OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Langenan

Langenan :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Langenan |
| Anv gallek (ofisiel) | Languenan |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Plangoed |
| Kod kumun | 22105 |
| Kod post | 22130 |
| Maer Amzer gefridi | Didier Morain 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | (fr)www.mairie-languenan.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 149 ann. (2020) |
| Stankter | 72 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 30′ 41″ Norzh 2° 07′ 34″ Kornôg / 48.5113888889, -2.12611111111 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 123 m bihanañ 55 m — brasañ 131 m |
| Gorread | 15,95 km² |
| Langenan ||
| kemmañ |
Langenan a zo ur gumun eus Breizh en Aodoù-an-Arvor hag e Bro-Sant-Maloù.

## Anv

* Erwan Vallerie : Langanano, XII$^{vet}$ kantved; Langananno, 1109; Languennen, 1251; Langanan, 1278; Languenan, XIV$^{vet}$ kantved; 1516;
Gerdarzh Manati sant Kenan

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 59 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,36 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; lazhet e voe unan anezhe d’an 22 a viz Eost 1914 e Tamines e Belgia, soudard er 136vet Rujumant Troadegiezh e oa.

#### Eil Brezel-bed

* D'ar 25 a viz Eost 1944 e kouezhas un nijerez P-47 (marilhet 42-28439 ha kodet IA-K ) eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) e "La Petite Pierre" e Langenan; he nijour a zeuas a-benn da adkavout e genvroidi.
* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Jakez.
* Monumant ar re varv e-tal ar maerdi, luc’hskeudenn.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Ardamezeg ar familhoù

| Allain, aotrounez la Lande, Rouvray | En aour e zek talbennan en gul |

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.

## Levrlennadur

* (fr)Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* (br)Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Les Universels Gisserot. 2000
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Pertes USAAF
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Oskaleg

Oskaleg :
| An ti-kêr. ||
| Anv gallaouek | Laugaloec |
| Anv gallek (ofisiel) | Aucaleuc |
| Bro istorel | Bro-Sant-Maloù |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Aodoù-an-Arvor |
| Arondisamant | Dinan |
| Kanton | Dinan |
| Kod kumun | 22003 |
| Kod post | 22100 |
| Maer Amzer gefridi | Christophe Ollivier 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Dinan Tolpad-kêrioù |
| Bro velestradurel | Bro Dinan |
| Lec'hienn Web | https://www.aucaleuc.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 920 ann. (2020) |
| Stankter | 144 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 48° 27′ 25″ Norzh 2° 07′ 42″ Kornôg / 48.4569444444, -2.12833333333 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 103 m bihanañ 5684 m — brasañ 120 m |
| Gorread | 6,38 km² |
| Oskaleg ||
| kemmañ |
Oskaleg (Aucaleuc e galleg) a zo ur gumun eus Bro-Sant-Maloù e kanton Dinan, e departamant Aodoù-an-Arvor, e Norzh Breizh.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 25 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,87 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil Brezel-bed

* D'an 2 a viz Eost 1944 e voe fuzuilhet Augustin Le Guen, renour skol Kever, gant al lu alaman en Oskaleg.
* Mervel a reas un den eus ar gumun abalamour d'ar brezel en Aostria e miz Kerzu 1944.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Sinforian.
* Ar monumant.
* Monumant ar re varv e kreiz ar vourc'h, luc’hskeudenn ha.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn.
* Monumant Augustin Le Guen, luc’hskeudenn ha.

## Poblañs
### Emdroadur ar boblañs 1962-2021

Niver a annezidi

## Liammoù diavaez

* (fr)Oskaleg war lec'hienn an Ensavadur Douaroniel Broadel (EDB)
* (fr)Oskaleg war lec'hienn an EBSSA

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* 1 2 (fr)Monumant ar re varv - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Mémorial GenWeb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Timbroù Griqualand

