OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Avrou

Avrieux :
| Enkerzh Avrou o tont eus Modane ha pointe de Longe Côte (3104 m) en drektalenn. ||
| Anv arpitanek | Avrou |
| Bro | Savoia |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Savoie |
| Arondisamant | Saint-Jean-de-Maurienne |
| Kanton | Modane |
| Kod kumun | 73026 |
| Kod post | 73500 |
| Maer Amzer gefridi | Jean-Marc Buttard 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Haute Maurienne Vanoise |
| Lec'hienn web | avrieux.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 389 ann. (2020) |
| Stankter | 10 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 1094 m — brasañ 3506 m |
| Gorread | 37,85 km² |
| kemmañ |
Avrou en arpitaneg (Avrieux e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus Savoia, e departamant ar Savoie, er rannvro c'hall Auvergne-Rhône-Alpes.

## Douaroniezh

Emañ kêriadenn Avrou e traoñienn Moriena, war ribl an Arc, 5 kilometr er biz da v-Modane. Tostig-tost alese emañ park broadel ar Vanoise.

## Istor

Mervel a reas an impalaer Karl Voal eno d'ar 6 a viz Here 877. O tistreiñ eus Italia en doa kavet repu en Avrou (« Brios » d'ar mare-se).
E 1805 e voe krouet ur post evit linenn pellskriver Chappe Pariz — Milano.

## Politikerezh

Roll ar vaered :
| Maread | Anv | Strollad |
| 1989 – 1995 | Roland Fiandino | DVD |
| 1995 – 2001 | Chantal Grenat | DVG |
| Meurzh 2001 – Meurzh 2014 | Antoine Pla | UMP |
| Meurzh 2014 – - | Jean-Marc Buttard | |

## Gevelliñ

* Piedicavallo (Italia).

## Armerzh

Un aveadur 5 c'hwezerezh a zo evit studiañ emzalc'h aerodinamikel aerlistri a bep seurt (kirri-nij, fuc'helloù...). Ar c'hwezerezh vrasañ a voe savet gant an Nazied en Aostria, kenkizet gant ar C'hallaoued goude ar brezel hag staliet en Avrou.
Emañ kreizenn ski La Norma en tu all d'an Arc.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz-parrez dediet da Sant Thomas Becket
* Chapel Itron-Varia an Erc'h
* Chapel Sant Benead
* Chapel Santez-Anna
* Chapel Sant-Roch
* Chapel an Dreinded santel
* Lamm-dour ar Saint-Benoit
* Kastel Avrou, aet da get
* Kreñvig Marie-Thérèse
* rummet Natura 2000 eo nec'h ar gumun, evit he flant dreist-holl
* Enkerzh Su kêriadenn Avrou, e park ar Vanoise.
* Gwel eus ar gêriadenn ha ar c'hreñlec'h Vittorio Emanuele.
* Ul lodenn eus c'hwezerezh Ofis vroadel studiadennoù hag imbourc'h an aeregor.
* Lamm-dour Saint-Benoit e norzh Avrou.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Gemellaggio di Avrieux con Piedicavallo, lec'hienn kumun Piedicavallo l www.piedicavallo.com
* ↑ https://web.archive.org/web/20100602054447/http://www.ltf-sas.com/upload/File/DUP/LTFDUPCh7To7f.pdf

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn an ti-kêr
# Besti flokkurinn

Besti flokkurinn (islandeg a dalvez ar strollad gwellañ) a zo ur strollad politikel islandat bet krouet e 2009 gant Jón Gnarr.
Jón Gnarr eo a zo krouer ha prezidant ar strollad, hag en e benn e voe ivez da vare dilennadeg 2010. Gant izili ar strollad e voe embannet e savent o strollad d'ober goap ouzh ar strolladoù politikel all. E-touez kinnigoù diazez ar strollad e kaver :
* Paouez gant ar breinadurezh
* Kevatalded
* Demokratelezh wirion
* Beajoù karr-boutin digoust evit ar studierien hag ar re baour
* emgavioù digoust gant dantourien evit ar vugale hag ar re baour
* Neuiñ ha serviedennoù digoust evit an holl
* Reiñ muioc'h a bouez d'ar maouezed ha d'ar re gozh

