OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Lic'has

Lic'has (Λίχας e henc'hresianeg) a oa mevel Herakles, hag an hini a roas dezhañ da wiskañ ar roched kontammet, a-berzh e bried Deianeira, a oa savet gwarizi dezhi abalamour d'ar goantenn Iole, hag a lazhas he fried evel-se.
Herakles a soñjas e oa bet kontammet gant ar paotr, hag en e gonnar e krogas er paotr war-bouez e dreid hag e skoas anezhañ er mor. Troet e voe en karreg, pe hervez ur vojenn all, e stinkas tammoù eus e gorf d'ober inizi ar Mor Egea.

## Lennegezh

Kontet eo an istor en div oberenn-mañ:
* Merc'hed Trac'his (Tραχίνιαι / Trakhíniai, e henc'hresianeg), un drajedienn gant Sofokles,
* Metamorfozoù Ovidius .

## Lec'h

Kab Lic'hada eo al lec'h, hervez ar vojenn, ma voe taolet Lic'has er mor gant e vestr Herakles .
# Lizher kentañ da Dimoteoz

Al lizher kentañ da Dimozeoz zo anezhañ unan eus skridoù an Testamant Nevez. Daou lizher a skrivas an abostol Paol Tars da Dimozeoz (Τιμόθεος/Timótheos, e henc'hresianeg), a oa eskob Efesos, marvet er bloaz 97.

## Al lizher kentañ

Lakaet eo an daou lizher-se (1 Tim ha 2 Tim) gant Paol Tars e rummad al « lizheroù pastorel », war un dro gant al lizher da Ditoz.
Skrivet e vije bet al lizher kentañ e Makedonia e-kerzh ur veaj dre Greta (gant Titoz), Azia-Vihanañ, Makedonia ha Bro-C'hres war-dro ar bloavezh 65 goude bezañ bet tremenet daou vloaz en toull-bac'h e Roma (61-63 hervez « la Bible de Jérusalem » pe 60-62 hervez Maodez Glanndour).
Titoz ha Timozeoz a oa e-touez diskibled fealañ an abostol.
Setu ar pezh a skriv Maodez Glanndour a-zivout an tri lizher pastorel :
   « Amañ hon eus un ton distegn ha dibompad, hini un den krog da gozhañ o skrivañ da ziskibled ha da genlabourerion garet. Santout a ra ar maro o tont, hag e plijfe dezhañ o startaat en o feiz hag en o c'harg a bastored. Derc'hel d'ar gelennadurezh bet resevet, diwall diouzh an disivouderion, gouzout eo an Iliz pobl Doue bet glanaet gant gwad ar C'hrist, Doue gwirion, ha den gwirion, en deus roet e vuhez evel sakrifis a zaspren; ha santelaet dre nerzh ar Spered Santel, a labour en eneoù ar fideled, hon eus da veuliñ an Tad a drugarez peurbadel a c'halv a holl dud d'ar silvidigezh… »
Arouezius eo an tri lizher eus stad aozadur an Iliz e dibenn mare an ebestel :
   « El lizheroù-mañ, evel en Oberoù an Ebestel, ar gerioù Episkopoz (eskob) ha Presbiter (henaour, beleg) n'o deus ket c'hoazh talvoudegezhioù disheñvel, evel m'o devo un tammig diwezhatoc'h […]. E penn pep Iliz ez eus ur strollad renerion eskibion-presbiterion. A-us dezho avat e chom an abostol en deus diazezet an Iliz : hag hemañ a ren warno drezañ e-unan pe dre e gannaded. Sed ar pezh a welomp amañ evel en Oberoù : Timozeoz ha Titoz a zo karget gant Paol da eveshaat ha da c'houarn ar c'humuniezhioù en ano Paol, da envel ar bresbiterion, da virout an urzh vat… »
Cheñch a reas an traoù goude marv an Ebestel hag o c'hannaded.