Un tiriad dizalc’h e Suafrika e oa Griqualand en XIX$^{vet}$ kantved, betek ar bloaz 1873 pa zeuas da vezañ trevadenn ar Rouantelezh Unanet. An timbr glas 4 penny embannet e Kab ar Spi Mat e 1864 e voe an hini kentañ implijet e Griqualand (ar C'hornôg) adalek 1874, hep na vefe merket warnañ anv an drevadenn. Dreistmoullet e oa bet an timbroù gant Ofisour ar Postoù dre skrivañ 1 d gant an dorn.
Timbroù a-ratozh evit Griqualand a voe embannet e miz Meurzh 1877 : timbroù Kab ar Spi Mat atav, moullet warno al lizherennoù G. W. pe G. Stummoù a bep seurt (bras, bihanoc’h, stouet…) a gaver war an timbroù-se.
E 1880 e voe staget Griqualand ar C'hornôg ouzh Trevadenn ar C'hab.

## Levrlennadur

* Goldblatt, Robert. Postmarks of the Cape of Good Hope: the postal history and markings of the Cape of Good Hope and Griqualand West 1792-1910. Cape Town: Reijger Publishers (Pty) Ltd., 1984 (ISBN 0620070986) 267p. and 1988 supplement (47 p.)
* Holmes, H.R. The postage stamps of Griqualand West. London: Royal Philatelic Society London, 1963 (13 p.)

## Pennadoù kar

* Timbroù Kab ar Spi Mat
* Timbroù Suafrika
# Park Traoñienn ar Renk - Aod an Emrodez

Park natur rannvroel Traoñienn ar Renk - Aod an Emrodez :
| Ar Renk e Langorlae ||
| Anv gallek | Parc naturel régional Vallée de la Rance - Côte d'Émeraude |
| Geografiezh ||
| Stad | Frañs |
| Bro | Breizh |
| Bro hengounel | Bro-Sant-Maloù, Bro-Zol |
| Departamant | Aodoù-an-Arvor, Il-ha-Gwilen |
| Daveennoù lec'hiañ | 48.441541, -2.039198 |
| Kêrioù pennañ | Sant-Maloù, Dinan, Dinarzh |
| Gorread | 900 km² |
| Poblañs | 140 000 |
| Melestradurezh ||
| Seurt | Park natur rannvroel |
| Krouidigezh | 19 a viz Here 2024 |
| Lec'hienn ofisiel | pnr-rance-emeraude.fr |
| kemmañ |
Park natur rannvroel Traoñienn ar Renk - Aod an Emrodez zo unan eus parkoù natur rannvroel Bro-C'hall. Krouet e oa bet d'an 19 a viz Here 2024 hag en em astenn a ra war 900 km² e 66 kumun e departamantoù Aodoù-an-Arvor hag Il-ha-Gwilen.

### Douaroniezh

* Kartenn ar park e 2024.

## Notennoù

* ↑ (fr) Décret n° 2024-946 du 19 octobre 2024 portant classement du parc naturel régional de la Vallée de la Rance - Côte d'Emeraude
* ↑ (fr) Lec'hienn ofisiel ar park
# Siracusana

Siracusana pe Italia turrita zo ur rummad timbroù embannet etre 1953 ha 1977 en Italia.
Bihan e vent (17 mm ledander ha 21 mm uhelder), aes e oa da anavezout dre ma oa unliv pep timbr hervez pep a zalvoud-gwerzh.
Gwelet e veze skeudenn penn ur vaouez e kreiz ur c'helc'h, ur gurunenn war he fenn. Awenet e oa bet ar rummad timbroù-se, bet treset gant an arzour Vittorio Grassi, gant ur moneiz kozh eus Siracusa, eus marevezh ar Romaned . Buan e teuas da vezañ un arouez eus Italia republikan.
An heuliad kentañ, a vez sellet outañ evel an "hini diazez", a oa ennañ nav talvoud-gwerzh, dezho ur filigran gant ur rodenn askellek. Etre 1955 ha 1960 e voe advoullet un heuliad 17 timbr gant ur filigran dezhañ stumm ur steredenn. Da c'houde, e 1968, e teuas war wel un trede rummad, savet diwar 23 talvoud-gwerzh, moullet war baper boutin ha war baper kendreluc'h. Brasoc'h a vent e oa ivez.
Tennet e voe an timbroù Siracusana eus ar werzh e 1988, erlerc'hiet e voent gant ar rummad "Castelli d'Italia" (Kestell Italia).
# Arondisamant Valognes

Arondisamant Valognes :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Pennlec'h | Valognes |
| Stadegoù ||
| Poblañs | ann. |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | |
| kemmañ |
Arondisamant Valognes a oa ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Manche.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe an arondisamant e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved
#### Impalaeriezh C'hall Kentañ

* 1811: tennet e voe pemp kanton eus Arondisamant Valognes evit sevel Arondisamant Cherbourg: Beaumont, Bricquebec, Cherbourg, Octeville, Les Pieux ha Valognes.

