# Kastellin

Kastellin :
| Pont Kastellin dreist d'ar Stêr-Aon. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Châteaulin |
| Bro istorel | Kernev |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Penn-ar-Bed (isprefeti) |
| Arondisamant | Kastellin (pennlec'h) |
| Kanton | Kastellin (betek 2015) Kraozon (abaoe 2015) |
| Kod kumun | 29026 |
| Kod post | 29150 |
| Maer Amzer gefridi | Gaëlle Nicolas 2008-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù Pleiben-Kastellin-Porzhe |
| Bro velestradurel | Bro Gerne |
| Lec'hienn Web | Ti-kêr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 5 156 ann. (2020) |
| Stankter | 248 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 11′ 51″ Norzh 4° 05′ 19″ Kornôg / 48.1975, -4.088611 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 85 m bihanañ 2 m — brasañ 206 m |
| Gorread | 20,81 km² |
| Kastellin ||
| kemmañ |
Kastellin zo ur gumun e Breizh e departamant Penn-ar-Bed. Emañ Kastellin war lez ar stêr Aon e penn kentañ an aber, hanter-hent etre Brest ha Kemper. Pennlec'h arondisamant Kastellin eo, met n'eo ket pennlec'h kanton ken abaoe 2014.

## Anv

* Bernard Tanguy ː Castrum Castellin, XI$^{vet}$ kantved ; Castrum Lini, 1217, 1240, 1262 ; Chasteaulin, 1305.
* Erwan Vallerie ː Castellin, Montaneum qui vocatur Nin, XIvet kantved ; Castellinum ?, 1038 ; Castrolini, 1217, 1223 ; Chasteaulin du Fou, 1460, 1466 ; Castrolini, 1516 ; Chasteaulin, 1536 ; Castellin, 1636.

### Gerdarzh

* Bernard Tanguy ː eus an henvrezhoneg nin = barr, lein, beg ; hiziv : nein, aet da lin dre enteuzadur.

## Ardamezioù

En glazur e gastell en argant gwiblennet en aour, eilet ouzh beg gant un eog treustellet ivez en argant.
Lakaet da dalvezout adalek 1878 ; enrollet gant an Departamant ar 24 Mae 1977

## Istor

Kastellin zo e-kichen ur roudour hag e oa ur c'hroashent hentoù roman ː eus Karaez da Douarnenez ha Kameled war un tu, ha Kemper da Landerne war an tu all.
Ar c'hastell zo bet savet e-kerzh an X$^{vet}$ kantved gant Budig, kont Kernev, lesanvet Castellin.

### XVII$^{vet}$ kantved

* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh pevar den eus Kastellin, an hini a voe prouet en doa gloazet ar Markiz de la Coste, ar vreudeur Allain ha Jean Quintin ha Charles Lescac, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.

### Dispac'h Gall

* Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Le Coz e anv, Le Bourc'his, kure, ha Beauguion, gouarnour an ospital.

### XIX$^{vet}$ kantved

* 1864: Degouezhout a ra hent-houarn e Kastellin.

### XX$^{vet}$ kantved
##### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 219 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 4,64% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 23 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

#### Brezel Korea

* Mervel a reas ur serjant eus ar gumun e Myojang Myon d’ar 7 a viz Here 1952.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun er Viêtnam.

##### Brezel Aljeria

* Mervel a reas ur serjant eus ar gumun d’ar 5 a viz Meurzh 1958 e Tebessa (departamant Annaba).

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1793

* Mammenn : (fr) INSEE. Kavet : 07/01/2024.

## Brezhoneg

* Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.
* E Kastellin e oa chomlec'h ar Skol dre Lizer, aozet gant Visant Seite.
* Ur skol Diwan zo e Kastellin abaoe 2007.
* E distro-skol 2024 e oa 26 skoliad enskrivet er skol Diwan (5,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz Sant-Iduned ː savet e 1868-69 diwar tresadennoù an arkitektour Joseph Bigot;
* Chapel Itron-Varia ː chapel ar c'hastell, bet savet e -kerzh fin an XIII$^{vet}$ kantved, hag adkempennet e XV$^{vet}$, XVI$^{vet}$, XVII$^{vet}$, XVIII$^{vet}$ .
* Chapel Sant-Komparz, bet adsavet war a seblant e-kerzh XVIIIvet kantved (enskrivadur = Vː CARO; F. B. 1701)
* Chapel skol Sant-Loeiz, eus dibenn XIX$^{vet}$ kantved.
* Chapel Sant-Yann-Badezhour, e Kerian; chapel eus Ospitalerien ar Fouilhez; bet diskaret. Ar feunteun a zo bet dispennet war dro 1950.
* Ar chapel Intron-Varia
* Ar stêr Aon
* Iliz katolik Sant-Iduned
* Leon ar prioldi
* An ti-kêr
* Ar c'hoc'hu
* Dor-dal an iliz katolik
* Plakenn da Jean Moulin
* Monumant ar re varv.
* Monumant ar re varv, luc'hskeudenn.

## Sport
### Marc'hhouarnerezh

* Boucles de l'Aulne

#### Tro Bro-C'hall e Kastellin

* 3 a viz Gouere 1958 : 8vet tennad-hent Tro Bro-C'hall e Kastellin (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Charly Gaul (Luksembourg).
* 26 a viz Mezheven 1965 : 5vet tennad-hent Tro Bro-C'hall e Kastellin (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Raymond Poulidor.
* 11 a viz Gouere 1982 : 8vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Konk-Kerne ha Kastellin ; trec'h eo Frank Hoste (Belgia).

## Tud
### Tud marvet eno

* 1898 : An aotrou Kere, beleg ha skrivagner brezhonek
* 2015 : Guy Étienne, mezeg, skrivagner ha yezhoniour brezhonek

### Tud liammet ouzhar gumun

* Jean Moulin, politikour gall, haroz an harzerezh e-pad an Eil Brezel Bed, isprefed Arondisamant Kastellin adalek 1930 betek 1932
* Guy Étienne, mezeg, skrivagner ha yezhoniour brezhonek, en deus kaset ar braz eus e vuhez eno

## Gevelliñ

* Cloich na Coillte (Iwerzhon) abaoe 1983
* Grimmen (Alamagn) abaoe 1990

## Levrlennadur

* René Couffon & Alfred Le Bars ː Diocèse de Quimper et de Léon. Nouveau répertoire des églises et chapelles. Association Diocésaine de Quimper. 1988
* Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes du Finistère. 2001
* Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère. Chasse-Marée. ArMen. 1990
* Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr) Lec'hienn ofisiel kêr
* (br) Kastellin war lec'hienn Geobreizh

## Notennoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ Hervez Froger ha Pressensé, ardamezioù hiziv zo "pavillonné d'herminais", da lavarout eo sparrarouezioù en aour gant brizhennoù erminig en sabel, e lec'h gwiblennoù en aour.
* ↑ Bernard Tanguy, p. 50
* ↑ Arthur Le Moyne de La Borderie, La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675, adembannet e Les Bonnets Rouges, Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e galleg)
* ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 43
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ Memorial Genweb
* ↑ Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
* ↑ Kelenn
* ↑ Memorial Genweb