OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Arondisamant Brugge

Arondisamant Brugge :
| Douaroniezh ||
| Rannvro | Flandrez |
| Proviñs | Kornôg-Flandrez |
| Gorread | 661,29 km² |
| Poblañs (orin: INS - Ensavadur Stadegoù Belgia) ||
| Poblañs – Stankter | 274.772 (01.01.2007) 416 ann./km² |
| Titour arall ||
| Kumunioù | 10 |
| Rannoù | 41 |
Arondisaman Brugge a zo unan eus an eizh arondisamant eus Proviñs Kornôg-Flandrez e Flandrez Belgia.

## Istor

Arondisamant Brugge a oa bet krouet e 1800. Ul lodenn e oa eus departamant gall (pevar arondisamant ennañ) al Lys (departement van de Leie e nederlandeg) eus Belgia, bet savet e 1795.

## Kumunioù Arondisamant Brugge hag o rannoù

* Kumunioù
** Beernem
** Blankenberge
** Brugge
** Damme
** Jabbeke
** Knokke-Heist
** Oostkamp
** Torhout
** Zedelgem
** Zuienkerke
* Rannoù
* Aartrijke
* Assebroek
* Beernem
* Blankenberge
* Brugge
* Damme
* Dudzele
* Heist
* Hertsberge
* Hoeke
* Houtave
* Jabbeke
* Knokke
* Koolkerke
* Lapscheure
* Lissewege
* Loppem
* Meetkerke
* Moerkerke
* Nieuwmunster
* Oedelem
* Oostkamp
* Oostkerke
* Ramskapelle
* Ruddervoorde
* Sijsele
* Sint-Andries
* Sint-Joris
* Sint-Kruis
* Sint-Michiels
* Snellegem
* Stalhille
* Torhout
* Uitkerke
* Varsenare
* Veldegem
* Waardamme
* Westkapelle
* Zedelgem
* Zerkegem
* Zuienkerke
# Arondisamant Briude

Arondisamant Briude :
| Lec'hiadur arondisamant Briude e departamant Liger-Uhel ||
| Melestradurezh ||
| Riez | Frañs |
| Rannvro | Auvergne-Rhône-Alpes |
| Departamant | Liger-Uhel |
| Kod arondisamant | 43 1 |
| Pennlec'h | Briude |
| Stadegoù ||
| Poblañs | 45 606 ann. (2017) |
| Gorread | 1 886 km² |
| Stankter | 24 ann./km² |
| Adrannoù ||
| Kantonioù | 10 |
| Kumunioù | 113 |
| kemmañ |
Arondisamant Briude a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Liger-Uhel hag e rannvro Auvergne-Rhône-Alpes.

## Kantonioù ha kumunioù

Rannet eo arondisamant Briude e 10 kanton hag e 113 kumun :
* kanton Auzon ;
* kanton Blesle ;
* kanton Briude-Norzh ;
* kanton Briude-Su ;
* kanton La Chaise-Dieu ;
* kanton Langeac ;
* kanton Lavoûte-Chilhac ;
* kanton Paulhaguet ;
* kanton Pinols ;
* kanton Saugues.
# Bohuslän

Bohuslän zo ur broviñs eus Sveden (landskap e svedeg), e kornôg ar vro, e rannvro Götaland.
En-dro da broviñs Bohuslän emañ proviñsoù Dalsland ha Västergötland er reter, pleg-mor Skagerrak er c’hornôg, ha Norvegia en hanternoz.
E Norvegia e oa Bohuslän betek feur-emglev Roskilde, sinet e 1658.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Bohonal de Ibor

Bohonal de Ibor zo ur gumun eus Proviñs Cáceres e Spagn.
# Bohoyo

Bohoyo zo ur gumun eus Spagn, e proviñs Ávila, en Kastilha ha León.
# Boimorto

Boimorto zo ur gumun eus Galiza, e proviñs A Coruña.

