OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Gasterezh

    Gant ar ger Gisti e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Gisti (disheñvelout).
Ar gasterezh (diwar ar ger gast, stumm gwregel kozh ar ger ki) eo gwerzh an darempredoù reizhel, pe obererezh un den (paotr pe blac'h) a ro e gorf d'un den all, evit arc'hant, amzer da hennezh kaout un darempred reizhel. Gallout a ra paotred ober gasterezh kenkoulz ha merc'hed, met merc'hed dreist-holl eo a werzh an darempredoù-se, ha paotred dreist-holl ivez a bae evit se.
Brudet eo da vezañ ar c'hoshañ micher zo war an douar.

## Gasterezh toull-bac'h

En toullioù-bac'h e adkaver ar gasterezh. Ar pal evit ar c'hast a zo kavout gwarez, pe ma vez rediet gant prizonidi all pe izili ar gangoù evel re an Aryan Brotherhood en SUA.

## Gerioù deveret

Ur gastaouer, pe louveg, zo un den a blij dezhañ kompagnunezh ar gisti, pe louvigezed.

## Gerioù all

Un toullad gerioù dismegañsus a vez graet eus ar gisti e brezhoneg: lergen, vilgen. Darn anezho a ra dave d'al loustoni ouzhpenn, evel kouilhourenn, liboudenn. Ar ger kourtizanez, a live uhel, n'emañ ket er yezh komzet boutin.

## Gwelout

* hetaira
* fouzhlec'h
* La grande odalisque
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Morlu stêr

Ur morlu stêr, en un doare ledan, a vez graet eus ur skourr eus ur morlu a c'hall kas da benn oberiadurioù brezel war takadoù dour ha n'int ket don. An droienn a servij evit ober anv eus listri-kanoliañ pe listri-gedred implijet dreist-holl er stêrioù, gant listri brasoc'h ha galloudusoc'h oc'h harpañ anezho. Al listri-mamm-se a zo listri eus mare an Eil Brezel-bed, listri mekanikaet dilestrañ ha listri dezougen dilestrañ, e-touez bigi niverus all.
Ar morlu stêr a zo disheñvel diouzh ar morlu donvor, a gas da benn oberiadurioù er c'heinvor. Disheñvel eo ivez diouzh ar morlu arvorel, hag a c'hell bezañ oberiant en dourioù damsall en aberioù ha tost d'an aodoù. Setu perak e vez lavaret eo ar morlu arvorel al liamm etre ar morlu donvor hag ar morlu stêr.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ FIREPOWER: THE WEAPONS THE PROFESSIONALS USE - AND HOW. RIVERINE WARRIORS, #11 Orbis Publishing 1990
# Lestr-gedred

Ul lestr-gedred a vez graet eus ul lestr bihan a-walc'h peurvuiñ, savet evit difenn an arvor, eveshaat an harzoù, pe ober ar polis. Meur a stumm a zo d'al listri-gedred, gant mentoù disheñvel. Gellout a reont bezañ implijet gant morlu ur stad, gant ar warded aod, ar polis, pe ar valtouterien. Gellout a reont bezañ implijet ivez evit kartennaouiñ pe evezhiañ an dourioù tost d'an aod pe ar stêrioù.
# Morlu arvorel

Ur morlu arvorel a zo un skourr eus ar morlu a c'hall bezañ oberiant e takadoù tost da aodoù ur stad. Un droienn nevez a-walc'h eo, hag a zo bet krouet evit aesaat an diforc'h, etre an troiennoù koshoc'h: morlu donvor (er mor don, pell diouzh an aodoù) ha morlu stêr (stêrioù ha lennoù).
N'eo ket un droienn gant ur ster lezennel pe politikel, ha gellet a ra bezañ implijet gant sterioù ledan. Implijet e oa bet da gentañ gant an United States Navy, hag a implij ar ger evit ober anv eus ul lodenn eus ar molu stadunanat savet evit an argadennoù pe oberiadurioù brezel en dourioù tost d'an aodoù. Hiziv-an-deiz, listri ar morluioù arvorel a ya dre guzh ha gant tizh evit chom hep bezañ distrujet gant kanolioù arvorel pe gant karbedoù-nij o tont eus an douar.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Bratton, Patrick C (2012). Sea Power and the Asia-Pacific. London, United Kingdom : Routledge. ISBN 978-1-136-62724-8.
# Morlu donvor

