OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# San Diego (Kalifornia)

San Diego zo ur gêr lec'hiet e mervent stad Kalifornia e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 1 301 617 a annezidi e 2010. Penn-lec'h kontelezh San Diego eo ivez.

## Skeudennoù

* Moon Monster
* Belmont Park
* Keating Building

## Kêrioù gevellet

| Alcalá de Henares Spagn Campinas Brazil Cavite Filipinez Dinedin Bro-Skos Jalalabad Afghanistan Jeonju Republik Korea León Mec'hiko Perth Aostralia | Quanzhou Republik Pobl Sina Taichung Republik Sina Tema Ghana Tijuana Mec'hiko Vladivostok Rusia Varsovia Polonia Yantai Republik Pobl Sina Yokohama Japan |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# San Donaci

San Donaci zo ur gumun e proviñs Brindisi, e Puglia.
# San Donato

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
San Donato zo un anv-lec'h italianek ha spagnolek.

## Italia
### Kumunioù

* San Donato di Lecce
* San Donato di Ninea
* San Donato Val di Comino
* San Donato Milanese

## Nafarroa

* Sierra de San Donato, pe Beriain (menez).
# San Donato di Ninea

San Donato di Ninea a zo ur gumun eus Italia, e proviñs Cosenza, e rannvro Calabria.
# San Donà di Piave

San Donà di Piave zo ur gumun eus Italia, e meurgêr Venezia, e rannvro Veneto, tost da aber ar stêr Piave. E 2007 e oa 40.014 a dud o chom enni.

## Kumunioù tro-dro

En-dro dezhi emañ kumunioù Ceggia, Cessalto (TV), Eraclea, Fossalta di Piave, Jesolo, Musile di Piave, Noventa di Piave, Salgareda (TV) ha Torre di Mosto.
# San Didero

San Didero zo ur gumun italian, e meurgêr Torino ha rannvro Piemonte.
# San Donato Milanese

San Donato Milanese a zo ur gumun italian, e Meurgêr Milano.

## Liamm diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# San Marcos

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
San Marcos zo un anv-lec'h spagnolek diazezet diwar anv an avielour Sant Mark.

## Arc'hantina

* San Marcos Sierras, e Departamant Cruz del Eje, e Proviñs Córdoba (Arc'hantina).
* San Marcos Sud, e Departamant Unión.
* San Marcos, e Departamant Santa Victoria e Proviñs Salta.

## Chile

* Villa San Marcos, karter e Temuco.

## Costa Rica

* San Marcos de Tarrazú, ppennlec'h kanton Tarrazú, e proviñs San José.

## El Salvador

* San Marcos, kumun e departamant San Salvador.

## Guatemala

* San Marcos, departamant,
* San Marcos, kumun en departamant.

## Honduras

* San Marcos de Colón, e departamant Choluteca.
* San Marcos de la Sierra, e departamant Intibucá.
* San Marcos de Caiquín, e departamant Lempira.
* San Marcos
* San Marcos

## Kolombia

* San Marcos, e departamant Sucre.

## Spagn

* San Marcos

## Mec'hiko

* San Marcos, kumun e Guerrero.
* San Marcos, e Jalisco.
* San Marcos Arteaga, en Oaxaca.
* San Marcos Ixquitlán
* San Marcos Yachihuacaltepec, kêriadenn .

## Nicaragua

* San Marcos, ur gêr

## Perou

** San Marcos

## Stadoù-Unanet

* San Marcos, e Florida.
* San Marcos, e Kalifornia.
* San Marcos, e Texas.

## Savadurioù

* Catedral de San Marcos de Arica, iliz katolik en Arica, Chile.
* Castillo de San Marcos, en El Puerto de Santa María, Spagn.
* Jardín de San Marcos, en Firenze, Italia.
* Universidad Nacional Mayor de San Marcos, kentañ skol-veur Perou ha koshañ hini Amerika.

## A bep seurt

* Feria Nacional de San Marcos, en Aguascalientes
* San Marcos
* Fiesta taurina de San Marcos en Beas de Segura, Spagn.

## Pennadoù kar

* Marcos
* Iliz San Marcos

## Pennadoù kar

* San Marco
* Sant Mark
# San Marino (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
San Marino zo un anv italianek:
* anv meur a sant anvet Marino
* San Marino, republik vihan dizalc'h etre Emilia-Romagna hag ar Marche.
** anv kêr San Marino, kêr-benn ar republik-se.

