OpenLLM-France/wikimedia huggingface dataset:
# Upamanyu Chatterjee

Upamanyu Chatterjee (bet ganet e Patna, er Bihar, 1959) a zo ur skrivagner hag ur c’hargad indian. Brudet eo evit e romant English, August : An Indian story, ur romant diazezet war bed kargidi an Indian Administrative Service (Servij melestradur India).
E studioù en deus graet e St. Xavier's School hag e St. Stephen's College, e Delhi. Kroget eo da labourat en Indian Administrative Service e 1983. Goude ar berzh a reas e levr kentañ e tremenas ar bloavezh-skol (1990-91) evel skrivagner degemeret e skol-veur Kent. E 1998, eo bet anvet rener ar yezhoù e ministrerezh indian an diorren hag ar c’hoskor.
Ouzhpenn e romantoù en deus skrivet Chatterjee un nebeud danevelloù, "The Assassination of Indira Gandhi" ha "Watching Them" en o zouez. E romant brudetañ ha gwerzhet ar muiañ eo English, August : An Indian story . Embannet eo bet e 1988 (hag adembannet meur a wech dibaoe) ha lakaet da film, tapet gantañ priz Gilberto-Solares e Festival des 3 continents e Naoned e 1994. Er romant e kont buhez Agastya Sen, un indian desket a rank mont betek Madna, ur gêr kollet e India, a-benn seveniñ ur staj. Eno e kas al lod vrasañ eus e amzer o ruzañ botoù, o soñjal er merc’hed hag o vutuniñ kanab. Meuleudi a oa bet kanet gant ar vurutellerien pa oo deuet al levr er-maez.
E eil romant, The Last Burden e ditl, a oa deuet er-maez e 1993. Ennañ e kont buhez ur familh indian e dibenn an XX$^{vet}$ kantved.
E dibenn ar bloavezh 2000 e oa deuet er-maez The Mammaries of the Welfare State, un heuliad da English, August. E romant diwezhañ, anvet Weight Loss, a oa deuet er-maez e 2006. Gant ar vurutellerien eo bet keñveriet Chatterjee gant W.B. Yeats, Franz Kafka, Milan Kundera, Saul Bellow hag Albert Camus zoken, abalamour d'ar sell a daol ouzh ar gevredigezh.

## Levrlennadur

| Titl | Embanner | ISBN | Deiziad embann | Notennoù |
| English, August : An Indian story | Faber & Faber, Rupa & Co, NYRB Classics | Stumm orin: ISBN 0-571-15101-9 Levr chakod: ISBN 0-14-027811-7 Adembannet: ISBN 1-59017-179-9 | Embannadur kentañ e miz Even 1988. Adembannet gant NYRB Classics e 2006 | Gwelet evel unan eus ar romantoù indian a-vremañ pouezusañ |
| The Last Burden | Faber & Faber | Levr chakod: ISBN 0-571-17155-9 | 17 a viz Du, 1994 | |
| The Mammaries of the Welfare State | Viking | ISBN 0-670-87934-7 | 2000 | Heuliad da English August |
| Weight Loss | Penguin Books India | Levr chakod: ISBN 0-670-05862-9 | 28 a viz C'hwevrer, 2006 | |
# Maigh Nuad

Maigh Nuad (Maynooth e saozneg) zo ur gêr eus kontelezh Cill Dara en Iwerzhon. Tost d'an harzoù gant Kontelezh An Mhí emañ Maigh Nuad, 25 km diouzh kreiz Dulenn. Gant se ez eo deuet da vezañ ul lodenn eus an tolpad-kêrioù zo Dulenn en e greiz. E 2006 e oa annezet gant 10 715 a dud, kalz a dud yaouank en o zouez.
Dont a ra anv ar gêr eus hini Nuad, tad-kozh an haroz hollvrudet e mojennoù Iwerzhon, Fionn Mac Cumhaill.
E Maigh Nuad e kaver div skol-veur : Skolaj Sant Padrig, ur skol-veur gatolik krouet gant ar roue saoz Jord III e 1795 hag ur skourr eus Skol-veur Vroadel Iwerzhon, savet e 1995.

