OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Emgann Chemin des Dames

Emgann Chemin des Dames a zo un emgann ag ar Brezel-bed kentañ etre al Lu gall hag al Lu alaman ma klaskas ar C'hallaoued terriñ an talbenn alaman d'ar 16 a viz Ebrel 1917.

## An dachenn-emgann

An dachenn emgann a oa ur skudell mein-raz. An Alamanted a oa eno abaoe miz Gwengolo 1914, amzer o devoa bet da brientiñ ha da doullañ an dachenn (Mougev an aerouant) pe da adimplij ar mengleuzioù. Ouzhpenn da-se o devoa bet toullet ribouloù etre al linennoù kentañ war an talbenn hag an adreñv, evit difenn kement-se e oa bet ouzhpennet toulloù mindrailherezioù e-leizh.
Abaoe staliadur an Alamanted ha bountadennoù-meur ar bloavezh 1915 e oa deuet da vezañ un dachenn sioul. An Alamanted a oa staliet war linenn ar c'hriboù, ar C'hallaoued war an diribin.
# Emgann Điện Biên Phủ

Emgann Diên Biên Phu pe Chiến dịch Điện Biên Phủ e vietnameg a oa bet un emgann hag ur sez hir e-pad Kentañ brezel Indez-Sina. An emgann a badas etre an 13 a viz Meurzh 1954 betek ar 7 a viz Mae 1954 oc'h enebiñ nerzhioù lu an Unvaniezh C'hall ha re Republik Demokratel Viêt Nam, en Tonkin, proviñs Dien Biên e norzh ar Viet Nam a-vremañ. Pal nerzhioù an Unvaniezh C'hall a oa troc'hañ linennoù pourveziñ Arme Pobl Vietnam ha rediañ o nerzhioù lu da zont e Dien Bien Phu evit ma vefe un emgann gwir, dre ma soñje ar C'hallaoued e oa an tu nemetañ da drec'hiñ kadoniezhoù brezel ar Brezel kuzh dre un harp-tan kalz fonnusoc'h.
Arme Pobl Vietnam a zeuas a-benn da zezougen kalz kanolioù (e-leizh a ganolioù enep kirri-nij). Fiñvet o devoa an armoù ponner-se dre tachennoù diaes betek penn ar menezioù a enkelc'hie an dachenn-emgann. ur wech lakaet e-plas ar c'hanolioù evit ul lod e mougevioù e oa stanket ar c'hallaoued gant tennoù kanolierezh, ar c'hirri-nij tennet warno hag ouzhpenn-se un diaester spontus d'un enep tenn d'ar c'hanolioù enebour.
Sez ar gwarnizon a badas 57 devezh, adal an 13 a viz Meurzh 1954 da 5eur 30 goude merenn betek ar 7 a viz Mae 1954 da 5 eur 30 goude merenn. Al lec'h difenn su "Camp Isabelle" a gendalc'has ar stourm goude an arsav-brezel betek 01:00 mintin. Kroget e oa dija an emvod meur arsav-brezel e Geneva gant Stadoù-Unanet Amerika, ar Rouantelezh Unanet, an Unvaniezh C'hall hag an URSS d'ar 26 a viz Ebrel 1954.
An emgann a voe pouezusoc'h e zisoc'h pelloc'h evit douaroù traoniennoù Điện Biên Phủ. Trec'h Giáp a roas lamm d'an dalc'hidigezh C'hall en Indez-Sina hag a voe orin an troc'h etre Su ha Norzh Viet Nam dibabet gant Feur-emglevioù Geneva.