Ur Morlu donvor a vez graet eus un arme-vor a c'hell bezañ oberiant dre ar bed a-bezh, dreist-holl er morioù don ha meurvorioù digor. An doare da zielfennañ ervat petra a ya d'ober ur morlu donvor n'eo ket resis c'hoazh, met embannet e vez e rank kaout ar galloud da vezañ oberiant war vor betek pell diouzh an douaroù. Evit Stadoù-Unanet Amerika e vez graet gant kodoù liv: "blue-water navy" evit an donvor hag ar morioù don, "brown-water navy" evit ar stêrioù hag an dourioù tost d'an aod ha "green-water navy" evit an aodoù met nepell diouzh ar vro.
N'eus nemet Stadoù-Unanet Amerika o kaout nerzh a-walc'h evit bezañ oberiant dre ar bed a-bezh.
# Maltouterezh

Maltouterezh a vez graet eus un aozadur pe un ajañs en ur vro hag a zo e gefridi dastum ar gwirioù maltouterezh hag evezhiañ an eskemmoù marc'hadourezh, loened, an dezougen, objedoù personel, hag objedoù dañjerus, o vont hag o tont e diabarzh pe e diavaez ar vro. Peurliesañ, ar maltouterezh zo ul lodenn eus servijoù an tailhoù. Abaoe degadoù a vloavezhioù eo ledanaet kalz e dachennoù oberiantiz : tailhoù, surentez, hag aezamant an eskemmoù ekonomikel.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Kenemglev etrevroadel evit simplaat ha kendoniañ prosezadur ar valtouterezh.
* ↑ Kormych, Borys (2018). "The modern trends of the foreign trade policy implementation: Implications for customs regulations". Lex Portus 5 (5): 27–45. DOI:10.26886/2524-101X.5.2018.2
# Timbroù Alamagn - Impalaeriezh

Ganet eo bet Impalaeriezh Alamagn e miz Genver gant unvaniezh Stadoù alamaneger Europa an Hanternoz, evit taliñ ouzh Impalaeriezh Aostria-Hungaria. Gant ar Stad nevez-se ez eus bet roet un dermen da gKengevread Hanternoz Alamagn (Norddeutscher Bund en alamaneg), savet diwar 22 stad, bras ha bihan, ha kêrioù-stad alamaneger norzh Europa.
Gant ar framm-se e oa bet embannet un nebeut timbroù etre 1868 ha 1870 gant an alc’hwez NORDDEUTSCHER POSTBEZIRK.
Ne voe ket poltred Gwilherm II, bet roue Prusia hag impalaer Alamagn, a voe dibabet evit skeudenniñ an timbroù kentañ embannet gant ar Reich Post, hogen tresadenn arouez ar vro, da lavaret eo un erer. E gwirionez, kendalc’het o doa postoù Stadoù zo an impalaeriezh da embann timbroù dindan o anv (e Bavaria, Württemberg…) ha displijus e vije bet evit lod gwelet penn « Roue Prusia » en o bro...
Eeun e oa an timbroù moullet etre 1875 ha 1900 : un erer pe ur sifrenn e kreiz ur c’helc’h, gant an alc’hwez « Deutsche Reichs Post » pe REICHSPOST.
E 1900 avat e teuas er-maez ur rummad a voe mil anavezet dindan al lesanv « Germania ». Poltred un aktourez c’hoariva ar mare, gwisket evel un doueez. Dont a reas da vout alegorien Alamagn unvan. Heuliet e voe ar rummad kentañ (alc'hwez REICHSPOST) gant un eil e 1902-1904 (DEUTSCHES REICH), e 1905-1911 hag e 1916-1919. Adembannet e voe zoken gant melestradurezh Republik Weimar e 1920-1922. Implijet e voe kalzig e trevadennoù Alamagn pe er broioù aloubet gant an arme e-pad ar Brezel-bed kentañ, un dreistmoulladur isipisial warno.
Pennad kar : Germania (timbroù)
Gant an hevelep tro-spered « brogarour » e voe embannet 4 zimbr a vent brasoc’h e 1900 o kinnig ti-post Berlin, ar savadur savet evit enoriñ Gwilherm Iañ, ha tres ul livadur savet gant Anton von Werner evit lidañ unaniezh Alamaned an Norzh gant re ar C’hreizteiz. Derc’hel a ra an hini diwezhañ da soñj deiz embann an Impalaeriezh, gant un alc’hwez sklaer « Ein Reich, Ein Volk, Ein Gott » (= Ur vro, ur bobl, un Doue) ha Gwilherm II.