## Kêrioù gevellet

Canet de Rosselló (Katalonia an Norzh) abaoe 2011
# Pádraic Ó Conaire

Pádraic Ó Conaire (28 a viz C'hwevrer 1882 - 6 a viz Here 1928) a oa ur skrivagner iwerzhonek a skrivas danevelloù a gont buhez Iwerzhoniz divroet da Vro-Saoz e deroù an XX$^{vet}$ kantved. Skrivañ a reas pennadoù kazetennerezh ivez, ar pezh a oa rouez en amzer-se en iwerzhoneg.
Brudet eo dreist-holl evit e romant Deoraíocht (divroañ), a seller outañ alies evel ar romant kentañ e lennegezh iwerzhonek hon amzer. Met skrivañ a reas levrioù all ivez hag e-leizh a bennadoù hag a zanevelloù. Lod eus an danevelloù-se zo bet bodet el levr Scothscéalta, zo bet e-pad pell e programm ar skolioù en Iwerzhon.
Kuitaat a reas e wreg hag e vugale ha tremen a reas ar peurrest eus e vuhez o vale a-hed hag a-dreuz Iwerzhon. O labourat dindan ar stad e oa e Breizh-Veur ha pa’z eas da Iwerzhon en-dro e klaskas bevañ diwar e skridoù. Daoust ma ne c’houneze ket kalz a arc’hant, e plije kalz e skridoù d’an dud. Mervel a reas e miz Here 1928, en dienez, pa ne oa ket 50 vloaz c’hoazh. Douaret e voe e Gaillimh. Un delwenn a voe savet e koun dezhañ war ar blasenn vras zo e kreiz kêr.
A-wechoù e reer anezhañ "Sean-Phádraic Ó Conaire" (Pádraic kozh Ó Conaire pe Pádraic Ó Conaire kozh) evit ma ne vefe ket kemmesket gant Pádhraic Óg Ó Conaire (Pádhraic yaouank Ó Conaire), ur skrivagner all a oa bloaz yaouankoc’h egetañ.

## Oberennoù

* An Scoláire Bocht, agus scéalta eile, 1904/1913
* Nora Mharcais Bhig, 1906
* Deoraíocht, 1910
* Scothscéalta
* An Chéad Chloch, 1914
* Seacht mBua an Éirí Amach, 1918
* An Crann Géagach, 1919
* Tír na n Íontais, 1919
* Béal an Uaignis, 1921
* Siol Éabha, 1921
* An Chinniúint, 1924
* Eachtraí Móra ón ár Stair, 1924
* Trí truaighe na scealaíochta, 1924
* Mór thimpeall na hÉireann, ar muir, 1925
* Fearfeasa Mac Feasa, 1930
* Brian Óg
* Beagnach fíor
* Cubhair na dtonn
* Scéalta an tsáirsint rua
* Seoigheach an ghleanna
* M'asal beag dubh

## E brezhoneg

* Al Liamm, niv. 213, Pred dindan ur spernenn, danevell troet gant Loeiz Andouard
# Bremaik

