OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Augustin-Marie Poullain-Duparc

Augustin-Marie Poullain-Duparc a oa bet ganet d'ar 7 a viz Gwengolo 1703 e parrez Sant-Albin Roazhon.
Mab e oa da Hyacinthe Poullain de Belair, alvokad e Breujoù Breizh ha dispenn a reas roudoù e dad o heuliañ studioù war ar Gwir, betek mont da Gelenner war ar Gwir gall e kevrenn Roazhon.
Embannet e oa bet meur a oberenn gantañ, an darn vrasañ anezhe diwar-benn Breizh hag ar Gwir brezhonek.
Aet e oa da Bennalvokad Urzh an alvokaded ha marc'heg eus Urzh ar Roue.
Mervel a reas d'ar 14 a viz Here 1782 e Roazhon e-lec'h ma vez kavet ur straed hag a zoug e anv.
# Augustin

Augustin zo un anv-badez gallek hag alamanek, deuet diwar an anv latin Augustinus, diwar anv an impalaer Augustus, troet da Auguste e galleg.

## Yezhoù all

* Aogustin, hag Eosten e brezhoneg
* Augustine, e saozneg
* Agostinho e portugaleg
* Agostino en italianeg
* Agustín e spagnoleg

## Tud

Brudet eo bet an anv gant sant Aogustin, prederour kristen.

### Alamagn

* Augustin Münzmeister von Breisach († 1380), eskob Seckau
* Anneliese Augustin (* 1930), politikourez (CDU)
* Christian Friedrich Bernhardt Augustin (1771–1856), doueoniour hag istorour
* Elisabeth Augustin (1903-2001), skrivagnerez
* Ernst Augustin (1927–2019), skrivagner
* Heinrich Augustin (* 1937), politikour (Niedersachsen) (CDU)

### Aostria

* Hans Augustin (* 1949), skrivagner aostrian

### Angola

* António Agostinho Neto, kentañ prezidant ar vro

### Breizh

* Augustin-Marie Poullain-Duparc (1703-1782), gwiraour
* Augustin Morvan (1819–1897), mezeg ha politiker
* Augustin-Louis de Loynes , maer Naoned
* Augustin Conq, gwir anv Potr Treoure,
* Louis-Augustin Le Floc'h, gwir anv Maodez Glanndour

### Bro-C'hall

* Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais, skrivagner gallek
* Antoine-Augustin Parmentier
* Augustin Louis Cauchy (1789–1857), matematikour
* Augustin Fresnel (1788–1827), fizikour
* Augustin Théodule Ribot, livour
* Augustin de Robespierre, dibennet war un dro gant e vreur Maximilien de Robespierre,
* Augustin Saint-Hilaire, louzawour
* Augustin Thierry, istorour
* Charles Augustin de Coulomb (1736–1806), fizikour
* Jean Augustin Franquelin (1798–1839), livour
* Jacques Augustin (1759-1832), livour

### Italia

* Gwelout Agostino.

### Portugal

* Agostinho de Cantuária, arc'heskob Cantuária.
* Joaquin Agostinho, marc'hhouarner

### Roumania

* Augustin Pacha (1870–1954), eskob katolik

## Lec'hioù

* Cabo de Santo Agostinho, kêr e stad Pernambuco e Brazil
* Saint Augustine , kêr e Florida, SUA
* Saint Augustine , e Trinidad ha Tobago
* Saint-Augustin (Pas-de-Calais)

