OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Argadeg an tu enep sirian e 2024

D'ar 27 a viz Du 2024 e oa bet roet lañ gant kevredad strolladoù an eneberezh sirian d'un argadeg, anvet Penn an Oberiadurioù milourel, renet gant Hayat Tahrir al-Sham (berraet en HTS) hag harpet gant strolladoù harpet gant Turkia el Lu Vroadel Sirian (LBS), a-enep unvezioù Lu Arab Siria (LAS, arme ar gouarnamant) e gouarnelezhioù Idlib, Aleppo ha Hama e Siria. An oberiadur-brezel a oa bet anvet Deterrence of Aggression (Diarbenn an tagadur) gant an HTS hag embannet e oa bet e oa un digoll rak kanoliadur trevourien gant al Lu Arab Sirian e kornôg Aleppo. Ar wech kentañ eo gant nerzhioù lu an tu enep sirian e Brezel diabarzh Siria da gregiñ gant un oberiadur-brezel abaoe Meurzh 2020 hag arsav-brezel Idlib.
D'an 29 a viz Du 2024, an HTS ha goude-se Nerzhioù Demokratel Siria (NDS) o doa aloubet Aleppo ha kemeret darn eus ar gêr, ha gwelet nerzhioù ar gournamant o kouezhañ en o foull. An deiz war-lec'h, nerzhioù an enebadur a oa aet war-raok bliv, oc'h aloubiñ degadoù a gêriadennoù pe kêrioù, e-tal dezho e oa an nerzhioù a-du gant Assad o steuziañ. Aet e oant war-raok war-zu Hama e kreiz ar vro, ha kemeret e voe kêr d'ar 5 a viz Kerzu. D'ar 6 a viz Kerzu, an NDF a aloube Deir ez-Zor e-kerzh un argadenn e reter an Eufrates, e keit-se Penn an Oberiadurioù milourel nevez savet ha Brigadenn Al-Jabal o devoa aloubet Daraa ha Suwayda e-kerzh un argadenn e su ar vro. An HTS a oa kendalc'het da vont war-raok er su war-zu Homs. Arme Dieub Siria (ADS) harpet gant SUA a oa bet oc'h aloubiñ Palmyra e Gevred Siria.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ "Syrian rebels enter Aleppo for first time in eight years during shock offensive" (in en), CNN (29 a viz Du 2024).
* ↑ Syrian troops withdraw from Aleppo as rebels advance. “The latest offensive has been led by an Islamist militant group known at Hayat Tahrir al-Sham (HTS) and allied factions backed by Turkey.”
* ↑ Syrian rebels sweep into Aleppo, Russia conducts strikes in support of Assad. “With Assad backed by Russia and Iran, and Turkey supporting some of the rebels in the northwest where it maintains troops, the offensive has brought into focus the conflict's knotted geopolitics.”
* ↑ Aleppo: Rebels 'take control' of airport as thousands of fighters seize most of Syria's second-biggest city. “The insurgents, led by the Islamist militant group Hayat Tahrir al Sham and including Turkey-backed fighters, also claim to be in control of all of Idlib province after launching their offensive on Wednesday.”
* ↑ Syrian rebels launch major attack on regime forces in Aleppo province (27 a viz Du 2024).
* ↑ "Syrian rebels launch surprise offensive in northwest as regime retaliates with airstrikes", The New Arab (27 a viz Du 2024).
* ↑ Syrian rebels launch major attack on regime forces in Aleppo province (en) (27 a viz Du 2024).
* ↑ Arme Dieub Siria harpet gant SUA a ya war-raok en Homs, gant keloù eus stourmoù a-enep nerzhioù Assad e Palmyra (6 a viz Kerzu 2024).
* ↑ Patrom:Langx
# Henan