Bremaik a oa ur gazetennig vrezhonek enlinenn digoust.
Krouet e oa bet er bloavezh 2004 gant aozerien ar gelaouenn viziek Bremañ. Keleier a veze ingal dre ma vezont nevesaet bep Lun da greisteiz. Bep bloaz e raent un ehan etre kreiz miz Gouere ha kreiz miz Eost.
Testennoù berr a veze kinniget, gant ur brezhoneg eeun a-walc'h evit ma c'hellfe an holl lenn anezho. An temoù pennañ a oa an dudiamantoù hag ar vuhez pemdeziek, war danvezioù a vremañ. O fal a oa : " kelaouiñ en un doare berr-tre e brezhoneg, kinnig testennoùigoù d'an holl dre ar bed a-bezh, ingal, e brezhoneg."
Skrivet e veze ar pennadoùigoù gant ur skipailhad tud a-youl vat. Implijet e vez ar skridoù-se gant tud o teskiñ ar yezh. Tizhet e oa bet an niverenn 250 e fin miz Eost 2009.
Gallout a raed kaout keloù eus titloù ar pennadoù nevez embannet o reiñ e bostel da bremaik@free.fr, pe c'hoazh o pellgargañ an testennoù er stumm Word.
Chomet eo a-sav embann ar gelaouennig er bloavezh 2011 dre ziouer a genskriverien, gant an niverenn 323.

## Ar rubrikennoù

Seizh rubrikenn a oa :
* Endro (gant Malo Morvan)
* Darvoud ar sizhun (Milio Latimier ha Joan Bizien, hag a bep seurt tud, diouzh an darvoud)
* Sinema (gant Gwenvred Latimier ha Meriadeg Vallerie)
* Sonerezh ha levrioù (a bep seurt tud)
* Arzoù (a bep seurt tud)
* Sportoù (a bep seurt tud)
* Buhez pemdez (a bep seurt tud)

## Gwelet ivez

* Skol an Emsav
* Bremañ
* ♯brezhoneg

## Liamm diavaez

* Lec'hienn Bremaik
# Bremañ

Bremañ zo ur gazetenn daouviziek e brezhoneg penn-da-benn, krouet gant bodad brezhonegerien yaouank Skol an Emsav e Roazhon e 1980, da vare stourm tud Plougoñ ouzh mennad ar Stad C'hall hag EDF da sevel ur greizenn nukleel e Breizh. Er gazetenn e vez kaoz eus sevenadur hag eus Breizh, met ivez eus keleier lec'hel hag etrebroadel.
Embannet e vez bepred ar gelaouenn gant ar gevredigezh Skol an Emsav, bep eil miz.

## Ar skipailh

E-touez ar saverien e oa Jil Killivere, Olier ar Mogn, Mikael Baudu, Mikael Duval, Mark Kerrain. Tamm ha tamm e teuas tud all : Dominig Jolivet, Iwan Kadored, Mich Beyer, Paol ar Meur.
Goude un nebeud bloavezhioù e voe kemeret renerezh Bremañ, ha hini Skol an Emsav ivez, gant Lena Louarn. N'he deus ket bet skrivet meur a bennad goude-se, met gwelet e veze he foltred aliezik er pajennoù.
Adalek 2010 e oa bet Olier ar Mogn rener ar gelaouenn betek ma yafe Samuel Julien da sammañ ar garg-se war e lerc'h.
Kuitaat a reas Lena Louarn renerezh Skol an Emsav e miz Gouere 2010, goude bezañ bet dilennet e Kuzul-rannvro Breizh e miz Meurzh 2010.
Gwenvael Jequel a oa bet o ren ar gevredigezh, etre 2010 ha 2020. Abaoe 2021 eo Gwenael Dage rener Skol an Emsav.

## Skipailh ar skridaozañ

Pa veze roet arc'hant gant ar Stad (gant an "implijoù yaouank") e voe gallet paeañ kazetennerien d'ober al labour e-lec'h an emsaverien. Kenderc'hel a ra ar gelaouenn da vezañ maget gant kenskriverien a-youl vat. Abaoe an deroù e vez sammet ul lodenn vras eus labour aozañ ar gelaouenn gant izili a-youl vat eus Skol an Emsav, evel Olier ar Mogn.
* Fulup Lannuzel, pennskridaozer ha kazetenner
* Anton Burel, kazetenner
* Gwenole Gernigon, kazetenner
* Tangi Legavre, kazetenner
* Paol ar Meur, kazetenner
* Olier ar Mogn, rener embann Bremañ
* Lena Louarn, renerez Skol an Emsav, etre 1989 ha 2010
* Samuel Julien, rener embann Bremañ
* Gwenvael Jéquel, rener Skol an Emsav, etre 2010 ha 2020
* Solenn Georgeault, kazetennerez, etre 1999 ha 2002
* Milio Latimier, kazetenner, etre 2002 ha 2021
* Joan Bizien, kazetennerez, etre 2010 ha 2012
* Gwenael Dage, rener Skol an Emsav hag an embann abaoe 2021
* Alexandra Perrois-Jaloux, karget eus embann ar c'helaouennoù, etre 2021 ha 2022.