### XX$^{vet}$ kantved

* Gwengolo 1926 : dilamet e voe Arondisamant Valognes , kantonioù Barneville ha Saint-Sauveur-le-Vicomte a voe lakaet en Arondisamant Coutances, ar re all a voe staget ouzh Arondisamant Cherbourg.

## Kantonioù

Rannet e oa arondisamant Valognes e 12 kanton betek 1811 ha 7 kanton adalek 1811:

## Kantonioù betek 1811

Barneville, Beaumont, Bricquebec, Cherbourg, Montebourg, Octeville, Les Pieux, Quettehou, Sainte-Mère-Église, Saint-Pierre-Église, Saint-Sauveur-sur-Douves ha Valognes.

## Kantonioù adalek 1811

Barneville-sur-Mer, Bricquebec, Montebourg, Quettehou, Sainte-Mère-Église, Saint-Sauveur-le-Vicomte ha Valognes.
# Arondisamant Mortain

Arondisamant Mortain :
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | |
| Departamant | Manche |
| Pennlec'h | Mortain |
| Stadegoù ||
| Poblañs | ann. |
| Gorread | km² |
| Adrannoù ||
| Kumunioù | |
| kemmañ |
Arondisamant Mortain a oa ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Manche .

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe an arondisamant e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved

* Gwengolo 1926 : dilamet e voe Arondisamant Mortain, e gantonioù a voe staget ouzh Arondisamant Avranches.

## Kantonioù

Rannet e oa arondisamant Mortain e 8 kanton: Barenton, Isigny-le-Buat, Juvigny-le-Tertre , Mortain, Saint-Hilaire-du-Harcouët , Saint-Pois, Sourdeval ha Le Teilleul.
# Dodenn al lennegezh vrezhonek

Goude daou gantved m’eo aet al lennegezh vrezhonek war gresk ez eus bet meur a zodenn er skridoù brezhonek estreget ar relijion evel en a-raok. Amañ ez eus ur renabl eus ar re baotañ.
* Arz ; sellit ouzh An arz el lennegezh vrezhonek
* Brest ; sellit ouzh Brest el lennegezh vrezhonek
* Brezel
* Danvez Breizh
* Gounezerezh
* Istor Breizh
* Karantez
* Krennamzer
* Henc'hres hag Henroma
* Inizi ; sellit ouzh An inizi el lennegezh vrezhonek
* Iwerzhon
* Mor ; sellit ouzh Ar mor el lennegezh vrezhonek
* Paourentez

## Pennadoù nes

* Lunienn stil
* Teknik lennegel
* Tudenn
# Charlene

* Ur bajenn disheñvelout eo homañ, da lavarout eo ur roll pennadoù hag a zo damheñvel o anv. Bremañ e c'hallit dibab ennañ ar pennad emaoc'h o klask. Mard oc'h bet degaset amañ dre ul liamm diabarzh en ur pennad e c'hallit kemmañ al liamm evit m'ho kaso war-eeun d'ar bajenn emaoc'h o klask.
Un anv saoznek eus SUA eo Charlene.

## Gerdarzh

Dont a ra eus an anv Carleene, deuet eus an anv gallek Caroline, diwar gemmeskañ gant Charles.

## Yezhoù all

Degouezhet eo an anv evel Charlène e galleg, diwar fallzistagadur an anv stadunanat, pe ar fall droidigezh anezhañ, e filmoù skinwel ar bloavezhioù 1980 o deus pinvidikaet an anvioù-badez gallek (Brandon, Sue Ellen, Steve...). Diwar-se e vez skrivet Charlaine, Charlenne bremañ ivez, hag a-wechoù Charline.

