OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Vogalenn nann-silabennek

Er yezhoniezh e vez implijet an termen vogalenn nann-silabennek (saoz.: non-syllabic vowel) evit komz eus ur sonenn vogalennheñvel ha n'eo ket kraoñell ur silabenn pe ur mora, da lâret eo n'eo ket rann bouezusañ ar silabenn.
E yezhoù zo, en o zoues ar japaneg ha meur a yezh polinzek, e rank pep elfenn vogalennek talvzout d'ur silabenn pe d'ur mora a-bezh.
E meur a yezh all, avat, en o zouez ar brezhoneg, e kaver meur a diftongenn.
Alies e vez treuzskrivet sonennoù vogalennek nann-silabennek evel ma vefe kensonennoù dre dostaat anezhe hepmuiken, da skouer:
    laou [law] (hervez patromoù distagadur brezhoneg Bro-Leon)
Koulskoude, a-drugarez da dielfennadurioù fonetikel bet kaset da-benn e ouezer eo nebeutoc'h live strizhadur an elfennoù-se kavet e dibenn ur silabenn evit al live strizhadur a glotfe gant ur sonenn dre dostaat rik, da skouer:
    war [war]
elfennoù vogalennek eo kentoc'h an elfennoù a gaver da dibenn un diftongenn neuze keit ha m'eo kensonennel natur ur sonenn dre dostaat ha neuze e rankfer gallout ober an diforc'h etreze, da lârete eo n'eo ket reizh skrivañ gant ar memes arouezennoù [w] ha [j] sonennoù disheñvel o natur.
Ouzhpenn-se ez eus yezhoù implijet gante heuliadoù diftongennel disheñvel [ao] ~ [au] ha n'haller ket ober gant ar hvelep arouezenn <w> evit o zreuskrivañ o-daou. Evit ober an diforc'h etre degouezhioù a -seurt-se e vez implijet gant al lizherenneg fonetikel etrebroadel ar sin diakritek ispisial [ ̯] skrivet dindan ur vogalenn evit diswel eo nann-vogalennek hag eevels-e e c'heller spisaat ivez live digoradur ur vogalenn nann-silabennek resis kentoc'h evit ober gant an hevelep arouezenn atav, da skouer: [bei̯] e lec'h [bej].
E spagnoleg (d.s. bacalao, almohada) hag en italianeg (ciao,Edoardo) e kaver un [o] nann-silabennek, disheñvel perzh ar vogalenn nann-silabennek-se diouzh an elfenn hantervogalennek diwezhañ e dibenn an diftongenn [au] ha disheñvel eo an diftongenn italianek e Pao.lo diouzh an diftongenn bortugalek e Pau.lo.

## Gwelit ivez:

* Vogalenn
* Hantervogalenn
* Kensonenn silabennek
# Xibe

Ksibe :
| Anvioù arall: Sibe, Sibo, Xibo ||
| Poblañs | 188,000 |
| Rannvroioù gant poblañsoù pouezus | Xinjiang, Liaoning, Jilin, Sina |
| Yezh | Xibeg |
| Relijion | Chamaniegezh |
| Pobloù tost | Mandchouiz |
Ar Xibeed (Sinaeg, 錫伯 Xībó) a zo unan eus ar 56 minorelezh anavezet gant gouarnamant Republik Pobl Sina. E biz Sina e vevont, hag e proviñs Xinjiang.
E Mandchouria edont o chom da gentañ, e traoniennoù an Nonni hag an Songhua. Unan eus an nav fobl trec’het gant Nurhaci en Emgann Gure (1593) e oant. Gwizion ar Vongoled Korchin e oant, zoken goude ma oant-int aet da sujedoù an dierniezh Qing.
E darempred gant ar Qinged e antreas ar Xibeed pa grogas ar re-mañ da vrezeliñ ouzh Rusia. Pourvezioù a roent d’ar Qinged hag e 1692 ez ejont da wizion wir an impalaer, asambles gant an Daured, hag ar C’huwalcaed. E-barzh ar Eizh Banniel e voe enframmet ar Xibeed ha lakaet da wareziñ Qiqihar ha kêrioù arall e Mandchouria.
Da Durkestan ar Reter o kasas an impalaer Qianlong e 1764 da zifenn an harz nevez.
Kredin a ra ar Xibeed ez int diskennidi ar Xianbeied.