## Gwelet ivez

* An Amzer
* Bremaik

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ofisiel
# Yezhoù algonkek ar c'hompezennoù

Un is-skourr eus ar yezhoù aljek eo yezhoù algonkek ar c'hompezennoù, ennañ peder yezh komzet e Amerika an Norzh, e Kanada hag er Stadoù-Unanet :
Isrannet e vez ar yezhoù er skourr-mañ evel-hen:
* Yezhoù arapahoek
* Pikanieg (Blackfoot)
* Cheyeneg
# Cheyeneg

Ur yezh aljek eus isskourr yezhoù algonkek ar c'hompezennoù eo ar cheyeneg (Tsêhesenêstsestôtse), komzet gant tro-dro da 1.721 dud diwar 5.000 den en holl, e Mirva Cheyened an Norzh e gevred Montana, ha gant an Arapahoed e kornôg Oklahoma er Stadoù-Unanet (1990).
E Montana e vez implijet gant an holl dud deuet d'o oad, met saozneg a gomz kentoc'h ar re yaouankañ, daoust d'ar cheyeneg bezañ kelennet dezhe e-pad an hañv eno a-benn klask reiñ lusk d'ar yezh. En Oklahoma, avat, ne vez komzet ken nemet gant ar re goshañ.

## Fonologiezh

N'eo ket liesek-tre fonologiezh ar cheyeneg. Tra ma 'z eus teir bogalenn hepken e c'heller o tistagañ a dri doare : gant ur vouezh uhel, gant ur vouezh izel pe en un doare divouezh.
Kensonennoù :
| | Diweuz | Dent | etre staon ha teod | goueled ar genoù | gourlañchenn |
| tarzh | p | t | | k | ʔ |
| c'hwezh | v | s | š | x | h |
| fri | m | n | | | |
Vogalennoù :
| | Araog | Kreiz | Adreñv |
| Uhel | e | | o |
| Izel | | a | |

## Gwelet ivez

* Yezhoù aljek
* Yezhoù algonkek
# Alarc'h du

Alarc'h du :
| Un Alarc'h du Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Cygnus |
| Anv skiantel ||
| Cygnus atratus (Latham, 1790) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An Alarc'h du (liester : Elerc'h du) a zo un evn palvezek, Cygnus atratus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en Aostralia hag e Tasmania. Adalek 1864 e voe lakaet da annezañ e Zeland-Nevez ivez.
Boas eo da zaremprediñ al lennoù bras bas an dour enne.