Henan (sinaeg : 河南 ; pinyin : Hénán, "er su d'ar stêr") zo ur proviñs e Republik Pobl Sina, e kreiz-reter ar vro.
g • ka • ke Proviñsoù ha tiriadoù Sina :
| Proviñsoù | Anhui • Fujian • Gansu • Guangdong • Guizhou • Hainan • Hebei • Heilongjiang • Henan • Hubei • Hunan • Jiangsu • Jiangxi • Jilin • Liaoning • Qinghai • Shaanxi • Shandong • Shanxi • Sichuan • Yunnan • Zhejiang |
| Rannvroioù emren | Guangxi • Mongolia an Diabarzh • Ningxia • Xinjiang • Xizang (Tibet) |
| Kêrioù-rannvro | Beijing • Chongqing • Shanghai • Tianjin |
| Gant statud dibar | Hongkong • Macau |
# Fally Ipupa

Fally Ipupa Nsimba zo bet ganet eo d’ar 14 a viz Kerzu 1977 e Kinshasa, Zaire en RDK. Seizh album en deus graet . E stil muzik a zo rumba hag afropop. Seniñ a ra piano ha gitar. Bevet en deus e Bandal. Kanañ a ra e lingala.
# Lizherenneg hengirillek

Diorroet e oa bet stumm kentañ al lizherenneg kirillek en X$^{vet}$ kantved evit ober diouzh henslaveg an iliz dre skrid.
Goulennet e oa bet ma vije krouet seurt doare-skrivañ gant Boris I goude ma oa bet lakaet ar gristeniezh da relijion ar Stad e 864, ha kaset da benn ar c'hefridi gant Sant Sant Klemañs ag Ohrid hag a lakaas da anv dezhi hini e vestr Sant Kiril.
Awenet e oa bet al lizherenneg kirillik war-eeun gant hini ar gresianeg, an hini latin hag ivez gant al lizherenneg hebraek zoken.
Mont a rae al lizherenneg war gemmañ a-hed ar c'hantvedoù ha bremañ e vez implijet evit skrivañ meur a yezh e reter Europa hag en Azia bet dindan levezon Rusia pe an Unaniezh Soviedel gwechall.

## Al lizherennoù
### Notennoù

* Zemlya: Ar stumm kentañ a gasas d'an eil.
* Ouku: Kemmañ a reas ar stumm kentañ betek kas d'an eil stumm skrivet stag ouzh lizhreennoù all.
* Ęsǔ: E ruseg: юсъ малый.
* Jęsǔ: E ruseg: юсъ малый йотированный. Kavet ral a wech.
* Ǫsǔ: E ruseg: юсъ болышой. Kavet ral a wech.
* Jǫsǔ: E ruseg: юсъ болышой йотированный. Kavet ral a wech.
* Ћ (Đerv): Kavet e veze al lizherenn-mañ el lizherenn c'hlagolitek met ne veze ket distaget ken d'ar mare ma oa bet kroget d'ober gant al lizherenn kirillek hag e ruseg ne vez implijet nemet evit treuzskrivañ testennoù skrivet e glagolitek. Implijet e vez c'hoazh, avat, e serbeg hag e yezhoù all komzet er Balkanoù.
* Ѡ: N'ouzer ket peseurt anv he doa al lizherenn-mañ. War a seblant e veze implijet evit estalammadennoù.

## Niveroù, sinoù diakritek ha poentadur

Diwar levezon al lizherenneg c'hresianek e talveze pep lizherenn evit niverenniñ, oc'h implijout an titlo evit merkañ an implij niverel-se.
Implijet e veze un nebeud sinoù diakriteks, bet awenet int ivez gant sistem lisetonel ar henc'hresianeg:
* а´ oksia, o verkañ ar silabenn ma poueze an taol-mouezh warni
* а` varia, o verkañ an taol-mouezh pa goueze war ar silabenn diwezhañ
* а҄ kamora, o verkañ ar palatalizadu
* а҅ dasy pneuma, o verkañ ma veze distaget dre c'hwezhañ ur vogalenn ([h])
* а҆ zvatel'tse, or psilon pneuma, o verkañ e veze distaget ur vogalenn hep [h] ebet
* а҃ titlo, o verkañ diverradurioù hag implij niverel ul lizherenn
* ӓ trema, o verkañ e ranke beañ distaget div vogalenn an eil war-lerc'h eben hep ober gant un diftongenn
* а҆´ Iso: anv zvatel'tse mui oksia.
* а҆` Apostrof: anv zvatel'tse mui varia.
Poentadur:
* · ano teleia, implijet evit rannañ an eil ger diouzh egile
* , virgulenn
* . pik
* ։ pik armeniek
* ჻}} Implijet gant ar georgieg evit rannañ an eil rannbennad iouzh egile
* ⁖}} Daou boent tric'hornek
* ⁘}} daou boent $diamant
* ⁙}} daou boent karrezek
* ; pik gouennata
* ! pik estalammañ

