# Porzh-Lae

Porzh-Lae :
| Tour-tan e genoù ar porzh. ||
| Anv gallek (ofisiel) | Le Palais |
| Bro istorel | Bro-Gwened |
| Melestradurezh ||
| Departamant | Mor-Bihan |
| Arondisamant | an Oriant |
| Kanton | Kiberen |
| Kod kumun | 56152 |
| Kod post | 56360 |
| Maer Amzer gefridi | Tibault Grollemund 2020-2026 |
| Etrekumuniezh | Kumuniezh kumunioù ar Gerveur |
| Bro velestradurel | Bro an Alre |
| Lec'hienn Web | (fr) www.lepalais.fr |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 2 536 ann. (2020) |
| Stankter | 145 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | 47° 20′ 50″ Norzh 3° 09′ 15″ Kornôg / 47.347222, -3.154167 |
| Uhelderioù | kreiz-kêr : 22 m bihanañ 0 m — brasañ 58 m |
| Gorread | 17,43 km² |
| Porzh-Lae ||
| kemmañ |
Porzh-Lae (Le Palais e galleg, distaget Palais hep ar ger-mell gant tud ar bastell-vro) zo ur gumun e kanton Kiberen e departamant ar Mor-Bihan hag e Bro-Gwened.

## Douaroniezh

* Er Gerveur emañ Porzh-Lae.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Melestradurezh : krouet e voe ar gumun e 1790 ; gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e penn kanton Porzh-Lae ; e Bann an Alre e oa ; miret e voe ar c'hanton dindan anv Kanton ar Gerveur gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e voe Porzh-Lae en Arondisamant an Oriant bet krouet e 1800.

### XIX$^{vet}$ kantved

* Krouet e voe kumunioù Edig hag Houad d'ar 16 a viz Kerzu 1891 diwar ul lodenn eus kumun Porzh-Lae.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 102 waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,06 % eus he foblañs e 1911.
* Dalc'het e voe prizonidi alaman gant al lu gall er gumun.

#### Repuidi

* 1937 : degemeret e voe er gumun 2 500 a dud o tont eus Spagn, Euskariz en o mesk, e Breizh, abalamour da Vrezel Spagn.

#### Eil Brezel-bed

* Mervel a reas nav den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
* E Sankenn an Oriant edo Porzh-Lae.
* Dieubet e voe ar gumun d'an 10 a viz Mae 1945 goude emzaskoridigezh an Alamaned.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Gwikadell, savet gant Vauban (XVII$^{vet}$ kantved).
* Magoerioù-tro an Patrom:XIXvet lantved gant porzh-Bangor ha porzh-Vauban.
* Kastell Fouquet, XVII$^{vet}$ kantved.
* Ti al Louzaoueg, XVIIvet ha XVIII$^{vet}$ kantved.
* Tiez, XVIIvet ha XVIIIvet kantved.
* Plasenn an ti-kêr.
* Iliz katolik Sant Geran, 1905.
* Chapel an Ospital XVIIIvet kantved.
* Chapel an Itron-Varia.
* Mirdi-istoer er wikadell.
* Monumant ar re varv er Brezel Gall-Prusian eus 1870.
* Monumant ar re varv er brezelioù-bed.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù.
* Monumant ha bezioù ar brizonidi alaman e bered ar gumun$^,$.

### Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun

| Bro | Niver a dud |
| Rouantelezh-Unanet | 1 (Merdeadurezh kenwerzh) |
| Hollad | 1 |
Marvet eo e-kerzh ar Brezel-bed kentañ, e miz Meurzh 1917. E vag a oa bet kaset d'ar strad gant ul lestr-spluj alaman.

## Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Niver a annezidi

## Tud
### Tud bet ganet eno
### Tud marvet eno

* Jean-Baptiste Belley, dispac'her gall, d'an 18 thermidor an XIII (6 Eost 1805).

### Tud liammet ouzh ar gumun
## Gevelliñ

* Font-Romeu, Katalonia, abaoe 2014.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* (br) Geobreizh

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr) Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, ar Faoued, 2006, p. 247.
* ↑ (fr) Cassini - EHESS - Porzh-Lae - Fichenn ar gumun
* ↑ (fr) Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, Histoire de la Poste dans le Morbihan, Embannadurioù Liv'Editions, ar Faoued, 2006, pp. 14, 140 ha 142.
* ↑ (fr) Monumant ar re varv
* ↑ (fr) Archives départementales du Morbihan, Le Morbihan en guerre 1939-1945, 2009, p. 18
* ↑ (fr) Monumant ar re varv
* ↑ (fr) Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, p. 587.
* ↑ (fr) Roger Leroux, Le Morbihan en guerre 1939-1945, Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, p. 622.
* ↑ (fr) Memorial Genweb, luc’hskeudenn
* ↑ (fr) Memorial Genweb, luc’hskeudenn
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (fr) Memorial Genweb
* ↑ (en) Commonwealth War Graves Commission