## Dilennadeg 2010

Ar strollad a ginnigas danvez-dileuridi evit ar wech kentañ da-geñver dilennadeg Reykjavík e 2010. Kinnig a rae, e-touez traoù all, servidennoù digoust en holl boulloù-neuiñ ar gêr, un arzh gwenn e zoo ar gêr, ur park-dudi Disneyland e Vatnsmýri (aerborzh Reykjavík) ha tamm dramm ebet ken en Althing a-benn 2020. Trec'h e voe gant 34,7% (6 dileuriad diwar 15) eus ar mouezhioù (Strollad ar frankiz a dapas kaout 33,6%). Jón Gnarr eo a vo lakaet da vaer, goude un emglve gant an Emglev sokial-demokrat.$^,$$^,$

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://web.archive.org/web/20100530062728/http://www.ravingravens.com/blog/2010/05/icelandic-politics-just-a-bad-joke.html |Icelandic Politics - Just a Bad Joke?Raving Ravens
* 1 2 http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/10194757.stm%7Ctitle=Best Party wins polls in Iceland's Reykjavik, BBC, 30 a viz Mae 2010
* ↑ http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2010/05/17/besti_flokkurinn_staerstur_i_reykjavik/ Besti flokkurinn stærstur í Reykjavík|date=17 a viz Mae 2010 Morgunblaðið
* ↑ https://web.archive.org/web/20100507131605/http://www.kosning.is/sveitarstjornarkosningar Kosningavefur Dómsmálaráðuneytisins Icelandic Ministry of Justice

## Liammoù diavaez

* 'The Best' party aims to cause upset in Iceland local elections e lec'hienn The Telegraph
* Iceland's Ire Helps Comic's Campaign Take Fire
* BBC Best Party wins polls in Iceland's Reykjavik e lec'hienn BBC
# Cydweli

Cydweli (Kidwelly e saozneg) zo ur gêr gozh eus kreisteiz Kembre, e Sir Gaerfyrddin. Emañ en aber an div stêr Gwendraeth, ar Gwendraeth Fach hag ar Gwendraeth Fawr. Poblet eo Cydweli gant 3 523 a dud (e 2011).
Kastell Cydweli a voe savet war-dro ar bloavezh 1100, gant un aotrou norman, evel ar c'hestell all savet dre ar vro da ziazezañ galloud an alouberien-se. E 1136 e voe ar briñsez Gwenllian, c'hoar Owain Gwynedd, o ren un armead Kembreiz da stourm ouzh an Normaned e Cydweli. Trec'het e voe arme Gwenllian, prizoniet e voe ar briñsez ha dibennet da c'houde, war urzh Maurice de Londres, penn an Normaned.
Tremen a reas Gerallt Gymro dre Gydweli e-pad e Veaj dre Gembre e 1188.
Kreskiñ kalz a reas Cydweli e-pad an Dispac'h Greantel. Labouradegoù brikez ha staen a oa eno. Roudoù eus an amzer-se a weler hiziv e Mirdi Greantel Cydweli.

## Tud

Ar c'hoarier rugbi brudet Ray Gravell a oa genidik eus Mynydd-y-garreg, ur gêriadenn tost da Gydweli.

## Liammoù diavaez

* Kuzul-kêr Cydweli (cy) (en)
* Kidwelly Industrial Museum (en)
# Devezh Etrebroadel ar Yoga

