# Pleuzal

Pleuzal :
| Ar c'hastell. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Ploëzal |
| Bro istorel | Bro-Dreger |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Gwengamp |
| Kanton | Pontrev(betek 2015) Bear(abaoe 2015) |
| Kod kumun | 22204 |
| Kod post | 22260 |
| Maer Amzer gefridi | Guy Connan (UMP) 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Gwengamp |
| Lec'hienn Web | http://www.ploezal.fr/ |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 222 ann. (2020) |
| Stankter | 47 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 43′ 02″ Norzh 3° 12′ 06″ Kornôg / 48.7172222222222, -3.2016666666667 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 78 m bihanañ 2 m — brasañ 94 m |
| Gorread | 26,24 km² |
| Pleuzal ||
| kemmañ |
Pleuzal a zo ur gumun eus Breizh e Treger, e kanton Bear e departamant Aodoù-an-Arvor.

## Douaroniezh

* War lez kleiz aber an Trev emañ Pleuzal. Lez kleiz aber an Trev a zo bet enrollet d'ar 25 a viz C'hwevrer 1964.
* Kumunioù amezek : Hengoad; Planiel; Plourivoù; Kemper-Gwezenneg; Pontrev; Sant-Kleve; Ploueg-Pontrev; Peurid-ar-Roc'h.

## Anv

* Pol Potier de Courcy (1846) : Plouëzal (dindan ardamezioù Bahaly)
* Erwan Vallerie (1995) : Ploisal, 1284; Ploysal, Ploisaul, 1294; Ployhal, Ploysal, 1330; Ploesal, 1440, 1516, 1592; Plouzal, 1630; Ploüezal, 1731
* Bernard Tanguy : Ploisal, Ploisaul, 1294; Ploysal, Ploihal; 1330; Ploesal, 1461.
Talvoudegezh : diwar *Sal = kastell; pe diwar Saul, anv den diouzh ar Bibl. B. Tanguy n'en eus ket taolet pled hag emañ Pleuzal war un hent roman eus Runan da Bleuvihan, (dre ar Manac'hti, etre Hengoad ha Planiel), ar pezh e zisplegfe ar wrizienn latin *sal = lojeiz war un hent roman (aet da saozneg Hall, hag e Breizh en anvioù lec'hioù evel Ar Sal, Kersalioù)

## Istor
### Kent 1790

J.B Ogée (1780) : Ploezal : ouzh 1 lev 1/2 su-gevred Landreger, e eskopti; 28 lev 1/3 diouzh Roazhon, hag 1 lev 1/2 diouzh Pontrev, e eil-dileuriadurezh. Diouzh beli Lannuon amañ ar barrez, 3200 anezad (communiants) enni, en ur gontañ ar re Pontrev, e drev. ---------
* 1394 : kastell ar Roc'h-Ugu a zo tapet gant konestabl a Glison.
* 29 Mae 1451 : Aotrou Ar Roc'h-Ugu ha Koad-Meur a zo savet bannielour (*) gant dug a Vreizh Pêr II.
* 9 Here 1746 : sakret eo chapel Sant-Tudi (hirie diskaret)

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 119 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,16 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe unan anezhe d’an 20 a viz Eost 1914 e Paliseul e Belgia, un dragon eus ar 24vet Rujumant Dragoned.

#### Brezel diabarzh Rusia

* Mervel a reas ur martolod eus ar gumun en Arc'hangelsk d'an 21 a viz Mae 1919.

