OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lizherenneg etrebroadel evit treuzskrivañ ar sañskriteg

Lizherenneg etrebroadel evit treuzskrivañ ar sañskriteg (saozneg: International Alphabet of Sanskrit Transliteration pe IAST) a zo anv ur sistem implijet alies evit romanekaat meur a doare-skrivañ bramiek implijet evit skrivañ meur a yezh indezek.
Ar sistem implijetañ eo hennezh evit treuzskrivañ ar sañskriteg hag ar palieg.
Diorroet diwar diazez ar sistem-mañ e oa bet sistem Romanekadur al Levraoueg vroadel e Kolkata, ledanaet evitr gallout bezañ implijet evit treuzskrivañ an holl doareoù-skrivañ implijet en India.

## Roll an arouezennoù

Talvezout a ra ar roll-mañ evit treuzskrivañ al lizherenneg devanagari evel m'emañ implijet evit skrivañ ar sañskriteg hag ivez an hindeg:
| अ a A | आ ā Ā | इ i I | ई ī Ī | उ u U | ऊ ū Ū | ऋ [ɹ̩] ṛ Ṛ | ॠ ṝ Ṝ | ऌ ḷ Ḷ | ॡ ḹ Ḹ | Vogalennoù |
| ए e E | ऐ ai Ai | ओ o O | औ au Au | Diftongennoù |
| अं ṃ Ṃ | anusvara |
| अः ḥ Ḥ | visarga |
| Gouel | Staon | Kilbleg | Dent | Gweuz |
| क k K | च c C | ट ṭ Ṭ | त t T | प p P | Dre serriñ divouezh |
| ख kh Kh | छ ch Ch | ठ ṭh Ṭh | थ th Th | फ ph Ph | Dre serriñ divouezh dre c'hwezhañ |
| ग g G | ज j J | ड ḍ Ḍ | द d D | ब b B | Dre serriñ mouezhiet |
| घ gh Gh | झ jh Jh | ढ ḍh Ḍh | ध dh Dh | भ bh Bh | Dre serriñ mouezhiet dre c'hwezhañ |
| ङ ṅ Ṅ | ञ ñ Ñ | ण ṇ Ṇ | न n N | म m M | Dre fri |
| | य y Y | र r R | ल l L | व v V | Hantervogalennoù |
| | श ś Ś | ष ṣ Ṣ | स s S | | C'hwibanennoù |
| ह [ɦ] h H | | | | | Ruzenn mouezhiet |

## Keñveriadur gant ISO 15919

Dre vras e klotae al Lizherenneg etrebroadel evit treuzskrivañ ar sañskriteg (IAST) gant ISO 15919 daoust ha m'eo ledanoc'h tachenn implij sistem treuzskrivañ an ISO-se dre ma tenn da yezhoù indezek all ouzpenn ar sañskriteg. Disheñvel eo an daou sistem avat er pemp keñver resis-mañ:
| Devanāgarī | IAST | ISO 15919 | Evezhiadenn |
| hindeg ए/ े | e | ē | ISO e implijet evit treuzskrivañ hindeg ऎ/ ॆ. |
| hindeg ओ/ो | o | ō | ISO o implijet evit treuzskrivañ hindeg ऒ/ॊ. |
| sañskriteg ं | ṃ | ṁ | ISO ṃ implijet evit treuzskrivañ gurmukhi Tippi panjabeg ੰ. |
| hindeg ऋ/ ृ | ṛ | r̥ | ISO ṛ implijet evit treuzskrivañ ड़ /ɽ/. |
| hindeg ॠ/ ॄ | ṝ | r̥̄ | o toujañ da implij r̥. |

## Gwelit ivez

* Romanekadur al Levraoueg vroadel e Kolkata
* ISO 15919
* ITRANS
# Lizherenneg fenikek