## Tud
### Lennegezh

* Charlene Keeler, skrivagnerez stadunanat
* Charlene Spretnak, skrivagnerez stadunanat.

### A bep seurt

* Charlene, pe Charlene Marilynn D'Angelo, kanerez eus Kalifornia
* Charlene, pe Charlène de Lange, kanerez eus an Izelvroioù
* Charlene & Natasha, kanerien eus Malta
* Charlene de Carvalho-Heineken, merc'h pinvidik
* Charlene Wittstock, neuierez suafrikan, bremañ pried Albert II Monaco ha priñsez kenseurt.
* Charlene Choi, kanerez eus Hong Kong

### Evel Charlène

* Charlène Jean, treserez c'hall
* Charlène Neufcœur, neuierez c'hall

## Kanaouennoù

* Charlene gant Anthony Hamilton
* Charlene (I'm Right Behind You), gant Stephen And The Colberts

## Pennadoù kar

* Caroline
# Kuzul an Amiraliezh (Impalaeriezh Rusia)

Kuzul an Amiraliezh (rusianeg: Адмиралтейств-коллегия, Admiralteystv-kollegiya) a oa ur strollad uhel er velestradurezh eus Morlu Impalaeriezh Rusia hag Amiraliezh ar chanter-bigi, savet gant Pêr Iañ d'an 12 a viz Kerzu 1718, ha gant al lec'h-penn e tour an Amiraliezh, e Sant-Petersbourg. Bez e oa meur a amiraliezh a oa renet gant ar C'huzul en Impalaeriezh Rusia evel Amiraliezh Nikolaev da skouer.

## Istor

Kefridioù Kuzul an Amiraliezh a voe kemmet hervez ar mare istorel. Ober a rae war-dro sevel listri-brezel, porzhioù, kanolioù ha melestriñ chanter-bigi an Amirelezh e Sant Petersbourg. Kuzul an Amiraliezh a oa karget ivez a sevel armoù ar Morlu rusian kement hag an dafariñ, gourdonañ ofiserien ar morlu. Kentañ penn Kuzul an Amiraliezh e oa bet ar C'hont Fyodor Apraksin.
# HMS Spencer (1795)

HMS Spencer a oa ur skloup-brezel 16 kanol eus ar Royal Navy. Da gentañ e oa ul lestr trevour anvet Sir Charles Grey. An Amiraliezh saoz a brenas anezhañ e 1795, goude bezañ feurmet anezhañ e 1793-94, hag adanvet e voe HMS Lilly e 1800. Ar c'hourser gall Dame Ambert en devoa harzet ar vag e 1804, hag al Lilly a zeuas da vezañ ur vag kourserezh adanvet Général Ernouf. Tarzhañ a reas e 1805 e-kerzh un emgann a-enep an HMS Renard.
# Browning B25

Ar Browning B25, anvet ivez Browning Superposed er broioù saoznek, zo ur fuzuilh-chase daou ganol flour da wintañ ijinet gant John Browning. Produet eo bet etre 1931 ha 1960 gant an embregerezhioù FN Herstal da gentañ, ha gant Browning hiziv-an-deiz. Ar fuzuilh poblek kentañ dezhi kanolioù dreistlakaet e voe, hag unan eus an armoù gwerzhetañ e-mesk ar chaseourien en XXvet kantved eo bet.

