# Confederate States Army

Lu Stadoù Kengevreet Amerika (saozneg : Confederate States Army, CSA) anvet ivez Lu ar Su pe Lu Kengevreet a oa bet nerzhioù lu Stadoù Kengevreet Amerika savet d'an 28 a viz C'hwevrer 1861 evit difenn Stadoù Kengevreet Amerika e-kerzh Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika (1861–1865), o stourm a-enep nerzhioù lu an Unvaniezh evit dizalc'hiezh Stadoù ar su ha difenn ar sklavelezh. D'an 28 a viz C'hwevrer 1861, Kendalc'h Kengevreet da c'hortoz en doa lakaet da sevel ul lu a youl-vat da c'hortoz ha roet o devoa ar galloud milourel hag ar gwir da vodañ an nerzhioù stad hag an emouestlidi da prezidant ar C'hengevread nevez choazet, Jefferson Davis (1808-1889). Davis a oa bet diplomet eus an United States Military Academy, en Hudson River e West Point, New York. Bet e oa bet koronal ur rejimant youlidi e-kerzh ar Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet (1846-1848). Bez e oa bet ivez ur Senedour stadunanat eus Mississippi ha servijet en doa evel Sekretour ar brezel dindan ar 14vet prezidant Franklin Pierce. D'ar 1añ a viz Meurzh 1861, en anv d'ar gouarnamant kengevreet, Davis a oa bet o kemer ar galloud war tachenn-vrezel Porzh Charleston e South Carolina, lec'h ma oa bezenn Stad Su Carolina o lakaat seziz war Fort Sumter e porzh Charleston. E-tal dezho e oa nebeut soudarded eus an U.S. Army renet gant ar major Robert Anderson (1805-1871). E miz Meurzh 1861, ar C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz a oa bet o kaout ur vodadenn e kêr-benn da c'hortoz ar C'hengevread e Montgomery, Alabama. Divizet e voe brasaat an nerzhioù milourel da c'hortoz ha sevel ul lu padus ha reoliek anvet Lu Stadoù Kengevreet Amerika.

## Istor lu Stadoù Kengevreet Amerika

D'an 28 a viz C'hwevrer 1861, ar C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz a votas evit sevel ul lu emzifenn, savet gant tud a youl vat, ha dindan urzhioù Prezidant Stadoù Kengevreet Amerika, an ez-koronal Jefferson Davis.
Etre ar 6 hag an 9 a viz Meurzh 1861, ar C'hendalc'h Kengevreet da c'hortoz a savas lezennoù milourel spisoc'h gant ar pal kaout ul lu dibad. Ne c'haller ket gouzout pet a dud o deus servijet e Lu Stadoù Kengevreet Amerika, abalamour ma oa diglok pe distrujet rolloù Stadoù Kengevreet Amerika. Dre-vras e vez lavaret e vije bet etre 750 000 hag 1 000 000 soudard. Er sifroù-se, ne vez ket kontet ar sklaved enrollet evit al labourioù e-maez ar stourm nag ar sklaved pe sklaved dieubet a emezelas el lu. Ne vez ket kontet kennebeut an niver a soudarded a servijas en Nerzhioù morlu Kengevreet.

## Renkoù hag ardamezioù

Renkadur an ofiserien e lu Stadoù Kengevreet Amerika :
| Jeneral | Koronal | Letanant Koronal | Major | Kabiten | Kentañ Letanant | Eil Letanant |
* General (kengevreet)
* Koronal (Skouer an Troadegiezh)
* Letanant Koronal (Skouer al lec'h penn d'al lu)
* Major (Skouer Korf ar medisinerezh)
* Kabiten (Skouer ar bagad Marine)
* Kentañ Letanant (Skouer ar c'hanolierezh)
* Eil Letanant (Skouer ar marc'hegiezh)
Enlisted rank structure :
| Serjant Major | Quartermaster Sergeant | Serjant urzhier | Kentañ serjant |
| Serjant | Kaporal | Soner | Soudard |
| | | ardamez ebet | ardamez ebet |
Lu Stadoù Kengevreet Amerika en doa un doare da choaz an ofiserien disheñvel eus al luioù all an holl ofiserien dindan ar renk a Jeneral brigadenn a oa choazet dre ur vot gant ar soudarded dindan o urzhioù.

## Soudarded zu

Soudarded du a oa bet e Lu Stadoù Kengevreet Amerika. Chomet e oa dianav ar fed-se betek n'eus ket pell 'zo, met studiadennoù a grog da vezañ savet evit kompren gwelloc'h piv, perak ha pet a dud du a oa bet o stourm evit ar Su.

## Lu Stadoù Kengevreet Amerika hiziv

Lu Stadoù Kengevreet Amerika a vez implijet kalz er Stadoù-Unanet evit an adsevel istorel. E su ar Stadoù-Unanet ez eus ul liamm karantezus don etre annezidi zo eus an tiriad ha simboloù Stadoù Kengevreet Amerika, anezho re Lu Stadoù Kengevreet Amerika.

## Er sevenadur

Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika a zo ur vammenn builh er sevenadur, er Stadoù-Unanet pe dre ar bed.

### Filmoù

* The Battle of Bull Run, Francis Ford, 18 a viz Meurzh 1913
* Gods and Generals, Ronald F. Maxwell, embanner Warner Bros. Pictures, 2003

### Bandennoù-treset

* Les Tuniques bleues : Bull Run (albom 27), gant Lambil ha Cauvin, embannadurioù Dupuis, abaoe 1968

### Sonerezh

* Dixie (anvet ivez Dixie's Land) a zo ur ganaouenn pobl a orin amerikan.
* When Johnny Come Marching Home, kanaouenn pobl amerikan savet e-pad ar brezel.
* The Night They Drove Old Dixie Down, kanaouenn gant ar strollad The Band
* ↑ D'an 8 a viz C'hwevrer 1861, dileuridi ar 7 Stad kentañ, an Deep South, stadoù o tifenn ar sklavelezh hag a oa bet dija o embann o zizalc'hiezh diouzh unvanidigezh ar Stadoù-Unanet o devoa bet un emvode Montgomery, kêr-benn Alabama. Ar re-se o devoa sinet Bonreizh da c'hortoz Stadoù Kengevreet Amerika.