## Embannadurioù all

Meur a embannadur all zo a-raok hini Glanndour e 1971:
* hini al Lizer da Dituz, en Testamant nevez hon aotrou Jézuz-Krist, gant Yann-Frañsez ar Gonideg, e 1827,
* hini eil levrenn ar Bibl Santel pe Levr ar Skritur Sakr, gant Yann-Frañsez ar Gonideg, e 1866 (embannadur dalif).
* hini an Testamant Nevez hon aotrou hag hor Zalver Jesus-Christ‎, e 1927.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (br) Maodez Glanndour, "Digoradur da Lizheroù Sant Paol", eil levrenn troidigezh an Testamant Nevez, Al Liamm, 1971, p. 483.
* ↑ (fr) La Sainte Bible, Cerf, 1961, p. 1488
* 1 2 (br) Maodez Glanndour, "Digoradur da Lizheroù Sant Paol", eil levrenn troidigezh an Testamant Nevez, Al Liamm, 1971, p. 356.
# Lucius Cornelius Sulla

Lucius Cornelius Sulla Felix, pe Sylla, pe Sulla, L•CORNELIVS•L•F•P•N•SVLLA•FELIX en enskrivadurioù, a oa ur jeneral ha politikour roman, (138 kent JK - 78 kent JK). Lesanvet e oa Felix e latin hag ἐπαφρόδιτος epaphroditos e henc'hresianeg, da lavarout eo karet gant Afrodite, dre ma reas berzh evel jeneral. Div wech e voe konsul : e -88, gant Quintus Pompeius Rufus, hag e -80, gant Quintus Caecilius Metellus Pius. Ouzhpenn se e voe diktatour.
Ganet e oa war-dro 138 kent JK ha ne oa ket eus ur metoù pinvidik. Hervez Ploutarc'hos (Buhez Sylla) e vefe deuet da vout pinvidik gant hêrezh e serc'h Nicopolis ha hini e vamm-gaer.

## Levrioù

* Léon Homo : Nouvelle histoire romaine. Arthème Fayard 1941, 1969. Marabout MU 293, 1979
* André Blanc. L'homme emprisonne le temps. Les Calendriers. Les Belles Lettres.1986.
# Mac'hed

Ar Mac'hed (e henc'hresianeg Μάχαι /Machai, Machae, "emgannoù"; en unander: Μάχη /Machê pe Makhê) a oa drouksperedoù an emgannoù. Merc'hed pe vibien e oant da Eris, ha breudeur pe c'hoarezed d'an Hismined, Androktasied, ha Fonoi.

## Mac'hed anavezet

Kalz a vugale he doe Eris, an holl avat ne oant ket Mac'hed. Sed ar re anavezetañ :
* Adicia (direizhded)
* Alala (ar youc'h-brezel)
* Algos, Algea (poanioù)
* Alke (kalonegezh ar brezelour)
* Androktasied, (denlazhoù)
* Anfilogias, (tabutoù)
* Ate (diboellded)
* Kidoimos (mesk)
* Disnomia (dizurzh)
* Fonoi, (muntroù)
* Hismined,
* Homados
* Horcos (al le)
* Ioke (an heskinañ)
* Lisa (konnar foll)
* Mac'hed (emgannoù)
* Manied, (follentezioù)
* Neikeed (chabous)
* Palioxis
* Pentos (glac'har)
* Polemos (tabut))
* Proioxis
* Pseudologoi (gevier)

## Liammoù diavaez

* Greek mythology - Makhai
# Magnetes

Magnetes, pe Magneted (e henc'hresianeg Μάγνητες), a veze lavaret eus ur meuriad gresian.
Meneget int en eil levr an Ilias, oberenn veur ar barzh Homeros : eus Tessalia e oant, en tolead a zo bet anvet Magnesia, ha gant arme ar C'hresianed ez eas o soudarded da ober brezel Troia, ha da lakaat seziz war gêr Troia.
Diwezhatoc'h o deus krouet div geoded c'hresian en kornôg Anatolia, Magnesia ar Maeander ha Magnesia ad Sipylum.