## Pennadoù kar

* Timbroù Alamagn – Republik Weimar
* Timbroù Alamagn – III Reich
* Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg
* Timbroù Alamagn ar Reter
* Timbroù Alamagn
# Kanolierezh arvorel

Ar c'hanolierezh arvorel a zo ur skourr eus an nerzhioù lu kefridiet da embreger kanolioù enep-listri pe gant strolladoù-kanolioù difiñv e kreñvlec'hioù eus an arvor. Hiziv-an-deiz, ar c'hanolierezh arvorel zo bet kemeret e lec'h gant misiloù enep-listri, evel an R-360 Neptune eus Ukraina.
Abaoe ar Grennamzer ha betek an Eil Brezel-bed, ar c'hanolierezh arvorel hag ar c'hanolierezh-mor e stumm kanolioù a oa pouezus evit an oberiadurioù milourel ha peurvuiañ e vezent pourvezet gant dafar uhel e deknologiezh hag arc'hantet e oant bravik. Gant donedigezh teknologiezhioù an XX$^{vet}$ kantved, dreist-holl evit an aerluioù, an aervorluioù, ar c'hirri-nij jet, hag ar misiloù heñchet, implij ar c'hanolioù, al listri-hobregonet hag ar c'hanolierezh arvorel zo digresket kalz.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (2002) Fields of Battle: Terrain in Military History. Dordrecht : Kluwer Academic. ISBN 1-4020-0433-8.
# Soviet (kuzulioù)

Ur soviet (rusianeg: совет, sovet, brezhoneg: kuzul) a oa un doare kuzul labourerien hag a heulie ideologiezh ar sokialouriezh, dreist-holl da vare an Dispac'h rusian. Ar soviedoù e oa ar stumm gouarnamant diazez e Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia hag er Makhnovchtchina.
Ar c'hentañ soviedoù a oa bet krouet e-kerzh Dispac'h rusian 1905 e fin an Impalaeriezh rusian. E 1917, goude Reveulzi C'hwevrer, ur Stad daouc'halloudek a oa deuet war wel gant ar Gouarnamant da c'hortoz rusian hag ar soviedoù. Echuet e oa er memes bloavezh goude Dispac'h Here, pa oa bet Eil bodad ar soviedoù a oa en em zisklêriet evel aozadur nemetañ evit gouarn ar vro.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ The Provisional Government | History of Western Civilization II.
# Krzysztof

Krzysztof zo un anv-badez polonek roet d'ar baotred.

## Orin

Dont a ra eus an anv gresianek Kristoforos / Χριστόφορος, "an hini a zoug ar C'hrist", hervez ar vojenn.

## Yezhoù all

* Kristof e brezhoneg.
* Kristóf e hungareg.

## Tud

* Krzysztof Arciszewski (1592-1656), brezelour
* Krzysztof Kamil Baczyński (1921-1944), barzh polonek.
* Krzysztof Grzymułtowski, diplomat.
* Krzysztof Kieślowski (1941-1996), filmaozer.
* Krzysztof Klabon (c. 1550 – c. 1616), sonaozer ha kaner.
* Krzysztof Celestyn Mrongovius (1764-1855), pastor, skrivagner ha troer.
# La Grande Odalisque

La Grande Odalisque (An Odaliskenn vras) zo anv un daolenn livet gant al livour gall Dominique Ingres e 1814, ma weler kein ur vaouez en he noazh, hag he fenn troet war-du an arvester.
Dont a ra ar ger Odalisque, eus a ger turkek odalik, an anv a vez graet er yezh-se eus ur plac'h eus an harem. Klotañ a ra al livadur-se gant ur c'hiz a zouge an dud war-du sevenadur broioù ar reter, ur c'hiz deuet eus beaj Buonaparte da Vro-Egipt e dibenn ar c'hantved kent, hag a vage fantasmoù livourien ha skrivagnerien Pariz, hag a vago anezho pell c'hoazh (betek Maupassant, Loti, Gide).
Ar vaouez en he gourvez a zo re hir he c'hein. Tri askorn ouzhpenn zo d'he livenn-gein. Hen gouzout mat a ra al livour, met ne vern ket ar wirionez dezhañ: ar gened a venn livañ eo an hini a zo faltaziet gantañ, ha neket an hini a zo gwelet gantañ.
Gwelout a ra istorourien an arz levezon al livour Raffaello, gant e linennoù kromm, war Ingres a oa nevez-vet e Firenze.
# Skridtreterezh

An argerzh furmskrivañ ur skrid e-keñver lizherennañ, war un skor niverel, eo ar skridtreterezh (saozneg : word processing). Ur meziant skridtreterezh zo gouest da gas kefridioù liesseurt da benn, evel skrivañ, reizhañ ha stummañ un destenn. Ouzhpenn skignañ skridoù ha gwiriañ ar reizhskrivadur e c'heller ober gant kement doare font, liv, lizherennerezh, rannbennad, pajennaozañ zo.

## Meziantoù skridtreterezh

Meur a zoare meziantoù skridtreterezh zo.

### An aozer skridoù

    Reiñ a reont tro da ebarzhiñ ha da gemmañ en ur mod etreoberiat skridoù hep pajennaozañ, o c’hod o vezañ en ASCII pe en Unicode), hep furmaozañ kennebeut peurvuiañ, war-bouez war ar mekanikoù Wang). Krouiñ, kemmañ ha moullañ restroù skrid eo an implijù boas. Evit al labour war ar skrid e c’heller ober gant an ebarzhiñ, an erlec’hiañ hag an dilemel linennoù, gerioù hag arouezennoù.

### Ar meziantoù skridtreterezh etreoberiat

    Reiñ a reont tro da verañ ar furmaozañ en un doare etreoberiat a-drugarez d’an teknologiezhioù IHM (Interactions Homme-Machine / HCI Human-Computer Interaction).

### Ar c’hempuner evit ur yezh furmaozañ ar skridoù

    Dre un aozer skridoù boutin e saver un diell dre implijout ur reizhiad balizennañ diwar ar ster ; goude-se, ar c’hempuner a genderc'h an teul peuraozet, da voullañ pe da implijout war-eeun.
Ur meziant reizher (Spell checker) hag ar yezhoù evel Perl pe awk a oa bet lakaet da veziantoù skridtreterezh.

## Kefridioù

Da veur a ezhomm e vast ar meziantoù skridtreterezh.
* Krouidigezh emgefre pe hanter-emgefre skridoù, evel kevratoù pe aktoù, dre vodañ rannbennadoù ha personelaat gant sikour roadennoù dibar d’an degouezh.
* Skoazell d’an treuzskrivañ bizkrivet dre reiñ an tu da asantiñ d’ar c’hemmoù da c’houde, ha da zoareoù disheñvel ar memes skrid, hep adskrivañ pep tra.
* Skoazell d’ar skritur lizherennel, dre ouzhpennañ d'an treuzskrivañ bizskrivet simpl stummoù bizskrivadur ha pajennaozañ hag a zegas ur c'hinnig gwelloc'h d'an destenn.
* Abaoe ar bloavezhioù 1980, ar meziant skridaozañ implijet war-eeun gant ar skridaozerien, adalek mennozh steuñv an diell betek holl vareadoù ar skridaozañ, a c’hell bezañ embreget a-stroll, hag aozañ hag adlenn an diell.
Evit pep ezhomm ez eus arc'hwelioù arbennik. Da skouer, ur skridaozer a vez harpet gant ur geriadur heñvelsterioù, ur reizher reizhskrivadur war ar prim, patromoù dielloù-skouer gant tammoù skrid a zistro meur a wech, ur follenn stiloù ha gourarc'hwelioù evit emgefreekaat ar sekañsoù oberiat.
Ar c’hrouiñ meziantoù a ginnig an holl arc'hwelioù a zo diouzh ar c’hiz, koulskoude e vez perzhioù mat ha reoù fall gant pep meziant. Evit al lod vrasañ eus ar skridaozerien e vez mat ar meziantoù skridtreterezh brudet ; lod arloadoù a c’houlenn ur c’henlabour etre meur a veziant e red buhez un diell. Da skouer, evit skrivañ ul lizher d’ur mignon, n’eo ket ret kaout kement a zibaboù hag evit merañ teul kinnig ur c'harr-nij.