## Istor

Betek ar bloavezhioù 1920 e veze savet fuzuilhoù-chase dezhe daou ganol kichen-ha-kichen dreist-holl. Simpl a-walc'h e oa da broduiñ, met ne oa ket an aesañ evit bukañ mat. Fuzuilhoù dreistlakaet a veze produet e Bro-Saoz da skouer, met ker-ruz e oant. E 1922 e krogas John Browning da labourat war un arm a seurt-se. E bal e oa produiñ ur fuzuilh dreistlakaet marc'hadmat. Mervel a reas e miz Du 1926 a-raok gellet peurechuiñ al labour war munudoù 'zo, evel draen an arm. Lakaet e voe ar fuzuilh nevez e gwerzh gant an FN Herstal e 1931. Kambret e oa er c'halibr 12 hepken, hag un draen doupl a oa dezhi. Adalek 1936 e voe gwerzhet ur stumm kambret er c'halibr 16. Val A. Browning, mab John, a gendalc'has gant al labour hag a savas ar sistem evit lakaat un draen nemetken d'an arm. Montet e voe war ar fuzuilhoù produet adalek 1939.
An Eil Brezel-bed a lakaas an harz war produiñ ar B25. Pa adkrogas e 1948 e voe kinniget er c'halibr 20 ivez. Adalek ar bloavezhioù 1970 e voe gwerzhet adstummoù anezhi : B125, B325, B425, B525 ha B725. Lod anezhe a voe produet en uzinoù Miroku (Japan) evit klask digreskiñ o c'houst. Ur stumm B15 a voe gwerzhet e-pad un nebeud bloavezhioù adalek 2015. Hiziv-an-deiz ne chom nemet ar B525 hag ar B725 war katalog Browning.
Hervez Browning e voe gwerzhet ouzphenn 500.000 B25 etre 1931 ha 1980. Ma ouzhpenner hec'h holl adstummoù e vije bet gwerzhet tost da zaou vilion a skouerennoù anezhi betek bremañ.

## Daveennoù

* ↑ (en) HAWKS Chuck, Browning Superposed Shotguns, war lec'hienn an aozer (lennet d'an 09/10/2024)
* 1 2 (fr) FERRIOL Laurent, Un fusil de légende: le Browning B25, Armocasse (lennet d'an 09/10/2024)
* ↑ (fr) Browning B15, digne successeur du B25 ?, Chasse Passion, 02/03/2016 (lennet d'an 09/10/2024)
* ↑ (en) Hervez lec'hienn Browning (lennet d'an 09/10/2024)
* ↑ (fr) Auto-5, BAR, B25, Hi-Power, 1900 : focus sur 5 armes Browning vendues à plus d’un million d’exemplaires, war lec'hienn Browning (lennet d'an 09/10/2024)
# Job (André Jobin)

Job, anv arzour André Jobin, bet ganet d'ar 25 a viz Here 1927 e Delémont ha marvet d'an 8 a viz Here 2024 e Nimes, a oa ur senarioour bannoù-treset a orin eus Bro-C'hall ha Suis.
Brudet eo dreist-holl evit bezañ bet krouet gant Derib an heuliad evit ar re yaouank Yakari.
Gant Keit Vimp Bev ez eus bet troet un toullad eus albomoù Yakari e brezhoneg.

## Buhezskrid
### Orinoù ha studioù

Ganet e oa bet André Jobin d'ar 25 a viz Here 1927 e Delémont, e kanton Bern d'ar mare-se. Divvroadel gall-ha-suis e oa, hag a orin eus Saignelégier, e distrig ar Franches-Montagnes e Republik ha kanton Jura bremañ.
Diplomet eo bet e Skol-veur Lille e Belgia evit ar c'hazetenniñ hag e Ensavadur Skiantoù Sokial ha Politikel, e Lille ivez.

### Buhez vicherel

Kazetenner eo bet evit meur a vedia, dreist-holl evit ar gelaouenn Pays eus 1953 da 1958, koulz hag evit ar c'hazetennoù Journal de Montreux ha Construire, goude c'hwitadenn ar sizhunieg Samedi-Jura e 1959. E 1964 en doa krouet ar gelaouenn Le Crapaud à Lunettes evit ar skolidi : 421 niverenn a zo bet embannet gantañ e-unan.
E 1967 e krouas gant an tresour Derib an heuliad fentus Pythagore, ma embannas e-unan daou albom e dibenn an dekvloaziad. E 1969 e vo krouet Yakari ganto o-daou : un heuliad bannoù-treset o kontañ istor un Indian bihan eus Norzhamerika, goude dizoloadenn Amerika gant Europiz hag a-raok aloubadeg ar C'hornôg. Buan e reas berzh gant an heuliad-se. Dilezel a reas e blas senarioour goude an 39vet albom, bet embannet e 2016.
E 1974 e krouas ar gelaouenn viziek Yakari ha ren a reas anezhi e-pad ugent vloaz. E vab eo a renas war e lerc'h betek fin ar gelaouenn e dibenn 1995.