## Liammoù diavaez
#### Lec'hiennoù ofisiel

* Dien Bien Phu lec'hienn
* Lec'hienn kañv d'an emgannerien

#### Poltriji ha dezrevelloù eus an emgann

* (fr) ECPAD: Emgann Dien Bien Phu
# Emgann Monte Cassino

Monte Cassino a zo un dachenn-emgann, pe un heuliad emgannoù kentoc'h (pevar), e kumun Cassino en Italia e-pad an Eil Brezel Bed, adalek miz Genver 1944 betek miz Mae 1944. Eno en em gannas armeadoù ar Re Unanet ouzh armeadoù Alamagn hag an Italianed a-du ganto, a-benn treuziñ al Linenn Gustav a oa Monte Cassino an alc'hwez pennañ anezhi ha digeriñ hent ar gwalarn a gase da Roma.

## Lennegezh

Gant distruj an abati eo e voe awenet Walter M. Miller, Jr pa skrivas A Canticle for Leibowitz, kaoz ennañ eus buhez menec'h war-lerc'h distruj ar bed. Bombezer e oa en ur c'harr-nij en arme stadunanat eno ha diwar pezh a welas eo e teuas ar c'hoant da skrivañ e romant.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Emgann Fredericksburg

Emgann Fredericksburg (saozneg: Battle of Fredericksburg) a voe stourmet etre an an 11 hag ar 15 a viz Kerzu 1862, e-kichen Fredericksburg, e Virginia, war talbenn reter Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. An emgann stourmet etre Lu an Unaniezh (Army of the Potomac) renet gant ar Major Jeneral Ambrose Burnside ha Lu Stadoù Kengevreet Amerika renet gant ar Jeneral Robert E. Lee. Un dagadenn didalvoud e oa bet gant an Union Army pa oa bet taget war-eeun ar soudarded kengevreet ha kuzhet mat d'an 13 a viz Kerzu. An difennerien a oa war douaroù uhel hag a-dreñv ar gêr. Chomet eo an emgann-se unan eus ar re gant un tu o c'hounit anat war an hini all. Kolloù an Unvaniezh a oa bet teir gwech uheloc'h evit re ar re gengevreet.
Un arvester eus an dachenn-emgann en devoa kemennet d'ar prezidant stadunanat Abraham Lincoln e oa evel ur "butchery."
# Timbroù Hyderabad
## Timbroù Hyderabad

Hyderabad, pe Nizamat Hyderabad a oa ur Stad dizalc'h kozh, bras ha pinvidik e kreiz ledenez India. Renet e voe gant un “nizam” muzulman, da lavaret eo ur penntiern en Impalaeriezh Voghol, etre 1724 da 1950. Gwarezet e oa ar Stad gant ar Rouantelezh-Unanet evel Stadoù-priñselezh all ar Raj adalek 1798.
Timbroù a voe embannet gant melestradurezh Hyderabad e 1869 da gentañ, warno lizherennoù e yezh ar vro. Ouzhpennet e voe “Post Stamp” war ar re embannet etre 1871 ha 1905.
Sklaeroc’h evit ar melestradurezhioù estren e oa an timbroù embannet e 1927 : lenn a reer H.E.H. The Nizam’s Government er c’hreiz.
Goude an Eil Brezel-Bed e teuas er-maez an timbr nemetañ warnañ an anv HYDERABAD. Savet eo bet evit lidañ fin ar brezel ha distro ar soudarded er gêr. Erlerc’hiet e voe e 1947 gant ur rummad o kinnig savadurioù heverk gant ar meneg “H.E.H The Nizam’s Government Postage”.
E miz Eost 1947 e voe embannet dizalc’hidigezh India met an Nizam Asaf Jah VII a felle dezhañ adtapout dizalc'hiezh e vro, pezh a voe nac’het gant Gouarnamant New Delhi. Aloubet e voe Hyderabad emiz Gwengolo 1948 gant arme India ha staget outi evel ur Stad eus Unaniezh India.