## Yezh

Ksibeed biz Sina a gomz mandarineg. E Xinjiang e komz diskennidi ar soudarded kaset gant at Qinged ur yezh dost a-walc’h ouzh ar mandchourieg. He skrivan a reont gant un eilstumm eus ar skriptur vandchouek
# Yezh aktivel damsemantikel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen yezh aktivel damsemantikel pe yezh aktivel amgemm (saoz.: split-S language) evit komz eus an doare yezh aktivel-stadel kavet an aliesañ ma vez isrannet an holl verboù tranzitivel hervez ma vez merket an arguzenn bennañ evel graer an ober (da lâret eo pa vez kaset da benn a-ratozh gantañ) pe evel ar gouzañver (pa vez kaset da benn en desped dezhañ).
Un abeg semantikel don ez eus neuze evit renkañ ur verb en rummad-mañ'r-rummad met rummadoù amgemm int kentoc'h evit tennañ war-eeun d'ar fed ma c'hell an hevelep ober bezañ kaset da benn a-ratozh-kaer pe get en degouezh-mañ'n-degouezh.
En ur yezh evel-hen, da skouer, ar verb "lonkañ" a vefe merket evel ur verb kaset da-benn a-drugarez da volontez ar graer, merket gant an troad agentivel (renet warnañ gant ar graer) daoust ha ma c'hell ar rener en degouezh-mañ'n-degouezh lonkañ a-ratozh-kaer pe get.

## Gwelit ivez:

* Yezh aktivel peursemantikel
# Yezh aktivel peursemantikel

Er yezhoniezh e vez implijet an termen yezh aktivel peursemantikel pe yezh aktivel kemm-digemm (saoz.: fluid-S language) evit komz eus un doare yezh aktivel-stadel ma c'hell kemmañ a degouezh da degouezh merkadur resis arguzenn bennañ pep verboù tranzitivel, pe evel graer an ober (da lâret eo pa vez kaset da benn a-ratozh gantañ) pe evel ar gouzañver (pa vez kaset da benn en desped dezhañ abalamour da abgeoù semantikel-rik.
An hini a gomz an hini eo a zo kiriek da dibab pe verkadur a glota ar gwellañ gant ar ver-mañ'r-verb e pep degouezh.
En ur yezh evel-hen, da skouer, ar verb "lonkañ" a vefe merket gant an troad agentivel (renet warnañ gant ar graer)) en degouezhioù ma vez kaset da-benn an ober a-ratozh-kaer ha gant an troad patientivel (renet warnañ gant ar gouzañver) en degouezhioù all.

## Gwelit ivez:

* Yezh aktivel damsemantikel
# Yezh orin

Implijet e vez an termen yezh orin (saoz. source language) gant studioù an treiñ evit komz eus ar yezh implijet en ur skrid ma vez savet un droidigezh diwarnañ, da skouer pa droer an Divina Commedia e brezhoneg diwar an italianeg e talvez an italianeg da yezh orin.
Yezh termen a vez graet eus ar yezh implijet evit sevel ar skrid troet.
Ne rank ket bezañ disheñvel avat ar yezh termen diouzh ar yezh orin rak troidigezhioù enyezhel (saoz. intralinguistic translations) a c'heller sevel koulz ha troidigezhioù etreyezhel (saoz. interlinguistic translations), da skouer evit arbennigourion/ezed zo ez eo enyezhel an droidigezhioù kaset da-benn e galizeg diwar ar portugaleg pe un droidigezh savet e saozneg Breizh-veur diwar un destenn orin bet skrivet e saozneg ar Stadoù-Unanet pe c'hoazh un droidigezh e brezhoneg unvan savet diwar un destenn orin e rannyezh Bro-Dreger.

