OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Jord

Jord pe Jorj (hervez an dud) a zo un anv-badez brezhonek kevatal d'an anv saoznek George ha d'an anv gallek Georges.

## Gerdarzh

Talvezout a ra "an hini a labour an douar, labourer-douar" e henc'hresianeg (Γεώργιος / Georgios).

## Adstumm

Dont a ra ar stumm Jorj eus ar galleg, pa'z eo tostoc'h ar stumm Jord d'an anv katalanek Jordi, dre ma seblant dont eveltañ eus an anv henc'hresianek.

## Tud dibar
### Sent

* Jord a Lydda, sant eus IIIde kantved, paeron Bro-Saoz, Katalonia, Etiopia ha Jorjia. Diwall a ranker gant Jorjia, er C'haokaz. Ne deufe ket hec'h anv eus an anv-badez a zo kaoz anezhañ amañ met eus ar perseg, deuet deomp dre an arabeg. He sant paeron eo Jorj a Lydda avat.

### Rouaned ha priñsed

* un roue e Bohemia
* daouzek roue eus Jorjia
* adalek an XVIII$^{vet}$ kantved c'hwec'h roue Breizh-Veur hag ar Rouantelezh-Unanet. Ur roue Rouantelezh Hannover. An holl eus ar memes familh :
** Jord Iañ a Vreizh-Veur, roue Breizh-Veur eus 1714 da 1727
** Jord II a Vreizh-Veur, roue Breizh-Veur eus 1727 da 1760
** Jord III a Vreizh-Veur, roue Breizh-Veur eus 1760 da 1801. Goude roue ar Rouantelezh-Unanet eus 1801 da 1820 ha roue Hannover eus 1815 da 1820
** Jord IV a Rouantelezh-Unanet roue ar Rouantelezh-Unanet ha Hannover eus 1820 da 1830
** Jord V a Rouantelezh-Unanet roue ar Rouantelezh-Unanet hag impalaer an Indez eus 1910 da 1936
** Jord VI a Rouantelezh-Unanet roue ar Rouantelezh-Unanet eus 1936 da 1952 hag impalaer an Indez eus 1936 da 1947
** Jord V a Hannover roue a Hannover eus 1851 da 1866
* daou roue hellenian :
** Jord Iañ a C'hres roue an Hellenianed eus 1863 da 1913
** Jord II a C'hres roue an Hellenianed eus 1922 da 1947
* un Dug-Meur Mecklembourg-Strelitz :
** Jord Iañ a Mecklembourg-Strelitz dug-Meur Mecklembourg-Strelitz eus 1816 da 1860
* un roue Rouantelezh Saks :
** Jorj I$^{añ}$ a Saks roue Saks eus 1902 da 1904
* ur margrav e Baden :
** Jord a Vaden a zo ken-margrav Baden-Durlach eus 1577 da 1604 neuze margrav betek 1621 ha margrav Baden-Baden eus 1604 da 1621.
* ur c'hont eus Oldenbourg :
** Jord a Oldenbourg kont Oldenbourg eus 1526 da 1551

## Breizh

* Jorj Abherve-Gwegen (g. e 1946), skrivagner
* Jorj Belz, kaner e-barzh an d-Trouzerion Mod Kozh
* Jord Cochevelou, tad Alan Stivell hag an delenn geltiek
* Jorj Kadoudal, jeneral chouan, a glaskas lazhañ ar jeneral gall Napoleone Buonaparte hag a voe kondaonet d'ar marv abalamour da se
* Jorj Kadoudal, (1929-2021), soner biniou-bras
* Jorj Robin (1904-1928), kizeller
* Jorj ar Rumeur, barzh Mathaliz, skrivagner brezhonek hag emsaver
* Jorj Tangi, skrivagner brezhonek

## Lennegezh

Diwar an anv henc'hresianek (Γεώργιος / Georgios) eo deuet an anv Georgica, barzhoneg Vergilius, en deus awenet Levr al labourer, barzhoneg Joakim Gwilhom.

## Lec'hioù
### Kêrioù

* Georgetown, un anv-lec'h saoznek boutin
* Sant-Jord-Restembaod (Bro-Roazhon), Sant-Jord-Grehan (Bro-Zol) ha Sant-Jord-Kadeneg (Bro-Roazhon), teir farrez e biz Breizh

### Broioù

* stad Georgia, e SUA
* enez Georgia ar Su, stag ouzh ar Rouantelezh-Unanet
* Jorjia, ur vro eus ar c'h-Kaokaz.