## Lec'hioù all

* San Marino, kêr e Kalifornia, e SUA.
* San Marino, karter en Urbino, en Italia.

## Stêr

* Stêr San Marino, adstêr d'ar Marecchia a red dre Italia (Emilia-Romagna ha Marche) ha Republik San Marino.

## Sent

* San Marino diagon, diazezer ar Republik hag enoret d'an 3 a viz Gwengolo evel sant gant an Iliz katolik.
* San Marino eskob, enoret d'an 21 a viz Genver.
* San Marino, soudard merzheriet a-gevret gant ar senedour Asterio e 252 e Cesarea, lidet d'an 3 a viz Meurzh.
* San Marino merzher e Skitia (5 a viz Gouhere)
* San Marino, merzher en Africa (10 a viz Gouhere)
* San Marino, merzher en Cilicia, lidet d'an 8 viz Eost.
* San Marino, merzher en Roma en IIIde kantved, lidet d'ar 26 a viz Kerzu.

## Pennad kar

* Marino
# San Martino

San Martino zo anv meur a lec'h en Italia.

#### Kumunioù

* Adrara San Martino, e proviñs Bergamo
* Campo San Martino, e proviñs Padova
* Cazzago San Martino, e proviñs Brescia
* Monte San Martino, e proviñs Macerata
* San Martino di Castrozza, e Trentino
* San Martino al Tagliamento, e proviñs Pordenone
* San Martino Alfieri, e proviñs Asti
* San Martino Buon Albergo, e proviñs Verona
* San Martino Canavese, e proviñs Torino
* San Martino d'Agri, e proviñs Potenza
* San Martino dall'Argine, e proviñs Mantova
* San Martino del Lago, e proviñs Cremona
* San Martino di Finita, e proviñs Cosenza
* San Martino di Lupari, e proviñs Padova
* San Martino di Venezze, e proviñs Rovigo
* San Martino in Badia/St. Martin in Thurn, e proviñs Bolzano
* San Martino in Passiria/St. Martin in Passeier, e proviñs Bolzano
* San Martino in Pensilis, e proviñs Campobasso
* San Martino in Rio, e proviñs Reggio Emilia
* San Martino in Strada, e proviñs Lodi
* San Martino Sannita, e proviñs Benevento
* San Martino Siccomario, e proviñs Pavia
* San Martino sulla Marrucina, e proviñs Chieti
* San Martino Valle Caudina, e proviñs Avellino
* Fara San Martino, e proviñs Chieti.
# San Martino Canavese

San Martino Canavese (San Martin Canavèis pe San Martin hepmuiken e piemonteg) zo ur gumun eus Italia, e proviñs Torino, e rannvro Piemonte.
# San Marino

    Evit implijoù all, gwelet San Marino (disheñvelout).
Serenissima Repubblica di San Marino Republik Sederañ San Marino :
| Banniel San Marino Ardamezioù San Marino ||
| Sturienn vroadel: Libertas (latin: Frankiz) ||
| Yezh ofisiel | Italianeg |
| Kêr-benn | Città di San Marino |
| Kêr vrasañ | Serravalle |
| Kapitened ren | Filippo Tamagnini Geatano Troina |
| Gorread | 61,19 km² |
| Poblañs (2000) - Stankter | 27 336 a annezidi 533 annezad/km² |
| Dieubidigezh | 3 a viz Gwengolo, IV$^e$ kantved 301 |
| Moneiz | Euro (EUR) |
| Eur - Hañv (DST) | UTC +1 UTC +2 |
| Kan broadel | Inno Nazionale della Repubblica |
| Kod kenrouedad | .sm |
| Kod pellgomz | +378 |
San Marino, ent-ofisiel Republik San Marino (Repubblica di San Marino en italianeg) hag alies, ent-hir, Serenissima Repubblica di San Marino (Republik Sederañ San Marino), zo ur republik vihan enklozet en Italia, etre Emilia-Romagna ha Marche. An trede bihanañ stad en Europa eo, war-lerc'h ar Vatikan ha Monako, hag ar pempvet er bed war-lerc'h ar memes tri ha Nauru ha Tuvalu.
32 000 den zo o chom enni, 1 000 estren en o zouez, ha 5 000 Santmarinad zo o chom e-maez o bro.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* gwel war-eeun
# San Martino Alfieri

