# Felger

Felger :
| Iliz Sant Leonard er goañv ||
| Anv gallaouek | Foujerr |
| Anv gallek (ofisiel) | Fougères |
| Bro istorel | Bro-Roazhon |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Il-ha-Gwilen (isprefeti) |
| Arondisamant | Felger-Gwitreg (pennlec'h) |
| Kanton | Pennlec'h daou ganton : Felger-1 ha Felger-2 |
| Kod kumun | 35115 |
| Kod post | 35300 |
| Maer Amzer gefridi | Louis Feuvrier 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Felger Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Felger |
| Lec'hienn Web | http://www.fougeres.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 20 602 ann. (2022) |
| Stankter | 1 968 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 21′ 09″ Norzh 1° 11′ 55″ Kornôg / 48.3525, -1.1986 |
| Uhelderioù | bihanañ 62 m — brasañ 171 m |
| Gorread | 10,47 km² |
| Felger ||
| kemmañ |
Felger (pe Foujera gwezhall) zo ur gumun e departamant Il-ha-Gwilen e Breizh Uhel, tost d'an harzoù gant Normandi ha Maine. Brudet-bras eo he c'hastell.

## Douaroniezh

* Ar C'houenon a dreuz Felger.

### Kumunioù amezek
## Anv

* Erwan Vallerie (1995) ː Filgerense, 1075 ; Feugueriis, Filgueriis, 1189 ; Filgeriis, Foucheriis, Fougeriis, 1230 ; Feugeriis, 1233.

## Ardamezioù

* En aour e blantenn raden a dri fezh diwriziet en geoted ; e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Gant lezenn ar 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Felger da benn ur bann.
* Emgannoù etre ar Chouaned hag ar Republikaned.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Stourmoù sokial

* Harzoù-labour e 1906-1907, 1968 ha 1975 el labouradegoù botaouerezh.

#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 638 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 2,88% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* Al lu alaman a erruas e Felger d'ar 17 a viz Even 1940.
* Bombezet e voe Felger d'ar 6 a viz Even 1944, d'an 9 a viz Even e voe lazhet 300 den gant bombezadeg aerluioù ar Re Gevredet, an RAF, aerlu ar Rouantelezh-Unanet, hag an USAAF, aerlu SUA.
* Dieubet e voe Felger d'an 3 a viz Eost 1944 gant an 79vet Rannlu Troadegiezh SUAat.
* Mervel a reas 53 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel, estreget ar re lazhet gant ar bombezadegoù.
* Drouklazhet e voe c'hwec'h yuzev eus ar gumun e kamp-diouennañ Auschwitz-Birkenau gant an nazied.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Indez-Sina

* Trizek soudard a varvas.

##### Brezel Aljeria

* Seizh milour a varvas.

#### Brezel Korea

* Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun e Myojang Myon d’ar 6 a viz Here 1952. Douaret e voe e Busan..

## Monumantoù ha traoù heverk

Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor da Felger.
* Kastell Felger.
* Ar c'hastell.
* Ar befrez.
* An tour-ged (befrez), 1397.
* Iliz Sant Sulpicius.
* Ar c'heur.
* Ar maen-font.
* Iliz katolik Sant Sulpicius.
* Talbenn reter iliz Sant Leonard.
* An aoter-veur, 1882.
* Ar gador-brezeg, 1716.
* Ar rozenn.
* Iliz katolik Sant Leonard, iliz orin bet savet en XII$^{vet}$ kantved, adsavet adalek 1407 betek 1636, adkempennet a-galz en XIX$^{vet}$ kantved.
* Porzh an Intron-Varia.
* Ar c'hoariva.
* Monumant ar re varv.
* Porzh an Itron-Varia.
* Ar c'hoariva, 1888.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù. Dioueliet e voe d’ar 17 a viz Here 1920.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik Sant Sulpicius, luc’hskeudenn.
* Plakenn ar yuzevion eus ar gumun drouklazhet e kamp-diouennañ Auschwitz-Birkenau gant an nazied, luc’hskeudenn.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs 1793-2020

* Mammenn : Cassini hag EBSSA.
| Felger | 1800 | 1836 | 1856 | 1881 | 1901 | 1921 | 1936 | 1954 | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2011 | 2016 | 2017 | 2020 |
| Poblañs | | | | | | | | | 24 279 | 26 045 | 26 610 | 24 362 | 22 239 | 21 779 | 20 941 | 19 775 | 20 194 | 20 418 | 20 505 |
| poblañs hep kontañ doubl ||||||||||||||||||||

### Tud brudet

* Delwenn Louis Bridel e Felger.
* Louis Bridel (1880-1933), beleg katolik, bet savet sindikadoù kristen ha meur a gevelouri gantañ e Felger.
* Hardouin de Chartres.
* Jean-Marie Bachelot de La Pylaie.
* Jean Baston de la Riboisière (1759-1812).
* François-René de Chateaubriand.
* Honoré de Balzac.
* Victor Hugo.
* Jean Guéhenno (1890-1978): kazetenner, skrivagner.
* Georges Franju.