## Gwelet ivez

* Lizherenneg c'hlagolitek
* Lizherenneg kirillek a-vremañ
* Titlo
* Reizhskrivadur liestonel (gresianeg)
# Escures-sur-Favières

Escures-sur-Favières a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Istor
### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe ar gumun e 1846 diwar kumunioù Favières hag Escures. Lakaet e voe en Arondisamant Falaise hag e Kanton Coulibœuf; e 1858 e voe lodennet kumun Douville etre kumunioù Escures-sur-Favières ha Saint-Pierre-sur-Dives.

### XX$^{vet}$ kantved

* Lakaet e voe en Arondisamant Caen e 1926.

### XX$^{vet}$ kantved

* 1972 : strollet e voe kumunioù Escures-sur-Favières, Grisy ha Vendeuvre d'ober kumun nevez Vendeuvre.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik Intron-Varia e Favières, rivinet.
* Iliz katolik Saint Pierre et Saint Jean, en Escures, XIII$^{vet}$ kantved.

## Notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
# San Francisco (Kalifornia)

San Francisco (IPA: [sæn fɹænsɪsko]) a zo ur gêr hag ur porzh-mor, e kreiz stad kevredet Kalifornia (SUA), war ribl ar Meurvor Habask. Unan eus ar c'hêrioù birvidikañ e-keñver ar stuzioù frankizour hag ar spered nevesaat. Diazezet eo bet e 1776 gant ar Spagnoled tro-war-dro d'ur c'heñlvec'h en Nor Aour (Golden Gate) ha d'ur gouent mision dediet da Sant Frañsez a Asiz war ur c'hourenez etre ar Meurvor Habask ha morlenn San Francisco. Gant 881 549 annezad e kontelezh San Francisco e 2019 eo ar pevare kêr pobletañ e Kalifornia. E bannlev gevred ar gêr, en tu all d'ar vorlenn, ez eus un takad obererezh brudet, ar Silicon Valley (Traoñienn ar silikiom) e anv. Eno e vez ijinet un darn vras eus an ijinadennoù a denn d'an elektronik ha d'an urzhiataerezh.

## Istor

Pa oa krouet e 1776 e oa e-barzh besrouantelezh Spagn Nevez. Dindan beli Bro-Vec'hiko e voe goude, betek 1848 pa oa gounezet gant ar Stadoù-Unanet en ur brezel a-enep Mec'hiko. En em astenn a reas ar gêr e-pad ar fardadeg war an aour. Savet e voe lies pezh tiez gant michourerien deuet da vezañ pinvidik-mor. Distrujet e voe tri-c'hard eus ar gêr e 1906 gant ur c'hrenn-douar hag an tanioù-gwall da heul. Kavell ar jeans eo ha krouet e voe an embregerezh Levi Strauss & Co. eno. Diwan a reas ar Beat Generation er bloavezhioù 1950. Adalek an eil lodenn eus an XX$^{vet}$ kantved o deus diorroet an teknologiezhoù nevez e Rannvro Bae San Francisco.