### Hentad politikel

André Jobin a oa ezel eus ar Mouvement autonomiste jurassien.

### Buhez prevez

Dimezet e oa Job d'ur vaouez eus Bro-C'hall, bet ganet Enderlin, ha tad da bevar bugel. Adalek ar bloavezh 2000 e oa bet o vevañ e Nimes, goude bezañ bet o chom en Évian-les-Bains hag er Riviera vaudoise.

### Marv

André Jobin a varvas d'an 8 a viz Here 2024 e Nimes d'an oad a 96 vloaz.

## Prizioù

* 1983 : Priz ar Yaouankiz, a-gevret gant Derib, evit Yakari
* 1991 : « Mestr enor » gouel Sierre evit e holl labourioù.
* 2006 : Priz ar yaouankiz 7-8 vloaz, a-gevret gant Derib, e Gouel Angoulême evit 31añ albomYakari.

## Notennoù

* ↑ Thierry Groensteen et collectif (2003). Primé à Angoulême : 30 ans de bande dessinée à travers le palmarès du festival, Éditions de l'An 2. ISBN 2-84856-003-7.
# 135

888 Ab Urbe Condita = 135 goude J.-K.

## Darvoudoù
### Europa
#### Impalaeriezh roman

* Impalaer : Hadrien (Publius Aelius Hadrianus)
* Koñsuled : Lucius Tutilius Lupercus Pontianus & Publius Calpurnius Atilianus
* Aelius Verus a zo kemeret evit advab gant Hadrian

### Reter-nesañ

Judea
* Friket eo emsavadeg Bar Kochba gant Hadrian. Adsavet eo Jeruzalem gant anv nevez Aelia Capitolina (Aelia, diwar anv bihan Hadrian)

### Azia
## Relijionoù

* Pab : Sant Telesphorus
# Ibiz moal an hanternoz

Ibiz moal an hanternoz :
| Ibiz moal an hanternoz. En arvar bras (CR) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Pelecaniformes |
| Kerentiad : | Threskiornithidae |
| Genad : | Geronticus |
| Anv skiantel ||
| Geronticus eremita (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ibiz moal an hanternoz a zo ur spesad evned hirc'harek, Geronticus eremita an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra ar spesad a-dachadoù e Siria ha menezioù kornôg Maroko. Ral-tre eo e Frañs.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Geronticus eremita war al lec'hienn Avibase.
* ↑ https://www.lefigaro.fr/sciences/apres-300-ans-d-absence-l-un-des-oiseaux-les-plus-menaces-au-monde-est-de-retour-en-france-20241028
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# .243 Winchester

An .243 Winchester, .243 Win pe 6 × 52 mm (anv metrek) zo ur munision armoù-tan hiniennel produet abaoe 1955 gant an embregerezh stadunanat Winchester, da gentañ evit e garabinennoù Model 70 ha 88. Deveret eo eus an .308 Winchester.
Ur c'halibr poblek eo e Frañs hag er Stadoù-Unanet. Gantañ e vez chaseet loened evel ar yourc'hed pe ar chamoezed. Implijet e vez er sportoù tennañ ivez. Er Stadoù-Unanet hag e broioù all e vez graet gantañ e fuzuilhoù-resisted an arme hag ar polis. Nebeud a argil en deus met galloudus a-walc'h eo.

## Daveennoù

* ↑ Taolenn ar munision war lodenn TDCC lec'hienn ar CIP
* ↑ Hervez (fr) Le Chasseur français, HS n$^o$ 26 « Armes et équipements 2002 », miz Gwengolo 2002
# 12 Here

← Here → :
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | | | | |

## Darvoudoù

* 1492 : Kristol Goulm a erru en Antilhez.
* 1822 : embann a ra Brazil ez eo dizalc'h diouzh Portugal, Pedro Iañ o vezañ impalaer Brazil.
* 1942 : bodadeg kentañ Poellgor aliañ Breizh e Roazhon, Prosper Jardin e bennsekretour.
* 1968 : dizalc'hiezh Ginea ar C'heheder.
* 1968 : digoradur an XIX$^{vet}$ C'hoarioù Olimpek hañv e Mec'hiko gant Gustavo Díaz Ordaz, prezidant Mec'hiko.