## Gwelit ivez:

* Treiñ ha troidigezh
* Yezh termen
# Yezh-to

Ur yezh-to (e alamaneg : Dachsprache), diwar ur meizad bet savelet gant Heinz Kloss e 1967, a zo ur seurtad yezhel a dalvez da yezh skoueriek evit meur a rannyezh.
Da skouer, an alamaneg unvan a dalvez da yezh-to evit an holl rannyezhoù alamanek a gaver e Suis.
Un doare yezh-to eo ar brezhoneg lennegel a-vremañ dre ma'z eus anezhañ ur yezh unvan diliamm diouzh ur rannyezh lec'hel resis hag a c'hell bezañ implijet gant an holl vrezhonegerion/ezed dre skrid pe dre gomz tra ma c'hell bezañ implijet gante ivez doareoù yezh disheñvel a-walc'h an eil re diouzh ar re all dre gomz.
Evit Heinz Kloss e pourchas ur yezh diwar danzen un "doenn" (e alamaneg : Dach) d’ar seurtadoù en he dalc’h, ha "rannyezhoù didoenn" eo ar seurtadoù nann-skoueriek hep skouer. Implijet en deus an termen "yezhoù c’hoar rannyezhekaet tost" evit ar seurtadoù toet gant ur seurtad skoueriek ez int liammet a-dost gante hep ma c’hellfe o yezherien en em gompren kenetreze, evel an alamaneg izel e-keñver an alamaneg skoueriek, okitaneg ha kreoleg Haiti e-keñver ar galleg skoueriek, hag ar sardeg e-keñver an italianeg skoueriek.
Muljačić en deus degaset an termen yezh-to (alamaneg : Dachsprache) evit ur seurtad a dalvez da yezh skoueriek evit rannyezhoù disheñvel. War ur didorrenn yezhel e vefe ar rannyezhoù-se peurvuiañ, met ken disheñvel e c'hellfe bezañ ar rannyezhoù-se an eil diouzh eben ma ne c'hell ket an dud o c'homz en em gompren kenetreze.

## Levrlennadur

* Ammon, Ulrich (2004), "Standard Variety", in Wiegand, Herbert Ernst, Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society, vol. 1 (2$^l$ emb.), Berlin: deGruyter, pp. 273–283, ISBN 978-3-11-014189-4.
* Kloss, Heinz (1967), "'Abstand languages' and 'ausbau languages'", Anthropological Linguistics, 9 (7): 29–41, JSTOR 30029461.
* Muljačić, Žarko (1993), "Standardization in Romance", in Posner, Rebecca; Green, John N., Bilingualism and Linguistic conflict in Romance, Trends in Romance Linguistics and Philology, 5, pp. 77–116, ISBN 978-3-11-011724-0.

## Gwelit ivez

* Yezh Abstand
* Yezh Ausbau

## Notennoù

* ↑ Ammon 2004, p. 280.
* ↑ Kloss 1967, pp. 34-38.
* ↑ Muljačić 1993, p. 95.
# Yezhoù Bae Geelvink

Ur skourr eus ar yezhoù papouek eo yezhoù Bae Geelvink komzet en Papoua ar C'hornaoueg.
Isrannet e vez ar yezhoù er skourr-mañ evel-henn:
* Yezhoù yawek
* Yezhoù reter Bae Geelvink
* Yezhoù al lennoù hag ar c'hompezennoù

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
# Yezhoù biouek-madarek A

Un is-skourr eus yezhoù biouek-madarek eo ar yezhoù biouek-madarek A, ennañ 65 yezh komzet e Nigeria ha Kameroun:
Isrannet e vez c'hoazh an is-skourr-mañ evel-hen:
* A.1
* A.2
* A.3
* A.4
* A.5
* A.6
* A.7
* A.8