## Mojenn

Hervez ar barzh Hesiodos, e Katalog ar Maouezi, e vije bet Thyia, merc'h d'ar roue Deucalion, o c'hoari daou gant an doue Zeus, ha ganet daou vab anezhi: Magnes ha Makednos, hendadoù ar pobloù Magnetes ha Macedones.
# Marsilio Ficino

Marsilio Ficino (en latin Marsilius Ficinus), ganet e 1433 e Figline Valdarno, en Toskana, ha marvet e Careggi e-tal Firenze e 1499, a oa ur barzh ha prederour italian. Edo e penn an Akademiezh Firenze krouet gant Cosimo de Medici en 1459, ha kenlabourat a rae gant Giovanni Pico della Mirandola, Angelo Poliziano ha Girolamo Benivieni.
Treiñ a reas oberennoù Platon ha Plotin, lennet en devoa oberenn Aristoteles.

## E vuhez

Mab e oa da Diotifeci d'Agnolo, ha da Alessandra di Nanoccio. E dad a oa medisin personel Cosimo il Vecchio. Studiañ a reas e Firenze dindan Luca de Bernardi ha Comando Comandi, ha kregiñ da zeskiñ henc'hresianeg gant Francesco da Castiglione,.
E gelenner prederouriezh e oa Niccolò Tignosi, ar medisin aristotelisian a skrivas De anima ha De ideis.
En 1459 e teuas Marsilio da vout skoliad da Giovanni Argiropulo a gelenne henc'hresianeg ha lennegezh Hellaz.

## Notennoù

* ↑ Giuseppe Saitta, Marsilio Ficino e la filosofia dell'umanesimo, pag. 2, Fiammenghi & Nanni, 1954.
* ↑ Arthur M. Field, The Origins of the Platonic Academy of Florence, pag. 140, Princeton University Press, 2014.
# Medimnenn

Ar vedimnenn ( μέδιμνος / médimnos e henc'hresianeg, liester μέδιμνοι / médimnoi) a veze implijet e Henc'hres da vuzuliañ ar greun ha danvezioù sec'h dre vras.
En Attika e oa war-dro 51,84 litr, met kemm a veze hervez ar broioù : 71,16 litr e Sparta . Implijet e veze e meur a geoded all, evel Korintos ha megara
Gant ar muzul se e veze muzuliet kementadoù gwin hag eoul, pesked ha kig.
Implijet e voe gant Solon en e Vonreizh war-dro -595 en Aten. Hervez ar vonreizh-se e ranked paeañ gant kementadoù greun evit kaout kargoù zo, evel 500 medimnenn evit bezañ pennarme, ha 200 evit labourat douar. paeañ a c'halled gant boued a bep seurt, met ezhomm a oa da resisaat ar c'hementadoù hervez ar c'hargoù.

## Lenn

* Economic and Social History of Ancient Greece, M. M. Austin, Pierre Vidal-Naquet, 1981,

## Pennad kar

* poezell

## Liammoù diavaez

    //www.culturaclasica.com/cultura/pesos_medidas.htm
# Metis

Metis a oa ur verc'h da Okeanos ha Tethys, kentañ gwreg Zeus, ha doueez ar Furnezh. Un hudourez e oa.

## Hec'h anv

Μῆτις / Mễtis e oa hec'h anv e henc'hresianeg. Talvezout a ra kement ha « gwidre, kuzul ».

## Mojenn

Hervez ar pseudo-Apollodoros, hi eo a ali Zeus da reiñ ul louzoù da g-Kronos evit e lakaat da zislonkañ e vreudeur hag e c'hoarezed a oa bet kluket gantañ.
Goude e timez da Zeus, ha hi eo e wreg kentañ. Koulskoude e klask kas anezhañ diwar he zro en ur gemmañ he neuz atav evit diflukañ a-dre e zaouarn. A-benn ar fin, setu hi brazezet. Diouganet he devoa Gaia (an Douar) e c'hanje Metis ur verc'h, ha ma vije brazezet c'hoazh e vije ur mab, ha hennezh a ziskarje galloud e dad, tre evel ma oa bet diskaret galloud Kronos gant Zeus, ha galloud Ouranos gant Kronos a-raok.
Evit mirout ouzh an darvoudoù-se e sachas Zeus e bried Metis betek o gwele, gant komzoù flour, hag e lonkas anezhi dre widre, ha dre ober kement-se e lonkas furnezh an doueez. Sed a voe fin Metis, ha Zeus goude da embann e roe-hi kuzulioù dezhañ en e gof.