## Ganedigezhioù

* 1008 : Go-Ichijō, Impalaer Japan.
* 1811 : Thomas Caverhill Jerdon, loenoniour, louzawour ha mezeg breizhveuriat.
* 1880 : Louis Hémon, skrivagner gallek, brudet e romant Maria Chapdelaine (skrivet gantañ e Kebek).
* 1885 : Julius Streicher enep-yuzev alaman ha kargad en Trede Reich kondaonet d'ar marv e Nuremberg e 1946.
* 1935 : Luciano Pavarotti, tenor italian.
* 1941 : Frank Alamo, kaner gall ar rummad Yéyé.
* 1943 : Rita Gramignani, mestrc’hoarierez echedoù italian.
* 1945 : Aurore Clément, aktourez (c'hoariva, sinema ha skinwel) c'hall.

## Marvioù

* 54 : Impalaer roman Klaoda Iañ.
* 642 : Yann IV, pab an Iliz Katolik.
* 1492 : Piero della Francesca, livour ha matematikour italian.
* 1576 : Masimilian II, impalaer an Impalaeriezh Santel
* 1718 : Pierre de Châlons, geriadurour brezhonek.
* 1730 : Frederik IV, roue Danmark ha Norvegia.
* 1838 : Yann-Frañsez ar Gonideg, yezhour ha geriadurour brezhonek.
* 1870 : Robert E. Lee, jeneral en arme Stadoù Kengevreet Amerika.
* 1915 : Edith Cavell, klañvdiourez saoz.
* 1924 : Anatole France, skrivagner gall.
* 1977 : Juan Carlos Calvo, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 1988 : Ruth Manning-Sanders, skrivagnerez saoznek eus Kembre.
* 1996 : René Lacoste, tennisour gall.
* 2021 : Paddy Moloney, soner iwerzhonat, ezel eus strollad ar Chieftains.
* 2024 : Alex Almond, broadelour skosat, Kentañ ministre Bro-Skos.

## Lidoù

* Katoligiezh:
* Sant an deiz : Sant Ke,
* Colombus day e Stadoù-Unanet Amerika.
# Amiraliezh (morlu)

Un Amiraliezh (saozneg: Admiralty) a vez graet eus korf ur gouarnamant pe skourr mor hag a zo penn uhelañ ar velestradurezh evit ur morlu.

## Listenn Amiraliezhioù
### Alamagn

* Amiraliezh Impalaeriel Alaman, Kaiserliche Admiralität
* Implijidi Amiraliezh Impalaeriezh Alamagn, Admiralstab

### Izelvroioù

* Amiraliezh Amsterdam
* Amiraliezh Friesland
* Amiraliezh Noorderkwartier (anvet ivez "Amiraliezh Friesland Kornôg")
* Amiraliezh Rotterdam (anvet ivez "Amiraliezh Maze")
* Amiraliezh Zeeland

### Rusia

* Kuzul an Amiraliezh (Impalaeriezh Rusia), pennoù bras e-karg Morlu Impalaeriezh Rusia
** Amiraliezh chanter-bigi, un amiraliezh en Impalaeriezh rusian, an hini pennañ, hiziv ur chanter-bigi e Sant-Petersbourg, Rusia

### Rouantelezh-Unanet

* Amiraliezh er 16vet kantved - an Amiraliezh ha Burev an Aferioù-mor (1546-1707)
* Amiraliezh (Rouantelezh-Unanet), un departamant hag a oa e penn ar Royal Navy eus 1707 betek 1964
* Kuzul an Amiraliezh (Rouantelezh-Unanet), burev e penn ar Royal Navy goude 1964
* Kuzul an Amiraliezh, kuzul e penn ar Royal Navy eus 1628 betek 1964
* Royal Maritime Auxiliary Service, anvet peurliesañ an Amiraliezh
* United Kingdom Hydrographic Office, karget gant roadennoù evit an Amiraliezh