## Gevelliñ

| Abidjan Aod an Olifant Assisi Italia Caracas Venezuela Korkig Iwerzhon Haifa Israel | Kêr Ho-Chi-Minh Viêt Nam Manila Filipinez Osaka Japan Pariz Bro-C'hall Seoul Sukorea | Shanghai Sina Sydney Aostralia Taipei Taiwan Thessaloniki Gres Zürich Suis |

## Liammoù diavaez

* (en) (es) e sinaeg, e filipineg Lec'hienn ofisiel
* (en) Mirdi niverel Kêr San Francisco
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Robert Goldwater

Robert Goldwater (1907 e New York - 26 a viz Meurzh 1973 e New York) a oa un istorour war an arz. Gwaz Louise Bourgeois e oa ivez (e 1938 e timezjont).
Etre 1934 ha 1957 e kelennas e Queens College e New York. Goude-se e voe anvet da gelenner e skol-veur New York. E 1957 e voe lakaet da rener mirdi arzoù kentidik New York. A-drugarez dezhañ e voe diorroet dastumad ar mirdi : asambles gant Nelson Rockefeller e tastumas arc'hant a-walc'h da binvidikaat an dastumad.

### E oberenn

* Le Primitivisme dans l'art moderne. Denise Paulme. Paris : Presses universitaires de France (1988)
* The paintings of Arshile Gorky : a critical catalogue; by Jim M Jordan; Robert John Goldwater. New York : London : New York University Press (1982)
* Symbolism. London : Penguin Books (1979)
* Robert Goldwater : a memorial exhibition, October 1973-February 1974, The Museum of Primitive Art, New York; by Robert John Goldwater; Metropolitan Museum of Art, Dept. of Primitive Art, New York : The Metropolitan Museum of Art (1973)
* Art of Oceania, Africa, and the Americas from the Museum of primitive art. New York : The Metropolitan Museum of Art (1969)
* What is modern sculpture? New York, Museum of Modern Art; distributed by New York Graphic Society, Greenwich, Conn. (1969)
* Space and dream. M. Knoedler & Co. New York, Walker (1968; 1967)
* Primitivism in modern art. N.Y., Wittenborn (1966); Vintage books (1966)
* Senufo sculpture from West Africa. Museum of Primitive Art, New York, N.Y. Greenwich, Conn., Distributed by New York Graphic Society (1964)
* The Great Bieri. Museum of Primitive Art, New York (1962)
* Traditional art of the African nations; by Museum of Primitive Art, New York, Distributed by University Publishers (1961)
* Bambara sculpture from the Western Sudan. Museum of Primitive Art, New York, distributed by University Publishers (1960)
* Lipchitz. London : A. Zwemmer (1958)
* Modern art in everyday life. New York, Abrams (1955)
* Modern art in your life. New York, Museum of Modern Art (1953)
* Abstraction in art. New York, Abrams (1953)
* Vincent Van Gogh (1853-1890); by Meyer Schapiro; Robert John Goldwater; New York : H.N. Abrams (1953; 1952)
* Rufino Tamayo. New York, Quadrangle Press (1947)
* Artists on art, from the XIV to the XX century. 100 illustrations; by Robert John Goldwater; Marco Treves. New York, Pantheon books (1958; 1947; 1945)
* Primitivism in modern painting. New York, London, Harper & Brothers (1967; 1938)
* Paul Gauguin. New York, H.N. Abrams (1928)

## Liammoù diavaez

* Mortuaj Robert Goldwater savet gant Robert Rosenblum, The New York Times
* Primitivism in modern painting / gant Robert J. Goldwater
* Skridoù Robert Goldwater er Robert Goldwater Library
# Frankenthal

Hed ha treuz: 49°32′N 8°21′E
Frankenthal :
| Bro | Alamagn |
| Stad kevredet | Rheinland-Pfalz |
| Rannvro velestradurel | Frankenthal |
| Poblañs | 46938 (2006) |
| Gorread | 43.78 km² |
| Stankter | 1073 /km² |
| Uhelder | 96 m |
| hed ha led | 49°32′ N 8°21′ E |
| Kod-post | 67227 |
| Kod-kelc'hiad | 06233 |
| Kod plakenn-varilh | FT |
| Maer | Martin Hebich (CDU) |
| Lec'hienn | frankenthal.de |
Frankenthal a zo ur gêr e gevred Alamagn, er stad kevredet Rheinland-Pfalz.