## Steredoniezh

War-lerc'h hec'h anv eo bet anvet
* an asteroidenn (9) Metis, er bloavezh 1848,
* loar Yaou, Metis, e 1979.
# Moira

An teir Moira (pe ar Moirai, pe an Teir Farkezenn d’ar Romaned, pe ar Parkezed, pe Merc'hed an Tonkadur), a oa doueezed a rae war-dro ganedigezh, buhez, ha marv an dud war an douar. Da dud Hellaz kozh e oa divizet gant an doueed kement tra a c’hoarvez er vuhez. Edo an teir Moira o chom en ur palez ma’z eo skrivet tonkad pep hini en houarn hag en arem, ha na den na doue n’hall diverkañ tra ken.

## O anvioù

Μοῖραι / Moĩrai eo o anv e henc'hresianeg. Bez' ez int :
* Klotho (« Nezerez ») a zalc’h an neudenn, arouez buhez mab-den, war ur gegel ;
* Lac'hesis (« Tonkad ») a dro an neud war ur werzhid ;
* Atropos (« Didro ») eo an hini a droc’h neudenn buhez an dud pa vez deuet ar c’houlz.

## O ganedigezh

Gant piv e oant bet ganet, n'eo ket aes gouzout.
Hervez Theogonia Hesiodos e oant merc'hed da Nyks (an Noz), ha netra ken. Koulskoude e lavar ivez e oant merc'hed da Zeus ha Themis.
Ar re a laka e oa Nyks a oa he mamm, evel Cicero, a ra anv eus Erebos evel tad.
Doareoù all a zo d'ar vojenn, stag an holl anezho ouzh an doueed kentañ, (Ouranos ha Gaia, diwar-lerc'h tammoù de Lykofron et d'Athenaios, pe C'haos gant Kointos Smyrne).
Er Republik, gant Platon, int merc'hed da Ananke (ar Red), met seblantout a ra bezañ ur c'hompren personel d'an oberour.

## En arzoù

En arzoù ar prantad modern ne vez anv nemet eus ar Parkezed e mod ar Romaned. Rouez a-walc'h an oberennoù dediet dezho.
Padal brudet eo an daolenn Ar Parkezed o nezañ planedenn Maria de' Medici gant Rubens a zo e-giz titl un heuliad a 24 livadur gouestlet da vuhez ar rouanez-vamm, livet etre 1622 ha 1625 evit palez al Luksembourg, he falez nevez e Pariz. Resped d'ar rouanez, Atropos ne droc'h ket dirazomp neudenn he buhez. Da heul an daolenn gentañ-se e teu un eil hini e-giz istitl : Trec'h ar wirionez, kenunvaniezh divrall ar rouanez-vamm hag he mab. (Skeudennoù er bajenn Maria de' Medici (rouanez Bro-C'hall)).
A-hend-all, c'hoarvezout a ra gant livourien zo ober dave d'ar Parkezed hep o envel, dre o jestroù hepken : an eil a ra van da nezañ gant ar gegel, eben a denn war an neudenn, an drede a droc'h. Da skouer :
* Georges de La Tour, Lennerez planedennoù : teir flac'h yaouank gant ar jestroù-se (a c'hellfe bezañ ur respont a-dak da Rubens, seul vui ma vez graet waarzegger, an hini a lavar ar wirionez, eus al lennerez planedennoù e flandrezeg).
* Pablo Picasso, Dimezelled Avignon : ar memes jestroù gant ar plac'h a-gleiz hag an div blac'h a-zehoù… Koñsevet eo bet an daolenn gant Picasso goude e weladennoù kentañ da virdi al Louvre, e-lec'h ma oa degouezhet e 1900 an heuliad Maria de' Medici. Taolenn vrudet Picasso a c'hellfe ivez kaout ul liamm bennak gant Parkezed Rubens.
# Mykenai

Mykenai (Μυκῆναι Mykễnai e henc'hresianeg), pe Mykene (Μυκήνη Mykēnē), a oa un hen geoded rakhellenek war un dorgenn er biz da blaenenn Argos, er Peloponnesos ha mogerioù bras en dro dezhi, mogerioù a lavarer anezho int kiklopean peogwir ez eus anezho pezhiadoù mein bras pounner.