## Notennoù

* ↑ Erbedet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ keweriañ testenn e Dictionnaire de l'informatique Preder.
* ↑ Perl
* ↑ awk
# Vireonidae

Vireonidae :
| C. gujanensis, luc'hskeudennet en Horto Florestal de São Paulo (São Paulo, Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Vireonidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1837 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855), Vireo ar genad skouer anezhañ.
Diouzh Doare 14.2 an IOC World Bird List ez a eizh genad golvaneged d'ober ar c'herentiad hiziv an deiz :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Pteruthius - Swainson, 1832 (7 spesad),
* Erpornis - Hodgson, 1844 (1 spesad),
* Cyclarhis - Swainson, 1824 (2 spesad),
* Vireolanius - Bonaparte, 1850 (4 spesad),
* Hylophilus - Temminck, 1822 (8 spesad),
* Tunchiornis - Slager & Klicka, 2014 ( spesad),
* Pachysylvia - Bonaparte, 1850 (5 spesad),
* Vireo - Vieillot, 1808 (34 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Vireonidae: Vireos Swainson, 1837.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Vireonidae (lennet e-barzh d'an 18 a viz Meurzh 2025).
# Vireonidae

Vireonidae :
| C. gujanensis, luc'hskeudennet en Horto Florestal de São Paulo (São Paulo, Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Vireonidae a zo ur c'herentiad e rummatadur an evned, termenet e 1837 gant an evnoniour saoz William Swainson (1789-1855), Vireo ar genad skouer anezhañ.
Diouzh Doare 14.2 an IOC World Bird List ez a eizh genad golvaneged d'ober ar c'herentiad hiziv an deiz :

## Genadoù (renket diouzh an urzh filogenetek)

* Pteruthius - Swainson, 1832 (7 spesad),
* Erpornis - Hodgson, 1844 (1 spesad),
* Cyclarhis - Swainson, 1824 (2 spesad),
* Vireolanius - Bonaparte, 1850 (4 spesad),
* Hylophilus - Temminck, 1822 (8 spesad),
* Tunchiornis - Slager & Klicka, 2014 (1 spesad),
* Pachysylvia - Bonaparte, 1850 (5 spesad),
* Vireo - Vieillot, 1808 (34 spesad).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Vireonidae: Vireos Swainson, 1837.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Passeriformes/Vireonidae (lennet e-barzh d'an 18 a viz Meurzh 2025).
# Tunchiornis

Tunchiornis :
| Tunchiornis ochraceiceps, tresadenn (1867) gant Joseph Smit. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Vireonidae |
| Anv skiantel ||
| Tunchiornis Slager & Klicka, 2014 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Tunchiornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 2014 gant an daou evnoniour stadunanat David L. Slager ha John Klicka (1956-).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

N'eus nemet ur spesad golvaneged er genad-mañ : Tunchiornis ochraceiceps, dek isspesad — T. o. bulunensis, ferrugineifrons, luteifrons, lutescens, nelsoni, ochraceiceps, pacificus, pallidipectus, rubrifrons ha viridior — dezhañ, brosezat e takadoù 'zo eus Mec'hiko, Kreiz ha Suamerika.

## Rummatadur

Lod e veze eus ar genad Hylophilus kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Vireonidae/Tunchiornis (lennet e-barzh d'an 19 a viz Meurzh 2025).
# Hylophilus

Hylophilus :
| H. thoracicus, luc'hskeudennet e Rio de Janeiro (Brazil). ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Vireonidae |
| Anv skiantel ||
| Hylophilus Temminck, 1822 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Hylophilus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1822 gant an evnoniour izelvroat Coenraad Jacob Temminck (1778-1858).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Eizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Hylophilus amaurocephalus,
* Hylophilus aurantiifrons
** H. a. aurantiifrons, helvinus ha saturatus,
* Hylophilus brunneiceps,
* Hylophilus decurtatus
** H. d. brevipennis, darienensis, decurtatus, dickermani, minor ha phillipsi,
* Hylophilus flavipes
** H. f. acuticaudus, flavipes, galbanus, insularis, melleus, viridiflavus ha xuthus,
* Hylophilus hypoxanthus
** H. h. albigula, flaviventris, fuscicapillus, hypoxanthus, ictericus hag inornatus,
* Hylophilus muscicapinus
** H. m. griseifrons ha muscicapinus,
* Hylophilus olivaceus,
* Hylophilus pectoralis,
* Hylophilus poicilotis,
* Hylophilus semibrunneus,
* Hylophilus semicinereus
** H. s. juruanus, semicinereus ha viridiceps,
* Hylophilus thoracicus
** H. t. aemulus, griseiventris ha thoracicus.

## Rummatadur

Dilec'hiet eo bet ar spesad kozh H. ochraceiceps er genad Tunchiornis.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Vireonidae/Hylophilus (lennet e-barzh d'an 19 a viz Meurzh 2025).
# Mato Grosso

Mato Grosso (distagadur portugalek : [ˈma.tu ˈɡɾo.su]) zo unan eus stadoù Brazil, e-kreiz ar vro, er rannvro Centro-Oeste, Cuiabá ar gêr-benn anezhi. An trede brasañ stad eus Brazil eo hag he lodenn norzh a zo dindan goadeg Amazonia. En-dro dezhi emañ (a-du gant red an eurier, adalek ar c'hornaoueg) stadoù Rondônia, Amazonas, Pará, Tocantins, Goias ha Mato Grosso do Sul. Eus tu ar mervent emañ vBolivia.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Christian Guyonvarc'h

    Evit ar c'heltiegour, gwelet Christian-Joseph Guyonvarc'h
Christian Guyonvarc'h a zo ur politikour breizhat, ezel eus Unvaniezh demokratel Breizh (UDB), ganet d'an 29 a viz Kerzu 1964 en Henbont (Mor-Bihan, Breizh), bet kuzulier rannvro.
Emezelañ a reas en UDB e 1983. Dizoloet en doa UDB pa oa studier e Naoned ha stourmer a-enep an apartheid e Suafrika. Goude daou vloaz servij broadel evel objektour er gevredigezh Ar Falz (ma ne zeskas ket brezhoneg) e teuas da vezañ skoazeller Max Simeoni, a oa kannad e Parlamant Europa (1989-1994).
E 1994 e teuas da vezañ mouezh aotreet UDB hag e reas e annez en Oriant. Kuzulier evit an embregerezhioù e oa deuet da vezañ. War listenn Jean-Yves Le Drian edo da-geñver dilennadegoù kuzulioù-kêr 1995. E 2001 e voe dilennet gant listenn Norbert Métairie, eilmaer e voe etre 2001 ha 2004. Dilezel a reas e garg a eilmaer pa voe dilennet da guzulier rannvro e 2004. Besprezidant karget eus an aferioù europat hag etrebroadel e voe betek 2010.
Dilennet e oa bet da guzulier rannvro en-dro e 2010 met abalamour d'an diouer a emglev etre listenn ar PS hag al listenn UDB-Re C'hlas ne oa ket ken er brasañ niver. Ur wech aet UDB er brasañ niver e 2012 eo bet anvet da zaneveller meur budjed ar rannvro. E dilennadegoù rannvro 2015 ne oa war listenn ebet. Dilennet e voe adarre er C'huzul-rannvro e 2021, en tu-enep. Ezel eo eus ar strollad-dilennidi Breizh a-gleiz - emrenerezh, ekologiezh, broioù.
E dilennadegoù ti-kêr 2014 e kemeras perzh el listenn "Gwipavaz Kengred" (Guipavas Solidaire e galleg) az eas ar maout ganti a-enep an tu-dehou hag ar Strollad sokialour. Anvet e voe da eilmaer Gwipavaz e karg eus an arc'hant ha dont a reas a-benn da saveteiñ budjed ar gumun, a oa en arvar da gouezhañ dindan beli ar prefeti ken fall ma oa bet meret gant ar skipailh kent. E 2016 e tilezas e garg abalamour d'e zizemglevioù gant ar maer Gurvan Moal, evel ar braz eus dilennidi Gwipavaz Kengred, a damalle d'ar maer bezañ tremenet hep doujañ ouzh reolennoù karta al listenn.
Ne voe ket war ar renk evit dilennadegoù-rannvro 2015, met dilennet e voe ur wech ouzhpenn en 2021. Ezel eo dibaoe eus ar strollad-dilennidi Breizh a-gleiz, emrenerezh, ekologiezh, broioù, en tu-enep.