## Pennadoù disheñvelout kar

* Jorj Iañ
* Sant-Jord
# Jérôme

Jérôme zo un anv-badez gallek hag a gaver e yezhoù all.

## Gerdarzh

Diwar an anv henc'hresianek Hieronymos.

## Yezhoù all

* Hieronymus e latin hag alamaneg
* Jerome e saozneg
* Girolamo, Gerolamo, Geronimo en italianeg
* Jerónimo, Gerónimo e spagnoleg
* Jeroen, e flandrezeg

## Tud

* Jérôme Bosch, anv gallekaet al livour flandrezat Hieronymus Bosch (1453-1516) ;
* Jennie Jerome (1854-1921), pried da Lord Randolph Churchill, mamm Winston Churchill.
* Jerome K. Jerome (1859-1927), skrivagner saoz ;
* Helen Jerome (1883- ?) skrivagnerez aostralian
* Archiviste Jérôme, unan eus lesanvioù Henry Coston (1910-2001).
* Jérôme Bonaparte, anv gallekaet Girolamo Buonaparte, roue Westafalia etre 1807 ha 1813,
* Jérôme-Napoléon Bonaparte, anv daou zen,
* Jérôme Cahuzac, ministr gall,
* Jérôme Kerviel, trader breizhat

## Lec'hioù

* Saint-Jérôme
# Katamit

Ur c'hatamit a oa ur c'hrennard hag a oa mignon yaouank sentus ur gwaz, e serc'heg, en ur zarempred a bederastiezh etre daou baotr en Henamzer, ha dreist-holl e Roma.

## Gerdarzh

Dont a ra ar ger eus an anv latin catamitus, deuet eus ar ger etruskek catmite, deuet ivez eus anv henc'hresianek Ganymedes, ur c'hrennard karet gant Zeus .
# Mael (sant)

Mael a oa ur penitiour ha sant brezhon eus ar V$^{vet}$ kantved e Kembre.

## Gerdarzh

Peurvuiañ e kreder eo un anv deuet eus ar ger magalos, kar-tost d'an anv henc'hresianek megalos, hag a dalv kement ha bras ha kreñv.
Kavet e vez ar ger mael en anvioù all evel Armael (pe Arzhel, Armel), Konvael, Maelgwn.

## Istor pe mojenn

Kar e vije bet da sant Padrig. Mont a eure gant Cadfan da Vreizh, ha goude da Gembre en-dro, da abati Ynys Enlli.
Lidet e vez d'an 13 a viz Mae.

## Notenn

* ↑ Catholic Online
# Narcís

Narcís zo un anv-badez katalanek a orin gresianek.

## Gerdarzh

Eus an anv henc'hresianek Narkissos, pe Narkis (pa denner al lostger)

## Yezhoù all

* Narciso en italianeg
* Narsis e brezhoneg

## Tud

* Sant Narcís Girona, eskob Girona
# Sybille

Sybille zo un anv-badez alamanek, kar-tost d'an anv all Sibylle.

## Orin

Dont a ra an anv eus ar sibilla, anv henc'hresianek ur velegez hag un diouganerez en Henamzer. Meur a hini zo bet brudet.

## Adstummoù

* Sibylle, Sibille,
* Sybilla, Sibilla,
* Sybel, Sybill.

## Yezhoù all

* Sybil e saozneg
* Sibila, e portugaleg ha spagnoleg.
* Sibilla, en italianeg.
* Sibil.la, en katalaneg.
* Sibyl e saozneg
* Sibylle e galleg hag alamaneg

## Tud

* Sybille de Sélys Longchamps (* 1941), baronez velgiat, mamm d'ur verc'h vastard d'ar roue Alberzh II.
* Sybille Straubinger (1970), politikerez aostrian
* Sybille Waury (1970), aktourez alaman
# Theophrastos (disheñvelout)

Theophrastos zo un anv henc'hresianek a zo bet roet da veur a zen.

## Yezhoù

Kavet e vez e meur a yezh:
* Theophrastus e latin
* Teofrasto, e spagnoleg.
* Téophraste, e galleg.

