# Timbroù Guatemala
## Timbroù Guatemala

Ur vro eus Kreiz Amerika eo ar Guatemala. Dizalc’h eo diouzh Spagn abaoe 1821, met chom a reas ul lodenn eus Impalaeriezh vMec’hiko betek 1823, pa voe krouet « Proviñsoù Unanet Kreizamerika » gant stadoù all ar rannvro. Ne badas ket pell ar Stad nevez koulskoude. Pemp Stad dizalc'h a ziwanas diwar divodañ ar c’hevread etre 1838 ha 1840 : Guatemala, Honduras, El Salvador, Nicaragua ha Costa Rica.
Ezel Unvaniezh Postoù ar Bed eo Guatemala abaoe ar 1añ a viz Eost 1881. Servijoù-post zo bet lakaet war droad eno gant melestradurezh Bro-Spagn e Mec’hiko, ha dalc’het daoust da emdroadur politikel ar vro a-hed an XIXvet kantved.
A-raok krouidigezh an UPB e 1874 e oa bet savet ur rouedad ajañsoù er vro evit kas lizhiri d’an estrenvrol. Krouet e voe ar servij post gant skoazell ar mordreizherien a dostae pep miz aodoù ar c’hreizteiz, adalek 1851, hag a-drugarez d’an hentoù-houarn etre Guatemala ha Panama evit a sell an hanternoz.
Timbroù-post a voe embannet e anv Guatemala evit ar wech kentañ e 1871.
Arouezius eo bet dibab ar velestradurezh a-fed danvez an timbroù kentañ : skoed-ardemez ar vro (1871 ha 1873), alegorienn ar Frankiz (1875) poltred un indianez (1878) ha tres al lapous ketzal, evn sakr pobloù Maya hag Aztek (1879 ha 1881).
Ezel eo Guatemala eus Unvaniezh Postel Amerika, Spagn ha Portugal abaoe 1921.
Merket eo istor Guatemala gant prantadoù niverus a diktatouriezh milourel, taolioù-stad, brezel diabarzh, goubrenerezh... Evezhiet mat e voe politikerezh Guatemala gant Stadoù-Unanet Amerika ha kompagnunezhioù prevez galloudus evel an United Fruit Company….
Skeudennaouet ez eus bet alies eta poltred ar jeneral en dilhad milourel a veze e penn ar vro hervez ar mare : J.R. Barrios e 1935 Jorge Ubico Castañeda e 1937, ar c’horonal Carlos Castillo Armas e 1959, Carlos Arana Osorio e 1973. Pouez ar relijion gatolik a spurmanter ivez dre welet dibaboù servijoù postoù Guatemala : ar "Sizhunvezh Santel" (1977), donedigezh ar Pab Yann-Baol II (2002), ganedigezh Josemaría Escrivá krouer an Opus Dei (2003)…
Stad amezek Belize a rankfe bezañ staget ouzh Guatemala, hervez an tri dimbr embannet e 1967 a ziskouez mennozh gouarnamant ar mare-se.
« Fur » eo voe melestradurezh ar Postoù avat pa gonter nebeutoc’h eget 425 timbr embannet etre 1871 ha 1971.

## Postoù dre-nij

Pinvidik ha niverus eo an timbroù embannet dre ar post dre-nij. Kroget e voe ar servij-se e 1929 gant timbroù ispisial, dezho ar meneg « Correo Aero ». Kavet e vez timbroù dreistmoullet gant « Servicio postal aereo interior » (= diarbazh ar vro), pe « Aereo international » (= servij etrebroadel).

## Falstimbroù

Gwerzhet ez eus bet e 1867 gant S. Allan Taylor eus Boston un toullad timbroù faos hag a ziskouez ur vag-vor en ur porzh, gant an alc’hwez "GUATEMALA/ CORREOS CINCO CENT." Engravet e meur a liv e oant, ha kinniget evel ma vijent ber re gentañ ar vro amerikan-se. An torfedour Taylor en em ginnigas evel "Don Alberto de Barrio" eus Guatemala dirak an embregerezh Holland Printing Company eus Boston evit o c'hendrec'hiñ da voullañ ar rummad timbroù. Samuel Allan Taylor (1838-1913) a oa unan eus ar re gentañ o tastum timbroù er Stadoù-Unanet hag embannet en deus ar c'hentañ kelaouenn norzhamerikan gouestlet d'an timbroù : The Stamp Collector's Record. Ur produer timbroù faos brudet e oa ivez, anvet ar "Master Grafter", ha penn ar "Boston Gang", ur strollad faosonerien filatelek.