## Istor ha lennegezh

N'eo nemet e 1697 eo bet anavezet e oa eus an alarc'h du e Bro-Aostralia.
Ha koulskoude brudet e oa an alarc'h du abaoe pell a oa. Brudet e oa e-giz arouez un dra dibosupl, ur seurt dislavar-rik. An anavezetañ testeni a zo ur werzenn gant ar barzh latin Juvenal (s.o. Rara avis) a c'hoari gant ur gougomz (litotenn) : pa skriv "un evn ral" diwar-benn an alarc'h du, ret eo komprenn "un evn na vo kavet neblec'h". An droienn c'hallek "l'oiseau rare" he deus dalc'het ar ster-se. E Flemmganoù Juvenal eo heñvel-tre an alarc'h du ouzh ar vran wenn meneget un tammig pelloc'h (VII, 202).
Cheñchet eo bet micher gant ar paourkaezh loen adal an XVIII$^{vet}$ kantved, pa oa deuet sklaer ez eus eus an elerc'h du. Implijet eo bet gant al lojisianed hag ar filozofed evit diskouez penaos un alarc'h du nemetañ a zo trawalc'h evit nullañ ul lakadenn evel "gwenn e vez an holl elerc'h", omp techet da asantiñ dezhi ken boas ma'z omp ouzh ar re wenn-se. Kroget e oa gant David Hume gervel an elerc'h diwar-benn ar c'histionoù-se : heuliet eo bet gant Sir Bertrand Russell ha da c'houde gant Karl Popper (e The Logic of Scientific Discovery).
En XXI$^{vet}$ kantved eo bet cheñchet lenn d'an alarc'h du gant ur skolveuriad parisian, Nassim Nicholas Taleb, savet gantañ un "deorienn an alarc'h du" : da wir, n'emaomp ket ken war dachenn strikt al lojik met war hini ar probabterioù hag an doareoù-ober, a-fed arc'hanta da skouer. Anvet e vo neuze "alarc'h du" un darvoud dirakwelus ha dibrobapl-kaer a zeufe a-dreuz da brogrammoù jedet brav.
A-hend-all, abaoe an XVIIIvet kantved, an alarc'h du a zo deuet da vezañ tem un toullad mat a oberennoù el lennegezh (e Die Betrogene gant Thomas Mann, da skouer), e muzik (un dudenn e Lenn an elerc'h gant Tchaikovski), e filmoù… Liammet eo an tem a-wechoù gant ar fed n'eo ket rouez gwelet pared eus ar spesad o c'hoari daou etrezo.

## Liammoù diavaez

* (en) Cygnus atratus war al lec'hienn Avibase

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Divi gKervella, Un distro war anvioù laboused Europa (1), hor YEZH, niv. 286, Mezheven 2016, p. 7.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Alarc'h Bewick

Alarc'h Bewick :
| Un Alarc'h Bewick. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Cygnus |
| Spesad : | Cygnus columbianus |
| Anv skiantel ||
| Cygnus colombianus bewickii Yarrell, 1830 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An Alarc'h Bewick (liester: Elerc'h Bewick), pe Alarc'h bihan, a zo un evn palvezek, Cygnus columbianus bewickii an anv skiantel anezhañ. Un isspesad eo d'an Alarc'h c'hwitell.

## Daveoù ha notennoù

* 1 2 Pêrig Herbert, Anvioù laboused Europa - pennad 2. Eus an Ardeidæ betek an Anatidæ, HOR YEZH, niv. 193, miz Meurzh 1993, p. 6.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Alarc'h c'hwitell

Alarc'h c'hwitell :
| Un Alarc'h c'hwitell. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Iskerentiad : | Anserinae |
| Genad : | Cygnus |
| Anv skiantel ||
| Cygnus columbianus (Ord, 1815) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An Alarc'h c'hwitell (liester : Elerc'h c'hwitell) a zo un evn palvezek. Cygnus columbianus an anv skiantel anezhañ.

## Isspesadoù

* C. c. columbianus, a vev en Alaska ha Kanada
* Alarc'h Bewick (C. c. bewickii), a vev en Eurazia

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Pêrig Herbert, Anvioù laboused Europa - pennad 2. Eus an Ardeidæ betek an Anatidæ, HOR YEZH, niv. 193, miz Meurzh 1993, p. 7.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Alarc'h kristilh

Alarc'h Kristilh :
| Un alarc'h kristilh (enez Oléron). Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Cygnus |
| Anv skiantel ||
| Cygnus cygnus (Linnaeus, 1758) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An Alarc'h kristilh (liester : Elerc'h kristilh) a zo un evn palvezek, Cygnus cygnus an anv skiantel anezhañ.

