# Liu Cixin

Liu Cixin (sinaeg : 刘慈欣 ; pinyin : Liú Cíxīn, distaget), bet ganet d'an 23 a viz Mezheven 1963 e Beijing (Republik Pobl Sina), zo un ijinour er stlenneg hag ur skrivagner skiant-faltazi.
Nav gwezh ez eo bet deroet dezhañ ar priz Yin hé (银河 "Galaksienn") e Sina, hag er bloaz 2015 ec'h eas ar priz Hugo Award gantañ e Helsinki (Finland). Ar priz Nebula sinaek a c'hounezas ivez.
Un ezel eo ouzh Kevredigezh Sinaat ar Skrivagnerien Skiantel, koulz ha beskadoriad Kevredigezh ar Skrivagnerien Skiantel e proviñs Shanxi.

## Buhez ha respet

Ganet eo bet Liu Cinxi d'an 23 a viz Mezheven 1963 e Beijing ha desavet e Yangquan (陽泉 Yángquán e proviñs Shanxi ma oa bet kaset e dud da labourat er mengleuzioù. En abeg d'an Dispac'h Sevenadurel (1966-1976) e voe adkaset da lec'h genidik e familh e distrig Luochan (羅山縣 Luóshān xiàn).
E 1988, oadet a 25 bloaz, ec'h echuas e studi e Skol-veur Sina an Norzh ar Barregezhioù an Dourioù hag an Tredan e Zhengzhou (郑州 Zhèngzhōu) e proviñs Henan (河南省 Hñán shěng). Goude-se e tistroas da broviñs Shanxi da labourat war ar vicher a ijinour er stlenneg en ur greizenn da genderc'hañ tredan.

### Skrivagner

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Da lavar Liu Cixin e-unan e voe levezonet-bras gant oberennoù George Orwell (1903-1950) hag Arthur C. Clarke (1917-2008).
E 1989 ec'h embannas e romant kentañ, 中国2185 (Zhōngguó 2185, "Sina 2185") ; d'ar c'hentañ cyberpunk sinaat e voe lakaet goude-se.
Er bloaz 2006 e voe embannet kentañ romant brudet Liu Cixin, 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf", a droas da levrenn gentañ an drilogiezh 地球往事 Dìqiú Wǎngshì, "Tremened an Douar" ; an droidigezh saoznek gant Ken Liu (The Three-Body Problem, 2014) a c'hounezas ar Priz Hugo e 2015 — ar wech nemeti ma voe deroet ar Priz koulz d'an aozer ha d'an troer, hag ar wech kentañ ma voe deroet d'ur skrivagner aziat. E 2016 e voe troet en alamaneg, gant tammoù na oant ket bet troet e saozneg. E 2016 ivez e troas Ken Liu an drede levrenn, 死神永生 Sǐshñ yǒngshēng, "Divarvelezh ar marv" (Death's End an titl saoznek) ; e gourfenn ar Priz Hugo e voe ar romant e 2017, ha gantañ ec'h eas ar Priz Locus 2017.
Berzh bras he deus graet an drilogiezh er skiant-faltazi sinaek, koulz e Sina hag er bed.
An digevatalder kevredigezhel, diorroadur ar skiantoù, ar bevennoù ekologel eo donennoù pennañ skridoù Liu Cixin.

## Azasadurioù

D'ar 5 a viz C'hwevrer 2019 e voe embannet e Sina ur film sinema diazezet war un istor berr skrivet gant Liu Cixin, 流浪地球 Liúlàng dìqiú "Douar kantreer", The Wandering Earth e ditl saoznek.
Gant ar savenn video sinaat Tencent Video e voe embannet e miz Genver 2023 ur stirad skinwel diazezet war ar romant "Tri c'horf".

