# Jos Parker

Jos Parker :
| Jos Parker e 1891 ||
| Anv ofisiel | Joseph Louis Antoine Marie Parquer |
| Anv pluenn | Kloareg Kerne |
| Obererezh | Rarzh, livour, skeudenner |
| Ganedigezh | D'an 24 a viz Gwengolo 1853, e Fouenant, Bro-Gerne, Breizh |
| Marv | D'an 4 a viz Du 1916, e Fouenant, Bro-Gerne, Breizh |
| Yezh skrivañ | brezhoneg, galleg |
| Luskad lennegel | "Goursez Breizh" |
| Enorioù | Barzh oberiant |
| Oberennoù pennañ ||
| Breiz da virviken, Sous les chênes ||
| Traoù ouzhpenn ||
| S'Testenn italek'keudenner levrioù ||
| kemmañ |
Jos Parker, Joseph Louis Antoine Marie Parquer er marilhoù (Fouenant, 24 a viz Gwengolo 1853 – idem, 4 a viz Du 1916) a oa ur barzh brezhonek ha gallek hag ul livour. Degemeret e voe e Goursez Breizh e 1903 evel ar Barzh Kloareg Kerne. Beskadoriad Kevredigez Broadel Breiz ha kadoriad kentañ Unvaniez Arvor e voe, engouestlet ma oa en Emsav kentañ.

## Buhez

Miret en doa e dad, Louis Henri, anv e c'hourdadoù eus Iwerzhon ha dimezet e oa gant Eudoxia Thérèse Guyot. Ne blijas ket da Jos Parker mont da noter evel e dad, ha klask a reas heuliañ kentelioù war al livouriezh e Skol an Arzoù-kaer Pariz. Kelennet e voe gant Alexandre Cabanel (1823-1889), François-Alfred Delobbe (1835-1815) ha Luc-Olivier Merson (1902-1889).
Levezonet e voe gant oberennoù John Ruskin (1819-1900) hag al luskad rakrafaelour. Dilezel al livouriezh a reas da c'houde ha gwelloc'h e kavas skrivañ barzhonegoù. Goude bezañ bet o chom e Pariz e tistroas d'e vro hag ec'h eas da vevañ en e vaner e Kergoadig, Fouenant.
E 1903 e voe degemeret evel barzh Kloareg Kerne e Goursez digor Brignogan.
E 1905 e voe un enkadenn gant ar peskerezh e Konk-Kerne. Diwar skouer Théodore Botrel, hag en doa krouet Gouel al Lann, e Pont-Aven er bloaz a-raok, ha diwar atiz ar maer e voe krouet ur fest e Konk-Kerne ivez. Jos Parker a reas war-dro ar bruderezh hag eñ eo a gavas anv ar fest : Gouel ar Rouedoù glas. Lennadurioù foran eus e varzhonegoù a ginnigas ober.
Mervel a reas Jos Parker e miz Du 1916, pa oa ar brezel en e varr, a-daol-trumm hag hep ma voe gouezet mat abeg e varv.

## Oberennoù lennegel

Skrivañ a reas meur a varzhoneg e galleg hag e brezhoneg. Berzh bras a reas gant e varzhonegoù gallek embannet gant L'Hermine adal 1890 ha gant dastumadoù barzhoniezh, Sous les chênes, an hini anavezetañ. An teskad Breiz da virviken (1903) a zegasas brud dezhañ. Tapout a reas brud dalif dre unan eus e varzhonegoù sonaozet gant Fernand Masson hag embannet diouzhtu dindan an titl La chanson des chemins bretons asambles gant ar sonerezh. Kanet e voe gant Théodore Botrel. Enrollet e voe war bladennoù, meur a wezh. Er bloavezhioù 1960 e veze kanet c'hoazh, hag enrollet e voe gant Mouez Breiz ivez.

