OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Paskoù Piemonte

Paskoù Piemonte, Pasque piemontesi en italianeg, zo ur prantad heskinerezh a voe kaset e 1655 e Piemonte gant Dugelezh Savoia, ha gant asant ar pab Alesant VII, enep feizidi Iliz Valdo e teir saonenn da gentañ hag e dek en diwezh. Rankout a reas an dud reiñ bod ha boued d'ar soudarded a wallgase anezho, hag a yeas betek ober lazhadegoù. Da 1712 e savas an niver a dud lazhet, hervez kontoù kristenien Iliz Valdo. E deroù ar bloavezhioù 1680, da lavarout eo 25 bloaz goude, e voe graet kemend-all gant rejimantoù gall e menezioù Cevenas, dindan ar roue Loeiz XIV, war urzh e vinistr Louvois.

## Istor

Da fall ez eas an darempredoù etre kumuniezhioù valdeat Piemonte ha Dugelezh Savoia goude marv ar roue Vittorio Amedeo Iañ e 1637, pa voe anvet e vab Carlo Emanuele II da zug dindan rejañs e vamm Cristina Bro-C'hall. Bec'h a savas entre intañvez an dug hag e vreudeur a felle dezho bout rejanted, ma klaskas an div gostezenn kaout harp an Iliz katolik, da lavarout eo hini ar pab.

### Embann 1655

Ar brezel enep feizidi Valdo e 1655, evel e 1545 e Luberon hag e 1488 e Vallouise, a voe disklêriet dre abegoù a reizhded hag a relijion, ar pezh a servijas da zigarez da wallañ, preizhañ, boureviañ ha lazhañ. Gastaldo, doktor war al lezenn, selaouer e kambr ar c'hontoù, diwaller ar feiz santel, karget da seveniñ an urzhioù enep relijion Valdo er saonennoù, a voe kaset di gant rejantez Savoia. D'ar 25 a viz Genver 1655 e reas un embann a roe urzh d'ar feizidi da guitaat o saonennoù.

### 40 000 soudard

En Ebrel 1655, war-dro Pask, e voe kaset 40 000 soudard dindan urzhioù markiz Pianezza d'ar saonennoù valdoat. En o zouez, hervez an istorour Gabriel Audisio, repuidi iwerzhonat o devoa bet gouzañvet heskinerezh Oliver Cromwell (1599-1658). Buan e troas an afer d'ul lazhadeg e Pra-du-Tour, e Villar Pellice, e Bobbio Pellice, e Rorà hag e Prali. D'an 3 a viz Mae e lidas ar markiz e drec'h meur war an « disivouderien, mesaerien diot… falsvoneizerien, reneidi ha sorserien ».
Un haroz poblek, Josué Janavel, a c'halvas an dud da stourm, met ne badas ket. D'an 10 a viz Mae 1655 e voe kemeret Val Germanasca, ha Janavel d'an harlu, evel ar « moderatour » Jean Léger, a savas neuze un Histoire générale des Églises évangéliques des vallées du Piémont ou vaudoises, embannet e 1659 e Leiden. Dont a reas a-benn Jean Léger da gaout aotre digant ar roue gall Loeiz XIV, e deroù e ren, erbedet gant Cromwell, d'ober un enklask diwar-benn heskinerezh ar bloaz 1655.

### Goude an darvoudoù

An dud a voe lazhet e Pra del Torno, Villar Pellice, Bobbio Pellice, Rorà, Prali. A-benn ar fin, hervez un dihell valdezat e 1656, e voe lazhet 1712 den, ken gwazed ken maouezed ; ouzhpenn e voe skrapet 148 bugel ha roet da familhoù katolik. Hervez gouarnamant an dug e voe nebeutoc'h a dud lazhet.

## Liammoù diavaez

* (fr) Frédéric Meyer, Vaudois et protestants dans les Etats de Savoie-Piémont du XVIème au XVIIIème siècle
* (fr) Janavel et les vaudois
* (fr) Jeanne Decorvet, L'Épopée vaudoise (arroudoù)

## Notennoù

* ↑ (fr) Vaudois et Protestants dans les États de Savoie-Piemont
# Emgann Bae Fukuda