## Gwelet ivez

* Yezhoù afrez-aziatek
* Yezhoù tchadek
* Yezhoù biouek-madarek
# Yezhoù biouek-madarek B

Un isskourr eus yezhoù biouek-madarek eo ar yezhoù biouek-madarek B, ennañ 13 yezh komzet e Tchad ha Kameroun:
Isrannet e vez c'hoazh an isskourr-mañ evel-henn:
* B.1
* B.2

## Gwelet ivez

* Yezhoù afrez-aziatek
* Yezhoù biouek-madarek
# Yezhoù biouek-madarek B.1

Un is-skourr eus yezhoù biouek-madarek B eo ar yezhoù biouek-madarek B.1, ennañ 10 yezh komzet e Tchad ha Kameroun ha Nigeria:
* Yezhoù boudoumek (buduma)
** Boudoumeg
* Yezhoù djinek (jina)
** Djineg
** Madjereg
* Yezhoù kotokoek (kotoko)
** Afadeg
** Lagwaneg
** Msereg
** Mpadeg
** Maslameg
** Malgbeeg
* Djilbeg

## Gwelet ivez

* Yezhoù afrez-aziatek
* Yezhoù biouek-madarek
# Yezhoù c'halc'hek-bouryatek

Un is-skourr eus ar yezhoù oiratek-c'halc'hek eo yezhoù c'halc'hek-bouryatek, ennañ 5 yezh komzet e Mongolia, Sina ha Rusia (Azia).
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù er skourr-mañ:
* Yezhoù bouriateg
* Yezhoù mongolek rik

## Gwelet ivez

* Yezhoù mongolek ar reter
* Yezhoù mongolek oiratek-c'halc'hek
* Yezhoù altaek
# Yezhoù evenkiek

Un is-skourr eus ar yezhoù toungousek an norzh eo ar yezhoù evenkiek, ennañ 2 yezh komzet e Sina:
* an evenkieg
* an orokeneg

## Gwelet ivez

* Yezhoù toungousek
# Yezhoù gongaek-gimodjanek

Un is-skourr eus yezhoù omotek an norzh eo ar yezhoù gongaek-gimodjanek (gonga-gimojan), ennañ 17 yezh komzet e Etiopia.
Isrannet e vez ar yezhoù en is-skourr-mañ evel hen:
* Yezhoù gongaek
* Yezhoù gimodjanek

## Gwelet ivez

* Yezhoù omotek
* Yezhoù afrez-aziatek
# Yezhoù gourek ar c'hreiz

Ur skourr eus ar yezhoù gourek eo yezhoù gourek ar c'hreiz, ennañ un hanter-kant a yezhoù bennaket.
Heñvel a-walc'h eo ar yezhoù er skourr-mañ ouzh ar yezhoù senoufoek.
Peurliesañ e vez isrannet yezhoù gourek ar c'hreiz e doau vloc'had pennañ evel-hen:

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
# Yezhoù jebelek

Ur skourr eus ar yezhoù nilez-saharek eo ar yezhoù jebelek.
Isrannet e vez ar yezhoù-mañ e doau vloc'had pennañ:
* Yezhoù jebelek ar reter (pe tabiek)
* Yezhoù bertek

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
# Yezhoù koukiek-tchinek

Un is-skourr eus ar yezhoù koukiek-tchinek-nagaek eo ar yezhoù koukiek-tchinek komzet en India, Myanmar ha Bangladesh.
Isrannet e vez ar yezhoù er skourr-mañ evel-hen:
* Yezhoù koukiek-tchinek ar c'hreiz
* Yezhoù koukiek-tchinek an norzh
* Yezhoù koukiek-tchinek ar su