## Ar vojenn

Hervez ar vojenn e voe savet gant Perseüs, goude ma oa lazhet Akrisios, roue Argos. Pa ranke kêr Argos degouezhout da Berseüs e kavas gwell an haroz lezel ar rouantelezh gant Megapenthes, niz ar roue kozh, ha mont da ziazezañ ur gêr nevez, a voe anvet Mykenai, pe abalamour da bommell e gleze, pe en abeg d'ar c'habell-touseg kavet gantañ war al lec'h.

## Furchadegoù

Anavezet e oa keoded Mykenai abaoe furchadeg 1822 gant ar C'hallaoued. Met Heinrich Schliemann an hini roas da c'houzout e 1876 e oa ur gêr-greñv ha bezioù eus dibenn oadvezh an arem. Diwar neuze ez eus bet meur a furchadeg. War-lerc'h Schliemann e voe graet kavadennoù all ha gante e voe anataet e oa tud o chom e Mykenai adalek an trede milved gant ur bobl rakhellenek kar-tost da hini Kreta an amzer-hont.
Ouzh troad ar c'hreñvlec'h e oa ur gêr vras met honnezh n'eo ket bet furchet c'hoazh.
* Maskl aour anvet « maskl Agamemnon », (-XVIe kantved, kelc'h A ar bezioù)
* Mentelioù aour, -XVIvet kantved, da bouezañ an eneoù.
* Klezeier arem, aour ouzh o dornioù
* Klezeier arem, aour ouzh o dornioù

### Ar c'hreñvlec'h

Furchet eo bet dismantroù kreñvlec'h Mykenai penn-da-benn hag hiziv e c'haller gwelout ar palez hag ar voger gant mein bras-bras ("kiklopean" eta) ha gant kalz bezioù.

#### Porzh al Leoned hag ar voger kiklopean

Daou doull zo er voger giklopean evel e Tiryns.

### Mirdi nevez

Ur mirdi nevez zo bet digoret e-kichenik kêr e 2007.

## Gwelout ivez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Notennoù

* ↑ Eus ar ger μὐκης / múkês, kabell-touseg e henc'hresianeg, hag alese kement tra heñvelik ouzh ur c'habell-touseg. N'eo diazezet ar gerdarzh poblek-se war tra ebet.
# Naosikaa

Naosikaa (Ναυσικά/Ναυσικᾶ e henc'hresianeg, "dever listri") zo ur plac'h yaouank meneget hec'h anv en Odysseia, oberenn Homeros.
Merc'h eo da Alkinoos hag Arete, roue ha rouanez ar Faiaked, ha magañ a ra un tamm karantez ouzh Odysseüs.

## En Odysseia

E C'hwec'hvet levrenn an Odysseia e teu lestr Odysseüs d'ober peñse war aod enez Sc'herie. Naosikaa hag he mitizhien zo aet da gannañ war aod ar mor.
Dihuniñ a ra Odysseüs, kuzhet noazh er c'hoad nepell, o klevout anezho, ma spont ar mitizhien. Sikour a c'houlenn ouzh Naosikaa. Ha hi da reiñ un tamm dilhad dezhañ ha d'e ambroug betek kêr. Kompren a ra ez aio an teodoù en-dro ma vez gwelet o pourmen gant ar gwaz. Hag int da leuskel Odysseüs e-unan aze, ha mont d'ar gêr. Met lavarout a ra ar plac'h da Odysseüs mont rag-eeun da di Alkinoos ha displegañ e stad d'he mamm Arete. Brudet eo Arete da vout furoc'h eget he fried Alkinoos, hag eñ zo kustum da selaou hec'h alioù. Odysseüs a ya neuze da-gaout Arete, a zo prest d'e sikour, ha degemeret eo gant ar roue. E-pad e chomadenn e kont Odysseüs e droioù da Alkinoos hag e lez, hag an danevell-se a ya d'ober un darn vras eus an Odysseia. Alkinoos neuze a bourchas listri da Odysseüs da zistreiñ da Itaka.
Yaouankik ha koantik eo Naosikaa, hag Odysseüs a lavar e tenn d'un doueez, da Artemis dreist-holl. Hervez Aristoteles ha Diktys Kreta e timezas Naosikaa goude da Delemac'hos, mab Odysseüs, hag ur mab o doe, anvet Perseptolis pe Ptoliporthos.
Taolenniñ a ra Homeros ar garantez chomet dilavar, marteze ar skouer gentañ anezhi el lennegezh.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nike Samothrake