## Oberennoù
### Romantoù

* 1989 : 中国2185 Zhōngguó 2185 "Sina 2185"
* 2002 : 魔鬼积木 Móguǐ jīmù "Bloc'hoù an diaoul"
* 2003 : 超新星纪元 Chāoxīnxīng jìyuán "Oadvezh ar supernova"
* 2004 : 球状闪电 Qiúzhuàng shǎndiàn "Pellenn dan-foeltr"
* An drilogiezh 地球往事 Dìqiú Wǎngshì, "Tremened an Douar"
    • Levrenn 1 : 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" (2006)
    • Levrenn 2 : 黑暗森林 Hēi'àn sēnlín "Koadeg teñval" (2008)
    • Levrenn 3 : 死神永生 Sǐshñ yǒngshēng, "Divarvelezh ar marv" (2010)
* 2010 : 當恐龍遇見螞蟻 Dāng kǒnglóng yùjiàn mǎyǐ "Pa geje an dinosaored ouzh ar merien"

### Istorioù berr

* 1998 : 微观尽头 Wéiguān jìntóu "Beg munut-munut"
* 1999 : 鲸歌 Jīng gē "Kan ur valum" • 带上她的眼睛 Dài shàng tā de yǎnjīng "Degas he daoulagad" • 坍缩 Tānsuō "Disac'hadur"
* 2000 : 地火 De huǒ "Tan douar" • 流浪地球 Liúlàng dìqiú "Douar kantreer"
* 2001 : 乡村教师 Xiāngcūn jiàoshī "kelenner plouzat" • 全频带阻塞干扰 Quán píndài zǔsè gānrǎo "" • 微纪元 Quán píndài zǔsè gānrǎo "Reustlad stanker ar skalfad a-bezh"
* 2002 : 混沌蝴蝶 Hùndùn húdié "Balafenn ar reustl" • 吞食者 Tūnshí zhě "Plaouier" • 梦之海 Mèng zhī hǎi "Ur morad hunvreoù" • 命运 Mìngyùn "Tonkad" • 朝闻道 Cháo wén dào "Klevet da veure" • 中国太阳 Zhōngguó tàiyáng "Heol sinaat" • 天使时代 Tiānshǐ shídài "Oadvezh an aeled" • 信使 Xìnshǐ "Kannad" • 西洋 Xīyáng "Kornôg"
* 2003 : 光荣与梦想 Guāngróng yǔ mèngxiǎng "Klod ha hunvre" • 诗云 Shī yún "Koumoulennad barzhonegoù" • 地球大炮 Dìqiú dàpào "Kanol an Douar" • 思想者 Sīxiǎng zhě "Ar soñjour"
* 2004 : 镜子 Jìngzǐ "Melezour" • 圆圆的肥皂泡 Yuán yuán de féizào pào "Klogorennoù ront soavon"
* 2005 : 赡养上帝 Shànyǎng shàngdì "Ober war-dro Doue" • 赡养人类 Shànyǎng rénlèi "Ober war-dro an denelezh" • 欢乐颂 Huānlè sòng "Meulgan d'al levenez"
* 2006 : 山 Shān "Menez"
* 2009 : 2018年4月1日 2018年4月1日 "1añ a viz Ebrel 2018" • 月夜 Yuèyè "Noz loargann"
* 2010 : 太原之恋 Tàiyuán zhī liàn "Karantez e Taiyuan"
* 2011 : 烧火工 Shāohuǒ gōng "An tanlenner"
* 2014 : 圆 Yuán "Ront" • 时间移民 Shíjiān yímín "Ermaeziadeg en amzer"
* 2016 : 人生 Rénshēng "Buhez"
* 2018 : 黄金原野 Huángjīn yuányě "Park alaouret"

### Dastumadoù

* 2003 : 爱因斯坦赤道 Ài yīn sītǎn chìdào "Gouriz bed Einstein"
* 2004 : 带上她的眼睛 Dài shàng tā de yǎnjīng "Degas he daoulagad"
* 2008 : 流浪地球 Liúlàng dìqiú "Douar kantreer" • 魔鬼积木 Móguǐ jīmù "Bloc'hoù an diaoul"
* 2014 : 时间移民 Shíjiān yímín "Ermaeziadeg en amzer"

### Arnodskridoù

* 2003 : 文明的反向扩张 Wénmíng de fǎn xiàng kuòzhāng "Emastenn gin ar sevenadurezh" • 远航！远航！ Yuǎnháng! Yuǎnháng! "Beaj ! Beaj !"