## Pennadoù kar

* Timbroù India
* Timbroù Indez Breizh-Veur
# Timbroù Indez-Sina c'hall

{{Indez-Sina c'hall]] zo un tiriad er Reter-Pellañ, dindan dalc'h ar Stad c'hall abaoe 1858 evit ul lodenn anezhi. Etre 1887 ha 1954 e voe bodet broioù disheñvel o statud politikel : trevadenn Kochin-Sina, bro-warezet Tonkin hag Annam, bro-warezet Kambodja, bro-warezet Laos, ha tiriad Kouang-Tcheou-Wan, feurmet gant Sina e-pad 99 vloaz.
A-raok 1889 e veze implijet timbroù a-ratozh-kaer e pep bro, timbroù ar rummad « Commerce » (Kenwerzh) dreistmoullet gant pennlizherennoù CCH (e Kochin-Sina) pe A & T (en Annam ha Tonkin).
An hevelep rummad a voe implijet e 1889 en Indez-Sina, dreistmoullet gant « INDO-CHINE 1889 5 R-D ».
Peadra zo da vezañ souezhet pa lenner « R ha D », a oa pennlizherennoù anv an ao. Richard, anezhañ gouarnour Indez-Sina, hag an ao. Demars, rener postoù Saigon. War-dro 20 timbr eus ar rummad Navigation et Commerce (1892) a voe lakaet er-maez, adembannet e 1900, ha da heul ur rummad nac'het gant postoù Frañs (rummad « Grasset ») gant ar meneg « INDO-CHINE FRANCAISE » e 1904.
Buan e voe embannet timbroù skeudennaouet kaeroc'h, gant poltredoù maouezed eus pep bro, ha diwezhatoc'h ar savadurioù istorel (Templ Angkor da skouer). Advoullet e oa bet timbroù-se goude ar Brezel-Bed kentañ pa voe kemmet ar moneiz : « cent » ha « piastr » e-lec'h « centime » ha « franc ».
Goude 1927 ne voe mui skrivet « INDO-CHINE » met « INDOCHINE ».
Adalek ar bloavezhioù 1930 hag en amzer renad Vichy e voe enoret kalzik tudennoù gall o doa bet ur roll e trevadenniñ Indez-Sina (Auguste Pavie, Amédée Courbet, Alexandr Yersin, hag all) ha penntierned hengounel ar broioù dindan dalc'h ar C'hallaoued ivez : Bảo Đại en Assam, Norodom Sihanouk e Kambodja, Sisavang Vong, roue Laos.
Kalzik timbroù embannet e 1940 a voe dreistmoullet goude ar brezel gant ar Viet Minh.
Gant ar brezel a darzhas e 1946 evit dieubiñ ar pobloù trevadennet el ledenez e voe lakaet un termen d'an embann timbroù INDEZ-SINA e miz Even 1949 da vat (rummad timbroù-post dre nij).
Dizalc'h e voe Laos ha Kambodja e 1953.
Etre 1951 ha 1954 e voe embannet timbroù gant Impalaeriezh Viêt-Nam, renet gant Bảo Đại, tra ma kendalc'he ar brezel etre broadelourien Viet-Nam hag an arme c'hall. Lenn a reer war an timbroù : VIÊT-NAM BƯU CHÍNH ( = timbradur).
E fin ar brezel (feurioù-emglev Geneva e miz Gouere 1954) e voe rannet Viêt-Nam e daou. Republik Demokratel Viêt-Nam an Hanternoz a voe savet gant emsaverien Hô Chi Minh. Embannet e voe timbroù gant ar meneg VIÊT-NAM DAN-CHU CONG-HOA. An dud enebet ouzh ar gomunourien a savas Viêt-Nam ar Su : VIÊT-NAM CONG HOA. Adunvanet eo bet ar vro e 1975.

