# Kewenn

Kewenn :
| Bourc'h Kewenn. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Quéven |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | Plañvour |
| Kod kumun | 56185 |
| Kod post | 56530 |
| Maer Amzer gefridi | Marc Boutruche 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | An Oriant tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro an Oriant |
| Lec'hienn Web | http://www.queven.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 8 906 ann. (2022) |
| Stankter | 372 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 47′ 22″ Norzh 3° 24′ 50″ Kornôg / 47.7894444444, -3.41388888889 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 50 m bihanañ 2 m — brasañ 66 m |
| Gorread | 23,93 km² |
| Kewenn ||
| kemmañ |
Kewenn (pronoñset [ˈcəɥən] gant tud ar vro) a zo ur gumun eus Breizh e kanton Plañvour e departamant ar Mor-Bihan.

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

### Ya d'ar brezhoneg

* Panell divyezhek.
* Ar maer kozh (2008-2014), Marc Cozilis, a zo ur brezhonegour ampart.
* D’ar 26 a viz Gwengolo 2008 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun ha roet war un dro d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.
* D'an 20 a viz Ebrel 2011 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.

### Deskadurezh

* Un hentad divyezhek a zo eno abaoe 2006.
* E distro-skol 2024 e oa 54 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (4,5 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe kumun Kewenn e 1790; e Kanton Gwidel hag e Bann Henbont e oa. Diskaret e voe Kanton Gwidel gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e voe kumun Kewenn e Kanton Pont-Skorf e 1801 gant an hevelep lezenn. Lakaet e oa bet en Arondisamant an Oriant krouet e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 103 gwaz abalamour d'ar brezel, 18 e 1914, 25 e 1915, 24 e 1916, 13 e 1917, 16 e 1918 ha 7 e 1919, eleze 4,45 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Blockhaus pezhioù-kanol e Kewenn
* Mervel a reas 15 milour ha 24 den nann-soudard abalamour d'ar brezel.
* D'ar 7 a viz Eost 1944 e teuas milourion SUAat gant tankoù betek ar vourc'h met an Alamaned o lakas da gilañ war-zu Pont-Skorf; degemeret e oant bet mat gant tud Kewenn, setu perak e voe c'hwezhet an tan er vourc'h gant an Alamaned d'an 18 a viz Eost 1944. Chom a reas Kewenn e Sankenn an Oriant e dalc'h an Alamaned betek an 10 a viz Mae 1945. Distrujoù bras a voe er gumun.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas daou vilour er Viêtnam.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas nav milour.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Peulvan Kerdehored.
* Taolioù-maen Kerroc'h.
* Iliz katolik Kewenn.
* Ar c'halvar.
* Chapel an Drinded.
* Meurvein.
* Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol.
* Ar c'halvar er vourc'h.
* Chapelioù.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn. Dioueliet e voe d’an 2 a viz Here 1921.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Melestradurezh

Roll maered ar gumun :
| Mare | Mare | Anv | Strollad |
| Ebrel 2014 | → bremañ | Marc Boutruche | Tu-dehou, distrollad |
| Meurzh 2008 | | Marc Cozilis | Strollad Komunour Gall |
| Meurzh 1982 | Meurzh 2008 | Jean-Yves Laurent | Strollad Sokialour Gall |
| | Kerzu 1980 | Pierre Quinio | Strollad Sokialour Gall |
| Here 1947 | Eost 1974 | Joseph Kerbellec | SFIO |
| Gwengolo 1945 | Here 1947 | Louis Kermabon | |
| 1940 | 1945 | Louis Kermabon | bet anvet gant Renad Vichy |
| 1904 | 1940 | Julien Moëllo | |
| 1892 | 1904 | Auguste Roperc'h | |
| 1878 | 1892 | Joseph Le Léannec | |
| 1852 | 1878 | Jean-Marie Raoul | |
| 1819 | 1852 | Yves Le Leslé (mab) | |
| 1799 | 1819 | Yves Le Leslé (tad) | |
| 1797 | 1799 | Nicolas Joseph Raoul | |
| 1795 | 1797 | Joseph Loménéhé | |
| 1793 | 1795 | Jacques Le Bigot | |
| 1791 | 1793 | Jacques Loher | |
| N'eo ket anavezet c'hoazh an holl fedoù. |||||

## Gevelliñ

Gevellet eo Kewenn gant ar c'hêrioù-mañ :
* Dún Mánmhaí (Iwerzhon) abaoe 1987
* Altenkunstadt (Alamagn) abaoe 2006
* Weismain (Alamagn) abaoe 2006
* Burgkunstadt (Alamagn) abaoe 2011
* Koro (Mali) abaoe 2002

## Liammoù diavaez

* (br) Kewenn war lec'hienn Geobreizh
* (fr) Lec'hienn ofisiel Kêr Gewenn

## Notennoù ha davennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ (br)Distro-skol ar c’helenn divyezhek
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 309
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Kewenn - Fichenn ar gumun
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Jean Le Berd, Lorient sous l'occupation, Embannadurioù Ouest-France, Roazhon, 1986, pajennoù 109 ha 114
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Cassini hag EBSSA
* ↑ (fr)Ouest-france.fr, d'ar 5 a viz Ebrel 2014
* ↑ (fr)Lec'hienn ti-kêr Kewenn