Savet e oa bet al lizherenneg fenikek diwar patrom al lizherenneg kentkenaanek tro-dro da 1050 a-raok ar marevezh boutin. Implijet e veze evit skrivañ ar fenikianeg, ur yezh semitek.
Un abjad an hini e oa e gwirionez, kentoc’h evit ul lizherenneg rik ha peurliesañ e veze skrivet a zehou da gleiz hag a-wechoù ivez e boustrofedon.
Skridoù fenikek zo bet kavet e kêrioù annezet gant Fenikianed gwechall, tro-dro d’ar Mor Kreizdouar, evel Biblos (e Liban hiziv) ha Kartada e Norzhafrika (Tunizia hiziv ).
Diwar al lizherenneg fenikek e oa bet diorroet da heul al lizherenneg arabek, al lizherenneg c’hresianek, al lizherenneg latin (dre al lizherenneg etruskek), al lizherenneg kirillek (dre al lizherenneg c’hresianek) hag al lizherenneg hebraek (dre al lizherenneg aramaek).
| Lizherenn | Anv | Ster | Treuzskrivadur | Lizherenn a glot ganti | Lizherenn a glot ganti | Lizherenn a glot ganti | Lizherenn a glot ganti | Lizherenn a glot ganti |
| Lizherenn | Anv | Ster | Treuzskrivadur | Lizherenneg hebraek | Lizherenneg arabek | Lizherenneg gresianek | Lizherenneg latin | Lizherenneg kirillek |
| | ’āleph | “ejen” | ‘ (LFE [ʔ]) | א | ﺍ | A | A | А |
| | bēth | “ti” | b | ב | ﺏ | B | B | Б, В |
| | gīmel | “kañval” | g | ג | ﺝ | Γ | C, G | Г, C |
| | dāleth | “dor” | d | ד | ﺩ، ذ | Δ | D | Д |
| | hē | “prenestr” | h | ה | ﮬ | Ε | E | Е, Ë, Є, Э |
| | wāw | “krog” | w | ו | ﻭ | Ϝ, Υ, (ϒ) | F, U, V, W, Y | У |
| | zāyin | “arm” | z | ז | ﺯ | Ζ | Z | З |
| | ħēth | “garzh” | ħ (LFE [χ]) | ח | ﺡ، خ | Η | H | И, Й |
| | ţēth | “rod” | ţ | ט | ﻁ، ظ | Θ | | |
| | yōdh | “brec’h” | y (LFE [j]) | י | ﻱ، ى | Ι | I, J | І, Ї, Ј |
| | kaph | “palv” | k | כ | ﻙ | Κ | K | К |
| | lāmedh | “broud” | l | ל | ﻝ | Λ | L | Л |
| | mēm | “dour” | m | מ | ﻡ | Μ | M | М |
| | nūn | “pesk” | n | נ | ﻥ | Ν | N | Н |
| | sāmekh | “pesk” | s | ס | | Ξ, Χ | X | Х |
| | ’ayin | “lagad” | ‘ (LFE [ʕ]) | ע | ﻉ، غ | Ο | O | О |
| | pē | “genoù” | p | פ | ﻑ | Π | P | П |
| | tsādē | “plantenn ar papiruz” | ç (LFE [ts]) | צ | ﺹ، ض | Ϡ | | Ц, Ч |
| | qōph | “marmouz” | q (LFE [q]) | ק | ﻕ | Ϙ | Q | |
| | rēš | “penn” | r | ר | ﺭ | Ρ | R | Р |
| | šin | “dant” | š (LFE [ʃ]) | ש | س، ش | Σ | S | С, Ш |
| | tāw | “merk” | t | ת | ﺕ، ث | Τ | T | Т |

## Gwelet ivez

* Lizherenneg ar gresianeg
* Treuzlizherennadur gresianek

## Liammoù diavaez

* Phoenicia.org
* .html Ancient Scripts.com
* Omniglot.com
# Lizherenneg arvanitek