Emgann Bae Fukuda (japaneg : 福田浦の戦い, Fukudaura no tatakai) e oa bet ar c'hentañ emgann war vor stourmet e 1565 etre Europiz (Portugaliz) ha Japaniz.
Ur flodad samourai renet gant an daimyo Matsura Takanobu a oa bet o tagañ daou lestr kenwerzh portugalat a oa chomet hep paouez e porzh Matsura en Hirado hag o devoa kavet gwell mont da borzh Fukuda (Nagasaki hiziv), ur porzh perc'hennet gant an daimyo enebour Ōmura Sumitada. Ar stourmadenn a oa bet ul lodenn eus un heuliad fazioù graet gant Portugaliz hag a oa o klask ur porzh gant surentez evit o c'harakennoù — lesanvet "listri du"" gant Japaniz — ha setu penaos e oant en em gavet e Nagasaki.
Ar samourai a oa bet trec'het garv gant kolloù uhel a-fed bigi ha soudarded gant ar c'hanolioù ha rediet e oant bet da gilañ.
# Vrasville

Vrasville :
| An iliz katolik. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Cherbourg |
| Kod kumun | 50645 |
| Kod post | 50330 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Cotentin |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | km² |
| kemmañ |
Vrasville a oa ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Saint-Pierre-Église hag e Distrig Cherbourg. Lakaet e voe en Arondisamant Valognes e 1800 hag en en Arondisamant Cherbourg e 1811.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas seizh gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,22% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Reter-Nesañ

* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d'an 10 a viz C'hwevrer 1925 e Damask e Siria.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas ur prizoniad-brezel en Alamagn d'ar 25 a viz Even 1941.
* Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun e Memprechtshofen en Alamagn d'an 12 a viz Ebrel 1945.

#### Strollañ kumunioù

* D'ar 1añ a viz Genver 1973 eo bet bodet kumunioù Angoville-en-Saire, Cosqueville ha Vrasville.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sant Sebastian.
* Monumant ar re varv dirak an iliz katolik. er vered, luc’hskeudenn.

## Pennadoù kar

* Angoville-en-Saire,
* Cosqueville,
* Gouberville,
* Néville-sur-Mer,
* Réthoville,
* Vicq-sur-Mer.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Gouberville

Gouberville :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Cherbourg |
| Kanton | Val-de-Saire |
| Kod kumun | 50211 |
| Kod post | 50330 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Cotentin |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 38 m |
| Gorread | 2,79 km² |
| kemmañ |
Gouberville a oa ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Saint-Pierre-Église hag e Distrig Cherbourg. Lakaet e voe en Arondisamant Valognes e 1800 hag en en Arondisamant Cherbourg e 1811.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas pemzek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 6,49% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe unan anezhe e Châtelet e Belgia d'an 22 a viz Eost 1914, e penn-kentañ ar brezel, soudard e oa er 36vet Rujumant Troadegiezh.

#### Eil brezel-bed

* Lazhet e voe ur prizoniad-brezel eus ar gumun gant ur vombezadeg d'ar 27 a viz Gwengolo 1944 e Ludwigshafen en Alamagn.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2016 eo bet bodet kumunioù Cosqueville, Gouberville, Néville-sur-Mer ha Réthoville e kumun nevez Vicq-sur-Mer.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar c’hastell.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Kastell Janville.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù$^,$.

## Pennadoù kar

* Angoville-en-Saire,
* Cosqueville,
* Néville-sur-Mer,
* Réthoville,
* Vicq-sur-Mer,
* Vrasville.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Réthoville

Réthoville :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Cherbourg |
| Kanton | Val-de-Saire |
| Kod kumun | 50432 |
| Kod post | 50330 |
| Maer Amzer gefridi | |
| Etrekumuniezh | Communauté d'agglomération du Cotentin |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 0 m — brasañ 45 m |
| Gorread | 3,43 km² |
| kemmañ |
Réthoville a oa ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* An aod e Réthoville.
* War aod Mor Breizh emañ ar gumun.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Saint-Pierre-Église hag e Distrig Cherbourg. Lakaet e voe en Arondisamant Valognes e 1800 hag en en Arondisamant Cherbourg e 1811.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas pevar gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 1,92% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; unan anezhe a voe lazhet e Lizerne e Flandrez Belgia d’an 23 a viz Ebrel 1915, soudard e oa er 80vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun, unan e miz Mae 1940, an hini all e miz Meurzh 1941.
* Ur blockhaus war an aod.
* Emgann Normandi, 1944 : savet e voe blockhausoù war an aod gant an Alamaned.