## Tud

* Theophrastos Eresos
* Philippus Theophrastus Aureolus Bombastus von Hohenheim, anavezetevel Paracelsus, (war-dro -1493 pe 1494 ...) , medisin suis.
* Theophrastos Sakellaridis (Θεόφραστος Σακελλαρίδης) (1883–1950), sonaozour hellazat
# Thisbe

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Thisbe zo un anv henc'hresianek ha hini dousig Pyramos er vojenn hellazat Pyramos ha Thisbe.

## Lec'hioù

* Tichbe, anv biblek kêr Listib, ma oa ganet ar profed Eliaz.
* Thisbe, anv kozh ur gêr e Boiotia, e Gres, bremañ Thisvi
# Théophile

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Théophile zo un anv-badez gallek.

## Orin

Diwar an anv henc'hresianek Theophilos (a gar Doue) savet diwar Theos (doue), ha philos, hag a glot tre gant Amadeus e latin. Diwar an daou anv-se e teu anvioù all en ur bern yezhoù.
Diwar ar wrizienn Theos e teu anvioù all: Théodore (ha Dorothée), Théophraste...
Un anv frankek avat eo Theobald, a zo Tepot e brezhoneg.

## Yezh

* Theophil en alamaneg ha saozneg
* Teofilo en italianeg
* Teófilo e portugaleg ha spagnoleg

## Tud
### Belgia

* Théophile Lybaert (1848-1927), livour ha kizeller

### Breizh

* Théophile-Malo de La Tour d'Auvergne-Corret (1743-1800), soudard breizhat en arme c'hall ha keltiegour
* Théophile Bidard (1804-1877), gwiraour ha kelenner war ar gwir e skol-veur Roazhon
* Théophile Briant, barzh gallek
* Théophile Deyrolle‎, livour
* Théophile Jeusset (1910-1968), emsaver

### Bro-C'hall

* Théophile de Viau (1590-1626), barzh gallek
* Théophile Gautier (1811-1872), barzh gallek
* Théophile Thoré-Burger (1807-1869), kazetenner ha buruteller arzoù

## Pennadoù kar

* Amadeus
# Théophraste

Théophraste zo un anv-badez gallek.

## Orin

Dont a ra eus an anv henc'hresianek Theophrastos.

## Yezhoù

* Teofrasto, en italianeg, portugaleg, spagnoleg

## Tud

* Théophraste Renaudot (1586-1653), kazetenner ha medisin gall
* Théophraste Longuet, er romant gallek La Double Vie de Théophraste Longuet gant Gaston Leroux, en 1903.
# Akropol Aten

Akropolis Aten eo an akropolis (pe akropol) brudetañ er bed. Lec'h uhelañ kêr Aten eo, anezhañ ur roc'h plaen a sav 150 m uheloc'h eget ar mor, hag eno emañ ar savadurioù ha monumantoù pouezusañ savet en Henamzer. Akropoloù (pe akropoleis hervez an henc'hresianeg) a oa ivez e kêrioù arall en Hellaz, met alies e lavarer an Akropol hep mui d'ober anv eus hini Aten. Kekropia a veze graet anezhañ ivez, war-lerc'h Kekrops, an den-naer a oa kentañ roue Aten hervez ar vojenn.

## Savadurioù pouezusañ Akropolis Aten

* ar Partenon, ennañ un delwenn d'an doueez Atena;
* Delwenn arem hag aoter an doueez Atena, er-maez;
* An Erekteion, gant un delwenn all c'hoazh eus Atena e koad-olivez;
* Templ Atena Nike, hag un toullad re all.
# Alkides

Alkides a oa anv kentañ Herakles, diwar anv e dad-kozh Alkaios, roue Tirint. Kemmet e voe e anv evit klask plijout da Hera, an doueez a glaske ober droug dezhañ. Pitia Delfi e voe kentañ den a reas Herakles anezhañ, gouez da Apollodoros.

## Un anv-badez

Diwar an anv-se, savet diwar ar ger henc'hresianek alke (nerzh), e teu
* an anv gallek Alcide, a zo bet roet d'ar baotredigoù nevez c'hanet d'ur mare,
* ar stumm brezhonekaet Alsid
* ar stumm Alcidio pe Alcides e spagnoleg hag e portugaleg,
* Alcidio pe Alcide en italianeg.