Disklêriet e voe devezh an 21 a viz Mezheven Devezh Etrebroadel ar Yoga gant Bodadeg Veur Aozadur ar Broadoù Unanet d'an 11 a viz Kerzu 2014 Ar Yoga a zo ur pleustr eus ar c'horf hag ar spered a gaver e orin en India ouzhpenn 6000 vloaz 'zo. Unaniñ ar c'horf hag ar spered eo e bal..
Disklêriadur an devezh-se a oa deuet goude galv Ministr kentañ India Narendra Modi da geñver Bodadeg Veur Aozadur ar Broadoù Unanet d'ar 27 a viz Gwengolo evit degemer an 21 a viz Mezheven evel Devezh Etrebroadel ar Yoga$^,$$^,$$^,$ ma lavaras :
   « Ar yoga zo ur prof dibriz a-berzh hengoun India. Enkorfañ a ra unaniezh ar c'horf hag ar spered ; ar preder hag an ober ; an dalc'h hag ar sevenidigezh ; an emglev etre mab-den hag an natur ; un hentenn hollek evit ar yec'hed hag an hevoud. N'eo ket ur bleustradenn met bez' eo kentoc'h dizoleiñ skiant an unaniezh ennoc'h hoc'h-unan, ar bed hag an natur. Dre cheñch hon doare-bevañ hag hon emskiant e c'hell sikour ac'hanomp da dalañ ouzh cheñchamantoù an hin. Strivomp da gas degemer un Devezh Etrebroadel ar Yoga da benn. »
O kinnig an 21 a viz Mezheven, hag a zo ar goursav-heol, da Zevezh Etrebroadel ar Yoga e lavaras Narendra Modi ez eo an deiziad-se an devezh hirañ eus ar bloaz en hantervoul norzh, ha bez' en deus ur ster dibar e kalz a lec'hioù er bed.
Diouzh savboent ar yoga e verk ar goursav-heol an tremen da dakṣiṇāyaṇa. Anvet eo al loargann kentañ goude ar goursav-heol Guru Pūrṇimā.
Govind Gurbani Yog Guru, Besprezidant Rajasthan Swasthya Yog Parisad Jaipur India en doa embannet e vefe hanter-kant mil den o pleustriñ ar yoga e Rajasthan d'an 21 a viz Mezheven.

## Lidañ Devezh Etrebroadel ar Yoga

War-dro 40000 den gant Ministr Kentañ India Narendra Modi hag un niver bras a uhelidi o doa graet 21 asana (stummoù yoga) e-pad 35 munutenn evit lidañ kentañ Devezh Etrebroadel ar Yoga e Rajpath e New Delhi d'an 21 a viz Mezheven 2015. Lidet e voe an deiz gouestlet d'ar yoga gant milionoù a dud dre ar bed.

## Daveennoù ha notennoù

* ↑ (en) UN Declared 21st June as International Day of Yoga
* ↑ (en) What is International Yoga Day? (Petra eo Devezh Etrebroadel ar Yoga ?)
* ↑ (en) UN should adopt an International Yoga Day: Modi (An ABU a rankfe degemer Devezh Etrebroadel ar Yoga : Modi)
* ↑ (en) India leader proposes International Yoga Day (Penn India a ginnig Devezh Etrebroadel ar Yoga)
* ↑ (en) PM Modi asks world leaders to adopt International Yoga Day (Goulenn a ra ar Ministr Kentañ Modi gant pennoù ar bed degemer Devezh Etrebroadel ar Yoga)
* ↑ (en) Narendra Modi asks world leaders to adopt International Yoga Day (Narendra Modi a c'houlenn gant pennoù ar bed degemer Devezh Etrebroadel ar Yoga)
* ↑ (en) Modi calls for Yoga Day in US General Assembly
* ↑ (en) UN declares June 21 as 'International Day of Yoga'
* ↑ (en) Massive turnout

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (en) Lec'hienn Devezh etrebroadel ar Yoga
* (en) Tresadenn vev diwar-benn Devezh Etrebroadel ar Yoga
# Enez Chiloé

Grande de Chiloé eo an enezenn vrasañ eus Enezeg Chiloé, e Rannvro Los Lagos, e su Chile ; 180 km hed ha 50 km led zo dezhi, 9 000 km² zo dindani.
* Isla Grande de Chiloé.
* Tiez war bilochoù e Castro, Chiloé.