## Annez

Bevañ a ra al labous en hanternoz Eurazia.

## Liammoù diavaez

* (en) Cygnus buccinator war al lec'hienn BirdLife International.
* (en) Cygnus buccinator war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Pêrig Herbert, Anvioù laboused Europa - pennad 2. Eus an Ardeidæ betek an Anatidæ, HOR YEZH, niv. 193, miz Meurzh 1993, p. 6.
* ↑ (en) Cygnus buccinator war al lec'hienn Avibase.
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Thomas Campbell Eyton

Thomas Campbell Eyton, bet ganet d'an 10 a viz Gwengolo 1809 nepell diouzh Wellington (Shropshire, Bro-Saoz) hag aet da Anaon er memes kêz d'ar 25 a viz Here 1880, a oa un naturour saoz.

## Listenn al laboused studiet gantañ
### Genadoù

* C : Chloephaga, Chroicocephalus,
* D : Dendrexetastes, Drymornis,
* M : Malacopteron,
* P : Philentoma, Polysticta,
* S : Sarkidiornis
* T : Thalassornis.

### Spesadoù

* A
    Anas castanea ha sparsa, Asthenes modesta, Aythya affinis (morilhon bihan), americana (morilhon Amerika) hag australis (morilhon Aostralia),
* C : Chloephaga melanoptera,
* D
    Dendrocygna eytoni, Drymornis bridgesii,
* O
    Oxyura ferruginea ha maccoa (piklost Maccoa),
* P : Pycnonotus melanoleucos,
* S : Spatula hottentota,
* T
    Terpsiphone atrocaudata, Thalassornis leuconotus (houad kein gwenn), Thripadectes flammulatus.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ober a reer gant ar berradur Eyton e metoù al loenoniezh.
# Alarc'h roueel

Alarc'h roueel :
| Un Alarc'h roueel. Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Cygnus |
| Anv skiantel ||
| Cygnus olor (Gmelin, 1789) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
An Alarc'h roueel (liester : Elerc'h roueel) a zo un evn palvezek, Cygnus olor an anv skiantel anezhañ.

## Doareoù pennañ

* Elerc'h roueel.
* Ur vi Cygnus olor.

## Annez

Bevañ a ra al labous dreist-holl en Europa.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Pêrig Herbert, Anvioù laboused Europa - pennad 2. Eus an Ardeidæ betek an Anatidæ, HOR YEZH, niv. 193, miz Meurzh 1993, p. 6.
* ↑ Fichenn Birdlife
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Erythrogenys

Erythrogenys :
| Erythrogenys erythrocnemis, tresadenn gant Gould ha Richter. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Passeriformes |
| Kerentiad : | Timaliidae |
| Anv skiantel ||
| Erythrogenys Baker, 1930 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Erythrogenys a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1930 gant an evnoniour breizhveuriat Edward Charles Stuart Baker (1864-1944).

## Spesadoù hag an isspesadoù anezhe

Seizh spesad golvaneged a ya d'ober ar genad :
* Erythrogenys erythrocnemis,
* Erythrogenys erythrogenys
** E. e. erythrogenys, ferrugilatus ha haringtoni,
* Erythrogenys gravivox
** E. g. cowensae, decarlei, dedekensi, gravivox hag odica,
* Erythrogenys imberbis
** E. i. celata hag imberbis,
* Erythrogenys hypoleucos
** E. h. brevirostris, hainanus, hypoleucos, tickelli ha wrayi,
* Erythrogenys mcclellandi,
* Erythrogenys swinhoei.
Pemzek (15) isspesad en holl.