## Tud anvet evel-se
### En Europa

* E Bro-C'hall:
** Alcide Railliet , skiantour
** Alcide Dessalines d'Orbigny, skiantour
** Alcide Tousez, aktour
** Alcide Jolivet, kazetenner gall e-barzh Michel Strogoff, romant Jules Verne.
** Alcide Bava, un anv-pluenn implijet gant Arthur Rimbaud
* En Italia:
** Alcide Cervi, partizan, hag emsaver enepfaskour .
** Alcide De Gasperi, politikour, unan eus tadoù Europa.
** Alcide Basso, unan eus an tri breur Basso (Marino, Renato, Alcide), aozerien ar marc'hoù-houarn "Basso", ha Marino tad ar marc'hhouarner Ivan Basso.

### En Amerika

* En Bolivia :
** Alcides Arguedas, skrivagner
* E Brazil
** Alcides Eduardo Mendes de Araújo Alves, lesanvet Alcides, melldroader
** Alcides Rodrigues, politikour
** Alcides Nogueira, skrivagner evit ar skinwel
* E Kanada
** Alcide Courcy, politikour kebekat
** Alcide Côté, politikour kebekat
* E SUA
** Alcide Nunez, lesanvet Yellow Nunez, klarinetour djaz eus Louisiana
* E Perou
** Alcides Carrión, medisin ha haroz broadel
* En Uruguay
** Alcides Edgardo Ghiggia, melldroader

## En Azia

* Don Quintin Alcid, a skrivas "Ayat, Kaanonto Ngata ", romant er yezh iloko, er Filipinez, en XIX$^{vet}$ kantved.

## Bigi

* "L'Alcide" zo ul lestr kourser eus kentañ lodenn an XVIII$^{vet}$ kantved, savet e Sant-Maloù ha kaset d'ar strat e 1747 dirak kastell an Tarv e bae Montroulez.
* "L'Alcide" zo ul lestr gant daou bont ha 64 c'hanol, savet gant Blaise Olivier e Brest e 1741-42, ha moret e 1743.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Daniel Appriou, "L'Alcide, corsaire de Saint-Malo", embannadurioù Coop Breizh, 1997, (ISBN 978-2909924878) (kenlabour gant E. Bozellec)
# Ambroaz

Ambroaz, pe Ambroez, zo un anv-badez brezhonek.

## Gerdarzh

Eus an anv latin Ambrosius, deuet eus ar gerioù henc'hresianek: ἀμ- (am-, ‘am-’) ha -βροτος (marvel), Aμβροτος (Ambrotos, aet da Ambrotius e latin), da lavarout eo "divarvel".

## Yezhoù all

* Ambrose, e saozneg
* Ambrosio, e spagnoleg
* Ambroggio, en italianeg

## Notennoù

* ↑ Meneget e Geriadur Hemon (1993, 2005).
* ↑ Geriadur brezhoneg-saozneg Delaporte, levrenn 1, p. 30
# Ariane (Pers)

Ariane (hervez an henc'hresianeg hag al latin) pe Ariana, a oa ur rannvro eus impalaeriezh Pers, hag eus an impalaeriezh seleukid diwezhatoc'h. Enni e oa meur a satrapelezh, en o zouez hini Aria, a vez droukvesket ganti alies.
Hervez Ptolemeos e oa 7 proviñs en Ariana
* Margiana
* Bactriana
* Aria
* Paropamisadae
* Drangiana
* Arachosia
* Gedrosia
Dre vras e klot gant Iran hiziv. Dont a rafe an anv eus ar ger sanskritek Arya (nobl).

## Pennadoù kar a bell pe a dost

* Ariana
* Ariadne

## Skrid orin

* Tapet diwar ar wikipedi katalanek.
# Bianca de' Medici

Bianca de' Medici (Firenze 1445 – 1505) a oa merc'h da Piero di Cosimo de' Medici, lesanvet il Gottoso, ha Lucrezia Tornabuoni; c'hoar henañ Lorenzo il Magnifico ha Giuliano de' Medici e oa eta.

## He buhez

Dimezet e voe e 1458 da Guglielmo de' Pazzi, eus un tiegezh uhel e Firenze. Tapet e voe Guglielmo, e 1478, en Irienn ar Re Pazzi, a-enep e vreudeur-gaer, Lorenzo ha Giuliano, met ne gemeras perzh ebet. Dre Vianca eo e c'hallas he zad-kaer, Francesco de' Pazzi, hag e vreur Jacopo de' Pazzi, klask ober o zaol dre ziv wech. Da gentañ da verenn e kenkiz Fiesole, met dihet e oa Giuliano ha ne deuas ket, ha ne voe graet netra. En deiz war-lerc'h avat, Sul Fask anezhi, e voe c'hoariet gant ar c'hontilli en iliz-veur Santa Maria del Fiore.
Giuliano a voe lazhet, Lorenzo a chomas bev, ha kriz e voe e zial.
Harluet e voe Guglielmo ha Bianca, goude ma n'o devoa ket kemeret perzh.