## Istor

Roud a gaver eus anv Frankenthal evit ar wech kentañ e 772. E 1119 e voe savet ur manati aogustinian eno. Hiziv an deiz ne chom nemet dismantroù anezhañ, anvet Erkenbertsruine, hag a c'haller gwelout e kreiz-kêr.
E-pad eil lodenn ar XVI$^{vet}$ kantved e teuas kalz tud eus an Izelvroioù, peogwir e oant heskinet abalamour d'o c'hredennoù relijiel. Arzourien hag ijinoulerien e oant, neuze ez eas war-raok ar gêr a-fet armerzh. Gant an arzourien e voe krouet skol Frankenthal (alamaneg : Frankenthaler Malerschule). E 1577 e voe lakaet Frankenthal da gêr gant ar c'hont Johann Kasimir.
Kreñvaet e voe Frankenthal e 1600. E 1621 e voe taget gant ar Spagnoled e-pad Brezel Tregont Vloaz, ha goude-se gant armeoù all. Distrujet e voe greanterezh hag armerzh ar gêr, hag a voe savet en-dro e 1682. E 1689 e voe distrujet ar gêr gant an tan gant an arme c'hall. E-pad ouzhpenn hanter kant vloaz e c'houzañvas ar gêr goude an darvoud-se.
E 1750, dindan ren an Dilenner (Kurfürst) Karl Theodor, e voe diorroet kêr Frankenthal a-fet greanterezh. Meur a labouradeg a voe digoret, ha plantet e voe gwez mouar a-benn gounit seiz. Ul labouradeg porselen a voe digoret e 1755, mont a reas en-dro betek 1800.
Aloubet e voe gant ar C'hallaoued e 1797, ha renet e voe gant Bavaria e 1816. War-raok ez eas an traoù a-fet greanterezh azalek 1859. Ar sinagogenn, hag a oa bet savet e 1884, a voe distrujet (plantet tan enni) e-pad Nozvezh ar Strink e 1938.
Tost holl greiz-kêr a voe distrujet e-pad ur vombezadeg e 1943. E 1945 e voe aloubet gant an Amerikaned da gentañ, ha gant ar C'hallaoued goude-se. Abaoe 1946 emañ Frankenthal el land Rheinland-Pfalz.

## Kêrioù gevellet

* Colombes, Frañs abaoe ar 26 a viz Here 1958
* Strausberg, Alamagn (Brandenburg) abaoe ar 16 a viz Here 1990
* Sopot, Polonia abaoe ar 17 a viz Ebrel 1991
Kenlabour:
* Kumuniezh Butamwa (Rwanda) abaoe ar 15 a viz Kerzu 1982
Kêrioù kevredet:
* Berlin-Neukölln, Alamagn
* Pouchkin, Rusia
* Blumenau, Brazil

## Skeudennoù

* Dismantroù ar manati
* Ilizoù
* Wormser Tor
* Tro-war-dro
# Pont (Calvados)

Pont a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Dives emañ Pont.

## Dezougen

* Un ti-gar a oa e Pont.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Pont hag e Distrig Falaise. Lakaet e voe en Arondisamant Falaise e 1800 hag e Kanton Coulibœuf e 1801.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Staget e voe Pont ouzh kumun Vendeuvre e 1830.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar c'hastell, XVIII$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Sant Pêr.