Diorroet e oa bet al lizherenneg arvanitek evit gallout skrivañ en albaneg arvanitek dre implijout al lizherenneg c'hresianeg.
N'eus doare unvan ebet hag amañ e vez kinniget al lizherenneg evel ma oa bet implijet evit treiñ ar bibl bet embannet en arvaniteg.
Lizherenneg arvanitek c'hresianek - 1827 :
| Α | Β | Π̇ | Γ | Ϝ | Δ | Δ̇ | Ε | Ε̱ | Ζ | Η | Θ | Ι | Κ | Κ̇ | Λ | Λ̇ | Μ | Ν | Ν̇ | Ξ | Ο | Π | Ρ | Σ | Σ̈ | Τ | Υ | Φ | Χ | Χ̇ | Ψ | Ω |
| α | β | π̇ | γ | ϝ | δ | δ̇ | ε | ε̱ | ζ | η | θ | ι | κ | κ̇ | λ | λ̇ | μ | ν | ν̇ | ξ | ο | π | ρ | σ | σ̈ | τ | υ | φ | χ | χ̇ | ψ | ω |
| Lizherenneg arvanitek latin |||||||||||||||||||||||||||||||||
| a | v | b | g | g | dh | d | e | ë | z | i | th | i | k | q | l | lj | m | n | nj | ks | o | p | r | s | sh | t | y | f | h | h | ps | o |
Lizherenneg arvanitek c'hresianek - 1879 :
| Α | Β | Ƃ | Γ | Γ̇ | Δ | D | Ε | Ε̱ | Ζ | Ζ̇ | Θ | Ι | Ϳ | Κ | Κ̇ | Λ | Λ̇ | Μ | Ν | Ν̇ | Ο | Π | Ρ | Ρ̇ | Σ | Σ̈ | Τ | Ȣ | Υ | Φ | Χ | ΤΣ | ΤΣ̈ | DΣ | DΣ̈ |
| α | β | b | γ | γ̇ | δ | d | ε | ε̱ | ζ | ζ̇ | θ | ι | ϳ | κ | κ̇ | λ | λ̇ | μ | ν | ν̇ | ο | π | ρ | ρ̇ | σ | σ̈ | τ | ȣ | υ | φ | χ | τσ | τσ̈ | dσ | dσ̈ |
| Lizherenneg arvanitek latin ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| a | v | b | g | g | dh | d | e | ë | z | z | th | i | j | k | q | l | lj | m | n | nj | o | p | r | r | s | sh | t | u | y | f | h | ts | tsh | ds | dsh |
Lizherenneg arvanitek c'hresianek - 1880 :
| Α | Β | B | Ϳ | Γ | Γ̇ | Γ̇ϳ | Δ | D | Ε | Ε̱ | Ζ | Θ | Ι | Κ | Κϳ | Λ | Λϳ | Μ | Ν | Ν̇ | Νϳ | Ξ | Ο | Π | Ρ | Σ | Σ̇ | Σ̈ | Τ | Υ | Φ | Χ̇ | Χ |
| α | β | b | ϳ | γ | γ̇ | γ̇ϳ | δ | d | ε | ε̱ | ζ | θ | ι | κ | κϳ | λ | λϳ | μ | ν | ν̇ | νϳ | ξ | ο | π | ρ | σ | σ̇ | σ̈ | τ | υ | φ | χ̇ | χ |
| Lizherenneg arvanitek latin ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| a | v | b | j | g | g | gj | dh | d | e | ë | z | th | i | k | q | l | lj | m | n | nj | nj | ks | o | p | r | s | s | sh | t | y | f | h | h |

## Notennoù

* ↑ Faulmann, Carl (1880). Das Buch der Schrift, Enthaltend die Schriftzeichen und Alphabete aller Zeiten und aller Völker des Erdkreises (in alamaneg). Vienna : Verlag der kaiserlich-königlichen Staatsdruckerei. 181-182 p.