## He bugale

15 bugel he doe. Eus ar re ganet en harlu n'ouzer ket nemeur a dra.
* Giovanna, dimezet da Tommaso Monaldi e 1471
* Contessina, dimezet da Giuliano Salviati e 1476
* Antonio (1462-1528), kannad, politikour, Gonfaloniere di Giustizia e 1521
* Antonio (1460) marvet en bugelig
* Alessandra, dimezet da Bartolomeo Buondelmonti e 1486
* Cosimo (1466-1513) Arcivescovo di Firenze adal 1508 betek e varv
* Piero (1468) marvet en bugelig
* Cosa, dimezet da Francesco di Luca Capponi
* Renato
* Lorenzo
* Luigia, dimezet da Folco di Edoardo Portinari e 1494
* Maddalena, dimezet da Ormanozzo Deti e 1497
* Alessandro (1483-1530), diplomat, lenneg, troet gant an henc'hresianeg
* Lucrezia, dimezet da un Cattani de Diacceto ha goude da ur Martelli (1500)
* Giuliano (1486-1517), doktor war al lezenn, abad ha chaloni er Metropolitana di Firenze

## Poltredoù

Daou boltred a enever anezhi pa oa yaouankik:
* unan gant Benozzo Gozzoli e Chapel ar Rouaned (Capella dei Magi) er Palez Medici Riccardi, ma he gweler war varc'h gant he div c'hoar, gwisket en paotred,
* unan all gant Sandro Boticelli, er Virgen del Magnificat ma vije hi en ael o kurunenniñ e vamm, ar Werc'hez war a seblant.
# Georges Dottin

Georges Dottin a oa ur yezhour ha kelenner war an henc'hresianeg e skol-veur Roazhon hag a ouestle e amzer vak d'al labour war dachenn ar yezhoù hag al lennegezhioù keltiek. Ganet e oa e Liancourt (Oise) e 1863 ha marvet eo bet e Roazhon e 1928.
Hag eñ warlerc'hiad Joseph Loth evel dean Kevrenn al Lizhiri e 1911, Georges Dottin en deus kendalc'het gant studioù pizh eus ar yezhoù keltiek.
Embannet en deus pennadoù e-leizh e-barzh an Annales de Bretagne hag ar Revue Celtique.
Kuzulier-kêr e oa bet, a hend-all, etre 1908 ha 1928. Dilennet e oa bet war listenn Jean Janvier, e 1908.

## Oberennoù

* Le breton à la faculté des Lettres de l'Université de Rennes. In : Revue Celtique, 1912.
* Manuel pour servir à l'étude de l'Antiquité celtique. Paris, Champion, 1913. Adembannet e 1915.
* Manuel d'Irlandais Moyen. Paris : Slatkine, 1913.
* Les littératures celtiques. Paris : Payot, 1924.
* Les Celtes. Genève : Minerva, 1977.
* La langue gauloise : Grammaire, Textes et Glossaire. Paris : C. Klincksieck, 1920. Adembannet e 1985 gant ur rakskrid gant François Falc'hun.
* Glossaire des parlers du Bas-Maine (département de la Mayenne), Welter, Paris, 1899. Adembannet gant Slatkine ;
* Glossaire du parler de Pléchâtel (canton de Bain-de-Bretagne|Bain, Ille-et-Vilaine), précédé d'une étude sur les parlers de la Haute-Bretagne et suivi d'un relevé des usages et des traditions de Pléchâtel, Rees, 1901
# Heliopolis

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Heliopolis zo anv meur a lec'h, ha deuet eus an henc'hresianeg. Talvezout a ra kement ha "kêr an heol".

## Lec'hanvioù
### Henamzer

* Heliopolis, anv kozh Baalbek, e Liban
* Heliopolis, kêr en Henegipt, war lez an Nil

### Hiziv

* Heliópolis, ur favela e kêr São Paulo e Brazil
* Héliopolis ur gêr en Aljeria e wilaya Guelma

## Lennegezh

* Heliopolis romant alamanek gant Ernst Jünger.