## Emdroadur ar boblañs 1793-1821

Niver a annezidi
Ne c’haller ket kompilañ enmont EasyTimeline:
Timeline generation failed: 10 errors found Line 81: text:mammenn <ref>(fr)Cassini – EHESS</ref>. - Grafik krouet gant ar Wikipedia
- Invalid attribute '–' ignored.
Line 81: text:mammenn <ref>(fr)Cassini – EHESS</ref>. - Grafik krouet gant ar Wikipedia
- Invalid attribute 'EHESS]</ref>.' ignored.
Line 81: text:mammenn <ref>(fr)Cassini – EHESS</ref>. - Grafik krouet gant ar Wikipedia
- Invalid attribute '-' ignored.
Line 81: text:mammenn <ref>(fr)Cassini – EHESS</ref>. - Grafik krouet gant ar Wikipedia
- Invalid attribute 'Grafik' ignored.
Line 81: text:mammenn <ref>(fr)Cassini – EHESS</ref>. - Grafik krouet gant ar Wikipedia
- Invalid attribute 'krouet' ignored.
Line 81: text:mammenn <ref>(fr)Cassini – EHESS</ref>. - Grafik krouet gant ar Wikipedia
- Invalid attribute 'gant' ignored.
Line 81: text:mammenn <ref>(fr)Cassini – EHESS</ref>. - Grafik krouet gant ar Wikipedia
- Invalid attribute 'ar' ignored.
Line 81: text:mammenn <ref>(fr)Cassini – EHESS</ref>. - Grafik krouet gant ar Wikipedia
- Invalid attribute 'Wikipedia' ignored.
Line 81: text:mammenn <ref>(fr)Cassini – EHESS</ref>. - Grafik krouet gant ar Wikipedia
- Invalid attribute 'Cassini' ignored.
Line 81: text:mammenn <ref>(fr)Cassini – EHESS</ref>. - Grafik krouet gant ar Wikipedia
- TextData definition invalid. Invalid attribute '<ref>%7b%%7b%fr%7d%%7d%[https'colon'//web.archive.org/web/20230514215154/http' found.
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
# Douville (Vendeuvre)

Douville a oa ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Dives emañ Douville.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Saint-Pierre-sur-Dives hag e Distrig Lisieux. Lakaet e voe en Arondisamant Lisieux e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* E 1858 e voe lodennet kumun Douville etre kumunioù Escures-sur-Favières ha Saint-Pierre-sur-Dives.

## Emdroadur ar boblañs 1793-1856

Niver a annezidi

## Notennoù

* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
# FAMAS

Ar FAMAS, pe FA-MAS, akronim evit Fusil d'Assaut - Manufacture d'Armes de Saint-Étienne, zo ur fuzuilh-arsailh gall kalibr 5,56 × 45 mm NATO doare bullpup implijet dreist-holl gant an arme c'hall abaoe dibenn ar bloavezhioù 1970.
Goulennet hag implijet eo bet adalek ar bloavezhioù 1960 gant an arme c'hall evit kemer plas ar fuzuilh FSA MAS 1949-56 (kalibr 7,5 mm) hag ar bistolenn-vindrailher MAT 49 (kalibr 9 mm Parabellum). Klask a rae an arme kaout ur fuzuilh c'halloudus, aes da implijout ha da gempenn, hep ma vije re vras.
E miz Gwengolo 2016 e oa bet dibabet ar fuzuilh-arsailh alaman HK416 evel arm-skoaz standart nevez an arme c'hall. Tonket eo da gemer plas ar FAMAS penn-da-benn.

## Istor

Er bloavezhioù 1960 ha 1970 e rae c'hoazh an arme c'hall gant armoù ganet a-raok pe just goude an Eil Brezel-bed hag implijet da vare brezelioù didrevadenniñ ar bloavezhioù 1950, evel ar fuzuilh MAS 49/56, ar bistolenn-vindrailher MAT 49 hag ar fuzuilh-vindrailher FM MAC 24/29. Tamm-ha-tamm e teuas war-wel e oa diamzeriet an armoù-se e-keñver fuzuilhoù modernoc'h o gwikefre evel an AK-47 soviedel.
E-kreiz ar bloavezhioù 1960 e c'houlennas ar gouarnamant gall lakaat bodañ ur skipailh ijinourien da sevel un arm nevez. Karget e voe ar Manufacture d'Armes de Saint-Étienne d'ober al labour adalek 1967. Ar pimpatrom kentañ a voe prest e 1971. Kinniget e voe an arm nevez en ur mod publik e 1973. Adalek 1979 e krogas an arme c'hall da reseviñ anezho. Etretant e oa bet esaeet armoù all evel ar fuzuilhoù-arsailh suis SIG 540 e Liban e 1978.
Stumm kentañ ar FAMAS, anvet F1, zo bet gwerzhet ouzhpenn 400.000 skouerenn anezhañ e Frañs hag en un nebeud broioù all (Djibouti, Gabon, Senegal hag Emirelezhioù Arab Unanet). GIAT Industries a broduas goude adstummoù G1 ha G2 a zouje ouzh norm standardizaat STANAG 4719 AFNA. Ar Marine Nationale a ra gant an adstumm G2.
Paouezet e voe da broduiñ ar FAMAS e 1992. Kempennet e vez hiziv-an-deiz en uzin Nexter Mechanics e Tulle.