## Pennad kar

* Aogustin
* Oh du lieber Augustin
# 1añ Eost

← Eost → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 939 : ar Vretoned trec'h war an Normaned en Emgann Trans.
* 1291 : savidigezh Suis diwar emglev etre kantonioù Uri, Schwyz hag Unterwalden.
* 1492 : skarzhet eo ar Yuzevien kuit eus Spagn.
* 1635 : dont a ra Gwadloup da vezañ un drevadenn c’hall.
* 1716 : aet Pierre de Montesquiou d'Artagnan da bennkomandant Breizh.
* 1774 : dizoloet eo an oksigen gant ar gimiourien Carl Wilhelm ha Joseph Priestley.
* 1785 : loc'het kuit an div fourgadenn c'hall La Boussole ha L'Astrolabe diouzh porzh Brest, dindan gourc'hemenn Jean-François de La Pérouse.
* 1800 : gant Akta Unaniezh 1800 eo unanet Rouantelezh Breizh-Veur ha Rouantelezh Iwerzhon da vont d’ober Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon.
* 1815 : Honoré Jacquinot, evnoniour, louzawour ha loenoniour gall.
* 1834 : berzet eo ar sklaverezh en Impalaeriezh Breizh-Veur.
* 1914 : disklêriet ar brezel etre Alamagn ha Rusia ha toket ar c'hloc'h-galv e Breizh a-bezh.
* 1927 : Kroget eo Brezel Diabarzh Sina
* 1936 : digoradur an XI$^{vet}$ C'hoarioù Olimpek hañv e Berlin (Trede Reich d'ar mare-se).
* 1944 :
** deroù Emsavadeg Varsovia a-enep an Nazied, e Polonia.
** niverenn diwezhañ ar gazetenn L'Ouest-Eclair.
** Entraven eo ar gumun gentañ eus Breizh a oa dieubet gant an Amerikaned.
** dieubet 33 brogarour diouzh prison Sant-Brieg gant strollad Max Le Bail.
* 1954 : aet ar maout e Tro Bro-C'hall gant ar reder breizhat Louison Bobet.
* 1960 : dizalc’hiezh Dahomey (anvet Benin bremañ) diouzh Frañs.
* 1971 : sonadeg evit Bangladesh aozet gant George Harrison ha Ravi Shankar e Madison Square Garden New York.

## Ganedigezhioù

| Jean-Baptiste de Lamarck | Sofia Rostopchina |
* -10 : Glaoda Iañ, 4 Impalaer roman.
* 1665 : Toussaint François Rallier du Baty, maer Roazhon e-pad 39 bloaz.
* 1744 : Jean-Baptiste de Lamarck, bevoniour gall.
* 1799 : Sofia Rostopchina, kontez Ségur, skrivagnerez evit ar vugale.
* 1819 : Herman Melville, barzh, romantour ha saver esaeoù amerikan.
* 1858 : Gaston Doumergue, prezidant ar Republik c'hall.
* 1931 : Sean Ó Riada, sonaozour iwerzhonat.
* 1976 : Dieter Nisipeanu, mestrc'hoarier echedoù roumanat.

## Marvioù

* 1137 : Loeiz VI an Tev, roue Bro-C'hall.
* 1714 : Anne Stuart, rouanez Breizh-Veur.
* 1911 : Konrad Duden, yezhour ha geriadurour alamanek.
* 1970 : Otto Heinrich Warburg, bevgimiour, fiziologour ha medisin alaman, Priz Nobel ar Fiziologiezh pe ar Medisinerezh e 1931.
* 2004 : Madeleine Robinson, aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall a orin tchek.
* 2009 : Corazon Aquino, prezidantez Filipinez.
* 2023 : Henri Konan Bédié, prezidant Aod-an-Olifant.

## Lidoù

* Devezh ar vro e Benin hag e Suis.
* er Relijion gatolik : Santez Madenn.
# In His Own Write

In His Own Write a zo ul levr bet embannet gant John Lennon d'an 23 a viz Meurzh 1964, barzhonegoù, istorioù berr ha tresadennoù a-hed ar pevar-ugent pajennad anezhañ. Degemeret mat e oa bet gant ar skridvarnourien saoz hag anavezet mousfent ken abafaus an aozer d'an ampoent. Ar wech kentañ e oa d'un ezel eus ar strollad The Beatles sevel ur raktres e-unan, hep an tri all.
Diaes eo treiñ e brezhoneg ar c'hoari-gerioù a ya d'ober titl al levr-se :
* « in his own write » hag a dalv kement ha bet dornskrivet gantañ (ar pezh a seblant bezañ anat evit ul levr a gaver tresadennoù ennañ)
* « in his own right » hag a dalv kement hag en e wir.
Troet e oa bet En Flagrant Délire e galleg gant an azasaourez Christiane Rochefort hag embannet e 1965. War golo al levr e weler Lennon luc'hskeudennet gant Robert Freeman.
Un eil levr, A Spaniard In The Works an titl anezhañ, a oa bet embannet gant Lennon d'ar 24 a viz Mezheven 1965.
# Honey Pie

Honey Pie zo ur ganaouenn (2:42 he fadelezh) hag a vez kavet war navvet albom ar strollad The Beatles, The Beatles (albom) pe Albom gwenn e anv.
Skrivet e oa bet ha kanet gant Paul McCartney da zougen bri d'e dad Jim McCartney ur wech ouzhpenn. « Boas eo ma zad da ganañ kanaouennoù kozh ar seurt-se, trenkik an ton anezhe, ha sot on gante », a zisplegas Paul. « Me 'garfe a-walc'h bezañ bet sonaozer er bloavezhioù ugent dre ma'z on sot gant togoù foñs-hir ha levitennoù lost-pig ar mare-se. »
Ur wech ouzhpenn en devoa kredet Charles Manson kompren e oa ur gemennadenn bersonel dezhañ o selaou Honey Pie...dre m'edo o chom e-kichen Los Angeles. Goude holl e veze kaoz eus Amerikaned hag achanterezh kanaouennoù Hollywood er ganaouenn.

## Liamm diavaez

* Gerioù ar ganaouenn war Beatlesmania
# 9 Mae

← Mae → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1502 : mont a ra kuit Kristol Goulm diouzh Spagn evit e bevare beaj.
* 1915: mervel a ra c'hwec'h gwaz eus Nozieg (Breizh) e Roclincourt, e departamant Pas-de-Calais (Bro-C'hall), milourion e oant er 70vet Rejumant Troadegiezh.
* 1936 : staget eo Etiopia ouzh Italia.
* 1945 : dieubet eo Inizi Mor Breizh diouzh o alouberien alaman.
* 1950 : prezegenn gant Robert Schuman ma kinnig unaniñ broioù Europa. Sellet a reer ouzh ar brezegenn-se evel deroù krouidigezh Unaniezh Europa.
* 1989 : dont a ra Slobodan Milošević da vezañ prezidant Serbia.
* 1994 : dont a ra Nelson Mandela da vezañ prezidant Suafrika.

## Sportoù

* 2009 : aet ar maout gant War-raok Gwengamp a-enep Stad Roazhon da-geñver gourfenn Kib vell-droad Bro-C'hall.

## Ganedigezhioù

* 1829 : Charles Walter De Vis, den-a-iliz ha loenoniour saoz.
* 1837 : Adam Opel, ijinour alaman.
* 1860 : James Matthew Barrie, skrivagner skos, krouer Peter Pan.
* 1874 : Howard Carter, henoniour saoz, kavadenner bez Toutankhamoun.
* 1939 :
** Pierre Desproges, fentigellour gall.
** Ion Țiriac, c'hoarier tennis romanat.
* 1955 : Meles Zenawi, prezidant Etiopia.
* 1968 : Marie-José Pérec, atletourez c'hall.

## Marvioù

* Joseph Louis Gay-Lussac
* 1805 : Friedrich Schiller, barzh alamanek (° 10 a viz Du 1759 e Marbach am Neckar (Alamagn)).
* 1850 : Louis Joseph Gay-Lussac, fizikour ha kimiour gall (° 6 a viz Kerzu 1778 e Saint-Léonard-de-Noblat).
* 1903 : Paul Gauguin, livour gall (° 7 a viz Even 1848 e Pariz).
* 2008 : Nuala O'Faolain, skrivagnerez saoznek eus Iwerzhon (° 1añ a viz Meurzh 1940 e Dulenn).

## Lidoù
### Deiziadur roman

* VII ante idus Maias / Lemuria 1 = VII deiz kent ides Mae / Kentañ gouel an Anaon (= eneoù ar Re Varv)

### Deiziadur kristen

da zont

### Deiziadurioù broadel hag etrevroadel

* Devezh Europa en Unaniezh Europa, e koun prezegenn Robert Schuman e 1950.
* Devezh an trec’h : devezh gouel e Rusia hag e broioù all eus reter Europa e koun dibenn an Eil brezel bed.
* Devezh an dieubidigezh e Jerzenez ha Gwernenez, e koun o dieubidigezh diouzh an Alamaned e dibenn an Eil brezel bed.
# Luskad evit Adaozañ Strollad Komunour Gres 1918-55