## Pennad kar

* Sun City
# Jos Kuilhandr

Jos Kuilhandr (Joseph Cuillandre e anv gallek ha Glanmor e anv-pluenn), bet ganet war Volenez d'an 23 a viz Gwengolo 1880 hag aet da Anaon e Roazhon d'ar 4 a viz Meurzh 1955, a oa ur c'helenner hag ur skrivagner, hag eñ brezhoneger a-vihanik.

## Buhez

Ne voe ket aes buhez ar paotrig war an enezenn rak, d'e c'hwec'h vloaz en devoa kollet e dad (Anselm e anv-bihan), mestrouer anezhañ, beuzet e biojoù ar Gazeg Koz d'ar 25 a viz Kerzu 1886. Addimeziñ a reas he mamm gant ur pesketaer all (François Masson) e 1888, ha koll a reas e 1891 an daou vugel o devoa bet asambles. E 1892 ez eas hec'h eil gwaz da Anaon. E 1893 e oa marvet he mamm hag he zad ur miz diwezhatoc'h gant ar c'holera a rae e reuz e Molenez d'an ampoent. Diwar neuze e voe desavet Jos hag e vreur Paol gant o mamm hec'h-unan-penn, gwall dreut ar peuriñ gant an tiegezh peurliesañ. Skuizh-divi gant an dioueroù ez eas Marie Perrine Coquet (anv-badez e vamm) da Anaon d'an 8 a viz Eost 1898.
Person ar barrez, Gwilhom ar Yaouank, en devoa bet ul levezon vras war donkadur Jos Kuilhandr : merzet gantañ e oa speredet-lemm ar c'hrennard e oa deuet a-benn da gendrec'hiñ e vamm evit ma vije kaset he mab d'ar c'hloerdi an abretañ ar gwellañ. Ar pezh a voe graet d'e bevarzek vloaz hag eno e oa bet tapet e vachelouriezh gantañ. E Skol-veur Roazhon eo, e kevrenn al Lizhiri, en devoa kendalc'het gant e studioù, tapet un aotreegezh war al Lizhiri klasel gantañ ha boulc'het un dezenn doktorelezh Stad.
A-benn paeañ e studioù e oa aet da evezhier pañsion ha da gazetenner er pemdezieg L’Ouest-Éclair da c'houde. Dimezet ha tri bugel en e diegezh ez eas da gelenner war ar galleg, al latin hag an henc'hresianeg e liseoù Brest, Kemper, Montroulez ha Roazhon, en ur labourat war e dezenn a voe dalc'het ar soutenañs anezhi - La droite et la Gauche dans les poèmes homériques en concordance avec la doctrine pythagoricienne et avec la tradition celtique - e 1943. Goude ma voe echu e vicher a gelenner e lise Roazhon (Lise Émile Zola an deiz hiziv) en devoa lakaet e anv da gaout ur gador-gelenn geltieg a voe roet d'ar chaloni Frañsez Falc'hun e 1951 a-barzh fin ar gont. A-raok e varv e 1955 en devoa kroget da sevel ur geriadur kerneveurek.

## Oberennoù

* Mouez an Aochou - La Voix des grèves, 1903, Rennes, Imprimerie Bretonne : barzhonegoù brezhonek gant o zroidigezhioù gallek
* Un “Loup-de-mer” poète, 1905, Annales de Bretagne, Levrenn 21, niverenn 4
* A propos de la “Légende de la Mort”, 1923, Annales de Bretagne, Levrenn 35, niverenn 4
* Le “broella” d'Ouessant et La navigation des Molénais dans l'autre monde, 1924, Annales de Bretagne, Levrenn 36, niverenn 2
* La Droite et la Gauche dans l'orientation bretonne, 1927, Annales de Bretagne, e-maez rummad
* La droite et la gauche dans les poèmes homériques en concordance avec la doctrine pythagoricienne et la tradition celtique, 1943, Rennes, Imprimeries Réunies
* La répartition des aires dans la rose des vents bretonne et l’ancienne conception du monde habité en longitude, 1943, Annales de Bretagne, Levrenn 50, niverenn 1
* Les noms des roches, basses, chenaux …. Des environs de Molène et Ouessant, 1948.
# Panurge

Panurge zo unan eus an tudennoù krouet gant ar skrivagner gall François Rabelais, er XVI$^{vet}$ kantved, ha mignon eo d'ar ramz Pantagruel.