## Daveennoù

* ↑ (fr) SAMANA Pascal, Quand l'armée française opte pour le "made in Germany", BFM TV, 09/09/2016 (lennet d'ar 17/10/2024)
* ↑ (fr) LAGNEAU Laurent, Décès du général Paul Tellié, le « père » du FAMAS, Opex 360, 12/11/2014 (lennet d'ar 17/10/2024)
* ↑ (fr) GOYA Michel, Mai 1978, le mois de la foudroyance, 22/05/2021 (lennet d'ar 17/10/2024)
* ↑ (27 janvier 2008) Jane's infantry weapons, Jane's Information Group (in en). 943 p. ISBN 978-0-7106-2834-3. .
* ↑ (en) McCOLLUM Ian, FAMAS G2: The French Navy Updates its Bullpup, Forgotten Weapons, 27/05/2020 (lennet d'ar 17/10/2024)
* ↑ (fr) FAMAS, Musée d'art et d'industrie Saint-Étienne (lennet d'ar 17/10/2024)
# Steyr AUG

Ar Steyr AUG (diwar an alamaneg Armee-Universal-Gewehr, "fuzuilh hollvedel evit an arme") zo ur fuzuilh-arsailh produet gant an embregerezh aostrian Steyr abaoe 1978. Bodañ a rae nevezintioù teknologel lies da vare he c'hinnig e 1977.

## Istor ha deskrivadur

Er bloavezhioù 1970 e felle da arme Aostria, evel da armeoù all en AFNA, cheñch e armoù-skoaz kambret e 7,62 × 51 mm evit reoù enne kartouchennoù 5,56 x 45 mm izeloc'h o galloud. E 1977 e choazjont ur fuzuilh-arsailh nevez savet a-drugarez d'ur c'henlabour gant an embregerezh Steyr ha d'e ijinourien Horst Wesp, Karl Wagner ha Karl Möser. Un arm doare bullpup e oa, da lavaret eo e oa enbarzhet ul lodenn eus e wikefre en e lamm. Dre se e c'halle bezañ berroc'h hag aesoc'h da zougen. Soñjet e oa bet evit degemer dre ziouer ul lunedenn, ha savet e oa gant pezhioù plastek. An dibab etre ar modoù-tennañ a veze graet a-drugarez d'an draen : pa veze pouezet en ur mod skañv warni e tenne en ur mod damaotomatek, ha ret e oa pouezañ betek penn evit tennañ e mod aotomatek. He c'harger a oa treuzwelus evit gwelet aesoc'h pet tenn a chome en arm.

### Stummoù

Kalz adstummoù eus ar Steyr AUG a zo bet produet. En o zouez e kaver ur stumm fuzuilh-vindrailher, dezhi un daoubez hag ur c'hanol hiroc'h (24,5 meutad), savet e 1980. Stummoù nevesoc'h a ginnige divontañ al lunedenn, pe reilhoù Picatinny war ar c'hanol (stumm A3, 2005). Ur stumm pistolenn-vindrailher a zo anezhañ ivez. Savet eo bet e 1988, ha kambret eo e 9 mm Parabellum.