## Liamm diavaez

* (en) Chiloé, or: The disasters of Salmonopoly
# Feur-emglev Frankfurt (1871)

Feur-emglev Frankfurt a voe sinet d'an 10 a viz Mae 1871 e Frankfurt am Main, etre Bro-C'hall ha Prusia, da lakaat fin d'ar brezel etre an div vro.
Dre ar feur-emglev-se e oa :
* lakaet ur vevenn nevez etre ar Republik C'hall hag an Impalaeriezh alaman, ha lezet gant Alamagn Elzas, war-bouez tolead Belfort hag ul lodenn eus Loren (departamantoù Moselle ha Meurthe).
* roet gwir da dud ar rannvro Elzas-Loren, krouet evel-se, da choaz etre chom er gêr ha bezañ Alamaned pe kuitaat o c'hêr ha chom Frañsizien.
* lakaet Bro-C'hall da baeañ un digoll 5 miliard a lurioù da Alamagn, dindan pemp bloaz.
* anavezet Gwilherm Iañ da impalaer Alamagn.
Renket e oa bet ivez distro ar brizonidi d'ar gêr, en daou du, hag ar c'henwerzh etre an div vro.
Renet e voe ar c'haozeadennoù evit sevel ar feur-emglev-se, gant Adolphe Thiers, en anv ar gouarnamant gall, hag Otto von Bismarck, kañseller Prusia. Boulc'het e voent e dibenn miz C'hwevrer 1871 ha klozet gant ar sinadur d'an 10 a viz Mae eus ar bloavezh-se.
A-raok ar 1añ a viz Here 1872 o doa tud Elzas ha Loren d'ober o choaz etre an div stad. Diwar ar 1 628 000 a dud a oa o chom er rannvro en amzer-hont, e voe war-dro 160 000 o lavaret e felle dezho chom Frañsizien met ne voe nemet 50 000 o kuitaat o c'hêr da vat da vont da Vro-C'hall.
Mezhus e voe kavet ar feur-emglev-se gant kalz politikerien c'hall ha betek ar Brezel-bed Kentañ e voe lod anezho oc'h embann o dije o digoll.

## Notennoù

* ↑ Chercheurs d'Optants des Départements d'Alsace et de Moselle
# Gaillimh

Gaillimh (distaget: ˈɡalʲɪvʲ] en iwerzhoneg) a zo ur gêr vras eus kornaoueg Iwerzhon, e proviñs Connacht hag e kontelezh Gaillimh, war an aod, anvet Galway e saozneg (distaget:). C'hwec'hvet brasañ kêr Iwerzhon eo, gant 75 529 a dud o chom e kêr, ha 76 778 ma konter an trowardroioù (2011).

## Lennegezh

Meneget eo ar gêr en danevell Ar Follez Yaouank bet skrivet gant Fant Rozeg (Meavenn), hag anvet Galliv, hervez doare-skrivañ ar brezhoneg.

## Liammoù etrebroadel

Gevellet eo Gaillimh gant ar c'hêrioù-mañ:
| Bro | Kêr | abaoe |
| Breizh | an Oriant | 1975 |
| Stadoù-Unanet | St. Louis | 1977 |
| Stadoù-Unanet | Seattle | 1986 |
| Bro-Saoz | Bradford | 1999 |
| Stadoù-Unanet | Cambridge | 1994 |
| Stadoù-Unanet | Chicago | 1997 |
| Danmark | Aalborg | 1997 |
| Stadoù-Unanet | Milwaukee | 2001 |

### Liammoù mignoniezh

| Bro | Kêr | abaoe |
| Sina | Qingdao | 1999 |
| Zeland-Nevez | Auckland | 2002 |
| Kanada | Moncton | 2002 |
| Bro-Skos | Sruighlea | 2012 |
| Stadoù-Unanet | Menio Park | 2013 |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (ga) (en) Kuzul-kêr Gaillimh
* Lec'hienn diwar-benn istor Gaillimh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Lec'hienn kêr
# Georges Bataille

Georges Bataille, bet ganet d'an 10 a viz Gwengolo 1897 e Billom ( Puy-de-Dôme, Bro-C'hall) ha marvet d'an 8 a viz Gouere 1962 e Pariz, a oa ur skrivagnour gall.