## Gwelet ivez

* Yezhoù sinek-tibetek
# Yezhoù krechek

Un is-skourr eus yezhoù soudanek ar c'hreiz eo ar yezhoù krechek.
Setu rol ar yezhoù renket en is-skourr-mañ:
* Krecheg
* Adjeg

## Gwelet ivez

* Yezhoù soudanek ar c'hreiz
* Yezhoù nilez-saharek
# Yezhoù kwomtarek-baibaiek

Ur skourr eus Yezhoù papouek eo ar yezhoù kwomtarek-baibaiek.
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù er skourr-mañ :
* Pyoueg
* Yezhoù baibaiek
* Yezhoù kwomtarek

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
# Yezhoù mongolek ar reter

Un is-skourr eus ar yezhoù mongolek eo yezhoù mongolek ar reter, ennañ 12 yezh komzet e Sina, Mongolia ha Rusia (Azia hag Europa.
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù er skourr-mañ:
* Yezhoù dagourek
* Yezhoù mongourek
* Yezhoù oiratek-c'halc'hek

## Gwelet ivez

* Yezhoù mongolek
* Yezhoù altaek
# Yezhoù nyoek

Ur skourr eus ar yezhoù kwaek eo ar yezhoù nyoek (nyo) ennañ un 50 yezh bennaket komzet e Ghana dreist-holl hag ivez e su Aod an Olifant.
Isrenket e vez ar yezhoù er skourr-mañ evel-hen:
* Yezhoù akanek
** Gaeg
** Adangmeg
* Yezhoù anyiek
** Baoleg
* Yezhoù potouek-tanoek
** Gwangeg
** Logbaeg

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
# Yezhoù oiratek-c'halc'hek

Un is-skourr eus yezhoù mongolek ar reter eo yezhoù oiratek-c'halc'hek, ennañ 7 yezh komzet e Sina, Mongolia, Rusia (Azia hag Europa).
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù er skourr-mañ:
* Yezhoù c'halc'hek-bouryatek
* Yezhoù oiratek-kalmoukek-darc'hatek

## Gwelet ivez

* Yezhoù mongolek
* Yezhoù altaek
# Yezhoù oiratek-kalmoukek-darc'hatek

Un is-skourr eus ar yezhoù oiratek-c'halc'hek eo yezhoù oiratek-kalmoukek-darc'hatek, ennañ 2 yezh komzet e Mongolia ha Rusia (Europa):
* an darc'hateg
* ar c'halmoukeg-oirateg

## Gwelet ivez

* Yezhoù mongolek ar reter
* Yezhoù mongolekoiratek-c'halc'hek
* Yezhoù altaek
# Yezhoù tamachekek ar su

Un is-skourr eus yezhoù tamachekek eo yezhoù tamachekek ar su, ennañ teir yezh komzet e Mali hag e Niger:
* an tamachekeg
* an tamajekeg
* an tamajakeg

## Gwelet ivez

* Yezhoù afrez-aziatek
* Yezhoù berberek
# Yezhoù toungousek an norzh

Un is-skourr eus ar yezhoù altaek eo yezhoù toungousek an norzh, ennañ 4 yezh komzet e Sina ha Rusia (Azia).
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù er skourr-mañ:
* Yezhoù evenek
* Yezhoù evenkiek
* Yezhoù negidalek

## Gwelet ivez

* Yezhoù toungousek
# Yezhoù toungousek ar su

Un is-skourr eus ar yezhoù altaek eo yezhoù toungousek ar su, ennañ 8 yezh komzet e Sina ha Rusia (Azia).
Setu penaos e vez isrannet ar yezhoù er skourr-mañ:
* Yezhoù toungousek ar gevred
* Yezhoù toungousek ar mervent

## Gwelet ivez

* Yezhoù toungousek
# Yezhoù yawek

Un isskourr eus ar Yezhoù papouek eo ar yezhoù yawek komzet e Papoua ar C'hornaoueg, ennañ div yezh:
* Saweroueg
* Yaweg