## Implijerien

* Aostralia (stumm F88 Austeyr)
* Aostria (dindan an anv Sturmgewehr 77)
* Iwerzhon
* Malaysia : Royal Malaysian Air Force
* Zeland-Nevez

## Daveennoù

* 1 2 3 (en) POOLE Eric R., American AUG: Steyr AUG A3 Review, Guns & Ammo, 16/08/2016 (lennet d'ar 24/10/2024)
* 1 2 3 4 (en) POPENKER Maxim, Steyr AUG / Stg.77, Modern Firearms (lennet d'ar 24/10/2024)
* ↑ (fr) ROB Houston, STROYAN Christine (renerezh), Armes à feu de légende, Larousse, 2019, pp. 250-251
* ↑ (fr) McNAB Chris, Armes à feu Encyclopédie visuelle, L'Imprévu, 2022, p. 168-169
* ↑ (fr) ROB Houston, STROYAN Christine (renerezh), Armes à feu de légende, Larousse, 2019, p. 261
* ↑ (en) F88 Austeyr war Army.gov.au (lennet d'ar 24/10/2024)
* ↑ '(fr)' ROB Houston, STROYAN Christine (renerezh), Armes à feu de légende, Larousse, 2019, p. 291
# Jack Brabham

Sir John Arthur Brabham pe Jack Brabham (bet ganet d'an 2 a viz Ebrel 1926 ha marvet d'an 19 a viz Mae 2014) a zo ur c'hampion kirri aostralian en doa gounezet teir gwech titl blenierien ar Formulenn 1 e 1959, 1960, hag e 1966 gant ur c'harr savet gantañ. Krouet en doa ivez ar skipailh Brabham en doa redet betek ar bloavezhioù 1980.
| Kampion a-raok : Mike Hawthorn | Jack Brabham Kampion bed ar Formulenn 1 1959-1960 | Kampion war-lerc'h : Phil Hill |
| Kampion a-raok : Jim Clark | Jack Brabham Kampion bed ar Formulenn 1 1966 | Kampion war-lerc'h : Denny Hulme |
# Ayrton Senna

Ur blenier Formulenn 1 brazilian eo Ayrton Senna, bet ganet d'ar 21 a viz Meurzh 1960 e São Paulo, Brazil, marvet e Bologna, Italia goude ur gwallzarvoud e Priz Bras Sant-Marino 1994.
Muioc'h eget ur c'hampion e Brazil, anavezet eo evit e baravi gant Alain Prost. Sellet evel unan eus ar vlenierien wellañ, bet eo kampion teir gwech e 1988, 1990 ha 1991. An hini diwezhañ marvet e Formulenn 1 eo.
| En e raok Nelson Piquet | Kampion-bed ar Formulenn 11988 Ayrton Senna | War e lerc'h Alain Prost |
| En e raok Alain Prost | Kampion-bed ar Formulenn 11990-1991 Ayrton Senna | War e lerc'h Nigel Mansell |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Alain Prost

Alain Prost (bet ganet e 1955) zo ur blenier Formulenn 1 gall a rede etre 1980 ha 1991 ha c'hoazh e 1993, gant 190 disparti. Lesanvet eo "Le Professeur" (Ar C'helenner e galleg) gant tud ar F1. Gounezet en deus 51 trec'h ha 4 titl e 1985, 1986, 1989 ha 1993. Anavezet eo evit e stourm ouzh Ayrton Senna, o faravi o lakaat anezho d'ober traoù breud warno.
| Kampion a-raok : Niki Lauda | Alain Prost Kampion bed ar Formulenn 1 1985-1986 | Kampion war-lerc'h : Nelson Piquet |
| Kampion a-raok : Ayrton Senna | Alain Prost Kampion bed ar Formulenn 1 1989 | Kampion war-lerc'h : Ayrton Senna |
| Kampion a-raok : Nigel Mansell | Alain Prost Kampion bed ar Formulenn 1 1993 | Kampion war-lerc'h : Michael Schumacher |
a vo kavet e Wikimedia Commons.