## Parrezioù

Sede parrezioù ar gumun:
# Bohuslav Balbín

Bohuslav Balbín (3 Kerzu 1621, Hradec Králové - 28 Du 1688, Praha) a oa ur skrivagner, istorour ha Jezuist tchek.
Goude e studioù e skol-veur Olomouc e kelennas e meur a skolaj jezuist e Praha. Gouestlañ a reas e vuhez da zifenn ar gatoligiezh ha dreist-holl da zifenn istor ar vro hag an tchekeg en un amzer ma rene an alamanekaat er broioù tchek. Lesanvet e voe "Plinius Bohemia" abalamour d'e oberenn skrivet puilh. E skrid anavezetañ eo Vita beatae Joannis Nepomuceni martyris (Praha, 1670) ha ganti e voe brudet mojenn Sant Yann Nepomuk.

## Oberennoù pennañ

* Vita beatae Joannis Nepomuceni martyris ("Buhez Sant Yann Nepomuk merzher") 1670.
* Epitome historica, savet evit difenn an tchekeg.
* Miscelanea historica regni Bohemiae, dek levrenn embannet (diwar an 20 a oa rakwelet) gant danvez a bep seurt diwar-benn Bohemia (douaroniezh, istor, natur, relijion, poblañs, lennegezh...)
* Dissertatio apologetica pro lingua slavonica, praecipue bohemica, embannet e 1775 (goude e varv) evit difenn ar yezhoù hag ar sevenadurioù slavek en Impalaeriezh an Tiegezh Habsburg.
# Boikeneg

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù ndouek eo ar boikeneg (boiken, nucum pe yangoru) komzet gant tro-dro da 31 328 den (2003) e Papoua-Ginea Nevez.

## Gwelet ivez

* Yezhoù sepikek-ramouek
* Yezhoù sepikek ar c'hreiz
# Boidae

Boidae :
| Boa constrictor ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Reptilia |
| Urzhad : | Squamata |
| Isurzhad : | Serpentes |
| Kerentiad : | Boidae |
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Boidae zo ur c'herentiad e rummatadur ar stlejviled, ennañ naered divinim.

## Genadoù

* Iskerentiad Boinae :
* Acrantophis
* Boa
* Candoia
* Corallus
* Epicrates
* Eunectes
* Sanzinia
* Iskerentiad Erycinae :
* Calabaria
* Charina
* Eryx
* Gongylophis
* Iskerentiad Pythoninae (pe kerentiad dezho o-unan Pythonidae) :
* Antaresia
* Apodora
* Aspidites
* Bothrochilus
* Leiopython
* Liasis
* Morelia
* Python
# Boied

Tri meuriad keltiek anvet Boied (pe Boii e latin) a oa en Henamzer :
* unan e Bohemia ha rannvroioù zo eus Bavaria,
* unan all hag a oa divroet eus Bohemia da C'halia,
* hag un trede hag a oa divroet da norzh Italia.
Gant Boied Bohemia e pled ar pennad-mañ.
Boied Bohemia a oa ur meuriad galloudus e Kreiz Europa. Diazezet e voe ganto kêr Boioduron (Passau). Titr roue ar vBoied e oa Boiorix. Er Iañ kantved goude JK e voe aloubet Bohemia gant ar vMarkomaned, ur bobl c'hermanek, ha da get ez eas yezh ar Voied .
Dont a ra anv Bohemia eus hini ar Voied: Boio-haemum ("bro ar vBoied") a veze graet eus ar vro gant hec'h amezeien c'hermanek.
# Boiotia

Boiotia (Βοιωτία e gresianeg, Boeotia e latin), pe Beotia, a oa ur vro en Henc'hres, en hanternoz da reter pleg-mor Korintos, hag a zo un nomos e Hellaz a hiriv.
Er c'hreisteiz dezhi e oa Megaris ha menezieg Kiteron, Attika en tu all dezhi. En hanternoz e oa Lokris opontek ha strizh-mor Euripos (e Mor Egea etre Enez-Euboia ha douar-bras Boeotia), ha Fokis er c'hornôg. An Euripos (Εύριπος e gresianeg) zo ur strizh-mor eus Attika, en Bro-C'hres.