## Rummatadur

Renket e veze ar seizh spesad er genadoù Pomatorhinus kent.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Timaliidae/Erythrogenys (lennet e-barzh d'ar 25 a viz Genver 2025).
# Skilwaz Egipt

Skilwaz Egipt :
| Ur Skilwaz Egipt Kudenn ebet (LC) ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Genad : | Alopochen |
| Anv skiantel ||
| Alopochen aegyptiaca (Linnaeus, 1766) ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
Ar Skilwaz Egipt (liester : Skilwazi Egipt) a zo un evn palvezek, Alopochen aegyptiaca an anv skiantel anezhañ. Ar spesad bev nemetañ eo er genad Alopochen.
Ul labous sakr e oa en Henegipt.

## Boued

Debriñ a ra delioù, geot, ed diwar o gar, greun… ha diouzh an dro, buzhug, raned hag amprevaned.

## Annez

Bevañ a ra en Afrika issahara hag e traoñienn an Nil. Hiniennoù a oa bet degaset da Vreizh-Veur e dibenn an XVII$^{vet}$ kantved ha darn a achapas kuit. Ul loen dazgouez e teuas da vezañ ha kregiñ da baotaat adalek an XIX$^{vet}$ kantved. Ur spesad aloubus eo deuet da vezañ en Europa adalek ar bloavezhioù 1980, dreist-holl en Izelvroioù, Alamagn, Elzas ha Belgia, ha klasket e vez diouennañ anezho. Hiniennoù a c'haller gwelet e Breizh ivez.

## Liammoù diavaez

* Alopochen aegyptiaca war al lec'hienn Avibase.

## Daveoù ha notennoù

* ↑ Pêrig Herbert, Anvioù laboused Europa - pennad 2. Eus an Ardeidæ betek an Anatidæ, HOR YEZH, niv. 193, miz Meurzh 1993, p. 9.
* ↑ Aet eo da get an tri spesad all : Alopochen kervazoi, Alopochen mauritiana hag Alopochen sirabensis.
* ↑ Faune sauvage, niv.296, 2012, p.16.
* ↑ Teuliad e-barzh Faune sauvage, niv.296, 2012, Office national de la chasse et de la faune sauvage (Bro-C'hall) pdf
* ↑ Ibid.; Lec'hienn Faune Bretagne, Lec'hienn Faune Bretagne
a vo kavet e Wikimedia Commons.
# Coscoroba

Coscoroba :
| Coscoroba coscoroba, o nijal en Arc'hantina. ||
| Rummatadur filogenetek ||
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata |
| Kevrennad : | Aves |
| Urzhad : | Anseriformes |
| Kerentiad : | Anatidae |
| Anv skiantel ||
| Coscoroba Reichenbach, 1853 ||
| D'ar vevoniezh e tenn ar pennad-mañ. ||
a vo kavet e Wikimedia Commons.
Coscoroba a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1853 gant ar skiantour alaman Ludwig Reichenbach (1793-1879).

## Spesadoù

N'eus nemet ur spesad er genad-mañ : Coscoroba coscoroba.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ (en) Roadennoù IOC World Bird List diwar-benn Anatidae/Coscoroba (lennet e-barzh d'ar 25 a viz Genver 2025).
# Yoran Delacour

Yoran Delacour, Philippe Delacour hervez ar marilhoù, zo un embanner brezhon hag un emsaver, ganet d’ar 25 a viz Gwengolo 1951 e Saint-Quentin. E-pad ugent vloaz e renas an ti-embann Yoran Embanner, hag e lakaas anezhañ da ostilh evit Breizh koulz hag evit ar pobloù bihan hag ar yezhoù minoraelet.

