# C (lizherenn)

Ul lizherenn eo C, c.

## Urzh

Trede lizherenn al lizherenneg latin eo, ha naontekvet lizherenn al lizherenneg kirillek eo ivez hervez urzh al lizherenneg rusek.

## Distagadur

El lizherenneg fonetik etrebroadel e talvez kement hag ur gensonenn staon dre serriñ divouezh.
Kemm a ra talvoudegezh al lizherenn skrivet hervez ar yezhoù:
* distaget e vez /k/:
** e kembraeg atav
** er skrivadurioù "ca, co, cu" e galleg, spagnoleg ha portugaleg;
** er skrivadurioù "ca, co, cu" e saozneg;
* distaget e vez /s/:
** e ruseg atav;
** dirak i hag e (ce, ci) e galleg, spagnoleg ha portugaleg;
** dirak i hag e (ce, ci) e saozneg (gant nemedennoù evel Celt, celtic, soccer... avat);
* distaget e vez /tch/:
** (ce, ci), en italianeg;
* distaget e vez /ts/:
** er yezhoù baltek;
** er yezhoù slavek skrivet gant al lizherenneg latin;
** en hungareg, albaneg...
* distaget e vez /dj/;
** e turkeg, azerieg, tatareg, kurdeg...

## E brezhoneg

Trede lizherenn al lizherenneg vrezhonek eo e deroù 11 ger e Geriadur brezhoneg An Here, ha 7 anezho zo arouezioù kimiek. Implijet e vez e brezhoneg evit skrivañ ar son [k], evel e-barzh corrida, pe e gerioù all amprestet gant ar brezhoneg digant yezhoù all.
En ur ger bennak e vez lennet al lizherenn C evel ma vez graet e galleg dirak e hag i, da lavaret eo [s], evel e-barzh CD-ROM, pe hacienda.

## Kelenn

Tud zo a gav ne dleje ket bezañ kelennet er c'hentañ derez dre ma n'emañ ket el lizherenneg ar brezhoneg. E gwirionez emañ al lizherenn c e div oberenn ha ne vezont ket implijet gant skolidi ar c'hentañ derez:
* Geriadur brezhoneg An Here
* La grammaire bretonne pour tous, gant Eugène Chalm.

## Lizherennoù all

* ç e galleg ha portugaleg, distaget [s]
Diorroet e oa bet diwar patrom al lizherenn c'hresianek sigma loarel.

## Arouezioù all

| ArouezioùSkriturioùPellgehenterezhioù BannielSemaforBrailleAFNAMorse Charlie– • – • | C kaset dre al lizherenneg Morse |
* Arouez an niver 100 eo C en niveradur roman.
* Arouez ar c'harbon eo C ivez.
* Arouez an notenn sonerezh Do er broioù alamanek ha saoznek.
* Ar stumm bihan, c, eo arouez tizh ar gouloù, ha hini al lieskementer 10$^{-2}$ = centi.

## Notennoù

* ↑ Geriadur brezhoneg An Here, p. 201.
* ↑ Geriadur brezhoneg An Here, p. 201
* ↑ Geriadur brezhoneg An Here, p. 599.

## Pennadoù kar

* ch
* c'h
* lizherenneg ar brezhoneg
a vo kavet e Wikimedia Commons.
| Lizherennoù gant diakritikoù : | Áá · Ää · Åå · Ćć · Čč · Éé · Łł · Ññ · N̈n̈ · Óó · Öö · Øø · Šš · Úú · Üü · Žž |
| Digramoù : | Ch · C'h · Dd · Dz · Ǆ · Dx · Gb · IJ · Kp · LJ · LL · Mb · Mp · Nd · Ng · NJ · Nk · Ns · Nt · Nz · Ȣ · Sh · Th |
| Trigramoù : | Dzs Ngb Nkp Sch Tsh |
| Lizherennoù ispisial : | Ææ · ɑ · Ɓɓ · Ↄↄ · Ɗɗ · Ðð · Ðđ · Ðɖ · Ɛɛ · Ʒʒ · Ə · Ǝǝ · Ƒƒ · Ɠɠ · Ɣɣ · Ȝȝ · Ƴƴ · Ƣƣ · Ħħ · Ⱶⱶ · Ƕƕ · ĸ · Ŋŋ · Œœ · Ɔɔ · Ɽɽ · Ȣȣ · ſ · ß · Ʃʃ · Ʋʋ · Ɯɯ · Ⅎⅎ · Ȥȥ · Þþ · Ƿƿ · Ƨƨ · Ƽƽ · Ƅƅ |
Lizherennoù kirillek :
| А а | Б be | В ve | Г ge/he | Ґ ge (ukraineg) | Д de | Ђ dye | Ѓ gye | Е ye | Ё yo | Є ye ukrainek |
| Ж je | З ze | Ѕ dze | И i | І i ukrainek | Ї yi | Й i berr | Ј ye | К ka | Л el | Љ lye |
| М em | Н en | Њ nye | О o | П pe | Р er | С es | Т te | Ћ tshe | Ќ kje | У ou |
| Ў ou berr | Ф ef | Х c'ha | Ц tse | Ч tche | Џ dje | Ш cha | Щ shcha | Ъ yer | Ы yery | Ь yeri |
| | | | Э e | Ю you | Я ya | | | |
| Lizherennoù kirillek nann-slavek |||||||||||
| Ӏ palotchka | Ә schwa | Ғ ayn | Ҙ dhe | Ҡ qa | Қ qaf | Ң ng | Ө o barrennet | Ү ou eeun | Ұ ou eeun barrennet | Һ he |
| Lizherennoù kirillek kozh |||||||||||
| Ꙗ A gant iota | Ѥ E gant iota | Ѧ yous bihan | Ѫ yous bras | Ѩ yous bihan gant iota | Ѭ yous bras gant iota | Ѯ ksi | Ѱ psi | Ѳ fita | Ѵ ijitsa | Ѷ ijitsa okovy |
| | | | Ҁ koppa | Ѹ ouk | Ѡ omega | Ѿ ot | Ѣ yat | | |