## Pennadoù kar

* Timbroù Kochin-Sina
* Timbroù Annam ha Tonkin
* Timbroù Kouang-Tcheou
* Timbroù Kambodja
* Timbroù Laos
* Timbroù Viêt-Nam
# Timbroù Jasdan

Ul lodenn eus Stad Gujarat en India eo Jasdan hiviziken.
Ne oa bet embannet nemet un timbr-post gant Stad-priñselezh Jasdan e 1942.
A liv glas-melen, gwelet e vez skeudenn an heol gant un dremm er c'hreiz.
# 88 Minutes

88 Minutes zo ur film thriller embannet e 2007 ha sevenet gant Jon Avnet gant an aktourien Al Pacino, Alicia Witt, Leelee Sobieski, William Forsythe, Deborah Kara Unger, Amy Brenneman, Neal McDonough ha Benjamin McKenzie. Er film, ar bredvezeg brudet Dr. Jack Gramm (Pacino) a zo unan eus gwellañ profilerien ar bed. Dre e harp e-kerzh ur prosez ez eo kondaonet al lazher a steudad Jon Forster (McDonough). En desped da-se, nebeut amzer a-raok ma vije lakaet Forster d'ar marv, unan eus studierien Gramm a zo lazhet chivous er memes doare evit muntroù Forster. Goude-se e resev Gramm ur gemenadenn hag a embann ne chom nemet 88 munutenn dezhañ da vevañ.
Embannet d'an 2 a viz Meurzh 2007, en Israel, hag er Stadoù-Unanet d'an 18 a viz Ebrel 2008, 88 Minutes a zo bet un taol-fall er box office, o rastellañ 3,26 milion $ evit ur budjed 30 milion $, ha degemeret eo bet fall-tre gant ar vurutelladennerien a-vicher.

## An aktourien

* Al Pacino evit Dr. Jack Gramm
* Alicia Witt evit Kim Cummings
* Leelee Sobieski evit Lauren Douglas / Lydia Doherty
* Amy Brenneman evit Shelly Barnes
* William Forsythe evit Ajant ispisial an FBI Frank Parks
* Deborah Kara Unger evit Carol Johnson
* Benjamin McKenzie evit Mike Stempt
* Neal McDonough evit Jon Forster
* Leah Cairns evit Sara Pollard
* Stephen Moyer evit Guy LaForge
* Christopher Redman evit Jeremy Guber
* Brendan Fletcher evit Johnny D'Franco
* Michael Eklund evit J.T. Rycker
* Trilby Glover evit Alvokad an difenn Bennett
* Carrie Genzel evit Stephanie Parkman
* Kristina Copeland evit Dale Morris
* Tammy Hui evit Janie Cates
* Vicky Huang evit Joanie Cates
* Victoria Tennant II evit Kate
* Michal Yannai evit Leeza Pearson
* Paul Campbell evit Albert Jackson

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Timbroù Tristan da Cunha

Emañ enezeg Tristan da Cunha e su ar Meurvor Atlantel, dres etre aodoù Amerika ha re Afrika ar Su. Dizoloet e 1506 gant ar merdeer portugalat Tristão da Cunha, e teuas da vezañ trevadenn ar Rouantelezh Unanet e 1816. Un Tiriad tramor eus Breizh-Veur eo abaoe 2009, asambles gant inizi Santez-Helena hag Ascension. Nebeutoc’h eget 250 den a vez o vevañ war an enezenn bennañ.
E 1946 e voe embannet pegsunioù gant manked, an talvoud-gwerzh anezho o vezañ skrivet e patatez. Implijet e Tristan da Cunha hepken, n’int ket renablet e-touez an timbroù ofisiel. Met, pa voe lidet deiz-ha-bloaz marv Sir Rowland Hill e 1979 e voe skeudennaouet ar blok-lidañ gant an “timbr” ruz 4 fatatezenn eus ar rummad-se. Mod all, impljijet e veze timbroù Santez-Helena gant an annezidi.
E 1952 e voe lakaet e gwerzh timbroù enezenn Santez-Helena ar bloavezhioù 1938 betek 1949 dreistmoullet gant TRISTAN DA CUNHA. Penn ar roue George VI a weler war an 12 timbr, met bloaz war-lerc’h eo poltred e verc’h Elesbed II a voe embannet war bep timbr eus ar rummad boutin. Buhez ar vro, loened an inizi (olifant-mor en enez Gough, legestr…) a ya d’ober danvez an timbroù engravet-kaer.
Tarzhadenn ur menez-tan a redias an annezidi da guitaat an enezenn e 1961. Distro e voe an darn-vrasañ e 1963.
Un nebeud timbroù hepken a vez moullet bep bloaz, ar pezh a ro un tamm talvoudegezh dezho. Lakaet e vez war-wel buhez hag istor an enezenn... ha tiegezh ar Rouanez.