## Oberennoù

* Les Monnaies des grands Mogols, Paris, J. Florange éditeur, s. d. (1927).
* Histoire de l'œil, 1928 (sinet Lord Auch).
* L'Anus solaire, 1931.
* Sacrifices, (année inconnue, entre 1922 et 1940)
* Madame Edwarda, 1937 (sinet Pierre Angélique).
* L'Expérience intérieure, 1943.
* Le Petit (sinet Louis Trente), 1943.
* Le Coupable, 1943.
* La Part maudite, 1949.
* L'Abbé C., 1950.
* La Peinture préhistorique. Lascaux, ou la Naissance de l'art, 1955.
* Le Bleu du ciel, 1957 (écrit en 1935).
* L'Érotisme, 1957.
* La Littérature et le Mal, 1957.
* Les Larmes d'Éros, 1961 (où est notamment évoqué le supplice du lingchi ou "cent morceaux"; les informations sur l'origine des photographies, et le degré d'authenticité de leur interprétation sont sujets à caution.
* L'Impossible, 1962 (première parution en 1947 sous le titre La haine de la poésie)
* Ma mère, 1966 (posthume et inachevé).
* Le Mort, Jean-Jacques Pauvert Éditeur, 1967
* Théorie de la religion, Texte établi et présenté par Thadée Klossowski, Tel Gallimard, 1973.
* Œuvres complètes. Paris, Gallimard, XII volumes, 1970-1988.
* Romans et récits. Préface de Denis Hollier. Édition publiée sous la direction de Jean-François Louette. Gallimard, "Bibliothèque de la Pléiade", 2004.
* L'Archangélique et autres poèmes. Gallimard, NRF/Poésies, 2008.
* Le Souverain, Fata Morgana, 2010

## Notennoù

* ↑ Les réponses érotiques de l’art préhistorique : un éclairage bataillien
* ↑ Bataille et le supplicié chinois : erreurs sur la personne
# Abati Fulda

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Abati Fulda (Kloster Fulda en alamaneg ; Abbatia Fuldensis e latin) a oa un abati katolik savet e 744 gant Sturmius (Sant Sturm) , un diskibl da sant Bonifas, nepell diouzh Kassel en hanternoz Alamagn.

## Istor

Sturmius a lakaas e pleustr reolennoù abati Monte Cassino eno. E 751 e teuas a-benn Bonifas da gaout ur brient a-berzh ar pab Zakarias evit lakaat an abati war-eeun dindan galloud eskob Roma, da lâret eo ar pab. Bonifas a voe beziet e Fulda e 754 ha diwar neuze e voe desachet e-leizh a dud hag a zeue da birc'hirinañ di. Dont a reas abati Fulda da vezañ ul lec'h a-bouez a-fed deskadurezh ha gouiziegezh hag ul levraoueg pourvezet-mat a oa eno. Adalek an {{XIIvet kantved]] ec'h eas he galloud war zigreskiñ avat.
Adal 1221 e oa ur briñselezh (Fürstabtei Fulda) hag adal 1752 un eskopti (Fürstbistum Fulda),en-dro da Fulda, a zo e Hessen hiriv.

## Notennoù

* ↑ Ur manac'h saoz anvet Wynfreth e oa sant Bonifas (Credition, Devon, ~675 – Fryslân , 754).
# Timbroù Armenia

