# Kiberen

Kiberen :
| An draezhenn. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Quiberon |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | Kiberen (pennlec'h) |
| Kod kumun | 56186 |
| Kod post | 56170 |
| Maer Amzer gefridi | Patrick Le Roux 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | an Alre Kiberen Douar Atlantel |
| Bro velestradurel | Bro an Alre |
| Lec'hienn Web | (fr)www.ville-quiberon.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 4 782 ann. (2022) |
| Stankter | 542 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 29′ 03″ Norzh 3° 07′ 09″ Kornôg / 47.484167, -3.119167 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 15 m bihanañ 0 m — brasañ 33 m |
| Gorread | 8,83 km² |
| Kiberen ||
| kemmañ |
Kiberen a zo ur gumun eus Breizh e departamant ar Mor-Bihan. Pennlec'h Kanton Kiberen eo.

## Ardamezioù

* En glazur e eor en aour, gwisket ha flammet kevliv, ar ouel karget gant teir flourdilizenn en gul ; e gab gwriet en gul, e gaerell tremenant, gwakoliet a Vreizh.

## Brezhoneg
### Ar Brezoneg er Skol

* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e penn kanton Kiberen gant div gumun ennañ: Kiberen ha Plouharnel; e Bann an Alre e oa; miret e voe ar c'hanton dindan anv Kanton Kiberen gant al lezenn eus an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e voe Kiberen en Arondisamant an Oriant bet krouet e 1800.
* Dilestradeg c'hwitet ar roueelerien, etre an 23 Mezheven 1795 hag an 21 Gouere 1795. Ur bajenn a vo savet diwar-benn roll ar re bet fuzuilhet gant ar Republikaned.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe kumun Sant-Pêr-Kiberen d'an 13 a viz Even 1856 diwar ul lodenn eus kumun Kiberen.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 128 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,46 % eus he foblañs e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Implijet e voe an nijva gant al Luftwaffe (aerlu alaman); bombezet e voe gant ar Royal Air Force en noz etre ar 4 hag ar 5 a viz C'hwevrer 1941.
* D'ar 2 a viz Kerzu 1941 e kouezhas un nijerez (Beaufort I marilhet AW216 ha kodet OA-P) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) er mor nepell eus Kiberen; mervel a reas ar pevar nijour a oa en he bourzh, tri anezhe a voe douaret e bered ar gumun, ne voe ket kavet korf an hini diwezhañ; un nijerez all eus ar Royal Air Force (Wellington, marilhet Z1422 ha kodet UV-W) a gouezhas e Kiberen d'ar 4 a viz Eost 1942, he femp nijour a varvas, ur c'horf a voe kavet hepken, douaret e voe e bered ar gumun; ur c'harr-nij all eus ar Royal Air Force, ur Wellington IV, marilhet Z1476 ha kodet SM-F, a gouezhas e Kiberen d'an 23 a viz Gwengolo 1942, e bemp nijour a varvas, ur c'horf a voe kavet hepken, douaret e voe e bered ar gumun.
* Mervel a reas 47 den abalamour d'ar brezel, unan anezhe, Antony Simon Fleur, ur c'helenner alamaneg war e leve e kamp-diouennañ Auschwitz (Polonia); harzhet e oa bet e Kiberen e penn-kentañ miz Genver 1944 gant an Alamaned.
* E Sankenn an Oriant edo ar gumun.
* Dieubet e voe ar gumun d'an 10 a viz Mae 1945 goude emzaskoridigezh an Alamaned.

#### Brezelioù didrevadenniñ

* Tri gwaz a varvas e Brezel Indez-Sina ha tri all e Brezel Aljeria.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Intron-Varia.
* Monumant ar re varv er vourc’h, luc’hskeudenn ha kartenn-bost.
* Monumant ar re varv e kloz an iliz katolik, luc’hskeudenn.

### Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a soudarded |
| Aostralia | 2 (unan anezhe chomet dianv) |
| Polonia | 1 |
| Rouantelezh-Unanet | 3 |
| Hollad | 6 |
Karrnijourion e oant holl. Ar Vreizhveuriz a voe lazhet pa gouezhas o c'harr-nij Beaufort I er mor, nepell eus Kiberen d'an 2 a viz Kerzu 1941 , unan ag an Aostralianed pa gouezhas e garr-nij Wellington e Kiberen d'ar 4 a viz Eost 1942 (egile, chomet dianav, a oa bet beziet e Houad da gentañ), ar Polonad pa gouezhas e garr-nij Wellington IV e Kiberen d'an 23 a viz Gwengolo 1942 , e-pad an Eil Brezel Bed$^,$.

## Dezougen

* Ti-gar Kiberen
* Un tren e porzh-houarn Kiberen
* E penn al linenn hent-houarn Kiberen-An Alre emañ Kiberen.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Gevelliñ

* Josilin ( Breizh)
* Le Grand-Bornand ( Savoia)
* Kempten ( Alamagn)
* Logh ( Kernev-Veur)

## Liammoù diavaez

* (br) Kiberen war lec'hienn Geobreizh

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Aozet gant Loïc Ermoy ; Kuzul ar Gumun : 1974.
* ↑ (fr)Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 310
* ↑ (fr)Cassini - EHESS - Kiberen - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr)Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Eddy Florentin, Quand les Alliés bombardaient la France 1940-1945, Embannadurioù Perrin, 1997, pajenn 26
* ↑ (fr)Pertes RAF Morbihan
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 587
* ↑ (fr)Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 622
* ↑ (fr)Memorialgenweb - Monumant ar re varv
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes RAF Morbihan
* ↑ (fr)Pertes RAF Morbihan
* ↑ (fr)Pertes RAF Morbihan
* ↑ (fr)Commonwealth War Graves Commission