Nike Samothrake, pe Samothraki, (e henc'hresianeg Νίκη τῆς Σαμοθράκης / Níkê tês Samothrákês) zo un delwenn brudet eus Hellaz kozh, graet d'an doueez Nike askellek, hogen dibennet, hag a zo miret e Mirdi al Louvre. Un delwenn vras eo, 5,57 m dezhi.
Kavet e oa bet e miz Ebrel 1863 en Enez Samothraki, gant ar beskoñsul gall en Andrianopolis, Charles Champoiseau, e-kerzh un droiad furchal e dismantroù ur santual war aod hanternoz an enez. Daou damm disheñvel e oa ar bruched hag ar peurrest eus ar c'horf, tammoù all c'hoazh a oa a-skign.
Kaset e voe an holl dammoù-se da virdi al Louvre en Mae 1864.

## Delwennoù all da Nike

* Nike Kolc'his, e Jorjia
* Nike Efesos
* Bernhard Heiliger: Nike (1956)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Nikteüs

Nikteüs (Νυκτεύς e henc'hresianeg) a oa roue Tebez, hervez mojennoù Hellaz kozh.

## Mojenn

Mab e oa d'an nimfenn Klonia, ha da Hirieüs, pe da C'hthonios, eontr da Greon. Breur e oa da Likos.
Ren a reas e Tebez goude marv Polidoros, hag e vreur Likos an hini a voe roue war e lerc'h. Gant Polikso en doe daou vugel: Antiope ha Nikteis.
Pa voe bet lardet e verc'h Antiope gant an doue Zeus e voe harluet gant he zad hag e tec'has da Sikion, e-ser ar roue Epopeüs, a zimezas dezhi. Taget gant an dic'hoanag en em lazhas Nikteüs, goude lezet gant e vreur Likos ar garg da gastizañ Epopeüs hag Antiope.
N'anavezas ket e zaou vab-bihan, Amfion ha Zetios.

## Levrlennadur

* Apollodoros, Bibliotheke (III, 10, 1).
# Nonnos Panopolis

Nonnos Panopolis (Νόννος pe Νόννος ο Πανοπολίτης e henc'hresianeg, diwar νέννος / nénnos « eontr»), ganet e Panopolis, en Egipt, er V$^{vet}$ kantved, a oa ur barzh a skrivas e henc'hresianeg.

## Oberennoù

Bez ez eo unan eus oberourien egiptat e amzer a oa troet gant barzhoniezh Hellaz, evel
* Tryphiodore,
* Musaeus
* Palladas.

### Dionusiaka

Skrivañ a eure an Dionusiaka (Διονυσιακά / Dionusiaká e henc'hresianeg), un dastumad meurganoù, daou strobad 24 c'han oc'h ober anezho, gant mojennoù kontet diwar-benn Dionysos, savet gantañ etre 450 ha 470.
E penn-kentañ pep kan ez eus ur c'hinnig d'ar Muzezed. Savet eo ar skridoù hervez reolennoù ar retorik ha klask a reont keveziñ gant skridoù Homeros.

#### Embannadur kentañ

Un dornskrid diembann a voe kavet er XVI$^{vet}$ kantved e Tarenta gant Sambucus hag embannet prestik goude gant Christophe Plantin.

## Kristen

Goude-se e troas Nonnos da gristen hag e savas un Aviel hervez Yann e gwerzennoù ( hexamètres dactyliques).