## Engouestladur en drouizelezh hag en Emsav

E-touez diazezerien Kevredigezh Vroadel Breiz e voe Jos Parker e 1899 hag e heulias hent ar Goursez ma oa kalz a varzhed vrezhonek ennañ, ken e stourmas evit ledanaat pouez ar gevrenn lennegel e Kevredigez Broadel Breiz. Ganto ec'h eas er-maez diouti evit enebiñ ouzh levezon an dudjentil en Emsav. E miz Here 1911 e kemeras penn Unvaniez Arvor, an aozadur nevez, ha ne oa nemet drouized ha barzhed en e benn pe dost.

## Emgav evit monumant e vez

Seizh vloaz goude e varv e tivizas e vignoned sevel ur monumant war e vez, dezhañ stumm ul lec'h gant ur groaz keltiek a-us, kizellet gant James Bouillé hag Alexandre Le Quéré. Goude al lid d'ar 9 a viz Gwengolo 1923, e bered Fouenant, dindan paeroniezh Anatol ar Braz hag an Drouiz-Meur Erwan Berthou, e voe aozet bodadeg ar re o doa stourmet en Unvaniez Arvor hag e Goursez Breizh. Gant Taldir, Erwan Berthou, Leon ar Berr ha re all e voe divizet adsevel an daou aozadur-se.

## Embannadennoù
### Skridoù brezhonek

* Son an intañvez, e Kloc'hdi Breiz, n° 40, 1898
* Meuleudi peurbadus, IE-barzh Kloc'hdi Breiz, n° 59, 1900
* Breiz da virviken, 1903. Teskad barzhonegoù.
* Noël breton, skeudennaouet gant an oberour. Barzhoneg.
* Klemmgan an dilezet, In Ar Vro, n° 34, 1911. Barzhoneg.
* Son Lannic, In : Le Breton de Paris, n° 110, 1911. Kanaouenn.

### Skridoù gallek

* Sous les chênes, skeudennaouet gant an oberour, Lemerre : 1891
* Le livre champêtre, 1894. Barzhonegoù.
* Le clerck de Kerné : idylle Bretonne, 1896. Romant.
* Brume et soleil, 1900. Barzhonegoù.
* La Grand'mère, Gwened : Lafolye, 1901. 7 p.
* Pastourelles bretonnes; Margodennig, Naoned : Vuillemin-Didion, 1909 ; sonerezh gant Alex Joël
* Les chemins bretons, skeudennaouet gant an oberour, Pariz : Évette et Schaeffer, 1926 ; sonerezh gant Fernand Masson
* Poèmes, skeudennaouet gant an oberour, Gwaien : Moullerezh Nanga, 2011, 93 p.

### Skeudennoù

* Skeudennadurioù evit Aogust Bocher, "Bleuniou yaouankiz", 1909. Barzhonegoù brezhonek

### Pladennoù

* Mercury, MLP7055. Enni Chemin breton, kanet gant Armand Haas. 33 tro, 30 cm.

## Levrlennadur

* Canévet, Jean-René, Jos Parker, poète, peintre, dessinateur, barde fouesnantais…, Brest, Moullerezh Ouesthélio : 2017.
* Georges Cadiou, Emsav, dictionnaire historique et géographique, Coop Breizh : 2013. Pennad Parker, Jos.
* Michel Nicolas, Histoire de la revendication bretonne, Coop Breizh : 2007.
* Lukian Raoul, Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhoniourien, Brest, Al Liamm : 1992. Pennad Parquer, Joseph Louis Marie Antoine

## Notennoù ha daveoù

* ↑ Bet maer Fouenant e 1873-1878 ; e dad-kozh a oa bet maer ivez.
* ↑ Hounnezh a oa merc'h da Jean-François Guyot, maer Kemper.
* ↑ Unan eus al livourien a vourre dont bep hañv da Gonk-Kerne.
* ↑ Cadiou, pennad "Parker, Jos".
* ↑ Hennezh a embannas : "Nikun a voe uheloc'h an donezon keltiek gantañ ha a voe gouest en diskouez gwelloc'h." (Aucun mieux que lui ne possèdait le don celtique et ne sut mieux l'exprimer).