## Mojennoù

E gwengelouriezh Hellaz e vez kaoz alies eus Boeotia. Kalz mojennoù zo liammet ouzh Tebai ha Kadmos, he diazezer, hag ouzh Orc'homenos, bro ar Minyae.
Graia (Γραία), ar pezh a dalvez kozh, a vefe ar geoded koshañ eus Bro-C'hres a-hervez. Ar Γραικός, Graecus, zo liammet ouzh 'Graia' gant skrivagnerien zo. Aristoteles en deus skrivet e oa bet savet ar geoded a-raok al Liñvadenn Veur. Kavet ez eus bet ar memes kredenn diwar-benn orin keoded Graia war ur stelenn, Bloazdanevell Paros, dizoloet e 1687 ha bloaziet eus -267--263, miret hiziv en Oxford hag e Paros. Meneget eo ar geoded kozh-mañ ivez en oberennoù Homeros, Paosanias ar Beajour, Toukidides, etc.

## Anv dismegañsus

Boeotia zo deuet da vout un anv kar d'ar sotoni, abalamour, marteze, ma kave da Ateniz e talvezent keroc'h dre ma oa brudet o sevenadur e-skoaz hini o amezeien.

## Tud brudet Beotia

* Epaminondas
* Gorgidas
* Hesiodos
* Pelopidas
* Pindaros
* Ploutarc'hos
* Narkissos
* Bakis
* Lukaz (an avielour)

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Hatzidakis, 1977, e geriadur Babiniotis
# Alexandra

Alexandra zo un anv-badez alamanek ha saoznek roet d'ar merc'hed, skrivet Aleksandra e ruseg. Klotañ a ra gant Alexander, an anv-badez roet d'ar baotred .

## Doareoù all

* Alexandrina
* Alex, berrstumm saoznek
* Sacha, berrstumm rusek

## Yezhoù all

* Alejandra, e spagnoleg,
* Aleksandra, e poloneg ha ruseg,
* Alessandra, en italianeg.

## Tud
### Priñsezed

* Alexandra Amalie Bavaria (1826-1875)
* Alexandra Danmark (1844–1925), priñsez danat deuet da vout Rouanez Breizh-veur hag Iwerzhon.

### Tud all

* Alexandra, anv-micher ar ganerez alaman Doris Nefedov (1942 - 1969).
* Alexandra Burke, kanerez saoz
* Alexandra David-Néel, ergerzhourez ha skrivagnerez
* Alexandra Kollontai, skrivagnerez ha politikourez rus
* Alexandra Maria Lara, aktourez alaman
* Alexandra Stewart (1939-), aktourez kanadian
* Alexandra Lapierre , skrivagnerez c'hall
* Alexandra Maria Lara (g. e 1978), aktourez alaman
* Alexandra Le Hénaff (g. e 1978), marc'houarnerez vreizhat.

### Aleksandra

* Aleksandra von Engelhardt (1754-1838), kontez rus, serc'h d'ar ministr Potemkin
* Aleksandra Feodorovna, anv rusek Alix von Hessen, gwreg an tsar Nikolaz II,
* Aleksandra Tolstaja, merc'h d'ar skrivagner Lev Tolstoy

## A bep seurt

* Alexandra Vogel, kefrisa Malko Linge, alias S.A.S., un dudenn levrioù spierezh gallek.
* Alexandrie Alexandra eo anv unan eus kanaouennoù brudetañ Claude François.

## Lec'hioù

* Alexandra (Zeland-Nevez), kêr e Zeland-Nevez.
* Alexandra (Victoria), kêr en Aostralia
* Alexandra (Gauteng), township e-tal Johannesburg, e Suafrika

## Pennadoù kar

* Sandra, berranv
* Alexandria, anv-lec'h
# Alexander Wurz

Alexander Wurz (bet ganet d'ar 15 a viz C'hwevrer 1974 e Waidhofen an der Thaya) a zo ur blenier redadegoù kirri aostrian a red en Andur gant Toyota. Div wezh eo aet maout 24 eurvezh ar Mañs gantañ. Redet en deus ivez e Formulenn 1 etre 1997 ha 2000 gant Benetton, e 2005 o erlec'hiañ Juan Pablo Montoya (McLaren) a oa gloazet, hag e 2007 gant Williams. Kenderc'hel a ra da labourat evit Williams o reiñ alioù d'e vlenierien. Labourat a ra ivez gant ar FIA, o vezañ met komiser e-pad ur Priz Bras, pe e komisionoù a labour war ar savete, pe evel kuzulier ar GPDA.
# Alexander Zeisal Bielski

Alexander Zeisal 'Zus' Bielski (19 a viz Here 1912 e Stankiewicze - 18 a viz Eost 1995 e Brooklyn) a oa e penn partizaned Bielski a stourme e Belarus e-pad an Eil Brezel-bed. Gant e strollad partizaned e voe saveteet 1 236 yuzev.

## E vuhez

Ganet e voe Alexander Zeisal Bielski e 1912 e Stankiewicze, e-kichen Navahroudak (e Polonia d'an ampoent, ha bremañ e Belarus). Asambles gant e dri vreur e savas ur strollad partizaned anvet partizaned Bielski. Kuzhat a raent e koadeier Belarus, hag a-drugarez dezho e voe saveteet 1 236 Yuzev. E wreg hag e verc'h a voe lazhet gant an nazied. Goude ar brezel ez eas da Israel hag e 1956 ez eas da New York ma reas war-dro un embregerezh taksi ha treuzdougen gant e vreur Tuvia Bielski. Mervel a reas d'an oad a 83 bloaz gant un taol-kalon.

## Er sinema

Liev Schreiber eo a c'hoari perzh Alexander Zeisal Bielski er film Defiance (2008).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Alexander Z. Bielski, 83, a Guerrilla Fighter Who Harried Nazis and Saved Jews, Is Dead : http://www.nytimes.com/1995/08/23/obituaries/alexander-z-bielski-83-guerrilla-fighter-who-harried-nazis-saved-jews-dead.html?scp=1&sq=Bielski&st=cse, New York Times, 23 a viz Eost 1995
# Alexandra Danmark

Alexandra Danmark (1844–1925) a oa ur briñsez danat, deuet da vout Rouanez Breizh-veur hag Iwerzhon goude dimeziñ da Edouarzh VII.
Merc'h e oa da Christian IX roue Danmark (lesanvet « tad-kaer Europa ») ha d'e bried alaman, Louise von Hessen-Kassel (1817-1898).

## He bugale

| Anv | Ganet | Marvet | Notennoù |
| Prince Albert Victor, Dug Clarence hag Avondale | 8 Genver 1864 | 14 Genver 1892 | prometet e 1891 d'ar briñsez alaman Marie von Teck |
| George V | 3 June 1865 | 20 Genver 1936 | dimezet e 1893, da Marie von Teck; bugale dezho |
| Louise ar Rouantelezh-Unanet | 20 C'hwevrer 1867 | 4 Genver 1931 | dimezet e 1889, da Alexander Duff, 1añ Dug Fife; bugale dezho |
| Victoria Alexandra, priñsez ar Rouantelezh-Unanet | 6 Gouhere 1868 | 3 Kerzu 1935 | |
| Maud, Rouanez Norge | 26 Du 1869 | 20 Du 1938 | dimezet e 1896 da Haakon VII, roue Norge; ha bugale dezho. |
| Priñs Alexander John Kembre | 6 Ebrel 1871 | 7 Ebrel 1871 | ne vevas nemet un devezh. |
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Alexandra Le Hénaff

Alexandra Le Hénaff, bet ganet d'an 12 a viz Gouere 1978 e Kemper, a zo ur varc'houarnerez vreizhat.

## Levrlennadur

* Les grands cyclistes bretons, Georges Cadiou, Editions Alain Sutton, 2005
# Alexandra Maria Lara

Alexandra Maria Lara, pe Alexandra Plătăreanu hervez hec'h anv-dimezell, ganet d'an 12 a viz Du 1978 e Bukarest, a zo un aktourez alaman, genidik eus Roumania.

### He buhez

E Bukarest e voe ganet, ha hi bugel nemeti an aktor Valentin Plătăreanu hag e wreg Doina. E 1983 e tivizas he familh dilojañ da Alamagn ar C'hornôg evit tec'hout rak diktatouriezh Nicolae Ceauşescu. Daoust m'o devoa soñjet mont betek Kanada e oant aet d'en em staliañ da Freiburg im Breisgau, e Baden-Württemberg.
Ken abred ha pa oa 16 vloaz e c'hoarias e filmoù skinwel. He ferzh brudetañ a voe er film Der Untergang (2004) ma c'hoarias perzh Traudl Junge, hag a oa sekretourez Adolf Hitler. Plijout a reas ar pezh he doa graet er film-se da Francis Ford Coppola, neuze e skrivas ur lizher dezhi da ginnig dezhi c'hoari ur perzh bras en e film Youth Without Youth (2007). E 2007 e c'hoarias er film The Dust of Time gant Theo Angelopoulos, asambles gant aktorien all evel Harvey Keitel ha Bruno Ganz hag er memes bloavezh e c'hoarias perzh Annick Honoré (karedig Ian Curtis) er film Control.

## He filmoù (un dibab nemetken)

* 1997 : Sperling und der falsche Freund
* 1999 : Südsee, eigene Insel
* 2000 : Vertrauen ist alles
* 2000 : Fisimatenten
* 2001 : Der Tunnel
* 2001 : Honolulu
* 2001 : Leo und Claire
* 2002 : Liebe und Verrat
* 2002 : Was nicht passt, wird passend gemacht
* 2002 : 99 Euro Films
* 2002 : Napoleon
* 2002 : Doctor Zhivago
* 2002 : Schleudertrauma
* 2002 : Nackt
* 2003 : Trenck
* 2004 : Der Wunschbaum
* 2004 : Leise Krieger
* 2004 : Der Untergang
* 2004 : Cowgirl
* 2005 : Offset
* 2005 : Der Fischer und seine Frau
* 2005 : Vom Suchen und Finden der Liebe
* 2006 : Wo ist Fred?
* 2007 : Control
* 2007 : I Really Hate My Job
* 2007 : The Dust of Time
* 2007 : Youth Without Youth
* 2007 : City of Your Final Destination
* 2009 : The Reader
* 2009 : L'affaire Farewell
* 2009 : City of Life
* 2010 : Quartier lointain
* 2011 : Je n'ai rien oublié
* 2011 : Rubbeldiekatz
* 2013 : Imagine
* 2013 : Rush

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel
* Alexandra Maria Lara war IMDB
* Interview
# Alexander von Preußen

Ar Priñs Friedrich Wilhelm Ludwig Alexander von Preußen (* 21 a viz Mezheven 1820 en Berlin; † 4 a viz Genver 1896 en Berlin) a oa ur jeneral prusian.
Mab e oa d'ar jeneral Friedrich von Preußen (1794-1863) ha d'e bried Wilhelmine Luise von Anhalt-Bernburg (1799-1882), ha breur henañ Georg von Preußen e oa.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Anton Bettelheim, Georg Wolff, 1897 S. 418
# Alexandra Amalie Bavaria

Alexandra Amalie Bavaria, pe Alexandra Amalie von Bayern en alamaneg, ganet e 1826 e kastell Johannisburg en Aschaffenburg, ha marvet e 1875 e kastell Nymphenburg en München, a oa ur briñsez eus an Tiegezh Wittelsbach ha skrivagnerez alamanek.

## He buhez

Merc'h yaouankañ hag eizhvet bugel Ludwig Iañ Bavaria ha Therese von Sachsen-Hildburghausen e oa. C'hoar e oa da Masimilian II ha ne zimezas ket. Perzh a gemeras e kumuniezh Santez-Anna e München, ur gumuniezh merc'hed deol eus an noblañs.
Luciano Buonaparte, breur Napoleone Buonaparte, a c'houlennas he dorn digant he zad, er bloavezhioù 1850, met nac'h a reas ar roue peogwir e oa dizimezet ar Gall.

## Poltred

Ar roue Ludwig Iañ Bavaria a roas urzh da Joseph Karl Stieler, livour al lez, d'he foltrediñ, ha war ziskouez emañ an oberenn e Poltredaoueg ar gened, e kastell Nymphenburg, ma'z eus dastumet 36 poltred eus itronezed a renk uhel eus kêr München, brudet-bras o c’hened.

## Levrlennadur

* Franz Brümmer: Lexikon der deutschen Dichter und Prosaisten vom Beginn des 19. Jahrhunderts bis zur Gegenwart. Band 1. Brockhaus, Leipzig 1913, S. 47.
* Christian Dickinger: Die schwarzen Schafe der Wittelsbacher: Zwischen Thron und Wahnsinn. Piper Verlag, München 2005, ISBN 3-492-24345-2
# Arue

Arue zo anv meur a lec'h :
* Arue anv gallek Arua, ur gumun en departamant Landes
* Arue, skrivadur gallek ‘Ārue, kumun e Polinezia C'hall
* Arüe, karter eus kumun Arüe-Ithorrotze-Olhaibi, e Zuberoa, en Euskal Herria
# Arunachal Pradesh

Arunachal Pradesh (अरुणाचल प्रदेश en hindieg, distaget [ʌruˈɳɑːʧʌl prʌˈdeːɕ]) zo unan eus stadoù India, e biz ar vro, e-harz ar menezioù Himalaya. Itanagar eo kêr-benn ar stad. En-dro da Arunachal Pradesh emañ stad Asam er c’hreisteiz ha Nagaland er gevred. Er c’hornôg emañ Bhoutan, en hanternoz Tibet (Sina) hag er reter emañ Myanmar (Birmania).
Embann a ra Republik Pobl Sina e tlefe Arunachal Pradesh bezañ en he dalc’h, dre ma vefe un tamm eus Tibet.
Un tamm eus stad Asam e oa Arunachal Pradesh betek ar bloavezh 1987. Talvezout a ra an anv Arunachal Pradesh kement ha "bro ar sav-heol".
Meur a zek yezh disheñvel a vez komzet en Arunachal Pradesh, an darn vrasañ anezho o vezañ eus familh ar yezhoù tibetek-burmek. E-touez annezidi ar stad e kaver meur a gumuniezh sevenadurel : an darn vrasañ eus an dud zo Tibetiz a-fet sevenadur hag ul lodenn anezho zo repuidi eus Tibet ; kalz a dud genidik eus lec’hioù all en India hag eus Bangladesh a gaver ivez.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Arundinicola leucocephala

Arundinicola leucocephala :
| Ur par Arundinicola leucocephala, luc'hskeudennet e Piraju (stad São Paulo, Brazil). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Tyrannidae |
| Genad : | Arundinicola |
| Anv skiantel ||
| Arundinicola Orbigny, 1840 ||
| Anv skiantel ||
| Arundinicola leucocephala (Linnaeus, 1764) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Arundinicola leucocephala a zo ur spesad golvaneged bihan eus ar c'herentiad Tyrannidae.
Anvet e voe Pipra leucocephala (kentanv) da gentañ-penn (e 1764) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778). Ar spesad nemetañ er genad Arundinicola an hini eo.

## Boued

Bevañ a ra diwar amprevaned.

## Annez

Kavout a reer ar spesad e Suamerika a-bezh, ma plij kalz al lec'hioù gleb (ar mangrovennoù da skouer) dezhañ.

## Liammoù diavaez

* (en) Arundinicola leucocephala el lec'hienn BirdLife International.
* (en) Arundinicola leucocephala e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.
* ↑ AnimalBase.
* ↑ (en) Arundinicola leucocephala el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.
* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Arundinicola leucocephala.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Artziniega

Artziniega (Arceniega e spagnoleg ha diofisiel) zo ur gumun e gwalarn proviñs Araba‎, en Euskal Herria.
# Artús

Artús zo un anv-badez okitanek.

## Yezhoù all

* Artus e galleg.

## Tud

* Artús Varena, ganet d'ar 15 a viz Kerzu 2022, nac'het e anv gant ar bennadurezh c'hall.

## Oberenn

* Le rey Artus, oberenn okitanek eus an XVIII$^{vet}$ kantved

## Pennadoù kar

* Afer Artús
* Afer Fañch

## Notennoù

* ↑ (fr) La Dépêche du Midi, 9/1/2023.
* ↑ (fr) Revue des langues romanes
# Arusha

Arusha zo ur gêr vras e hanternoz Tanzania. Kêr-benn rannvro Arusha eo. E 2012 e oa 416 442 a dud o chom enni.
Er vro en-dro da Arusha e vez gounezet kafe, koton, sisal.
E kêr Arusha emañ sez kreiz Kumuniezh Afrika ar Reter. Enni emañ ivez al Lez-varn Etrebroadel evit Rwanda krouet e miz Du 1994 gant Aozadur ar Broadoù Unanet evit barn an torfedoù graet e Rwanda er bloavezh-se.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Arusha gant ar c'hêrioù-mañ :
* Kansas City (Stadoù Unanet)
* Durham (Stadoù Unanet)
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Aruba

Aruba a zo un enezenn, 32 kardlev hed dezhi, er Mor Karib, 27 kardlev er-maez da aodoù Venezuela, dezhi ur gorread a 386 devezh-arat (193 km²). Oranjestad eo ar gêr-benn. Kontrol da veur a vro eus ar rannved-hont, n'eo ket gleborek an hin: sec'h-kras eo ar vro, ha mard eo fall evit al labour-douar e plij d'an douristed kenañ. Ur stad emren eo e framm Rouantelezh an Izelvroioù.

## Istor

Poblet e oa Aruba gant an Amerindianed Caiquetios, ur meuriad arawak deuet eus Amerika ar Su (Venezuela a-vremañ) en XI$^{vet}$ kantved. Dizoloet e oa bet gant ar Spagnoled e 1499, ha da Spagn e oa en-ofisiel pa oa bet aloubet gant moraerien eus an Izelvroioù e 1636.
Disrannet eo bet diouzh an Antilhez Nederlandat e 1986. Deuet eo da vout ur vro emren e framm rouantelezh an izelvroioù. Da vezañ dizalc'h e oa a-benn 1996, met paouezet e oa an argerzh a-benn 1990, war c'houlenn gouarnamant Aruba. Hiziv an deiz eo unan eus ar peder stad a ya d'ober Rouantelezh an Izelvroioù.
Antigua ha Barbuda • Bahamas • Barbados • Belize • Costa Rica • Dominica • Republik Dominikan • Grenada • Guatemala • Haiti • Honduras • Jamaika • Kanada • Kuba • Mec'hiko • Nicaragua • Panamá • Saint Kitts ha Nevis • Santez Lusia • Sant-Visant hag ar Grenadinez • El Salvador • Stadoù-Unanet Amerika • Trinidad ha Tobago
Tiriadoù dalc'het Danmark : Greunland  Frañs : Clipperton • Gwadeloup • Martinik • Saint-Barthélemy • Saint-Martin • Sant-Pêr-ha-Mikelon  Izelvroioù : Aruba • Bonaire • Curaçao • Saba • Sint Eustatius • Sint Maarten Rouantelezh-Unanet : Anguilla • Bermuda • Inizi Gwerc'h Breizh-Veur • Inizi Cayman • Montserrat • Turks ha Caicos
Arc'hantina • Bolivia • Brazil • Chile • Kolombia • Ecuador • Guyana • Panamá • Paraguay • Perou • Surinam • Trinidad ha Tobago • Uruguay • Venezuela
# Arun

Arun zo un enezenn e Breizh, e kumun Rosloc'hen, en aber ar stêr Aon.
# Arundhati Roy

Arundhati Roy, ganet d’ar 24 a viz Du 1961 e Shillong en India, zo skrivagnerez ha stourmerez. Aet eo Priz Booker 1997 ganti evit he levr Doue an Traouigoù ("The God of Small Things"), ur romant dam-awenet gant he buhez ha dreist-holl he bugaleaj e Kerala, ur stad eus India, e mervent ar vro, en arvor. Stourm a ra evit difenn gwirioù mab-den, an ekologiezh hag an arallvedelouriezh.
# Arvaniteg

Ur yezh indez-europek eus skourr ar yezhoù albanek eo an Arvaniteg (arvaniteg: Αρbε̰ρίσ̈τε pe Arbëríshte distaget, gresianeg: Αρβανίτικα) hag a vez komzet e 300 keriadenn bennak e Gres. Skrivet e vez gant al lizherenneg arvanitek dreist-holl, met implijet e vez ar reizhskrivadur albanek ivez. En arvar da vont da get emañ hiziv an deiz rak komzet e vez nebeutoc'h-nebeutañ gant ar re yaouank.

## Gwelet ivez

* Lizherenneg arvanitek

## Liammoù diavaez

* Ethnologue
* Arvanite League of Greece (arvaniteg ha gresianeg)
# Authie

Authie zo un anv-lec'h gallek.
* Authie (Calvados), kumun en departamant Calvados
* Authie (Somme), kumun en departamant Somme
Anv ar stêr-se a gaver en anv meur a gumun e hanternoz Bro-C'hall :
* Dompierre-sur-Authie, en departamant Somme
* Frohen-sur-Authie, en departamant Somme
* Raye-sur-Authie, en departamant Somme
* Saint-Léger-lès-Authie, en departamant Somme
* Vauchelles-lès-Authie, en departamant Somme
* Villers-sur-Authie, en departamant Somme
* Vitz-sur-Authie, en departamant Somme
# Austremonius

Stremonius pe Austremonius pe Stramonius pe Austromoine, a oa abostol Aovergn ha kentañ eskob Clermont.
En amzer an daou genimpalaer Decius ha Gratus (250-251), hervez Gregor Teurgn hag a lavar Stremonius anezhañ, e voe kaset seizh eskob eus Roma gant ar pab Fabian da avielañ Galia. Sed o anvioù: Gatianus da gêr Teurgn, Trophimus da Arle, Paulus da Narbona, Saturninus da d-Toloza, Denez da Bariz, Martial da Lemojez, hag Austremonius da Clermont.
E Clermont en dije troet ar senedour Cassius hag ar beleg pagan Victorinus ouzh ar feiz kristen, kaset Sant Sirenatus (Cerneuf) da Thiers, Sant Marius da Salers, ar Sent Nectarius hag Antoninus da lec'hioù all eus Aovergn, ha dibennet e vije bet er bloaz 92.

## Liammoù diavaez

a vo kavet e Wikimedia Commons.
* Catholic Encyclopedia
* BQR sources hagiographiques Hagiographic sources for Auvergne (in French)

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (Historia Francorum, i.30)