Armenia zo ur vro enezennet ha menezek lec'hiet e Kaokaz ar Su, etre Europa hag Azia.
Bet eo bro ar C’haokaz dindan beli Tsared Rusia betek ma tarzh an Dispac'h bolchevik e 1917 hag ec’h embann kreisteiz ar vro e frankiz dindan anv “Republik dizalc’h Kaokaz”. Ne bad ket ar Stad yaouank avat, rak e 1918 e tiwan teir Stad emren : Armenia, Azerbaidjan ha Jorjia. Dizemglev a sav etre ar republikoù nevez kement hag ez int aloubet gant an Arme Ruz e 1921. Dre urzh ar gouarnamant bolchevik int bodet en-dro dindan anv “Kevredad Treuzkaokaz” ha degemeret en Unaniezh Soviedel e miz Kerzu 1922.
Timbroù rusian 1918 dreistmoulet « K 60 K » zo bet implijet en Armenia da gentañ (1919), a-raok na vefe moulet e liv du pe glas-mouk al lizherenn Հ sparlet, da lavaret eo berradur “Republik Armenia”.
Dav eo gortoz 1920 evit gwelout an timbroù kentañ engravet, treset gant Archak Fetvajian hag o skeudennaouiñ arouezioù ar vro nevez-dieub : an erer, ar menez Ararat, ur vaouez azezet o nezañ. Hervez reolennoù Unvaniezh Postoù ar Bed e c’heller lenn anv ar vro e lizherennoù latin koulz hag e lizherennoù armeniek (ՀԱՅԱՍՏԱՆՒ).
Pa teu da vezañ ur “Republik Sokialour Kevredek Soviedel”, Armenia a embann un toullad rummadoù timbroù gant menegoù e yezh ar vro nemetken. Arouezioù ar falz hag ar morzhol, pe hini ar steredenn, zo splann war an holl dimbroù pe dost, ha dre lenn al lizherennoù ՌՈՒԲԼՒ e kompreno an dud ez eus kaoz eus Armenia.
Timbroù ar Republik Treuzkaokazek a vo implijet e 1923. Timbroù rusian pe armenian int, dreistmoulet gant ur steredenn, en he c’hreiz al lizherennoù З С Ф С Р a dalv kement ha “Republik Sokialour Kevredek Soviedel Treuzkaokazek” e rusianeg. Ur rummad gouestlet d’ar menez Ararat ha da puñsoù tir-eoul a vo embannet e 1923.
Etre 1924 ha miz Du 1991 emañ Armenia unan eus Republikoù an Unaniezh Soviedel ha timbroù ar Stad-se a vez implijet. Timbroù zo gouestlet da savadurioù pe da dudennoù Armenia : ur strollad armenianed (e 1933, en ur rummad diwar-benn pobloù an Unvaniezh), ardamez Armenia (e 1947), 30vet deiz-ha-bloaz ar Republik (e 1950), deiz-ha-bloaz marv ar skrivagner K. Abovian (e 1956), al livour G. Bachindjaguiane (1957), Erevan (1958), gizioù Armenia (1961), 1600vet deiz-ha-bloaz ganedigezh ar skrivagner Mesrop Machtotzhag ar barzh Saïate Nova (1962), ar barzh Manouk Abjegian (1965), an dispac’hour S. Chaoumian (1968.
E 1991 eo dismantret Stad an Unaniezh Soviedel. Melestradurezh Armenia a embann timbroù evit ar vro diwar-vremañ.
* Timbr Armenia – 1998
* Timbr Armenia – 2005

## Liammoù diavaez

* (en) Lec’hienn ar velestradurezh
* Chomlec’h : Namakanish 22 Saryan Str., 9th floor, Yerevan (Republic of Armenia)

## Pennad kar

* Timbroù RSKS Treuzkaokazek
# Timbroù Kirgizstan

Emañ Republik Kirgizstan e kreiz Azia. Ur Republik eus an Unvaniezh Soviedel eo bet, dindan an anv Kirgizia, a-raok ma vefe torret e liammoù gant Moskou e 1991.
Betek ar bloaz-se ez eus bet implijet eno timbroù an Unvaniezh Soviedel. Un darn anezho zo gouestltet d’ar Republik azian, da skouer e 1951 (25vet deiz-ha-bloaz Kirgizia), e 1957 (40vet deiz-ha-bloaz Dispac’h miz Here 1917), e 1960 (an dispac’hour M. Frounze), e 1962 (ar barzh Togolok Moldo), e 1963 (kantved ar stagidigezh), e 1968 (menezioù)…
Kirgizstan a embann bezañ dizalc’h e miz Eost 1991, met an timbroù kentañ a vo lakaet e gwerzh e miz C’hwevrer 1992.
Gant lizherennoù kirilleg ha latin war ur dro eo skrivet anv ar vro war bep timbr, nemet ne vez ket doujet ouzh a reolenn-se gant ar velestradurezh dalc’hmat, an anv Kirgizstan o vezañ pe e latin pe e kirilleg nemetken a-wechoù.
E miz Ebrel ha miz Even 1993 ez eus bet lakaet er-maez timbroù rusian soulgarget gant un dalvoudegezh e roubl, hag e miz Eost timbroù e moneiz ar Stad (tyiyn).
Melestradurezh Kirgizstan he deus ranket taliñ ouzh an embann timbroù faos, savet gant embregerezhioù prevez evit abegoù kenwerzhel hepken. An dastumerion a ranko diwall ouzh o frenadennoù neuze…