## Gwelet ivez

* Arvaniteg

## Liammoù diavaez

* Albanesisch - Griechisch Alamaneg
# Kirsten Flagstad

Kirsten Malfrid Flagstad, ganet e Hamar e 1895 ha marvet en Oslo e 1962, a oa ur c'hoariganerez norvegat, soprano da gentañ ha mezzo-soprano goude, anavezet evel unan eus kaerañ mouezhioù an XX$^{vet}$ kantved ha gwellañ kanerezed oberennoù Richard Wagner a-viskoazh a-hervez.
Stagañ a reas gant ar c'hoarigan en Oslo e 1913 ha chom a reas e Lec'hlenn betek 1933, pa grogas e Bayreuth evel Sieglinde er Walküre.
* Kirsten Flagstad e roll Isolde
* Poltred Kirsten Flagstad war un nijerez norvegat

## Pennadoù kar

* Birgit Nilsson
# Kirklees

Un distrig deuet da vezañ er pleustr un Amaezerezh unvan abaoe freuz Kuzul-Kontelezh Kornôg Yorkshire e 1986, eo Kirklees.
Load kefridiel Distrig Kirklees
# Kirmeg

Ur yezh c'hourek eus is-skourr yezhoù ar su eo ar c'hirmeg (kirma pe tyurama).

## Gwelet ivez

* Yezhoù nijerek-kongoek
* Yezhoù senoufoek
# Kirsten Munk

Kirsten Munk (pe "Christina Munk") (1598–1658) a oa ur briñsez danat hag eil pried ar roue Christian IV Danmark. Daouzek bugel o doe.

## He buhez, he dimeziñ morganatek

Merc'h e oa Kirsten Munck da Ludvig Munck (1537–1602) ha da Ellen Marsvin (1572–1649), noblañsed pinvidik hogen hep titl ebet. He mamm, a intañvezas e 1611 evit an eil gwech, a oa brasañ perc'henn Fyn. A-raok leuskel he merc'h Kirsten etre pavioù ar roue Christian e klaskas ar vamm lakaat ar roue da zimeziñ dezhi.
# Kirke

Un hudourez c'halloudus e oa Kirke (Henc'hresianeg : Κίρκη Kírkê). Merc'h e oa da Helios, an Heol, ha d'an Okeanidenn Perseis. C'hoar e oa da Aietes ha da b-Pasifae, ha moereb eta da v-Medeia, un hudourez veur all.
En Odysseia Homeros evel e Theogonia Hesiodos en he c'hinniger evel un doueez, hag e De natura deis Cicero memes tra.

## Ar vojenn

Kaoz anezhi zo e kan X an Odysseia : o chom e oa en enez Aiaia, en ur palez e-kreiz un digoadenn, e-touez bleizi ha leoned hag a oa tud troet e loened. Eno e tegemeras Iason ha Medeia, nizez dezhi (merc'h da Aietes), goude muntr Absyrtos.
Hervez ar barzh Dionysos Miletos e oa Kirke merc'h da Aietes hag Hekate, doueez an hudouriezh. Dimezet e vije da roue ar Sarmated, a voe kontammet ganti.
Kalz a vugale he dije bet digant doueed a bep seurt. Hervez al levr Dionysiaka, gant Nonnos Panopolis, e oa mamm da Faunos (Faunus ar Romaned) a oa Poseidon e dad.

## Displegadur ha martezeadenn

Istorourien zo a soñj gante ec'h eo ur skeudenn an troadur e moc'h, pa oa kontammadur antikolinergik.
An azonoù eo : koll an eñvor ha gweledigezhioù.
Deskrivadur ar moly a glot gant an treuz-erc'h, ur vleunienn ag ar vro. Diwarni e teu metabolitoù a ya a-enep al louzoù enepkolinergik.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Homer's moly identified as Galanthus nivalis L.: physiologic antidote to stramonium poisoning.

## Gwelout ivez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kirkhaugh

Kirkhaugh zo ur gêriadenn vihan eus Northumberland, e hanternoz Bro-Saoz.
# Kirsten Dunst

Kirsten Dunst zo un aktourez stadunanat, deuet da vout Alamanez, ganet e 1982 e Point Pleasant e New Jersey, e SUA. E 2011 he deus bet ur priz er Festival de Cannes gant he ferzh er film Melancholia.
# Kiruna

Kiruna (Giron e samieg, Kiiruna e finneg) zo ur gêr e hanternoz Sveden. Ar gêr hanternosañ eo er vro-se, e proviñs kozh Lappland hag e kontelezh Norrbotten. E 2010 e oa 18 148 a dud o chom e Kiruna ha 23 300 a annezidi a oa e kumun Kiruna e 2015.
Kreizenn bennañ Samied Sveden eo Kiruna ha roud a gaver anezhi abaoe 6000 bloaz zo. En XX$^{vet}$ kantved e oa kresket kalz abalamour d'ar mengleuzioù houarn a oa er c'hornad. Ul linenn hent-houarn a voe savet da vont eus Kiruna da Luleå en un tu ha da borzh norvegiat Narvik en tu all, da ezporzhiañ an houarn-se aesoc'h.
Touristed a-leizh a ya da Giruna, abalamour m'emañ e norzh pellañ Sveden ha ma c'haller gwelet an heol da hanternoz eno e-pad an hañv.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Kiruna – Lec'hienn ofisiel
# Kirundo (proviñs)

Kirundo zo ur proviñs eus Burundi.
g • ka • ke Proviñsoù Burundi :
| Proviñsoù | Bubanza · Bujumbura Mairie · Bujumbura Rural · Bururi · Cankuzo · Cibitoke · Gitega · Karuzi · Kayanza · Kirundo · Makamba · Muramvya · Muyinga · Mwaro · Ngozi · Rutana · Ruyigi |
# Huemul

Huemul :
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Artiodactyla |
| Kerentiad : | Cervidae |
| Genad : | Hippocamelus |
| Anv skiantel ||
| Hippocamelus bisulcus Molina, 1782 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An huemul (Hippocamelus bisulcus) a zo ur c'harveg hag a vev e menezioù Chile hag Arc'hantina.
# Huerta de Rey

Huerta de Rey zo ur gumun e proviñs Burgos e Spagn.
# Huelva

Huelva eo kêr-benn Proviñs Huelva en Andalouzia.
# Huesa

Huesa zo ur gumun eus proviñs Jaén, en Andalouzia, e Spagn. An niver annezidi zo 2 436 (2023).
# Huerta de Arriba

Huerta de Arriba zo ur gumun e proviñs Burgos e Spagn.
# Huerta de la Obispalía

Huerta de la Obispalía zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Huerto

Huerto (liorzh e brezhoneg) zo ur gumun e Spagn e proviñs Huesca.
# Huerta

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Huerta zo anv meur a gumun e Spagn, hag un anv-tiegezh spagnolek ivez.

## Lec'hioù

* Huerta (Salamanca), e proviñs Salamanca
* Huerta de Arriba, e proviñs Burgos
* Huerta de la Obispalía, e proviñs Cuenca
* Huerta del Marquesado, e proviñs Cuenca
* Huerta de Rey, e proviñs Burgos

## Tud

* Dolores Huerta, sindikalourez stadunanat
* Paz de la Huerta, aktorez stadunanat
* Jesús Huerta de Soto, armerzhour spagnol
* Tenoch Huerta, aktor mec'hikan
* Vicente Antonio García de la Huerta (1729-1787), barzh spagnol
* Victoriano Huerta (1850-1916), jeneral mec'hikan
# Huerta del Marquesado

Huerta del Marquesado zo ur gumun eus Proviñs Cuenca e Spagn.
# Huertahernando

Huertahernando zo ur gumun e Spagn e proviñs Guadalajara.
# Kuzul skiantel an Ofis

Kuzul skiantel an Ofis zo ur rann eus Ofis Publik ar Brezhoneg. Anvet e vez an izili anezhañ evit tri bloaz, gant Kuzul-merañ an Ofis publik. Francis Favereau eo ar c'hadoriad kentañ.

## Izili
### 2012

An izili anvet e 2012 a oa :
* Francis Favereau, Kadoriad ar C'huzul
* Moran Dipode
* Daniel Doujet
* Jañ-Mai Drapier
* Padrig an Habask
* Rhisiart Hincks
* Mélanie Jouitteau
* Lukian Kergoat
* Divi Kervella
* Martial Ménard
* Jañ-Do Robin

### 2016

An izili anvet e 2016 evit tri bloaz a zo :
* Mich Beyer
* Daniel Doujet
* Jañ-Mai Drapier
* Yann-Fulub Dupuy
* Francis Favereau
* Mélanie Jouitteau
* Lukian Kergoat
* Divi Kervella
* Serj Richard
* Jañ-Do Robin
* Herve Seubil gKernaudour

### 2021

* Francis Favereau, kadoriad ar C'huzul
* Mich Beyer
* Herve Bihan
* Anne Broussot
* Jañ-Mai Drapier
* Yann-Fulub Dupuy
* Erwan Hupel
* Mélanie Jouitteau
* Lukian Kergoat
* Serj Richard
* Herve Seubil Kernaudour
War a seblant e c'haller bezañ anvet meur a wech. Pet gwech avat?

## Kefridi

Embann a ra erbedadennoù.

## Notennoù

* ↑ https://web.archive.org/web/20150502180234/http://www.opab-oplb.org/161-kuzul-skiantel.htm
* ↑ Divizadeg 2012/53
* ↑ https://web.archive.org/web/20150502174608/http://www.opab-oplb.org/177-divizou-hag-erbedadennou-ar-chuzul-skiantel.htm
# Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm)

Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (KESAML) (e saozneg: International Conference of Marxist-Leninist Parties and Organizations: ICMLPO) a zo anv ur genwiadenn etrbroadel bodet enni meur a strollad komunour marksour-leninour difennet gante linenn enep-adwelourel Enver Hoxha ha Strollad Labour Albania.
Anvet e vez "Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm)" pe "Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (hoxhaour)" evit lakaat an diforc'h etrezi hag an aozadur all, maoour gantañ an hevelep anv "Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour" anvet ivez hervez anv ar gelaouenn embnnet ganti "Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel)" pe "Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (maoour)".
Setu roll izili KESAML (U&S):
* Benin: Strollad Komunour Benin
* Brazil: Strollad Komunour Dispac'hel
* Burkina Faso: Strollad Komunour Dispac'hel Voltaek
* Chile, Strollad Komunour Chile (Ober Proleter)
* Kolombia, Strollad Komunour Kolombia (Marksour-Leninour)
* Aod an Olifant, Strollad Komunour Dispac'hel Aod an Olifant
* Danmark, Strollad Komunour al Labourerion
* Republik Dominikan, Strollad Komunour al Labour
* Ecuador, Strollad Komunour Marksour-Leninour Ecuador
* Frañs, Strollad Komunour Labourerion Frañs
* Alamagn, Strollad Komunour Alamagn (Tarzh-an-deiz Ruz)
* Gres, Luskad evit Adaozañ Strollad Komunour Gres 1918-55
* Iran, Strollad Labour Iran
* Italia, Fulenn
* Mec'hiko, Strollad Komunour Mec'hiko (Marksour-Leninour)
* Norvegia, Bodad Marksour-Leninour Dispac'h
* Spagn, Strollad Komunour Spagn (Marksour-Leninour)
* Tunizia, Strollad Komunour Labourerion Tunizia
* Turkia, Strollad Komunour Dispac'hel Turkia
Ez-izili:
* Albania, Strollad Kumunour Albania
* Italia, Aozadur evit Strollad Komunour Proleteriad Italia (aet da get)
* Venezuela, Strollad Banniel Ruz (skarzhet diouzh KESAML (U&S) e 2005)

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel - war ar stern
* Lec'hien nann-ofisiel
# Kuzulier-departamant

Ar c'huzulier-kanton (evel ma veze lavaret person kanton) pe kuzulier-departamant (peogwir e vezont bodet e pennlec'h an departamant) pe c'hoazh, hervez ar c'hiz kozh, ar c'hoñsailher a vez dilennet gant dilennerien ur c'hanton, hervez reolennoù ur mouezhiadur unanv muianiverek div dro dezhañ en ur vouezhiadeg hollek eeun.
An holl guzulierien bet dilennet en un departamant gall bennak a ya da ober ar C'huzul-departamant, framm melestradurel an departamant. Galloud-oberiant ar framm-se a vez dalc'het gant prezidant ar C'huzul-departamant, harpet gant ar Bodad-pad.
E pep departament e vez nevesaet an hanter eus ar guzulerien bep tri bloaz, an eil votadeg o tegouezhout da vare an dilennadeoù-kêr hag eben da vare an dilennadegoù-rannvro.
Dilennet eo kement kuzulier-departamant evit 6 bloaz, nemet ma'z eo bet dilennet goude ur votadeg darnel (aozet goude marv ar c'huzulier e plas, da skouer). Padout a ra amzer-gefridi an dilennad nevez betek termen amzer-gefridi ar c'huzulier kent. Evel-se ne vez ket kemmet deiziataer an dilennadegoù-departamant.
Daoust ma n'eo ket termenet da vat ez eo un tamm ar c'huzulier-departamant en e ganton, evel ar c'hannad en e bastell-vro.
# Kuzul da C'hortoz ar Su

Kuzul Su da C'hortoz (saozneg: Southern Transitional Council; arabeg: المجلس الانتقالي الجنوبي‎ al-Majlis al-Intiqālī l-Janūbiyy) zo ur strollad disrannour eus Yemen. 26 ezel a zo en aozadur gant pemp gouarnour eus pemp gouarnamant su Yemen ha daou ministrerezh gouarnamant all.
Savet eo bet an aozadur gant ul luskad anvet al Luskad kreizsteizat (al-Ḥirāk al-Janūbiyy pe al-Hirak al-Janoubi). Savet e oa bet al luskad, Luskad kreizsteizat, e 2007, e fin kannad ar prezidant Ali Abdullah Saleh. Palioù diazez an aozadur a zo labourat ha difenn mennozh disrann su Yemen diouzh ar peurrest eus ar vro (evel ma oa betek 1990).
Disklêriet d'an 11 a viz Mae 2017, e-penn ar C'huzul emañ gouarnour Aden, Aidarus al-Zoubaidi, gant ar post prezidant. Ur besprezidant a zo Hani Bin Breik.
Aotreet e oa bet krouidigezh a rC'huzul ur sizhun a-raok an 11 a viz Mae goude disklêriadur Aden a oa bet disoc'h manifestadegoù evit harpañ al-Zoubaidi goude ma vefe skarzhet eus e bost a gouarnour. Ar C'huzul Su da C'hortoz a embann bezañ mestr war darn Su Yemen. Lod izili ar strollad a zo bet gouarnourien Dhale, Shabwah, Hadhramaut, Lahij, Socotra, ha gouarnamant Al Mahrah. Embann a ra kaout un nebeud eus tiriadoù e gouarnamantoù Abyan hag Aden.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar C'huzul Su da C'hortoz
# Kuzul foran diplomaterezh Katalonia

Kuzul foran diplomaterezh Katalonia (e katalaneg Consell de Diplomàcia Pública de Catalunya) pe DIPLOCAT a oa un aozadur publik-prevez savet gant Generalitat Katalonia evit skoulmañ darempredoù en diavaez eus ar vro hag evit broudañ an anaoudegezh eus Katalonia en estrenvro. Freuzet e oa bet etre 2017 ha 2018 gant gouarnamant Spagn a-drugarez da vellad 155 Bonreizh Spagn diwar an abeg eo dalc'het al liammoù etrevroadel gant Madrid nemetken.
# Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Daou aozadur marksour-leninour ez eus gante o-daou an hevelep anv (e saozneg International Conference of Marxist-Leninist Parties and Organizations: ICMLPO):
* Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Kelc'hlizher Etrebroadel): bodet enni strolladoù hag aozadurioù maoour ha;
* Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm): bodet enni strolladoù hag aozadurioù hoxhaour difennet gante linenn politikel Strollad Labour Albania
# Kromozom

Ar c'hromozom (diwar ar gresianeg χρῶμα/chroma liv ha σῶμα/soma korf) zo un elfenn graet gant TDN ha proteinoù (an histonoù) er c'helligoù.
Er c'hromozom emañ an titouroù genetik hag a vez dasparzhet e pep kellig dre ar rannadur kelligel.

## Lec'hiadur er gellig

Diouzh ar gellig eo.
* en ur gellig eukariot emañ ar c'hromozomoù en nukleus.
* en ur gellig prokariot emañ er sitoplasm.

## Kromozomoù ar c'helligoù eukariot

Kromatin fetisaet a ya d'ober ar c'hromozomoù. Cheñch a ra stumm ar c'hromatin diouzh prantadoù ar c'helc'hiad kelligel.

### Stumm

An aliesañ zo stumm un X gant ar c'hromozom, gant div vrec'h hir ha div vrec'h verr, liammet er poent anvet santromer.
Diouzh al lec'h m'emañ ar santromer e vez disheñvelaet ar c'hromozomoù :
* kromozomoù metasantrek : e kreiz emañ ar santromer. Keit eo ar peder brec'h neuze.
* kromozomoù submetasantrek : tost ouzh ar c'hreiz emañ ar santromer. Ar vrec'h vihanañ a vez anvet « p » hag ar vrec'h hirañ « q ».
* kromozomoù akrosantrek : tostoc'h ouzh ur penn (an telomer) emañ ar santromer.
* kromozomoù telosantrek : tost-mat ouzh an telomer emañ ar santromer.
Kromozomoù direizh a c'hell bezañ ivez :
* kromozomoù asantrek : santromer ebet.
* kromozomoù disantrek : gant daou santromer.

### Kariotip

Heñvel eo kariotip bevedegoù ar memes spesad. Er c'helligoù somatek ez eus bep a div skouerenn kromozom. Ur skouerenn hepken zo er c'helligoù seksel.

## Kromozomoù ar c'helligoù prokariot

E darn vrasañ ar bakteri eo kelc'hiek ar c'hromozom.
# Kroměříž

Kroměříž (en alamaneg Kremsier) a zo ur gêr eus Tchekia, e Rannvro Zlín.
Brudet eo abalamour da balez an eskob ma repuas lez Vienna da vare Nevezamzer ar pobloù. Tammoù abadennoù eus ar film Amadeus a oa bet troet ivez el lec'h-se.
Al « Lustgarden » pe jardin ar plijadurioù, ul liorzh e-kichen palez an eskob zo bet lakaet war roll ar Glad bedel an UNESCO.

## Liammoù

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec’hienn ofisiel
# Krommenn Laffer

Krommenn Laffer, savet gant Arthur Laffer, a ziskouez ez eo posupl gounit muioc'h a savadoù gant ar stad ma 'vez lakaet feur tailhoù izel. An dro-lavar "Re a dailhoù a lazh an tailhoù", a zo neuze savet diwar preder Arthur Laffer.
Ma ne vez ket lakaet tailhoù gant ar stad, n'he do ket savadennoù telladurel dre ma ne vo ket paeet tailhoù gant ar boblañs. Diskouezet eo e-penn kentañ ar grommenn. Goude-se, kresket 'vez an tailhoù ha neuze ar savadennoù telladurel betek un optimum (e penn tout ar grommenn). An optimum a ziskouez ar feur tailhoù digemeret gant ar bobl, hag ar savadennoù telladurel uhelañ hag a zo posupl kaout gant ar stad. Adalek an optimum, da lavaret eo, en tu-dehoù d'ar grommenn, ma vez uhelaet c'hoazh ar feur tailhoù gant ar stad, ne vo ket gounezet savadennoù ken uhel hag a-raok gant ar stad ken. Ne degemero ket ken ar boblañs paeañ muioc'h.
Da gentañ, e soñjo al labourerien ne servijo ket labourat muioc'h rak an arc'hant gounezet a servijo da baeañ tailhoù.
Fin ar grommenn a ziskouez e vez kemeret 100% eus an arc'hant gounezet gant ar boblañs, neuze, den ebet na labouro ken. A-benn ar fin, lakaat re a dailhoù na servijo ket d'ar stad da uhelaat e savadennoù telladurel.
Da skouer: er Stadoù-Unanet etre 2008 ha 2009 eo bet divizet diskenn ar feur taihloù, ar pezh hag en deus digaset da uhelaat ar savadennoù telladurel etre 8% ha 9%.