## Levrlennadur

* Butler, Henry John, The Postal History of Tristan Da Cunha 1906–1950 The Philatelist magazine of the Postal History Society
* Crabb, George. The History and Postal History of Tristan da Cunha. Ewell: G. Crabb, 1980
* Crawford, Allan B. Penguins, Potatoes & Postage Stamps: A Tristan da Cunha Chronicle. Oswestry: Anthony Nelson, 1999 ISBN 0-9046146-8-9
* MacKay, James A. and George F. Crabb. Tristan da Cunha: Its postal history and philately. Ewell, Surrey: Published by the authors, 1965
* Mueller, Michael D. and Peter P. McCann (editors). Thirty years of St. Helena, Ascension, and Tristan da Cunha philately: a collection of new, revised and reprinted articles published by the St. Helena, Ascension and Tristan da Cunha Philatelic Society on the occasion of the 30th anniversary of the founding of the society. Morgantown: St. Helena, Ascension and Tristan Da Cunha Philatelic Society, 2006 ISBN 1-890454-37-0
* Peck, Richard. Handbook of Modern Tristan da Cunha Philately. Sydney: R. Peck, 1992 ISBN 0-9491772-4-5 Comprising: Pt. 1: Stamps & stationery; Pt. 2: Postal history and cinderellas.

## Pennadoù kar

* Timbroù Ascension
* Timbroù Santez-Helena

## Liammoù diavaez

* Ofis ar postoù Tristan da Cunha
* Kevredigezh dastumerien timbroù
# Emors (munisionoù)

Emors ur munision eo an elfenn a lak e gargad-poulzañ da darzhañ.

## Armoù-tan hiniennel
### Istor

En armoù-tan european eus fin ar Grennamzer e veze implijet un ivinad poultr du evel emors. Met ne oa ket efedus pa oa gleb. E fin ar bloavezhioù 1830 e voe ijinet kapsulennoù bihan enne fulminat merkur (Hg(CNO)$_2$) evit emorsiñ ar poultr du. Ar fulminat merkur a andure gwelloc'h ar glebor, met krignus e oa evit metal an armoù hag ar c'hartouchennoù, evel ar c'hlorat potasium (KCIO$_3$) a veze lakaet er c'hapsulennoù alies ivez.
An embregerezh Remington a ginnigas e 1927 emorsoù Kleanbore. Ne oant ket ken krignus hag an emorsoù enne fulminat merkur, a voe kemeret o lec'h en eil hanterenn an XXvet kantved gant produioù evel ar stifnat plom (PbN6) ha nitrat bariom (Ba(NO$_3$)$_2$).

### Doareoù

Emors ar c'hartouchennoù skoet war o zro a vez enbarzhet e bourled ar gartouchenn. Ur wech implijet ar gartouchenn, n'haller ket adlakaat un emors nevez evit adkargañ an douilhez. Emorsoù ar c'hartouchennoù skoet en o c'hreiz a c'haller cheñch anezhe goude o implij. Daou zoare emorsoù a gaver, ar Berdan hag ar Boxer. Disheñvel eo an daou diouzh ar mod ma vez treuzkaset nerzh o zarzhadenn e korf an douilhez. An emorsoù doare Boxer eo ar re a vez implijet gant ar braz eus ar munisionoù hiziv an deiz, hag aesoc'h int da adkargañ evit ar re Berdan ivez.