## Liammoù diavaez

* Roll an timbroù faos dindan anv Kirgizstan Notices of illegal issues
* Lec’hienn ar velestradurezh
* Chomlec’h : State enterprise Kyrgyz stamp
* 42, St. Isanova, Bishkek 720017 Kyrghyz Republic
* Posteloù : kyrgyzmarka@netmail.kg - kgstamps@elcat.kg

## Pennad kar

* Timbroù Unvaniezh Soviedel
# Timbroù Turkmenistan

Republik Turkmenistan (Turkmenistan Respublikasy e turkmeneg) zo ur vro en Azia ar C'hreiz.
Dindan dalc’h Impalaeriezh Rusia eo chomet Turkmenistan e-pad kantvedoù a-raok bezañ unan eus republikoù an Unvaniezh Soviedel, dindan an anvioù "Republik Sokialour Soviedel Emren Turkestan" e 1918 ha "Republik Sokialour Soviedel Turkmenistan" e 1924.
Embannet e voe timbroù kentañ Turkmenistan d'ar 26 a viz Ebrel 1992, c’hwec’h miz goude bezañ embannet dizalc’hiezh ar vro. Timbroù an Unvaniezh Soviedel a veze implijet e Turkmenistan a-raok.
An holl obererezhioù postel a vez kaset da benn gant an Turkmenpochta (anv ar velestradurezh), perc'hennet gant ar Stad hag a zo dindan evezh Ministrerezh ar Pellgehenterezh. Ar gouarnamant turkmen a zalc'h ur c'hontrol strizh war ar c'hemennadennoù dre bostel.
Er c'hontrol d'ar republikoù soviedel kozh all, ne reas ket Turkmenistan gant timbroù soviedel dreistmoullet evit bastañ d'e ezhommoù post goude an dizalc'hiezh, daoust ma kaver un toullad menegoù dreistmoullet war timbroù Turkmenistan e 1992 ha 1993.

## Pennad kar

* Timbroù Unvaniezh Soviedel
# Timbroù Kazac'hstan

Ur rann eus Unaniezh Soviedel e oa Kazac’hstan betek ma tarzh ar Republik krouet e 1917 hag ec’h embann ar vro azian-se he frankiz e miz Kerzu 1991, a-unvouezh gant un toullad broioù nann-rusian.
Skrivagnerien, skiantourien, savadurioù pe gweledvaoù Kazac’hstan zo bet danvez un toullad timbroù eus an Unaniezh Soviedel, a-hed an XXvet kantved : dilennadegoù ar Sovied-Meur (ardamezioù ar Republik) e 1947, 30vet deiz-ha-bloaz ar Republik (opera Alma-Ata ha sez ar Sovied-Meur) e 1950, 40vet deiz-ha-bloaz Dispac’h Miz Here 1917, pe e 1958 gant ar rummad gouestlet da gêrbennoù an Unaniezh Soviedel (Alma-Ata).
N’eus ket bet kollet amzer evit lakaat war droad servijoù ar post. War an timbr kentañ, embannet d’an 23 a viz Meurzh 1992, e tizoloer skeudenn liesliv gwiskamant ur brezelour kozh, kavet e-barzh kern Issyk e 1969. Timbroù an Unaniezh Soviedel soulgarget zo anavezet, hogen n’int ket priziet gant Klub Timbrawouriezh Alma, rak douetañs zo e oant bet moullet evit marc’had an dastumerien hepken. An timbroù-se ne oant ket e gwerzh er burevioù-post ar vro ha ne glot ket an dalvoudegezh-gwerzh merket gant feurioù ar prantad-amzer.
D’ar 24 a viz Genver 1993 e teu er-maez ur rummad pemp timbr, ha pevar anezho a ginnig tresadenn un deltenn hengounel ("yourt") hag un egorlestr (evit reiñ da soñj e kreizenn Baikonour), gant un timbr a briz 50 roubl evit anavezout banniel Kazac’hstan.
Moneiz ar vro zo cheñchet e dibenn 1993 : tijn e lec’h tenge. An timbroù kozh, dezho un dalvoudegezh e roubl ha kopek, zo gwerzhet evel ma vefent skrivet er moneiz nevez. Adembannet e vo tresadenn ar yourt hag an egorlestr gant ur priz skrivet e moneiz nevez adalek miz Gouere 1994.
Aotrouniezh postel Kazac’hstan zo bet fur a-walc’h evit lakaat e gwerzh 30-40 timbr ar bloaz. Un tamm mat anezho zo gouestlet d’an egor.

