# Steyr Arms

Steyr Arms, anavezet ivez dindan e anv bet Steyr-Mannlicher, zo un embregerezh armoù-tan hiniennel aostrian krouet e 1864 gant Josef Werndl. Stag eo e istor ouzh anv Ferdinand von Mannlicher, un ijiner en deus merket industriezh an armoù e dibenn an XIXvet kantved.

## Istor
### Orin

Brudet eo kêr Steyr, e norzh Aostria, evit he mengleuzioù houarn, anavezet abaoe ar Grennamzer uhel da nebeutañ. A-drugarez dezhe e teuas ar vro da vezañ ul lec'h-produiñ armoù adalek ar Brezel Tregont Vloaz (1618-1648). Eno e veze produet mouskedoù ha pistolennoù evit armeoù an Impalaeriezh Santel roman german. E 1821 e krogas ur gov anvet Leopold Werndl da labourat eno. Joseph Werndl, e eil bugel ganet e 1831, a voe kaset da zeskiñ ar vicher armeurer e Vienna, Praha ha Bavaria, ha goude-se e atalieroù Colt ha Remington er Stadoù-Unanet. Pa varvas e dad e 1855 e tistroas Joseph da Aostria. Asambles gant e vreur e savas e 1864 ar Josef und Franz Werndl & Company e Oberletten, e-kichen Steyr.

### Labour evit arme Aostria-Hungaria

E 1867 e voe choazet gant arme Aostria-Hungaria ar Werndl-Holub, ur fuzuilh un-tenn karget dre he c'hulasenn ijinet en embregerezh. Evit dont a-benn da bourvezañ ar miliadoù a armoù goulennet e tegemeras an embregerezh arc'hant a-berzh posterien, hag adanvet e voe Œsterreichische Waffenfabriksgesellschaft (ŒWG). E 1872 e implije 45.000 labourer evit produiñ 622.000 fuzuilh bep bloaz. E 1885 e choazas arme ar vro ar fuzuilh nevez M1885 savet gant an ijinour Ferdinand Mannlicher, a laboure asambles gant ŒWG. Un arm-tennata e oa, dezhañ ur sistem morailh linennek. Mannlicher a zeuas da labourat en embregerezh da vat e 1887, hag adanvet e voe anezhañ Steyr-Mannlicher pa zeuas Mannlicher da vezañ e benn-ijinour.
E 1894 e krogas Steyr-Mannlicher da broduiñ marc'hoù-houarn ivez, ouzhpenn ar 500.000 arm savet bep bloaz. Mervel a reas Ferdinand Mannlicher e 1904. Just a-raok ar Brezel-bed Kentañ e savas an embregerezh uzinoù nevez evit fonnusaat e broduerezh. Ouzhpenn an armoù-skoaz e farde ivez pistolennoù damaotomatek evel ar Steyr M1912. Asambles gant ar fuzuilh Mannlicher M1895 e voe unan eus armoù reolius soudarded Aostria-Hungaria e 1914-1918.

### Eus an eil brezel d'egile (1919-1945)

Goude feur-emglev Saint-Germain-en-Laye (1919) e voe dismantret an impalaeriezh hag izelaet a galz an niver a armoù a c'halle bezañ produet eno. Darbet e voe da Steyr-Mannlicher ober freuz-stal, met savetaet e voe a-drugarez d'ar produerezh marc'hoù-houarn. Adanvet e voe Steyr Werke AG e 1926. Adkregiñ a reas ar produiñ armoù a-nebeudoù e 1930. E 1938 e voe seziset an embregerezh gant an nazied da vare an Anschluss. Diwar-neuze e savas armoù evit ar Wehrmacht hag an nerzhioù alaman, evel ar pistolennoù-mindrailher MP34 hag MP40, ha diwezhatoc'h fuzuilhoù-arsailh Sturmgewehr 44. Goude aloubadeg Polonia e 1939 e kemeras Steyr ar galloud war uzinoù Radom, e-lec'h ma voe savet karabinennoù Karabiner 98k. Bombezet e voe ar gêr hag an uzinoù e 1944 gant ar 15th Air Force stadunanat, abalamour d'ar c'hefluskerioù kirri-nij a veze produet eno ivez dreist-holl, met kenderc'hel a reas ar produiñ betek fin ar brezel. Kejañ a reas an US Army hag an Arme Ruz e kêr Steyr e 1945, hag aloubet e voe kêr gant an US Army betek 1955. Paouez a reas ar produiñ armoù betek 1950.

### Adsavidigezh adalek 1950

E 1950 e roas an Amerikaned an aotre da broduiñ en-dro fuzuilhoù Mannlicher-Schönauer 1903, a oa priziet gant ar chaseourien, ha kanet meuleudi dezhi gant tud evel Robert Ruark pe Ernest Hemingway, en doa kaset unan gantañ evit e safari kentañ e 1933. Er bloavezhioù 1960 e voe ijinet gant Steyr ar fuzuilhoù-resisted SSG 69, hag a voe implijet gant an arme aostrian. E 1977 e kinnigas ar Steyr AUG, ur fuzuilh-arsailh doare bullpup a reas berzh hag a voe implijet gant meur a arme er bed. Hiziv-an-deiz en deus an embregerezh lec'hioù-produiñ e Aostralia ha Malaysia.

## Armoù produet

Hiziv-an-deiz e produ Steyr armoù-skoaz nemetken, war-bouez ar bistolenn damaotomatek A2MF ha redueroù-son.

### Fuzuilhoù-arsailh

* Steyr AUG – fuzuilh-arsailh
* Steyr ACR – fuzuilh biroùigoù-dir arnodel
* Steyr STM556 – fuzuilh-arsailh

### Fuzuilhoù-emgann

* Sturmgewehr 58 (adstumm an FN FAL)

### Fuzuilhoù ha karabinennoù

* Mannlicher M1885 – fuzuilh-vorailh
* Mannlicher M1888 – fuzuilh-vorailh
* Mannlicher M1890 – fuzuilh-vorailh
* Mannlicher M1895 – fuzuilh-vorailh
* Mannlicher–Schönauer – fuzuilh-vorailh
* Steyr Model 1912 Mauser – fuzuilh-vorailh
* Steyr SSG 69 – fuzuilh-resisted
* Steyr Scout – scout rifle
* Steyr SSG 04 – fuzuilh-resisted
* Steyr SSG 08 – fuzuilh-resisted
* Steyr HS .50 – fuzuilh enepdafar
* Steyr IWS 2000 – fuzuilh enepdafar 15,2 mm
* DMR 762 - fuzuilh-resisted damaotomatek

### Mindrailherezioù

* Steyr MPi 69 (hag hec'h adstumm Steyr MPi 81)
* Steyr TMP

### Pistolennoù

* Steyr Mannlicher M1894 (1894–?)
* Steyr Mannlicher M1901 (1901–1903)
* M.7 (1908–1913)
* Steyr M1912 (1912–1945)
* Steyr SP (1957-1964)
* Steyr GB (1981–1988)
* Steyr M (1999–bremañ)

### Bannerezed-greunadennoù

* GL 40 – 40 mm

### Armoù produet evit an Trede Reich (1938-1945)

* Maschinenpistole 34
* Maschinenpistole 40
* Sturmgewehr 44

## Kodoù produiñ

Ar pistolennoù Steyr zo e-kichen o zoull-distrinkañ ur c'hod teirlizherennek : al lizherenn gentañ a zo evit ar miz produiñ, hag an div lizherenn all evit ar bloavezh-produiñ. Un arm merket BOY a zo bet produet da skouer e miz Ebrel 2007.

### Mizioù

| Lizherenn | Miz | Lizherenn | Miz |
| E | Genver | G | Gouere |
| L | C'hwevrer | P | Eost |
| N | Meurzh | I | Gwengolo |
| B | Ebrel | C | Here |
| S | Mae | V | Du |
| Z | Even | A | Kerzu |

### Bloavezhioù

| Lizherenn | Sifr | Lizherenn | Sifr |
| O | 0 | M | 5 |
| W | 1 | H | 6 |
| K | 2 | Y | 7 |
| R | 3 | T | 8 |
| F | 4 | D | 9 |

## Daveennoù

* 1 2 3 (fr) ROB Houston, STROYAN Christine (renerezh), Armes à feu de légende, Larousse, 2019, pp. 290-291
* 1 2 3 4 5 6 (en) About Steyr war lec'hienn Steyr Arms USA (lennet d'an 23/10/2024)
* 1 2 3 (de) Geschichte war lec'hienn Steyr Arms (lennet d'an 23/10/2024)
* 1 2 (en) NEWLAND Samuel J., A Forgotten Giant: A Brief Look at Military Small Arms Production at Steyr, Austria, 1864–1945, e Bulletin n°94, American Society of Arms Collectors, miz Gwengolo 2006 (pellgarget d'an 23/10/2024)
* ↑ (en) KNUPP Jeremiah, The 1903 Mannlicher-Schoenauer Carbine, American Rifleman, 25/04/2016 (lennet d'an 23/10/2024)
* ↑ (en) Products war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 23/10/2024)