### Mentoù

Mentoù ar braz eus an emorsoù a zo standart hiziv an deiz :
* SP : Small Pistol
* SPM : Small Pistol Mag
* LP : Large Pistol
* LPM : Large Pistol Mag
* SR : Small Rifle
* LR : Large Rifle
* LRM : Large Rifle Mag
* BLR / BSR : Berdan

#### Taolenn ar munisionoù nesañ hervez o doare emors

| Emors | Munision |
| SP : Small Pistol | 6,35 mm Browning, .30 Luger, .32 S&W Short, .32 S&W Long, .38 Special, .40 S&W, 9 mm Luger, 9 × 18 mm Makarov |
| SPM : Small Pistol Mag | .357 Magnum |
| LP : Large Pistol | .44 Remington Magnum, .44 Russian, .44 Special, .45 ACP, .45 Colt, 8 mm Nambu |
| SR : Small Rifle | .22 Hornet, .222 Remington, .223 Remington, .30 Carbine |
| LR : Large Rifle | .243 Winchester, 6,5 mm Creedmoor, .30-06 Springfield, .303 British, .30-30 Winchester, .308 Winchester, .408 CheyTac, .44-40 WCF, 6,5 × 50 mm Arisaka, 7,62 × 39 mm, 8 mm Lebel, 8 × 57 mm Mauser |
| LRM : Large Rifle Mag | .300 Winchester Magnum, .338 Lapua Magnum |

## Daveennoù

* ↑ (fr) LAMOTHE Arnaud, Guide pratique des armes à feu, 2025, ISBN 979-104156214-5, p. 26
* ↑ (en) Hervez Primer size and bullet diameter chart pellgarget war lec'hienn ar produer Graf and Sons (18/05/2024)
# Brezel war vor

Brezel war vor a vez graet eus ur stourm war vor, pe forzh peseurt tachenn-emgann hag a zo ul ledennad dour evel ul lenn pe ur stêr.
Ar skourr eus an nerzhioù lu hag a stourm war vor a vez graet morlu anezhañ. An oberiadurioù war vor a c'hell bezañ rannet etre meur a dachenn : stêrioù/arvorioù (morlu stêr), pe meurvor digor (morlu donvor), hag etre stêrioù/arvorioù ha meurvor digor (morlu arvorel), daoust ma tenn an anvadurioù-se d'ar sell strategel (bellerezh) kentoc'h eget d'ur rannadur a-fed an taktik (kaderezh) pe d'an oberiadurioù o-unan.
# Émilie Dequenne

Émilie Dequenne, bet ganet e Belœil (Belgia) d'an 29 a viz Eost 1981 ha marvet d'ar 16 a viz Meurzh 2025 e Villejuif (Val-de-Marne, Bro-C'hall), a oa un aktourez velgiat.
Priz an aktourez wellañ he doa gounezet e Festival Canas evit he ferzh er film Rosetta (1999), sevenet gant ar vreudeur Dardenne.

## Marv

D'ar 25 a viz Here 2023 ec'h embannas bezañ taget gant ur c'hrign-bev hag a vefe oberataet prim e miz Eost. Daou viz war-lerc'h e disklêrias e oa ar c'hleñved un adrenocortical carcinoma, da lavaret eo krign-bev ar reizhiad enborc'hadel, a zo tagus ha ral (bep bloaz e vez 1 pe 2 zen tapet diwar ur milion).
D'ar 4 a viz Ebrel 2024 ec'h embannas war Instagram bezañ pareet da vat met evezhiet-strizh. D'ar 1añ a viz Kerzu 2024 avat e roas da c'houzout e oa adkroget ar c'hrign-bev, ha d'ar 16 a viz Meurzh 2025 ec'h eas an aktourez da Anaon e Villejuif, d'an oad a 43 bloaz.

## Un nebeud filmoù pouezus

* Rosetta (1999)
* Le Pacte des loups (2001)
* Oui, mais... (2001)
* L'Équipier (2004)

## C'hoariva

* 2003 : Lysistrata, skrivet gant Aristofanes ha leurennet gant Natacha Gerritsen.
* 2006 : Miss Julie, skrivet gant August Strindberg ha leurennet gant Didier Long.
* 2010 : Mon Tibet, skrivet gant Michel Lengliney ha leurennet gant Didier Long.

## Daveennoù

* ↑ (fr) Le Soir, 16/03/2025
# Vingt mille lieues sous les mers

Vingt mille lieues sous les mers ("Ugent mil lev dindan ar morioù") zo ur romant gallek gant Jules Verne e 1869-70. Ar pempvet levr muiañ troet er bed eo, p'er c'haver e 174 a yezhoù.
# Guaruba

Guaruba :
| Guaruba guarouba (tresadenn savet entre 1842 ha 1855). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittacidae |
| Anv skiantel ||
| Guaruba Lesson, 1830 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Guaruba a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1830 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad krakperokeded er genad-mañ : Guaruba guarouba, brosezat e biz Brazil.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittacidae/Guaruba (lennet e-barzh d'an 18 a viz Meurzh 2025).
# Psittacidae

Psittacidae :
| Psittacara erythrogenys. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Psittacidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, ennañ ar perokidi hag evned kar dezho, termenet e 1815 gant ar skiantour stadunanat Constantine Samuel Rafinesque (1783-1840).
Diouzh Doare 6.2 an IOC World Bird List ez a c'hwec'h genad ha tregont d'ober ar c'herentiad hiziv an deiz :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Psittacus - Linnaeus, 1758 (2 spesad),
* Poicephalus - Swainson, 1837 (10 spesad),
* Touit - G.R.Gray, 1855 (8 spesad),
* Psilopsiagon - Ridgway, 1912 (2 spesad),
* Bolborhynchus - Bonaparte, 1857 (3 spesad),
* Nannopsittaca - Ridgway, 1912 (2 spesad),
* Myiopsitta - Bonaparte, 1854 (2 spesad),
* Brotogeris - Vigors, 1825 (8 spesad),
* Pionopsitta - Bonaparte, 1854 (1 spesad)
* Triclaria - Wagler, 1832 (1 spesad),
* Pyrilia - Bonaparte, 1856 (7 spesad),
* Hapalopsittaca - Ridgway, 1912 (4 spesad),
* Pionus - Wagler, 1832 (8 spesad),
* Graydidascalus - Bonaparte, 1854 (1 spesad)
* Alipiopsitta - Caparroz & Pacheco, 2006 (1 spesad),
* Amazona - Lesson, 1830 (33 spesad),
* Forpus - Boie, 1858 (9 spesad),
* Pionites - Heine, 1890 (2 spesad),
* Deroptyus - Wagler, 1832 (1 spesad),
* Pyrrhura - Bonaparte, 1856 (24 spesad),
* Enicognathus - G.R.Gray, 1840 (2 spesad),
* Cyanoliseus - Bonaparte, 1854 (1 spesad)
* Anodorhynchus - Spix, 1824 (2 spesad),
* Rhynchopsitta - Bonaparte, 1854 (2 spesad),
* Eupsittula - Bonaparte, 1853 (5 spesad),
* (†) Conuropsis - Salvadori, 1891 (1 spesad aet da get)
* Aratinga - Spix, 1824 (6 spesad),
* Cyanopsitta - Bonaparte, 1854 (1 spesad)
* Orthopsittaca - Ridgway, 1912 (1 spesad)
* Primolius - Bonaparte, 1857 (3 spesad),
* Ara - Lacépède, 1799 (8 spesad),
* Leptosittaca - Berlepsch et Sztolcman, 1894 (1 spesad)
* Ognorhynchus - Bonaparte, 1857 (1 spesad)
* Guaruba - Lesson, 1830 (1 spesad),
* Diopsittaca - Ridgway, 1912 (1 spesad)
* Thectocercus - Ridgway, 1912 (1 spesad)
* Psittacara - Vigors, 1825 (11 spesad).

## Levrlennadur

* Leo Joseph, Alicia Toon, Erin E. Schirtzinger, Timothy F. Wright & Richard Schodde, A revised nomenclature and classification for family-group taxa of parrots (Psittaciformes), 2012, Zootaxa, 3205: 26–40.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaciformes/Psittacidae (lennet e-barzh d'an 10 a viz Mae 2016).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Troglodytes

Troglodytes :
| Troglodytes troglodytes borealis, (tresadenn 1861). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Troglodytidae |
| Anv skiantel ||
| Troglodytes Vieillot, 1809 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Troglodytes a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1809 gant an evnoniour gall Louis Jean Pierre Vieillot (1748-1831). Ar genad skouer eo e-keñver ar c'herentiad Troglodytidae.

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Triwec'h spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Troglodytes aedon
** T. a. aedon, brunneicollis, cahooni ha parkmanii,
* Troglodytes beani,
* Troglodytes cobbi,
* Troglodytes grenadensis,
* Troglodytes hiemalis
** T. h. hiemalis ha pullus,
* Troglodytes martinicensis
** T. m. guadeloupensis, martinicensis (†) ha rufescens,
* Troglodytes mesoleucus,
* Troglodytes monticola,
* Troglodytes musculus,
* T. m. albicans, atacamensis, atopus, audax, bonariae, carabayae, carychrous, chilensis, clarus, columbae, effutitus, inquietus, intermedius, musculus, pallidipes, peninsularis, puna, rex, striatulus, tecellatus ha tobagensis,
* Troglodytes musicus,
* Troglodytes ochraceus
** T. o. festinus hag ochraceus,
* Troglodytes pacificus
** T. p. alascensis, helleri, kiskensis, meligerus, muiri, obscurior, ochroleucus, pacificus, petrophilus, salebrosus, seguamensis, semidiensis, stevensoni ha tanagensis,
* Troglodytes rufociliatus
** T. r. chiapensis, nannoides, rehni ha rufociliatus,
* Troglodytes rufulus
** T. r. duidae, fulvigularis, marahuacae, rufulus, wetmorei ha yavii,
* Troglodytes sissonii,
* Troglodytes solstitialis
** T. s. auricularis, frater, macrourus, solitarius ha solstitialis,
* Troglodytes tanneri,
* al laouenan troc'hanik‎ (Troglodytes troglodytes)
** T. t. borealis, cypriotes, dauricus, fridariensis, fumigatus, hebridensis, hirtensis, hyrcanus, idius, indigenus, islandicus, juniperi, kabylorum, koenigi, kurilensis, magrathi, mosukei, neglectus, nipalensis, ogawae, pallescens, subpallidus, szetschuanus, taivanus, talifuensis, tianschanicus, troglodytes ha zetlandicus.
Eizh isspesad (bev c'hoazh) ha pevar-ugent (88) dezhe en holl

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Troglodytidae/Troglodytes (lennet e-barzh d'an 18 a viz Meurzh 2025).
# Lathamus

Lathamus :
| Lathamus discolor, tresadenn (1820) gant Swainson. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Psittaciformes |
| Kerentiad : | Psittaculidae |
| Anv skiantel ||
| Lathamus Lesson, 1830 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Lathamus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1830 gant an naturour gall René Primevère Lesson (1794-1849). Dougen a ra anv an evnoniour saoz John Latham (1740-1837).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad krakperokeded er genad-mañ : Lathamus discolor, brosezat e reter Tasmania.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Psittaculidae/Lathamus (lennet e-barzh d'an 18 a viz Meurzh 2025).