## Buhez

Levrierien e oa e dud e Sant-Nazer. Meret en doa an ti-embann gant harp e wreg, Dominig, ha hini e daou vab.
E fin an XX$^{vet}$ kantved e voe tutaet gant Coop Breizh evit diorren an embannadurioù levrioù. Goude ma voe skarzhet kuit diouzh e bost, e 2002, e savas e di-embann, Yoran Embanner, dindan stumm ar gevredigezh dre gevrannoù asambles gant e zaou vab, Gwendal ha Ronan Delacourt, ha staliet en e di, e Fouenant e 2003. Embann a reas kalz a levrioù diwar-benn Breizh hag ar broioù bihan, en o zouez istorioù savet diwar savboent o annezidi, geriadurioù-godell ha ne oa ket bet anezho betek neuze. Evitañ da vezañ desket brezhoneg ne gredas ket ober kevezerezh d’an embannerien gevarzhel a blede gant an dachenn-se.
E 2013 ec'h eas war e leve, met derc'hel an ti-embann a reas betek ma lakaas Alan Le Cloarec er penn e 2022. Dilec’hiet e voe ar sez eus Fouenant da Gledenn-Poc’hêr e miz C’hwevrer 2023 pa voe treuzkaset ar gevredigezh da Alan Le Cloarec.

## Engouestladurioù

Engouestlet eo Yoran Delacour evit an Emsav hag evit ar stourmoù liammet outañ. E 2014 e tisklêrias : « Ma fal eo lakaat muioc'h war-wel ar minorelezhioù rannvroel ha broadel a zo diverket peurvuiañ. Embann a ran bezañ broadelour hag etrebroadelour. Mont a ran da vanifestiñ c'hoazh ha dudiet on gant ar re a zo e saviadoù a c'haller keñveriañ gant hini Breizh, ha neket hepken en Europa. ».
D'an 8 a viz Meurzh 2014 e voe harzet Yoran Delacour gant ar polis e-kichen ti Jean-Marc Ayrault e Naoned, ha hennezh kentañ-ministr Bro-C'hall c'hoazh. Deuet e oa da gentañ evit manifestadeg ar Bonedoù ruz ha goude dirak an ti evit un ober arouezel en ur stlepel bleud ha vioù ouzh an nor. Tamallet e oa bet dezhañ e oa ur gontell gantañ, met displegañ a reas e veze unan ordinal gantañ evit bezañ prest da droc'hañ kordennoù ar pakadoù levrioù resevet en e di-embann. Barnet e voe da gaout ur c'hastiz da baeañ.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Didier Gourin, Des livres pour faire grandir les minorités, e-barzh Ouest-France, 15 a viz Eost 2022.
* ↑ Yoran Delacour, éditeur et agitateur d'idées. E-barzh Ouest-France, 25 a viz Mezheven 2019.
* ↑ Bulletin officiel des annonces civiles et commerciales, niv. 20230074, Kemennadenn 470, 14 a viz Ebrel 2023.
* ↑ Yoran Delacour : le parcours militant d'un éditeur engagé. E-barzh Ouest-France, 27 a viz Mezheven 2014. Brassellet d'ar 14 a viz Meurzh 2023.
# Seziz Bristol (1645)

Seziz Bristol, an eil seziz lakaet war Bristol evit gwir, a c'hoarvezas e-kerzh Brezel diabarzh Bro-Saoz. Adalek an 23 a viz Eost betek an 10 a viz Gwengolo 1645 e padas ar seziz.
Lu kostez ar roue Charles Iañ renet gant ar Priñs Rupert en devoa daskoret kêr Vristol, en devoa kemeret d'ar 26 a viz Gouhere 1643 digant ar barlamantourien. Kodianet he doa kêr gant Lord Fairfax (1612-1671), anezhañ penn lu ar barlamantourien, an New Model Army ("Lu diwar patrom nevez").

## Disoc'h

Ar roue Charlez Iañ a voe darbet dezhañ semplañ pa glevas keloù kodianidigezh Bristol. Ur c'holl spontus ha trumm e oa evit ar roueelourien. Skarzhet e niz Rupert, dug Cumberland, diouzh e holl gargoù a reas, hag urzhiañ dezhañ kuitaat Bro-Saoz. Kodianidigezh kêr Vristol a dalveze ne chome nemet kêr Chester evel porzh-mor evit liammañ ar roueelourien saoz ouzh re Iwerzhon.

## Notennoù ha daveennoù

* ↑ Ur priñs alaman e oa ivez.