## Enorioù

| Bloaz | Titl | Priz | Rummad | Disoc'h |
| 2001 | 带上她的眼睛 Dài shàng tā de yǎnjīng "Degas he daoulagad" | 银河 Yín hé "Galaksienn" (Sina) | | loread |
| 2005 | 赡养人类 Shànyǎng rénlèi "Ober war-dro an denelezh" | 银河 Yín hé "Galaksienn" (Sina) | | loread |
| 2006 | 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" | 银河 Yín hé "Galaksienn" (Sina) | | loread |
| 2015 | 赡养上帝 Shànyǎng shàngdì "Ober war-dro Doue" ¿Quién cuidará de los dioses? | Premio Ignotus (Spagn) | Istorioù berr estren | diuzet |
| 2015 | 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" | Hugo Award (SUA) | Gwellañ romant | loread |
| 2015 | 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" | John W. Campbell Memorial Award | Gwellañ romant SF | diuzet |
| 2015 | 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" | Locus Award (SUA) | Gwellañ romant SF | diuzet |
| 2015 | 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" | Nebula Award (SUA) | Gwellañ romant | diuzet |
| 2015 | 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" | Prometheus Award (SUA) | — | diuzet |
| 2017 | 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" | Canopus Awards (SUA) | — | diuzet |
| 2017 | 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" | Kurd-Laßwitz-Preis (Alamagn) | Gwellañ oberenn SF estren | loread |
| 2017 | 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" | Premio Ignotus (Spagn) | Romant estren | loread |
| 2017 | 三体 Sān tǐ, "Tri c'horf" | Grand prix de l'Imaginaire (Bro-C'hall) | Romant estren | diuzet |
| 2017 | 死神永生 Sǐshñ yǒngshēng, "Divarvelezh ar marv" | Dragon Award (SUA) | Gwellañ romant SF | diuzet |
| 2017 | 死神永生 Sǐshñ yǒngshēng, "Divarvelezh ar marv" | Hugo Award (SUA) | Gwellañ romant | diuzet |
| 2017 | 死神永生 Sǐshñ yǒngshēng, "Divarvelezh ar marv" | Locus Award (SUA) | Gwellañ romant SF | loread |
| 2018 | (Holl e oberennoù) | Arthur C. Clarke Foundation Award | | loread |
| 2019 | 圆 Yuán "Ront" | Seiun Award (Japan) | Gwellañ istor berr treuzyezhet | loread |
| 2020 | 三体 | Seiun Award (Japan) | Gwellañ istor hir treuzyezhet | loread |
| 2021 | 黑暗森林 Hēi'àn sēnlín "Koadeg teñval" | Seiun Award (Japan) | Gwellañ istor hir treuzyezhet | loread |
| 2023 | 流浪地球 Liúlàng dìqiú "Douar kantreer" | Seiun Award (Japan) | Gwellañ istor berr treuzyezhet | loread |

## Levrlennadur

* (en) Peyton, Will. Chinese and Western Literary Influence in Liu Cixin’s "Three Body" Trilogy. New York : Palgrave Macmillan, 2021 (ISBN 978-3-030-79314-2)

## Liammoù diavaez

* (en)
* (en) The Internet Speculative Fiction Database
* (en) The Encyclopedia of Science Fiction