## Gwelet ivez

* Yezhoù papouek
* Yezhoù bae Geelvink
# Zefyros

Zefyros (Ζέφυρος e henc'hresianeg) eo doue kuñv an avel Gornôg, unan a-douez an Anemoi (an Avelioù), e mojennoù Hellaz kozh. Mab e oa da Eos ha da Aiolos hag e vreudeur e oa Boreas (avel an Norzh), Euros (avel ar Reter) ha Notos (avel ar Su).
E gevatal roman e oa Favonius hag hemañ a oa mestr war ar plant hag ar bleuñv ouzhpenn.

## Mojennoù
### Zefyros ha C'hloris

Bevañ a rae Zefiros en ur c'hev e Thrakia (Bro-C'hres). Skrapat a reas an nimfenn C'hloris hag e roas dezhi beli war ar bleuñv. O mibien a oa anvet Karpos, Mopsos hag Ampyks.

### Zefyros hag Hyakinthos

Bez' e oa ur priñs e Sparta, ur c'hoant a zen, Hyakinthos e anv, hag a oa deuet da vezañ amourouz Apollon. Hini Zefyros e oa bet ivez hag hemañ a oa savet gwarizi ennañ. Pa oa Apollon hag e amourouz o vannañ kantennoù e c'hwezhas Zefyros un barrad-avel ken kreñv ma'z eas ur gantenn da stekiñ ouzh penn Hyakinthos hag hemañ a voe lazhet moust Diwar e wad e krouas Apollon ar blantenn anvet hyakinthos e gresianeg (louzaouenn ar goukoug).

### Zefyros ha Psyc'he

Pa oa Kupidon o klask karantez Psyc'he e voe kaset ar plac'h gant Zefyros betek kev Kupidon.

### Zefyros ha Podarge

Daou vab all, Balios ha Ksanthos, a voe ganet dezhañ gant an Harpienn Podarge.
# Šolta

Šolta (distaget [ˈʃɔːlta] e kroateg, Solta en italianeg) zo un enezenn e Kroatia, en arvor Dalmatia. Emañ er c’hornôg da enez Brač hag er reter da inizi Drvenik, hag er c’hreisteiz da gêr Split, war an douar-bras. En em ledañ a ra an enezenn war 58.98 km² hag annezet eo gant 1 479 a dud (e 2001).
Diazezet eo armerzh an enezenn war gounit gwiniegi, olivez, frouezh, pesketa hag an touristerezh. Rogač eo ar porzh brasañ ha Nečujam eo kreizenn an touristerezh.

## Notennoù

* ↑ Statistical yearbook for 2006 of the Central Bureau of Statistics of the Republic of Croatia
* ↑ Šolta on Kroatien-online.com
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Ŀl

Ul lizherenn latin ispisial eo ŀl (katalaneg: ela geminada) implijet gant ar c'hatalaneg evit skrivañ ar son kensonennel [l] pe [l:], iŀlegible “dilennus”, siŀlaba “silabenn”.
Implijet e vez evit gallout skrivañ daou l an eil war-lerc'h egile en ur ober an diforc'h gant al lizherenn ll implijet evit skrivañ ar son [λ].
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Ъ

Eizhvet lizherenn warn-ugent al lizherenneg kirillek eo Ъ, ъ (твёрдый знак, «sin kalet» e ruseg pe ер голям «yer bras» e bulgareg) hervez urzh al lizherenneg rusek.
Gwechall e veze implijet evit skrivañ ur son tost da schwa (<ŭ>) disheñvel diouzh hini al lizherenn ь pe “sin blot” (<ĭ>). Bremañ avat e talvez da verkañ ar palatzadur er yezhoù slavek dre vras, nemet e bulgareg ma kendalc'h da vezañ implijet evit skrivañ ur vogalenn greiz (/ɤ/ pe /ə/).
Ne vez ket implijet nag e serbeg nag e makedoneg met gwelet e vez ar roudoù bet laosket war he lerc'h e stumm al lizherennoù palatized њ ha љ.
Lizherennoù kirillek :
| А а | Б be | В ve | Г ge/he | Ґ ge (ukraineg) | Д de | Ђ dye | Ѓ gye | Е ye | Ё yo | Є ye ukrainek |
| Ж je | З ze | Ѕ dze | И i | І i ukrainek | Ї yi | Й i berr | Ј ye | К ka | Л el | Љ lye |
| М em | Н en | Њ nye | О o | П pe | Р er | С es | Т te | Ћ tshe | Ќ kje | У ou |
| Ў ou berr | Ф ef | Х c'ha | Ц tse | Ч tche | Џ dje | Ш cha | Щ shcha | Ъ yer | Ы yery | Ь yeri |
| | | | Э e | Ю you | Я ya | | | |
| Lizherennoù kirillek nann-slavek |||||||||||
| Ӏ palotchka | Ә schwa | Ғ ayn | Ҙ dhe | Ҡ qa | Қ qaf | Ң ng | Ө o barrennet | Ү ou eeun | Ұ ou eeun barrennet | Һ he |
| Lizherennoù kirillek kozh |||||||||||
| Ꙗ A gant iota | Ѥ E gant iota | Ѧ yous bihan | Ѫ yous bras | Ѩ yous bihan gant iota | Ѭ yous bras gant iota | Ѯ ksi | Ѱ psi | Ѳ fita | Ѵ ijitsa | Ѷ ijitsa okovy |
| | | | Ҁ koppa | Ѹ ouk | Ѡ omega | Ѿ ot | Ѣ yat | | |
# Ọ (lizherenn)

| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
* Porched ar yezhoù hag ar skriturioùAdkavit pennadoù Wikipedia a denn d'ar yezhoù.
* Ul lizherenn latin ispisial eo Ọ, ọ, da lâret eo un o gant ur pik dindanañ, implijet gant ar yorubaeg evit skrivañ ar son vogalennek [ɔ].
# C'hvarcheg

Ur yezh kaokazek ar biz eus skourr ar yezhoù didoek eo ar c'hvarcheg (khvarsh) komzet gant 1.000 den e Dagestan

## Gwelet ivez

* Yezhoù kaokazek
# Dargweg

Ur yezh kaokazek ar biz eus skourr ar yezhoù lakek-darvek eo an dargweg (dargva) komzet gant 227.302 den e douaroù-uhel kreiz Dagestan.

## Gwelet ivez

* Yezhoù kaokazek
# Dd (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo Dd, dd implijet gant ar c'hembraeg ma vez anvet edd, evit skrivañ ar son kensonennel [ð].
Renket e vez al lizherenn-mañ etre d hag e el lizherenneg kembraek.
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Dz

Kavet e vez an digram-se e lizherenneg an hungareg (e lec'h m'eo 7vet lizherenn al lizherenneg), e hini ar makedoneg (9vet lizherenn), hag e hini ar slovakeg.
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Dż

Kavet e vez an digram-se e lizherenneg ar poloneg.
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Cs (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo Cs, cs implijet gant an hungareg evit skrivañ ar son kensonennel /tʃ/.
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Ff (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo Ff, ff implijet gant ar c'hembraeg evit skrivañ ar son kensonennel [f], dre ma vez implijet al lizherenn f evit ober diouzh ar son [v].
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Fh (lizherenn)

Ul lizherenn latin ispisial eo Fh, fh, distaget mut, implijet gant an iwerzhoneg evit skrivañ kemmadur al lizherenn f, da skouer fíon (“gwin”) > fhíon /i:n/.

## Gwelet ivez

* Divc'hrafenn
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
# Gy (lizherenn)

Un divc'hrafenn latin eo Gy, gy implijet gant an hungareg evit skrivañ ar son kensonennel [ɟ].
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |