OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Baudre

Baudre :
| Ar vourc'h gant ar maerdi hag iliz katolik Sant Owen. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Saint-Lô |
| Kanton | Saint-Lô-Reter betek 2014, Saint-Lô-2 abaoe 2015 |
| Kod kumun | 50034 |
| Kod post | 50000 |
| Maer Amzer gefridi | Daniel Joret 2014-2026 |
| Etrekumuniezh | Saint-Lô Agglo |
| Lec'hienn web | http://baudre.com |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 560 ann. (2020) |
| Stankter | 147 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 14 m — brasañ 93 m |
| Gorread | 3,81 km² |
| kemmañ |
Baudre zo ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall, unan eus an departamantoù savet diwar Normandi gozh.

## Douaroniezh

* Ar pont dreist d'ar Vire.
* War lez ar stêr Vire emañ ar gumun.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Canisy hag e Distrig Saint-Lô. Lakaet e voe en Arondisamant Saint-Lô e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas naontek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 8,19% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a varvas e Charleroi e Belgia d'an 22 a viz Eost 1914, e penn- kentañ ar brezel, soudarded er 25vet Rujumant Troadegiezh e oant o-daou$^,$.

#### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944: mervel a reas tri den nann-soudard e miz Gouhere, unan anezhe a oa bet ganet e Kerien (Breizh); ur paotrig a voe lazhet gant tennoù-kanol.

### XXI$^{vet}$ kantved

* 2015 : pa voe diskaret Kanton Saint-Lô-Reter e voe lakaet ar gumun e Kanton Saint-Lô-2.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Owen, XIX$^{vet}$ kantved.
* Kastell, XVI$^{vet}$ kantved.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudennoù.
* Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun (Royal Air Force)
| Bro | Niver a soudarded |
| Rouantelezh-Unanet | 7 |
| Hollad | 7 |

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Mémorial des victimes civiles
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (en)CWGC baudre-churchyard
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)EBSSA
# Juvigny-sur-Seulles

Juvigny-sur-Seulles :
| Pont kozh dreist ar Seulles. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Calvados |
| Arondisamant | Bayeux |
| Kanton | Bretteville-l'Orgueilleuse |
| Kod kumun | 14348 |
| Kod post | 14250 |
| Maer Amzer gefridi | Dominique Angot 2022-2026 |
| Etrekumuniezh | Seulles Terre et Mer |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 82 ann. (2020) |
| Stankter | 23 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 53 m — brasañ 118 m |
| Gorread | 3,53 km² |
| kemmañ |
Juvigny-sur-Seulles zo ur gumun e departamant Calvados e Bro-C'hall.

## Douaroniezh

* War lez ar stêr Seulles emañ Juvigny.

## Istor
### XX$^{vet}$ kantved
#### Kemm anv

* 1938: Juvigny a voe anvet Juvigny-sur-Seulles.

#### Eil brezel-bed

* Distrujoù en iliz hag er c'hastell e 1944 abalamour d'ar bombezadegoù.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Ar pont.
* Ar c'hastell.
* An iliz katolik.
* Ar blakenn en iliz.
* Ar blakenn ouzh an iliz.
* Pont eus ar Grennamzer (XV$^{vet}$ kantved) etre Juvigny ha Tilly-sur-Seulles, rummet.
* Ar c'hastell, XVIII$^{vet}$ kantved.
* Iliz katolik Saint Clément, luc'hskeudennoù.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) e-barzh hag e diavaez an iliz katolik.

## Emdroadur ar boblañs 1962-2011

Niver a annezidi

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Diellaoueg Mérimée
* ↑ (fr)Clochers de France
# Galerie Neue Meister

Ar Galerie Neue Meister (distagadur alamanek: [ɡaləˈʁiː ˈnɔʏə ˈmaɪstɐ], Garidell ar Vistri Nevez) e Dresden, en Alamagn, zo ul lec'h gant e-tro 300 livadur war ziskouez. Ar re-se zo reoù eus an XIX$^{vet}$ kantved betek an deiz a hiziv. An arzourien a zo lies evel Otto Dix, Edgar Degas, Vincent van Gogh ha Claude Monet. Ar c'haridell a zo leuniet ivez gant delwennoù eus Dastumadenn delwennoù Dresden eus ar memes mare. Dastumadenn ar mirdi a zo bet brasaet gant Garidell ar vistri gozh, he deus bet ouzhpennadurioù dibaouez gant livadurioù adalak 1843.
Garidell ar Vistri Nevez zo ul lodenn eus ar Staatliche Kunstsammlungen (Dastumadenn Arzel ar Stad) eus Dresden. Lec'hiet eo en Albertinum.

## Skouerioù eus an dastumadenn

* Caspar David Friedrich: - Hünengrab im Schnee, 1807
* Caspar David Friedrich: Zwei Männer in Betrachtung des Mondes, 1819-20
* Ludwig Richter: Der Brautzug im Frühling, 1847
* Gustav Klimt: Beech Grove I, 1902
* Ernst Ludwig Kirchner: Eisenbahnunterführung in Dresden-Löbtau
* Carl Gustav Carus: - Maouez war ar balkon, 1824
* Claude Monet: Le Bocal de pêches, c. 1866
* Édouard Manet: La dame en rose, Mme Martin, 1879
* Arnold Böcklin: Der Krieg, 1896
* Lovis Corinth: Modellpause, 1909
# Simple Minds

Simple Minds zo ur strollad new wave ha rock a orin eus Glasc'ho (Skos). E-kreiz e vrud e oa er bloavezhioù 1980 hag e deroù ar bloavezhioù 1990. Ouzhpenn 60 milion a bladennoù en deus gwerzhet abaoe penn-kentañ e garierenn. Ar c'haner Jim Kerr hag ar gitarour Charlie Burchill, e sonerien anavezetañ, zo bet er strollad a-holl-viskoazh.
Gant ar ganaouenn Don't You (Forget About Me) e reas ar muiañ a verzh, e 1985, betek tizhout kentañ plas ar Billboard er Stadoù-Unanet. E-mesk ar c'hanaouennoù anavezet all emañ Promised You a Miracle (1982), Glittering Prize (1982), Someone Somewhere in Summertime (1982), Waterfront (1983), Alive and Kicking (1985), Sanctify Yourself (1986), Mandela Day (1989), Belfast Child (1989), See the lights (1992) hag Hypnotised (1995).
# Gourfaleur

Gourfaleur :
| Ar maerdi. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Saint-Lô |
| Kanton | Canisy betek 2014, Saint-Lô-2 abaoe 2015 |
| Kod kumun | 50213 |
| Kod post | 50750 |
| Maer Amzer gefridi | Claude Maisonneuve |
| Etrekumuniezh | Saint-Lô Agglo |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 12 m — brasañ 100 m |
| Gorread | 8,45 km² |
| kemmañ |
Gourfaleur a zo ur gumun a-wezhall e departamant ar Manche e Bro-C'hall, unan eus an departamantoù savet diwar Normandi gozh.

## Douaroniezh

* Pont dreist d'ar Vire e Gourfaleur.
* War lez ar stêr Vire emañ ar gumun.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Canisy hag e Distrig Saint-Lô. Lakaet e voe en Arondisamant Saint-Lô e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas seitek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,40% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas c'hwec'h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

### XXI$^{vet}$ kantved

* 2015: pa voe diskaret Kanton Canisy e voe lakaet ar gumun e Kanton Saint-Lô-2.
* 2016: kumunioù Gourfaleur, La Mancellière-sur-Vire, Saint-Romphaire ha Saint-Samson-de-Bonfossé a ya d'ober ur gumun nevez anvet Bourgvallées.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Intron Varia, XII$^{vet}$ kantved.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudennoù.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn.

## Tud

* Fernand Le Rachinel, bet ganet eno e 1942.

## Pennadoù kar

* Bourgvallées,
* La Mancellière-sur-Vire,
* Saint-Romphaire,
* Saint-Samson-de-Bonfossé.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Graignes

Graignes :
| Iliz katolik kozh Sant Mikael. ||
| Bro | Normandi Avranchin |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Saint-Lô |
| Kanton | Pont-Hébert |
| Kod kumun | 50216 |
| Kod post | 50620 |
| Maer Amzer gefridi | Denis Small 1995-2007 |
| Etrekumuniezh | Saint-Lô Agglo |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 697 ann. (1999) |
| Stankter | 49 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ m — brasañ m |
| Gorread | 14,27 km² |
| kemmañ |
Graignes a oa ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Graignes hag e Distrig Carentan. Lakaet e voe en Arondisamant Saint-Lô e 1800 hag e Kanton Saint-Jean-de-Daye e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas naontek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,67% eus ar boblañs e 1911; lazhet e voe tri soudard eus ar gumun e Belgia e miz Eost 1914 d'an 22 a viz Eost 1914, e penn-kentañ ar brezel, unan e Rossignol, er 1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel e oa,unan e Charleroi, er 25vet Rujumant Troadegiezh e oa hag unan e Châtelet, er 36vet Rujumant Troadegiezh e oa; mervel a reas unan all en ospital e Charleroi abalamour d'e c'hloaziadennoù d'ar 27 a viz Gwengolo, er 25vet Rujumant Troadegiezh e oa.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas 32 zen eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv. Lod anezhe a oa tud nann-soudard bet drouklazhet e miz Even 1944 e-pad Emgann Normandi gant ar 17vet SS-Panzergrenadier-Division Götz von Berlichingen. Drouklazhet e voe prizonidi-brezel SUAat gant an hevelep unanad SS er gumun ivez.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Kendeuzet e voe kumunioù Graignes ha Le Mesnil-Angot d’an 28 a viz C'hwevrer 2007 d’ober kumun nevez Graignes-Mesnil-Angot.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Iliz katolik kozh Sant Mikael, luc'hskeudennoù.
* Iliz katolik nevez Sant Mikael, luc'hskeudenn.
* Monumant ar re varv (1914-1918) er vered, luc'hskeudennoù$^,$.
* Plakenn ar re varv (1939-1945) er vered, annezidi Graignes ha milourion SUAat, luc’hskeudenn.

## Pennadoù kar

* Graignes-Mesnil-Angot,
* Le Mesnil-Angot.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Clochers de France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Peskerezh

Ur vicher hag un hollad micherioù eo ar peskerezh, pe ar pesketaerezh, dezhañ da bal tapout ha gwerzhañ pesked hag kement loen-mor a c'hell bezañ lakaet war ar marc'had. Ar besketaerien a ra war-dro an dastum er mor, un ober a vez anvet hervez anv al loen e brezhoneg : pesketa evit dastum pesked, grilheta evit ar grilhed, kregina evit ar c'hregin, kranketa evit ar granked hag all.
Peurliesañ e vez graet ar pesketa war bagoù pesketa a zarempred porzhioù pesketa.

## Reizhoù pesketa

Ardivinkoù hag ostilhoù arbennik a vez implijet hervez al loened-mor a glasker tapout :
* rouedoù a bep seurt
** avanelled pe vizhier-roued
** boliñj
** roued-stlej pe chalu(d)
** sac'h-drag
** tramailh
* gwalennoù pesketa
* kevell

## Bagoù pesketa

Bagoù pesketa a bep seurt hag a bep ment a zo bet implijet evit ar peskerezh abaoe kantvedoù eus ar bagig e ler war ur framm aozilh a veze fardet kant kantved 'zo betek listri divent ar peskerezh greantel (sellit dindan) a vez implijet hiziv. Gant lusk ar roeñvoù, ar gouelioù hag ar ar c'hefluskerioù e vezont kaset war vor.

## Sell ivez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Peskerezh e Breizh
# Houesville

Houesville :
| Ar maerdi. ||
| Bro | Normandi Avranchin |
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Saint-Lô |
| Kanton | Carentan |
| Kod kumun | 50249 |
| Kod post | 50480 |
| Maer Amzer gefridi | Raymond Brotin 2016-2020 |
| Etrekumuniezh | Communauté de communes de la Baie du Cotentin |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 2 m — brasañ 26 m |
| Gorread | 5,38 km² |
| kemmañ |
Houesville a oa ur gumun eus departamant ar Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### XVIII$^{vet}$ kantved
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Sainte-Marie-du-Mont hag e Distrig Carentan. Lakaet e voe en Arondisamant Valognes e 1800 hag e Kanton Sainte-Mère-Église e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas daouzek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,03% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Kemm Arondisamant

* Lakaet e voe en Arondisamant Cherbourg e 1926.

#### Eil brezel-bed

* Mervel a reas daou vilour hag ur plac'h yaouank eus ar gumun.
* D'an 8 a viz Even 1944 e voe dieubet ar gumun gant tirlu SUA.

### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun d’ar 21 a viz Gouhere 1958 e Bejaia.

### XXI$^{vet}$ kantved

* Bodet e voe Houesville gant kumunioù Angoville-au-Plain, Carentan ha Saint-Côme-du-Mont d'ar 1añ a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Carentan-les-Marais.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Maen-bonn Hent ar Frankiz.
* Iliz katolik Sant Jili.
* Maen-bonn Hent ar Frankiz.
* Monumant ar re varv er vered e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù$^,$.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudennoù.

## Notennoù ha dave

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Ouest-France
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Hébécrevon

Hébécrevon :
| Leurgêr kreiz ar vourc'h. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Saint-Lô |
| Kanton | Saint-Lô-1 |
| Kod kumun | 50239 |
| Kod post | 50180 |
| Maer Amzer gefridi | Gilles Quinquenel 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Saint-Lô Agglo |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 793 ann. (2020) |
| Stankter | 134 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 8 m — brasañ 108 m |
| Gorread | 13,39 km² |
| kemmañ |
Hébécrevon a zo ur gumun a-wezhall eus departamant gall Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Marigny hag e Distrig Saint-Lô. Lakaet e voe en Arondisamant Saint-Lô e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 29 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,54% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

#### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944: distrujet razh e voe ar geriadenn e miz Gouhere.
* Mervel a reas c'hwec'h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, tri anezhe a oa tud nann-soudard.

### XXI$^{vet}$ kantved

* E 2016 e voe kevredet kumunioù La Chapelle-en-Juger hag Hébécrevon d'ober kumun nevez Thèreval.

## Monumantoù ha traoù heverk

* "Le Châtel".
* "La Roque".
* Kastelloù "Le Châtel" ha "La Roque".
* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Varzhin.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudennoù$^,$.

## Pennadoù kar

* La Chapelle-en-Juger,
* Thèreval.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
# Kolonenn Phokas

Kolonenn Phokas, bet savet a-raok ar Rostra war Forom Roma, ha gouestlet (pe adouestlet) d'an impalaer bizantat Phokas d'ar 1añ Eost 608, zo bet ar monumant diwezhañ bet savet eno gant an Henromaned. Sevel a ra ar golonenn gorinthiat c'haranet da 13.6 m uhelder a-ziwar he sichenn varmor wenn diñsek a hañval bezañ bet savet da gentañ en Eil kantved. D'ar mare-hont ne veze ket gwelet an diazezadur brikennoù karrezek (skeudenn, a-zehou), rak ne voe ket dizoloet live a-vremañ ar Forom betek ar pavezioù aogustat orin a-raok an XIX$^{vet}$ kantved.
N'eo ket anavezet abeg resis an enor dibar-se daoust ma ouzer e voe roet da vat ar Panteon gant Phokas d'ar Pab Bonifas IV a zivizas e ouestlañ d'an holl verzherien santelaet ha ma voe ouzhpennet dezho ar Werc'hez Vari e-kerzh ar Grennamzer (Santez Vari ar Verzherien).
E laez ar golonenn e voe lakaet ouzhpennañ gant Smaragdus, anezhañ Eksark Ravenna, un delwenn alaouret skedus eus Phokas na chomas ket pell aze moarvat. E miz Here 610 e voe treitouret, paket, boureviet, lazhet ha dispennet Phokas. Bez' e oa eus Phokas un den bet ganet izel ha bet skrapet an tron gantañ. Dre holl e voe diskaret an delwennoù anezhañ. Kentoc'h eget ur merk anaoudegezh a-berzh ar Pab evel ma vez soñjet a-wechoù e tle an delwenn bezañ bet un arouez eus aotrouniezh an Impalaer war Roma, un aotrouniezh a oa o steuziañ da neuze abalamour da gwask al Lombarded. Bez' e oa ivez ur merk personel a anoudegezh a-berzh Smaragdus a oa bet lakaet un termen d'e hir amzer en harlu gant Phokas. Smaragdus a oa dleek e-keñver Phokas evit e renk galloudek e Ravenna.
Adimplijet e voe ar golonenn da c'houde evit dougen un delwenn all dediet da Ziokletian : Digizellet e voe an enskrivadur orin evit reiñ lec'h d'ar bomm a-vremañ.
Chom a reas ar golonenn en he lec'h. Uhel ha digenvez e-touez an dismantroù eo bet atav ur merk emlec'hiañ er Forom engravet ha livet alies er vedute. Gant an amzer e savas live al leur ha, d'ar mare ma reas Giuseppe Vasi ha Giambattista Piranesi o engravadurioù ha dourioù-kreñv, e-kreiz an XVIII$^{vet}$ kantved, e oa bet douaret ar sichenn penn-da-benn.

## Daveennoù

* (en) René Seindal, "Kolonenn Phokas"
* (en) Encyclopaedia Romana "Kolonenn Phokas"
* (en) Christian Hülsen, 1906. Forom Roma : E istor hag ar savadurioù ennañ "Kolonenn Phokas"
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Kythera

Kythera (ἡ Κυθηρία / hê Kythêría e henc'hresianeg, Κύθηρα / Kýthêra e gresianeg a-vremañ) zo un enezenn eMor Egea, etre ar Peloponnesos ha Kreta. En-istorel avat he lakaer e-touez an Inizi Ionian.

## Liamm diavaez

* VisitKythera - Lec'hienn gelaouiñ evit an touristed (en)
# La Barre-de-Semilly

La Barre-de-Semilly :
| Ar maerdi. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Saint-Lô |
| Kanton | Saint-Lô-Reter betek 2014, Saint-Lô-2 abaoe 2015 |
| Kod kumun | 50032 |
| Kod post | 50810 |
| Maer Amzer gefridi | Gouhere 2024-2026 |
| Etrekumuniezh | Saint-Lô Agglo |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | 1 034 ann. (2020) |
| Stankter | 134 ann./km² |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 48 m — brasañ 166 m |
| Gorread | 7,74 km² |
| kemmañ |
La Barre-de-Semilly a zo ur gumun e departamant Manche e Bro-C'hall, unan eus an departamantoù savet diwar Normandi gozh.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Saint-Jean-des-Baisants hag e Distrig Saint-Lô. Lakaet e voe en Arondisamant Saint-Lô e 1800 hag e Kanton Saint-Lô e 1801.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 33 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 8,11% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; mervel a reas tri anezhe e Belgia d’an 22 a viz Eost 1914, e penn- kentañ ar brezel, lazhet e voe unan e Rossignol, soudard er 1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel e oa, e Châtelet e voe lazhet ur soudard eus ar 36vet Rujumant Troadegiezh hag e Charleroi ez eas ur c’horporal eus ar 25vet Rujumant Troadegiezh diwar wel.

#### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944: fuzuilhet e voe un ezel ag ar Rezistañs gant an Alamaned d'an 11 a viz Mae, lazhet e voe ur gwaz gant ur vombezadeg d'ar 6 a viz Even, mervel a reas ur vaouez e miz Gouhere.
* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

### XXI$^{vet}$ kantved

* 2015: pa voe diskaret Kanton Saint-Lô-Reter e voe lakaet ar gumun e Kanton Saint-Lô-2,

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Iliz katolik Sant Ébremond.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn$^,$.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Mémorial des victimes civiles
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)EBSSA
# La Chapelle-en-Juger

La Chapelle-en-Juger :
| Ar maerdi. ||
| Melestradurezh ||
| Stad | Frañs |
| Rannvro | Normandi |
| Departamant | Manche |
| Arondisamant | Saint-Lô |
| Kanton | Saint-Lô-1 |
| Kod kumun | 50123 |
| Kod post | 50570 |
| Maer Amzer gefridi | Nelly Villedieu 2014-2020 |
| Etrekumuniezh | Saint-Lô Agglo |
| Poblañsouriezh ||
| Poblañs | ann. (2020) |
| Douaroniezh ||
| Daveennoù lec'hiañ | |
| Uhelderioù | bihanañ 17 m — brasañ 112 m |
| Gorread | 15,00 km² |
| kemmañ |
La Chapelle-en-Juger a zo ur gumun a-wezhall eus departamant gall Manche e Bro-C'hall.

## Istor
### Dispac'h Gall

* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e Kanton Marigny hag e Distrig Saint-Lô. Lakaet e voe en Arondisamant Saint-Lô e 1800.

### XX$^{vet}$ kantved
#### Brezel-bed kentañ

* Mervel a reas 35 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,99% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; mervel a reas pevar soudard eus ar gumun e Belgia e miz Eost 1914, e penn-kentañ ar brezel, unan eus ar 36vet Rujumant Troadegiezh e Châtelet, an tri all a oa er 25vet Rujumant Troadegiezh, unan a varvas e Châtelet ivez, unan en Aiseau hag unan en Oret.

#### Eil brezel-bed

* Emgann Normandi, 1944: tost razh e voe distrujet ar geriadenn e dibenn miz Gouhere 1944 gant bombezadegoù an Oberadenn Cobra.
* Mervel a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, pemp anezhe a oa tud nann-soudard.

#### Brezelioù didrevadennañ
##### Brezel Aljeria

* Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun d'an 10 a viz Meurzh 1958 en Djebel Chelil.

### XXI$^{vet}$ kantved

* E 2016 e voe kevredet kumunioù La Chapelle-en-Juger hag Hébécrevon d'ober kumun nevez Thèreval.

## Monumantoù ha traoù heverk

* An iliz katolik.
* Monumant ar re varv.
* Iliz katolik sant Pêr.
* Monumant (plakennoù) ar re varv ouzh moger an iliz katolik.

## Pennadoù kar

* Hébécrevon,
* Thèreval.

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
* ↑ (fr)Cassini – EHESS
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Fichenn hiniennel - Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb
* ↑ (fr)Memorial Genweb