# Kaodan

Kaodan :
| An ti-kêr, 1957-1958. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Caudan |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | Lannarstêr |
| Kod kumun | 56036 |
| Kod post | 56850 |
| Maer Amzer gefridi | Fabrice Vély 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | An Oriant tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro an Oriant |
| Lec'hienn Web | http://www.caudan.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 7 091 ann. (2020) |
| Stankter | 166 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 48′ 41″ Norzh 3° 20′ 21″ Kornôg / 47.8114, -3.3392 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 52 m bihanañ 2 m — brasañ 84 m |
| Gorread | 42,63 km² |
| Kaodan ||
| kemmañ |
Kaodan a zo ur gumun eus Breizh e kanton Lannarstêr e departamant ar Mor-Bihan.

## Anv

* Erwan Vallerie ː Caudan, 1264, 1278, 1327, 1332, 1387; Cauden, 1411; Cauden, Caudan, Caudon, 1516; Codan, 1636
Gerdarzh

## Brezhoneg

* D'an 30 a viz Gwengolo 2010 e oa bet votet live 1 ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an distro-skol 2014 e oa bet digoret un hentad divyezhek er skol katolik Sant-Jozeb. 111 skoliad o doa lakaet o anv en hentad-se e 2024 (16,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Kaodan e kanton Pont-Skorf; e Bann Henbont e oa; miret ha brasaet e voe ar c'hanton e 1801 dindan anv Kanton Pont-Skorf ivez gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix; lakaet e voe Pont-Skorf en Arondisamant an Oriant e 1800$^,$.
* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar pevar beleg katolik eus ar gumun.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Lannarstêr

* 1909: tapet e voe ul lodenn eus kumun Kaodan evit krouiñ kumun Lannarstêr d'ar 26 a viz Meurzh.

#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 101 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavareteo 4,06 % eus he foblañs e 1911.
* Ur milour ag ar gumun a voe fuzuilhet d'an 23 a viz Even 1916 gant al Lu gall e Kalinova (Gres).

#### Eil Brezel-bed

* An iliz eus an XIX$^{vet}$ kantved, bet distrujet e miz Eost 1944.
* Monumant kodianidigezh Alamaned Sankenn an Oriant.
* Erruout a reas al lu SUAat e Kaodan d'ar 7 a viz Eost 1944. An Alamaned a dennas eus an Oriant gant kanolioù: distrujet e voe an iliz katolik hag ul lodenn vat eus ar vourc'h gante.
* C'hwec'h den nann-soudard eus Kaodan a voe fuzuilhet e Lannarstêr gant an Alamaned d'an 9 a viz Eost 1944; en hevelep devezh e voe fuzuilhet pevar den nann-soudard eus ar memes tiegezh (an tad, ar vamm hag an daou vab) e Kaodan.
* D'an 11 a viz Eost e teuas ur golonenn alaman betek ar vourc'h evit lakaat ar c'hloc'hdi da darzhañ.
* E Kaodan, da 4 eur goude merenn d'an 10 a viz Mae 1945, en em zaskoras ar jeneral Fahrmbacher, penn ar vilourion alaman o terc'hel Sankenn an Oriant, d'ar jeneral Kramer, penn an 66vet Rann-Arme Troadeion SUA, ha d'ar jeneral Borgnis-Desbordes, penn an 19vet Rann-Arme Troadeion Bro-C'hall$^,$.
* Mervel a reas unnek den abalamour d'ar brezel.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Lazhet e voe ur c’haporal eus ar gumun d'an 13 a viz Mae 1948 en un ambuskad etre Muong Lieu hag Yên Châu en Tonkin er Viêtnam.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar 15 a viz Mae 1958.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Ar chapel.
* Kalvar er vourc'h.
* Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol, 1960-1962.
* Chapel Intron-Varia an Erc'h.
* Ar c'halvar.
* Monumant kodianidigezh Alamaned Sankenn an Oriant.
* Monumant ar re varv.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| Du 1792 | 1815 | Julien Jaffray | | |
| 1815 | 1832 | Louis Le Ferrant | | |
| 1832 | 1834 | François Le Cren | | |
| 1834 | 1847 | Jacques François Le Bellec | anvet gant ar Roue e 1835, 1839 ha 1843 | |
| | 1853 | Louis Le Goff | | |
| 1854 | 1870 | Victor-Adolphe Bruyère | anvet gant an Impalaer | |
| 1871 | 1883 | Pierre Courtet | | |
| 1884 | 18.. | Joseph Guyomar | | |
| 18.. | 19.. | M. Kerdavid | | Kuzulier-departamant |
| | 1908 | Abel Graindorge | | |
| 1908 | 191. | M. Mouëlo | | |
| 1925 | 1965 | Louis Le Léannec | Tu-dehou | bet senedour ar Mor-Bihan adalek 1948 betek 1959, Kadoriad Kambr Labour-Douar ar Mor-Bihan |
| | | Jean Goulias | Tu-dehou | |
| 196. | 1977 | Jean Gaudin | Tu-dehou | |
| 1977 | 2001 | Joseph Le Ravallec | Tu-dehou | |
| 2001 | 2020 | Gérard Falquerho | Tu-dehou | |
| 2020 | → bremañ | Fabrice Vély | Tu-dehou | |

## Tud

* Benito Mussolini, dispac'hour italian, a zeuas betek Kaodan e 1906.

### Tud bet ganet eno

* Eugène Guegan (14 a viz Du 1888-23 a viz Even 1916), soudard breizhat bet fuzuilhet d'an 23 a viz Even 1916 gant al Lu gall e Kalinova (Gres) e-pad ar Brezel-bed kentañ.

### Ardamezeg ar familhoù

| de Baud Aotrounez Kermen | En glazur e zek hanochenn en aour, 4, 3, 2, 1 |

## Liammoù diavaez

* (br)Kaodan war lec'hienn Geobreizh

## Levrlennadur

* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (br)Distro-skol ar c’helenn divyezhek Kelenn
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 69
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Kaodan - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)André Maurey, Philippe Lapresle, Anne-Marie Pernel ha Claire Duval, Caudan-Lanester en Révolution (1789-1795), 1991, pajenn 78
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 14, 69 ha 159
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Ouest-France, d'al Lun 4 a viz Du 2013, pajennoù "An Oriant"
* ↑ (fr)René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajenn 213
* ↑ (fr)René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajennoù 211-212 ha 308-309
* ↑ (fr)Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 587
* ↑ (fr)René Le Guénic, Morbihan - Mémorial de la Résistance, 1998, pajenn 214
* ↑ (en)Kodianidigezh an Alamaned e Kaodan - Dielloù an US Army Signal Corps
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)[Le Télégramme]
* ↑ (fr)Ouest-France, d'al Lun 4 a viz Du 2013, pajennoù "An Oriant"