#### Eil Brezel-bed

* 2 Mae 1944 : harzet eo 16 den eus Pleuzal gant an Alamanted.
* 10 Mae 1944 : ur strouezheg a zo savet e koad Kerprigent.
* Kemeret e voe 2 500 Lur en ti-post, gant izili eus ar Rezistañs moarvat, d’ an 3 a viz Even 1944, hervez danevell sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg.
* 7 Gouere 1944 : taget eo ar strouezheg gant an Alamanted. Meur a zen a zo lazhet. Tamolodiñ a ra ar re all etrezek Landeberon. Ur monumant a zo bet savet e 1945, e Ti-Nu, lec'h ar strouezheg.
* Mervel a reas seitek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.
* 3 Here 1965 : digoret eo Kastell ar Roc'h-Ugu, goude bet kempennet gant an Departamant.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Tosenn Ribourden (Oad an arem).
* Tosennoù Pont ar Vouden, ar Wern, Ti an Aod Don (Krennamzer uhel).
* Tresadenn La Messelière.
* Kastell ar Roc'h-Ugu.
* Maner Kerello (XVI$^{vet}$).
* Kroaz al Lezlec'h (penn kentañ XVI$^{vet}$).
* Kroaz Keriel (fin XVI$^{vet}$).
* Maner Kermarker (fin XVI$^{vet}$ - penn kentañ XVII$^{vet}$), enrollet 29 Kerzu 1927. Hirie aet da di-feurm.
* Maner Feunteun-Gaer (penn-kentañ XVII$^{vet}$).
* Kastell Kericuff (penn-kentañ XVII$^{vet}$).
* Maner ar Wern (XVII$^{vet}$) en e boull.
* Chapel Sant Ke (XVII$^{vet}$).
* Chapel Sant Yann (XVII$^{vet}$). En stad dister e 1990.
* Ti Prad-Lann (XVII$^{vet}$).
* Chapel Sant-Pêr ha Sant-Paol (1734), en stad dister e 1990.
* Kroaz Kernevez (XVIII$^{vet}$).
* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Pêr.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost$^,$.
* Monumant ar Rezistanted FTPF, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

### Deskadurezh

* Stourm zo bet evit digeriñ un hentad divyezhek er gumun met ur skol divyezhek kentañ (skol bublik) zo bet digoret e 2009.
* E distro-skol 2024 e oa 30 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (39% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Tud

* Yann Kadeg, oberour an Trajedien sacr, embannet er XVII$^{vet}$ kantved, a oa ur beleg genidik eus Pleuzal.
* Ifig-Mari Gallou, Pleuzal , 11.Gouere 1853 / In Du 1930. Maer Pleuzal, 1900-1919, kannad, 1921-1928;
* Ifig-Mari-Aleksandr Herve, Pleuzal, 14 Gouere 1883 / 24 Mae 1941. Maer Pleuzal, 1925; prezidant Kuzul arondisamant Gwengamp; kannad, 1936-1942. Touiñ a reas ouzh Marichal Petain.
* Ifig Herri, Pleuzal, 31 Meurzh 1899 / 8 Meurzh 1970. Maer Pleuzal. Bet dilennet an 21 Here 1945 hag an 2 Mezheven 1946 ouzh bodadenn-guzuliañ, ha goude, e Kerzu 1946, ezel ouzh Kuzul ar Republik

### Ardamezeg ar familhoù

| d'Acigné, baroned ar Roc'h-Ugu | En erminoù e dreustell zivouedet en gul karget gant teir flourdilizenn en aour. Sturienn : Neque terrent monstra |
| de Bahaly, aotrounez Kerlivod Olier, soudard, en eus heuliet Richarz Breizh e Bro-C'hall er bloaz 1419 (PPC) | En gul e groaz goñchek en aour |

## Levrlennadur

* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 1846/1862/2011/2014
* (fr)Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
* (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Pajenn Pleuzal war lec'hienn Pontrev Kumuniezh
* (br)Pleuzal war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. Ar Men. 1992.
* ↑ (fr)Jean-Baptiste Ogée : Dictionnaire de Bretagne; 1780.
* ↑ (fr)Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes. Département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990.
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Éric Rondel, En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944, pajenn 277, Dastumadenn Guerres et Conflits, Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ (fr)pennad Ouest-France
* ↑ (br)Distro-skol ar c’helenn divyezhek
* ↑ (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. 1890