### XXI$^{vet}$ kantved

* D'ar 1añ a viz Genver 2016 eo bet bodet kumunioù Cosqueville, Gouberville, Néville-sur-Mer ha Réthoville e kumun nevez Vicq-sur-Mer.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar velin.
* Iliz katolik Sant Varzhin.
* Melin La Coudraie.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, er vered, luc’hskeudennoù$^,$.

## Pennadoù kar

* Angoville-en-Saire,
* Cosqueville,
* Gouberville,
* Néville-sur-Mer,
* Vicq-sur-Mer,
* Vrasville.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Le Teilleul

Le Teilleul :
| Ti-gar kozh Barenton - Le Teilleul. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Avranches |
| Kanton | Le Mortainais |
| Kod kumun | 50591 |
| Kod post | 50640 |
| Maer Amzer gefridi | Véronique Künkel (dileuriet) 2016-2026 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes du Mortainais |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 779 ann. (2020) |
| Stankter | 58 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 103 m — brasañ 222 m |
| Gorread | 30,45 km² |
| kemmañ |
Le Teilleul a oa ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Le Teilleul hag e Bann Mortain. Lakaet e voe en Arondisamant Mortain e 1800; lazhet e voe pevar soudard eus ar gumun e Belgia d'an 22 a viz Eost 1914, e penn- kentañ ar brezel, unan eus ar 136vet Rujumant Troadegiezh en Oret, unan all eus ar memes rujumant e Châtelet, unan eus an 39vet Rujumant Troadegiezh e Châtelet hag unan eus ar 47vet Rujumant Troadegiezh e Falisolle.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 84 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,32% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Kemm Arondisamant

* Lakaet e voe en Arondisamant Avranches e 1926.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 23 eus ar gumun. daouzek anezhe a oa tud nann-soudard.
* Emgann Normandi: bombezet e voe ar gumun gant ar Re Gevredet d’an 9 a viz Eost, lazhet e voe nav den nann-soudard.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Bodet eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2016 kumun gozh Le Teilleul gant kumunioù Ferrières, Heussé, Husson ha Sainte-Marie-du-Bois d'ober ur gumun nevez anvet Le Teilleul.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar chapel.
* Iliz katolik Sant Padrig.
* Chapel aotrouniezh Ouessey.
* Monumant ar re varv dirak an iliz katolik, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost$^,$.
* Gwerenn-livet 1914-1918 ha 1939-1945 en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Gwerenn-livet 1939-1945 en iliz katolik, luc’hskeudennoù.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 1977 | 1983 | Geneviève Leconte | | |
| 1983 | 2014 | Jean Bizet | UMP | Kuzulier departamant (1985-2011) Senedour (abaoe 1996) |
| 2014 | | Véronique Künkel | UMP | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Gevelliñ

* Saint-Jean (Jerzenez)

## Pennadoù kar

* Ferrières,
* Heussé,
* Husson,
* Le Teilleul, kumun nevez,
* Sainte-Marie-du-Bois.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Arrêté portant création de la commune nouvelle de LE TEILLEUL
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ Addilennet goude krouidigezh ar gumun nevez:(fr)Véronique Künkel élue maire de la commune nouvelle », Ouest-France, 16 Genver 2016.
# Mayaed

Ar Vayaed a oa ur bobl amerindian eus Kreizamerika hag a voe en hec'h uhelañ etre ar bloavezhioù 250 ha 900.

## Istor ar Mayaed

Hervez an enklaskoù modern eo bet pouezus-bras roll ar maiz hag ar plant doñvaet all en istor ar Vayaed ha goude-se e diorroadur ar sevenadurezh maya. E Suamerika ar C'hreiz e veze debret maiz kalz war-dro 4200 vloaz a-raok hon oadvezh, hag e Yucatán e oa bet testeniekaet war-dro 4500 a-raok hon oadvezh, 3 600 vloaz zo. War-dro 2700 a-raok hon oadvezh e veze distrujet koadoù ha gounezet maiz dreist-holl. Liammet eo al liammoù kerentel ouzh ar sevenadurioù a-orin eus Norzhamerika gant o hengoun labour-douar ha keginañ (gounid ar maiz) er c'humunioù dreist-holl ar pobloù labourerien-douar war aod ar Reter. Ar Vayaed zo e-barzh hollad sevenadurel bras Mezoamerika, an Olmeked en o zouez, hag a zo ar pobl koshoc'h anavezet er rannvro, hag an Azteked, hag a zo unan eus ar re nevesañ.
N'eus ket bet biskoazh a « impalaeriezh maya » a c'haller keñveriañ gant an impalaeriezhioù aztek pe Inka diwezhatoc'h. Kenderc'hel a reas o sevenadurezh betek ar XVIvet kantved e hanternoz ledenez Yucatán. An darvoudoù pennañ eus ar sevenadurezh-se a oa ar skrivañ hieroglifek, an niverenniñ lec'hiadurioù (en diaz 20 gant ar 0), ar steredoniezh (deiziadurioù ha dibunadegoù) hag ar savouriezh (savadur piramidennoù ha temploù).

## Relijion

Krediñ a rae ar Vayaed e veze kelc'hiadoù krouiñ ha distruj an eil re gant ar re all. Liammet strizh e oa al lidoù hag al lidoù ouzh ar c’helc’hioù douarel ha douarel liesseurt-se. Roll ar beleg maya a oa kompren ar c'helc'hioù-se ha profediñ an amzerioù tremenet hag an amzer da zont. Daoust ma oa amzerioù diaes e oa ret ober aberzhioù evit sioulaat an doueed.
Evit heuliañ ar c'helc'hiadoù-mañ implijet e vezent gant meur a deiziadur : un deiziadur sakr, an hini pouezusañ hag a bade 260 devezh, anvet deiziadur Tzolk'in; unan all, a bade 365 devezh hag a oa diazezet war bloavezh an Heol hag anvet an deiziadur haab hag un deiziadur loarel.

## poblañs a-vremañ

E Mec'hiko emañ ar muiañ a Vaiaed a vremañ met bevañ a reont ivez e broioù Kreizamerika evel Belize, Guatemala ha lodennoù kornôg Honduras ha Salvador.
Komz reont ar yezh a vez graet « maya yucatek » anezhi gant an antropologourien. Met anveet eo gant ar re a gomz ar maya ar « Yucatecos » pe « maya » hepken. Komz a ra ivez ar yezherien maya ar spagnoleg evel eil yezh pe yezh bennañ.

## Levrlennadur

* (fr) Taladoire, Éric ha Courau, Jean-Pierre : Les Mayas, Éditions du Chêne, 2003, 240 pajenn (ISBN 9782842774554)
# Timbroù Tobago

Er Mor Karib emañ Tobago, tost-kenañ ouzh Trinidad, trevadenn Breizh-Veur ivez betek 1962.
Timbroù ar Rouantelezh-Unanet a voe implijet war an enezenn e 1856-1857, kachedet e oant gant ur siell A14, met erlerc’hiet goude ar bloavezhioù-se gant re dTrinidad.
E-pad ur prantad-amzer berr (1879-1897) e oa bet moullet timbroù gant an alc’hwez TOBAGO (ha n'eo ket Tobaco a c'heller lenn dre fazi). Ar rummad embannet e 1879 a ginnige deomp poltred ar rouanez Victoria a oa timbroù kemedel anezho e gwirionez. Ur rummad heñvel, nemet gant ar meneg TOBAGO POSTAGE a voe savet e 1888. Adembannet eo bet ar rummad-se teir gwech betek 1897, gant livioù disheñvel, talvoudoù-gwerzh nevez, dreistmoullet a-wechoù.
E 1888 e voe fiziet merañ an enezenn e melestradurezh trevadenn Trinidad, hag e deroù an XXvet kantved e teuas er-maez timbroù dindan anv Trinidad ha Tobago.

## Liamm diavaez

Timbroù gant kached Tobago

## Pennad kar

* Timbroù Trinidad
# Ojibweg

Ur yezh aljek eus is-skourr eus ar yezhoù ojibwek eo an ojibweg (ᐊᓂᔑᓈᐯᒧᐎᓐ Anishinaabemowin LFE: [ənɪʃɪnaːbeːmoɰɪn]), komzet gant 55.000 den en holl e Manitoba, Ontario ha Kebek e Kanada (45.000 den) hag e Minnesota, Wisconsin ha Michigan er Stadoù-Unanet (10.000 den).