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Liu eo anv ar familh, a vez lakaet dirak an anv-bihan er Reter-Pellañ.
* ↑ (en) Jiayang Fan : Liu Cixin War of the Worlds, The New Yorker, 17/06/2019. Kavet : 19 Kzu 24.
* ↑ Peyton, op. cit.
* ↑ Ria Misra : This Is What It's Like To Write Science Fiction Novels In China @ Gizmodo, 14/01/2015. Kavet : 19 Kzu 24.
* ↑ (fr) Abadenn Le corps cybernétique : quand la SF s'incarne, France Culture, 02/11/2018. Kavet : 19 Kzu 24.
* ↑ (en) 2015 Hugo Awards. Kavet : 19 Kzu 24.
* ↑ (en) Andrea Chen : Out of this world: Chinese sci-fi author Liu Cixin is Asia's first writer to win Hugo award for best novel @ South China Morning Post, 24/08/2015. Kavet : 19 Kzu 24.
* ↑ (de) Deutsche Übersetzung von "The Three-Body Problem" könnte nächsten Herbst erscheinen ("An droidigezh alamaneg eus « Tri c'horf » a c'hellfe dont er-maez en diskar-amzer kentañ") @ German China, 01/09/2015. Kavet : 19 Kzu 24.
* ↑ (en) Locus Awards 2017 @ Science Fiction Awards Database. Kavet : 19 Kzu 24.
* ↑ (en) Gaffric, Gwennaël ha Peyton, Will : Liu Cixin's Three-Body Trilogy and the Status of Science Fiction in Contemporary China. In : Science Fiction Studies, levrenn 46, niv. 1 (Meurzh 2019), pp. 21-38. Kavet : 19 Kzu 24.
* ↑ (en) Thieret, Adrin (2015). Society and Utopia in Liu Cixin @ China Perspectives. Kavet : 19 Kzu 24.
* ↑ (en) Adi Tandimeth : The Three-Body Problem: New Chinese Trailer, Key Art Poster Released. Kavet : 19 Kzu 24.
* 1 2 3 4 5 The Three-Body Problem
* ↑ Die drei Sonnen
* ↑ El problema de los tres cuerpos
* ↑ Le Problème à trois corps
* ↑ (en) Chinese sci-fi writer Liu Cixin wins Arthur C. Clarke award @ English China News Service. Kavet : 19 Kzu 24. — Da ziwall zo : n'eo ket an Arthur C. Clarke Award, a voe deroet e 2018 da Jaroslav Kalfar evit Spaceman of Bohemia ; gwelit (en) A. C. Clarke Award.
* ♦ Skrivagnerien ha ♣ Skrivagnerezed
* ♦ Robert Abernathy ♦ Forrest J Ackerman ♦ George S. Albee ♦ Brian W. Aldiss ♦ Steve Allen ♣ Karen Anderson ♦ Poul Anderson ♦ Jean-Pierre Andrevon ♦ Georges-Jean Arnaud ♦ Isaac Asimov ♦ Mathieu Bablet ♦ James G. Ballard ♦ Iain Banks ♣ Elia Barceló ♦ René Barjavel ♦ Charles Beaumont ♦ Greg Bear ♦ Stephen V. Benét ♦ Gregory Benford ♦ Cyrano de Bergerac ♦ Alfred Bester ♦ Jerome Bixby ♦ Algernon Blackwood ♦ James Blish ♦ Robert Bloch ♦ Damien Broderick ♦ Pierre Bordage ♦ Pierre Boulle ♦ Anthony Boucher ♦ Ray Bradbury ♦ Bill Brown ♦ Fredric Brown ♦ John Brunner ♦ Serge Brussolo ♣ Doris P. Buck ♦ Algis Budrys ♦ Anthony Burgess ♦ Ernest Callenbach ♦ A. Bertram Chandler ♣ Elizabeth Chater ♣ Daína Chaviano ♦ John Christopher ♦ John Anthony Ciardi ♦ Arthur C. Clarke ♦ Robert M. Coates ♦ Theodore R. Cogswell ♦ Michael G. Coney ♦ Alfred Coppel ♦ Michael Crichton ♦ Philippe Curval ♦ Alain Damasio ♦ Jack Dann ♦ Basil Davenport ♣ Françoise d'Eaubonne ♦ Jan De Fast ♦ Lester Del Rey ♦ Samuel R. Delany ♦ Michel Demuth ♦ Philip K. Dick ♦ Thomas