# Watchmen

Watchmen a zo un heuliad albomoù bannoù-treset amerikan (comic). Er Stadoù-Unanet e vez gwelet evel ur romant grafek (graphic novel). Savet eo bet gant Alan Moore (senario), Dave Gibbons (tresañ) ha John Higgins (livioù). E penn-kentañ ar bloavezhioù 1980 e voe prenet gant tud DC Comics gwirioù meur a dudenn pec'hennet gant Charlton Comics, ha kinniget e voe da Alan Moore aozañ un heuliad berr diwarno. Ar gourharozed a voe kemmet un tammig, ha dont a rejont da vezañ Watchmen. Lakaet eo bet da film gant Zack Snyder e 2009.

## Senario

E 1985 e c'hoarvez an darvoudoù kontet e-barzh Watchmen. Ar gourharozed o deus dilezet o micher, hag e seblantont mont diwar wel an eil war-lerc'h egile. Un trede brezel bed, etre ar Stadoù-Unanet hag bloc'had ar reter a zo war-nez kregiñ. E 1959 eo deuet war wel Doctor Manhattan, ur gourharoz ken galloudus ken ez eo tamm pe damm par da zoue, hag abalamour d'an darvoud-se eo bet kemmet red an Istor : gant ar Stadoù-Unanet eo bet gounezet brezel Viet-Nam, n'eus ket bet eus gwallskouer ar Watergate, ne vez ket mui implijet tireoul, hag emañ bepred Richard Nixon e penn ar vro. A-hed an albomoù e kaver ivez dielloù skrivet a denn da ved Watchmen : pennadoù kazetennoù ha pennadoù deizlevr unan eus an tudennoù. Ma n'eo ket liammet kement-se ar pennadoù-se ouzh red an istor e pinvidikaont anezhañ memes tra.

## Dielfennañ

Un istor gourharozed gwirheñvel eo : war-bouez Doctor Manhattan n'o deus ar re all tamm galloud dreistordinal ebet. Koshaat a reont, ha paket e vezont gant diwaskadennoù, douetañs, follentez hag ar breinadur. Kregiñ a ra an istor gant muntr ur gourharoz. Diazezet eo Watchmen war arouez ar smiley hag a gaver stank en istor, hag a zo arouezius eus ster ar vuhez hag eus disurzh an hollved.
Diazezet eo titl an oberenn war ar ger saoznek watch hag a dalvez sellout ouzh, evezhiañ, hag a dalvez eurier ivez. E 12 pennad eo rannet an oberenn, hag e pep hini anezho e kroger gant skeudenn un horolaj o tiskouez emeur o tostaat ouzh hanternoz. Skeudenn an amzer o treiñ hag o kas an dud war-du fin ar bed a gaver ivez, dindan stumm un tarch gwad stumm ur biz dezhañ. Ar skeudenn-se a gaver war smiley golo al levr.
Anv a zo ivez eus an dro-lavar latin « Quis custodiet ipsos custodes? » (« Piv a ziwall diouzh ar warded ? »), tennet eus un destenn gant Juvenal. An droidigezh saoznek (« Who watches the watchmen ? ») a gaver en albom, treset ouzh mogerioù, rak disfiz o deus an dud rak an doare ma tegas Watchmen ar justis.
A-fet tresañ ez eo gwall binvidik an oberenn, ha meur a elfenn anezhi a gaver en-dro el lagadennoù hag en istor dre vras.

## An tudennoù

* The Comedian (Eddie Blake)
* Doctor Manhattan (Jon Osterman)
* Nite Owl II (Dan Dreiberg)
* Ozymandias (Adrian Veidt)
* Rorschach (Walter Joseph Kovacs)
* Silk Spectre II (Laurie Juspeczyk)

## Prizioù

Embannet eo bet Watchmen gant DC Comics azalek 1986. Plijet-bras e voe ar vurutellerien, ha roet e voe priz Hugo da Watchmen. Ar wech kentañ e oa e vefe roet ar priz d'un albom bannoù-treset. Priz an albom estren gwellañ a voe tapet ivez gant Watchmen da-geñver saloñs bannoù-treset Angoulême e 1989. Lakaet eo bet e-touez ar 100 romant saoznek gwellañ embannet abaoe 1923 gant skipailh ar gazetenn amerikan Time.

## An albomoù embannet er C'hwec'hkorn

* Zenda : levrenn1 betek 6 ; adembannet dindan stumm 2 levrenn (1992).
* Delcourt : embannadenn glok (1998).
* Panini : embannadenn glok ha troidigezh nevez (2007). Adembannet miz C'hwevrer 2009.

## Gwelout ivez

* Watchmen (film)

### Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Lec'hienn ofisiel e galleg
* Aktourien film Zack Snyder
* Pennad-koaz gant Paul Greengrass
* Pennad-kaoz gant Zack Snyder
* Fiche IMDB
* Atersadenn Alan Moore : Toasting absent heroes, Alan Moore discusses the Charlton-Watchmen Connection.