## Liamm diavaez

* (kk)(ru) Melestradurezh postoù Kazac’hstan

## Pennad kar

* Timbroù Unvaniezh Soviedel
# Timbroù RSKS Treuzkaokazek

Emañ an Treuzkaokaz etre ar Mor Du ha Mor Kaspia, e hanternoz Iran ha Turkia. Rannet eo ar vro venezek-se gant Stadoù Armenia, Azerbaidjan ha Jorjia.
D’an 29 a viz Kerzu 1922 eo degemeret en Unvaniezh Soviedel broioù Kaokaz ar Su, dindan an anv a Republik Sokialour Kevredek Soviedel Treuzkaokazek, war-bouez un tamm mat eus tiriad Armenia hag a gouezh etre daouarn Turkia. Berrbad e vo avat, rak e 1936 e vo rannet ar rannvro e teir lodenn a yelo d’ober Republikoù Sokialour Jorjia, Armenia hag Azerbaidjan.
Krog eo ar Republik Treuzkaokazek da embann timbroù e 1923. Timbroù Rusia pe Armenia int, dreistmoullet gant ur steredenn, en he c’hreiz al lizherennoù З С Ф С Р a dalv kement ha "Republik Sokialour Kevredek Soviedel Treuzkaokazek” e rusianeg. Ur rummad gouestlet d’ar menez Ararat ha d’ar puñsoù tir-eoul a vo embannet e 1923, gant ur dalvoudegezh-werzh e roubl pe e Kopek-aour. An timbr diwezhañ zo dreistmoullet gant « 700 000 РУБ ».
Timbroù an Unvaniezh Soviedel a vo implijet adalek 1924 betek ma vo dizalc’h republikoù ar C’haokaz.

## Pennadoù kar

* Timbroù Unvaniezh Soviedel
* Timbroù Jorjia
* Timbroù Azerbaidjan
* Timbroù Armenia
# Dreistelezh stadunanat

An Dreistelezh stadunanat (saozneg: American exceptionalism) a vez graet eus ur gredenn a embann ez eo Stadoù-Unanet Amerika disheñvel, dibar ha skouerius evit ar broioù all. Difennerien ar gredenn-se a embann ez eo talvoudegezhioù, sistem politikel, ha diorroadur istorel SUA reoù dibar en istor Mab-Den, alies gant ar soñj eo aotreet ha tonket da gaout ur perzh a bouez er bed ha kement-mañ en un doare evurus evit an holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ https://foreignpolicy.com/2011/10/11/the-myth-of-american-exceptionalism/
# Drill instructor

Un drill instructor ("kelenner embregañ") zo un ofiser eus ul lu pe ur poliser kefridiet gant gourdoniñ ar soudarded, dreist-holl an nevezianted. Disheñvel e c'hell bezañ palioù ar gelennerien-se hervez ar broioù. En United States Armed Forces e vezont kefridiet gant gourdoniñ ar soudarded nevez e-pad ar stummadur diazez nemetken.

## Kelennerien soudard brudet

* R. Lee Ermey, ar serjant Hartman er film Full Metal Jacket : ur gwir c'hourdonet eus an USMC eo, deuet da vezañ un aktour o c'hoari rolloù drill instructors.