San Martino Alfieri zo ur gumun en Italia e proviñs Asti, e rannvro Piemonte. 683 abitanti zo enni o chom.
# San Martino Buon Albergo

San Martino Buon Albergo zo ur gumun en Italia, e proviñs Verona, e Veneto.
# San Marco libera lo schiavo

San Marco libera lo schiavo pe Il miracolo dello schiavo zo un eoullivadur war lien (415x541 cm) graet e 1548 gant al livour italian Tintoretto evit ar Scuola Grande di San Marco e Venezia. Hiriv emañ war wel er Gallerie dell'Accademia e Venezia.
Diskouez a ra an arzour un abadenn eus al Legenda Aurea gant Jacopo da Varazze.
Servijer un aotrou a Brovañs a oa bet kavet o pediñ ar sant, ha jahinet e voe abalamour da se. Gant ur mekanik e oa bet torret e eskern ha dallet.
En tu dehoù, e ruz, emañ an aotrou. En e led emañ ar sklav. Eus an neñv e tegouezh sant Mark, sant gwarezer Venezia ma voe dic'hloaz ar sklav hervez a veze kontet.
Entre 1548 ha 1563 e reas Tintoretto meur a livadur all diwar-benn buhez sant Mark.
# San Martin Unx

San Martin Unx , pe San Martín de Unx hervez ar spagnoleg ofisiel, zo ur gumun e kreisteiz Nafarroa, en Euskal Herria, e Merindad Olite.

## Poblañs

Kresk-digresk ar boblañs :
| 1996 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| 494 | 486 | 483 | 471 | 458 | 452 | 440 | 436 | 438 | 447 | 452 |
| Dihelloù: San Martin Unx hag Instituto de estadística de Navarra |||||||||||
# San Martin de Tor

San Martin de Tor (e ladineg), pe San Martino in Badia (en italianeg), pe St. Martin in Thurn (en alamaneg), zo ur gumun italian e proviñs Sutirol, anvet ivez proviñs emren Bolzano-Bozen, e Trentino-Alto Adige.
# Soungoreg

Ur yezh nilez-saharek eus skourr yezhoù tamek eo ar soungoreg (sungor pe assangori) komzet gant tro-dro da 23.479 e Tchad.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù tamek
# Sourateg

Ur yezh semitek eus isskourr yezhoù aramaek ar reter eo ar sourateg (koy sanjaq surat pe surat) komzet gant tro-dro da 800-1 000 den e Koi-Sanjaq hag Armotan e norzh Irak (1995).
Heñvel a-walc'h eo e-keñver morfologiezh d'ar senayeg. Skrivet e vez gant al lizherenneg siriek.

## Gwelet ivez

* Yezhoù aramaek
# Sourbac'haleg

Ur yezh nilez-saharek eus is-skourr ar yezhoù mabanek eo ar surbac'haleg (surbakhal) komzet gant tro-dro da 5.000-7.000 den e Tchad.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nilez-saharek
* Yezhoù mabanek
# Sourd Anderson

Sourd Anderson :
| En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Caudata |
| Kerentiad : | Ambystomatidae |
| Genad : | Ambystoma |
| Anv skiantel ||
| Ambystoma andersoni Krebs & Brandon, 1984 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Sourd Anderson (Ambystoma andersoni) a zo un divelfenneg lostek brosezat e Mec'hiko.
# Sound of Iona

Sound of Iona eo anv ar sound etre inizi Muile (Mull e saozneg) hag Ì Chaluim Chille (pe Iona e saozneg) en Inizi Gall, e Bro-Skos, er Meurvor Atlantel.
# Soupyireg

Ur yezh nijerek-kongoek eus skour ar Yezhoù senoufoek eo ar soupyireg (supyire, sup’ide pe supide) komzet gant tro-dro da 364.000 den e gevred Mali dreist-holl.