## Levrlennadur

* Dictionnaire biographique du mouvement breton XX-XXIe siècles gant Lionel Henry, Yoran Embanner, 2013.
* ↑ https://www.breizhagleiz.bzh/
# Christian Guyonvarc'h

    Evit ar c'heltiegour, gwelet Christian-Joseph Guyonvarc'h
Christian Guyonvarc'h a zo ur politikour breizhat, ezel eus Unvaniezh demokratel Breizh (UDB), ganet d'an 29 a viz Kerzu 1964 en Henbont (Mor-Bihan, Breizh), bet kuzulier rannvro.
Emezelañ a reas en UDB e 1983. Dizoloet en doa UDB pa oa studier e Naoned ha stourmer a-enep an apartheid e Suafrika. Goude daou vloaz servij broadel evel objektour er gevredigezh Ar Falz (ma ne zeskas ket brezhoneg) e teuas da vezañ skoazeller Max Simeoni, a oa kannad e Parlamant Europa (1989-1994).
E 1994 e teuas da vezañ mouezh aotreet UDB hag e reas e annez en Oriant. Kuzulier evit an embregerezhioù e oa deuet da vezañ. War listenn Jean-Yves Le Drian edo da-geñver dilennadegoù kuzulioù-kêr 1995. E 2001 e voe dilennet gant listenn Norbert Métairie, eilmaer e voe etre 2001 ha 2004. Dilezel a reas e garg a eilmaer pa voe dilennet da guzulier rannvro e 2004. Besprezidant karget eus an aferioù europat hag etrebroadel e voe betek 2010.
Dilennet e oa bet da guzulier rannvro en-dro e 2010 met abalamour d'an diouer a emglev etre listenn ar PS hag al listenn UDB-Re C'hlas ne oa ket ken er brasañ niver. Ur wech aet UDB er brasañ niver e 2012 eo bet anvet da zaneveller meur budjed ar rannvro. E dilennadegoù rannvro 2015 ne oa war listenn ebet. Dilennet e voe adarre er C'huzul-rannvro e 2021, en tu-enep. Ezel eo eus ar strollad-dilennidi Breizh a-gleiz - emrenerezh, ekologiezh, broioù.
E dilennadegoù ti-kêr 2014 e kemeras perzh el listenn "Gwipavaz Kengred" (Guipavas Solidaire e galleg) az eas ar maout ganti a-enep an tu-dehou hag ar Strollad sokialour. Anvet e voe da eilmaer Gwipavaz e karg eus an arc'hant ha dont a reas a-benn da saveteiñ budjed ar gumun, a oa en arvar da gouezhañ dindan beli ar prefeti ken fall ma oa bet meret gant ar skipailh kent. E 2016 e tilezas e garg abalamour d'e zizemglevioù gant ar maer Gurvan Moal, evel ar braz eus dilennidi Gwipavaz Kengred, a damalle d'ar maer bezañ tremenet hep doujañ ouzh reolennoù karta al listenn.
Ne voe ket war ar renk evit dilennadegoù-rannvro 2015, met dilennet e voe ur wech ouzhpenn en 2021. Ezel eo dibaoe eus ar strollad-dilennidi Breizh a-gleiz, emrenerezh, ekologiezh, broioù, en tu-enep.

## Levrlennadur

* Dictionnaire biographique du mouvement breton XX-XXIe siècles gant Lionel Henry, Yoran Embanner, 2013.

## Notennoù

* ↑ https://www.breizhagleiz.bzh/
# Nil Caouissin

Nil Caouissin, ganet d'an 9 a viz Ebrel 1991 e Pariz, zo ur politikour eus an UDB, ha kelenner istor-geografiezh ha brezhoneg en deskadurezh-Stad.
Desavet eo bet e Pariz. Deuet eo da Vreizh da studiañ e Roazhon.
Mouezh-aotreet UDB e oa bet eus 2014 da 2019.
Abaoe 2021 eo kuzulier-rannvro, en tu-enep, er strollad-dilennidi Breizh a-gleiz - emrenerezh, ekologiezh, broioù.

## Oberennoù

* Rennes saturée ? : une croissance à partager, Presses populaires de Bretagne (2019).
* Manifeste pour un statut de résident en Bretagne, Presses populaires de Bretagne (2021).
* Taxer les résidences secondaires? Presses populaires de Bretagne (2022).

## Notennoù

* ↑ https://www.letelegramme.fr/finistere/spanudbspan-nil-caouissin-porte-parole-a-23-ans-2283117.php