## Embannadurioù

* Dionysiaca, nunc primum in lucem edita, ex bibliotheca Joannis Sambuci pannonii. Cum lectionibus & conjectururis Gerarti Falkenburgii Noviomagi & Indice copioso, Christophe Plantin, Antwerpen, 1569.
# Olympiodoros

Olympiodoros (Ὀλυμπιόδωρος / Olympiódôros e henc'hresianeg) zo un anv henc'hresianek ha hini meur a zen.
* Olympiodoros an Alkimiour, alkimiour eus Alexsandria, oberiant e defin ar IVvet kantved, marteze ar memes den evel Olympiodoros ar Yaouankañ ;
* Olympiodoros Thebai, oberiant en 412, istorour gresian ;
* Olympiodoros an Henañ pe Olympiodore le Péripatéticien, oberiant war-dro 430, kelenner prederouriezh philosophie aristotélicienne, mestr Proclos ;
* Olympiodoros ar Yaouankañ pe Olympiodore le Néoplatonicien pe Olympiodore le Commentateur, oberiant war-dro 550, philosophe alexandrin néoplatonicien commentateur de Platon et d'Aristote, peut-être identique à Olympiodore l'Alchimiste ;
* Olympiodoros (diagon), oberiant er VIvet kantved, oberour kristen, commentaires bibliques.
# Paionia

Paeonia (Παιονία / Paionía e henc'hresianeg) a oa rouantelezh ar b-Paeonianed (Παίονες / Paiones, e henc'hresianeg) en Henamzer, e saonenn ar Vardar ha tro-war-dro, tost d'ar stêr Strymon. En Ilias e konter e oa dorn-ha-dorn ar Baeonianed ha tud Troia, nepell diouzh an Hellespontos, ha kêr d-Troia.
Hiriv eo aet an douaroù anezhi d'ober ur rannvro eus Gres, un darn vras eus Republik Makedonia hag un darnig eus kornôg Bulgaria.

## Pobloù

* Agrianes
* Almopians
* Laeaeans
* Derrones

## Rouaned

* Agis ?–359 BC
* Lycceius 356–340 BC
* Patraus 340–315 BC
* Audoleon, mab da Patraus 315–285 BC
* Ariston286–285 BC, mab da Audoleon
* Leon 278–250 BC
* Dropion, mab da Leon 250–230 BC
* Bastareus ?–? BC
* Agis, a ziazezas rouantelezh Paeonia;
* Lycceius, a gemeras perzh en un emglev gant Grabos ha Trakia en 356 BC. a-enep Roue Makedonia
* Patraeus, jeneral dindan Alesant Veur en 331 BC.
* Didas, a harpas Fulup V Makedonia gant 4,000 brezelour adal 215 betek 197 kent JK.

## Notennoù

* ↑ The Cambridge Ancient History, Volume 6: The Fourth Century BC by D. M. Lewis, John Boardman, Simon Hornblower, and M. Ostwald, 1994, pajenn 463, "Agis, king of Paeonians"
* ↑ Catalogue of Greek Coins: Thessaly to Aetolia by Percy Gardner, 2004, Front Matter: "...present to the money of Philip II. of Macedon, and Lycceius and Audoleon, kings of Paeonia, that they must be given..."
* ↑ Patraeus's coin
# Pandoros

Pandoros (Πάνδωρος / Pándôros e henc'hresianeg) a oa mab da Erec'htheüs, roue kêr Aten, ha da Praksithea.
Kuitaat a reas Attika da sevel un drevadenn en Euboia. Diazezañ a reas C'halkis hag Eretria. Tad Dios, diazezer kêr Dios, e oa.
# Penelope Delta

Penelope Delta pe Pinelopi Delta ( Πηνελόπη Δέλτα e henc'hresianeg) (1874 - 1941) a oa ur skrivagnerez c'hresianek evit ar yaouankiz.
# Parthenios Nikaia

Parthenios Nikaia, pe Myrleia (e henc'hresianeg Παρθένιος ὁ Νικαεύς, pe ὁ Μυρλεανός) a oa ur skrivagner gresianek eus Bithynia, er I$^{añ}$ kantved. Barzh ha yezhadurour e oa. Prizoniet e vije bet gant ar Romand goude Brezelioù Mithridates, ha kaset da Roma. Desket en dije gresianeg da Vergilius.
# Perdikkas

Perdikkas (Περδίκκας e henc'hresianeg) zo un anv-den en Hellaz kozh.

