgerioù en diaz 10 : pladennoù kalet 1 TB (terabyte) a vez e kinniget er c'henwerzh, padal e rankfed o envel 1 GiB (gibibyte).

## Notennoù

* ↑ (fr) Bureau International des Poids et Mesures (BIPM)
* ↑ (fr) (en) Le Système international d'unités, 9vet embannadur. Saint-Cloud : BIPN, 20/05/2019 (ISBN ) — p. 31. Kavet : 16 Kerzu 24.
* ↑ E-maez an SI emañ an ar.
* ↑ (fr) BIPM : Brochure sur le SI : Le Système international d'unités, 2024, p. 31. Kavet : 17 Kzu 24.