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
* Yezhoù senoufoek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
# Sourd-tigr

Sourd-tigr :
| Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Caudata |
| Kerentiad : | Ambystomatidae |
| Genad : | Ambystoma |
| Anv skiantel ||
| Ambystoma tigrinum Green, 1825 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar sourd-tigr (Ambystoma tigrinum) a zo un divelfenneg lostek hag a vev e Stadoù-Unanet Amerika, Kanada ha Mec'hiko.
# Soundgarden

Ur strollad rock-grunge oa Soundgarden, savet oa bet e 1984 hag echu e 1997.
# Sounwareg

Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr ar yezhoù sounwarek eo ar sounwareg (sunwar, mukhiya pe kwoico lo) komzet gant tro-dro da 30 000-40 000 den (1998) e Nepal.
Ur rannyezh a zo :

## Gwelet ivez

* Yezhoù himalayek
* Yezhoù mahakirantiek
# Sourd

Sourded :
| Salamandra salamandra ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Amphibia |
| Urzhad : | Caudata |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar sourded a zo divelfenneged lostek rummataet en urzhiad Caudata (pe Urodela).
Ar sourd boutin (Salamandra salamandra) eo an hini anavezetañ e Breizh.

## Spesadoù

E-touez ar spesadoù sourded emañ:
* Kerentiad Salamandridae
** sourd an Alpoù (Salamandra atra)
** sourd Korsika (Salamandra corsica)
** sourd Lanza (Salamandra lanzai)
** ar sourd boutin (Salamandra salamandra)
* Kerentiad Plethodontidae
** ar sourd hirlostek (Eurycea longicauda)
** ar sourd kein ruz (Plethodon cinereus)
** ar sourd ruz (Pseudotriton ruber)
* Kerentiad Ambystomatidae
** ar sourd marellek (Ambystoma opacum)
** ar sourd-tigr (Ambystoma tigrinum)
* Kerentiad Cryptobranchidae
** sourd meur Sina (Andrias davidianus)
** sourd meur Japan (Andrias japonicus)
# Sant Millán

Emilianus :
| Manati San Millán de Yuso ||
| Abad ||
| Ganet | c. 473 e La Rioja, Navarra, Spagn |
| Marvet | c. 572 e Spagn |
| Santual pennañ | Manati San Millán de Yuso San Millán de la Cogolla |
| Gouel | 12 a viz Du |
| Arouezioù | Ur manac'h war ur marc'h |
| Paeroniezh | Spagn |
Sant Millán, pe Emiliano, anavezet ivez evel Aemilianus, Aemilian, Millán de la Cogolla pe de la Gogolla, pe Emilian of Cucullatus, a oa ur sant spagnol (473-572).
E La Rioja e oa maesaer a-raok mont da benitiour. En digenvez e tremenas 40 vloaz er menezioù war-dro Burgos. Pa oa 60 vloaz e voe beleget gant eskob Tarazona.
Beleg e voe e parrez Berceo. Ret e voe dezhañ dilezel e garg en abeg d'e garitez dreistmuzul, ha da benitiour ez eas adarre.
Hervez reolenn Urzh Sant Benead e voe diazezet manati San Millán Yuso e San Millán de la Cogolla, al lec'h m'edo e beniti. Ur paeron da Spagn eo. Poltredet eo bet evel ur manac'h war varc'h o stourm ouzh ar Vaored. Ur banniel hag ur c'hleze a zoug a-wechoù.
# Sant Nazer Ovali

Sant Nazer Ovali (Saint Nazaire Ovalie e galleg) zo ur c'hleub rugbi XV e Sant-Nazer (Liger-Atlantel, Breizh). Sant Nazer Ovali zo é c'hoari er C'hevread 3 ("Fédérale 3" e galleg).

## Istoer

Arruet eo bet ar rugbi e 1908 e Sant Nazer. Anv ar c'hleub oa ar "Sporting Nazairien Rugby", ar SNR adalek 1966. Ar rugbi e kornôg Frañs ha e Breizh oa bet mestret get ar SNR en ur dremen ag ar C'hevread 3 (Fédérale 3) d'ar C'hevread 1 (Fédérale 1) ar rummad kentañ etre 2000 ha 2005.
E 2016 e oa bet lakaet ar c'hleub e dibenn-freuzadur barnerezhel. Ar memes blez e oa bet krouet ur c'hleub nevez, ar "Sant Nazer Ovali" ha oa é c'hoari er rummad Enor (Honneur). Pignet en doa en-dro ar c'hleub er par broadel amatour, er C'hevread 3.

## Loreidi

* C'hevread 3 : Gourfenn 2001
* Junior Balandrade : Kampion Frañs 2015
* Nemet 21 blez Belascain : Gourfenn 2017

## Pennad kar

* Sant-Nazer Rugbi Liger-Atlantel
# Sant Padrig (levr)

Sant Padrig zo ul levr brezhonek ha gallek diwar-benn Sant Padrig, embannet gant ti embann Minihi Levenez e 1989.
Ennañ e kaver oberennoù Sant Patrig, evel Confessio ha Lizer da Coroticus, troet diwar an destenn latin : e galleg gant Saik Falhun, hag e brezhoneg gant Biel Cabon.

## Notennoù

* ↑ Sant Padrig, gant Biel Cabon ha Saik Falhun, skeudennoù gant Serge Kergoat, Minihi Levenez, Gouere 1989, 64 p.

## Gwelet ivez

* Sant Padrig
* Minihi Levenez
# Sant Pedro Nolasco

San Pedro Nolasco (Mas Santas Puèlas, 1180 - Barcelona, 1256) a oa ur beleg okitan hag a savas Urzh ar Bienaventurada Virgen María de la Merced (latin : Ordo Beatæ Mariæ Virginis de Redemptione Captivorum) evit dasprenañ prizonidi.
Daoust ma vez lavaret gant darn e oa ganet e Barcelona en 1180, e vez embannet gant istorourien e oa ganet e dugelezh Akitania. Pa voe ganet ec'h eas e dud da chom da Varcelona.
E 1203 edo Pedro Nolasco e Valencia o klask dieubiñ ar gatoliked a oa bet prizoniet eno gant ar vuzulmaned.
# Sant Paol

Meur a Sant Paol zo bet.
* Paol Tarsos, an hini kentañ ha brudetañ, lidet d'an 29 a viz Mezheven ha d'ar 25 a viz Genver
* Paol Tebai, pe Paol Penedour, penedour en Egipt, lidet d'ar 15 a viz Genver
* Paol Narbona, kentañ eskob Narbona
* Paol Aorelian, kentañ eskob Leon, e Breizh: e anv eo a gaver el lec'hanvadurezh vrezhonek; lidet d'an 12 a viz Meurzh.
* Paul Miki, merzher e Japan en 1597, lidet d'ar 6 a viz C'hwevrer.

## Gwelet ivez

* Saint-Paul, e Bro-C'hall
* Saint Paul, e SUA
# Sant Pere Pescador

Sant Pere Pescador zo ur gumun e Katalonia, e komark an Alt Empordà, e proviñs Girona, war lez ar Mor Kreizdouar.
# Sant Pedro del Pinatar

Sant Pere del Pinatar zo ur gumun eus Spagn e Rannvro Murcia.
# Sant Olier

Sant Olier a vez lavaret eus daou sant katolik:
* Olier Ancona († 1050), sant italian (lidet d'ar 27 Mae)
* Oliver Plunket (1626 - 1681), arc'heskob Iwerzhon, merzher (lidet d'an 12 Gouhere)
# Sant Paol a Leon

Saint Paul Aurélien ha Sant Paol a Leon eo anvioù al levr divyezhek skrivet diwar-benn ar sant brezhon Paol Aorelian, sinet gant Bernard Tanguy, Job an Irien, Saik Falhun, ha Y.-P. Castel, hag embannet gant Minihi Levenez e 1991.
E skolveurieg eo skrivet ar brezhoneg evel holl embannadurioù Minihi Levenez.

## Notennoù

* ↑ Saint Paul Aurélien. Vie et culte / Sant Paol a Leon, gant Bernard Tanguy, Job an Irien, Saik Falhun, ha Y.-P. Castel, Trelevenez, emb. Minihi Levenez, 1991, 244 p. (ISBN 2-908230-05-4)
# Sant Pau de Fenolhet

Sant Pau de Fenolhet (okitaneg; Sant Pau de Fenollet e katalaneg, Saint-Paul-de-Fenouillet e galleg hag ent-ofisiel) a zo ur gêr eus Lengadok en Okitania, lakaet da vezañ kêr-benn ar Fenolhedés, ur vroig okitanek e departamant Pireneoù-ar-Reter.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Sant Pau de Fenolhet gant ar c'hêrioù-mañ :
* Inis (Iwerzhon)
* Calonge (Katalonia)

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Lec'hienn Sant Pau de Fenolhet
# Prusia ar Reter

Prusia ar Reter (Ostpreußen en alamaneg) a oa ur vro en arvor gevred ar Mor Baltel, etre an XIII$^{vet}$ kantved ha dibenn an Eil Brezel-bed. Rannet eo an douaroù-se bremañ etre Rusia ha Polonia.

## Istor

Annezet e oa Prusia ar Reter gwechall gant ur bobl anvet Henbrusianed pe Borusianed, a gomze henbruseg, ur yezh valtek. Aloubet e voe bro ar bobl-se gant Marc’heien an Urzh Teutonek en XIII$^{vet}$ kantved. Goude un hanter-kantved a emgannoù e voe kaset da get pobl an Henbrusianed ; goude-se e voe kristenaet hag alamanekaet tamm-ha-tamm ar re anezho a oa chomet bev. Gant an Urzh Teutonek e voe savet e Prusia ar Reter ur stad alamanek kristen ha ne anaveze galloud ebet a-us dezhi estreget hini ar Pab. E-pad ur pennad e voe brasaet domani ar stad-se war-zu an hanternoz, diwar-goust Livonia hag Estonia. E 1525, dindan ren diwezhañ Mestr Meur an Urzh Teutonek, Albrecht, e teuas stad Marc’heien an Urzh Teutonek da vezañ Dugelezh Prusia.
En amzer-hont ne veze graet nemet "Prusia" eus ar vro (Preußen en alamaneg). Goude 1772, pa voe rannet Polonia, e voe lakaet kemm etre douaroù ar c’hornôg a oa bet e dalc’h Polonia, hag a voe graet Prusia ar C'hornôg anezhi, hag ar pezh a oa Prusia diagent hag a voe anvet hiviziken "Prusia ar Reter".
Etre 1772 ha 1829 hag etre 1878 ha 1945 e oa Proviñs Prusia ar Reter ul lodenn eus stad Prusia. Königsberg e oa ar gêr-benn.
Goude ar Brezel-bed Kentañ e voe rannet Prusia ar C’hornôg etre Polonia (Pomerania) ha Kêr zieub Danzig (Gdańsk bremañ). Evel-se en em gave dispartiet Prusia ar Reter diouzh Alamagn.

## Rannet

Goude an Eil Brezel-bed e voe dismantret Prusia ar Reter ha rannet e voe ar vro etre Polonia, er c’hreisteiz hag URSS en hanternoz, gant kêr Königsberg, anvet Kaliningrad hiviziken. Skarzhet e voe an holl alamanegerien diouzh al lodenn norzh ha ne chomas ket kalz anezho er c’hreisteiz.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Prytanée National militaire

Ar Prytanée National Militaire, eus e anv kentañ Collège Royal Henry-Le-Grand pe Collège Henri-IV de La Flèche, zo unan eus ar 6 lise eus an Difenn Gall. Ar skol milourel-se a zo diazezet e La Flèche, departamant ar Sarthe.

## Istor

Da gentañ e oa ur skol savet e 1604 gant ar roue Herri IV ha renet gant ar Jezuisted. Ar pal diazez a oa « desevel ar yaounkiz ha lakaat anezhi da garout ar skiantoù, an enor hag ar vertuz, evit servij ar mad foran ». Ar skol a zo ehanet pa voe skarzhet ar jezuisted eus ar rouantelezh e 1763. Ar savadurioù a vo adimplijet evit ar Prytanée (hervez c'hoant Napoleon Iañ e 1800 met adstaliet e La Flèche e 1808), goude-se e voe ar Prytanée national militaire.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ "instruire la jeunesse et la rendre amoureuse des sciences, de l’honneur et de la vertu, pour être capable de servir au public"
# Práxedis Guerrero

Práxedis Gilberto Guerrero Hurtado (1882 – 1910) a oa ur c'hazetenner anarkour mec'hikan lazhet e Dispac'h Mec'hiko
Dont a rae eus Los Altos de Ibarra, e San Felipe (Guanajuato) e-kichen León (Guanajuato) hag e dud a oa perc'henned un hacienda. E 1899 e skrivas e bennadoù kentañ e-barzh kazetennoù evel El Heraldo Comercial hag El Despertador. E 1901 e laboure en Diario del Hogar hag e lakas e anv en arme ma teuas da vout letanant.
E 1903 e oa krog da lenn kazetennoù a enebe ouzh an diktatour Porfirio Díaz, El Demófilo hag El hijo del Ahuizote, hag e reas anaoudegezh gant anarkourien hag a oa skrivagnerien. Pa glevas e oa bet an arme o tennañ war ur vanifestadeg e Monterrey (Nuevo León), e kuitaas an arme.
E 1904 e laboure e SUA, e Denver, Colorado, evel mengleuzier? E 1905 ez eas da San Francisco, California, ma embanne Alba Roja (" Gouloù-deiz Ruz ")
# Prvi Partizan

Prvi Partizan zo un embregerezh munisionoù armoù-tan hiniennel diazezet e Užice (Serbia).

## Istor

Krouet e oa bet e 1928 dindan an anv FOMU (Fabrika Oružja i Municije Užice, « Uzin Armoù ha Munisionoù Užice »). Goude an Eil Brezel-bed e tegemeras en e savadurioù an uzin munisionoù kuzh savet gant rezistanted Tito, anvet Prvi Partizan fabrika (« Labouradeg kentañ ar bartizaned »), ha chom a reas e anv evel-se. Produiñ a ra 400 seurt kartouchennoù evit ar chaseal, ar sportoù tennañ pe an nerzhioù surentez e teir labouradeg hiziv-an-deiz. Tro 1.000 den a labour evit an embregerezh. Ouzhpenn ar munisionoù e werzh ostilhoù ha mekanikerezhioù evit an adkargañ.

## Daveennoù

* ↑ (fr) PPU - PRVI PARTIZAN war lec'hienn Commanderie de Navarre (lennet d'ar 04/09/2024)
* ↑ (en) Company war lec'hienn Prvi Partizan (lennet d'ar 04/09/2024).
# Prydain

Prydain eo anv kembraek Breizh-Veur, kar d'ar ger brezhonek Preden.
Kavout a reer ar ger e meur a anv.

## Lec'hanvioù

* Prydain Fawr, Breizh-Veur, anvet ivez Gwledydd Prydain ("Broioù Preden").
* Ynys Brydain, Enez Vreizh

## Tud

* Pabo Post Prydain, roue brezhon er VIvet kantved

## Lennegezh

* Trioedd Ynys Prydain

## Pennadoù kar

* Britannia
# Prys Morgan

Prys Morgan (ganet d'ar 7 a viz Eost 1937) zo un istorour kembreat. Skrivet en deus meur a levr hag a bennad diwar-benn istor Kembre, e saozneg. SKridoù lennegel en deus savet ivez, e kembraeg.

## Buhez

Ganet eo e Kerdiz, mab d'ar skolveuriad T. J. Morgan. Breur eo da Rhodri Morgan, a zo bet Kentañ Ministr Kembre. Evel e vreur en deus graet studioù e Skol-veur Oxford a-raok mont da gelenn e kevrenn istor Skol-veur Abertawe, lec'h m'eo bet e dad o kelenn ivez. Eus 1966 da 1973 e oa isrener ar gelaouenn Barn.
Ur wech e retred eo bet prezidant Eisteddfod Vroadel Kembre ha prezidant ar gevredigezh ouiziek Cymmrodorion, kenkoulz ha kenrener ar raktres Iolo Morganwg, e Skol-veur Aberystwyth, a embann studiadennoù war buhez hag oberenn an den brudet-se.

## Oberenn
### e saozneg

* Background to Wales (1968)
* Iolo Morganwg (1975)
* The Eighteenth Century Renaissance (1981)
* Wales: The Shaping of a Nation (1984)
* Bible for Wales – Beibl i Gymru (1988)
* Tempus Illustrated History of Wales (2000)

### e kembraeg

* I'r Bur Hoff Bau (1968), romant
* Trugareddau (1973), barzhonegoù
* Caligula, troidigezh diwar oberenn c'hallek Albert Camus (1978)

## Notennoù

* ↑ Meic Stephens (gol.), Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru.
# Prádanos de Bureba

Prádanos de Bureba zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Burgos, e rannvro emren Kastilha ha León. An niver annezidi zo 59 (2023).
# Práxedis G. Guerrero (disheñvelout)

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Práxedis G. Guerrero zo anv un anarkour mec'hikan lazhet e Dispac'h Mec'hiko e 1910, hag ivez anv daou lec'h er vro:
* Práxedis G. Guerrero, Chihuahua
* Práxedis G. Guerrero (municipality)