KESAML (S&U) (Hoxhaour)
Izili hag ez-izili
Dispac'h (Norvegia)
Fulenn (Italia)
Anasintaksi (Gres)
Banniel Ruz (Venezuela)
Tarzh-an-Deiz Ruz (Alamagn)
SK Benin
Ober Proleter (Chile)
SK Dispac'hel (Brazil)
SK Dispac'hel Aod an Olifant
SK Dispac'hel Turkia
SK Dispac'hel Voltaek
SK Kolombia (ML)
SK Labourerion Frañs
SK Labourerion Tunizia
SK ML Ecuador
SK Mec'hiko (ML)
SK Spagn (ML)
SK al Labour (Republik Dominikan)
SK al Labourerion (Danmark)
SK Albania
Strollad Labour Iran :
Al Luskad evit Adaozañ Strollad Komunour Gres 1918-55 (e gresianeg: Κίνηση για την Ανασύνταξη του ΚΚΕ 1918-55), anavezetoc'h dindan anv ar gelaouenn embannet gantañ Ανασύνταξη ("Adaozadur"), a 'zo anv ur strollad komunour bihan oberiant e Gres bet krouet e 1996.
Ur strollad stalinour an hini eo implijet gante alies an termen "stalinour" ouzhpenn "marksour-leninour" evit komz eus o linenn bolitikel o-unan, gantañ da bal (ad)unvaniñ an holl strolladoù komunour e Gres en ur Strollad Komunour marksour-leninour nemetañ.
Krouet e oa bet ar Strollad p'en em deuzas Luskad evit Strollad Komunour Unvan Gres bet savet gant tud aet kuit eus Strollad Komunour Gres da geñver 1953-1956 o sevel a-enep da d'an adwelouriezh soviedel hag a-du gant linenn bolitikel Nikolaos "Nikos" Zac'hariadis gant komunourion c'hresianek en harlu en Unaniezh Soviedel ha e broioù sokialour all, ez-kadourion hag ofisierion Talbenn Dishualded Broadel (EAM)-Arme Dishualded Pobl Gres (ELAS).
Hervez Anasintaksi n'en deus Strollad Komunour Gres a-vremañ - ma vez graet "K"KE ('S"K"G') pe "K"KE('56) anezhañ gante - netra da welet gant ar strollad komunour "gwirion" betek 1955-1956 pa savas a-du gant an adwelouriezh soviedel ha hervez Anasintaksi e oa bet bratellet gant pennoù nevez ar Strollad Komunour ar Sekretour-Meur betel 1955, Nikolaos "Nikos" Zac'hariadis.
Hervez Anasintaksi eo bet tamallet Ludo Martens da vezañ ud adwelour marksouriezh ha herveze ec'h eo enep-staloinour al levr bet embannet gantañ, "Un autre regard sur Staline", bet awenet gant trotskouriezh, maoouriezh ha c'hrouchtchovouriezh.
Embannet e vez div wezh bep miz gant ar Strollad ar gelaouennig 4-fajenn Ανασύνταξη (Anasintaks; "Adaozadur").
Ezel eo Anasintaksi eus Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm).
N'en deus ket kemeret perzh er mouezhiadegoù gwezh ebet.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel ar Strollad
* Blogspot Anasintaksi
* Blogspot Anasintaksi (e saozneg)
# Kampionad kanadian an echedoù

Kampionad kanadian an echedoù eo kampionad broadel an echedoù e Kanada. Aozet e vez abaoe 1872 . Abaoe 1975 e vez aozet kampionad ar maouezi.

## Kampioned abaoe 1872

* 1872 : ne voe ket kaset da-benn.
* 1873 : Albert Ensor
* 1874 : William Hicks
* 1875 : George Jackson
* 1876 : Edward Sanderson
* 1877 : Henry Howe
* 1878 : Jacob Ascher
* 1879 : Edwin Pope
* 1881 : Joseph Shaw
* 1882 : Edward Sanderson
* 1883 : Jacob Ascher, Henry Howe
* 1884 : Francois-Xavier Lambert
* 1886 : Nicholas MacLeod
* 1887 : George Barry dirampoiñ
* 1888 : Nicholas MacLeod dirampoiñ
* 1889 : Richard Fleming dirampoiñ
* 1890 : Robert Short
* 1891 : A. Thomas Davison
* 1892 : William Boultbee
* 1893 : James Narraway
* 1894 : A. Thomas Davison
* 1897 : James Narraway
* 1898 : James Narraway
* 1899 : Magnus Smith
* 1904 : Magnus Smith
* 1906 : Magnus Smith
* 1908 : Joseph Sawyer
* 1910 : John Morrison
* 1913 : John Morrison *
* 1920 : Sydney Gale dirampoiñ
* 1922 : John Morrison
* 1924 : John Morrison
* 1926 : John Morrison
* 1927 : Maurice Fox
* 1929 : Maurice Fox
* 1931 : Maurice Fox dirampoiñ
* 1932 : Maurice Fox
* 1933 : Robert Martin
* 1934 : John Belson
* 1935 : Maurice Fox
* 1936 : Boris Blumin
* 1937 : Boris Blumin
* 1938 : Maurice Fox
* 1940 : Maurice Fox
* 1941 : Daniel Yanofsky
* 1943 : Daniel Yanofsky
* 1945 : Daniel Yanofsky, Frank Yerhoff
* 1946 : John Belson
* 1947 : Daniel Yanofsky
* 1949 : Maurice Fox
* 1951 : Povilas Vaitonis
* 1953 : Frank Anderson, Daniel Yanofsky
* 1955 : Frank Anderson
* 1957 : Povilas Vaitonis
* 1959 : Daniel Yanofsky
* 1961 : Lionel Joyner
* 1963 : Daniel Yanofsky
* 1965 : Daniel Yanofsky
* 1969 : Duncan Suttles dirampoiñ
* 1972 : Peter Biyiasas
* 1975 : Peter Biyiasas
* 1978 : Jean Hebert
* 1981 : Igor V. Ivanov
* 1984 : Kevin Spraggett
* 1985 : Raymond Stone dirampoiñ
* 1986 : Igor V. Ivanov, Kevin Spraggett
* 1987 : Igor V. Ivanov
* 1989 : Kevin Spraggett
* 1991 : Lawrence Day
* 1992 : Alexandre Le Siège
* 1994 : Kevin Spraggett
* 1995 : Ron Livshits dirampoiñ
* 1996 : Kevin Spraggett
* 1999 : Alexandre Le Siège
* 2001 : Alexandre Le Siège dirampoiñ
* 2002 : Pascal Charbonneau dirampoiñ
* 2004 : Pascal Charbonneau dirampoiñ
* 2006 : Igor Zugic
* 2007 : Nikolay Noritsyn dirampoiñ
* 2009 : Jean Hebert
* 2011 : Bator Sambuev dirampoiñ
* 2012 : Bator Sambuev
* 2015 : Tomas Krnan dirampoiñ
* 2017 : Bator Sambuev dirampoiñ
* 2019 : Evgeny Bareev
* 2022 : Yuanchen Zhang
* 2023 : NikolaynNoritsyn
* 2024 : Shiyam Thavandiran

## Kampionad ar maouezi

* 1975 : Smilja Vujosevic
* 1978 : Nava Starr
* 1981 : Nava Starr
* 1984 : Nava Starr
* 1986 : Nava Starr
* 1989 : Nava Starr
* 1991 : Nava Starr
* 1995 : Nava Starr
* 1996 : Johanne Charest
* 2001 : Nava Starr
* 2004 : Dinara Khaziyeva
* 2006 : Natalia Khoudgarian
* 2007 : Natalia Khoudgarian
* 2009 : Dina Kagramanov
* 2011 : Natalia Khoudgarian
* 2012 : Natalia Khoudgarian
* 2016 : Qiyu Zhou
* 2018 : Maili-Jade Ouellet
* 2022 : Maili-Jade Quellet
* 2024 : Maili-Jade Quellet

## Notennoù ha dave

* ↑ 2011 Canadian Closed Chess Championship, su web.archive.org

## Liamm diavaez

* (en) Roll an drec’hourien 1873–2015
# Calendulauda

Calendulauda :
| Calendulauda sabota waibeli. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Calendulauda Blyth, 1855 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Calendulauda a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1855 gant al loenoniour saoz Edward Blyth (1810-1873).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Eizh spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad :
* Calendulauda africanoides
** C. a. africanoides, alopex, harei, intercedens, makarikari, sarwensis, trapnelli ha vincenti,
* Calendulauda albescens
** C. a. albescens, codea, guttata ha karruensis,
* Calendulauda burra,
* Calendulauda erythrochlamys
** C. b. barlowi, cavei, erythrochlamys ha patae,
* Calendulauda gilletti
** C. g. arorihensis, degodiensis ha gilletti,
* Calendulauda poecilosterna,
* Calendulauda rufa
** C. r. lynesi, nigriticola ha rufa,
* Calendulauda sabota
** C. s. ansorgei, bradfieldi, herero, naevia, plebeja, sabota, sabotoides, suffusca ha waibeli.
Un isspesad ha tregont (31) en holl ; o c'havout a reer e takadoù 'zo eus Afrika.

## Rummatadur

Renket e veze ar spesadoù :
* albescens, barlowi, burra hag erythrochlamys er genad Certhilauda kent,
* africanoides, alopex, poecilosterna ha sabota er genad Mirafra kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Calendulauda (lennet e-barzh d'ar 6 a viz Genver 2025).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Mirafra

Mirafra :
| Mirafra albicauda, tresadenn (1902) gant Grønvold. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Mirafra Horsfield, 1821 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Mirafra a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1821 gant an naturour stadunanat Thomas Horsfield (1773-1859).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad alc'hwedered a ya d'ober ar genad bremañ :
* Mirafra albicauda,
* Mirafra cheniana,
* Mirafra cordofanica,
* Mirafra javanica
** M. j. aliena, athertonensis, cantillans, chadensis, forresti, halli, horsfieldii, javanica, marginata, melvillensis, mindanensis, parva, philippinensis, rufescens, secunda, simplex, soderbergi, timorensis, williamsoni ha woodwardi,
* Mirafra passerina,
* Mirafra pulpa,
* Mirafra williamsi.

## Rummatadur

* Ar spesadoù Mirafra angolensis, collaris ha rufocinnamomea a zo aet d'ober ar genad Amirafra,
* Ar spesadoù Mirafra africana, apiata, fasciolata, hypermetra ha somalica hag an isspesadoù kozh Mirana africana athi, kabalii, kurrae, nigrescens, sharpii ha Mirafra hypermetra kidepoensis a zo aet d'ober ar genad Corypha,
* Ar spesadoù Mirafra affinis, assamica, erythrocephala, erythroptera ha microptera a zo aet d'ober ar genad Plocealauda.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Mirafra (lennet e-barzh d'ar 4 a viz Genver 2025).
* ↑ Alström, P.; Mohammadi, Z.; Enbody, E.D.; Irestedt, M.; Engelbrecht, D.; Crochet, P.-A.; Guillaumet, A.; Rancilhac, L.; Tieleman, B.I.; Olsson, U.; Donald, P.F. & Stervander, M.. 2023. Systematics of the avian family Alaudidae using multilocus and genomic data. Avian Research (advanced online publication) doi: 10.1016/j.avrs.2023.100095
# Maurice Quentin

Maurice Quentin a zo ur marc'hhouarner breizhat ganet d'an 2 a viz Even 1920 e Maizières-les-Metz (Bro-C'hall), ha marvet d’an 19 a viz Ebrel 2013 e Kolpoù.

## Buhez

* E Begnen edo o chom.

## Loreadeg

* Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn : un tennad a voe gounezet gantañ e 1953.

## Liammoù diavaez

* (fr) Fichenn M. Quentin war "site du cyclisme"
* (fr) Loreadeg Maurice Quentin war memoire-du-cyclisme.eu
# Galerida

Galerida :
| Galerida cristata o kanañ. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Anv skiantel ||
| Galerida Boie, 1828 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Galerida a zo ur genad e rummatadur an evned, ennañ an darn vrasañ eus ar c'hogenneged, krouet e 1828 gant an naturour alaman Friedrich Boie (1789-1870).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad hiziv an deiz :
* ar c'hogenneg kuch (Galerida cristata)
** G. c. alexanderi, altirostris, apuliae, arenicola, balsaci, brachyura, carthaginis, caucasica, chendoola, cinnamomina, coreensis, cristata, cypriaca, festae, halfae, helenae, isabellina, jordansi, kleinschmidti, leautungensis, lynesi, maculata, magna, meridionalis, neumanni, nigricans, pallida, riggenbachi, senegallensis, somaliensis, subtaurica, tenuirostris ha zion,
* ar c'hogenneg India (Galerida deva),
* Galerida macrorhyncha
** G. m. macrorhyncha ha randonii,
* ar c'hogenneg beg tev (Galerida magnirostris)
** G. m. harei, magnirostris ha sedentaria,
* ar c'hogenneg Malabar (Galerida malabarica),
* ar c'hogenneg Afrika (Galerida modesta)
** G. m. bucolica, modesta, nigrita ha struempelli,
* ar c'hogenneg Thekla (Galerida theklae)
** G. t. carolinae, ellioti, erlangeri, harrarensis, huei, huriensis, mallablensis, praetermissa, ruficolor, superflua, theklae ha theresae.
Pevar isspesad ha hanter-kant (54) en holl.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Martial Ménard, Dictionnaire français-breton, Éditions Palantines, 2012, pajenn 265b.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Alaudidae/Galerida (lennet e-barzh d'ar 6 a viz Genver 2025).
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kogenneg-Thekla

Kogenneg-Thekla :
| Ur c'hogenneg-Thekla. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Alaudidae |
| Genad : | Galerida |
| Anv skiantel ||
| Galerida theklae (Brehm, 1857) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar c'hogenneg-Thekla (liester : kogennegi-Thekla) a zo ur golvaneg, Galerida theklae an anv skiantel anezhañ.

## An anv

Thekla eo Thekla Brehm (1833-1857), c'hoar d'al loenoniour alaman Alfred Edmund Brehm (1829-1884), nevez varvet en 1857, Tekla e brezhoneg.

## Annez

Gouennañ a ra al labous annezek-se el Ledenez iberek, ha Reter ha Norzhafrika.

## Liammoù diavaez

* (en) Galerida theklae war al lec'hienn Avibase.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Pêrig Herbert, “Anvioù laboused Europa, pennad 10”, Hor Yezh niv. 206, Mezheven 1996, p. 5.
* ↑ Studiet gant TermOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.
* ↑ Fichenn eus Birdlife
# Sint-Winoksbergen

Sint-Winoksbergen (en izelvroeg), pe Bergen e flandrezeg kornôgel, pe Bergues, anv ofisiel gallek, a zo ur gumun e Flandrez Frañs (departamant an Norzh), er Westhoek.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved

Brezel-bed kentañ:
* 1920: roet e voe ar Groaz Brezel 1914-1918 d'ar gumun

## Monumantoù ha traoù heverk

* Tour karrez Abati katolik Sant-Winog, XII$^{vet}$ kantved-XIII$^{vet}$ kantved.
* Tourioù Abati katolik Sant Winog.
* Befrez Sint-Winoksbergen (XII$^{vet}$, XIV$^{vet}$,XX$^{vet}$).
* Mogerioù-kreñv.
* An Abati Sant-Winog, XII$^{vet}$ - XVIII$^{vet}$, bet krouet gant ar manac'h brezhon Winog, bet distrujet e 1793 e-pad an Dispac'h Gall; lezet e voe an tourioù, implijet da arouezioù-aod.
* Ar befrez (XII$^{vet}$, XIV$^{vet}$ XX$^{vet}$), bet devet e 1940 ha lakaet da darzhañ e 1944, adsavet e 1961.
* Ar mogerioù-kreñv.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Pages 14-18
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Groot-Fort-Filips

Kumunioù Frañs :
| Anv | Groot-Fort-Filips |
| Anv ofisiel | Grand-Fort-Philippe |
| Lec'hiadur | |
| Skoed | |
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Hauts-de-France |
| Departamant | Norzh |
| Bro hengounel]] | |
| Arondisamant | Dukark |
| Etrekumuniezh | Communauté urbaine de Dunkerque |
| Kanton | Groot-Sinten |
| Kod INSEE | 59272 |
| Kod post | 59153 |
| Maer | Sony Clinquart |
| Amzer-gefridi | 2021-2026 |
| Gorread | 3,13 km² |
| Led | 50° 59' 55" Norzh |
| Hed | 02° 06' 36" Reter |
| Uhelder kreiz | 5 m |
| Uhelder bihanañ | 3 m |
| Uhelder brasañ | 10 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 4 901 (2022) |
| Stankter | 1 566 a./km² |
| Lec'hienn ar gumun | |
Groot-Fort-Filips ( e galleg:Grand-Fort-Philippe ) a zo ur gumun hag ur gêr eus Flandrez Frañs, e departamant Norzh, en Hanternoz Bro-C'hall.
* Ur stal mareaj

## Douaroniezh

* War aod Mor an Hanternoz hag e beg an Aa emañ Groot-Fort-Filips.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* 1884: krouet e voe ar gumun diwar ul lodenn eus tiriad Grevelingen.

## Monumantoù ha traoù heverk

| Kalvar ar vartoloded | Ti ar vag-saveteiñ |

## Notennoù ha daveoù

* ↑ (fr)Cassini hag EBSSA