M. Disch ♦ Graham Door ♦ Dave Dryfoos ♣ Catherine Dufour ♦ David Duncan ♦ Harlan Ellison ♦ E. C. Eliott ♦ Michael Ende ♦ Walter Ernsting ♦ Philip José Farmer ♦ Konrad Fiałkowski ♦ Jack Finney ♦ Charles L. Fontenay ♦ Alan Dean Foster ♦ Horace B. Fyfe ♦ Daniel F. Galouye ♦ Raymond Z. Gallun ♣ Angélica Gorodischer ♦ Christian Grenier ♣ Ann W. Griffith ♦ Michel Grimaud ♦ James E. Gunn ♦ Edmond Hamilton ♦ Charles Harness ♦ Harry Harrison ♦ M. John Harrison ♦ Robert A. Heinlein ♦ Frank Herbert ♦ Richard Hill ♦ Robert Ervin Howard ♦ Lafayette R. Hubbard ♦ Jean-Pierre Hubert ♣ Edna M. Hull ♦ Aldous Huxley ♦ Michel Jeury ♦ Norman Kagan ♦ Gerald Kersh ♦ Daniel Keyes ♦ Stephen King ♦ Gérard Klein ♦ Damon Knight ♦ Cyril M. Kornbluth ♦ Walter Kubilius ♦ Henry Kuttner ♦ R. A. Lafferty ♦ Kurd Lasswitz ♦ Jean Le Clerc de la Herverie ♣ Ursula K. Le Guin ♦ Fritz Leiber, Jr. ♦ Murray Leinster ♦ Stanislaw Lem ♣ Doris Lessing ♦ Jean-Marc Ligny ♦ LIU Cixin ♦ Brian Lumley ♣ Katherine MacLean ♦ Ken MacLeod ♦ Donald Malcolm ♦ Phillip Mann ♦ Richard Matheson ♣ Anne McCaffrey ♦ Jack McDevitt ♦ J. T. McIntosh ♣ Vonda Neel McIntyre ♣ Judith Merrill ♦ Abraham Merritt ♦ Lion Miller ♦ Ron Miller ♦ Walter M. Miller, Jr. ♣ Catherine L. Moore ♦ Ward Moore ♦ G. A. Morris ♦ Alan Nelson ♦ Homer Nearing ♦ J. B. Morton ♦ Alan E. Nourse ♦ Andrew J. Offutt ♦ Chad Oliver ♦ George Orwell ♦ Pierre Pelot ♦ Peter Phillips ♦ Daniel Piret ♦ Frederik Pohl ♦ Arthur Porges ♦ Terry Pratchett ♦ Tom Purdom ♦ Maurice Renard ♦ Mack Reynolds ♦ Kim Stanley Robinson ♦ Keith Roberts ♣ Joanna Russ ♦ Eric F. Russell ♦ Emilio Salgari ♣ Pamela Sargent ♦ Robert Sheckley ♦ Karl-Herbert Scheer ♦ Steven Schrader ♣ Idris Seabright ♦ Arthur Sellings] ♣ Mary Shelley ♦ Larry Siegel ♦ Robert Silverberg ♦ Clifford D. Simak ♦ Bernard Simonay ♦ Dan Simmons ♦ Curt Siodmak ♦ Clark Ashton Smith ♦ Cordwainer Smith ♣ Evelyn E. Smith ♦ Jerry Sohl ♦ Norman Spinrad ♦ L. Sprague de Camp ♣ Margaret St. Clair ♦ Bruce Sterling ♦ Theodore Sturgeon ♦ William F. Temple ♦ William Tenn ♣ Sheri S. Tepper ♣ James Tiptree, Jr. ♦ A. E. van Vogt ♦ Jack Vance ♦ John Varley ♦ Jules Verne ♦ Vernor Vinge ♦ Vladimir Volkoff ♦ Kurt Vonnegut, Jr. ♦ Daniel Walther ♦ Ian Watson ♦ Stanley G. Weinbaum ♦ Andrew Weiner ♦ H.G. Wells ♦ Bernard Werber ♦ John A. West ♦ Robert M. Williams ♦ Jack Williamson ♦ Richard Wilson ♦ Robert Charles Wilson ♦ David Wingrove ♦ Gene Wolf ♦ Stefan Wul ♦ John Wyndham ♦ Robert F. Young ♦ George Zebrowski ♦ Roger Zelazny ♣ Marion Zimmer Bradley
* Kelaouennoù brudet
* Amazing Stories ♦ Astounding Science Fiction ♦ Astounding Stories ♦ Famous Fantastic Mysteries ♦ Fantastic Adventures ♦ Galaxy ♦ 'Planet Stories ♦ Startling Stories ♦ The Magazine of Fantasy and Science Fiction ♦ Thrilling Wonder Stories ♦ Two Complete Science-Adventure Books ♦ Unknown ♦ Weird Tales ♦ Wonder Stories
* En-dro d'an SF
* Dodennoù an SF ♦ An SF er bannoù-treset ♦ An SF er sinema ♦ Cyberpunk ♦ Steampunk