#### Tud bet ganet eno

* Delwenn ar Roueri e Felger.
* Plakenn ouzh ti genidik ar Roueri.
* Plakenn ouzh ti genidik Jean Baptiste Le Taillandier.
* Plakenn ouzh ti genidik an Amiral de Guichen.
* Luc Urbain du Bouëxic, kont Gwizien, d'an 21 a viz Mezheven) 1712, amiral.
* Armand Tuffin ar Roueri, brogarour breton, 13 a viz Ebrel 1751.
* Aimé-Casimir-Marie Picquet du Boisguy, jeneral chouan, 15 a viz Meurzh 1776.
* Jean Baptiste Le Taillandier, d'an 8 a viz Kerzu 1788, teologour.
* Juliette Drouet (Julienne Gauvain hec'h anv gwir), komedianez c'hall, gwreg kleiz Victor Hugo hogos 50 vloaz-pad, 10 a viz Ebrel 1806.
* Emmanuel de La Villéon, 29 a viz Mae 1858.
* Jorj ar Rumeur, barzh Mathaliz, skrivagner brezhonek hag emsaver, 28 a viz Eost 1882.
* Françoise Élie, resistantez, 1906-1968.

#### Ardamezeg ar familhoù

* Baston
* Jean, kannad Felger ouzh Breujoù Gwened e 1581 ; ivez ur c'honestabl Felger e 1733.
* En aour e gebrenn en gul, heuliet gant teir melchonenn c'heotet.

## Melestradurezh

Roll ar vaered :
| Mare | Mare | Anv | Strollad | Karg |
| 29 Mezheven 2007 | (2026) | Louis Feuvrier | Kleiz diseurt | Kuzulier-departamant Il-ha-Gwilen |
| 13 Meurzh 1983 | 29 Mezheven 2007 | Jacques Faucheux | PS | Dileuriad e Kuzul-rannvro Breizh |
| 21 Meurzh 1971 | 13 Meurzh 1983 | Michel Cointat | RPR | Kannad |
| 21 Meurzh 1965 | 21 Meurzh 1971 | Jean Madelain | | |
| 29 Mezheven 1944 | 26 Here 1947 | Henri Rebuffé | | |

## Sevenadur
### Brezhoneg

* Ur skol Diwan zo bet digoret e 2013 gant 14 bugel (0,7% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
* E distro-skol 2024 e oa 25 skoliad enskrivet er skol Diwan (1,4 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).

### Sport
#### Darvoudoù-sport a bep seurt

* 1añ a viz Gouere 1985 : 3$^e$ tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Gwitreg ha Felger (a-benn d'an eur dre skipailh) ; trec'h eo La Vie Claire.
* 2 a viz Gouere 1985 : loc'hañ a ra 4$^e$ tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Felger war-du Pont-Audemer (Eure).
* 11 a viz Gouere 2013 : loc'hañ a ra 12$^{vet}$ tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Felger war-du Teurgn (Indre-et-Loire).
* 10 a viz Gouere 2015 : degouezhout a ra 7$^{vet}$ tennad-hent Tro Bro-C'hall e Felger. Trec'h eo ar Manavad Mark Cavendish.
* 29 a viz Even 2021 : erruout a ra 4$^{vet}$ tennad-hent Tro Bro-C'hall e Felger. Trec'h eo Mark Cavendish adarre.

## Gevelliñ

| Bro | Kêr | Abaoe |
| Alamagn | Bad Münstereifel | 1967 |
| Bro-Saoz | Ashford | 1984 |
| Nicaragua | Somoto | 1986 |
| Burkina Faso | Ouargaye | 2001 |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (fr)Lec'hienn ar gumun
* (fr)Ti an Douristed Felger
* (fr)Lec'hienn Bro Felger
* (fr)Ul lec'hienn diwar-benn Felger hag e vro liammet gant Ouest-France
* (fr)Fougères / Felger war al lec'hienn geobreizh, géographie de Bretagne
* (fr)Felger war lc'hienn an Institut géographique national
* (fr)Felger war ur gartenn Frañs hag ar parrezioù war-dro
* (fr)Kartenn Felger gant Mapquest
* (fr)Les Anciens combattants d'Ille-et-Vilaine - Le réseau Gallais de Fougères
* (fr)Kastell Felger gant casteland.com

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ "Felger" hervez KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)
* ↑ Meneget er Geriadur Hemon-Huon e 1993, Felger en embannadur 2005.
* ↑ (fr)J. B. Duverger, Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat, Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Université de Lille
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)La Chronique Républicaine, 6 Ebrel 2014.
* ↑ (fr)Ofis Publik ar Brezhoneg