### Rannyezhoù

* Algonkeg
* Tchipeweg
* Ojibweg ar gwalarn
* Ojibweg ar c'hreiz
* Ojibweg ar reter
* Ojibweg ar c'hornôg
* Ojibweg Severn
* Odawaeg (Ottawa)

## Gwelet ivez

* Silabenneg Yezhoù Genidik Kanada
* Yezhoù aljek
* Yezhoù algonkek ar c'hreiz

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Pearl Buck

Pearl Sydenstricher Buck, ananavezet el lennegezh evel Pearl Buck, ganet d'ar 26 a viz Mezheven 1899 en Hillsboro (Virginia) (SUA) hag aet d'an anaon d'ar 6 a viz Meurzh 1973 e Danby e Vermont (SUA), a oa ur romantourez hag un danevellourez amerikan, loreet gant Priz Nobel al lennegezh e 1938.

## Oberennoù skrivet
### Romantoù

* East Wind:West Wind (1930)
* The Good Earth (1931)
* Sons (1932)
* The Mother (1933)
* A House Divided (1935)
* The House of Earth (1935)
** Sons (1933)
** A House Divided (1935)
* This Proud Heart (1938)
* The Patriot (1939)
* Other Gods (1940)
* China Sky (1941)
* Dragon Seed (1942)
* The Promise (1943)
* The Townsman (1945) -- as John Sedges
* Portrait of a Marriage (1945)
* Pavilion of Women (1946)
* The Angry Wife (1947) -- as John Sedges
* Peony (1948)
* The Big Wave (1948)
* A Long Love (1949) -- as John Sedges
* God's Men (1951)
* The Hidden Flower (1952)
* Come, My Beloved (1953)
* Voices in the House (1953) -- as John Sedges
* Imperial Woman (1956)
* Letter from Peking (1957)
* Command the Morning (1959)
* Satan Never Sleeps (1962)
* The Living Reed (1963)
* Death in the Castle (1965)
* The Time Is Noon (1966)
* Matthew, Mark, Luke and John (1967)
* The New Year (1968)
* The Three Daughters of Madame Liang (1969)
* Mandala (1970)
* The Goddess Abides (1972)
* All Under Heaven (1973)
* The Rainbow (1974)

### Buhezskridoù

* The Exile (1936)
* Fighting Angel (1936)

### Emvuheziadurioù

* My Several Worlds (1954)
* A Bridge For Passing (1962)

### Non-fiction

* Of Men and Women (1941)
* How It Happens: Talk about the German People, 1914-1933, with Erna Pustau (1947)
* The Child Who Never Grew (1950)
* My Several Worlds (1954)
* For Spacious Skies (1966)
* The People of Japan (1966)
* The Kennedy Women (1970)
* China as I See It (1970)
* The Story Bible (1971)
* Pearl S. Buck's Oriental Cookbook (1972)

### Danevelloù

* The First Wife and Other Stories (1933)
* Today and Forever: Stories of China (1941)
* Twenty-Seven Stories (1943)
* Far and Near: Stories of Japan, China, and America (1949)
* Fourteen Stories (1961)
* Hearts Come Home and Other Stories (1962)
* Stories of China (1964)
* Escape at Midnight and Other Stories (1964)
* The Good Deed and Other Stories of Asia, Past and Present (1969)
* Once Upon a Christmas (1972)
* East and West Stories (1975)
* Secrets of the Heart: Stories (1976)
* The Lovers and Other Stories (1977)
* Mrs. Stoner and the Sea and Other Stories (1978)
* The Woman Who Was Changed and Other Stories (1979)
* The Good Deed (1969)

## Diwar-benn Pearl Buck

* e brezhoneg:
** Vefa de Bellaing, Ar beder flac'h roet dezho Priz Nobel al Lennegezh, Al Liamm, niverenn 122, Mae-Mezheven 1967

## Liammoù diavaez

* Biblioweb Ur bajennad (e saozneg)
* Bibliopoche: he holl levrrioù e stumm sakod
(e galleg)
# Penmaen Dewi

Penmaen Dewi (St David's Head e saozneg) zo ur c'hab e mervent Kembre, e Sir Benfro. Lakaat a reer ar beg-douar-se da vezañ bevenn su Mor Iwerzhon.
Tost eo da gêr Tyddewi ha merkañ a ra ivez bevenn su Bae Ceredigion. Er c'hreisteiz d'ar beg-douar emañ traezhenn Porth Mawr ha, pelloc'h, Ynys Dewi. Pelloc'h c'hoazh emañ Bae Sain Ffraid. Perc'hennet eo ar beg-douar hag an douaroù tro-dro gant an National Trust.
Un toullad aspadennoù a ziskouez e oa annezet al lec'h pell-pell zo : rivinoù ur c'hreñvlec'h eus Oadvezh an Houarn, roudoù parkeier eus an Neolitik, taol-vaen Coetan Arthur.