## Tud

* Perdikkas Iañ Makedonia, en VIIIvet kantved kent JK ( 700- 678), diazezer tierniezh an Argeaded
* Perdikkas II Makedonia ( 450 kent JK - 413 kent JK )
* Perdikkas III Makedonia († 359 kent JK), eontr da Alesant Veur
* Perdikkas, jeneral gant Alesant Veur, unan eus an diadoked.
** Perdikkas, jeneral gant Eumenes.
# Euripides

a vo kavet e Wikimedia Commons.
Euripides (henc'hresianeg : Εὐριπίδης, Euripídês), bet ganet en Enez Salamis e 480 kent J.K., aet d'an anaon e Makedonia e 406 kent J.K.), a oa un trajediour gresian.

## Levrlennadur

* Alkestis (Br. gant Youenn Olier), Preder, 1968.
# Perseis

Perseis (Περσεις e henc'hresianeg) pe Perse (Περση e henc'hresianeg) merc'h da Okeanos ha Tethys, a zo unan eus an tri mil Okeanidenn a gaver e mojennoù Hellaz kozh.
Dimezet eo da Helios, an Heol, ha meur a vugel he deus roet dezhañ:
* Aietes
* Kirke
* Pasifae, ha n'eo ket meneget e Theogonia Hesiodos.
# Plotinos

Plotinos (Πλωτῖνος e henc'hresianeg), pe Plotinus en latin (205 - 270), a oa ur prederour roman, o kelenn hag o skrivañ e gresianeg. Ganet e vefe bet e Lykopolis (Egipt). Kentelioù Ammonios Saccas a heuilhas e Aleksandria. Sevel a reas e skol e Roma en 246, hag Amelius an hini a voe e ziskibl kentañ. Gant e ziskibl Porphýrios e voe embannet e skridoù anvet Εννεάδες, Enneades, da lârout eo "Navadoù" (diwar ar henc'hresianeg ennea, "nav", dre ma'z eo bet renket skridoù Plotinos gant Porphyrios e 6 levrenn 9 skrid e pep hini).
E zoare da adlenn divizoù Platon, a anver « nevezplatonegezh », a voe ur stivell awenus d'ar brederourien gristen a oa o tiwan en amzer-se ha da Aogustinus Hippona, ha levezon bras he doe war brederouriezh ar c'hornôg.
# Podaleirios

Podaleirios' (Ποδαλείριος / Podaleírios e henc'hresianeg; Podalirius e latin ) a oa un haroz eus brezel Troia. Mab e oa da Asklepios, doue ar medisinerezh, ha d'e wreg Epione, ha breur da Mac'haon. Unan eus lesaerien Elena Troia e oa. Tregont lestr ac'h eas gantañ da vrezel Troia. Medisin an arme hellazat e oa.

## Levrlennadur

* (fr) L’Iliade (trad. du grec ancien par Robert Flacelière), Éditions Gallimard, 1993 (1re éd. 1955) (ISBN 2-07-010261-0)
* (fr) E. Delebecque, L'Art de la chasse, Les Belles Lettres, 2003 (1re éd. 2003), 207 p. (ISBN 2-251-00343-6), page 54
* Pierre Pellegrin (dir.), Aristote : Œuvres complètes, Éditions Flammarion, 2014, 2923 p. (ISBN 978-2081273160)
# Polemark

Ur polemark ( πολέμαρχος /polémarkhos e henc'hresianeg) a oa un uhelgargad hag ur pennarme e Henc'hres.
En Aten e veze graet an anv-se eus ur pennofiser uhel. Gouzout a reer e oa Callimachos a oa polemark Aten en emgann Maraton e -490, e penn kostezenn dehou ar falanks.
# Polis (Henc'hres)

En Henc'hres e veze lavaret polis (en henc'hresianeg πόλις / pólis ; « keoded», hervez ster an anv latin « civitas » ; poleis el liester) a oa ur geoded-stad, da lavarout eo ur gumuniezh keodedourien dizalc'h hag emren.
Hervez a soñje tud Henc'hres, e oa ar polis ur framm kevredigezhel anezhañ, da lavarout eo ur bobl a dud, ha n'eo ket un aozadur melestradurel: ar Stad n'eus ket anezhi nemet ur gumuniezh tud. Se zo kaoz eo anavezet ar c'heodedoù, ar poleis, e henc'hresianeg, dre anv ar bobl : n'eus ket eus keoded Aten, pa'z eo « keoded an Ateniz », ha Sparta eo keoded al Lakedemoned.