## Gerdarzh

Dont a ra e anv eus an henc'hresianeg : Πανοῦργος / Panoûrgos eo « an hini a oar ober petra ".

## An dudenn

Pa zegouezh Pantagruel gant Panurge e wel un den yaouank doare mat dezhañ, hogen gwisket evel ur paour, ma c'houlenn an aluzen e pevarzek yezh a-raok goulenn e galleg.
En Tiers Livre, e laka Panurge en e soñj dimeziñ, met n'eo ket ken sart, hag aon en deus da vezañ dogan.
Un deiz e taol un dañvad dreist listenn ur vag evit ober d'an tropell mont d'e heul, ma veuzont holl.

## Traoù all

Roet eo bet e anv da veur a dra:
* Panurge, c'hoarigan gallek gant Jules Massenet e 1910;
* Panurge, film gallek gant Michel Bernheim e 1932.
Ur gelaouenn c'hallek zo bet anvet Panurge ivez ha meur a gontadenn a zindan pluenn Maupassant zo bet embannet enni.
# Phaedrus

Phaedrus, pe Caius Iulius Phaedrus, hervez e anv latin en e hed, bet ganet er bloaz 15 kent JK, marvet er bloaz 50 goude JK, a oa ur sklav hag ur skrivagner latin a vevas en amzer an impalaered Augustus, Tiberius, Gaius (Caligula) ha Claudius.

## E vuhez

Pezh a ouzer diwar e benn eo pezh a gaver en e skridoù, e fablennoù. Hellazad e oa ganet e Trakia. En-bugel e voe degaset da sklav da Roma. Dishualet e voe gant Augustus. Marteze eo e ti an impalaer e tapas e zeskadurezh war al latin hag an henc'hresianeg, hag e kavas an dastumad eus fablennoù Aesopos, a-hervez, graet gant Demetrius eus Phaleron, un 250 bloaz war-lerc'h.
Neuze e stagas da sevel fablennoù, ha da ober un dastumad anezho. Gantañ e teujont da vezañ un doare lennegezh.
Labourat a rae e palez an impalaer ha gwelout a rae ar bec'h a veze pa varve unan, ha pevar impalaer eo a welas o vervel. Diskred a voe warnañ en amzer Tiberius : dre zindan en dije graet meneg eus gwellañ mignon an impalaer, Sejanus. Barnet e voe, ha kondaonet d'an harlu, eus ar bloaz 27 betek 31. War-lerc'h marv Tiberius e tistroas da Roma ma embannas 4 dastumad all a-raok mervel e penn kentañ ren Nero.

## E oberenn

Phaedri Augusti Liberti Fabulae Aesopiae (Fablennoù ezopek Phaedrus, disklav Aogust) eo anv oberenn Phaedrus, a ya 5 levrad d'ober anezhi, ha 135 fablenn enne. Ur rakskrid zo da bep levr, hag ur goude-skrid ivez, war-bouez al levr diwezhañ.

### Diwar Aesopos

N'eo ket treuzskrivañ e gwerzennoù hepken a reas peogwir ne oa nemet 47 pezh a zo tennet eus komz-plaen Aesopos. Kontañ istorioù loened ha tud a ra an oberour, ha lakaat Aesopos da vevañ a ra ivez.

### Pezhioù all

Evit ar peurrest eus ar pezhioù n'int ket bet tapet diwar skrivagnerien all, met krouet gantañ diwar darvoudoù eus an amzer.

## Brud

Koulskoude, en desped da berzhioù mat e fablennoù ne voe ket brudet-bras Phaedrus e-pad e vuhez, ha klemm a ra abalamour da se e rakskrid al Levrenn III, na kennebeut war-lerc'h. Meneget eo e anv gant Martialis hag Avianus, netra ken. Ne voe tennet e anv eus puñs an ankoun nemet pa voe diskoachet un dornskrid kozh gant al lenneg gall Pithou en 1596, a zo e dalc'h Markiz Rozambo hiriv.
Awenet e voe Jean de La Fontaine gant kalz eus barzhonegoù Phaedrus evit sevel e re.

## Liammoù

* Fablennoù Phaedrus e latineg
* Listenn e fablennoù
* Fablennoù Phaedrus en italianeg
* "Buhez Phaedrus "
* "Fablennoù Phaedrus"