## Notennoù

* ↑ C.Michael Hogan. 2011. Irish Sea. eds P.Saundry & C.Cleveland. encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington DC
* ↑ Proceedings of the Prehistoric Society, Volume 67, 2001

## Liammoù diavaez

* Walk 2057 - St. David’s Head & Carn Llidi
* Coetan Arthur
* Skeudennoù eus Penmaen Dewi e geograph.org.uk
# Salford

Un distrig ha kêr deuet da vezañ er pleustr ur Velestradurezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Manchester-Veur e 1986, eo Salford.

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel kêr Salford
# Sark

Sark (saozneg: Sark; galleg: Sercq; sarkeg: Sèr) a zo un enezenn e Mor Breizh. Emañ e-touez an Inizi Angl-ha-Normand. 550 den a oa o chom en enez vihan-mañ e 2002, 5.5 km² dezhi. Difennet eo ouzh ar c’hirri. Traktourien ha marc’hoù-houarn a vez implijet gant an dud. Parlamant an enezenn zo ennañ 52 ezel.
a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Tremen d'an demokratelezh

Kregiñ a reas Sark da zisavelañ e reizhiad gladdalc'hel d'ar 4 a viz Gouere 2007 evit mont diouzh Kendivizad Europa war Gwirioù Mab-den. Ret eo lâret eo deuet ar vreudeur Sir David ha Sir Frederick Barclay, pec'henned pinvidik-mor an Daily Telegraph, da vezañ perc'henned nevez an enezennig Brecqhou (prenet 2,3 million a lurioù e 1993) hag ar reizhiad gladdalc'hel ne glotfe ket a-feson gant o aferioù.
Al lod brasañ eus ar vodadenn a c'hall bezañ dilennet e 2009 Izili breujoù an enez a savas a-du evit ur gambr gant 30 ezel, en o zouez 28 dilennet. Asantet e voe d'ar c'hempenadur lezenniñ d'an 9 a viz Ebrel 2008 gant ar C'huzul Prevez An dilennadegoù kentañ zo bet e miz Kerzu 2008 hag ar gambr nevez en em vodas e miz Genver 2009$^,$$^,$.

## Lennegezh

D'ar 6 a viz Mezheven 1919 e voe embannet al lodenn gentañ eus ar romant polis L'Île aux trente cercueils gant Maurice Leblanc er gazetenn c'hallek Le Journal. Ennañ e c'haller gwelout un dresadenn eus an enezenn faltaziek « Sarek » hag a denn kalz da hini Sark, ur wech eilpennet.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ After 450 years, feudal outpost votes for democracy, pellskrid Associated Press reprise dans USA Today, .
* ↑ Democratic Revolution, The Economist, 14 Gouere – 20 Gouere, 2007
* ↑ Sark democracy plans are approved, BBC News Online, 9 Ebrel 2008
* ↑ A Revolution Not Televised, Time.com, 17 Genver, 2008
* ↑ After 443 years, Sark gets democracy, The Bugle, Episode 13, January 2008.
* ↑ Sark agrees switch to democracy, BBC News Online, 22 C'hwevrer 2008
# Trafford

Un distrig deuet da vezañ er pleustr ur Velestradurezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Manchester-Veur e 1986, eo Trafford.

## Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel Distrig Trafford
# Sainte-Marguerite (Manche)

Sainte-Marguerite :
| Bro | Normandi |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Coutances |
| Kanton | Bréhal |
| Maer Amzer gefridi | |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | {{Roadennou/Kemennad faziek : oberier / dic'hortoz./kumuniou|Kemennad faziek : oberier mod dic'hortoz.}} ann. ([[{{Roadennou/Kemennad faziek : oberier / dic'hortoz./kumuniou|deiziad}}]]) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | km² |
| kemmañ |
Sainte-Margueritte pe Sainte-Marguerite-près-la-Mer pe Sainte-Marguerite-sur-Mer a oa ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Bréhal hag e Distrig Coutances. Staget e voe ouzh kumun Bricqueville-sur-Mer e 1793.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Sainte Marguerite, rivinet.

## Emdroadur ar boblañs

* 258 annezad e 1793.

## Pennadoù kar

* Bricqueville-sur-Mer.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS