OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Monferrato

Monferrato (Monfrà e piemonteg) zo ur vro gozh hag un dugelezh eus hanternoz Italia, e Piemonte. Casale Monferrato ( Casal e piemonteg, Casà e rannyezh Monferrato) a oa ar gêrbenn anezhi.
Aet eo d'ober proviñsoù Alessandria ha Asti.
Skrivagnerien brudet ar vro eo ar barzh Vittorio Alfieri hag Umberto Eco.

## Douaroniezh

Treuzet eo Monferrato gant ar stêr Tanaro.

## Istor

Kontelezh e oa a-raok dont da vout markizelezh en 967 ha dugelezh en 1574. Gallout a reer gwelout meur a varevezh en istor ar vro:
* ren an Alerami, gourvibien Aleramo, ar markiz kentañ,
* adal 1305, ren ar Baleologed pa voe diouer a hêred gant an tiegezh kentañ,
* aloubadeg ar Spagnoled etre 1533 ha 1536 pa voe diouer a hêred gant an tiegezh a-raok,
* adal 1536, ren an Tiegezh Gonzaga, a oa duged Mantova,
* Brezel Hêrezh Mantova en 1631, abalamour d'an diouer a hêred adarre; mont a reas ul lod eus douaroù an dugelezh gant an Tiegezh Savoia,
* ren a reas an Tiegezh Gonzaga-Nevers betek 1708, diouer a hêred adarre, ha kemeret e voe Monferrato gant Dugelezh Savoia.

## El lec'hanvadurezh
### A

* Altavilla Monferrato

### B

* Belforte Monferrato

### C

* Camagna Monferrato
* Casale Monferrato
* Casorzo Monferrato‎
* Castagnole Monferrato‎
* Castelletto Monferrato

### F

* Frassinello Monferrato
* Fubine Monferrato

### L

* Lue Cuccaro Monferrato

### M

* Mirabello Monferrato
* Mombello Monferrato‎
* Montiglio Monferrato

### N

* Nizza Monferrato‎

### O

* Ozzano Monferrato

### P

* Pomaro Monferrato
* Ponzano Monferrato

### R

* Rosignano Monferrato

### S

* Sala Monferrato
* San Giorgio Monferrato
* San Salvatore Monferrato
* Spigno Monferrato

### T

* Tagliolo Monferrato

### V

* Vignale Monferrato
* Villanova Monferrato

## Gwin

Brudet eo gwin Monferrato
* Gwin ruz
** Barbera d'Asti
** Barbera del Monferrato
** Dolcetto d'Acqui [dol'ʧe:t:to 'da:k:wi]
* Gwin gwenn
** Cortese di Gavi
* Gwin dous
** Brachetto d'Acqui [bra'ke:t:to 'da:k:wi]
** Moscato d'Asti

## Lec'hioù
### Sacro Monte di Crea

Ar Sacro Monte di Crea zo un dorgenn e Monferrato, en ardremez Serralunga di Crea, e proviñs Alessandria, ha lakaet e 2003 war roll glad an denelezh gant an UNESCO .
* Sacro Monte di Crea Chapel ar Baradoz
* Sacro Monte di Crea Santual
* Sacro Monte di Crea Chapel 19 (La Resurrezione)
* Sacro Monte di Crea Er goañv 4

### Skeudennaoueg

* War-dro Villadeati
* San Salvatore Monferrato
* Kastell Costigliole d'Asti
* Castelletto Monferrato
* Castelnuovo Calcea hag ar Monte Rosa
* Vignale Monferrato
* Nizza Monferrato
* Montabone
* Camagna Monferrato
* Montemagno
* Ar Santual Virgo Fidelis, Incisa Scapaccino
* Alto Monferrato Acquese

## Liammoù diavaez

* Basso Monferrato Tourist Board
* Alto Monferrato Tourist Board
* Gwin Monferrato
* Sacro Monte di Crea
* Communities of hills between Langhe and Monferrato
* MonferratoArte (it) A historical and bibliographical directory of artists active in the extra-urban Churches of the Diocese of Casale Monferrato.
# Máirtín Ó Direáin

Máirtín Ó Direáin (distaget[ˈmɑːrʲtʲiːɲ oːdʲiˈrʲɑːɲ]) a oa ur barzh iwerzhonek genidik eus an inizi Árainn, e kornôg Iwerzhon. Ganet e oa bet e Fearann a' Choirce en Inis Mór e 1910, ha bevet en doa e Gaillimh hag e Dulenn. Mab da labourerien-douar e oa hag an iwerzhoneg e oa e yezh kentañ. Goude e studioù e voe kargiad etre 1928 ha 1975, e Gaillimh da gentañ hag e Dulenn da c’houde.
E levr barzhonegoù kentañ a zeuas er-maez e 1942, dindan an titl "Coinnle Geala" (Goulaouennoù skedus), ha goude-se e kendalc’has da skrivañ barzhoniezh a-hed e vuhez. Er bloavezhioù 1980, pa oa war e leve, e savas al levr danevelloù "Feamainn Bhealtaine" (Goumon Mae), zo bet studiet gant miliadoù a vugale er skolioù. Mervel a reas e Dulenn e 1988.

## Levrioù

* Rogha Dánta (1949)
* Ó Mórna agus Dánta Eile (1957)
* Ar Ré Dhearóil (1962)
* Cloch Choirnéil (1967)
* Crainn is Cairde (1970)
* Dánta 1939-79 (1980)
* Ceacht an Éin (1984)
* Béasa an Túir (1984)
* Tacar Dánta/Selected Poems (1984)
* Craobhóg: Dán (1986)
* Feamainn Bhealtaine (1961)

## E brezhoneg

* Skrid, niv. 33 ("Barzhonegoù iwerzhonek"), 8 barzhoneg gant Máirtín Ó Direáin, troet e brezhoneg gant Éamon Ó Ciosáin.
* Al Liamm, niv. 120, div varzhoneg tennet eus Ar Ré Dhearóil
# 13 Eost

← Eost → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1521 : an impalaer Cuauhtémoc en em rent da Hernán Cortés. Ar gêr aztek Tenochtitlan zo distrujet gant ar Spagnoled. Adsavet e vo ganto war lerc'h dindan an anv Kêr-Vec'hiko.
* 1532 : e Naoned eo sinet gant Stadoù Breizh skrid-embann unvaniezh Breizh ha Bro-C'hall.
* 1940 : Lluis Companys, prezidant Generalitat Katalonia, zo harzet gant ar Gestapo, er Baol.
* 1944 : niverenn diwezhañ ar gazetenn Le Phare de la Loire.
* 1961 : savidigezh Moger Berlin.
* 1965 : embannadur Help! er Stadoù-Unanet, pempvet albom gant ar strollad The Beatles.

## Ganedigezhioù

* 1814 : Anders Jonas Ångström, fizikour ha steredoniour svedat.
* 1827 : Arsène de Kerangal, mouler ha troour.
* 1872 : Richard Willstätter, kimiour alaman, tapet Priz Nobel ar Gimiezh gantañ e 1915.
* 1883 : Pierre Palau, aktour ha dramaour gall.
* 1889 : James Lee Peters, evnoniour stadunanat.
* 1899 : Alfred Hitchcock, filmaozer saoz.
* 1911 : Guillaume Radot, filmaozer, produer ha saver senario gall.
* 1926 : Fidel Castro, politikour ha prezidant Kuba (1976-2008).
* 1948 : Mich Beyer, skrivagnerez danevelloù, romantoù brezhonek.
* 1962 : Manuel Valls, politiker gall, bet Kentañ Ministr Bro-C'hall.

## Marvioù

* 1382 : Leonor Aragon (rouanez Kastilha).
* 1523 : Gerard David, livour flamank.
* 1826 : René Theophile Hyacinthe Laenneg, medisin breizhat.
* 1863 : Eugène Delacroix, livour gall.
* 1910 : Florence Nightingale, klañvdiourez saoz.
* 1917 : Eduard Buchner, kimiour alaman, tapet Priz Nobel ar Gimiezh gantañ e 1907.
* 1946 : H. G. Wells, skrivagner saoz.
* 1963 : Morvan Marchal, tisavour hag emsaver politikel.
* 1984 : Tigran Petrosian, mestrc'hoarier echedoù soviedat.
* 1995 : Pêr-Jakez Helias, skrivagner breizhat.
* 1996 : António de Spínola, jeneral ha politiker portugalat.
* 1998 : Julien Green, skrivagner stadunanat gallek.
* 2005 : David Lange, kentañ ministr Zeland-Nevez
* 2016 : Françoise Mallet-Joris, skrivagnerez c'hallek genidik eus Belgia.
* 2021 : Jean-Pierre Pichard, rener Festival Etrekeltiek an Oriant.

## Lidoù

* Devezh etrebroadel ar gleizidi.
* Republik Kreizafrikan : deiz an dizalc'hidigezh.
* Tunizia : Devezh broadel ar merc'hed.
* Sant an deiz : Sant Ever
# Bikschote

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Bikschote en izelvroeg, Bikschôte e flandrezeg kornôgel, zo ur ranngumun eus Langemark-Poelkapelle e Kornôg-Flandrez e Belgia. Ur gumun e oa gwechall ; e 1971 e voe strollet Bikschote ha Langemark kent bout lakaet e kumun Langemark-Poelkapelle e 1977.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Emgannoù start a voe e 1914 ; distrujet e oa bet ar gêriadenn hag an iliz katolik Sint Andreas; savet ez eus bet unan arall er bloavezhioù 1920.

## Douaroniezh

* Gorread : 5,57 km²
* Poblañs (2006) : 581 den
* Stankter : 104 den/km²
# Brielen

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Brielen en izelvroeg, Brieln e flandrezeg kornôgel, zo ur rann eus kumun Ieper, e Flandrez Belgia e rannvro Westhoek hag e proviñs Kornôg-Flandrez.
* Lec'hiadur
* Banniel

## Douaroniezh

* Gorread : 5,76 km²
* Poblañs (1999) : 715 a dud
* Stankter : 124 den/km²

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Onze-Lieve-Vrouw.

### Bered ar C'hommonwealth : Solferino Farm Cemetery

Ur vered ag ar Brezel-bed kentañ eo. Krouet eo bet e miz Here 1917. Implijet e voe betek miz Eost 1918. Anvet eo ar vered diwar an anv a oa bet roet e 1915 gant ar soudarded c’hall d’un atant a zo e-kichen.
| Bro | Niver a soudarded |
| Alamagn | 3 |
| Kanada | 2 |
| Rouantelezh-Unanet | 294 |
| Hollad | 299 |

## Dave ha notennoù

* ↑ (en)WW1 Cemeteries
# Leernes

Leernes a oa ur gumun e Belgia e Proviñs Hainaut betek 1977 ; ur rann eus kumun Fontaine-l'Évêque eo bremañ.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel bed kentañ

* Emgannoù kalet a voe e Leernes hag en Anderlues etre al Lu gall hag al Lu alaman d'an 22 a viz Eost 1914. An 28vet Rejimant Troadeion gall a gollas 9 ofiser ha 300 isofiser ha soudard.

## Gwelet ivez

* Emgann Anderlues
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Marchienne-au-Pont

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Marchienne-au-Pont (walloneg : Mårciene) a oa ur gumun e Wallonia e Belgia, e proviñs Hainaut. Staget eo bet ouzh kumun Charleroi gant lezenn 1977.

## Istor

* XX$^{vet}$ kantved
* Brezel bed kentañ
* D'an 12 a viz Here 1918, ur plac'hig dek vloaz, Yvonne Vieslet (1908-1918), a glaskas teir gwezh reiñ he c'houkenn (ur seurt briochenn) da soudarded c'hall bet prizoniet gant al lu alaman, a voe lazhet a-daolioù fuzuilh gant ur soudard alaman.
Pevar film a voe goustlet da Yvonne Vieslet.
* 1921 : La jeune Belgique / Het jong België, film mut sevenet gant Armand du Plessy (1883-1924).
* 1928 : La petite martyre belge, film mut sevenet gant Francis Martin (1905-1968).
* 1929 : La tragédie de Marchienne / De tragedie van Marchienne, film mut gant F. Martin c'hoazh.
* 1937 : La tragédie de Marchienne / De tragedie van Marchienne, film komz, doare nevez an oberenn gent, gant F. Martin bepred.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Porzh diabarzh ar c'hastell Bilquin-de Cartier
* Ar Sambre hag ar vag-chapel

## Notennoù

* ↑ (fr) Connaître la Wallonie
* ↑ (en) (fr) Internet Movie Database
* ↑ (en) (fr) IMDb
* ↑ (en) (fr) IMDb
* ↑ (en) (fr) IMDb
# Anderlues

Anderlues :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Anderlues en Arondisamant Thuin hag e Proviñs Hainaut | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Hainaut |
| Arondisamant | Thuin |
| ins | 56001 |
| Kumun-Kod post | 6150 |
| Kumun | Anderlues |
| Kod pellgomz | 071 |
| Maer | Marcel Dubois (Strollad Sokialour) |
| Gorread | 17,02 km² |
| Hed | 04° 16' .." Reter |
| Led | 50° 24' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 11 578 (01.01.2006) |
| Stankter | 680 a./km² |
| Lec'hienn | www.anderlues.be |
Anderlues (e walloneg: Anderluwe) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel bed kentañ

* Emgannoù kalet a voe en Anderlues hag e Leernes etre al Lu gall hag al Lu alaman d'an 22 a viz Eost 1914. An 28vet Rejimant Troadeion gall a gollas 9 ofisour ha 300 is-ofisour ha soudard. Sellet ouzh Emgann Anderlues.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Baelen

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Baelen (walloneg :Bailou ; frankeg :Bååle ; izelvroeg : Baelen, Balen) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 85,65 km²
* Poblañs (2022) : 4 461 a dud
* Stankter : 52 zen/km²

## Aezamantoù yezhel

Ur gumun c'hallek gant aezamantoù yezhel eo : aotreet e vez kelenn en alamaneg hag en izelvroeg.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Fuzuilhet e voe 16 den nannsoudard ha distrujet 8 ti gant al Lu Alaman (20vet ha 35vet Rejimant Troadeion emichañs) d'an 8 a viz Eost 1914 e penn-kentañ aloubadeg Belgia.
# Bassenge

Bassenge :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Bassenge en Arondisamant Liège hag e Proviñs Liège | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Liège |
| Arondisamant | Liège |
| ins | 62011 |
| Kumunioù-Kod post | 4690 4690 4690 4690 4690 4690 |
| Kumunioù strollet | Bassenge Boirs Ében-Émael Glons Roclenge-sur-Geer Wonck |
| Kod pellgomz | 04 |
| Maer | Josly Piette |
| Gorread | 38,17 km² |
| Hed | 05° 36' .." Reter |
| Led | 50° 45' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 8 396 (01.01.2007) |
| Stankter | 220 a./km² |
| Lec'hienn | www.bassenge.be |
Bassenge (en izelvroeg: Bitsingenn, e walloneg : Bassindje) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Liège. Ar stêr Geer a gaver en draonienn eno.

## Istor
### Henamzer

* E traonienn ar stêr Geer e vije bet trec'het lu roman Julius Caesar gant an Eburoned, gant Ambiorix en o fenn, e 54 KJK e-pad brezel Galia.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Eil brezel bed

* Tapet e voe kreñvlec'h Ében-Émael gant an lu alaman d'an 10 a viz Mae 1940.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bertrix

Bertrix :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur en Arondisamant Neufchâteau hag e proviñs Luksembourg | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Luksembourg |
| Arondisamant | Neufchâteau |
| ins | 84009 |
| Kod pellgomz | 061 |
| Kumunioù - Kod post | 6880 6880 6880 6880 6880 |
| Kumunioù strollet | Bertrix Auby-sur-Semois Cugnon Jehonville Orgeo |
| Maer | Olivier Boclinville (MR) |
| Gorread | 137,70 km² |
| Hed | 05° 15' .." Reter |
| Led | 49° 51' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 8 195 (01.01.2006) |
| Stankter | 60 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.bertrix.be |
Bertrix (e walloneg : Bietris) a zo ur gumun eus proviñs Luksembourg e Belgia.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* D'ar 24 a viz Eost 1914 e voe fuzuilhet unnek den nann-soudard ha distrujet pevar zi gant al lu alaman.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Blegny

Blegny :
| Lec’hiadur Blegny en Arondisamant Liège hag e Proviñs Liège | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Liège |
| Arondisamant | Liège |
| ins | 62119 |
| Kumunioù-Kod post | 4050 4051 4052 4053 |
| Kumunioù strollet | Chaudfontaine Vaux-sous-Chèvremont Beaufays Embourg |
| Kod pellgomz | 04 |
| Maer | Marc Bolland (Strollad Sokialour) |
| Gorread | 26,07 km² |
| Hed | 05° 43' .." Reter |
| Led | 50° 40' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 12 861 (01.01.2007) |
| Stankter | 493 a./km² |
| Lec'hienn | www.blegny.be |
Blegny ( e walloneg : Blegneye) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Liège.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel bed kentañ

* Monumant koun ar re varv, Blegny.
* Monumant koun ar re varv, Blegny.
* Fuzuilhet e voe 19 den nannsoudard adalek ar 4 a viz Eost betel ar 15 a viz Eost 1914 ha distrujet 40 ti e Blegny gant 16vet Rejimant Troadeion al lu alaman.
# Bredene

Bredene :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur en Arondisamant Oostende hag e proviñs Kornôg-Flandrez | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh flandrezek |
| Rannvro | Flandrez |
| Proviñs | Kornôg-Flandrez |
| Arondisamant | Arondisamant | Oostende |
| ins | 35002 |
| Kod pellgomz | 059 |
| Kumun-Kod post | 8450 |
| Kumun | Bredene |
| Maer | Willy Vanhooren |
| Gorread | 13,08 km² |
| Hed | 02° 58' .." Reter |
| Led | 51° 14' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 15 343 (01.01.2007) |
| Stankter | 1 173 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | www.bredene.be |
Bredene a zo ur gumun eus Flandrez Belgia.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sint Rikiers.
# Brugelette

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Brugelette (pikardeg : Brujlete) zo ur gumun e Belgia e proviñs Hainaut.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 28,59 km²
* Poblañs (2022) : 3 776 a dud
* Stankter : 132 zen/km²
# Esneux

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Esneux (walloneg : Esneu) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Fuzuilhet e voe 20 den nannsoudard ha distrujet 25 ti en Esneux d'ar 6 a viz Eost 1914 gant 73vet ha 74vet Rejimantoù Troadeion al Lu alaman.

## Douaroniezh

* Gorread : 34,13 km²
* Poblañs (2022) : 12 865 a dud
* Stankter : 377 den/km²
# Saint-Léger-en-Gaume

Saint-Léger-en-Gaume (gaumeg : Sint-Ldjir) zo ur gumun e Belgia e proviñs Luksembourg.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Fuzuilhet e voe 6 den nannsoudard ha distrujet 6 ti gant al Lu alaman d’an 23a viz Eost 1914.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Barthélemy Boganda

Barthélemy Boganda (4 a viz Ebrel 1910 - 29 a viz Meurzh 1959) a oa ur politikour kreizafrikan.
Boganda a voe an den kentañ eus Oubangui-Chari hag a c'hellas ober studioù uhel. Mont a reas da veleg e Bangui ma oa ivez rener ur seminar adalek 1938. E 1946 e voe dilennet da gannad e Bodadenn Vroadel Bro-C'hall. Dizemglev a savas etrezañ hag an Iliz betek ma voe skarzhet e 1949 ha berzet outañ gwiskañ ar soutanenn ha prezegenniñ. E miz Even 1950 e timezas gant Michelle Jourdain, ur c'hallez. Addilennet e voe da gannad e 1951, daoust d'ar gwallvrudañ kaset gant e eneberien (misionerien ha trevadennerien), hag e 1956. E 1956 ivez ec'h eas da vaer Bangui.
Labourat a reas evit sevel Stadoù Unanet Afrika Latin hag a vefe hervezañ un tiriad galloudus en Afrika. En aner e klaskas sevenniñ ar raktres-se ha d'an 1 a viz Kerzu 1958 ec'h embannas ar Republik kreizafrikan, un tiriad hag a glote gant an Oubangui-Chari hepken. Evel prezidant ar gouarnamant e lakaas e plas an ensavadurioù ha krouiñ ar banniel ha pozoù ar c'han broadel.
D'an 29 a viz Meurzh 1959 e varvas en ur gwallzarvoud karr-nij, marteze abalamour d'ur gwalldaol, pac'h ae da Verbérati. Boganda, marvet a-raok dizalc'hiezh e vro, a vez gwelet evel tad krouer ar Republik kreizafrikan.

## Notenn

* ↑ Dre ne oa ket a varilh boblañs d'ar c'houlz-se e c'hellfe bezañ bet ganet diwezhatoc'h, marteze e 1912
# Farciennes

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Farciennes (walloneg : Fårcene) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Hainaut.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel bed kentañ

* D'an 22 a viz Eost 1914 e voe distrujet 146 ti ha lazhet 20 den nann-soudard e Farciennes gant al Lu alaman.

## Douaroniezh

* Gorread : 10,37 km²
* Poblañs (2022) : 11 233 a dud
* Stankter : 1 083 den/km²
# Florennes

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Florennes (walloneg : Florene) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Namur.
Dont a ra hec'h anv eus ar gêr latin flor, bokedenn.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell, XII$^{vet}$-XVIII$^{vet}$ kantved.

## Douaroniezh

* Gorread : 134,18 km²
* Poblañs (2022) : 11 320 a dud
* Stankter : 84 den/km²
# Grâce-Hollogne

Grâce-Hollogne (walloneg : Gråce-Hologne) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.

## Douaroniezh

War ribl kleiz ar Meuse en argrec'h da Liège emañ.
* Gorread : 34,17 km².
* Poblañs (2022) : 23 037 a dud.
* Stankter ar boblañs : 674 den/km².
# Ham-sur-Heure-Nalinnes

Ham-sur-Heure-Nalinnes :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Ham-sur-Heure-Nalinnes en Arondisamant Thuin hag e Proviñs Hainaut | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Hainaut |
| Arondisamant | Thuin |
| ins | 56086 |
| Kumunioù-Kodoù post | 6120 6120 6120 6120 6120 |
| Kumunioù strollet | Cour-sur-Heure Ham-sur-Heure Jamioulx Marbaix-la-Tour Nalinnes |
| Kod pellgomz | 071 |
| Maer | Yves Binon (MR) |
| Gorread | 45,68 km² |
| Hed | 04° 23' .." Reter |
| Led | 50° 19' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 13 396 (01.01.2006) |
| Stankter | 293 a./km² |
| Lec'hienn | www.ham-sur-heure-nalinnes.be |
Ham-sur-Heure-Nalinnes (e walloneg: Han-Nålene) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Hainaut.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Eil brezel-bed

* Emgannoù etre al lu gall hag an Alamaned d'ar 16 a viz Mae 1940.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell.
* Iliz katolik Sant Varzhin.
* Monumant ar vilourion c'hall marvet d'ar 16 a viz Mae 1940 e Ham-sur-Heur-Nalinnes.

## Notennoù ha daveoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Herstal

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Herstal (walloneg : Hesta) zo ur gumun e Belgia e Proviñs Liège.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Istor
### Krennamzer

* Pepin Herstal hag e vab Karl Herstal, anvet ivez Karl Martel.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Fuzuilhet e voe 27 den nannsoudard ha distrujet 10 ti en Herstal d'ar 7 a viz Eost 1914 gant 89vet ha 90vet Rejimant Troadeion al Lu alaman.

## Douaroniezh

* Gorread : 23,36 km²
* Poblañs (2022) : 40 481 a dud
* Stankter : 1 733 den/km²
# Houyet

Houyet :
| Banniel | |
| Skoed | |
| Lec’hiadur Houyet en Arondisamant Dinant hag e Proviñs Namur | |
| Riez | Belgia |
| Kumuniezh | Kumuniezh c'hall |
| Rannvro | Wallonia |
| Proviñs | Namur |
| Arondisamant | Dinant |
| ins | 91072 |
| Kumunioù-Kod post | 5560 5560 5560 5560 5560 5560 5561 5562 5563 5564 |
| Kumunioù strollet | Houyet Ciergnon Finnevaux Hulsonniaux Mesnil-Église Mesnil-Saint-Blaise Celles Custinne Hour Wanlin |
| Kod pellgomz | 082 |
| Maer | Yvan Petit (IC) |
| Gorread | 122,31 km² |
| Hed | 05° 00' .." Reter |
| Led | 50° 11' .." Norzh |
| Uhelder | .. m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 4 471 (01.01.2007) |
| Stankter | 37 a./km² |
| Lec'hienn | www.houyet.be |
Houyet (e walloneg : Houyet ivez) a zo ur gumun eus Belgia e Proviñs Namur.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

* Brezel bed kentañ: dont a reas uhlaned al Lu alaman betek Houyet d'ar 7 a viz Eost 1914. D'ar 15 a viz Eost 1914 e voe okupet ar gêriadenn gant al Lu gall hag ar C'hallaoued en en em gannas ouzh ar soudarded alaman a oa e koadeier Andenne abaoe meur a zevezh. Da c'houde e voe aozet preizhadenn ar gêriadenn a-bezh gant ar soudarded alaman. Deportet e voe 68 den ag Houyet d'an 16 a viz Du 1916.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Hulshout

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Hulshout a zo ur gumun eus Flandrez Belgia en Arondisamant Turnhout hag e proviñs Antwerpen.
* Lec'hiadur
* Banniel
* Skoed

## Douaroniezh

* Gorread : 17,38 km²
* Poblañs (2022) : 10 560 a dud
* Stankter : 608 den/km²
# Menez-Mikael-an-Are

Menez-Mikael-an-Are :
| Menez-Mikael hag e chapel ||
| Anv(ioù) all | Menez-Mikael, Menez-Sant-Mikael, Tuchenn Mikael, Torgenn Mikael, Tosenn Sant-Mikael, Krec'h Sant-Mikael |
| Anv(ioù) kozh | Moudenn Kronon |
| Anv gallek | Mont Saint-Michel de Brasparts |
| Douaroniezh ||
| Uhelder | 381 m |
| Aradennad | Menez Are (Torosad Arvorig) |
| Ledred | 48° 21′ 01″ N |
| Hedred | 3° 56′ 44″ K |
| Melestradurezh ||
| Bro | Breizh |
| Bro gozh | Bro-Gerne |
| Departamant | Penn-ar-Bed |
| Kumun | Sant-Riwal |
| Hent kern ar menez ||
| Hent aesañ | D785 |
| kemmañ |
Menez-Mikael pe Menez-Mikael-an-Are (anvet eo bet evit ar wech Menez Sant-Mikael gant tud ar vro; Mont Saint-Michel de Brasparts e galleg daoust ma n'emañ ket e Brasparzh) a zo unan eus uhelennoù Menez Are. 380 m eo e uhelder hag en e lein ez eus ur chapel eus ar XVII$^{vet}$ kantved gouestlet d'an Arc'hael Mikael. War dachenn kumun Sant-Riwal ha Park an Arvorig emañ.

## Anv

Meur a anv zo bet roet d'ar menez-se e brezhoneg, setu int: Menez-Mikael, Menez-Mikael-an-Are, Menez-Sant-Mikael, Menez-(Sant-)Mikael-Brasparzh, Tuchenn (Sant-)Mikael, Torgenn (Sant-)Mikael, Tosenn Sant-Mikael, Krec'h Sant-Mikael. Gwezhall e oa anvet Moudenn Kronon.
Anvet eo "Mont Saint-Michel de Brasparts" e gallek pe "Menez-(Sant-)Mikael-Brasparzh" e brezhoneg a-wezhioù peogwir e oa Sant-Riwal un trev eus Brasparzh gwezhall, a-raok ma oa krouet kumun Sant-Riwal e 1925.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ "Menez-Mikael", DEVRI : Le dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard
# Melilestes

Melilestes :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Meliphagidae |
| Anv skiantel ||
| Melilestes Salvadori, 1876 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Melilestes a zo ur genad e rummatadur an evned, bet krouet e 1876 gant an evnoniour italian Tommaso Salvadori (1835-1923).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezho

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Melilestes megarhynchus, daou isspesad (M. m. megarhynchus ha vagans) dezhañ, brosezat e Ginea Nevez.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Meliphagidae/Melilestes (lennet e-barzh d'an 19 a viz Genver 2025).